Cong Nghe IP-VPN BuiVanNhat 45

Đồ án tốt nghiệp Đại học

Công nghệ IP - VPN

MỤC LỤC
MỤC LỤC......................................................................................................................i Danh mục bảng biểu......................................................................................................v Danh sách hình vẽ.........................................................................................................vi Ký hiệu viết tắt.............................................................................................................ix LỜI NÓI ĐẦU...............................................................................................................1 Chương 1 BỘ GIAO THỨC TCP/IP..............................................................................................3 1.1 Khái niệm mạng Internet.....................................................................................3 1.2 Mô hình phân lớp bộ giao thức TCP/IP...............................................................4 1.3 Các giao thức trong mô hình TCP/IP...................................................................5
1.3.1 Giao thức Internet...................................................................................................5 1.3.1.1 Giới thiệu chung.................................................................................................5 1.3.1.2. Cấu trúc IPv4.....................................................................................................6 1.3.1.3. Phân mảnh IP và hợp nhất dữ liệu....................................................................8 1.3.1.4. Địa chỉ và định tuyến IP....................................................................................9 1.3.1.5. Cấu trúc gói tin IPv6 ........................................................................................9 1.3.2. Giao thức lớp vận chuyển....................................................................................11 1.3.2.1. Giao thức UDP................................................................................................11 1.3.2.2. Giao thức TCP.................................................................................................12

1.4 Tổng kết.............................................................................................................17 Chương 2 CÔNG NGHỆ MẠNG RIÊNG ẢO TRÊN INTERNET IP-VPN................................18 2.1 Gới thiệu về mạng riêng ảo trên Internet IP-VPN..............................................18
2.1.1 Khái niệm về mạng riêng ảo trên nền tảng Internet............................................18 2.1.2 Khả năng ứng dụng của IP-VPN.........................................................................18

2.2 Các khối cơ bản trong mạng IP-VPN................................................................19
2.2.1 Điều khiển truy nhập............................................................................................19 2.2.2 Nhận thực..............................................................................................................20 2.2.3 An ninh..................................................................................................................21 2.2.4 Truyền Tunnel nền tảng IP-VPN.........................................................................21 2.2.5 Các thỏa thuận mức dịch vụ.................................................................................23

2.3 Phân loại mạng riêng ảo theo kiến trúc..............................................................23

Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT

i

Đồ án tốt nghiệp Đại học

Công nghệ IP - VPN

2.3.1 IP-VPN truy nhập từ xa........................................................................................23 2.3.2 Site-to-Site IP-VPN...............................................................................................25 2.3.2.1 Intranet IP-VPN ...............................................................................................25 2.3.2.2 Extranet IP-VPN ..............................................................................................26

2.4 Các giao thức đường ngầm trong IP-VPN.........................................................27
2.4.1 PPTP (Point - to - Point Tunneling Protocol).....................................................28 2.4.1.1 Duy trì đường ngầm bằng kết nối điều khiển PPTP.........................................28 2.4.1.2 Đóng gói dữ liệu đường ngầm PPTP...............................................................29 2.4.1.3 Xử lí dữ liệu đường ngầm PPTP ......................................................................30 2.4.1.4 Sơ đồ đóng gói..................................................................................................30 2.4.2 L2TP (Layer Two Tunneling Protocol)................................................................31 2.4.2.1 Duy trì đường ngầm bằng bản tin điều khiển L2TP.........................................32 2.4.2.2 Đường ngầm dữ liệu L2TP...............................................................................32 2.4.2.3 Xử lý dữ liệu đường ngầm L2TP trên nền IPSec..............................................33 2.4.2.4 Sơ đồ đóng gói L2TP trên nền IPSec................................................................33

2.5 Tổng kết.............................................................................................................35 Chương 3 GIAO THỨC IPSEC CHO IP-VPN.............................................................................36 3.1 Gới thiệu............................................................................................................36
3.1.1 Khái niệm về IPSec ..............................................................................................36 3.1.2 Các chuẩn tham chiếu có liên quan.....................................................................37

3.2 Đóng gói thông tin của IPSec............................................................................38
3.2.1 Các kiểu sử dụng...................................................................................................38 3.2.1.1 Kiểu Transport..................................................................................................39 3.1.1.2 Kiểu Tunnel.......................................................................................................39 3.2.2 Giao thức tiêu đề xác thực AH.............................................................................40 3.2.2.1 Giới thiệu..........................................................................................................40 3.2.2.2 Cấu trúc gói tin AH...........................................................................................41 3.2.2.3 Quá trình xử lý AH...........................................................................................42 3.2.3 Giao thức đóng gói an toàn tải tin ESP...............................................................45 3.2.3.1 Giới thiệu..........................................................................................................45 3.2.3.2 Cấu trúc gói tin ESP.........................................................................................46 3.2.3.3 Quá trình xử lý ESP..........................................................................................48

3.3 Kết hợp an ninh SA và giao thức trao đổi khóa IKE..........................................53
3.3.1 Kết hợp an ninh SA..............................................................................................53 3.3.1.1 Định nghĩa và mục tiêu.....................................................................................53 3.3.1.2 Kết hợp các SA..................................................................................................54 3.3.1.3 Cơ sở dữ liệu SA...............................................................................................55 3.3.2 Giao thức trao đổi khóa IKE................................................................................56 3.3.2.1 Bước thứ nhất...................................................................................................57 3.3.2.2 Bước thứ hai.....................................................................................................59

Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT

ii

Đồ án tốt nghiệp Đại học

Công nghệ IP - VPN

3.3.2.3 Bước thứ ba......................................................................................................61 3.3.2.4 Bước thứ tư.......................................................................................................63 3.3.2.5 Kết thúc đường ngầm........................................................................................63

3.4 Những giao thức đang được ứng dụng cho xử lý IPSec.....................................63
3.4.1 Mật mã bản tin......................................................................................................63 3.4.1.1 Tiêu chuẩn mật mã dữ liệu DES.......................................................................63 3.4.1.2 Tiêu chuẩn mật mã hóa dữ liệu gấp ba 3DES..................................................64 3.4.2 Toàn vẹn bản tin....................................................................................................64 3.4.2.1 Mã nhận thực bản tin băm HMAC...................................................................65 3.4.2.2 Thuật toán MD5................................................................................................65 3.4.2.3 Thuật toán băm an toàn SHA............................................................................65 3.4.3 Nhận thực các bên................................................................................................65 3.4.3.1 Khóa chia sẻ trước............................................................................................66 3.4.3.2 Chữ ký số RSA..................................................................................................66 3.4.3.3 RSA mật mã nonces.........................................................................................66 3.4.4 Quản lí khóa..........................................................................................................66 3.4.4.1 Giao thức Diffie-Hellman.................................................................................67 3.4.4.2 Quyền chứng nhận CA......................................................................................68

3.5 Ví dụ về hoạt động của một IP-VPN sử dụng IPSec..........................................69 3.6 Tổng kết.............................................................................................................70 Chương 4 AN TOÀN DỮ LIỆU TRONG IP-VPN......................................................................71 4.1 Giới thiệu...........................................................................................................71 4.2 Mật mã...............................................................................................................72
4.2.1 Khái niệm mật mã.................................................................................................72 4.2.2 Các hệ thống mật mã khóa đối xứng....................................................................73 4.2.2.1 Các chế độ làm việc ECB, CBC........................................................................73 4.2.2.2 Giải thuật DES (Data Encryption Standard)....................................................75 4.2.2.3 Giới thiệu AES (Advanced Encryption Standard)............................................77 4.2.2.4Thuật toán mật mã luồng (stream cipher).........................................................78 4.2.3 Hệ thống mật mã khóa công khai........................................................................78 4.2.3.1 Giới thiệu và lý thuyết về mã khóa công khai...................................................78 4.2.3.2 Hệ thống mật mã khóa công khai RSA.............................................................80 4.2.4 Thuật toán trao đổi khóa Diffie-Hellman............................................................82

4.3 Xác thực.............................................................................................................83
4.3.1 Xác thực tính toàn vẹn của dữ liệu......................................................................83 4.3.1.1 Giản lược thông điệp MD dựa trên các hàm băm một chiều...........................83 4.3.1.2 Mã xác thực bản tin MAC dựa trên các hàm băm một chiều sử dụng khóa.....87 4.3.1.3 Chữ ký số dựa trên hệ thống mật mã khóa công khai.......................................89 4.3.2 Xác thực nguồn gốc dữ liệu..................................................................................90

Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT

iii

.............................................................................107 Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT iv .............................................99 5............................100 5.................................1................2 Các mô hình thực hiện IP-VPN...................2 Các chứng thực số (digital certificates)..............2 Kết nối LAN-to-LAN..1..................2 Kiến trúc khởi tạo từ máy chủ truy nhập NAS...2....................106 Các website tham khảo................................................1 Các phương thức xác thực..96 5...........................................................1 Kiến trúc khởi tạo từ máy khách....................................................................................................................97 5...............101 5.............................3 Ví dụ về thực hiện IP-VPN..........2..................................................................................................................VPN 4.........................................2.........96 5..........................................3..........2.........................................................3...2..............104 Tài liệu tham khảo......1 Kết nối Client-to-LAN...........92 Chương 5 THỰC HIỆN IP-VPN....................2.......................Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP ..........................................................................................................................................98 5.......................99 5...............103 KẾT LUẬN..90 4..............................................................................................................3 Một số sản phẩm thực hiện VPN......98 5.........100 5..........................................1 Access VPN....................................2 Intranet IP-VPN và Extranet IP-VPN...........................................2............3....1 Giới thiệu...3..........................

..3: Tóm tắt giải thuật RSA và độ phức tạp..82 Bảng 5...............Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP ................1: Một số giao thức và thuật toán ứng dụng thông dụng..........................................4: Các bước thực hiện để trao đổi khóa Diffie Hellman.......................................................................1: Các RFC đưa ra có liên quan đến IPSec................VPN Danh mục bảng biểu Bảng 3...................1: Ví dụ về các sản phẩm của Cisco và Netsreen..2: Thời gian bẻ khóa trong giải thuật RSSA/DSS và ECC....80 Bảng 4..................81 Bảng 4...............59 Bảng 3....70 Bảng 4................................................2: Kết quả khi kết hợp lệnh permit và deny...100 Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT v .....................................................3: Tổng kết chương các giao thức của IPSec..................71 Bảng 4.............38 Bảng 3.....

.....................................................................2: Che đậy địa chỉ IP riêng bằng truyền Tunnel........................................................................................................................29 Hình 2.................4: Cấu trúc gói tin IPv4..................................3: Thiết bị mạng thực hiện IPSec kiểu Tunnel.............................................32 Hình 2...........................9: Cấu trúc tiêu đề TCP........................................................................Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP ...5 Hình 1..............................40 Hình 3................................................................25 Hình 2...................9: Bản tin điều khiển L2TP...........10 Hình 1..................................................................................4: Intranet IP-VPN............11: Sơ đồ đóng gói L2TP......6 Hình 1.................................................10: Đóng bao gói tin L2TP.......................................................6: Khuôn dạng IPv6 trước và sau khi xử lý AH ở kiểu Traport...7: Dữ liệu đường ngầm PPTP.............................................39 Hình 3..............................11: Thủ tục đóng kết nối TCP.......12 Hình 1.VPN Danh sách hình vẽ Hình 1...................21 Hình 2......................................................17 Hình 2.........................................................22 Hình 2.......4 Hình 1.39 Hình 3..................................................................5: Khuôn dạng IPv4 trước và sau khi xử lý AH ở kiểu Transport...............1: Mô hình phân lớp bộ giao thức TCP/IP...........................................................8 Hình 1...........32 Hình 2.34 Hình 3.............1: Truyền Tunnel trong nối mạng riêng ảo.......................................................................................10: Thiết lập kết nối theo giao thức TCP...........41 Hình 3..........................................43 Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT vi .........................................................3: IP-VPN truy nhập từ xa..................................................43 Hình 3..................................7: Cấu trúc tiêu đề IPv6.......29 Hình 2...30 Hình 2........6: Gói dữ liệu của kết nối điều khiển PPTP.................................................................................................................................................26 Hình 2...........................................................................................2: Gói tin IP ở kiểu Tunnel...................... 3: Giao thức kết nối vô hướng....................................14 Hình 1....5: Hiện tượng phân mảnh trong IP........1 Gói tin IP ở kiểu Transport..................12: Cơ chế cửa sổ trượt với kích thước cố định......2: Định tuyến khi sử dụng IP Datagram.................................................8: Sơ đồ đóng gói PPTP.....................8: Cấu trúc tiêu đề UDP...............9 Hình 1.................6 Hình 1..26 Hình 2.....................15 Hình 1.............................................6: Các lớp địa chỉ IPv4..............................5: Extranet IP-VPN......................................................12 Hình 1......4: Cấu trúc tiêu đề AH cho IPSec Datagram................

...........................86 Hình 4.........74 Hình 4................................4: Sơ đồ thuật toán DES...................................................................87 Hình 4...............................................................................................48 Hình 3.44 Hình 3.......11: Khuôn dạng IPv6 trước và sau khi xử lý ESP ở kiểu Transport.....................................................74 Hình 4......16: Giao thức hỏi đáp sử dụng chữ ký số.16: Các chế độ chính....................... SHA.....................13: Quá trình tạo mã xác thực bản tin MAC...................................8: Sơ đồ mã khóa công khai..........................................................49 Hình 3...........................................................62 Hình 3...........55 Hình 3....10: Các hàm băm thông dụng MD5.............................92 Hình 4.2: Chế độ chính sách mã điện tử ECB........76 Hình 4......................................... chế độ tấn công..........................................7: Khuôn dạng gói tin đã xử lý AH ở kiểu Tunnel...............14: Kết hợp SA kiểu Tunnel khi một điểm cuối trùng nhau...............................................................................11: Cấu trúc cơ bản của MD5......5: Mạng Fiestel...............77 Hình 4...75 Hình 4..........................49 Hình 3..69 Hình 4..........93 Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT vii .............6: Phân phối khóa trong hệ thống mật mã khóa đối xứng.................72 Hình 4........................................................17: Danh sách bí mật ACL.............................14: Chữ ký số..........9: Một bít thay đổi trong bản tin dẫn đến 50% các bít MD thay đổi..................................................8: Xử lý đóng gói ESP.....17: Mô hình tin tưởng thứ nhất (PGP Web of Trust).................................................................................................................7: Mật mã luồng....20: Ví dụ về hoạt động của IP-VPN sử dụng IPSec......................19: Các tập chuyển đổi IPSec..12: Khuôn dạng gói tin đã xử lý ESP ở kiểu Tunnel............................... SHA.....9: Khuôn dạng gói ESP......59 Hình 3.....................VPN Hình 3..46 Hình 3.1: Các khái niệm chung sử dụng trong các thuật toán mật mã........................................10: Khuôn dạng IPv4 trước và sau khi xử lý ESP ở kiểu Transport...........................................................57 Hình 3.............................15: Giao thức hỏi đáp MAC...........................................................................................58 Hình 3......78 Hình 4.........................................46 Hình 3...................................................85 Hình 4......18: IKE pha thứ nhất sử dụng chế độ chính (Main Mode)..............................Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .....88 Hình 4...............55 Hình 3...... chế độ nhanh của IKE...........90 Hình 4...........91 Hình 4...........3: Thuật toán mật mã khối ở chế độ CBC...........................13: Kết hợp SA kiểu Tunnel khi 2 điểm cuối trùng nhau.....55 Hình 3............79 Hình 4......15: Kết hợp SA kiểu Tunnel khi không có điểm cuối trùng nhau.....12: Xác thực tính toàn vẹn dựa trên mã xác thực bản tin MAC..86 Hình 4........................

.7: Phần mềm IPSec Client........................................................................VPN Hình 4..........................................................99 Hình 5......................................95 Hình 5......103 Hình 5..............................19: Cấu trúc chung của một chứng thực X..........................................Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .....102 Hình 5..............6: Đường ngầm IPSec Client-to-LAN.....8: Đường ngầm IPSec LAN-to-LAN........................97 Hình 5..4: IP-VPN khởi tạo từ routers........................................................99 Hình 5....................3: Truy nhập IP-VPN khởi tạo từ máy chủ...........18: Mô hình tin tưởng thứ hai (phân cấp tin tưởng với các CAs).......................2: Truy nhập IP-VPN từ xa khởi tạo từ phía người sử dụng...5: Các thành phần của kết nối Client-to-LAN.................................94 Hình 4.......................509......101 Hình 5.1: Ba mô hình IP-VPN.....................104 Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT viii .............98 Hình 5.................................................................

Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . trao quyền và thanh toán Điều khiển truy nhập Chấp nhận Danh sách điều khiển truy nhập Công nghệ truy nhập đường dây thuê bao số không đối xứng Giao thức tiêu đề xác thực Giao thức phân giải địa chỉ Cục nghiên cứu các dự án tiên tiến của Mỹ Mạng viễn thông của cục nghiên cứu dự án tiên tiến Mỹ Phương thức truyền tải không đồng bộ Giao thức định tuyến cổng miền Mạng số tích hợp đa dịch vụ băng rộng Giao thức khởi đầu Thẩm quyền chứng nhận Chế độ chuỗi khối mật mã Giao thức nhận thực đòi hỏi bắt tay Công nghệ chuyển tiếp tế bào Đơn vị dịch vụ kênh Thiết bị truyền thông dữ liệu Thuật toán mã DES Giao thức trao đổi khóa Diffie-Hellman Nhận dạng kết nối lớp liên kết dữ liệu Hệ thông tên miền Công nghệ đường dây thuê bao số Bộ ghép kênh DSL Thiết bị đầu cuối số liệu Giao thức xác thực mở rộng Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT ix .Handshake Authentication Protocol CR Cell Relay CSU Channel Service Unit DCE Data communication Equipment DES Data Encryption Standard DH Diffie-Hellman DLCI Data Link Connection Identifier DNS Domain Name System DSL Digital Subscriber Line DSLAM DSL Access Multiplex DTE Data Terminal Equipment EAP Extensible Authentication Chú giải tiếng Việt Thuật toán mã 3DES Chấp nhận truy nhập Nhận thực. Authorization and Accounting AC Access Control ACK Acknowledge ACL Acess Control List ADSL Asymmetric Digital Subscriber Line AH Authentication Header ARP Address Resolution Protocol ARPA Advanced Research Project Agency ARPANET Advanced Research Project Agency ATM Asynchronous Transfer Mode BGP Border Gateway Protocol B-ISDN Broadband-Intergrated Service Digital Network BOOTP Boot Protocol CA Certificate Authority CBC Cipher Block Chaining CHAP Challenge .VPN Ký hiệu viết tắt Viết tắt 3DES AA AAA Chú giải tiếng Anh Triple DES Acccess Accept Authentication.

VPN ECB ESP FCS FDDI FPST FR FTP GRE HMAC IBM ICMP ICV IETF IKE IKMP IN IP IPSec ISAKMP Chế độ sách mã điện tử Giao thức đóng gói an toàn tải tin Chuỗi kiểm tra khung Giao diện dữ liệu cáp quang phân tán Kỹ thuật chuyển mạch gói nhanh Công nghệ chuyển tiếp khung Giao thức truyền file Đóng gói định tuyến chung Mã nhận thực bản tin băm Công ty IBM Giao thức bản tin điều khiển Internet Giá trị kiểm tra tính toàn vẹn Cơ quan tiêu chuẩn kỹ thuật cho Internet Giao thức trao đổi khóa Giao thức quản lí khóa qua Internet Công nghệ mạng thông minh Giao thức lớp Internet Giao thức an ninh Internet Giao thức kết hợp an ninh và quản lí khóa qua Internet Mạng số tích hợp đa dịch vụ Tổ chức chuẩn quốc tế Nhà cung cấp dịch vụ Internet Véc tơ khởi tạo Giao thức chuyển tiếp lớp 2 Giao thức đường ngầm lớp 2 Mạng cục bộ Giao thức điều khiển đường truyền Mã nhận thực bản tin Thuật toán tóm tắt bản tin MD5 ISDN ISO ISP IV L2F L2TP LAN LCP MAC MD5 Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT x .Đồ án tốt nghiệp Đại học Protocol Electronic Code Book Mode Encapsulating Sercurity Payload Frame Check Sequence Fiber Distributed Data Interface Fast Packet Switched Technology Frame Relay File Transfer Protocol Generic Routing Encapsulation Hashed-keyed Message Authenticaiton Code International Bussiness Machine Internet Control Message Protocol Intergrity Check Value Internet Engineering Task Force Internet Key Exchange Internet Key Management Protocol Intelligent Network Internet Protocol IP Security Protocol Internet Security Association and Key Management Protocol Intergrated Service Digital Network International Standard Organization Internet Service Provider Initial Vector Layer 2 Forwarding Layer 2 Tunneling Protocol Local Area Network Link Control Protocol Message Authentication Code Message Digest 5 Công nghệ IP .

Presence Point-to-Point Protocol Point-to-Point Tunneling Protocol Public Switched Telephone Network Remote Authentication Dial-in User Service Reverse Address Resolution Protocol Remote Access Service Request for Comment Realtime Internet Protocol Rivest-Shamir-Adleman Security Association SA Database Secure Hash Algorithm-1 Simple Mail Transfer Protocol Sequence Number Security Parameter Index Signalling System No7 Transmission Control Protocol Trivial File Transfer Protocol Transport Level Security Công nghệ IP .Of .Đồ án tốt nghiệp Đại học MTU NAS NGN NSA OSI OSPF PAP PDU PKI POP PPP PPTP PSTN RADIUS RARP RAS RFC RIP RSA SA SAD SHA-1 SMTP SN SPI SS7 TCP TFTP TLS Maximum Transfer Unit Network Access Server Next Generation Network National Sercurity Agency Open System Interconnnection Open Shortest Path First Password Authentication Protocol Protocol Data Unit Public Key Infrastructure Point .VPN Đơn vị truyền tải lớn nhất Máy chủ truy nhập mạng Mạng thế hệ kế tiếp Cơ quan an ninh quốc gia Mỹ Kết nối hệ thống mở Giao thức định tuyến OSPF Giao thức nhận thực khẩu lệnh Đơn vị dữ liệu giao thức Cơ sở hạn tầng khóa công cộng Điểm hiển diễn Giao thức điểm tới điểm Giao thức đường ngầm điểm tới điểm Mạng chuyển mạch thoại công cộng Dịch vụ nhận thực người dùng quay số từ xa Giao thức phân giải địa chỉ ngược Dịch vụ truy nhập từ xa Các tài liệu về tiêu chuẩn IP do IETF đưa ra Giao thức báo hiệu thời gian thực Tên một quá trình mật mã bằng khóa công cộng Liên kết an ninh Cơ sở dữ liệu SA Thuật toán băm SHA-1 Giao thức truyền thư đơn giản Số thứ tự Chỉ số thông số an ninh Hệ thống báo hiệu số 7 Giao thức điều khiển truyền tải Giao thức truyền file bình thường An ninh mức truyền tải Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT xi .

Bít bên trái và bên phải tại vòng thứ i của thuật toán mã hóa DES. Vectơ khởi tạo. Thuật toán giải mã với khóa K. Bùi Văn Nhật 45K2 ĐTVT xii . Ri P Ý nghĩa Văn bản mật mã. Khóa công cộng. Thuật toán mật mã với khóa K. Khóa bí mật. Thuật toán giải mã. Văn bản rõ. Khóa K.VPN UDP VPN WAN User Data Protocol Virtual Private Network Wide Area Network Giao thức dữ liệu người sử dụng Mạng riêng ảo Mạng diện rộng Các ký hiệu toán học Ký hiệu C D DK E EK IV K KR KU Li.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Thuật toán mật mã.

Một công ty có thể có chi nhánh. doanh nghiệp sử dụng dịch vụ IP VPN sẽ tiết kiệm được rất nhiều chi phí trong việc muốn kết nối các chi nhánh văn phòng với nhau. quan hệ hợp tác kinh doanh không chỉ dừng lại trong phạm vi một huyện. một nước mà còn mở rộng ra toàn thế giới. truy cập từ xa vào mạng nội bộ.VPN LỜI NÓI ĐẦU Cùng với xu thế toàn cầu hóa. quản lý rất lớn và do doanh nghiệp phải gánh chịu trong khi các nhà cung cấp dịch vụ chỉ đảm bảo về một kênh riêng cho số liệu và không chắc chắn về vấn đề an ninh của kênh riêng này. nhưng nhược điểm là nó đắt tiền. Chương này trình bày khái quát về bộ giao thức của TCP/IP. Bố cục của đồ án gồm 5 chương: . có các đối tác kinh doanh ở nhiều quốc gia và giữa họ luôn có nhu cầu trao đổi thông tin với nhau. Để bảo đảm bí mật các thông tin được trao đổi thì theo cách truyền thống người ta dùng các kênh thuê riêng. nên bạn có thể kết hợp nhiều thiết bị của những sản phẩm thương hiệu khác nhau. Chương này trình bày các khái niệm VPN. Vì thế người ta đã nghiên cứu ra những công nghệ khác vẫn có thể đáp ứng được nhu cầu trao đổi thông tin như thế nhưng đỡ tốn kém và thuận tiện hơn. với độ bảo mật cao.25. đó là giải pháp mạng riêng ảo. Các tổ chức. sự mở rộng giao lưu hợp tác quốc tế ngày càng tăng. tôi quyết định chọn hướng nghiên cứu đô án của mình là công nghệ IP-VPN. ưu điểm của nó Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 1 . gây lãng phí tài nguyên khi dữ liêu trao đổi không nhiều và không thường xuyên. chi phí cho vận hành. . Tính tương thích của IP VPN cao vì sự phổ biến của nó. hiệu quả vì tận dụng được đường truyền Internet tốc độ cao.Chương 1: Bộ giao thức TCP/IP.Chương 2: Công nghệ mạng riêng ảo trên Internet IP-VPN. chi phí thấp. duy trì. VPN được định nghĩa là mạng kết nối các site khách hàng đảm bảo an ninh trên cơ sở hạ tầng mạng chung cùng với các chính sách điều khiển truy nhập và đảm bảo an ninh như một mạng riêng. Mục đích của đồ án là tìm hiểu những vấn đề kỹ thuật cơ bản có liên quan đến việc thực hiện IP-VPN. một tỉnh. nên việc thực hiện IP VPN trở nên rất đơn giản. leased line… Tuy nhiên khi thực hiện các giải pháp này thì chi phí rất lớn để mua sắm các thiết bị. gọi điện thoại VoIP. Hiện nay ADSL đã trở nên phổ biến. ATM.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Frame Relay. bắt đầu với việc phân tích khái niệm IP-VPN. Đã có rất nhiều phương án triển khai VPN như: X. Trên cơ sở đó.

xây dựng và hoàn thành đồ án. Và đặc biệt em xin bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc đến Ts.VPN có thể trở thành một giải pháp có khả năng phát triển mạnh trên thị trường. Tiếp theo là trình bày về các khối chức năng cơ bản của IP-VPN. Tuy nhiên để có thể triển khai được một cách hoàn chỉnh thì còn có rất nhiều khó khăn phải giải quyết. các thầy cô trong Khoa Công Nghệ đã tạo điều kiện giúp đỡ em trong quá trình học tập và nghiên cứu. giảng viên Đại học Bách Khoa Hà Nội. Cuối cùng là trình bày về các giao thức đường ngầm sử dụng cho IP-VPN. Trình bày một số thuật toán được áp dụng để đảm bảo an toàn dữ liệu cho IP-VPN dựa trên IPSec Chương 5: Thực hiện IP – VPN. phân loại mạng riêng ảo theo cấu trúc của nó. Công nghệ IP . tháng 5 năm 2009 Sinh viên: Bùi Văn Nhật Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 2 . Bộ giao thức rấ quan trọng IPSec dung cho IP . tính nhất quán.VPN để đảm bảo tính toàn vẹn dữ liệu.VPN không phải là một vấn đề mới mẻ trên thể giới và cũng đang được triển khai rộng rãi ở Việt Nam. tính bí mật và xác thực của truyền dữ liệu trên một hạ tầng mạng công cộng.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Chương 3: Giao thức IPSec cho IP-VPN. Mặc dù nhận được rất nhiều sự giúp đỡ của thầy hướng dẫn. người đã tận tình hướng dẫn và chỉ bảo em trong quá trình nghiên cứu. Chương này trình bày các vấn đề về giao thức IPSec. Vinh. Chương này trình bày các phương pháp thực hiện IP – VPN hiện đang được sử dụng. đồ án chỉ dừng lại ở mức độ nghiên cứu lý thuyết và có những phân tích cơ bản. các thầy cô giáo và sự cố gắng của bản thân nhưng đồ án không tránh khỏi sai sót vì vậy tôi mong nhận được sự đóng góp nhiều hơn nữa ý kiến từ phía các thầy cô và ban bè cùng những người quan tâm đến lĩnh vực này. Phạm Văn Bình. Chương 4: An toàn dữ liệu trong IP-VPN. Em xin gửi lời cảm ơn chân thành đến Trường Đại học Vinh.

Mỗi gói dữ liệu được gửi trên mạng TCP/IP có một Header gồm địa chỉ của máy đích cũng như địa chỉ của máy nguồn. Internetworking còn có nghĩa là các mạng được liên kết với nhau trên cơ sở cùng đồng ý với nhau về các quy ước mà cho phép các máy tính liên lạc với nhau. Trước đây.viết tắt là ARPA) đã xây dựng dự án nối kết các trung tâm nghiên cứu lớn trong toàn liên bang với mục tiêu là chia sẻ. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 3 .  Khung Client .1 Khái niệm mạng Internet Tháng 6/1968.Server: TCP/IP là khung cho những ứng dụng client . giao thức truyền thông được sử dụng trong mạng ARPANET là NCP (Network Control Protocol). TCP/IP là tập giao thức lý tưởng để kết hợp phần cứng cũng như phần mềm khác nhau.  Sơ đồ địa chỉ toàn cầu: mỗi máy tính trên mạng TCP/IP có một địa chỉ xác định duy nhất.VPN Chương 1 BỘ GIAO THỨC TCP/IP 1. đặc tả chi tiết cách thức cho các máy tính thông tin liên lạc với nhau.  Chuẩn giao thức mở: vì TCP/IP có thể thực hiện trên bất kỳ phần cứng hay hệ điều hành nào. Bộ giao thức TCP/IP gồm một tập hợp các chuẩn của mạng. Ban đầu. người ta định nghĩa “Internet là mạng của tất cả các mạng sử dụng giao thức IP”.server mạnh hoạt động trên mạng cục bộ và mạng diện rộng. Internet không chỉ là một tập hợp các mạng được liên kết với nhau. trao đổi tài nguyên thông tin. cũng như quy ước cho đấu nối liên mạng và định tuyến cho mạng. điều đó không còn chính xác nữa vì nhiều mạng có kiến trúc khác nhau nhưng nhờ các cầu nối giao thức nên vẫn có thể kết nối vào Internet và vẫn có thể sử dụng đầy đủ các dịch vụ Internet. cho dù con đường liên lạc sẽ đi qua những mạng mà chúng không được đấu nối trực tiếp tới. Nhưng hiện nay.tiền thân của mạng Internet hôm nay. nhưng sau đó được thay thế bởi bộ giao thức TCP/IP (Transfer Control Protocol/ Internet Protocol). trong mạng cục bộ LAN cũng như mạng diện rộng WAN. Như vây. đánh dấu sự ra đời của ARPANET . kỹ thuật Internet che dấu chi tiết phần cứng của mạng. một cơ quan của Bộ Quốc phòng Mỹ là Cục các dự án nghiên cứu tiên tiến (Advanced Research Project Agency .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . và cho phép các hệ thống máy tính trao đổi thông tin độc lập với những liên kết mạng vật lý của chúng. TCP/IP có những đặc điểm sau đây đã làm cho nó trở nên phổ biến: Độc lập với kến trúc mạng: TCP/IP có thể sử dụng trong các kiến trúc Ethernet. Token Ring. Do đó.

điều khiển hội thoại … Các dịch vụ ứng dụng như SMTP.  Lớp vận chuyển (Transport layer): Chịu trách nhiệm truyền thông điệp (message) từ một số tiến trình (một chương trình đang chạy) tới một tiến trình khác.VPN  Chuẩn giao thức ứng dụng: TCP/IP không chỉ cung cấp cho người lập trình phương thức truyền dữ liệu trên mạng giữa các ứng dụng mà còn cung cấp nhiều phương thức mức ứng dụng (những giao thức thực hiện các chức năng dùng như E-mail. trình diễn trong mô hình OSI.1: Mô hình phân lớp bộ giao thức TCP/IP  Lớp ứng dụng (Application layer): Điều khiển chi tiết từng ứng dụng cụ thể. FTP. Lớp vận chuyển sẽ đảm bảo thông tin truyền đến nơi nhận không bị lỗi và đúng theo trật tự. Nó tương ứng với các lớp ứng dụng. TFTP … Hiện nay có hàng trăm hoặc thậm chí hàng nghìn các giao thức thuộc lớp này. Các chương trình ứng dụng giao tiếp với các giao thức ở lớp vận chuyển để truyền và nhận dữ liệu. không chỉ có các giao thức TCP và IP. Mỗi lớp có chức năng riêng. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 4 . 1. Nó có 2 giao thức rất khác nhau là giao thức điều khiển truyền dẫn TCP và giao thức dữ liệu đồ người sử dụng UDP.2 Mô hình phân lớp bộ giao thức TCP/IP Bộ giao thức TCP/IP là sự kết hợp của các giao thức khác nhau ở các lớp khác nhau. Chương trình ứng dụng truyền dữ liệu ở dạng yêu cầu đến lớp vận chuyển để xử lý trước khi chuyển xuống lớp Internet để tìm đường đi. Mô hình TCP/IP được tổ chức thành 4 lớp (theo cách nhìn từ phía ứng dụng xuống lớp vật lý) như sau: Hình 1. Nó gồm các giao thức mức cao. mã hóa. truyền nhận file).Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .

Tocken Ring. Giao thức IP không lưu giữ trạng thái. nó hỗ trợ tất cả các giao thức chuẩn và độc quyền.1 Giao thức Internet 1. wireless. (Thông thường lớp này bao gồm các driver thiết bị trong hệ thống vận hành và các card giao diện mạng tương ứng trong máy tính. FDDI.1. Ví dụ: Ethernet. việc định tuyến là riêng biệt đối với từng gói tin. vì thế mà không có phương pháp nào để phát hiện các gói bị mất và có thể dẫn tới trình trạng lặp gói và sai thứ tự gói tin. Async.VPN  Lớp Internet (Internet layer): Cung cấp chức năng đánh địa chỉ. ICMP.25.khái niệm liên mạng là nói tới mạng lớn hơn: mạng liên kết giữa các mạng LAN). độc lập phần cứng mà nhờ đó dữ liệu có thể di chuyển giữa các mạng con có kiến trúc vật lý khác nhau. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 5 .1 Giới thiệu chung Mục đích của giao thức Internet là chuyển thông tin (dữ liệu) từ nguồn tới đích. ATM. Mỗi datagram có chứa địa chỉ đích và IP sử dụng thông tin này để định tuyến gói tin tới đích của nó theo đường đi thích hợp. Các gói tin của cùng một cặp người sử dụng dùng những tuyến thông tin khác nhau. SNA… 1. Cung cấp kiểm soát lỗi dữ liệu phân bố trên mạng vật lý. Lớp này không định nghĩa một giao thức riêng nào cả.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .  Lớp truy cập mạng (Network Access Network): Cung cấp giao tiếp với mạng vật lý. RARP.3. định tuyến gói. Lớp này điều khiển việc chuyển gói qua mạng. 1 1 2 1 2 2 3 2 3 1 2 3 3 2 Hình 1. IP sử dụng các gói tin dữ liệu đồ (datagram). sau khi datagram được chuyển đi thì bên gửi không còn lưu thông tin gì về nó nữa. (Hỗ trợ giao thức liên IP .3 Các giao thức trong mô hình TCP/IP 1. ARP. X. Lớp này thực hiện nhiệm vụ điều khiển tất cả các chi tiết phần cứng hoặc thực hiện giao tiếp vật lý vớ cácp (hoặc với bất kỳ môi trường nào được sử dụng)).3. Các giao thức của lớp này là IP.2: Định tuyến khi sử dụng IP Datagram.

Cấu trúc gói IPv4 được mô tả như trong hình 1.4: Cấu trúc gói tin IPv4 Giải thích ý nghĩa các trường: Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 6 .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Hình 1.VPN Giao thức Internet là giao thức phi kết nối (connectionless).3.4. chỉ có Header của gói là được kiểm tra để tránh gửi nhầm địa chỉ.2. Tiêu đề này có chiều dài từ 20 đến 60 bytes trên đường đi tùy thuộc vào các chức năng lựa chon được sử dụng. nghĩa là không cần thiết lập đường dẫn trước khi truyền dữ liệu và mỗi gói tin được xử lí độc lập. Để xử lý nhược điểm mất hoặc lặp gói IP phải dựa vào giao thức lớp cao hơn để truyền tin cậy (ví dụ TCP). Vì vậy dữ liệu trong IP datagram không được đảm bảo. IP không kiểm tra tổng cho phần dữ liệu của nó. Cấu trúc IPv4 Thông tin nhận từ lớp vận chuyển được gán thêm vào tiêu đề IP. 3: Giao thức kết nối vô hướng 1. Data Data Data Receiver Sender 2 Data Data Data Sender 1 Hình 1.1. Các gói tin có thể đi được theo nhiều hướng khác nhau để tới đích.

Tuy nhiên. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 7 . Trường ưu tiên gồm 3 bit dùng để gán mức ưu tiên cho datagram.live (thời gian sống): được dùng để ngăn việc các gói tin lặp vòng trên mạng. kích thước của gói tin phụ thuộc vào mạng cơ sở truyền tin. độ trễ và độ tin cậy. kết hợp với trường nhận dạng để xác định được gói tin nhận sau quá trình phân đoạn. nó sử dụng để xác định chiều dài của toàn bộ IP datagram. * Total length (tổng độ dài): trường này gồm 16 bit. vì vậy trường này cần phải được tính toán và cập nhập lại để đảm bảo độ tin cậy của thông tin định tuyến.VPN * Version (phiên bản): chỉ ra phiên bản của giao thức IP dùng để tạo datagram. cung cấp cơ chế cho phép điều khiển các gói tin qua mạng. Trường này được máy chủ dùng để phát hiện và nhóm các đoạn bị chia nhỏ ra của gói tin. bít đầu tiên chỉ thị tới các bộ định tuyến cho phép hoặc không cho phép phân đoạn gói tin. Một gói tin khi đi qua các bộ định tuyến thì các trường trong phần tiêu đề có thể bị thay đổi. tránh hiện tượng các gói tin đi quá lâu trong mạng. Nó có vai trò như một bộ đếm ngược. được sử dụng để máy gửi. Các bit còn lại dùng để xác định kiểu lưu lượng datagram tin khi nó chuyển qua mạng như đặc tính thông. * IP header length (độ dài tiêu đề IP): cung cấp thông tin về độ dài của tiêu đề datagram được tính theo các từ 32 bit. * Header checksum: trường kiểm tra tổng header có độ dài 16 bit. tức là đọ dài gói tin không thể vượt quá MTU của môi trường truyền. bản thân mạng Internet không đảm bảo chất lượng dịch vụ. vì vậy trường này chỉ mạng tính yêu cầu chứ không mang tính đòi hỏi đối với các bộ định tuyến. các bộ định tuyến cùng thống nhất về định dạng lược đồ dữ liệu. 2 bit giá trị thấp được sử dụng điều khiển phân đoạn. * Time .to . * Type of service (loại dịch vụ): trường loại phục vụ dài 8 bit gồm 2 phần.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .Fragment offset: mạng thông tin về số lần chỉa một gói tin. Các bộ định tuyến sẽ chia nhỏ các datagram nếu như dơn vị truyền tin lớn nhất của gói tin (MTU-Maximum Transmission Unit) lớn hơn MTU của môi trường truyền. Bất kì gói tin nào có thời gian sống bằng 0 thì gói tin đó sẽ bị bộ định tuyến hủy bỏ và thông báo lỗi sẽ được gửi về trạm phát gói tin. được tính toán trong tất cả các trường của tiêu đề IPv4. * Flags (cờ): chứa 3 bit được sử dụng cho quá trình điều khiển phân đoạn. * Protocol (giao thức): trường này được dùng để xác nhận giao thức tầng kế tiếp mức cao hơn đang sử dụng dịch vụ IP dưới dạng con số. máy nhận. trường ưu tiên và kiểu phục vụ. Ở đây phiên bản là IPv4. * Identification (nhận dạng): trường nhận dạng dài 16 bit.

Hình 1. chỉ có một vài thay đổi và mỗi mảnh sẽ lại được tiếp tục bị chia nhỏ nếu nó gặp phải mạng có MTU nhỏ hơn kích thước Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 8 . * Option and Padding (tùy chọn và đệm): có độ dài thay đổi. Trong quá trình di chuyển từ nguồn tới đích.VPN * Source Address . một datagram có thể đi qua nhiều mạng khác nhau. hầu hết các trường sẽ được lặp lại. Các datagram hình thành sau khi phân chia sẻ được đánh số thứ tự để tiện lợi cho qua trình hợp nhất sau này.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Khi đi qua các mạng khác nhau có các MTU khác nhau. các mảnh này sẽ được ghép lại ở đầu thu để trở lại trạng thái ban đầu.5: Hiện tượng phân mảnh trong IP Khi phân mảnh.1.Destination Address (địa chỉ nguồn và địa chỉ đích): được các bộ định tuyến và các gateway sử dụng để định tuyến các đơn vị số liệu. được gọi là MTU. gói sẽ bị phân chia tùy theo giá trị MTU của mạng đó.điểm. Mỗi Router mở gói IP datagram từ khung dữ liệu nó nhận được. Phân mảnh IP và hợp nhất dữ liệu Giao thức IP khi thực hiện phải luôn có các thuật toán phân chia và hợp nhất dữ liệu. Nếu IP cần chuyển datagram có kích cỡ lớn hơn MTU thì nó gửi datagram trong các mảnh (fragment). Vì mỗi datagram đều được quy định một kích thước khung cho phép tối đa trên một kết nối điểm . 1.3. Việc xác định MTU của một mạng phụ thuộc vào các đặc điểm của mạng sao cho gói được truyền đi với tốc độ cao nhất. xử lý và sau đó đóng gói nó trong một khung dữ liệu khác. luôn luôn đi cùng với gói tin từ nguồn tới đích.5 minh họa hiện tượng phân mảnh.3. dùng để thêm thông tin chọn và chèn đầy đảm bảo số liệu bắt đầu trong phạm vi 32 bit. Hình 1. Định dạng và kích cỡ của khung dữ liệu nhận được phụ thuộc vào giao thức của mạng vật lý mà khung dữ liệu đi qua.

1.4. Vì mỗi mảnh được xử lý độc lập nên có thể đi qua nhiều mạng và node khác nhau để tới đích.6: Các lớp địa chỉ IPv4 Định tuyến trong mạng Internet: việc định tuyến trong một hệ thống mạng chuyển gói chỉ ra tiến trình lựa chọn tuyến đường để gửi gói dữ liệu qua hệ thống đó. sự linh hoạt trong định tuyến và hỗ trợ lưu lượng.3.1. Diễn đàn IPv6 được bắt đầu vào tháng 7-1999 bởi 50 nhà cung cấp Internet hàng đầu với mục đích phát triển giao thức IPv6.3. Hình 1. Địa chỉ và định tuyến IP Địa chỉ: Mỗi trạm trong mạng đều được đặc trưng bởi một số hiệu nhất định gọi là địa chỉ IP.VPN của nó.5. Chỉ có host đích là có khả năng ghép các mảnh lại với nhau. nó được thiết kế bao gồm các chức năng và định dạng mở rộng hơn IPv4 để giải quyết vấn đề cải thiện chất lượng và bảo Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 9 . IPv4 là giao thức cũ. không đáp ứng được các yêu cầu mới về bảo mật. 1. địa chỉ dài 32 bit không đáp ứng được sự bùng nổ của mạng. Thêm nữa. C. nên người ta chia địa chỉ IP thành các lớp A.1.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . B. Một khi tiêu chuẩn khoảng cách được chọn thì các tham số khác như: độ trễ. Do tổ chức và độ lớn của các mạng con trong liên mạng khác nhau. băng thông hoặc xác suất mất gói…được tính đến khi lựa chọn tuyến. Địa chỉ IP được sử dụng trong lớp mạng để định tuyến các gói tin qua mạng. Có nhiều giao thức và phần mềm khác nhau được sử dụng để định tuyến. Việc chọn kênh cho một gói tin dựa trên hai tiêu chuẩn: trạng thái của các nút và liên kết hoặc khoảng cách tới đích (chiều dài quãng đường hoặc số hop trên đường). D. Cấu trúc gói tin IPv6 Thế giới đang đối mặt với việc thiếu địa chỉ IP cho các thiết bị mạng. Việc định tuyến sẽ tạo nên mạng ảo bao gồm nhiều mạng vật lý cung cấp dịch vụ phát chuyển gói tin theo một phương thức phi kết nối. E. Router chính là thành phần thực hiện chức năng bộ định tuyến.

7 minh họa cấu trúc gói tin IPv6. Thông tin mở rộng được mang trong các header mở rộng tách biệt riêng. 00 01 02 03 04 05 06 07 08 09 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 31 version Traffic Class Payload length Flow Label Next Header Hop Limit 40 octet Source Address Destination Address Hình 1. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 10 . truy nhập từ xa TELNET. Mỗi loại được phân biệt bằng các giá trị khác nhau trong trường header. xác định độ dài của phần tải tin phía sau header. * Payload Length (độ dài tải tin): có độ dài 16 bit. được dùng cho việc phân biệt lưu lượng. Một môi trường liên mạng cần phải hỗ trợ lưu lượng thời gian thực. Internet và hầu hết mạng TCP cung cấp sự hỗ trợ các ứng dụng phân tán khá đơn giản như truyền file. cho phép nguồn chỉ ra loại thông tin trong dữ liệu để xác định cách xử lý đặc biệt từ nguồn tới đích theo thứ tự gói. Hình 1. Song ngày nay. Trước đây. Internet ngày càng trở thành phương tiện. Giá trị mặc định tối đa là 64K octet. IPv6 đặc biệt quan trong khi các thiết bị tính toán di động tiếp tục tham gia vào Internet trong tương lai. mail. * Traffic Class (lớp lưu lượng): có độ dài 8 bit.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . dẫn đầu là dịch vụ www (World Wide Web). Chúng nằm sau trường địa chỉ đích và hiện nay đã có một số header loại này được định nghĩa.7: Cấu trúc tiêu đề IPv6 * Version (phiên bản): chỉ ra phiên bản IPv6. * Flow Label (nhãn luồng): có độ dài 20 bit. song có thể sử dụng lớn hơn bằng cách lập trường này bằng 0 và bao gồm trường mở rộng (sau phần header cơ bản) với giá trị thực nằm trong trường mở rộng này. môi trường giàu tính ứng dụng. khung video hai loại này sẽ được ưu tiên hơn so với dữ liệu máy tính thông thường khi qua gateway trung chuyển trong quá trinh gói tin chuyển trên mạng. từ đó ảnh hưởng đến khả năng ưu tiên của lưu lượng. Ví dụ như: thoại. Tất cả sự phát triển này đã bỏ xa khả năng đáp ứng chức năng và dịch vụ của IP. kế hoạch điều khiển tắc nghẽn linh hoạt và các đặc điểm bảo mật mà IPv4 hiện không đáp ứng được đầy đủ.VPN mật của Internet. Do sự thay đổi bản chất của Internet và mạng thương mại mà giao thức liên mạng IP trở nên lỗi thời.

Chính vì vậy. + Xây dựng sẵn cơ chế truyền tin an toàn. giúp cho phần mềm UDP tại đích có thể phát chuyển gói tin tới đúng nơi nhận và cho phép nơi nhận gửi trả lại xác nhận tin. Nghĩa là.8.2. UDP cung cấp các cổng để phân biệt các chương trình ứng dụng trên một máy tính đơn. sử dụng hệ 16 (hecxa). Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 11 . cùng với mỗi một bản tin gửi đi.3. + Tiêu đề nhỏ hơn so với các mở rộng tùy chọn.2. Giao thức UDP Giao thức UDP (User Datagram Protocol) cung cấp cơ chế chính yếu mà các chương trình ứng dụng sử dụng để gửi đi các gói tin tới các chương trình ứng dụng khác. + Hiệu quả hơn trong việc định tuyến: việc đăng ký địa chỉ IPv6 được thiết kế để kích cỡ của bảng định tuyến đường trục không vượt quá giá trị 10. + Hỗ trợ mạng thông tin di động. Cấu trúc tiêu đề của UDP được mô tả như trong hình 1. * Source Address và Destination Address (địa chỉ nguồn và địa chỉ đích): trường địa chỉ nguồn và địa chỉ đích trong IPv6 có độ dài 128 bit.000 trong khi kích cỡ bảng định tuyến của IPv4 thường lớn hơn 100. Giao thức lớp vận chuyển 1. vì vậy một số trường bị loại bỏ hoặc thay bằng tùy chọn nên làm giảm gánh nặng cho các quá trình xử lý và giảm chi phí cho băng thông.1. Giá trị này giảm mỗi khi datagram đi qua một router và nếu nó có giá trị bằng 0 trước khi tới được đích chỉ định thì datagram này sẽ bị hủy. mỗi bản tin UDP còn bao gồm một giá trị cổng nguồn và cổng đích. + Tăng cường chất lượng dịch vụ. được dùng để ngăn việc datagram liên tục xoay vòng trở lại.VPN * Hop Limit (giới hạn bước nhảy): có độ dài 8 bit. không đảm bảo độ tin cậy như IP.3. 1. một chương trình ứng dụng sử dụng giao thức UDP chấp nhận hoàn toàn trách nhiệm cho vấn đề xử lý độ tin cậy.000 bản ghi. UDP không sử dụng cơ chế xác nhận để đảm bảo gói tin đên đích hay không.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . không thực hiện sắp xếp các bản tin và không cung cấp thông tin phản hồi để xác định mức độ truyền thông tin giữa hai máy. Với IPv6 có 2128 địa chỉ (khoảng 3. Những đặc điểm của IPv6 + Mở rộng không gian địa chỉ cho phép phân cấp và giải quyết được sự thiếu địa chỉ. ngăn cách bằng dấu hai chấm.4x1038 địa chỉ). UDP cung cấp dịch vụ chuyển phát không định hướng.

bao gồm cả phần đầu UDP và dữ liệu người sử dụng.Đồ án tốt nghiệp Đại học 0 8 octet 15 31 Công nghệ IP .dịch vụ chuyển dòng (stream) tin cậy. Trường tổng kiểm tra là vùng tùy chọn. Nó cấp khả năng đứt quảng. Cổng nguồn là trường dữ liệu tùy chọn. TCP cung cấp một mạch ảo. kiểm tra lỗi và điều khiển luồng. Trường độ dài chứa độ dài của UDP tính theo octet. nó xác định cổng đáp xác nhận sẽ được gửi đến. a) Cấu trúc tiêu đề TCP 0 4 10 15 31 Source Port Destination Port Sequence Number 40 octet Acknowledgement Number Header length Unused Checksum Flags Option Padding Window Urgent Pointer Hình 1. Nếu không được dùng. Nếu giá trị của tổng kiểm tra bằng zero thì có nghĩa là trường tổng kiểm tra chưa được tính và thường được thể hiện bằng cách cài đặt toàn bộ các bit 1.3. Khi sử dụng.8: Cấu trúc tiêu đề UDP Các trường cổng nguồn và cổng đích chứa các giá trị 16 bit dùng cho cổng giao thức UDP được sử dụng để tách các gói tin trong tiến trình đang đợi để nhận chúng. Tổng kiểm tra trong UDP cung cấp cách duy nhất để đảm bảo rằng dữ liệu nhận được nguyên vẹn và nên được sử dụng thường xuyên.9: Cấu trúc tiêu đề TCP Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 12 .VPN D estination Port Checksum Source Port Segm length ent Hình 1. Giao thức TCP Giao thức TCP (Transmission Control Protocol) cung cấp dịch vụ truyền thông dữ liệu định hướng truyền thống cho các chương trình .2. cho phép việc cài đặt được thực hiện với ít bước tính toán hơn khi sử dụng UDP trên mạng cục bộ có độ tin cậy cao. tránh với trường hợp sau khi chạy thuật toán tổng kiểm tra cũng có thể sinh ra kết quả là các bit được lập bằng 0 và giá trị của trường tổng kiểm tra cũng được xem bằng zero. Octet được nối vào phần đầu giả sẽ không được truyền đi cùng với gói tin UDP và chúng không được tính đến trong phần độ dài. thêm vào đó một octet có giá trị zero để có được đúng bội số của 16 bit và tính tổng cho toàn bộ.2. còn được gọi là kết nối. nó có giá trị zero. 1. UDP sử dụng phương pháp gán phần đàu giả vào gói tin UDP.

* Flags (bít mã): gồm có 6 bít để xác định mục đích và nội dung của segment. * Sequence Number (số thứ tự): xác định vị trí trong chuỗi các byte dữ liệu trong segment của nơi gửi. nó sẽ gỡ bỏ phần đầu IP và đọc phần đầu TCP. Destination port (cổng nguồn.3. không phải từng cổng. trong đó các đối tượng được xác định là những liên kết mạch ảo. Mỗi khi TCP nhận gói dữ liệu từ IP. Sau khi xử lý xong dữ liệu khẩn cấp. Khi đọc Destination port.168. * Acknowledgment Number (số xác nhận): xác định số octet mà nguồn đang đợi để nhận kế tiếp. TCP được xây dựng trên kết nối trừu tượng. * Urgent pointer (con trỏ khẩn cấp): yêu cầu kết nối gửi dữ liệu ngoài dòng xác định. diễn dịch các nội dung trong phần đầu dựa vào nội dung các bit.25 xác định cổng TCP 25 trên máy tính có địa chỉ 192. trong khi giá trị Acknowledgment Number để chỉ đến dữ liệu ngược lại với segment đến. * Unused (dự phòng): được dành riêng để sử dụng trong tương lai. * Window (cửa sổ): thông báo cho máy tính đầu cuối kích thước vùng đêm cho quá trình truyền. * Header length (độ dài tiêu đề): chứa một số nguyên để xác định độ dài của phần đầu segment. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 13 . Thay vì vậy. nó sẽ tìm trong tệp tin chứa các thông tin về dịch vụ để gửi dữ liệu đến chương trình ứng với số cổng đó.3. giá trị cổng phức tạp hơn UDP vì một giá trị cổng TCP cho trước không tương ứng với một đối tượng đơn. cổng đích): chứa các giá trị cổng TCP để xác định các chương trình ứng dụng tại hai đầu kết nối. Ví dụ segment chỉ chuyển tải ACK. Giá trị này là cần thiết vì có phần Options có độ dài thay đổi. hoặc chỉ chuyển đưa dữ liệu hay để tải những yêu cầu để thiết lập hoặc ngắt nối. chương trình nhận phải được thông báo lập tức ngay khi dữ liệu đến cho dù nó nằm ở đâu trong vùng dữ liệu. được tính theo bội số của 32 bit. Ví dụ như giá trị 192. Song với TCP. tùy thuộc vào những lựa chọn đã được đưa vào.2.2.VPN * Source port. TCP thông báo cho chương trình ứng dụng trở về trạn thái thông thường.168.Đồ án tốt nghiệp Đại học Giải thích ý nghĩa các trường: Công nghệ IP . Lưu ý là Sequence Number để chỉ đến lượng dữ liệu theo cùng chiều với segment.

nhưng điều này không gây khó khăn trong quá trình kết nối vì các kết nối được thiết lập từ các bên độc lập với nhau. Trong những trường hợp đó. (giả thiết kết nối TCP là song công). thông thường các phần mềm TCP thường sử dụng phương pháp đợi thụ động để chờ kết nối. để gửi các ACK (thông báo xác nhận đã nhận dữ liệu). trong trường hợp đơn giản có thể minh họa như sau: Đầu cuối máy tính gửi Gửi SYN Seq = x Nhận SYN Gửi SYN seq = y.VPN Đơn vị truyền giữa hai phần mềm TCP trên hai máy được gọi là segment. Tiến trình bắt tay ba bước là điều kiện cần và đủ để có sự đồng bộ chính xác giữa hai đầu của kết nối. để truyền dữ liệu. ACK x+1 Mạng Đầu cuối máy tính nhận Nhận SYN +ACK ACK y+1 Nhận ACK Hình 1.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . phần mềm TCP giữ lại dữ liệu cho đên khi hoàn tất quá trình bắt tay kết nối. Số thực tự được chọn ngẫu nhiên và độc lập với nhau cũng có thể được gửi kèm cùng với dữ liệu. Các segment được trao đổi để thiết lập kết nối. phần mêm TCP sẽ giải phóng dữ liệu trước đây và nhanh chóng chuyển chúng tời các chương trình ứng dụng cấp cao hơn. b) Thiết lập và đóng một kết nối TCP Để thiết lập một kết nối TCP sử dụng mô hình bắt tay ba bước. trong lúc dữ liệu vẫn di chuyển theo chiều ngược lại Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 14 . Bản tin cuối cùng chỉ có ý nghĩa như một lời đáp và chỉ để đơn giản dùng để thông báo cho đích rằng cả hai bên cùng đồng ý một kết nối đã được thiết lập. Thủ tục đóng kết nối TCP được thực hiện theo từng chiều. Một khi kết nối đóng lại theo chiều nào đó. bản tin trả lời lập giá trị cho bit SYN và ACK để chuyển ý nghĩa đồng bộ và tiếp tục tiến trình bắt tay. để thông báo kích thước của cửa sổ (nhằm tối ưu hóa quá trình truyền và nhận dữ liệu) và để ngắt kết nối.10: Thiết lập kết nối theo giao thức TCP Gói tin khởi đầu cho kết nối được xác định bởi bit SYN trong trường dữ liệu CODE. Một khi kết nối được thiết lập. TCP sẽ từ chối nhận thêm dữ liệu trong kết nối của chiều đó.

làm cho chúng sẵn sàng được chương trình ứng dụng nhận sử dụng ngay sau khi chúng được nhận và kiểm tra.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .Kết nối kênh ảo: Thực hiện việc truyền stream cũng tương tự như thực hiện một cuộc gọi điện thoại. cả hai chương trình ứng dụng gửi và nhận đều phải tương tác với hệ điều hành. ACK x+1 Nhận ACK Nhận FIN+ACK Gửi ACK y+1 Nhận ACK Hình 1. một chương trình ứng dụng sẽ thực hiện một cuộc gọi mà đầu kia chấp nhận. có thể chỉ bằng một octet. Tại đầu nhận. Về mặt khái niệm. phần mềm giao thức phát chuyển một cách tự động dữ liệu theo đúng thứ tự mà chúng được gửi đi. Dịch vụ chuyển phát stream chuyển dữ liệu một cách chính xác tới máy nhận. thông báo về yêu cầu thực hiện truyền stream. khi cả hai chiều đều đóng. . tức là thiết lập kết nối . Như vây. Khi truyền dữ liệu. Phần mềm giao thức được tự do phân chia dòng dữ liệu thành những gói dữ liệu độc lập với đơn vị mà chương trình ứng dụng truyền đi. lời đáp của kết nối vẫn được chuyển về nơi gửi ngay cả khi kết nối đã đóng lại. Các đặc trưng đối với dịch vụ phát chuyển tin cậy gồm: . Để làm cho việc truyền hiệu Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 15 .hay mạch ảo để truyền và nhận dữ liệu một các chính xác. Đầu cuối máy tính gửi Gửi FIN Seq = x Mạng Đầu cuối máy tính nhận Nhận FIN Gửi ACK x+1 Gửi FIN seq=x.VPN cho đến khi nơi gửi thực hiện đóng kết nối. mỗi chương trình ứng dụng sử dụng bất kỳ kích thước đơn vị truyền nào nó thấy thuận tiện. dữ liệu này được chia thành các octet. Trước khi việc truyền có thể bắt đầu. phần mềm TCP tại mỗi bên xóa bỏ những ghi nhận về kết nối này.Việc truyền có vùng đệm: Các chương trình ứng dụng gửi một dòng dữ liệu qua mạch ảo bằng cách lặp lại việc chuyển các octet dữ liệu đến phần mềm giao thức.11: Thủ tục đóng kết nối TCP c) TCP là giao thức truyền tin cậy Yêu cầu đối với TCP phát chuyển stream (luồng) là khối dữ liệu lớn và cần độ tin cậy.Định hướng stream: Khi hai chương trình ứng dụng (các tiến trình của người sử dụng) truyền những khối lượng lón dữ liệu được xem như một chuỗi bit. .

VPN quả hơn và tối thiểu giao thông trên mạng. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 16 . Cách kết nối này được gọi là song công. Các chương trình ứng dụng sử dụng dịch vụ stream phải hiểu nội dung stream và thống nhất với nhau về định dạng stream trước khi khởi động việc kết nối. các cài đặt thường tập hợp cho đủ dữ liệu để đặt vào datagram có độ lớn thích hợp trước khi truyền nó qua Internet. từ đó tái truyền hay loại bỏ gói lặp cho phù hợp. nếu chương trình ứng dụng quyết định phát chuyển những khối dữ liệu cực lớn. Kỹ thuật này giải quyết vấn đề quan trọng là tăng hiệu quả truyền dẫn và điều khiển tốc độ dòng dữ liệu. Đối với những chương trình ứng dụng mà dữ liệu phải được phát chuyển ngay cả khi nó không đầy một vùng đệm. d) Kỹ thuật cửa sổ trượt Để thực hiện việc điều khiển luồng. Cửa sổ trượt có kích thước cố định hoặc có thể thay đổi được cho phép xác định số gói dữ liệu tối đa được truyền trước khi nhận được một ACK từ đích xác nhận về. Nghĩa là từ quan điểm của một tiến trình ứng dụng. Số thứ tự gói trong tiêu đề dùng cho bên gửi và thu xác định việc mất gói và trùng lặp dữ liệu. Nghĩa là nó không phân biệt được cấu trúc hay nội dung phân chia bên trong của dòng dữ liệu. Kết nối hai chiều: Các kết nối do dịch vụ TCP cấp cho phép truyền đồng thời cả hai chiều. phần mềm giao thức có thể quyết định chia khối này thành những khối nhỏ hơn khi truyền. Tương tự. Dịch vụ stream cho phép một tiến trình ứng dụng chấm dứt dòng chảy theo một chiều trong khi dữ liệu vẫn tiếp tục chảy theo chiều kia làm cho kết nối trở thành một chiều (half duplex). không có tương tác hay va chạm. Như vậy ngay cả khi chương trình ứng dụng phát sinh dòng dữ liệu có kích thước là 1 octet mỗi lần thì việc truyền qua Internet vẫn hoàn toàn hiệu quả.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . TCP sử dụng giao thức xác nhận gói tin (ACK) đã nhận được và truyền lại những gói tin bị mất hoặc bị lỗi. TCP sử dụng kỹ thuật cửa sổ trượt. Stream không có cấu trúc: Dịch vụ TCP stream không xác định các dòng dữ liệu có cấu trúc. Khi qúa thời gian của bộ đếm mà chưa nhận được ACK thì mặc nhiên coi là mất gói hoặc hỏng gói và gói sẽ được gửi lại. Bộ đếm thời gian bên gửi sẽ được kích hoạt mỗi khi gửi gói (mỗi gói được gửi sẽ được một bộ thời gian đếm từ lúc gửi). Ưu điểm chính của kết nối hai chiều là phần mềm giao thức cơ sở có thể gửi thông tin điều khiển cho một tream ngược trở về nguồn trong những datagram đang chuyển tải dữ liệu theo chiều ngược lại. kết nối 2 chiều bao gồm 2 dòng dữ liệu độc lập chạy ngược nhau. Để thực hiện cung cấp tính tin cậy khi truyền tin. dịch vụ stream cung cấp cơ chế đẩy cho các chương trình ứng dụng để bắt buộc truyền. Điều này làm giảm bớt giao thông trên mạng.

Đồ án tốt nghiệp Đại học G gói ửi G gói ửi G gói ửi Vẫn chưa nhận được A nên CK không truyền đi nữa G gói ửi 4 1 1 1 Nhận gói AC K AC K AC K 1 2 3 Công nghệ IP . Xu hướng phát triển của mạng viễn thông là IP hóa. Qua chương này. IPv6 và các đặc điểm khác biệt của gói tin IPv6 so với gói tin IPv4. yêu cầu về an toàn dữ liệu được đặt ra như là một yêu cầu tất yếu. trở thành môi trường truyền tin của rất nhiều ứng dụng khác nhau. chúng ta cũng biết được rằng Internet là mạng thông tin phát triển rộng khắp trên phạm vi toàn cầu.12: Cơ chế cửa sổ trượt với kích thước cố định 1. Chú ý quan trọng rằng ở gói tin IPv6 đã bổ sung những chức năng an toàn. cấu trúc gói tin IPv4 và IPv6. Có rất nhiều giải pháp để đảm bảo an toàn dữ liệu cho Internet. phân mảnh và hợp nhất dữ liệu. Đây là những vấn đề cơ bản của giao thức IP và nó được sử dụng trong nội dung của các chương tiếp theo của đồ án. giới thiệu chức năng cơ bản của các lớp trong mô hình phân lớp của nó. trong đó IP-VPN là một trong những giải pháp hiệu quả. định tuyến. Đặc biệt trong phần này là đi tìm hiểu sâu về cấu trúc gói tin IPv4. Tuy nhiên một nhược điểm lớn nhất của Internet là nó không cung cấp tính an toàn cho dữ liệu khi truyền trên nó. gửi ACK M gói 2 hoặc ất quá thời gian G lại gói ửi 2 Hình 1. Do phạm vi của đề tài nên chỉ tập trung đi sâu về giao thức IP của lớp Internet và giao thức TCP/UDP của lớp giao vận. ở đây chỉ trình bày các vấn đề địa chỉ.VPN 1. Cùng với sự phát triển của Internet. gửi ACK 2 K hông nhận được gói Nhận gói 3. Đối với giao thức IP.4 Tổng kết Chương 1 trình bày sơ lược về bộ giao thức TCP/IP. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 17 .

sẽ chỉ có thể nhận biết được cấu hình topo ảo.VPN Chương 2 CÔNG NGHỆ MẠNG RIÊNG ẢO TRÊN INTERNET IP-VPN 2. Chúng ta có thể đinh nghĩa IP-VPN như sau: Mạng riêng ảo trên nền Internet là mô phỏng các mạng số liệu riêng đảm bảo an ninh trên cơ sở hạ tầng mạng Internet công cộng chung không đảm bảo an ninh. Cấu hình của mạng ảo được xây dựng dựa trên sự chia sẻ của cơ sở hạ tầng mạng vật lí đã tồn tại.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Đặc tính của mạng riêng là hỗ trợ truyền thông giữa những người dùng được phép. Điều này có nghĩa là lưu lượng tương ứng với mạng riêng không ảnh hưởng và không bị ảnh hưởng bởi lưu lượng từ ngoài. nhân viên làm việc luôn di chuyển.1. hệ thống khách hàng và đối tác kinh doanh rộng lớn … Nó là giải pháp thực hiện truyền thông an toàn trên nền mạng công cộng. Trong một mạng ảo. IPVPN (Internet Protocol Virtual Private Network) kết hợp 2 khái niệm: nối mạng ảo và nối mạng riêng. Một người sử dụng bình thường của một mạng ảo không biết sự thiết lập mạng vật lí. các nút mạng ở xa nhau và phân tán có thể tương tác với nhau theo cách mà chúng thường thực hiện trong một mạng. Các thuộc tính của IP-VPN bao gồm các cơ chế để bảo vệ số liệu và thiết lập tin tưởng giữa các máy trạm và sự kết hợp các phương pháp khác nhau để đảm bảo các thoả thuận mức dịch vụ và chất lượng dịch vụ cho tất cả các thực thể thông qua môi trường Internet. Mặt khác VPN còn đảm bảo cho sự an toàn số liệu trong Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 18 . 2. Điều này cho phép các tổ chức có thể tiết kiệm đáng kể chi phí so với phương thức thuê kênh riêng. Cấu hình topo của mạng ảo độc lập với cấu hình vật lí của các phương tiện sử dụng nó. Tuy nhiên. trong đó các nút đặt tại cùng một vị trí địa lí.1 Khái niệm về mạng riêng ảo trên nền tảng Internet Như ta đã biết. cho phép họ truy nhập tới các dịch vụ và tài nguyên liên kết mạng khác nhau.1 Gới thiệu về mạng riêng ảo trên Internet IP-VPN 2. Thí dụ điển hình cho mạng riêng là mạng Intranet của một hãng. các mạng riêng thường được định nghĩa là các phương tiện nối mạng không chia sẻ để kết hợp các máy trạm (host) và các client trực thuộc cùng một thực thể quản lí.1.2 Khả năng ứng dụng của IP-VPN Mạng riêng ảo có một ý nghĩa rất lớn đối với các tổ chức hoạt động phân tán tại nhiều vùng địa lí khác nhau. cấu hình mạng ảo và mạng vật lí thường chịu sự quản lí của các nhà quản trị khác nhau. Lưu lượng từ nguồn và đầu cuối trong mạng riêng chỉ di chuyển dọc theo những node có mặt trong mạng riêng. Thêm vào đó là sự cách li lưu lượng.

tường lửa và cổng IP-VPN trong các mạng thuộc hãng tham dự vào phiên thông tin thường chịu trách nhiệm (hay ít nhất chỉ trách nhiệm) cho quá trình tham dự đảm bảo trạng thái kết nối IP-VPN. tính bí mật của lưu lượng được truyền và ngăn cản các người sử dụng vô danh sử dụng mạng. AC thường phụ thuộc vào thông tin mà thực thể yêu cầu kết nối ở dạng nhận dạng hay chứng chỉ cũng như các quy tắc định nghĩa AC. Nếu chỉ có an ninh và nhận thực mà không có AC. Thí dụ các quyết định bao gồm: + Khởi đầu + Cho phép + Tiếp tục + Từ chối + Kết thúc Mục đích chính của IP-VPN là cho phép truy nhập có đảm bảo an ninh và có chọn lựa đến các tài nguyên nối mạng từ xa.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . các thực thể vật lí như các máy trạm ở xa.1 Điều khiển truy nhập Điều khiển truy nhập (AC: Access Control) trong kết nối mạng số liệu được định nghĩa là tập các chính sách và các kỹ thuật điều khiển truy nhập đến các tài nguyên nối mạng riêng cho các phía được trao quyền. Các cơ chế AC hoạt động độc lập với nhận thực và an ninh và cơ bản định nghĩa các tài nguyên nào khả dụng cho một người sử dụng cụ thể sau khi người này đã được nhận thực. IP-VPN chỉ bảo vệ tính toàn vẹn. hay có thể cổng IP-VPN quản lí địa phương trong các mạng liên quan đến thông tin IP-VPN.2. Chẳng hạn một số IP-VPN có thể được điều hành bởi một server tập trung hay thiết bị điều khiển IP-VPN khác đặt tại trung tâm số liệu của nhà cung cấp dịch vụ. 19 Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT . Trong thế giới IP-VPN.VPN quá trình truyền thông và khả năng mở rộng hoạt động rộng lớn ngay cả tại những vùng địa lí phức tạp.2 Các khối cơ bản trong mạng IP-VPN Các khối cơ bản của VPN bao gồm:  Điều khiển truy nhập  Nhận thực  An ninh  Truyền Tunnel  Các thoả thuận mức dịch vụ 2. nhưng không quản lí truy nhập các tài nguyên nối mạng. 2.

2 Nhận thực Một trong các chức năng quan trọng nhất được IP-VPN hỗ trợ là nhận thực. tuy nhiên đôi khi chính sách này chỉ được áp dụng tại thời gian đăng nhập. hay như NAS (Network Access Server) để nó tra cứu một file địa phương hay yêu cầu server RADIUS. Về mặt này. Một trong các phương pháp nhận thực phổ biến được sử dụng rộng rãi hiện nay là PKI (Public Key Infrasrtucture: cơ sở hạn tầng khóa công cộng).Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . khi tin tưởng người sử dụng không thường xuyên ở trình trạng đăng nhập. Trong nối mạng riêng ảo. Chính sách truy cập đảm bảo mục đích kinh doanh.2. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 20 .cổng. Nhận thực là một quá trình cho phép các thực thể thông tin kiểm tra các nhận dạng như vậy.VPN Tập các quy tắc và các quy luật quy định các quyền truy nhập đến các tài nguyên mạng được gọi là chính sách điều khiển truy nhập. hoạt động của VPN gồm hai kiểu nhận thực: nhận thực kiểu client . hay bằng cách đặt ra một giới hạn phiên như bên trên của mức độ sử dụng khi vượt quá thời gian cho phép cực đại. chẳng hạn. Có thể thực hiện các chính sách tương tự bằng cách thay giới hạn thời gian bằng một giới hạn tính chỉ có thể liên quan đến tài khoản trả trước. Phương pháp này được gọi là nhận thực dựa trên chứng nhận. Trong trường hợp nhận thực kiểu client . 2. và các bên tham dự thông tin nhận thực lẫn nhau bằng cách trao đổi các chứng nhận của chúng. nó thường gặp khi kết nối site .site được thiết lập hay khi các mạng quay số ảo được sử dụng và nhận thực thiết lập Tunnel L2TP được yêu cầu giữa LAC (L2TP Access Concentrator) và LNS (L2TP Network Server). Về mặt lí thuyết có thể sử dụng bản tin RADIUS DISCONNECT (tháo gỡ kết nối radius) để ngắt phiên của người sử dụng khi đã vượt quá 60 giờ. Trường hợp thứ hai.cổng và cổng . chỉ khi nào người dùng truy nhập thành công với VPN cổng thì mới được phép vào IPSec Tunnel nối đến IPSec của mạng khách hàng. chính sách “Cho phép truy nhập cho các thuê bao chưa vượt quá 60 giờ sử dụng” có thể thực hiện bằng cách sử dụng nhận thực dựa trên RADIUS (Remote Authentication Dial-in User Service: Dịch vụ nhận thực người dùng quay số từ xa) và sử dụng một bộ đếm thời gian mỗi khi người sử dụng truy nhập. Quá trình nhận thực có thể liên quan đến việc cung cấp thông tin nhận thực dựa trên bí mật chia sẻ (Shared Secret) như: Mật khẩu hay cặp khẩu lệnh/ trả lời của CHAP cho người nhận thực. Các chứng nhận này được đảm bảo bởi quan hệ tin tưởng với một bộ phận thẩm quyền chứng nhận. mọi thực thể liên quan đến thông tin phải có thể tự nhận dạng mình với các đối tác liên quan khác và ngược lại.cổng.

các gói được gửi đi từ máy trạm A đến máy trạm Z phải qua rất nhiều chuyển mạch và router. Và khi VPN dựa trên mạng.3 An ninh Công nghệ IP .2. cần thiết lập quan hệ tin tưởng giữa nhà cung cấp dịch vụ và khách hành VPN yêu cầu thỏa thuận và triển khai cơ chế an ninh tương ứng. Tuy nhiên cần nhắc lại rằng an ninh không chỉ là mật mã hoá lưu lượng VPN.2.4 Truyền Tunnel nền tảng IP-VPN Truyền Tunnel là công nghệ quan trọng duy nhất để xây dựng IP-VPN. tải tin của gói được gửi giữa C và Y sẽ chỉ được nhận biết bởi 2 nút mạng này và các máy A. Các vấn đề cụ thể về công nghệ Tunnel được trình bày trong các phần sau.Đồ án tốt nghiệp Đại học 2. Khái niệm truyền Tunnel được áp dụng cho nối mạng riêng ảo được trình bày trong hình 2. Truyền Tunnel bao gồm đóng bao (Encapsulation) một số gói số liệu vào các gói khác theo một tập quy tắc được áp dụng cho cả hai đầu cuối của Tunnel. Trên hình này. thì các nút khác mà gói này đi qua sẽ không nhận biết được gói đóng bao “bên ngoài” này và sẽ không thể biết được phần tải tin cũng như địa chỉ điểm nhận cuối cùng của nó. Chẳng hạn. vì thế tính toàn vẹn và mật mã hoá là yều cầu nhất thiết. Z là nơi khởi đầu và kết thúc cuối lưu lượng. Điều này tạo ra một Tunnel một cách hiệu quả để qua đó qua đó các gói được truyền tải với mức an ninh mong muốn. Nếu router C đóng gói đến từ máy A và cổng Y mở bao gói. Ngoài AAA server có thể trực thuộc một mạng không ở trong VPN để cách ly lưu lựong AAA với lưu lượng người sử dụng 2. Nó cũng liên quan đến các thủ tục phức tạp của nhà khai thác và các hạng cung cấp nó. Z Tn e u nl Mtc ặ g ộ hn Ktn i v tlý ế ố ậ C A Itre n nt e Y Mn r n ạ g iê g Hình 2. Có thể đảm bảo an ninh cho VPN bằng cách triển khai một trong các phương pháp mật mã hoá đã có hay cơ chế mật mã hoá kết hợp với các hệ thống phân bố khóa an ninh.2 sau đây. Kết quả là nội dung được đóng bao trong Tunnel không thể nhìn thấy đối với mạng công cộng không an ninh nơi các gói được truyền. có thể truy nhập server AAA trong hãng bằng cách đảm bảo an ninh các bản tin RADIUS thông qua IPSec khi chúng truyền trên cơ sở hạ tầng mạng chung.VPN Theo định nghĩa thì VPN được xây dựng trên các phương tiện công cộng dùng chung không an toàn.1: Truyền Tunnel trong nối mạng riêng ảo 21 Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT . Bằng cách này.

Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . +Tính trong suốt đánh địa chỉ riêng. Tính trong suốt đánh địa chỉ riêng cho phép sử dụng các địa chỉ riêng trên hạ tầng IP nơi cho phép đánh địa chỉ công cộng.VPN Có thể định nghĩa Tunnel bởi các điểm cuối. Lí do vì nều gói truyền Tunnel của người sử dụng được bảo bệ ESP và gói này được mật mã hóa bằng cách sử dụng phân phối khóa an ninh và các kỹ thuật quản lý cũng như các giải thuật gần như là không thể bị phá vỡ như 3DES. Tương tự các kỹ thuật truyền Tunnel như IP trong IP và các giao thức IPSec được sử dụng để đóng bao các gói lớp mạng.2: Che đậy địa chỉ IP riêng bằng truyền Tunnel Các chức năng toàn vẹn và bảo mật đảm bảo rằng một kẻ không được phép không thể thay đổi các gói truyền Tunnel của người sử dụng và nhờ vậy nội dung của gói được bảo vệ chống việc truy nhập trái phép. Chẳng hạn. các thực thể mạng nơi sử dụng các giao thức tháo bao và đóng bao. đánh địa chỉ IP riêng hoàn toàn che đậy khỏi mạng IP công cộng bằng cách sử dụng các địa chỉ hợp lệ. Theo ngữ cảnh nối mạng riêng ảo. trong nhiều trường hợp điều này không được coi là quan trọng và thực tế nhiều cổng IP-VPN thậm chí không áp dụng AH. Tuy nhiên trong công nghệ số liệu. thì mọi ý đồ sử dụng sự thay đổi địa chỉ IP để chặn hoặc để gửi lưu lượng đều vô nghĩa. Ngoài ra. Các kỹ thuật truyền Tunnel hỗ trợ IP-VPN như L2TP hay PPTP được sử dụng để đóng bao các khung lớp liên kết (PPP). Vì các nội dung của gói được truyền Tunnel và các thông số. chỉ có thể hiểu bên ngoài các điểm cuối Tunnel. truyền Tunnel có thể thực hiện ba nhiệm vụ chính sau: + Đóng bao. Vì thế các điểm cuối có ý đồ xấu không có cách nào tham dự vào liên kết an ninh trên IPSec Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 22 . như các địa chỉ. tùy chọn truyền Tunnel có thể bảo vệ sự toàn vẹn của tiêu đề gói IP bên ngoài. M ạng riê ng In terne t M ạ ng riêng Đ ịa chỉ riê ng Đ ịa chỉ công cộ ng Đ ịa ch ỉ riên g Hình 2. vì thế đảm bảo nhận thực nguồn gốc số liệu. + Bảo vệ tính toàn vẹn và bí mật số liệu đầu cuối đến đầu cuối. trong IP-VPN có thể sử dụng tiêu đề IPSec AH để bảo vệ các địa chỉ IP của các đầu cuối Tunnel không bị bắt chước.

2. Các kiến trúc của IP-VPN có thể phân loại thành hai kiểu chính: Site-to-Site IP-VPN (còn được gọi là LAN-to-LAN hay POP-to-POP) và các IP-VPN truy nhập từ xa.3.3 Phân loại mạng riêng ảo theo kiến trúc Ở đây chúng ta sẽ đi phân loại IP-VPN theo kiến trúc của nó. Các thỏa thuận này được dự thảo giữa các bên quan tâm và các đối tác của họ để định nghĩa các mức cho phép định lượng và đánh giá dịch vụ được gọi là các SLA (Service Level Agreement: thỏa thuận mức dịch vụ). các phương án này đều có chung các thuộc tính nhưng được thiết kế để giải quyết các tập vấn đề khác nhau. + Các đảm bảo về băng thông. + Trễ của Tunnel. Tuy nhiên chúng đặc biệt quan trọng đối với các mạng ảo dựa trên cơ sở hạ tầng dùng chung. Các SLA đã được sử dụng ở nhiều dạng. 2. IPVPN truy nhập từ xa bao gồm các phương pháp truy nhập quay số và truy nhập gọi trực tiếp. Đây là điều mà các khách hàng IP-VPN quan tâm và cũng là lý do sử dụng hạn chế AH. Dưới đây là các nhân tố ảnh hưởng khi xem xet đến SLA cho VPN: + Tính khả dụng của Tunnel. Truy nhập từ xa là phương thức đầu tiên sử Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 23 . Truy nhập IP-VPN từ xa cho phép mở rộng mạng lưới của một tổ chức tới người sử dụng của họ thông qua chia sẻ cơ sở hạ tầng công cộng. trong khi mạng lưới của tổ chức vẫn giám sát được tất cả những người dùng.VPN ESP và vì thế việc tách hú họa an ninh hiện thời sẽ không dễ dàng và mức độ không thể diễn dải số liệu đánh cắp là rất cao.1 IP-VPN truy nhập từ xa Đối với người dùng ở xa và các nhân viên luôn di chuyển hoặc những văn phòng dùng mạng diện rộng có dung lượng nhỏ rất thích hợp với loại hình IP-VPN truy nhập từ xa. các phương pháp này cũng sẽ được đề cập ở dạng kiến trúc chính. 2.2. Các Site-to-Site bao gồm các phương án như: Extranet IP-VPN và Intranet IP-VPN.5 Các thỏa thuận mức dịch vụ Các thực thể tham dự vào nối mạng ảo như các ISP. Cần lưu ý rằng AH hữu ích khi cần cung cấp thông tin điều khiển thiết lập Tunnel. các hãng vô tuyến. + Tỷ lệ mất gói.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . + Tốc độ tế bào/ gói đỉnh chấp nhận được. các hãng và người sử dụng từ xa bị ràng buộc bởi các thỏa thuận để đạt được các mức dịch vụ yêu cầu cũng như các lợi nhuận mong muốn đối với các dịch vụ được cung cấp.

chi phí cho những cuộc gọi đường dài được giảm 24 Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT . dial (quay số).Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Cùng với sự phát triển nhanh chóng của mạng truy nhập từ xa. nhưng nó cũng ảnh hưởng đến một số ứng dụng. + Khoảng cách kết nối rộng và chi phí giảm xuống do người sử dụng IP-VPN chỉ cần quay số tới số của nhà cung cấp dịch vụ Internet ISP hoặc trực tiếp kết nối qua mạng băng rộng luôn hiện hành. DSL (đường dây thuê bao số) và điện thoại cácp. + Triển khai thêm người sử dụng đơn giản và sự tăng lên nhanh chóng của IPVPN cho phép thêm vào người dùng mới mà không tăng chi phí cho cơ sở hạ tầng. Điều này có thể không phải là vấn đề quá khó khăn. văn phòng nhánh và những đối tác thương mại. chúng ta có cảm giác phải chờ đợi. Nó cung cấp phương thức truy nhập an toàn tới những ứng dụng của tổ chức cho những người sử dụng ở xa.VPN dụng VPN.Presence: điểm hiện diện) quay số bởi các nhà cung cấp dịch vụ. tương tự. + Khi sử dụng giao thức đường ngầm. không có đảm bảo về số lượng phải đợi nên đụng độ trong mỗi đoạn kết nối như đường hầm dữ liệu qua Internet. Mặc dù là có rất nhiều thuận lợi thì để phát triển một IP-VPN truy nhập từ xa vẫn gặp phải khó khăn sau: + Giao thức đường ngầm có một tiêu đề nhỏ dùng để mật mã dữ liệu khi truyền và giải mật mã khi nhận được thông tin. Cấu trúc IP-VPN này được quan tâm đến ở khắp mọi nơi vì nó có thể thiết lập tại bất kì thời điểm nào và bất kể đâu thông qua Internet. những nhân viên luôn di chuyển. trên toàn bộ quốc gia và thậm chí là triển khai quốc tế các POP (Point . Thêm vào đó là một số thuận lợi có được do việc chuyển đổi từ những mạng quản lí riêng sang dạng IP-VPN truy nhập từ xa dưới đây: + Loại bỏ chi phí cho kết nối khoảng cách xa từ người sử dụng đến mạng của tổ chức bởi vì tất cả kết nối xa bây giờ được thay thế bằng kết nối Internet. Mobile IP (di động IP). nhưng nó cũng cần sự quan tâm. Người dùng có thể cần đến chu kì thiết lập kết nối nếu họ cảm thấy lâu. Bởi vì cơ sở hạ tầng mạng Internet được sử dụng.Of . Cấu trúc IP-VPN này là phương tiện thông qua một cơ sở hạ tầng công cộng chung sử dụng đường dây ISDN (mạng số đa dịch vụ). + Quay lại với vấn đề quản lí và bảo dưỡng mạng quay số đơn giản khi thêm người sử dụng mới sẽ giúp các tập đoàn có thể chuyển hướng kinh doanh hơn. + Với người sử dụng Modem tương tự kết nối tới Internet với tốc độ nhỏ hơn 400 kb/s thì IP-VPN có thể là nguyên nhân làm giảm tốc độ vì tiêu đề của giao thức đường ngầm cần có thời gian để xử lí dữ liệu. Mặc dù tiêu đề nhỏ.

hoặc kênh điểm tới điểm.3: IP-VPN truy nhập từ xa 2. Trong một kịch bản truy nhập từ xa quay số sử dụng phương tiện của hãng khác. Những kết nối này có thể dùng một kênh dành riêng.Server mạng L 2TP DSL L2TP: Layer Two Tunneling Protocol . Mạng riêng thực hiện nhận thực người sử dụng lần cuối và thiết lập kết nối. 2. Sau khi người sử dụng đã được nhận thực và liên kết PPP được thiết lập.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . dể dàng mở rộng Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 25 .1 Intranet IP-VPN Một tổ chức có thể dùng IP-VPN không chỉ để kết nối các site trực thuộc tổ chức mà còn để kết nối trong miền quản lí của mình như là các văn phòng từ xa hoặc là các văn phòng nhánh tại các vùng địa lí khác nhau tới mạng đầu não thông qua cơ sở hạ tâng chia sẻ. người sử dụng quay số đế các POP địa phương của các nhà cung cấp dịch vụ Internet bằng cách thiết lập kết nối PPP (Point to Point Protocol: Giao thức điểm tới điểm).3. Các IP-VPN truy nhập từ xa quay số có thể được xây dựng trên các phương pháp truyền Tunnel bắt buộc hay tự ý.Ghép kênh truy nhập DSL Internet Cổng IPSec Hãng ISP L2T P IP S e c LNS Hình 2. Tuy nhiên khi sử dụng IP-VPN thì sẽ có những ưu điểm sau đây: Giảm bớt chi phí cho WAN. ATM. trong đó mỗi site có các địa chỉ mạng riêng được quản lý sao cho bình thường không xảy ra va chạm. đặc biệt là khi sử dụng Internet. nhà cung cấp dịch vụ thiết lập theo cách bắt buộc (nghĩa là trong suốt đối với người sử dụng) một Tunnel đến một cổng trong mạng riêng mà người sử dụng ở xa muốn truy nhập đến.Giao thức truyền tunnel lớp 2 RAS: Remote Access Server .4.2.2 Site-to-Site IP-VPN Site-to-Site IP-VPN (hay còn được gọi là LAN-to-LAN) được sử dụng để nối các site của các hãng phân tán về mặt địa lý. Kiến trúc này được mô tả ở hình 2. tất cả các lo lắng về thủ tục quay số có thể được nhà cung cấp dịch vụ Internet (ISP) và nhà cung cấp truy nhập gánh chịu. Công nghệ truyền Tunnel được lựa chọn cho IP-VPN truy nhập quay số theo phương tiện của hãng khác là L2TP. như là mạng Frame Relay.Server truy nhập xa DSLAM : DSL Access Multiplex .3.VPN đi. DNS Cổng SS 7 DHCP RADIUS ACCT RADIUS IPSec Client Chuyển mạch ISDN Modem DSLAM RAS PSTN LNS: L2TP Network Server .

Đồ án tốt nghiệp Đại học

Công nghệ IP - VPN

site mới, và vấn đề an toàn dữ liệu được đảm bảo hơn. Với khả năng này, Intranet IPVPN lại được sử dụng để tạo lập môi trường giống như phân chia vật lí các nhóm người sử dụng vào các mạng con LAN khác nhau được kết nối bởi các cầu hay các Router.
Rmt e oe ofc fi e

PP O
d ic ee v 1
devi e c 3 d ce evi 2 1

Hm o e ofc fi e

Rmt e oe ofc fi e

I te n t nre / I -V N P P
PP O

PP O
H a q ates edur r

di c e e v

1

devi e c

3

de c e vi

2

1

Hình 2.4: Intranet IP-VPN
2.3.2.2 Extranet IP-VPN Extranet IP-VPN được sử dụng khi một tập đoàn không chỉ muốn tương tác với các văn phòng ở xa của mình mà cả với các site trực thuộc khách hàng của họ, các nguồn cung cấp và các thực thể khác liên quan đến các giao dịch hay trao đổi thông tin. Các thực thể này thường được gọi là các mạng đối tác. Để hỗ trợ các thông tin này, các Tunnel IP-VPN có thể được thiết lập giữa các mạng riêng trực thuộc các thực thể riêng khác nhau. Các chức năng IP-VPN như điều khiển truy nhập, nhận thực và các dịch vụ an ninh có thể được sử dụng để từ chối hay cho phép truy nhập đến các tài nguyên cần thiết cho kinh doanh. Các nguy cơ an ninh đối với Extranet lớn hơn trong Intranet, vì thế IP-VPN và Extranet phải thực hiện được thiết kế cẩn thận với các chính sách điều khiển truy nhập đa lớp và các sắp xếp an ninh duy nhất giữa các thành viên Extranet.
Rmt e oe ofc fi e

Bs es u in s Pr e atn r PP O
dic ee v 1
de ce vi 3 devi e c 2 1

Hm o e of e f ic

Rmt e oe ofc fi e

I te n t n re / I -V N P P
PP O

PP O
H a q a rs e d u rte

S p lie up r C s mr u to e

d ic ee v

1

devi e c

3

devi e c

2

1

Hình 2.5: Extranet IP-VPN
Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 26

Đồ án tốt nghiệp Đại học

Công nghệ IP - VPN

2.4 Các giao thức đường ngầm trong IP-VPN
Như đã trình bày trong phần trên, các giao thức đường ngầm là nền tảng của công nghệ VPN. Một giao thức đường ngầm sẽ thực hiện đóng gói dữ liệu với phần header (và có thể có phần trailer) tương ứng để truyền qua Internet. Có nhiều giao thức đường ngầm, việc sử dụng giao thức đường ngầm nào để đóng gói dữ liệu liên quan đến các phương pháp xác thực và mật mã được dùng. Có 4 giao thức đường ngầm trong IP-VPN như sau:
 PPTP (Point - to - Point Tunneling Protocol).  L2F (Layer two Forwarding).  L2TP (Layer Two Tunneling Protocol).  IPSec (Internet Protocol Security).

Trước hết ta phân biệt 2 giao thức đầu tiên là PPTP và L2F. PPTP là giao thức do nhiều công ty hợp tác phát triển. L2F là do Cisco phát triển độc lập. PPTP và L2F đều được phát triển dựa trên giao thức PPP (Point - to - Point Protocol). PPP là một giao thức truyền thông nối tiếp lớp 2, có thể sử dụng để đóng gói dữ liệu liên mạng IP và hỗ trợ đa giao thức lớp trên. Trên cơ sở PPTP và L2F, IETF đã phát triển giao thức đường ngầm L2TP. Hiện nay giao thức PPTP và L2TP được sử dụng phổ biến hơn L2F. Trong các giao thức đường ngầm nói trên, IPSec là giải pháp tối ưu về mặt an toàn dữ liệu. IPSec hỗ trợ các phương pháp xác thực và mật mã mạnh nhất. Ngoài ra, IPSec còn có tính linh hoạt cao: Không bị ràng buộc bởi bất cứ thuật toán xác thực, mật mã nào, đồng thời có thể sử dụng IPSec cùng với các giao thức đường ngầm khác để làm tăng tính an toàn cho hệ thống. Mặc dù có những ưu điểm vượt trội so với các giao thức đường ngầm khác về khả năng đảm bảo an toàn dữ liệu, IPSec cũng có một số nhược điểm. Thứ nhất, IPSec là một khung tiêu chuẩn mới và còn đang được tiếp tục phát triển, do đó số lượng các nhà cung cấp sản phẩm hỗ trợ IPSec chưa nhiều. Thứ hai, để tận dụng khả năng đảm bảo an toàn dữ liệu của IPSec thì cần phải sử dụng một cơ sở hạ tầng khóa công khai PKI (Public Key Infrastructure) phức tạp để giải quyết vấn đề như chứng thực số hay chữ ký số. Khác với IPSec, các giao thức PPTP và L2TP là các chuẩn đã được hoàn thiện, nên các sản phẩm hỗ trợ chúng tương đối phổ biến. PPTP có thể triển khai với một hệ thống mật khẩu đơn giản mà không cần sử dụng PKI. Ngoài ra PPTP và L2TP còn có một số ưu điểm khác so với IPSec như khả năng hỗ trợ đa giao thức lớp trên. Vì vậy, 27

Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT

Đồ án tốt nghiệp Đại học

Công nghệ IP - VPN

trong khi IPSec còn đang hoàn thiện thì PPTP và L2TP vẫn được sử dụng rộng rãi. Cụ thể PPTP và L2TP thường được sử dụng trong các ứng dụng truy nhập từ xa. Trong phần này chúng ta sẽ đi tìm hiểu 2 giao thức đường ngầm là PPTP và L2TP. Với giao thức đường ngầm IPSec sẽ được đề cập trong chương 3. 2.4.1 PPTP (Point - to - Point Tunneling Protocol) PPTP đóng gói các khung dữ liệu của giao thực PPP vào các IP datagram để truyền qua mạng IP (Internet hoặc Intranet). PPTP dùng một kết nối TCP (gọi là kết nối điều khiển PPTP) để khởi tạo, duy trì, kết thúc đường ngầm; và một phiên bản của giao thức GRE (Generic Routing Encapsulation - đóng gói định tuyến chung) để đóng gói các khung PPP. Phần tải tin của khung PPP có thể được mật mã hoặc/và giải nén. PPTP giả định tồn tại một mạng IP giữa PPTP client (VPN client sử dụng giao thức đường ngầm PPTP) và PPTP server (VPN server sử dụng PPTP). PPTP client có thể được nối trực tiếp qua việc quay số tới máy chủ truy nhập mạng (Network Access Server - NAS) để thiết lập kết nối IP. Việc xác thực trong quá trình thiết lập kết nối IP-VPN trên giao thức PPTP sử dụng các cơ chế xác thực của kết nối PPP, ví dụ EAP (Extensible Authentication Protocol: giao thức nhận thực mở rộng), CHAP (Challenge - Handshake Authentication Protocol: giao thức nhận thực đòi hỏi bắt tay), PAP (Password Authentication Protocol: giao thức nhận thực khẩu lệnh). PPTP cũng thừa hưởng việc mật mã hoặc/ và nén phần tải tin của PPP. Mật mã phần tải PPP sử dụng MPPE (Microsoft Point - to - Point Encryption: mật mã điểm tới điểm của Microsoft) (với điều kiện xác thực sử dụng giao thức EAP - TLS (EAP - Transport Level Security: EAP - an ninh mức truyền tải) hoặc MS - CHAP của Microsoft). MPPE chỉ cung cấp mật mã mức truyền dẫn, không cung cấp mật mã đầu cuối đến đầu cuối. Nếu cần sử dụng mật mã đầu cuối đến đầu cuối thì có thể sử dụng IPSec để mật mã lưu lượng IP giữa các đầu cuối sau khi đường ngầm PPTP đã được thiết lập. Máy chủ PPTP là máy chủ IP-VPN sử dụng giao thức PPTP với một giao diện nối với Internet và một giao diện khác nối với Intranet. 2.4.1.1 Duy trì đường ngầm bằng kết nối điều khiển PPTP Kết nối điều khiển PPTP là kết nối giữa địa chỉ IP của máy trạm PPTP (có cổng TCP được cấp phát động) và địa chỉ IP của máy chủ PPTP (sử dụng cổng TCP dành riêng 1723). Kết nối điều khiển PPTP mang các bản tin điều khiển và quản lí cuộc gọi PPTP được sử dụng để duy trì đường ngầm PPTP. Các bản tin này bao gồm các bản tin PPTP Echo - Request và PPTP Encho - Reply định kỳ để phát hiện các lỗi kết nối giữa PPTP client và PPTP server. Các gói của kết nối điều khiển PPTP bao gồm IP header, 28

Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT

8 là cấu trúc dữ liệu đã được đóng gói. nó sẽ được gói với phần Header và Trailer Ethernet.4. c) Đóng gói lớp liên kết dữ liệu: để có thể truyền qua mạng LAN hoặc WAN.2 Đóng gói dữ liệu đường ngầm PPTP a) Đóng gói khung PPP: Dữ liệu đường ngầm PPTP được đóng gói thông qua nhiều mức. Đối với PPTP. Data link Header IP Header GRE Header PPP Header Encrypted PPP Payload (IP Datagram .Một trường xác nhận dài 32 bit được thêm vào. phần Header của GRE được sửa đổi một số điểm sau: . Hình 2.6: Gói dữ liệu của kết nối điều khiển PPTP 2.7: Dữ liệu đường ngầm PPTP Phần tải của khung PPP ban đầu được mật mã và đóng gói với phần tiêu đề PPP để tạo ra khung PPP. .Trường Key được thay thế bằng trường độ dài Payload 16 bit và trường chỉ số cuộc gọi 16 bit. giao thức này cung cấp cơ chế chung cho phép đóng gói dữ liệu để gửi qua mạng IP. 29 Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT . các bản tin điều khiển PPTP và các header. NetBEUI Frame ) Data link Trailer Hình 2. nó sẽ được đóng gói với phần Header và Trailer của giao thức PPP. IPX Datagram . IP datagram cuối cùng sẽ được đóng gói với một Header và Trailer của lớp liên kết dữ liệu ở giao diện vật lý đầu ra. . Khung PPP sau đó được đóng gói với phần tiêu đề của phiên bản sửa đổi giao thức GRE (Generic Routing Encapsulation: giao thức đóng gói định tuyến chung). D link ata H eader IP TC P PPTP C ontrol M essage D link ata Trailer Hình 2.Một bit xác nhận được sử dụng để khẳng định sự có mặt của trường xác nhận 32 bit. Nếu IP datagram được gửi qua đường truyền WAN điểm tới điểm (ví dụ như đường điện thoại tương tự hoặc ISDN). Trường chỉ số cuộc gọi được thiết lập bởi PPTP client trong quá trình khởi tạo đường ngầm PPTP.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . nếu IP datagram được gửi qua giao diện Ethernet. b) Đóng gói các GRE: Phẩn tải PPP (đã được mật mã) và các GRE Header sau đó được đóng gói với một tiêu đề IP chứa các thông tin địa chỉ nguồn và đích thích hợp cho PPTP client và PPTP server. trailer của lớp đường truyền dữ liệu.1.VPN TCP header. Ví dụ.

* NDIS đưa gói dữ liệu tới NDISWAN. nơi thực hiện mật mã.2 5 IS N D D talin a k Ha e edr IP Ha e edr GE R Ha e edr PP P Ha e ed r E cy te P PP y a n r p d P a lo d (IPD ta r m a ga IP D ta r m X a ga N tB U F m e E I ra e . ) D talin a k Ta r r ile C utrú g i tinc ố c n ấ c ó ui ùg Hình 2.1.1. N tB U e E I T P /IP C IP X B t đ ug i ở ắ ầ ó đy â N IS D N IS A D WN L2T P PT PP Ay c sn te t x X. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 30 . Phần tiêu đề PPP này chỉ gồm trường mã số giao thức PPP (PPP Protocol ID Field).VPN 2.9 là sơ đồ đóng gói PPTP qua kiến trúc mạng (từ một IP-VPN client qua kết nối truy nhập từ xa VPN.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .3 Xử lí dữ liệu đường ngầm PPTP Khi nhận được dữ liệu đường ngầm PPTP. sử dụng modem tương tự). và cung cấp PPP Header.4. 2. không có các trường Flags và FCS (Frame Check Sequence). * Xử lý và loại bỏ IP Header. PPTP client hoặc PPTP server sẽ thực hiện các bước sau: * Xử lý và loại bỏ phần Header và Trailer của lớp liên kết dữ liệu. * Xử lý và loại bỏ GRE Header và PPP Header. nén dữ liệu. . * Giải mã hoặc/và giải nén phần PPP Payload (Nếu cần thiết).8: Sơ đồ đóng gói PPTP Quá trình được mô tả các bước sau: * Các IP datagram và IPX datagram hoặc khung NetBEUI được đưa tới giao diện ảo bằng giao thức tương ứng (giao diện ảo đại diện cho kết nối VPN) sử dụng NDIS (Network Driver Interface Specification).4 Sơ đồ đóng gói Hình 2. * Xử lý phần Payload để nhận hoặc chuyển tiếp.4. Giả định trường địa chỉ và điều khiển đã được thỏa thuận ở giao thức điều khiển đường truyền LCP (Link Control Protocol) trong quá trình kết nối PPP.

IETF đã kết hợp và phát triển hai giao thức L2F và PPTP thành L2TP. Frame Relay. Tuy nhiên mật mã trong các kết nối L2TP thường được thực hiện bởi IPSec ESP (chứ không phải MPPE như đối với PPTP). X. * TCP/IP dóng gói dữ liệu đường ngầm PPTP với phần tiêu đề IP. sau đó gửi kết quả tới giao diện đại diện cho kết nối quay số tới local ISP sử dụng NDIS. L2TP giả định tồn tại mạng IP giữa L2TP client (VPN client dùng giao thức đường ngầm L2TP và IPSec). hoặc ATM. Khi truyền qua mạng IP. L2TP có thể được sử dụng như một giao thức đường ngầm thông qua Internet hoặc các mạng riêng Intranet. Cũng có thể tạo kết nối L2TP không mật mã IPSec. nơi đóng gói khung PPP với phần tiêu đề GRE. Các dữ liệu đường ngầm và dữ liệu duy trì đường ngầm có cùng cấu trúc gói. L2TP được mô tả trong khuyến nghị RFC 2661. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 31 .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .NAS) để thiết lập kết nối IP. các khung L2TP được đóng gói như các bản tin UDP. CHAP. Tuy nhiên. * NDISWAN gửi khung PPP kết quả tới cổng WAN tương ứng đại diện cho phần cứng quay số (ví dụ. L2TP dùng các bản tin UDP qua mạng IP cho các dữ liệu đường ngầm cũng như các dữ liệu bảo dưỡng đường ngầm. trường chỉ số cuộc gọi được đặt giá trị thích hợp để xác định đường ngầm. Việc xác thực trong quá trình hình thành đường ngầm L2TP phải sử dụng các cơ chế xác thực như trong các kết nối PPP như EAP.25. nơi cung cấp các phần PPP Header và Trailer. trên cơ sở tận dụng các ưu điểm của cả hai giao thức này. 2. Hiện nay mới chỉ có L2TP trên mạng IP được định nghĩa. đồng thời có thể sử dụng được trong tất cả các trường hợp ứng dụng của PPTP và L2F. Máy chủ L2TP là máy chủ IP-VPN sử dụng giao thức L2TP với một giao diện nối với Internet và một giao diện khác nối với mạng Intranet. Các kết nối L2TP không mật mã có thể sử dụng tạm thời để sửa lỗi các kết nối L2TP dùng IPSec.2 L2TP (Layer Two Tunneling Protocol) Để tránh việc hai giao thức đường ngầm không tương thích cùng tồn tại gây khó khăn cho người sử dụng. PAP. cổng không đồng bộ cho kết nối modem). L2TP đóng gói các khung PPP để truyền qua mạng IP.VPN * NDISWAN gửi dữ liệu tới giao thức PPTP. đây không phải là kết nối IP-VPN vì dữ liệu riêng được đóng gói bởi L2TP không được mật mã.4. L2TP client có thể được nối trực tiếp tới mạng IP để truy nhập tới L2TP server hoặc gián tiếp thông qua việc quay số tới máy chủ truy nhập mạng (Network Access Server . * NDIS gửi gói tin tới NDISWAN. * Giao thức PPTP sau đó sẽ gửi gói vừa hình thành tới giao thức TCP/IP. MS-CHAP. nén. Trong GRE Header. Phần tải của khung PPP đã đóng gói có thể được mật mã.

10: Đóng bao gói tin L2TP Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 32 .2.1 Duy trì đường ngầm bằng bản tin điều khiển L2TP Không giống PPTP.11 chỉ ra cấu trúc cuối cùng của dữ liệu đường ngầm L2TP trên nên IPSec. Data link Header IP Header IPSec ESP Header UDP Header L2TP Message IPSec ESP Trailer IPSec ESP Auth Trailer Data link Trailer Encryption by IPSec Hình 2. Trong bản tin điều khiển L2TP và phần tiêu đề L2TP của dữ liệu đường ngầm có một mã số đường ngầm (Tunnel ID) để xác định đường ngầm. Các gói không đúng thứ tự bị loại bỏ. UDP datagram lại được mật mã bởi IPSec ESP như trên hình 2.9: Bản tin điều khiển L2TP Vì kết nối TCP không được sử dụng. 2.VPN 2. Các lưu lượng điều khiển và duy trì cuộc gọi được gửi đi như các bản tin UDP giữa L2TP client và L2TP server (L2TP client và L2TP server đều sử dụng cổng UDP 1701). và một mã số cuộc gọi (Call ID)để xác định cuộc gọi trong đường ngầm đó. Trong bản tin điều khiển L2TP. L2TP hỗ trợ nhiều cuộc gọi trên mỗi đường ngầm. ES P ESP lin k Heade r H eader Heade rHeaderHe ader IPX data gram . trường Next-Received (tương tự như TCP Acknowledgment) và Next-Sent (tương tự như TCP Sequence Number) được sử dụng để duy trì thực tự các bản tin điều khiển.4.4.2 Đường ngầm dữ liệu L2TP Đường ngầm dữ liệu L2TP được thực hiện thông qua nhiều mức đóng gói. việc duy trì đường ngầm L2TP không được thực hiện thông qua một kết nối TCP riêng biệt. Hình 2. PP P P ayloa d IP S e c IP S ec D a ta IP S ec ESP Da ta link IP U DP L2TP P PP (IP datagram .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .2. L2TP dùng thứ tự bản tin để đảm bảo việc truyền các bản tin L2TP. Các trường Next-Sent và Next-Received cũng có thể được sử dụng để truyền dẫn tuần tự và điều khiển luồng cho các dữ liệu đường ngầm.10. Các bản tin điều khiển L2TP qua mạng IP được gửi như các UDP datagram. A uth H eader T ra ile r T ra iler T ra ile r N etB EU I Fram e ) Encryption Authenticated by IPS ec ESP auth trailer Hình 2.

* Xử lý và loại bỏ IP Header. Khi các IP datagram được gửi trên đường truyền WAN điểm tới điểm (chẳng hạn đường dây điện thoại ISDN).4. e)Đóng gói lớp đường truyền dữ liệu: để truyền đi được trên đường truyền LAN hoặc WAN.2. gói UDP được mật mã và đóng gói với IPSec ESP Header. khi các IP datagram được gửi vào một giao diện Ethernet. c)Đóng gói IPSec: tuỳ thuộc vào chính sách IPSec.4 Sơ đồ đóng gói L2TP trên nền IPSec Hình 2.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . * Dùng IPSec ESP Header để giải mã phần gói đã mật mã. L2TP client hay L2TP server sẽ thực hiện các bước sau: * Xử lý và loại bỏ Header va Trailer của lớp đường truyền dữ liệu. các địa chỉ cổng nguồn và đích được đặt bằng 1701. * Xử lý UDP Header và gửi gói L2TP tới L2TP. 2. IP datagram được đóng gói với PPP Header và Trailer.2. d) Đóng gói IP: gói IPSec được đóng gói với IP Header chứa địa chỉ IP nguồn và đích của IP-VPN client và IP-VPN server.4. 2. IPSec Authentication Trailer. * L2TP dùng chỉ số đường ngầm và chỉ số cuộc gọi trong L2TP Header để xác định đường ngầm L2TP cụ thể. IPSec ESP Trailer. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 33 . * Dùng PPP Header để xác định PPP Payload và chuyển tiếp nó tới đúng giao thức để xử lý. * Dùng IPSec ESP Auth Trailer để xác thực IP payload và IPSec ESP Header. IP datagram cuối cùng sẽ được đóng gói với phần Header và Trailer tương ứng với kỹ thuật lớp đường truyển dữ liệu của giao diện vật lý đầu ra.VPN a) Đóng gói L2TP: phần tải PPP ban đầu được đóng gói với một PPP Header và một L2TP Trailer. Ví dụ.3 Xử lý dữ liệu đường ngầm L2TP trên nền IPSec Khi nhận được dữ liệu đường ngầm L2TP trên nền IPSec.12 là sơ đồ đóng gói L2TP qua kiến trúc mạng từ một IP-VPN client thông qua một kết nối IP-VPN truy nhập từ xa sử dụng một modem tương tự. IP datagram sẽ được đóng gói với Ethernet Header và Trailer. b) Đóng gói UDP: gói L2TP sau đó được đóng gói với một UDP Header.

Dựa trên những thiết lập trong chính sách. * Giao thức TCP/IP xây dựng một gói IP với các IP Header và UDP Header thích hợp. tại đây có thể nen và cung cấp PPP Header chỉ bao gồm trường chỉ số PPP Protocol. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 34 . IPX datagram. . IPSec đóng gói và mật mã phần bản tin UDP của gói IP sử dụng các ESP Header và Trailer phù hợp.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .VPN IP e Sc TP C /IP IP X N tB U e EI Btđ ug i ởđ y ắ ầ ó â N IS D N IS A D WN L2T P PT PP Ay c sn tx et X. * Giao thức L2TP gửi gói thu được tới giao thức TCP/IP với thông tin để gửi gói L2TP như một bản tin UDP từ cổng UDP 1701 tới cổng UDP 1701 với các địa chỉ IP của IP-VPN client và IP-VPN server. * NDISWAN gửi khung PPP tới giao thức L2TP. IP Header ban đầu với Protocol field được đặt là 50 được thêm vào phía trước của gói ESP. Các trương Flag hay FCS không được thêm vào. * NDISWAN cung cấp PPP Header và Trailer và gửi khung PPP thu được tới cổng AN thích hợp đại diện cho phần cứng dial-up. Trong L2TP Header.2 5 IS N D PP P Ha e edr I P Ha e edr I Sc Pe EP S Ha e edr UP D Ha e edr L2T P Ha e edr PP P Ha e edr P P a lo d P Py a (I d t ga P aa r m I X aa r m P d t ga Nt E I Fa e eB U r m . nơi đóng gói PPP Frame với một L2TL Header.11: Sơ đồ đóng gói L2TP Các bước sau mô tả quá trình đó: * Một IP datagram. Giao thức TCP/IP sau đó gửi gói thu được tới giao diện đại diện cho kết nối quay số tới local ISP sử dụng NDIS. hoặc NetBEUI Frame được đưa tới giao diện ảo đại diện cho kết nối IP-VPN sử dụng NDIS bằng giao thức thích hợp. * NDIS đưa các gói tới NDISWAN. IPSec sau đó sẽ phân tích gói IP và so sánh nó với chính sách IPSec hiện thời. chỉ số đường ngầm và chỉ số cuộc gọi được thiết lập với các giá trị thịch hợp để xác định đường ngầm. ) I Sc Pe EP S Ta r r ile I Sc Pe EP S At uh Ta r r ile PP P Ta r r ile Cutr cg i ti c ố c n ấ ú ó n ui ùg Hình 2. * NDIS gửi số tới NDISWAN.

Với các tổ chức có mạng lưới rộng khắp. Theo cấu trúc cơ bản. Trong đó Site-to-Site bao gồm 2 mô hình là: Intranet IP-VPN được sử dụng để kết nối các mạng LAN văn phòng ở xa của một tổ chức. nhận thực.VPN 2. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 35 .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Do đối tượng kết nối luôn thay đổi và khó có thể đảm bảo trước nên yêu cầu bảo mật cũng cao hơn. đảm bảo phát triển các văn phòng mới một cách mềm dẻo. một giao thức được xem như tối ưu cho công nghệ IP-VPN. Đây là những vấn đề rất phức tạp và yêu cầu nhiều giao thức kết hợp với nhau để thực hiện được các chức năng của mạng IPVPN một cách hiện quả. Extranet IP-VPN được sử dụng cho các ứng dụng kết nối trực tuyến tới khách hàng của tổ chức. an ninh. trong đó hai giao thức đường ngầm PPTP và L2TP là 2 giao thức đã hòan thành và hoạt động phổ biến trong giai đoạn hiện nay. nhưng với sự phát triển mạnh mẽ của mạng Internet trên toàn cầu thì thị trường IP-VPN sẽ rất phát triển. Mạng IP-VPN bao gồm các khối cơ bản sau: điều khiển truy nhập. có 2 loại VPN: Site-to-Site IP-VPN và Remote VPN. truyền Tunnel và các thỏa thuận mức dịch vụ. Remote IP-VPN được ứng dụng cho những người làm việc lưu động hoặc những văn phòng ở xa dung lượng nhỏ. Đây là một công nghệ không mới. Từ những khái niệm được trình bày ta có thể nhận ra rằng đối tuợng và phạm vi kết nối của Extranet VPN có phần rộng hơn Intranet VPN. dễ dàng tiếp cận với khách hàng một cách trực tiếp và điều quan trọng là tính an toàn thông tin. sử dụng công nghệ này sẽ rất hiệu quả trong truyền thông giữa các thành viên của hãng ở các vùng địa lí khác nhau.5 Tổng kết Chương này đã đưa ra khái niêm và giới thiệu chung về công nghệ IP-VPN. đường ngầm là nền tảng của IP-VPN. Chương tiếp theo trình bày về giao thức IPSec. Trong đó. Trong chương này giới thiệu chung về các giao thức đường ngầm đang tồn tại sử dụng cho IP-VPN.

Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 36 . trong đó IPSec phải hỗ trợ ESP và có thể hỗ trợ AH: + AH cho phép xác thực nguồn gốc dữ liệu. Đường ngầm đóng vai trò là một kênh truyền bảo mật giữa hai đầu và các gói dữ liệu yêu cầu an toàn được truyền trên đó. duy trì và hủy bỏ kênh truyền khi không dùng đến nữa. Một cách chung nhất. vì vậy nó không hỗ trợ các dịch vụ an ninh. Như ta đã biết. kiến trúc cũng như những ứng dụng hiện có trên mạng trung gian. AH không cung cấp tính bảo mật.1 Gới thiệu Trong chương 2 đã trình bày về các giao thức đường ngầm PPTP và L2TP sử dụng để xây dựng mạng IP-VPN. firewall. Giao thức IPSec được phát triển để giải quyết vấn đề an ninh này và trong IP-VPN là một trong những ứng dụng của nó. hoặc một cặp cổng bảo mật (có thể là router. Cùng với sự phát triển rộng khắp của Internet trên tòan cầu thì vấn đề an ninh là một trong những vấn đề quan trọng. một giao thức được coi là tối ưu nhất cho IP-VPN. IPSec được định nghĩa là một giao thức trong tầng mạng cung cấp các dịch vụ bảo mật.1. 3. mạng Internet nguyên thủy được phát triển để truyền thông giữa các máy tính tin cây. IPSec cho phép một đường ngầm bảo mật thiết lập giữa 2 mạng riêng và nhận thực hai đầu của đường ngầm này. toàn vẹn dữ liệu và điều khiển truy cập. Trong chương này sẽ trình bày về giao thức IPSec. nhận thực.1 Khái niệm về IPSec IPSec (Internet Protocol Security) là một giao thức được IETF phát triển.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Nó là một tập hợp các tiêu chuẩn mở làm việc cùng nhau giữa các phần thiết bị. bộ tập trung VPN) hoặc một cặp thiết bị gồm một host và một cổng bảo mật. điều này có nghĩa là nó gửi đi thông tin dưới dạng bản rõ.VPN Chương 3 GIAO THỨC IPSEC CHO IP-VPN 3. qua đó cho phép giảm đáng kể chi phí để triển khai và quản lý. Các gói tin truyền trong đường ngầm có khuôn dạng giống như các gói tin bình thường khác và không làm thay đổi các thiết bị. IPSec cũng thực hiện đóng gói dữ liệu các thông tin để thiết lập. kiểm tra tính toàn vẹn dữ liệu và dịch vụ tùy chọn chống phát lại của các gói IP truyền giữa hai hệ thống. IPSec có hai cơ chế cơ bản để đảm bảo an toàn dữ liệu đó là AH (Authentication Header) và ESP (Encapsulating Security Payload). Các thiết bị giữa hai đầu đường ngầm có thể là một cặp host.

dựa vào sự phân phối của các khóa mật mã và quản lý các luồng giao thông có liên quan đến những giao thức an toàn này. Thuật toán DES. Tất cả lưu lương ESP đều được mật mã giữa hai hệ thống. thuật toán SHA-1 để thực hiện chức năng toàn vẹn bản tin. mà thay vào đó là một khung chuẩn để sử dụng các thuật toán theo tiêu chuẩn công nghiệp. thuật toán MD5 (Message Digest 5). và mỗi SA được ấn định một số tham số an ninh trong bảng mục lục sao cho khi kết hợp một địa chỉ đích với giao thức an ninh (ESP hoặc AH) thì có duy nhất một SA. Những giao thức này có thể được áp dụng một mình hay kết hợp với nhau để cung cấp tập các giao thức an toàn mong muốn trong IPv4 và IPv6. Việc thương lượng này cuối cùng dẫn đến thiết lập kết hợp an ninh (SAs) giữa các cặp bảo mật.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . 3. Blowfish và RC4. Thông tin kết hợp an ninh được lưu trong cơ sử dữ liệu liên kế an ninh. nhưng cách chúng cung cấp các dịch vụ là khác nhau. Mạng dùng IPSec để bảo mật các dòng dữ liệu có thể tự động kiểm tra tính xác thực của thiết bị bằng giấy chứng nhận số của hai người dùng trao đổi thông tin qua lại. Đối với cả hai giao thức AH và ESP này.VPN + ESP là một giao thức cung cấp tính an toàn của các gói tin được truyền bao gồm: Mật mã dữ liệu. trao đổi khóa cho mỗi phiên kết nối. + Cả AH và ESP là các phương tiện cho điều khiển truy nhập. Ngoài ra các chuẩn còn định nghĩa việc sử dụng các thuật toán khác như IDEA. 3DES để mật mã dữ liệu. kiểm tra tính toàn vẹn phi kết nối của dữ liệu. IPSec không định các thuật toán an toàn cụ thể được sử dụng. dùng trong mỗi phiên truy cập.1. Với đặc điểm này thì xu hướng sẽ sử dụng ESP nhiều hơn AH để tăng tính an toàn cho dữ liệu. kết hợp an ninh này có tính chất hai chiều trực tiếp. IPSec sử dụng các thuật toán: Mã nhận thực bản tin trên cơ sở băm (HMAC). RSA chữ ký số và RSA mật mã giá trị ngẫu nhiên (Nonces) để nhận thực các bên. ESP đảm bảo tính bí mật của thông tin thông qua việc mật mã gói tin IP.2 Các chuẩn tham chiếu có liên quan IETF đưa ra một loạt các RFC (Request for Comment) có liên quan đến IPSec: Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 37 . IPSec có thể sử dụng giao thức IKE (Internet Key Exchange) để xác thực hai phía và làm giao thức thương lượng các chính sách bảo mật và nhận thực thông qua việc xác định thuật toán được dùng để thiết lập kênh truyền. Thuật toán khóa chia sẻ trước. xác thực nguồn gốc dữ liệu.

VPN Bảng 3.2.1 Các kiểu sử dụng 38 Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT .1: Các RFC đưa ra có liên quan đến IPSec RFC 1825 1826 1827 1828 1829 2104 2202 Tiêu đề Security Architure for the Internet Protocol (kiến trúc bảo mật cho giao thức Internet) IP Authentication Header (nhận thực tiêu đề IP) IP Encapsulating Security Payload (đóng gói an toàn tải tin IP) IP Authentication Using Keyed MD5 (nhận thực IP sử dụng khóa MD5) The ESP DES-CBC Transform (sự biến đổi ESP nhờ DES-CBC) HMAC: Keyed-Hashing for Message Authentication (HMAC: khóa băm cho nhận thực bản tin) Test Cases for HMAC-MD5 and HMAC-SHA-1 (các trường hợp kiểm tra cho HMAC-MD5 và HMAC-SHA-1) Security Architure for the Internet Protocol IP Authentication Header The Use of HMAC-MD5-96 within ESP and AH (sử dụng HMAC-MD5-96 cùng với ESP) The Use of HMAC-SHA-1-96 within ESP and AH (sử dụng HMAC-SHA-1-96 cùng với ESP và AH) The ESP DES-CBC Cipher Algorithm With Explicit IV (Thuật toán mã hóa ESP DES-CBC cùng IV (vectơ khởi tạo)) IP Encapsulating Security Payload The Internet IP Security Domain of Interpretation for ISAKMP (bảo mật gói tin IP trong phạm vi làm sáng tỏ cho ISAKMP) Internet Security Association and Key Management Protocol (giao thức quản lý kết hợp an ninh Internet và khóa) The Internet Key Exchange (phương thức trao đổi khóa Internet) The NULL Encryption Algorithm and Its Use With IPSec (vô hiệu thuật toán bảo mật và sử dụng nó với IPSec) The ESP CBC-Mode Cipher Algorithms (thuật toán mật mã kiểu CBC cho ESP) Chủ đề IPSec AH ESP MD5 DES HMAC HMAC-MD5 HMAC-SHA-1 IPSec AH HMAC-MD5 HMAC-SHA-1 DES Thời gian 8/1995 8/1995 8/1995 8/1995 8/1995 1/1997 9/1997 2401 2402 2403 2404 2405 10/1998 10/1998 10/1998 10/1998 10/1998 2406 2407 ESP ISAKMP 10/1998 10/1998 2408 ISAKMP 10/1998 2409 2410 IKE NULL 10/1998 10/1998 2451 CBC 10/1998 3.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .2 Đóng gói thông tin của IPSec 3.

Nhược điểm là kiểu này cho phép các thiết bị trong mạng nhìn thấy địa chỉ nguồn và đích của gói tin và có thể thực hiện một số xử lý (ví dụ như phân tích lưu lượng) dựa trên các thông tin của IP header. Kiểu này bảo vệ phần tải tin của gói nhưng vẫn để phần IP header ban đầu ở dạng bản rõ.2 Kiểu Tunnel Kiểu này bảo vệ toàn bộ gói IP. AH. Original Header AH Header AH.VPN IPSec có hai kiểu cung cấp nhận thực và mã hóa mức cao để thực hiện đóng gói thông tin. Sau đó.kiểu Transport Original Header ESP Header Payload Encrypted Authenticated Hình 3.2.1.1. đó là kiểu Transport (truyền tải) và kiểu Tunnel (đường ngầm). toàn bộ gói IP ban đầu được đóng gói và trở thành Payload của gói IP mới.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .1 Gói tin IP ở kiểu Transport Kiểu Transport có ưu điểm là chỉ thêm vào gói IP ban đầu một số it byte.2: Gói tin IP ở kiểu Tunnel Trong kiểu Tunnel. gói IP đã mã hóa được đóng gói vào một IP header mới. Sau đây chúng ta sẽ xét đến hai kiểu này trước khi tìm hiểu về các giao thức AH và ESP: 3. Địa chỉ IP ban đầu được sử dụng để định tuyến gói qua Internet.kiểu Tunnel New ESP Header Header Payload Encrypted Authenticated Hình 3.kiểu Tunnel New AH Header Header Original Payload Header Authenticated Original Header ESP. Theo như IETF thì kiểu Transport chỉ có thể được sử dụng khi hai hệ thống đầu cuối IP-VPN có thực hiện IPSec. vấn đề an ninh được cung cấp bởi các giao thức lớp cao hơn (từ lớp 4 trở lên). Gói IP ban đầu (bao gồm cả IP header) được xác thực hoặc mật mã.1 Kiểu Transport Trong kiểu này. 3. Kiểu này cho phép các thiết bị mạng như router thực hiện xử lý IPSec Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 39 .kiểu Transport Payload Authenticated ESP.1. Tuy nhiên nếu được mật mã bởi ESP thì sẽ không biết được dữ liệu cụ thể bên trong gói IP là gì. Địa chỉ IP bên ngoài được sử dụng cho định tuyến gói IP truyền qua Internet.

các trạm cuối không cần thay đổi nhưng vẫn có được tính an toàn dữ liệu của IPSec. các thiết bị trung gian trong mạng sẽ chỉ có thể nhìn thấy được các địa chỉ hai điểm cuối của đường hầm (ở đây là các router A và B). gửi chúng vào đường ngầm. kiểm tra tính toàn vẹn dữ liệu (data integrity).2.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . AH nhanh hơn ESP. do đó giá trị của các trường này không bảo vệ được bằng AH. Khi sử dụng kiểu Tunnel. nếu sử dụng kiểu Tunnel.2. Có thể nói AH chỉ bảo vệ một phần của IP header mà thôi.2 Giao thức tiêu đề xác thực AH 3.3: Thiết bị mạng thực hiện IPSec kiểu Tunnel 3. H A ost Router A Router B H B ost Co p te mu r Co pu r m te IPSec Tunnel Hình 3. nên có thể chọn AH trong trường hợp chắc chắn về nguồn gốc và tính toàn vẹn của dữ liệu nhưng tính bảo mật dữ liệu không cần được chắc chắn. tuy nhiên do một số trường của IP header thay đổi trong khi truyền và phía phát có thể không dự đoán trước được giá trị của chúng khi tới phía thu. còn dịch vụ chống phát lại là kiểm tra sự phát lặp lại một gói tin tới địa chỉ đích nhiều hơn một lần. không quan tâm đến vị trí các gói trong luồng lưu lượng. Ngoài ra. AH cung cấp xác thực nguồn gốc dữ liệu (data origin authentication).1 Giới thiệu Giao thức AH (Authentication Header) được định nghĩa trong RFC 1826 và sau đó là phát triển lại trong RFC 2402.3 là ví dụ: Router A xử lý các gói từ host A. Router B xử lý các gói nhận được trong đường ngầm.2. và dịch vụ chống phát lại (anti-replay service). Như vậy. các đầu cuối của IP-VPN không cần phải thay đổi ứng dụng hay hệ điều hành.VPN thay cho các trạm cuối (host). AH cho phép xác thực các trường của IP header cũng như dữ liệu của các giao thức lớp trên. Hình 3. Đến đây. tất cả đều được truyền dưới dạng văn bản rõ. AH không cung cấp bất cứ xử lý nào về bảo mật dữ liệu của các lớp trên. Giao thức AH cung cấp chức năng xác thực bằng cách thực hiện một hàm băm một chiều (one-way hash function) đối với dữ liệu của gói để tạo ra một đoạn mã xác Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 40 . đưa về dạng ban đầu và chuyển hóa chúng tới host B. cần phải phân biệt được hai khái niệm toàn vẹn dữ liệu và chống phát lại: toàn vẹn dữ liệu là kiểm tra những thay đổi của từng gói tin IP.

trừ 2. Oig a I r in l P Ha e e dr Oig a L y r r in l a e Ha e e dr 4 Dta a O in l IP rig a Ha e e dr IP e A Sc H O in l L y r rig a a e Ha e edr 4 Dta a N x Ha e e t edr P y a L n th a lo d e g S c rityP ra e rs In e eu a m te dx Sq e c Nme e une u br R s rv d ee e (S I ) P A th n a nD ta u e tic tio a (V ria lele g a b n th 3 b 2 its -In g l M ltip o te ra u le f 3 b 2 its ) Hình 3. Đoạn mã đó được chèn vào thông tin của gói truyền đi. 3. trường độ dài này có giá trị là 4. Ví dụ như bạn có thể chọn để xử lý lưu lượng email nhưng không đối với các dịch vụ web.2 Cấu trúc gói tin AH Các thiết bị sử dụng AH sẽ chèn một tiêu đề vào giữa lưu lượng cần quan tâm của IP datagram.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Ví dụ trong trường hợp của thuật toán toàn vẹn mà mang lại một giá trị xác minh 96 bit (3x32 bit). tổng độ dài của tiêu đề phải là bội của các khối 8. cộng với 3 từ 32 bit đã cố định.2.2. Quá trình xử lý chèn AH header được diễn tả như trong hình 3. Với IPv6. ở giữa phần IP header và header lớp 4. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 41 . * Reserved (dự trữ): Trường 16 bit này dự trữ cho ứng dụng trong tương lai.VPN thực (hash hay message digest). * Payload length (độ dài tải tin): Có độ dài 8 bit và chứa độ dài của tiêu đề AH được diễn tả trong các từ 32 bit.4.4: Cấu trúc tiêu đề AH cho IPSec Datagram Giải thích ý nghĩa các trường trong AH header: + Next Header (tiêu đề tiếp theo) Có độ dài 8 bit để nhận dạng loại dữ liệu của phần tải tin theo sau AH. Khi đó. trừ một số trường trong IP header có giá trị bị thay đổi trong quá trình truyền mà phía thu không thể dự đoán trước được (ví dụ trường thời gian sống của gói tin bị các router thay đổi trên đường truyền dẫn). IP-VPN có thể định dạng để chọn lưu lượng nào cần được an toàn và lưu lượng nào không cần phải sử dụng giải pháp an toàn giữa các bên. Giá trị này được chọn lựa từ tập các số giao thức IP đã được định nghĩa trong các RFC gần đây nhất. Hàm băm được thực hiện trên toàn bộ gói dữ liệu. Bởi vì AH được liên kết với IPSec. bất cứ thay đổi nào đối với nội dung của gói trong quá trình truyền đi đều được phía thu phát hiện khi nó thực hiện cùng với một hàm băm một chiều đối với gói dữ liệu thu được và đối chiếu nó với giá trị hash đã truyền đi.

gói đầu tiên có số thứ tự là 1. Hai mã hash này phải hoàn toàn giống nhau. mang tính chất bắt buộc. Tính toán ICV được thực hiện sử dụng gói tin mới đưa vào. bằng số nguyên lần của 32 bit đối với IPv4 và 64 bit đối với IPv6. Bước 5: Bên thu tách mã hash trong AH header. * Authentication Data (dữ liệu nhận thực): Còn được gọi là ICV (Integrity Check Value: giá trị kiểm tra tính toàn vẹn) có độ dài thay đổi. Bước 2: Mã hash thu được dùng để xây dựng một AH header. * Sequence Number (số thứ tự): Đây là trường 32 bit không đánh dấu chứa một giá trị mà khi mỗi gói được gửi đi thì tăng một lần. đưa header này vào gói dữ liệu ban đầu. sẽ có một yêu cầu kết thúc phiên truyền thông và SA sẽ được thiết lập mới trở lại trước khi truyền 2 32 gói mới. Nếu dịch vụ chống phát lại được sử dụng. chỉ số này không thể lặp lại. Mỗi bên tại đầu cuối IP-VPN tính toán ICV này độc lập. Các khóa dùng cho mã hóa AH là các khóa xác thực bí mật được chia sẻ giữa các phần truyền thông có thể là một số ngẫu nhiên.2. Bên gửi luôn luôn bao gồm trường này ngay cả khi bên nhận không sử dụng dịch vụ chống phát lại. Bộ đếm bên gửi và nhận được khởi tạo ban đầu là 0.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Nếu ICV tính toán được ở phía thu và ICV được phía phát truyền đến khi so sánh với nhau mà không phù hợp thì gói tin bị loại bỏ. Nếu khác nhau chỉ một bit trong Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 42 .3 Quá trình xử lý AH Hoạt động của AH được thực hiện qua các bước như sau: Bước 1: Toàn bộ gói IP (bao gồm IP header và tải tin) được thực hiện qua một hàm băm một chiều. Bước 3: Gói dữ liệu sau khi thêm AH header được truyền tới đối tác IPSec. ICV được tính toán sử dụng thuật toán nhận thực.2. Bước 6: Bên thu so sánh mã hash mà nó tính được mà mã hash tách ra từ AH header. bằng cách như vậy sẽ đảm bảo rằng gói tin không bị giả mão. 3. Bất kì trường có thể biến đổi của IP header nào đều được cài đặt bằng 0. và có thể chứa đệm để lấp đầy cho đủ là bội số các bit như trên. Trường này có tính bắt buộc.VPN * Security Parameters Index (SPI: chỉ dẫn thông số an ninh): Trường này có độ dài 32 bit. bao gồm mã nhận thực bản tin (Message Authentication Code MACs). không phải là một chuỗi có thể đoán trước của bất cứ loại nào. MACs đơn giản có thể là thuật toán mã hóa MD5 hoặc SHA-1. dữ liệu lớp trên được giả sử là không thể biến đổi. kết quả thu được một mã hash. Bước 4: Bên thu thực hiện hàm băm với IP header và tải tin.

Trong kiểu này. a) Vị trí của AH AH có hai kiểu hoạt động. còn outer IP header mang địa chỉ để định tuyến qua Internet. Đối với IPv6. đó là kiểu Transport và kiểu Tunnel. IPv4 Orig IP hdr (any options) TCP Data Trước khi thêm AH IPv4 Orig IP hdr (any options) AH TCP Data Sau khi thêm AH Hình 3. AH được chèn vào sau IP header và trước một giao thức lớp trên (chẳng hạn như TCP. Đối với IPv4. ICMP…) và trước các IPSec header đã được chen vào. Kiểu Transport là kiểu đầu tiên được sử dụng cho kết nối đầu cuối giữa các host hoặc các thiết bị hoạt động như host và kiểu Tunnel được sử dụng cho các ứng dụng còn lại. inner IP header mang địa chỉ nguồn và đích cuối cùng.5: Khuôn dạng IPv4 trước và sau khi xử lý AH ở kiểu Transport Orig IP hdr Ext hdr IPv6 TCP (any options) if present Trước khi thêm ẠH Data IPv6 Orig IP hdr Hop-by-hop. AH bảo vệ toàn bộ gói tin IP bên trong. cùng với một số trường trong IP header. Ở kiểu Transport cho phép bảo vệ các giao thức lớp trên. bao gồm cả inner IP header (trong khi AH Transport chỉ Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 43 . Trong kiểu này. UDP. fragment Sau khi thêm ẠH Data Hình 3. dest*. nên sẽ xuất hiện sau các phần header mở rộng hop-to-hop. AH được xem như phần tải đầu cuối-tới .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Các lựa chọn đích (dest options extension headers) có thể trước hoặc sau AH.VPN quá trình truyền thì 2 mã hash sẽ không giống nhau.đầu cuối. Dest AH opt* TCP (any options) routing. bên thu lập tức phát hiện tính không toàn vẹn của dữ liệu. AH đặt sau IP header và trước giao thức lớp trên (ví dụ ở đây là TCP).6: Khuôn dạng IPv6 trước và sau khi xử lý AH ở kiểu Traport Trong kiểu Tunnel. routing và fragmentation.

Nếu dịch vụ anti-replay không được lựa chọn thì phía phát không cần giám sát đến.7: Khuôn dạng gói tin đã xử lý AH ở kiểu Tunnel b) Các thuật toán xác thực Thuật toán xác thực sử dụng để tính ICV được xác định bởi kết hợp an ninh SA (Security Association). Việc xác định quá trình xử lý IPSec nào cần thực hiện trên lưu lượng đầu ra có thể xem trong RFC 2401.VPN bảo vệ một số trường của IP header). Nếu dịch vụ anti-replay (chống phát lại) được lựa chọn.Tạo SN: bộ đếm phía phát được khởi tạo 0 khi một SA được thiết lập. Đối với truyền thông điểm tới điểm. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 44 . So với outer IP header thì vị trí của AH giống như trong kiểu Trasport. Trong kiểu Tunnel.Tìm kiếm SA: AH được thực hiện trên gói tin đầu ra chỉ khi quá trình IPSec đã xác định được gói tin đó được liên kết với một SA. Đây chính là những thuật toán bắt buộc mà một ứng dụng AH phải hỗ trợ. tuy nhiên nó vẫn được tăng cho đến khi quay trở lại 0. SHA-1). Phía phát tăng SN cho SA này và chèn giá trị SN đó vào trường Sequence Number. phía phát kiểm tra để đảm bảo bộ đếm không bị lặp lại trước khi chèn một giá trị mới. các thuật toán xác thực thích hợp bao gồm các hàm băm một chiều (MD5. Chi tiết về hàm băm sẽ được đề cập cụ thể trong chương 4. phía phát chèn AH header vào sau IP header và trước một header của giao thức lớp trên. IPv4 New IP hdr (any options) AH Orig IP hdr (any options) TCP Data Nhận thực trừ các trường biến đổi ở New IP header IPv6 New IP hdr Ext hdr Ext hdr (any options) If present AH Orig IP hdr If present TCP Nhận thực trừ các trường biến đổi ở New IP header Data Hình 3. Quá trình xử lý gói tin đầu ra như sau: .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . có thêm sự xuất hiện của outer IP header. SA đó sẽ yêu cầu AH xử lý gói tin. c) Xử lý gói đầu ra Trong kiểu Transport.

Chèn gói ngầm định được sử dụng khi thuật toán xác thực yêu cầu tính ICV là số nguyên của một khối b byte nào đó và nếu độ dài gói IP không thỏa mãn điều kiện đó thì chèn gói ngầm định được thực hiện ở phía cuối của gói trước khi tính ICV. Nếu bản thân gói IP đã qua xử lý AH bị phân mảnh trên đường truyền thì ở phía thu phải được ghép lại trước khi xử lý AH.2. phía thu sẽ loại bỏ gói. Tập các dịch vụ cung cấp bởi ESP Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 45 . Giao thức này cung cấp tính bí mật dữ liệu bằng việc mật mã hóa các gói tin. phía thu sẽ xác định một SA phù hợp dựa trên địa chỉ IP đích. + Kiểm tra SN: AH luôn hỗ trợ dịch vụ chống phát lại.1 Giới thiệu ESP được định nghĩa trong RFC 1827 và sau đó được phát triển thành RFC 2408. Tuy nhiên nếu ICV có kích thước khác thì việc chèn thêm dữ liệu là cần thiết.3. dịch vụ chống phát lại và một số giới hạn về luồng lưu lượng cần bảo mật. phân mảnh sẽ được thực hiện sau khi đã xử lý AH. Ở kiểu Tunnel. Vì vậy quá trình kiểm tra này có thể được thực hiện hoặc không. nếu đầu ra của thuật toán xác thực là bội số của 96 bit thì không được chèn. ESP cũng cung cấp nhận thực nguồn gốc dữ liệu. Nếu không có SA nào thích hợp được tìm thấy cho phiên truyền dẫn. không thực hiện trên từng mảnh. Đối với chèn dữ liệu xác thực. + Phân mảnh: khi cần thiết. phía thu sẽ tính toán lại ICV ở phía thu và so sánh nó với giá trị có trong AH để quyết định tới khả năng tồn tại của gói tin đó. giao thức an ninh (AH) và SPI. + Tìm kiếm SA: khi nhận được gói chứa AH header.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Nội dung của phần dữ liệu chèn là tùy ý. + Chèn dữ liệu: có hai dạng chèn dữ liệu trong AH. cũng có mặt trong phép tính ICV và được truyền đi. Thêm vào đó. Các byte chèn này có giá trị là 0 và không được truyền đi cùng với gói. giao thức này được phát triển hoàn toàn cho IPSec.VPN + Tính toán ICV: bằng cách sử dụng các thuật toán. AH có thể thực hiện trên gói IP mà phần tải tin là một gói IP phân mảnh.2. kiểm tra tính toàn vẹn dữ liệu. 3. d) Xử lý gói đầu vào Quá trình xử lý gói tin đầu vào ngược với quá trình xử lý gói tin đầu ra: + Ghép mảnh: được thực hiện trước khi xử lý AH (nếu cần). đó là chèn dữ liệu xác thực (Authentication Data Padding) và chèn gói ngầm định (Implicit Packet Padding). Quá trình tìm kiếm có thể xem chi tiết trong RFC 2401.3 Giao thức đóng gói an toàn tải tin ESP 3. mặc dù dịch vụ này được sử dụng hay không là hoàn toàn dựa vào tùy chọn phía thu. Cũng như AH. Vì vậy AH trong kiểu transport chỉ được thực hiện trên toàn bộ gói IP.

Dịch vụ chống phát lại chỉ có thể có nếu nhận thực được lựa chọn. Phần header của giao thức nằm ngay trước ESP header có giá trị 51 trong trường protocol của nó.9 trình bày khuôn dạng gói ESP Security Parameters Index Sequence Number Field Authentication Coverage (SPI ) Encryption Coverage Payload Data (Variable length .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Hình 3.3. Giao thức này được sử dụng khi yêu cầu về bí mật của lưu lượng IPSec cần truyền. Do khả năng bảo mật dữ liệu nên xu hướng ESP được sử dụng rộng rãi hơn AH. Tuy nhiên nếu không kết hợp sử dụng với các dịch vụ nhận thực vào toàn vẹn dữ liệu thì hiệu quả bí mật sẽ không được đảm bảo.2. Hai dịch vụ nhận thực và toàn vẹn dữ liệu luôn đi kèm nhau.8 diễn tả quá trình xử lý đóng gói: Original IP Header Original Layer 4 Header Data Original IP Header IPSec ESP Header Original Layer 4 Header Data IPSec ESP Trailer SPI Sequence Number Padding Pad Length Next Header ICV Hình 3.8: Xử lý đóng gói ESP Hình 3. 3.VPN phụ thuộc vào các lựa chọn tại thời điểm thiết lập SA. dịch vụ bảo mật được cung cấp độc lập với các dịch vụ khác.2 Cấu trúc gói tin ESP Hoạt động của ESP khác hơn so với AH. Như ngụ ý trong tên gọi.9: Khuôn dạng gói ESP Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 46 .Integral Number of Bytes Padding (0 – 255 bytes ) Pad Length ) Next Header Authentication Data (Variable Length ) ( Optional ) 32 bits Hình 3. ESP đóng gói tất cả hoặc một phần dữ liệu gốc.

khuôn dạng ESP đối với SA nào đó là cố định trong khoảng thời gian tồn tại của SA đó. * Padding (0÷ 255 bytes): Có nhiều nguyên nhân dẫn đến sự có mặt của trường này: . Pad Length. Lưu ý các trường này có thể là tùy chọn hay bắt buộc. Các giá trị SPI từ 0÷ 255 được dành riêng để sử dụng trong tương lai. * Pad length (độ dài trường đệm): Trường này xác định số byte Padding được thêm vào.VPN Sau đây sẽ định nghĩa các trường trong ESP. * SPI (chỉ dẫn thông số an ninh): Là một số bất kỳ 32 bit.Nếu thuật toán mật mã được sử dụng yêu cầu bản rõ (plaintext) phải là số nguyên lần khối các byte (ví dụ trường hợp mã khối) thì Padding được sử dụng để điền đầy vào plaintext (bao gồm Payload Data. xác định kiểu dữ liệu chứa trong Payload Data. Đôi khi các thuật toán khác cũng được hỗ trợ như 3DES hay CDMF trong trường hợp nhà cung cấp dịch vụ IBM. Ngoài ra. Next Header và Padding) có kích thước theo yêu cầu. Các giá trị phù hợp là 0÷ 255 bytes. tuy nhiên mục đích này cần phải được cân nhắc vì nó ảnh hưởng tới băng tần truyền dẫn. * Sequence Number (số thứ tự): Tương tự như trường số thứ tự của AH * Payload Data (trường dữ liệu tải tin): Đây là trường bắt buộc. Việc lựa chọn một trường tùy chọn được định nghĩa trong quá trình thiết lập kết hợp an ninh. Padding còn có thể sử dụng để che dấu độ dài thực của Payload. Trường này được mã hóa cùng với thuật toán mã hóa đã chọn lựa trong suốt quá trình thiết lập SA. Thuật toán được dùng để mã hóa ESP thường là thuật toán DES-CBC. . Pad length là trường bắt buộc. Nó bao gồm một số lượng biến đổi các byte dữ liệu gốc hoặc một phần dữ liệu yêu cầu bảo mật đã được mô tả trong trường Next Header. Như vây. cùng với địa chỉ IP đích và giao thức an ninh ESP cho phép nhận dạng duy nhất SA cho gói dữ liệu này.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Nếu thuật toán yêu cầu các vectơ khởi tạo thì nó cũng được bao gồm ở đây. SPI là trường bắt buộc. hoặc nhận dạng của 47 Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT . * Next Header (tiêu đề tiếp theo): Trường này dài 8 bit. Còn các trường bắt buộc luôn có mặt trong tất cả các ESP.Padding cũng cần thiết để đảm bảo phần dữ liệu mật mã (ciphertext) sẽ kết thúc ở biên giới 4 byte để phân biết rõ ràng với trường Authentication Data. SPI thường được chọn lửa bởi phía thu khi thiết lập SA. ví dụ một extension header trong IPv6.

Tuy nhiên. Trường này là tùy chọn. và Next Header. đó là kiểu Transport và kiểu Tunnel. Các lựa chọn đích (dest options extention headers) có thể trước hoặc sau ESP header. và chỉ được thêm vào nếu dịch vụ xác thực được lựa chọn cho SA đang xét. nhưng không bảo vệ IP header. Kiểu Transport cho phép bảo vệ các giao thức lớp trên. UDP hay ICMP…) và trước IPSec header đã được chèn vào.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . nên các lựa chọn đích thường được đặt sau ESP header. Pad length. Giá trị của trường này được lựa chọn từ tập các giá trị IP Protocol Number định nghĩa bởi IANA. * Authentication Data (dữ liệu nhận thực): Trường có độ dài biến đổi chứa một giá trị kiểm tra tính toàn vẹn ICV tính trên dữ liệu của toàn bộ gói ESP trừ trường Authentication Data. Next Header là trường bắt buộc.3.VPN một giao thức lớp trên khác. routing và fragmentation.10: Khuôn dạng IPv4 trước và sau khi xử lý ESP ở kiểu Transport Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 48 . Thuật toán xác thực phải chỉ ra độ dài ICV và các bước xử lý cũng như các luật so sánh cần thực hiện để kiểm tra tính toàn vẹn của gói tin. do ESP chỉ bảo vệ các trường phía sau ESP header. Trong kiểu này.2. ESP trailer bao gồm các trường Paddinh. Đối với IPv6. nên sẽ xuất hiện sau phần header mở rộng hop-to-hop. ESP được xem như phần tải đầu cuối-tới . Chi tiết về IPv6 có thể xem trong RFC 1883. ESP header đặt sau IP header và trước giao thức lớp trên (ví dụ ở đây là TCP).đầu cuối. IPv4 Orig IP hdr (any options) TCP Data Trước khi thêm ESP IPv4 ESP Orig IP hdr Header (any options) TCP Data ESP Trailer ESP Auth Sau khi thêm ESP Hình 3. Độ dài của trường này phụ thuộc vào thuật toán xác thực được sử dụng. Đối với IPv4.3 Quá trình xử lý ESP a) Vị trí của ESP header ESP có hai kiểu hoạt động. 3. ESP được chèn vào sau một IP header và trước một giao thức lớp trên (chẳng hạn TCP.

còn outer IP header mạng địa chỉ để định tuyến qua Internet. .HMAC with SHA-1. . Trong kiểu này. . Dest ESP opt* TCP (any options) routing.HMAC with MD5.VPN IPv6 Orig IP hdr Ext hdr (any options) if present TCP Trước khi Data thêm ESP Orig IP hdr Hop-by-hop.NULL Encryption algorithm. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 49 . 3DES in CBC.NULL Authentication algorithm. So với outer IP header thì vị trí của ESP giống như kiểu Trasport New IP hdr IPv4 (any option) ESP Orig IP hdr Header (any options) TCP Data ESP Trailer ESP Auth Encrypted Authenticat ed IPv6 New IP hdr New Ext hdr ESP Orig IP Orig hdr Ext hdr TCP Data ESP Trailer ESP Auth Encrypted Authenticated Hình 3. ESP sẽ bảo vệ toàn bộ gói tin IP bên trong. fragment Sau khi thêm AH ESP ESP Trailer Auth IPv6 Data Hình 3.12: Khuôn dạng gói tin đã xử lý ESP ở kiểu Tunnel b) Các thuật toán Có các thuật toán sau được sử dụng với ESP: .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .11: Khuôn dạng IPv6 trước và sau khi xử lý ESP ở kiểu Transport Trong kiểu Tunnel. . inner IP header mang địa chỉ nguồn và đích cuối cùng. dest*. bao gồm cả inner IP header.DES.

đồng thời cho phép phía thu xử lý song song: giải mã và xác thực tiến hành song song. Các bước cụ thể để xây dựng outer IP header phụ thuộc vào kiểu sử dụng (Transport hay Tunnel). Đối với truyền thông điểm-tới-điểm. đóng gói toàn bộ gói IP ban đầu: Thêm trường Padding nếu cần thiết. mật mã các trường sử dụng khóa. SA đó sẽ yêu cầu ESP xử lý gói tin. các thuật toán mật mã sử dụng với ESP có thể có các đặc tính khối (block) hoặc luồng (stream). phía phát đóng gói thông tin giao thức lớp trên vào ESP header/ trailer và giữ nguyên IP header (và tất cả IP extension headers đối với IPv6). . Nếu dịch vụ xác thực được lựa chọn thì mật mã được thực hiện trước. thuật toán và kiểu thuật toán được chỉ ra bởi SA và dữ liệu đồng bộ mật mã nếu có.Tìm kiếm SA: ESP được thực hiện trên một gói tin đầu ra chỉ khi quá trình IPSec đã xác định được gói tin đó được liên kết với một SA. nên mỗi gói phải mang thông tin cần thiết để phía thu có thể thiết lập đồng bộ mật mã (cryptographic synchronization) để giải mã. Thứ tự xử lý này cho phép nhanh chóng xác định và loại bỏ các gói lỗi hoặc lặp lại mà không cần phải thực hiện giải mã. c) Xử lý gói đầu ra Trong kiểu Transport. hoặc thu được từ header của gói. . Vì các gói IP có thể đến không đúng thứ tự. . Lưu ý là ít nhất một trong hai dịch vụ bảo mật hoặc nhận thực phải được thực hiện. Vì dịch vụ xác thực là tùy chọn nên thuật toán xác thực có thể là NULL. có thêm sự xuất hiện của outer IP header.Initialization Vector). ESP làm việc với các thuật toán mật mã đối xứng. Việc xác định quá trình xử lý IPSec nào cần thực hiện trên lưu lượng đầu ra có thể xen trong RFC 2401. Quá trình xử lý gói tin đầu ra như sau: . qua đó làm ảnh hưởng của các tấn công kiểu từ chối dịch vụ (denial of service attacks).Mật mã gói tin: Đối với kiểu Transport chỉ đóng gói thông tin giao thức lớp cao.VPN Các thuật toán khác có thể được hỗ trợ.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 50 . các thuật toán xác thực thích hợp bao gồm các hàm băm một chiều (MD5. nên hai thuật toán xác thực và mật mã không đồng thời bằng NULL. Trong kiểu Tunnel. Với sự có mặt của trường Padding. SHA-1).Các thuật toãn xác thực: Thuật toán xác thực sử dụng để tính ICV được xác định bởi SA.Các thuật toán mật mã: Thuật toán mật mã được xác định bởi SA. Vì dịch vụ bảo mật là tùy chọn nên thuật toán mật mã có thể là NULL. Dữ liệu này có thể được chỉ định trong trường Payload (chẳng hạn dưới dạng các vectơ khởi tạo IV. Đối với kiểu Tunnel. và quá trình mật mã không bao gồm trường Authentication Data.

. Nếu phía thu có lựa chọn dịch vụ chống phát lại cho một SA thì bộ đếm gói thu cho SA đó phải được khởi tạo 0 khi thiết lập SA. Nếu phía thu không lựa chọn dịch vụ chống phát lại cho một SA nào đó thì không cần kiển tra trường Sequence Number. Vì vậy ESP trong kiểu Transport chỉ được thực hiện trên toàn bộ gói IP. phía thu sẽ loại bỏ gói. không thực hiện trên từng mảnh. Công nghệ IP . phân mảnh được thực hiện sau khi đã xử lý ESP. Dịch vụ này không thực hiện được nếu dịch vụ xác thực không được lựa chọn. . . giao thức an ninh ESP và SPI. phía thu sẽ xác định một SA phù hợp dựa trên địa chỉ IP đích. Quá trình tìm kiếm có thể xem chi tiết trong RFC 2401. Trong kiểu Tunnel. Với mỗi gói thu được. Tuy nhiên phía phát mặc định là phía thu sử dụng dịch vụ này. vì khi này Sequence Number không được bảo vệ tính toàn vẹn.Tạo SN: tương tự như tạo SN của AH. Lưu ý là các trường mật mã được thực hiện trước xác thực.Phân mảnh: Khi cần thiết. Sau khi một gói đã được xác định là tương ứng với một SA nào đó thì Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 51 .Tìm kiếm SA: khi nhận được gói đã ghép mảnh chứa ESP header. Thông tin trong SA sẽ cho biết có cần kiểm tra trường Sequence Number hay không. Nếu không có SA nào phù hợp được tìm thấy cho phiên truyền dẫn này (ví dụ phía thu không có khóa).Ghép mảnh: Ghép mảnh được thực hiện trước khi xử lý ESP. d) Xử lý gói đầu vào Quá trình xử lý gói đầu vào ngược với quá trình xử lý gói tin đầu ra: .Đồ án tốt nghiệp Đại học .Kiểm tra SN: ESP luôn hỗ trợ dịch vụ chống phát lại (anti-repley). trong quá trình thiết lập SA phía thu sẽ thông báo cho phía phát việc không sử dụng dịch vụ chống phát lại (trong trường hợp một giao thức thết lập SA như IKE được sử dụng). Nếu bản thân gói IP đã qua xử lý ESP bị phân mảnh bởi các router trên đường truyền thì các mảnh phải được ghép lại trước khi xử lý ESP ở phía thu. để phía phát không phải thực hiện giám sát SN cũng như thiết lập lại SA một cách không cần thiết.Tính toán ICV: nếu dịch vụ xác thực được lựa chọn cho SA thì phía phát sẽ tính toán giá trị ICV trên dữ liệu gói ESP trừ trường Authentication Data. Chi tiết về tính toán ICV cũng tương tự như ở AH. Vì vậy. ESP có thể thực hiện trên gói IP mà phần Payload là một gói IP phân mảnh.VPN . có cần thêm trường Authentication Data hay không và các thuật toán và khóa cần sử dụng để giải mã tính ICV nếu có. mặc dù việc dịch vụ này hoàn toàn do lựa chọn phí thu trên cơ sở từng SA. phía thu phải kiểm tra rằng gói đó có chứa số SN không lặp của bất kỳ một gói nào trong thời gian tồn tại của SA đó.

Bên phải của cửa sổ đại diện cho SN hợp lệ lớn nhất đã thu được trong SA này.VPN phép kiểm tra này là cần được thực hiện đầu tiên để có thể nhanh chóng quyết định khả năng tồn tại của gói đó. Nếu dịch vụ xác thực cũng được lựa chọn thì quá trình kiểm tra ICV và mật mã có thể tiến hành nối tiếp hoặc song song. Các gói có SN nhỏ hơn bên trái của cửa sổ sẽ bị loại bỏ. Nếu Padding ngầm định được yêu cầu bởi thuật toán xác thực thì các byte 0 được thêm vào cuối gói ESP. tại phía thu không có quá trình giải mã gói này. Thuật toán mật mã và kiểu thuật toán được xác định bởi SA. Nếu việc kiểm tra ICV sai thì phía thu phải loại bỏ gói IP vì không hợp lệ. Việc kiểm tra tiến hành như sau: trước hết giá trị ICV nằm trong trường Authentication Data được tách ra khỏi gói ESP và được lưu trữ. Pad Length. hoặc outer IP header và toàn bộ gói IP ban đầu trong tải tin của ESP (ở kiểu Tunnel). Tiếp theo thực hiện tính toán ICV và so sánh với giá trị đã lưu sử dụng các luật so sánh được định nghĩa bởi thuật toán.Xử lý phần Padding theo đặc tả của thuật toán. Next Header) sử dụng khóa. Các gói bị loại bỏ thông qua sử dụng một cửa sổ thu trượt. Tiếp theo kiểm tra độ dìa của gói ESP (ngoại trừ trườn Authentication Data). Nếu tiến hành nối tiếp thì kiểm tra ICV phải Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 52 . . Ngược lại.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . phía thu cũng có thể sử dụng các cửa sổ có kích thước lớn hơn. Cửa sổ thu chỉ được cập nhật sau khi việc kiểm tra ICV thành công. Giá trị cửa sổ tối thiểu là 32 và mặc định là 64. phía thu sẽ tính ICV dựa trên dữ liệu của gói ESP ngoại trừ trường Authentication Data. sử dụng thuật toán xác thực xác định trong SA và so sánh với giá trị ICV trong trường Authentication của gói. . Các gói có SN nằm trong khoảng giữa hai bên của cửa sổ sẽ được kiểm tra với một danh sách các gói đã thu được trong cửa sổ. Quá trình giải mã gói diễn ra như sau: . Nếu hai giá trị ICV hoàn toàn trùng khớp thì gói tin là hợp lệ và được chấp nhận. phía thu sẽ loại bỏ gói tin.Kiểm tra ICV: nếu dịch vụ xác thực được lựa chọn. Phía thu cần tìm và loại bỏ phần Padding trước khi chuyển dữ liệu đã giải mã lên lớp trên. Nếu gói thu được nằm trong vùng cửa sổ và là mới. ngay sau trường Next Header.Giải mã ESP (bao gồm trường Payload Data. e) Giải mã gói Nếu ESP sử dụng mật mã thì sẽ phải thực hiện quá trình giải mã gói. hoặc gói đã tới bên phải của cửa sổ thì phía thu sẽ tiến hành xử lý tiếp ICV.Xây dựng lại cấu trúc gói IP ban đầu từ IP header ban đầu và thông tin giao thức lớp cao trong tải tin của ESP (ở kiểu Transport). . Nếu dịch vụ bảo mật không được sử dụng. Padding.

Phần này sẽ định nghĩa các thủ tục quản lý SA cho cả IPv4 và IPv6 để thực thi AH hoặc ESP hoặc cả hai. SA được nhận dạng duy nhất bởi bộ 3 gồm có: chỉ dẫn thông số an ninh (SPI). Tuy nhiên. Trong trường hợp khác. giao thức trao đổi khóa IKE (Internet Key Exchange) thiết lập một cặp SA trực tiếp và sau đó có thể thiết lập thêm nhiều SA khác. Trình tự này giúp loại bỏ nhanh chóng các gói không hợp lệ. địa chỉ IP đích có thể là một địa chỉ đơn nhất (unicast). Khi thiết lập kết nối IPSec. cơ chế quản lý SA IPSec hiện nay được định nghĩa chỉ cho những SA đơn nhất (unicast). . Mỗi SA có một thời gian sống riêng.3.SA được lựa chọn không đúng: SA có thể sai do các thông số SPI. Một SA là một kết nối đơn công. hoặc liên kết an toàn được yêu cầu giữa hai hệ thống trung gian dọc trên đường truyền. hai phía phải xác định chính xác các thuật toán nào sẽ được sử dụng. Một lên kết an ninh có thể là một trong hai kiểu: Transport và Tunnel. Có một số lý do như sau dẫn đến quá trình giải mã không thành công: . trương Protocol type sai.Gói ESP mật mã bị lỗi (có thể được lựa chọn nếu dịch vụ xác thực được lựa chọn cho SA).VPN được thực hiện trước.3. Tập các giá trị SPI trong dãy từ 1 đến 255 được để dành bởi IANA để sử dụng cho tương lai. phụ thuộc vào lựa chọn của người sử dụng.1 Định nghĩa và mục tiêu IPSec cung cấp nhiều lựa chọn để thực hiện các giải pháp mật mã và xác thực ở lớp mạng.Độ dài phần Padding hoặc giá trị của nó bị sai.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . một địa chỉ quảng bá (broadcast) hay một địa chỉ nhóm (multicast). . Theo nguyên lý.1.1 Kết hợp an ninh SA 3. Theo IETF thì dịch vụ bảo mật quan hệ giữa hai hoặc nhiều thực thể để thỏa thuận truyền thông an toàn được gọi là SA (Security Association). Nếu tiến hành song song thì kiểm tra ICV phải hoàn thành trước khi gói đã giải mã được chuyển tới bước xử lý tiếp theo. địa chỉ IP đích và một nhận dạng giao thức an toàn (AH hay ESP).3 Kết hợp an ninh SA và giao thức trao đổi khóa IKE 3. 3. Một SA kiểu Transport là một liên kết an toàn giữa hai host. địa chỉ đích. Khi lưu lượng cần truyền trực tiếp 2 chiều qua VPN. có ít nhất 2 SA (một từ A tới B và một từ B tới A). loại dịch vụ nào cần đảm bảo an toàn. phụ thuộc vào kiểu của giao thức sử dụng SA. kiểu Transport cũng có thể được sử dụng để hỗ trợ IPin-IP hay đường ngầm GRE qua các SA kiểu Transport. nghĩa là với mỗi cặp truyền thông với nhau. Sau đó bắt đầu xử lý thương lượng để chọn một tập các tham số và các giải thuật toán học áp dụng cho mã hóa bảo mật hay nhận thực. SA kiểu Tunnel là một SA cơ Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 53 .

nó kiểm tra để biết nếu có một đã tồn tại một SA trong cơ sở dữ liệu hay chưa để hai bên có thể sử dụng dịch vụ an ninh theo yêu cầu. Khi một bên IP-VPN muốn gửi lưu lượng IPSec tới đầu bên kia. Bên thu sẽ lấy SPI.1. Nếu nó tìm được một SA tồn tại. có thể sử dụng dịch vụ chống phát lại hoặc không tùy thuộc vào các bên. địa chỉ đích và giao thức IPSec (AH hay ESP) và tìm SA trong cơ sở dữ liệu phù hợp để xử lý gói tin đó. nó phụ thuộc vào giao thức an toàn được lựa chọn (AH hay ESP). Một SA giữa 2 cổng an toàn là một SA kiểu Tunnel điển hình giống như một SA giữa một host và một cổng an toàn. Host 1 Security Gwy 1 Interne t Security Gwy 2 Host 2 Security Association 1 (Tunnel) Security Association 2 (Tunnel) Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 54 . Thuật ngữ cụm SA được sử dụng để một chuỗi các SA xuyên qua lưu lượng cần được xử lý để thỏa mãn một tập chính sách an toàn. điểm kết thúc của SA đó và một sự tuyển chọn của các dịch vụ tùy ý các bên trong giao thức đó. vì vậy cũng có nghĩa là tồn tại nhiều SA.3.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Đối với kiểu Tunnel. Lưu ý rằng một đầu cuối IP-VPN có thể đồng thời tồn tại nhiều kết nối IPSec.VPN bản được ứng dụng tới một đường ngầm IP. kiểu SA. tức là AH bên trong AH và ESP bên trong ESP. nó để SPI của SA này trong tiêu đề IPSec. mặc dù host 1 có thể định rõ cả hai đường ngầm là như nhau. Đôi khi một chính sách an toàn có thể được gọi cho một sự kết hợp của các dịch vụ cho một luồng giao thông đặc biệt mà không thể thực hiện được với một SA đơn lẻ. cổng an toàn làm nhiệm vụ như host và kiểu Transport được cho phép. 3.2 Kết hợp các SA Các gói IP truyền qua một SA riêng biệt được cung cấp sự bảo vệ một cách chính xác bởi giao thức an ninh có thể là AH hoặc ESP nhưng không phải là cả hai. có 3 trường hợp cơ bản của kết hợp an ninh như sau: 1) Cả hai điểm cuối SA đều trùng nhau: mỗi đường ngầm bên trong hay bên ngoài là AH hay ESP. SA cung cấp nhiều lựa chọn cho các dịch vụ IPSec. trong những trường hợp mà lưu lượng đã được định hình từ trước như những lệnh SNMP. tính toàn vẹn phi kết nối cho gói IP. thực hiện các thuật toán mã hóa và gửi gói tin đi. Tuy nhiên. Trong trường hợp đó cần thiết để giao cho nhiều SA thực hiện chính sách an toàn được yêu cầu. Ví dụ như khi sử dụng AH để xác minh nguồn gốc dữ liệu.

Nó chứa đựng một danh sách những lối vào chính sách.VPN Hình 3.14: Kết hợp SA kiểu Tunnel khi một điểm cuối trùng nhau 3) Không có điểm cuối nào trùng nhau: Mỗi đường hầm bên trong và bên ngoài là AH hay ESP.3. tồn tại riêng rẽ cho lưu lượng đi vào và đi ra. kiểu giao thức và thời gian sống SA. đích. Cho xử lý đi ra.13: Kết hợp SA kiểu Tunnel khi 2 điểm cuối trùng nhau 2) Một điểm cuối SA trùng nhau: đường hầm bên trong hay bên ngoài có thể là AH hay ESP. đó là: Cơ sở dữ liệu chính sách an ninh (Security Policy Database SPD) và có sở dữ liệu kết hợp an ninh (Security Association Database SAD).Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . số trình tự. Các lối vào này là tương tự cho firewall hay bộ lọc gói. Các lối vào này có thể nhận định một vài lưu lượng không qua xử lý IPSec. 2) SAD: chứa thông số về mỗi SA. đi ra hay đi về. một lối vào SPD trỏ tới Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 55 . 1) SPD: chỉ ra các dịch vụ an toàn được đề nghị cho lưu lượng IP. phụ thuộc vào các nhân tố như nguồn.3 Cơ sở dữ liệu SA Có hai cơ sở dữ liệu.15: Kết hợp SA kiểu Tunnel khi không có điểm cuối trùng nhau Chi tiết về kết hợp các SA có được trình bày trong RFC 2401. Host 1 Security Gwy 1 Interne t SA 1 (Tunnel) Security Gwy 2 Host 2 Security Association 2 (Tunnel) Hình 3. Security Gwy 1 Security Gwy 2 Host 1 Interne t Host 2 Security Association 1 (Tunnel) Security Association 2 (Tunnel) Hình 3. 3. một vài phải được loại bỏ và còn lại thì được xử lý bởi IPSec.1. giống như các tính toán và khóa AH hay ESP.

và Photuis.VPN một lối vào trong SAD. Bước 2: Thương lượng chế độ chính (Main Mode) hoặc chế độ tấn công (Aggressive Mode) sử dụng IKE cho kết quả là tạo ra liên kết an ninh IKE (IKE SA) giữa các bên IPSec.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .3. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 56 . hai bước này định ra một cách rõ ràng rằng IKE có tất cả 2 pha. Sau khi cân nhắc các phương án. Một đường ngầm IPSec IP-VPN được thiết lập giữa hai bên qua các bước như sau: Bước 1: Quan tâm đến lưu lượng được nhận hoặc sinh ra từ các bên IPSec IPVPN tại một giao diện nào đó yêu cầu thiết lập phiên thông tin IPSec cho lưu lượng đó. Bước 5: Kết thúc đường ngầm IPSec VPN. và pha thứ hai được hoàn thành nhờ sử dụng trao đổi chế độ nhanh. SAD quyết định SA nào được sử dụng cho một gói đã cho. Bước 3: Thương lượng chế độ nhanh (Quick Mode)sử dụng IKE cho kết quả là tạo ra 2 IPSec SA giữa hai bên IPSec. còm IKMP (Internet Key Management Protocol) chịu trách nhiệm thỏa thuận các kết hợp an ninh. IETF đã chọn phương án chia quá trình ra làm hai phần: IPSec cung cấp việc xử lý ở mức gói. Tuy nhiên bản thân IPSec không có cơ chế để thiết lập SA. Chính vì vậy. IETF đã quyết định chọn IKE (Internet Key Exchange) là chuẩn để cấu hình SA cho IPSec. Pha thứ nhất sử dụng chế độ chính hoặc chế độ tấn công để trao đổi giữa các bên. Tuy là chia thành 4 bước. Cho xử lý đi về. Bước 4: Dữ liệu bắt đầu truyền qua đường ngầm mã hóa sử dụng kỹ thuật đóng gói ESP hoặc AH (hoặc cả hai). 3.2 Giao thức trao đổi khóa IKE Kết nối IPSec chỉ được hình thành khi SA đã được thiết lập. SAD được tham khảo để quyết định gói được xử lý như thế nào. Nguyên nhân có thể là do IPSec SA kết thúc hoặc hết hạn hoặc bị xóa. trong đó có SKIP (Simple Key Internet Protocol). nhưng cơ bản là bước thứ 2 và bước thứ 3.

Hình 3.17 trình bày kết quả của các trạng thái khi thực hiện lệnh permit và deny của nguồn và đích: Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 57 .VPN Hình 3. Những danh sách này được gọi là các danh sách điều khiển truy nhập (ACLs.1 Bước thứ nhất Việc quyết định lưu lượng nào cần bảo vệ là một phần trong chính sách an ninh của mạng VPN.3. 3.Acess Control List). Các bên phải chứa danh sách giống nhau. chế độ tấn công. và có thể có đa danh sách truy nhập cho những mục đích khác nhau giữa các bên.2. ACLs làm việc khác nhau dựa vào mục đích các câu lệnh permit (cho phép) và denny (phủ nhận) là khác nhau.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Chính sách được sử dụng để quyết định cần bảo vệ lưu lượng nào (những lưu lượng khác không cần bảo vệ sẽ được gửi dưới dạng văn bản rõ). Chính sách an ninh sẽ được phản chiếu trong một danh sách truy nhập.16: Các chế độ chính. Nó đơn giản là danh sách truy nhập IP mở rộng của các routers được sử dụng để biết lưu lượng nào cần mật mã. chế độ nhanh của IKE Sau đây chúng ta sẽ đi xem xét cụ thể các bước và mục đích của các pha IKE.

Đồ án tốt nghiệp Đại học

Công nghệ IP - VPN

Clear-Text Packet Source Peer Crypto ACL Permit IPSec Deny Destination Peer IPSec

Clear-Text Packet

Deny Permit
Crypto ACL AH or ESP Packet

AH or ESP Packet

AH or ESP or Clear-Text Packet

Hình 3.17: Danh sách bí mật ACL
Từ khóa permit và deny có ý nghĩa khác nhau giữa thiết bị nguồn và đích: * Permit tại bên nguồn: cho qua lưu lượng tới IPSec để nhận thực, mật mã hóa hoặc cả hai. IPSec thay đổi gói tin bằng cách chèn tiêu đề AH hoặc ESP và có thể mật mã một phần hoặc tất cả gói tin nguồn và truyền chúng tới bên đích. * Deny tại bên nguồn: cho đi vòng lưu lượng và đưa các gói tin bản rõ tới bên nhận. * Permit tại bên đích: cho qua lưu lượng tới IPSec để nhận thực, giải mã, hoặc cả hai. ACL sử dụng thông tin trong header để quyết định. Trong logic của ACL, nếu như header chứa nguồn, đích, giao thức đúng thì gói tin đã được xử lý bởi IPSec tại phía gửi và bây giờ phải được xử lý ở phía thu. * Deny tại bên đích: cho đi vòng qua IPSec và giả sử rằng lưu lượng đã được gửi ở dạng văn bản rõ. Khi những từ khóa permit và deny được kết hợp sử dụng một cách chính xác, dữ liệu được bảo vệ thành công và được truyền. Khi chúng không kết hợp chính xác, dữ liệu bị loại bỏ. Bảng 3.2 trình bày kết hợp các lệnh permit và deny và kết quả thực hiện cho các kết hợp. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 58

Đồ án tốt nghiệp Đại học

Công nghệ IP - VPN

Bảng 3.2: Kết quả khi kết hợp lệnh permit và deny Nguồn Permit Permit Deny Deny 3.3.2.2 Bước thứ hai Bước thư hai này chính là IKE pha thứ nhất. Mục đích của IKE pha thứ nhất: * Đồng ý một tập các tham số được sử dụng để nhận thực hai bên và mật mã một phần chế độ chính và toàn bộ trao đổi thực hiện trong chế độ nhanh. Không có bản tin nào ở chế độ tấn công được mật mã nếu chế độ tấn công được sử dụng để thương lượng. * Hai bên tham gia IP-VPN nhận thực với nhau. * Tạo khóa để sử dụng làm tác nhân sinh ra khóa mã hóa mã hóa dữ liệu ngay sau khi thương lượng kết thúc. Tất cả thông tin thương lượng trong chế độ chính hay chế độ tấn công, bao gồm khóa sau đó sử dụng để tạo khóa cho quá trình mật mã dữ liệu, được lưu với tên gọi là IKE SA hay ISAKMP SA (liên kết an ninh IKE hay ISAKMP). Bất kỳ bên nào trong hai bên cũng chỉ có một ISAKMP liên kết an ninh giữa chúng.
H A ost R outer A R outer B H B ost

Đích Permit Deny Permit Deny

Kết quả Đúng Sai Sai Đúng

Cmu r o p te

Co p te mu r

IK pha 1 E C độ chính hế Thương lượng chính sách Trao đổi D iffie -H ellm an K iểmtra nhận dạng các bên Thương lượng chính sách T đổi rao D iffie -H ellm an K iểmtra nhận dạng các bên

Hình 3.18: IKE pha thứ nhất sử dụng chế độ chính (Main Mode)
Chế độ chính có trao đổi 6 bản tin (tức là có 3 trao đổi 2 chiều) giữa hai bên khởi tạo và biên nhận: * Trao đổi thứ nhất: Các thuật toán mật mã và xác thực (sử dụng để bảo vệ các trao đổi IKE) sẽ được thỏa thuận giữa các đối tác. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 59

Đồ án tốt nghiệp Đại học

Công nghệ IP - VPN

* Trao đổi thứ hai: Sử dụng trao đổi Diffie-Hellman để tạo khóa bí mật chia sẻ (shared secret keys), trao đổi các số ngẫu nhiên (nonces) để khẳng định nhận dạng của mỗi đối tác. Khóa bí mật chia sẻ được sử dụng để tạo ra tất cả các khóa bí mật và xác thực khác. * Trao đổi thứ ba: xác minh nhận dạng các bên (xác thực đối tác). Kết quả chính của chế độ chính là một đường truyền thông an toàn cho các trao đổi tiếp theo của hai đối tác. Chế độ nhanh thực hiện trao đổi 3 bản tin. Hầu hết các trao đổi đều được thực hiện trong trao đổi thứ nhất: thỏa thuận các tập chính sách IKE, tạo khóa công cộng Diffie-Hellman, và một gói nhận dạng có thể sử dụng để xác định nhận dạng thông qua một bên thứ ba. Bên nhận gửi trở lại mọi thứ cần thiết để hoàn thành việc trao đổi. Cuối cùng bên khởi tạo khẳng định việc trao đổi. a) Các tập chính sách IKE Khi thiết lập một kết nối IP-VPN an toàn giữa hai host A và host B thông qua Internet, một đường ngầm an toàn được thiết lập giưa router A và router B. Thông qua đường hầm, các giao thức mật mã, xác thực và các giao thức khác được thỏa thuận. Thay vì phải thỏa thuận từng giao thức một, các giao thức được nhóm thành các tập và được gọi là tập chính sách IKE (IKE policy set). Các tập chính sách IKE được trao đổi trong IKE pha thứ nhất, trao đổi thứ nhất. Nếu một chính sách thống nhất được tìm thấy ở hai phía thì trao đổi được tiếp tục. Nếu không tìm thấy chính sách thống nhất nào, đường ngầm sẽ bị loại bỏ. Ví dụ Router A gửi các tập chính sách IKE policy 10 và IKE plicy 20 tới router B. Router B so sánh với tập chính sách của nó, IKE policy 15, với các tập chính sách nhận được từ router A . Trong trường hợp này, một chính sách thống nhất được tìm thấy: IKE policy 10 của router A và IKE policy 15 của router B là tương đương. Trong ứng dụng điểm - tới - điểm, mỗi bên chỉ cần định nghĩa một tập chính sách IKE. Tuy nhiên ở mạng trung tâm có thể phải định nghĩa nhiều chính sách IKE để đáp ứng nhu cầu của tất cả các đối tác từ xa. b) Trao đổi khóa Diffie-Hellman Trao đổi khóa Diffie-Hellman là một phương pháp mật mã khóa công khai cho phép hai bên thiết lập một khóa bí mật chung qua một môi trường truyền thông không an toàn (xem chi tiết trong chương 4). Có 7 thuật toán hay nhóm Diffie-Hellman được định

Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT

60

* Định kỳ thỏa thuận lại IPSec SA để đảm bảo tính an toàn của đường ngầm * Thực hiện một trao đổi Diffie-Hellman bổ sung (khi đó các SA và các khóa mới được tạo ra.2. Chỉ có một chế độ nhanh được sử dụng cho IKE pha 2. các tập chuyển đổi IPSec (IPSec transform sets).3 Bước thứ ba Bước thứ 3 này chính là IKE pha 2.3. Trao đổi cuối cùng của IKE pha thứ nhất có mục đích như xác thực đối tác. * Thiết lập các kết hợp an ninh IPSec (IPSec Security Associations). Chi tiết về các thuật toán xác thực được đề cập trong chương 4. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 61 . Mục đích của IKE pha 2 là để thỏa thuận các thông số an ninh IPSec sử dụng để bảo vệ đường ngầm IPSec. IKE pha 2 thực hiện các chức năng sau: * Thỏa thuận các thông số anh ninh IPSec (IPSec Security parameters). làm tăng tính an toàn cho đường ngầm). 3. c) Xác thực đối tác Xác thực đối tác là kiểm tra xem ai đang ở phía bên kia của đường ngâm VPN. Các thiết bị ở hai đầu đường ngầm IP-VPN phải được xác thực trước khi đường truyền thông được coi là an toàn. Trong IKE pha thứ nhất. Khi đó các bên có thể không cần quay trở lại bước thứ 2 nữa mà vẫn đảm bảo thiết lập một SA cho phiên truyền thông mới. các bên phải thỏa thuận nhóm Diffie-Hellman được sử dụng. khóa bí mật chung sẽ được tính.VPN nghĩa: DH 1÷ 7. Chế độ nhanh cũng được sử dụng để thỏa thuận lại một kết hợp an ninh mới khi kết hợp an ninh cũ đã hết hạn. Khi đã hoàn tất việc thỏa thuận nhóm.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Có hai phương thức xác thực nguồn gốc dữ liệu chủ yếu là đối tác: Khóa chia sẻ trước (Pre-shared keys) và chữ ký số (RSA signatures).

3.Đồ án tốt nghiệp Đại học a) Các tập chuyển đổi IPSec Hs A ot Ru r A o te Ru rB o te Hs B ot Công nghệ IP . b) Thiết lập kết hợp an ninh Khi một tập chuyển đổi đã được thống nhất giữa hai bên.1. các thiết bị sẽ dựa vào địa chỉ đối tác. các thuật toán xác thực va mật mã trong các tập chuyển đổi này hình thành một kết hợp an ninh. ngược lại thì phiên đó sẽ bị loại bỏ. Để đảm an toàn cho phiên truyền thông thì các khóa và các SA phải được thay đổi thường xuyên. Nếu tìm thấy một tập chuyển đổi tương đương ở hai phía thì quá trình thiết lập phiên tiếp tục. các chỉ số SPI. Ví dụ router A gửi tập chuyển đổi 30 và 40 tới router B. các giao thức được nhóm thành các tập. mỗi thiết bị IP-VPN sẽ đưa thông tin này vào một cơ sở dữ liệu. Các tập chuyển đổi này được trao đổi giữa hai phía trong chế độ nhanh. Thiết bị IP-VPN sau đó sẽ đanh số mỗi SA bằng một chỉ số SPI. c) Thời gian sống của một kêt hợp an ninh Thời gian sống của một kết hợp an ninh càng lớn thì càng có nhiều khả năng mất an toàn. Khi có yêu cầu gửi gói tin giữa hai đầu VPN. Trước khi thực hiện được điều đó.VPN Cmue o pt r Cmu r o pt e T ỏ th ậ h a un c ctậ c u ể đ i á p h yn ổ Tpc u ể đ i ậ h yn ổ 3 0 EP S 3D S E SA H Tn e u nl Lf ti e ie m Tpc u ể đ i ậ h yn ổ 5 0 EP S 3D S E SA H Tn e u nl Le m if ti e Tpc u ể đ i ậ h yn ổ 4 0 EP S DS E M 5 D Tn e u nl Lf ti e ie m Hình 3. Chi tiết về SA được trình bày trong phần 3. router B kiểm tra thấy tập chuyển đổi 50 phù hợp với tập chuyển đổi 30 của router A. thuật toán IPSec được dùng để xử lý gói tin trước khi truyền trong đường ngầm. chính là các tập chuyển đổi IPSec. Có hai cách tính thời gian sống của SA: tính theo số lượng dữ liệu Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 62 .19: Các tập chuyển đổi IPSec Mục đích cuối cùng của IKE pha 2 là thiết lập một phiên IPSec an toàn giữa hai điểm cuối VPN. Thông tin này được biết đên như là một kết hơp an ninh. Thay vì phải thỏa thuận riêng từng giao thức đơn lẻ. mỗi cặp điểm cuối lần lượt thỏa thuận mức độ an toàn cần thiết (ví dụ các thuật toán xác thực và mật mã dùng trong phiên đó).

4.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .1 Mật mã bản tin Có thể mật mã bản tin khi sử dụng giao thức ESP IPSec. Các khóa và SA có hiệu lực cho đến khi hết thời gian tồn tại của SA hoặc đến khi đường ngầm bị ngắt.3. Trong trường hợp cần thiết thì cũng có thể thực hiện lại từ IKE pha 1. nhận thực. 3. Nó được xem như là không thể bẻ gãy tại thời điểm đó.1 Tiêu chuẩn mật mã dữ liệu DES DES là phương pháp mật mã dữ liệu tiêu chuẩn cho một số phát triển VPN. làm cho nó có khả năng trở thành phổ biến trong thông tin IP. 3.S Department of Defense (cục phòng thủ Mỹ) chọn. DES được IBM phát triển IBM vào năm 1977 và được U.5 Kết thúc đường ngầm Các kết hợp an ninh IPSec SA kết thúc khi bị xóa bỏ hoặc hết thời gian tồn tại. khi đó SA bị xóa bỏ. Nếu ở thời điểm này các bên IP-VPN vẫn còn muốn thông tin với nhau thì một IKE pha 2 mới sẽ thực hiện.3. vì vậy DES không được sử dụng lâu dài cho những ứng dụng bảo mật cao. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 63 .4. Quá trình xử lý gói tin (mã hóa. Có 2 tiêu chuẩn cơ bản để mật mã dữ liệu hiện nay đang được dùng phổ biến là DES (Data Encryption Standard: tiêu chuẩn mật mã dữ liệu) và tiêu chuẩn phát triển thêm là 3DES (Triple DES: tiêu chuẩn mật mã dữ liệu gấp ba). nhưng khi máy tính tốc độ cao hơn đã bẻ gãy DES trong khoảng thời gian ngắn (ít hơn một ngày). đóng gói) phụ thuộc vào các thông số được thiết lập của SA. Thông thường. mật mã. DES đã là một trong những kỹ thuật mật mã mạnh. bản tin mật mã cho phép bạn gửi thông tin nhạy cảm cao qua mạng công cộng mà không sợ bị xâm phạm dữ liệu.2.4 Bước thứ tư Sau khi đã hoàn thành IKE pha 2 và chế độ nhanh đã được thiết lập các kết hợp an ninh IPSec SA. lưu lượng có thể được trao đổi giữa các bên IP-VPN thông qua một đường ngầm an toàn.2.1. DES áp dụng một khóa 56 bit cho 64 bit dữ liệu. để đảm bảo tính liên tục của thông tin thì các SA mới được thiết lập trước khi các SA cũ hết hạn. Điều này giống như duy trì IPSec trở thành tiêu chuẩn ứng dụng cơ bản. 3. trao đổi khóa. DES có thể cung cấp tới 72*10 5 khóa đóng gói dữ liệu.VPN được truyền đi và tính theo giây.4 Những giao thức đang được ứng dụng cho xử lý IPSec IPSec sử dụng nhiều giao thức đang tồn tại để mật mã. Khi đó các bên IP-VPN không sử dụng các SA này nữa và bắt đầu giải phóng cơ sở dữ liệu của SA. Các khóa cũng bị loại bỏ. 3. Một vài giao thức tiêu chuẩn được trình bày sau đây: 3.

1. MD tính toán được sau đó đặt vào trường ICV tại cuối của gói tin. IPSec đảm bảo cả hai phía IP-VPN cùng có một IV hay một khóa bí mật chia sẻ. host đích không cần tách trường ICV bởi vì nó đặt bên ngoài phạm vi hàm băm thông thường. khi xử lý ngược lại sử dụng khóa bí mật chia sẻ để tạo lại văn bản rõ. Khi sử dụng giao thức IPSec. cung cấp đóng gói mạnh. việc xử lý cũng tương tự. đó là MD5 và SHA-1 (Secure Hash Algorithm-1: thuật toán băm an toàn-1). bản tin tóm tắt được thiết lập nhờ sử dụng trường không biến đổi từ gói tin IP và trường biến đổi được thay thế bằng giá trị 0 hoặc giá trị có thể dự đoán được. Khóa bí mật chia sẻ được đặt vào thuật toán mật mã DES để mật mã những khối 64 bit do văn bản rõ (clear text) chia ra. Sự tương xứng với nhau có nghĩa là chắc chắn dữ liệu không bị biến đổi trong quá trình truyền. một quá trình mở gói và một quá trình đóng gói khác cùng với khóa 56 bit khác nhau. nơi mà sẽ thực hiện cùng hàm băm để tái tạo tóm tắt bản tin này. Thiết bị đích sau đó copy MD từ AH và tách trường dữ liệu nhận thực trước khi tính toán lại MD. Ba quá trình này tạo ra một tổ hợp khóa 168 bit. Với ESP. có tên như vậy vì nó thực hiện 3 quá trình mật mã. Trong chương 4 sẽ trình bày cụ thể thuật toán DES.2 Tiêu chuẩn mật mã hóa dữ liệu gấp ba 3DES Một phiên bản của DES là 3DES. chúng sử dụng chơ chế khóa băm gọi là Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 64 . Bất cứ sai lệch nào đều có nghĩa là bản tin đã biến đổi kể từ khi bản tin nguồn được thiết lập. 3. Nó sử dụng một quá trình đóng gói. Có 2 thuật toán chính để hỗ trợ toàn vẹn bản tin. Tóm tắt bản tin nguồn và đích sẽ được đối chiếu.2 Toàn vẹn bản tin Toàn vẹn bản tin được thực hiện nhờ sử dụng một hàm băm toán học để tính toán đặc trưng của bản tin hay của file dữ liệu. Với giao thức IPSec ESP. Tính toán MD và sau đó là đặt nó vào trường dữ liệu nhận thực (ICV) của AH. CBC (Cipher Block Chaining: chế độ chuỗi khối mật mã) yêu cầu một vectơ khởi tạo IV (Initialization Vector) để bắt đầu mật mã. 3. Đặc trưng này được gọi là tóm tắt bản tin MD (Message Digest) và độ dài phụ thuộc vào hàm băm được sử dụng. Văn bản rõ được chuyển đổi thành dạng mật mã và được đưa tới ESP để truyền qua bên đợi.4.4.VPN Kỹ thuật DES-CBC là một trong rất nhiều phương pháp của DES. tóm tắt bản tin được tạo nhờ sử dụng dữ liệu không biến đổi trong gói tin IP bắt đầu từ ESP header và kết thúc là ESP trailer. Tất cả hoặc một phần của tóm tắt bản tin được truyền với dữ liệu tới host đích.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .

khóa bí mật có độ dài là 128 bít. Điều này chính là yêu cầu có HMAC. Nhiều quá trình xử lý an ninh phức tạp trong chia sẻ dữ liệu yêu cầu sử dụng khóa bí mật và một cơ chế được gọi là mã nhận thực bản tin (MAC: Message Authentication Code). 3.3 Nhận thực các bên Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 65 . SHA-1 tạo ra một tóm tắt bản tin dài 160 bit.2 Thuật toán MD5 Thuật toán tóm tắt bản tin MD5 thực hiện tóm tắt bất kì bản tin hay trường dữ liệu nào cũng miêu tả cô đọng lại còn 128 bít.2.4. bởi vì nó được phát triển để làm việc cùng với thuật toán băm đang tồn tại là MD5 và SHA-1. 3. Có thể với một vài sản phẩm thì nó sẽ lấy 96 bít bên trái của tóm tắt bản tin để gửi vào trường nhận thực. 3. Bên thu tạo lại tóm tắt bản tin 160 bit sử dụng khóa bí mật dài 160 bit và chỉ so sánh 96 bit với tóm tắt bản tin trong khung của trường nhận thực.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .4. MD5 tạo ra một tóm tắt bản tin ngắn hơn SHA-1 và được xem như là ít an toàn hơn nhưng kết quả lại được thực hiện tốt hơn. Một bên tạo MAC sử dụng khóa bí mật và truyền MAC tới bên kia.2. MD5 và SHA-1 có khái niệm tương tự nhau. và sử dụng khóa bí mật 160 bit. nhưng chúng sử dụng khóa bí mật khác nhau. 3. đặt chúng vào trường nhận thực.4. Điều này được xem như là quá an toàn nhưng nếu như bạn cần một an toàn cao cho toàn vẹn bản tin thì có thể chọn thuật toán HMAC-SHA-1. Tóm tắt bản tin SHA-1 dài 160 bit an toàn hơn so với MD5 dài 128 bit. Bên đích sau đó tính toán lại 128 bit tóm tắt bản tin nhưng chỉ sử dụng 96 bit nằm bên trái để so sánh với giá trị được lưu trong trường nhận thực.3 Thuật toán băm an toàn SHA Thuật toán băm an toàn được diễn tả trong RFC 2404. HMAC chỉ sử dụng có 96 bit nằm bên trái.1 Mã nhận thực bản tin băm HMAC RFC 2104 trình bày về thuật toán HMAC. Bên kia tạo lại MAC sử dụng cùng một khóa bí mật và so sánh 2 giá trị MAC. Với HMAC-MD5-96. Khóa bí mật được thêm vào theo thể thức cùng độ dài nhưng kết quả tóm tắt bản tin khác nhau khi sử dụng thuật toán khác nhau.VPN HMAC (Hashed-keyed Message Authenticaiton Code: mã nhận thực bản tin băm). MD5 không có HMAC được biết như là yếu hơn cho những lựa chọn dịch vụ chất lượng bảo mật cao. HMAC được phát triển thêm vào một khóa bí mật cho tiêu chuẩn thuật toán băm tính toán tóm tắt bản tin. Sau đây là tổng quan ba công cụ cho toàn vẹn bản tin này. Với AH và ESP.4.2.

Việc xử lí một khóa chia sẻ là thủ công và phải thực hiện trong suốt quá trình thiết lập ban đầu. Host này sẽ gửi chữ ký số của nó tới bên kia IPSec. Host sử dụng khóa riêng tạo ra một chữ ký số. Một nonce là một số giả ngẫu nhiên.4.3.4. 3. Trong thực tế. Người quản lý tại một đầu cuối của IPSec IP-VPN đồng ý về khóa được sử dụng và sau đó đặt khóa vào thiết bị là host hoặc gateway một cách thủ công.4. Quá trình này diễn ra trong pha thứ nhất sử dụng thuật toán khóa băm cùng với một trong 3 loại khóa sau: + Khóa chia sẻ trước + Chữ ký số RSA + RSA mật mã nonces Đây là ba loại khóa và chúng kết hợp với xử lý nhận thực như phác thảo sau 3. Xử lí này yêu cầu đăng ký với một CA để thu được một chữ ký số RSA. chỉ có 5 khóa cố định cho mọi bên IPSec quan hệ với nhau. Phương pháp này đơn giản.4 Quản lí khóa Quản lí khóa có thể là một vấn đề lớn khi làm việc cùng với IPSec VPN.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .VPN Một trong những xử lý IKE là thực hiện nhận thực các bên. một cặp khóa công cộng và khóa riêng được sinh ra. nhưng không được ứng dụng rộng rãi. 3. Bên sử dụng khóa công cộng từ chữ ký số để phê chuẩn chữ ký số nhận được từ bên kia. 66 Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT .3 RSA mật mã nonces Một cách phát triển của chữ ký số là xử lý RSA trong lúc mật mã để nhận thực các bên.3. Chữ ký số cho phép an ninh hơn là khóa chia sẻ. Một khi cấu hình ban đầu đã được hoàn thành. Nó giống như che dấu các khóa ở mọi nơi.3. 3.2 Chữ ký số RSA Một giấy chứng nhận của người có quyền chứng nhận (Certificate Authority: CA) cung cấp chữ ký số RSA vào lúc đăng ký với CA. RSA mật mã nonce cho phép từ chối truyền thông khi mà một bên từ chối hợp lý. Chúng không trao đổi các chữ ký số.1 Khóa chia sẻ trước Xử lý khóa chia sẻ trước là thủ công. Khi một chữ ký số RSA được yêu cầu. các bên sử dụng chữ ký số RSA có thể nhận thực đối phương không cần can thiệp của người điều hành.4. Các bên không chia sẻ khóa công cộng ở dạng nhận thực này.

Diffie-Hellman cung cấp một giải pháp để cung cấp mỗi bên một khóa bí mật chia sẻ không cần giữ dấu vết các khóa sử dụng. Dấu hiệu của nó như sau: * IPSec sử dụng giao thức liên kết an ninh Internet và quản lí khóa (Internet Security Association and Key Management Protocol: ISAKMP) để cung cấp một khung cho nhận thực và trao đổi khóa.VPN + 2 khóa riêng được làm chủ bởi mỗi bên và không bao giờ chia sẻ. Vấn đề xuất hiện khi cố gắng phân chia xử lí hỗ trợ cho hàng trăm hoặc hàng ngàn phiên VPN. Nhưng trong thực tế.1 Giao thức Diffie-Hellman Diffie-Hellman là giao thức đồng ý khóa cho phép 2 bên trao đổi một khóa bí mật không cần bất kì ưu tiên bí mật nào. những khóa này có thể toàn bộ được quản lý thủ công. + 2 khóa công cộng được làm chủ bởi mỗi bên và chia sẻ cho mọi người. trong đó các bên trao đổi khóa công cộng khác nhau để sinh ra khóa riêng giống nhau. Phần tiếp theo trình bày về giao thức Diffie-Hellman và nhận thực số. Giao thức Diffie-Hellman được sử dụng trong IPSec VPN. Những khóa này được sử dụng để kiểm tra chữ ký. + Khóa thứ 5 được sử dụng là khóa bảo mật chia sẻ. Cả hai bên sử dụng khóa này cho mật mã và hàm băm. Chúng được sử dụng để mật hiệu bản tin. khóa riêng và khóa công cộng được sử dụng cho nhiều kết nối IPSec cho một bên đưa ra. Đây là khóa được tạo ra bởi thuật toán Diffie-Hellman. Các bên sử dụng giao thức mật mã khóa đối xứng phải chia sẻ với nhau cùng một khóa bí mật. Xử lý mật mã khóa đối xứng sau đó sử dụng khóa bí mật chia sẻ cho mật mã và nhận thực kết nối. * ISAKMP sử dụng giao thức IKE để thương lượng an toàn và cung cấp nguyên liệu tạo khóa cho liên kết an ninh. Nó được sử dụng trong xử lí thiết lập kênh an toàn giữa các bên IPSec.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . nó sẽ đưa ra một loạt các trao đổi khóa và chi tiết dịch vụ được cung cấp cho mỗi trao đổi. * OAKLEY sử dụng Diffie-Hellman để thiết lập một khóa bí mật chia sẻ giữa các bên. sẽ được diễn tả sau đây. 3. nhưng bạn rất khó để tìm ra nó. Điều này không giống như là nhiều khóa. Một tổ chức nhỏ. * IKE sử dụng một giao thức được gọi là OAKLEY.4. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 67 . đây là hai trong số những giải pháp hoàn hảo để quản lí tự động vấn đề nan giải này. Giao thức này là một ví dụ về xử lí trao đổi khóa đối xứng.4.

Hàm mật mã băm này là một chữ ký số.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . CA thường có 3 phần tác nhân như VeriSign hoặc Entrust. 3.2 Quyền chứng nhận CA Một phương pháp khác để nắm giữ khóa mà không nắm giữ nhiều công việc hỗ trợ quản lí là sử dụng CA (Certificate Authorities) như là một thực thể tin cậy để đưa ra và thu hồi chứng nhận số và cho việc cung cấp một ý nghĩa giúp kiểm tra về nhận thực những chứng thực. Các bên IPSec sử dụng giao thức Diffie-Helman để thương lượng khóa bí mật chia sử dụng cho AH hoặc ESP để tạo dữ liệu nhận thực hay mật mã gói tin IP. Tiếp theo. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 68 . nó giải mã chứng nhận nhờ sử dụng khóa công khai. CA tạo ra danh sách chứng nhận bị hũy bỏ (Certificate Revocation Lists: CRL) của những khách hàng của nó. nó kiểm tra CRL để tìm nếu như chứng nhận vẫn còn giá trị.4. Bên này sau đó giải mã gói tin với khóa công cộng. Nếu client muốn thiết lập IPSec IP-VPN với một client khác. Dưới đây trình bày quá trình làm việc của CA: 1) Một client muốn sử dụng chứng thực số tạo ra một cặp khóa. Bên thu sử dụng khóa đó để nhận thực gói tin và giải mã phần tải tin. 2) Phía CA tính toán mã băm của chứng nhận không đánh dấu. chient chuẩn bị chứng nhận không đánh dấu (X.VPN Xử lí mật mã khóa đối xứng quá chậm cho yêu cầu mật mã khối lượng lớn trong kênh IP-VPN tốc độ cao. CA cũng gửi cho client chứng nhận số của nó. nhưng để tiết kiệm. một khóa công cộng và một khóa riêng. bạn có thể thiết lập thiết lập CA cho riêng mình trên cơ sở sử dụng dịch vụ giấy chứng nhận Windows 2000. Khi một client muốn mật mã dữ liệu để gửi tới một bên. nó trao đổi chứng nhận số với client kia nhờ sử dụng khóa công khai chia sẻ. 3) Bây giờ client có một chứng nhận số đánh dấu mà nó có thể gửi tới bất kì bên thành viên nào. Sau đó CA giữ mã băm và đóng gói nó sử dụng khóa công khai của CA. nó sử dụng khóa công khai của bên đó lấy từ chứng nhận số. giữ nhiều thứ: ID nhận dạng client và khóa công cộng mà nó vừa tạo thành. Chứng nhận này được gọi là nhận dạng chứng nhận và được lưu trong thiết bị client cho đến khi nó kết thúc hoặc bị xóa. và CA tấn công vào nó để chứng nhận và quay lại đánh dấu chứng nhận client. Một chức năng khác của CA là sinh ra một loạt các chứng nhận theo chu kì mà nó đã hết hiệu lực hoặc đã mất giá trị. Khi một client nhận một chứng nhận số. Chú ý quan trọng là với mỗi client thì CA chỉ gửi một chứng nhận của client đó. Chứng nhận không đánh dấu này sau đó được gửi tới phía CA nhờ sử dụng một vài phương pháp an toàn.4. Chi tiết về các bước của thuật toán Diffie-Helman được trình bày trong chương 4. các mà trở thành chứng nhận gốc cho client. Nếu bên thành viên muốn nhận thực chứng nhận.509) nó chứa.

Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 69 .20. cần được bảo vệ. router này sẽ kiểm tra chính sách an ninh và nhận ra gói dữ liệu cần truyền thông này là một ứng dụng của IP-VPN. Router người dùng kiểm tra xem đã có IPSec SA nào được thiết lập cho phiên truyền thông này hay chưa. Chú ý rằng trước khi thiết lập kết nối IPSec. T s cí h r ởh ụ n V bn ưc ậ m ă ả đợ m ã n t V bn õ ă ảr n C tfc t ei i a r e At ot u ry hi C ks h ýố ữ Pi n h ê IE K I t re n nt e C pt r o u me C pt r o u me C pt r o u me Đ n nầ ư g gm ờ N nh c h tự ậ Mm ậ ã t Ur s e N ờdn g i ùg ư C pt r o u me Hình 3.20: Ví dụ về hoạt động của IP-VPN sử dụng IPSec Trong ví dụ này.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . có thể thực hiện lệnh “ping” để chắc chắn về kết nối đã sẵn sàng.5 Ví dụ về hoạt động của một IP-VPN sử dụng IPSec Để tóm tắt toàn bộ quá trình hoạt động của IPSec. Dữ liệu về SA được lưu trong cơ sở dữ liệu cho mỗi bên. và một khóa chia sẻ. thuật toán). Certificate Authority có chức năng giúp trụ sở chính nhận thực người sử dụng có được phép thực hiện phiên thông tin này hay không. thuật toán mã hóa được sử dụng (chẳng hạn là DES). chứng thực này là chữ ký số và được ký bởi một đối tác có quyền ký mà hai bên đều tin tưởng. Khi gói dữ liệu tới router người dùng (router này đóng vai trò là một cổng an ninh). Nếu hai bên không thỏa thuận được một IKE SA nào thì nó tiếp tục quá trình thỏa thuận hoặc ngừng kết nối phiên thông tin. thuật toán xác thực (chẳng hạn MD5). không có kết nối IPSec nào trước đó hoặc nếu có thì các tham số trong SA đang tồn tại không xung đột với các tham số chuẩn bị thiết lập. Ngay sau khi hai router đã thỏa thuận được một IKE SA thì IPSec SA tức thời được tạo ra. Nếu hoàn toàn không có một IPSec SA nào thì bắt đầu quá trình thương lượng IKE. Chính sách an ninh cấu hình trước cũng cho biết router mạng trụ sở chính sẽ là phía bên kia của đường ngầm IPSec. chính là trạm trụ sở chính của IP-VPN.VPN 3. cần phải chắc chắn rằng các thiết bị đang sử dụng dọc theo đường dẫn của IP-VPN đảm bảo: có hỗ trợ IPSec (bao gồm các giao thức. người dùng muốn truyền thông an toàn với mạng trụ sở chính. ta đưa ra một ví dụ về kết nối IP-VPN như hình 3. Việc tạo ra các IPSec SA chính là quá trình thỏa thuận giữa các bên về các chính sách an ninh.

toàn vẹn dữ liệu Xác thực đối tác. giao thức IPSec được sử dụng (AH hay ESP). thuật toán. thuật toán và khóa được sử dụng cho quá trình mật mã và xác thực. MD5. Khi nhận được gói tin từ router người dùng gửi đến. AES. bí mật. thêm các thông tin thích hợp để đưa gói tin được mã hóa này về dạng IP datagram ban đầu và chuyển tới router mạng trung tâm. thiết lập các tham số.3 đưa ra tóm tắt về 3 giao thức trong chương 3. SHA1 Khóa chia sẻ trước. Diffie-Hellman. an toàn cho dữ liệu. đưa về dạng gói tin ban đầu và chuyển nó tới mạng trung tâm. IPSec là một chuẩn mở. 3DES. tham số. RSA.VPN Tới đây. giao thức IKE là một giao thức quan trọng để thảo thuận xác thực các bên tham gia. giao thức cho quá trình đóng gói dữ liệu giữa các bên tham gia vào IPSec. SHA1 DES. Liên kết an ninh SA có chứa tập các chính sách. Tại mỗi đầu đường ngầm IPSec. SA được sử dụng để xác đinh loại lưu lượng cần được xử lý IPSec. hoạt động khác nhau cung cấp khả năng đảm bảo tính toàn vẹn. 3. CA Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 70 . nhận thực. router mạng trung tâm tìm kiếm IPSec SA. nó không định nghĩa các giải pháp cụ thể mà nó chỉ đưa ra các chuẩn. Bảng 3.3: Tổng kết chương các giao thức của IPSec Giao thức AH ESP IKE Dịch vụ Toàn vẹn dữ liệu Bảo mật. Giao thức IPSec gồm có 2 giao thức là AH và ESP. Bên cạnh đó. chính sách của liên kết an ninh trong quá trình thiết lập. Nhiệm vụ của giao thức IKE chính là thương lượng giữa các bên trong quá trình thiết lập hoặc thương lượng lại khi cần thiết để tạo ra một liên kết an ninh SA. router người sử dụng sẽ đóng gói dữ liệu theo các yêu cầu đã thương lượng trong IPSec SA (thuật toán mật mã.6 Tổng kết Chương này trình bày chi tiết về giao thức IPSec và ứng dụng của nó đối với công nghệ IP-VPN.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . xử lý gói theo yêu cầu. giao thức đóng gói là AH hay ESP…). Bảng 3. thiết lập các tham số Thuật toán/ phương thức MD5.

xác thực nguồn gốc dữ liệu. Việc sử dụng giải pháp nào là tùy thuộc vào từng ứng dụng cụ thể và không loại trừ khả năng sử dụng kết hợp nhiều giải pháp để đạt hiệu quả an toàn như mong muốn. Thực tế thì vấn đề an toàn dữ liệu không phải là vấn đề riêng của IP-VPN mà là mối quan tâm cũng như thách thức của tất cả các tổ chức có nhu cầu sử dụng Internet làm môi trường truyền tin. DES RSA. xác thực. Bảng 4. DES. RC4. DH. PPTP Kết nối VPN SET Cho phép trao đổi an toàn các thẻ tín dụng S/MIME Đảm bảo việc truyền dẫn. IPSec cho phép sử dụng các Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 71 . RC5.1 Giới thiệu Như đã trình bày trong chương 2. 3DES. Để thực hiện được điều đó. thuật toán an toàn dữ liệu chủ yếu đang được sử dụng. IPSec là giao thức tối ưu về mặt an Giao thức IPSec Thuật toán RSA. DH. Có thể thấy các giao thức là rất đa dạng và phức tạp và mỗi giao thức có thể sử dụng nhiều thuật toán khác nhau để đạt hiệu quả an toàn dữ liệu cần thiết cho từng ứng dụng cụ thể. DES.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . lưu trữ. thuật toán được phát triển để giải quyết vấn đề này. giao thức. Thứ nhất. Thứ hai. điều này đã được đề cập trong các chương trước. SHA RC4 RSA. làm thay đổi bởi những kẻ không mong muốn.1: Một số giao thức và thuật toán ứng dụng thông dụng Chức năng Cung cấp các dịch vụ dữ liệu tin cậy. Đóng gói dữ liệu là cách thức thêm các phần thông tin điều khiển vào gói tin ban đầu để đảm bảo gói tin đi được từ nguồn tới đích mong muốn. SHA. đã có rất nhiều giải pháp. Bảng 4. RC2. IPSec cung cấp xác thực tính toàn vẹn dữ liệu. Chính vì vậy. RC4.VPN Chương 4 AN TOÀN DỮ LIỆU TRONG IP-VPN 4.1 là tóm tắt một số giao thức. 3DES RSA. MD5. An toàn dữ liệu là cách thức đảm bảo cho dữ liệu đi qua mạng công cộng không bị xâm phạm. đặc điểm của IP-VPN là cho phép truyền dữ liệu thông qua một cơ sở hạ tầng mạng công cộng mà vẫn đảm bảo được các đặc tính an toàn và tin cậy dữ liệu. chuyển tiếp an toàn dữ liệu ở mức ứng dụng SSL&TLS Tạo một đường ống an toàn giữa hai ứng dụng để trao đổi dữ liệu và xác thực lẫn nhau Đối với IP-VPN. DES. 3DES. công nghệ IP-VPN phải giải quyết được hai vấn đề: đóng gói dữ liệu và an toàn dữ liệu. SHA. MD5 toàn dữ liệu.

1 Khái niệm mật mã Hình 4.1: Các khái niệm chung sử dụng trong các thuật toán mật mã Một hệ mật là một bộ 5 (P. D)thỏa mãn các điều kiện sau: 1) P là một tập hữu hạn các bản rõ có thể. K. Khóa K Bản tin được mật mã C Ciphertext Bản tin được mật mã C Bản tin ban đầu Plaintext Bản tin ban đầu Mật mã EK(P)=C Cipher Giải mã DK(C)=P Khóa K Hình 4.1 cho thấy khái niệm chung sử dụng trong các thuật toán mật mã và mối quan hệ giữa chúng.VPN phương pháp. nghĩa là có thể lựa chọn các thuật toán phù hợp với mức độ an toàn dữ liệu mong muốn mà không bị giới hạn cứng nhắc phải sử dụng đúng một thuật toán nào đó.2 Mật mã 4. 3) K là một tập hữu hạn các khóa có thể. E. IPSec là một khung chuẩn mở. đồng thời có khả năng sử dụng các thuật toán tiên tiến phát triển trong tương lai. Nội dung của chương này nhằm làm rõ vấn đề an toàn dữ liệu của công nghệ IPVPN dựa trên giao thức IPSec. xác thực mạng nhất hiện có. C. Thứ ba.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . 4. Điều kiện 4 nói lên rằng một bản rõ x được mã hóa bằng ek và bản mã nhận được sau đó được giải mã bằng dk thì ta phải thu được bản rõ ban đầu x. 2) C là một tập hữu hạn các bản mã có thể. 4) Đối với k ∈ K có một quy tắc mã ek: P→C và một quy tắc giải mã tương ứng dk:C→P sao cho dk(ek(x)) = x với mọi bản rõ x ∈ P. Các khái niệm trong hình được trình bày như sau: Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 72 .2. thuật toán mật mã. Điều này thể hiện tính linh hoạt rất cao của IPSec.

Bản thân các hệ mật mã này có nhiều thuật toán thực hiện. Tính an toàn của một thuật toán mật mã phụ thuộc vòa một khóa bí mật (secret key). Với những nguồn tài nguyên bộ nhớ hưu hạn.2. và các hệ thống mật mã khóa công khai (Public Key Cryptosystem).Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . CBC và OFB.2 Các hệ thống mật mã khóa đối xứng 4.1 Các chế độ làm việc ECB. 4. Chế độ sách mã điện tử ECB (Electronic Code Book Mode): đối với thuật toán mật mã khối ECB. có thể xây dựng một bảng tra cứu (loopup table) hay danh sách mã điện tử (Electronic Code Book) để ánh xạ ngược một khối ciphertexxt về dạng plaintext tương ứng.VPN + Plaintext và ciphertext: bản tin ban đầu được gọi là bản tin rõ (plaintext hay cleartext). Khoảng các giá trị có thể có của khóa được gọi là không gian khóa (key space). một khối plaintext đầu vào được ánh xạ tĩnh thành một khối ciphertext đầu ra. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 73 . với hệ thống này thì hai đầu kênh được cung cấp cùng một khóa qua một kênh tin cậy và khóa này phải tồn tại trước quá trình truyền tin. khóa công khai dùng để lập mã và chỉ có khóa bí mật là có khả năng giải mã. trong đó có ECB.2. Còn mật mã khóa công khai sử dụng hai khóa khác nhau (một khóa bí mật và một khóa công khai). Mật mã khóa đối xứng sử dụng cùng một khóa duy nhất trong quá trình mật mã và giải mã. + Thuật toán và khóa: thuật toán mật mã (còn gọi là cipher) là một hàm toán học sử dụng để mật mã và giải mã. Bản tin đã mật mã được gọi là ciphertext.2. CBC Tùy thuộc vào cách thức chuyển các khối plaintext đầu vào thành các khối ciphertext đầu ra mà các thuật toán mật mã khối được phân loại theo các chế độ làm việc khác nhau. Quá trình biến bản tin đã mật mã về bản tin ban đầu được gọi là giải mã (decryption). Các quá trình mật mã và giải mã đều phụ thuộc vào khóa K như sau: Mật mã: EK(P)=C Giải mã: DK(C)=P Về cơ bản thì các thuật toán mật mã được chia thành hai loại: các hệ thống mật mã khóa đối xứng (Symmetric Key Cryptosystem). Quá trình biến đổi bản tin để che dấu nội dung thật của nó được gọi là mật mã (encryption).

mỗi ciphertext sau khi thực hiện giải mã sẽ được XOR với khối ciphertext thu được trước đó để nhận được khố plaintext tương ứng. Phía phát P1 P2 P3 IV C1 C2 C3 IV C1 C2 C3 Phía thu P1 P2 P3 E D E D E D Hình 4. các thuật toán mật mã khối hiện nay thường hoạt động ở chế độ CBC. Chế độ chuỗi khỗi mật mã CBC (Cipher Block Chaining Mode) để ngăn chặn các tấn công kiểu phát lại.2: Chế độ chính sách mã điện tử ECB Như vậy.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . cùng với một lỗi bit trong khối plaintext kế tiếp. Nếu một lỗi bit xảy ra thì sẽ làm sai toàn bộ khối plaintext tương ứng. Như vậy các khối plaintext giống nhau xuất hiện trong cùng một bản tin sẽ tạo thành các khối ciphertext khác nhau. Tại phía thu. các thuật toán mật mã ở chế độ ECB không an toàn đối với những tấn công kiểu phát lại (replay attacks). trong đó kẻ tấn công lưu lại khối ciphertext (có khả năng chứa thông tin mật) để có thể giải mã ở những thời điểm sau đó. Mỗi khối plaintext được XOR với khối ciphertext trước đó rồi mới thực hiện mật mã. Như vậy ảnh hưởng của lỗi chỉ giới hạn trong hai khối plaintext mà thôi.3: Thuật toán mật mã khối ở chế độ CBC Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 74 .VPN Phía phát P1 E C1 C1 Phía thu D P1 P2 E C2 C2 D P2 P3 E C3 C3 D P3 Hình 4.

Thực chất các hoán vị này không là tăng tính an toàn DES. DES vẫn được sử dụng cho những ứng dụng không đòi hỏi tính an toàn cao. 4.4. không phụ thuộc vào khóa T0 = IP(T).VPN Bất cứ bản tin được mật mã CBC nào cũng phải được khởi tạo bởi một véc tơ IV (Initialization Vector). Ri = Li-1⊕ F(Ri-1. Xét ở vòng lặp thức i (0<i<16): Li = Ri-1. giá trị IV chỉ sử dụng một lần. Sơ đồ thuật toán DES cho trên hình 4. Hoạt động của mạng Fiestel được diễn tả như sau: T =L0R0 với L0 = t1 …t32.2 Giải thuật DES (Data Encryption Standard) Thuật toán DES được đưa ra vào năm 1977 tại Mỹ và đã được sử dụng rất rộng rãi.4: Sơ đồ thuật toán DES Trước hết 64 bit T đưa vào được hoán vị bởi phép hoán vị khởi tạo IP (Initial Permutation). và khi chuẩn mật mã dữ liệu mới là AES chưa chính thức thay thế nó. dữ liệu được đi qua các bước hoán vị đảo RP (Reversed Permulation) và tạo thành khối ciphertext. IV được truyền qua kênh không an toàn ở thời điểm bắt đầu của phiên truyền dẫn. Ki) trong đó ⊕ là phép cộng XOR và Ki là khóa 48 bit. Điều này có thể thực hiện được bằng cách gán giá trị ngẫu nhiên những tăng đơn thuần cho IV.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . DES mã hóa các khối dữ liệu 64 bit với khóa 56 bit.2. Sau khi thực hiện 16 vòng lặp. Ở vòng lặp cuối cùng các nhánh trái và phải không đổi Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 75 . Trung tâm của mỗi vòng lặp xử lý DES là mạng Fiestel (được đặt theo tên của một nhà khoa hoc tại IBM). Pane t bo k litx lc Kở t oh á v h i ạ on ị Ru d on Ru d on 1 2 (6 bt ) 4 is Ky e B p rt ỏ ai y (6 bt ) 4 is (5 bt ) 6 is Ru d on Đok ở t oh á v ả h i ạ on ị C h re x bo k i et x t l c p 1 6 (6 bt ) 4 is Hình 4.2. Hiện nay. Nó còn là cơ sở để xây dựng một thuật toán tiên tiến hơn là 3DES. R0 = t33 …t64. Để tránh các tấn công kiểu lặp lại.

Mỗi khối Bj sau đó được đưa vào một hàm Sj. 18. Trong đó hàm F được thể hiện là khối hộp đen. c) Giải mã: Quá trình giải mã thực hiện các bước này theo thứ tự ngược lại. 38. Ci bỏ qua các bít 9. Sau đó các bít sau hoán vị mở rộng được XOR với khóa Ki. Tại mỗi vòng lặp. dùng cho 16 vòng lặp. Li-1 32 Hoán vị mở rộng Ri-1 Dịch Khóa Ki-1 56 Dịch Hoán vị nén Hộp đen S-Box (Thay thế ) 48 48 32 P-Box (Hoán vị ) 32 Li Ri 32 56 Khóa Ki Hình 4.S-box: Kết quả sau khi XOR được chia thành 8 khối 6 bít từ B1 tới B6. b) Hoạt động tính khóa: Khóa input ban đầu là một khối 64 bít. sau khi bỏ đi 8 bít parity và hoán vị 56 bít còn lại theo một trật tự nhất định. 54 tạo ra nữa phải của Ki (24 bít). .5: Mạng Fiestel a) Hoạt động của khối hộp đen Khá phức tạp. . Sau đó các bit của hai thành phần C i-1 và Di-1 được hoán vị dịch để tạo thành Ci và Di.Hoán vị mở rộng: Mở rộng Ri-1 32 bít đầu vào thành khối 48 bít. vì vậy input của IP-1 là R16L16. Sau khi hoán vị.P-Box: Các khối 4 bit sau khi được trả lại sẽ kết hợp với nhau thành khối 32 bít đầu ra của hộp đen. Hàm Sj này sẽ trả lại các khối 6 bit thành khối 4 bit theo bảng định trước. Hoạt động mở rộng này dựa vào một bảng định trước để lựa chọn các bít đầu ra. 25 tạo thành nữa trái của K I (24 bit) và Di bỏ qua các bít 35. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 76 . mỗi khóa có chiều dài 48 bit từ một khóa input 56 bit. Ghép nữa trái và nữa phải tạo ra khóa Ki 48 bít. DES tạo ra 16 khóa. 22. 43. khóa K i-1 được chia thành hai phần là Ci-1 và Di-1.VPN chỗ chi nhau.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . trong đó nó gồm có các khối chức năng và nhiệm vụ như sau: .

và hiện không còn phù hợp với những ứng dụng đòi hỏ tính an toàn dữ liệu cao (đặc biệt các ứng dụng về quân sự. KBE . hoặc thương mại điện tử). KBD . Trong số các thuật toán mới được phát triển gần đây có 3DES (Triple DES) với khóa công khai 168 bít và đặc biệt là AES. KDF . KCD .6: Phân phối khóa trong hệ thống mật mã khóa đối xứng 4. KBF . KAF . KBD . cải tiến thuật toán Blowfish. KAC . cải tiến thuật toán RC5. thực hiện 32 vòng và dựa trên cấu trúc kết hợp của DES. KAD . KEF . KDE. Hình 4. Có thể thấy việc phân phối các khóa bí mật sẽ trở nên hết sức khó khăn khi số lượng đối tác tham gia trao đổi thông tin lớn. KCD . KBC . KBE . Số lượng các khóa bí mật cần thiết khi sử dụng một thuật toán mật mã khóa đối xứng với n đối tác tham gia sẽ là 2 C n = n( n − 1) / 2 . Năm 1997. B KAB.Đồ án tốt nghiệp Đại học d) Phân phối khóa Công nghệ IP . A F KAF . KDE. * Twofish (Bruce Schneier): thực hiện mạng Fiestel 16 vòng. NIST (US National Institute of Standards and Technology) đã tổ chức lựa chọn những thuật toán sau: * MARS (IBM): Cải tiến mạng Fiestel. KCE . Hình 4.6 chỉ ra việc phân phối khóa trong hệ thống mật mã khóa đối xứng. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 77 . KCF . KDF .2. KEF Computer Computer KAB . Đây là lý do cần phát triển các thuật toán mật mã mới đáp ứng được những yêu cầu an toàn dữ liệu ngày càng cao.3 Giới thiệu AES (Advanced Encryption Standard) Thuật toán DES với khóa 56 bit đã được phát triển cách đây gẩn 28 năm. KCF. * RC6 (RSA): Thực hiện mạng Fiestel 20 vòng. KAE .VPN Nhược điểm lớn nhất của các hệ thống mật mã khóa đối xứng là vấn đề phân phối các khóa bí mật thông qua kênh không an toàn. E D Computer C KAD . KBF . Computer Computer KAC .2. KAE. KCE . KBC .

4Thuật toán mật mã luồng (stream cipher) Mật mã luồng dựa trên một bộ tạo luồng khóa (key stream generator) để tạo nên một chuỗi số giả ngẫu nhiên (pseudo-random sequence) khởi tạo bởi một khóa bí mật (secret key). Phía thu phục hồi plaintext bằng cách XOR chuỗi ciphertext với chuỗi khóa đã đồng bộ.2.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .3 Hệ thống mật mã khóa công khai 4. 256 bit. Chuỗi khóa được XOR với chuỗi bit plaintext. AES sẽ là chuẩn mật mã khối đối xứng và sẽ được thực hiện trên cả phần cứng lẫn phần mềm. Trong 5 thuật toán trên.VPN * Serpent (Ross Anderson/ Eli Biham/ Lars Knudsen): Thực hiện mạng hoán vị thay thế 32 vòng. 4. 192. AES sẽ được thiết kế để có thể tăng độ dài khóa khi cần thiết.2. Khóa Bộ tạo chuỗi giả ngẫu nhiên Luồng bit Plaintext Luồng bit plaintext Luồng bít giả ngẫu nhiên Luồng bit ciphertext 1 1 0 1 0 1 1 0 1 Luồng bit ciphertext 1 1 0 1 1 0 1 0 1 Hình 4. Trong hệ thống mật mã khóa công khai thì mỗi đối tác tham gia sẽ sở hữu một cặp khóa duy nhất.3. còn độ dài khóa k = 128.7: Mật mã luồng 4. Trong tương lai. Tại phía thu.2. một bộ tạo khóa giống hệt khởi tọa bởi cùng một khóa bí mật được đồng bộ với chuỗi ciphertext đầu vào. NIST đã chọn Rijindael cho chuẩn AES vào năm 2000. * Rijndael (Joan Daemen/ Vincent Rijimen): Thực hiện mạng hoán vị thay thế cải tiến 10 vòng. vì theo như có chế mật mã này thì khóa được dùng để mã hóa gói tin và khóa được dùng để giải mã là khác nhau.1 Giới thiệu và lý thuyết về mã khóa công khai Hệ thống mật mã khóa công khai còn được gọi là hệ thống mật mã khóa không đối xứng. Những thuật toán công khai đều dựa trên những hàm toán học hơn là những nhóm thay thế và hoán vị trong mật mã khóa cổ điển. Độ dài khối dữ liệu của AES là n = 128 bít. Sự phát triển của mật mã khóa công khai có ý nghĩa rất lớn và tạo ra một cuộc cách mạng trong toàn bộ lịch sử của mật mã khóa.2. bao gồm một khóa bí mật (được lưu bí Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 78 .

Không một người nào khác có thể giải mã đoạn tin mã này bởi vì chỉ minh B biết khóa bí mật đó thôi. nó giải mã bằng khóa bí mật của mình. .Khi B nhận được đoạn tin mã hóa.8: Sơ đồ mã khóa công khai Với cách tiếp cận này. Ở bất kì thời điểm nào. khôi phục lại đoạn tin ban đầu. hệ thống cũng có thể chuyển đổi cặp khóa để đảm bảo tính bảo mật mà không cần sử dụng kênh thông tin an toàn để truyền khóa bảo mật. Khóa bí mật được tạo ra bởi từng các nhân. Các yêu cầu của mật mã khóa công khai: 1/ Công việc tính toán thì dễ dàng cho người nhận B: tạo cặp khóa công khai KU và khóa bí mật KR.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .Một hệ thống cuối trong mạng tạo ra một cặp khóa để dùng cho mã hóa và giải mã đoạn tin mà nó sẽ nhận. 2/ Công việc tính toán thì dễ dàng cho người nhận A: biết khóa công khai và đoạn tin cần mã hóa M. M = DKRb(C) = DKRb[EKUb(M)] Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 79 . vì vậy không bao giờ được phân bố. . . khóa còn lại được giữ riêng. Khóa công khai Kênh truyền User A Đoạn tin Giải thuật mã hóa Giải thuật giải mã User B Đoạn tin Khóa bí mật Đoạn tin được mật mã Hình 4. Hai khóa này có quan hệ với nhau để đảm bảo rằng khóa công khai thực hiện chức năng mã hóa và khóa bí mật thực hiện chức năng giải mã. tất cả những người tham gia có thể truy xuất khóa công khai.VPN mật bởi đối tác) và một khóa công khai tương ứng (được phát trong các thư mục công cộng).Mỗi hệ thống công bố rộng rãi khóa mã hóa bằng cách đặt khóa vào một thanh ghi hay một file công khai. để tạo mật mã tương ứng C=EKub(M). 3/Công việc tính toán dễ dàng cho người nhận B để thực hiện giải mã: sử dụng khóa bí mật để giải mã đoạn tin mã hóa C. Các bước cần thiết trong quá trình mã hóa khóa công khai: . Đây là khóa công khai.Nếu A muốn gửi một đoạn tin tới B thì A sẽ mã hóa đoạn tin bằng khóa công khai của B.

cho khối văn bản M và khối bảo mật C: C = Me mod n M = Cd mod n = (Me)d mod n = Mde mod n Cả người gửi và nhận phải biết giá trị n.2: Thời gian bẻ khóa trong giải thuật RSSA/DSS và ECC. Việc mã hóa và giải mã theo hình thức sau. n để: M = Mde mod n với mọi M<n hay không? * Một cách tương đối dễ dàng tính Me và Cd với mọi M<n hay không? Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 80 . e.2.n]. với mỗi khối có giá trị nhỏ hơn n. Shamir và Adleman phát triển năm 1977. Sơ đồ RSA là sơ đồ mã hóa từng khối. người gửi biết e và chỉ có người nhận biết d.n] và khóa bí mật KR = [d.3. Nói chung từ “dễ dàng” được xác định bởi 1 bài toán là nó có thể được giải quyết trong thời gian nhất định (nó phụ thuộc vào chiều dài input).Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Cho nên đây là giải thuật mã hóa với khóa công khai KU = [e. RSA 512 768 1024 ECC 106 132 160 MIPS (năm) 104 108 1012 4. 5/ Chức năng mã hóa và giải mã có thể được áp dụng theo thứ tự: M = DKRb[EKUb(M)] M = EKUb[DKRb(M)] Có thể nhận thấy rằng việc tính Y = f(X) thì dễ dàng trong khi tính X=f -1(Y) là không thể thấy trước. Vì giải thuật này thỏa giải thuật mã khóa công khai nên các yêu cầu sau phải được đáp ứng: * Có thể tìm thấy giá trị d.VPN 4/ Công việc tính toán không thể thấy trước đối với địch thủ biết khóa công khai KUb để xác định khóa bí mật KRb. Công việc tính toán không thể thấy trước đối với địch thủ biết khóa công khai KUb và đoạn tin mật mã C để khôi phục đoạn tin ban đầu M. Ví dụ kích thước khóa và thời gian bẻ khóa (MIPS tính theo năm) trong các giải thuật RSA/DSS và ECC như sau.2 Hệ thống mật mã khóa công khai RSA RSA do Rivest. Nếu chiều dài input là n bít thì thời gian để tính hàm đó tỉ lệ với n a . Bảng 4. Để đảm bảo tính bảo mật thì phải sử dụng khóa có kích thước đủ lớn (thường trên 100 chữ số thập phân).

3. Khi đó B tính C=Me mod n và truyền C. Khi đó ta có: Phía mật mã: Giả sử có bản tin: M = {10. 26.VPN Theo lý thuyết Euler: cho 2 số nguyên p và q. Phía giải mã: C7 ={107.n] Ví dụ về quá trình mật mã và giải mã của thuật toán RSA: Chọn p = 3. Giá trị e được chọn phải quan hệ nguyên tố với 20 . Có thể thấy rằng M=Cd mod n vì: de mod 0(n) = 1 hay de = k0(n)+1 → Mk0(n)+1mod n = Mk(p-1)(q-1)+1mod n=M mod n=(Mde mod n) modn=Mde mod n Cd mod n = (Me)dmod n = Mde mod n = M Có thể tóm tắt giải thuật RSA như bảng sau: Bảng 4. 5.3: Tóm tắt giải thuật RSA và độ phức tạp Tạo khóa Tạo 2 số nguyên tố lớn p và q Tính n = p*q. 0<m<n) và số nguyên k. Ta chọn e = 3. 20} Độ phức tạp 0((log n)2) 0(log(0(n))2) 0((log n)3) → M3={1000.5 và e < 20. 0(n) = (p-1)*(q-1) Chọn 1 số ngẫu nhiên 1<e<0(n): gcd (0(n). user A giải mã bằng cách tính Cd mod n.1 Sơ đồ RSA: Giả sử user A đã công bố khóa công khai e của nó và user B muốn gửi đoạn tin M tới A.n] Khóa bí mật KR=[d. Công nghệ IP . 8000} và C=M3 mod 33={10. 9. Khi nhận được đoạn tin C này.e)=1 (gcd: ước số chung lớn nhất) Thì: de mod 0(n) = 1 và d mod 0(n) = e. nghĩa là không chứa các ước số 2. 2 số nguyên n và m (n=p*q.e) = 1 Tính d: d=e-1mod 0(n) (giải thuật Euclidean mở rộng) Khóa công khai KU=[e. 147} Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 81 . 267. q = 11. 14}. 2187.Đồ án tốt nghiệp Đại học * Không thể xác định d khi biết e và n. Ta có: mk0(n)+1mod n= mk(p-1)(q-1)+1 mod n= m mod n 0(n)=0(pq)=(p-1)(q-1) Do đó: Nếu: de = k0(n) + 1 và gcd(0(n). Khi đó ta có n = pq = 33 và (p-1)(q-1) = 20 = 2*5*5. 125. d = 7. 729.

20} Công nghệ IP . Y Tính KB=XBmod P Bây giờ đã có khóa bảo mật chia sẻ: KA=KB=K Chứng minh: KB=(GAmod P)Bmod P KB=(GA)Bmod P KB=GAB KB mod P Ví dụ về trao đổi khóa Diffie-Hellman như sau: hai bên A và B thống nhất với nhau số nguyên tố P=31 và một số nguyên G=3. Trên đây là những nội dung chính của thuật toán mật mã RSA. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 82 .Đồ án tốt nghiệp Đại học M=C7 mod 33{10. 9.Loại Export . 5. 4. Tại A: chọn A=8→ X=38mod 31 = 20.Loại Militery : 512 bít. Thực tế. B. X. Y Tính KA=YAmod P Bây giờ đã có khóa bảo mật chia sẻ: KA=KB=K Chứng minh: KA=(GBmod P)Amod P KA=(GB)Amod P KA=GBAmod P KA Mạng → ← → ← → ← X→ ←Y Bên B Đồng ý với bên A về sử dụng số nguyên lớn ban đầu: P Đồng ý về số nguyên làm nhiệm vụ tạo khóa: G Chọn lọc số bí mật: B Tính số công cộng: Y=GBmod P Gửi số X tới bên B Bây giờ đã biết: P.Loại Commercial : 1024 bit. Các bước thực hiện như sau: Bảng 4. để thực hiện được các thuật toán với kích thước khóa lớn đòi hỏi một lượng tính toán rất lớn liên quan đến vấn đề lý thuyết số như thuật toán Euclide để tìm USCLN của hai số nguyên hay thuật toán Miller-Rabin để kiểm tra tính nguyên tố của các số tự nhiên này.4: Các bước thực hiện để trao đổi khóa Diffie Hellman Bên A Đồng ý với bên B về sử dụng số nguyên lớn ban đầu: P Đồng ý về số nguyên làm nhiệm vụ tạo khóa: G Chọn lọc số bí mật: A Tính số công cộng: X=GAmod P Gửi số X tới bên B Bây giờ đã biết: P. X.4 Thuật toán trao đổi khóa Diffie-Hellman Thuật toán Diffie-Hellman cho phép hai bên trao đổi với nhau một khóa bí mật chung. . : 768 bit. G. : 2048 bit. X=20 này được gửi đến B.VPN Kích thước khóa RSA: tùy thuộc vào tính bảo mật và thời gian sống của khóa mà khóa có chiều dài thích hợp: . A.2. G.Loại Personnal .

1 Xác thực tính toàn vẹn của dữ liệu Xác thực tính toàn vẹn của dữ liệu (data intẻgity)bao gồm 2 vấn đề sau: + Phát hiện các bản tin bị lỗi (corrupted message): Phát hiện các lỗi bít do nguyên nhân lỗi của phương pháp truyền dẫ hoặc của thiết bị lưu trữ. 4.3. Giải pháp cho vấn đề này sử dụng một Message Digest (MD: giản lược thông điệp.1 Giản lược thông điệp MD dựa trên các hàm băm một chiều a) Giản lược thông điệp MD (Message Digest) MD là phương pháp sử dụng để phát hiện lỗi truyền dẫn.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .còn gọi là hàm hash) cho mỗi bản tin. 4. Trong phần này chúng ta sẽ xem xét cách thức giải quyết hai vấn đề này. Gải pháp khóa đối xứng tạo ra một mã xác thực bản tin MAC (Message Authentication Code) dựa trên một hàm giản lược thông điệp có khóa tác động (keyed message digest function). Với độ dài thông thường của một MD từ 128 bit đến 256 bit thì có thể đại diện cho 10 38 đến 1077 giá trị vân tay khác nhau.3 Xác thực Xác thực là thuật ngữ để chỉ hai khái niêm: xác thực tính toàn vẹn của dữ liệu và xác thực nguồn gốc dữ liệu.3. mỗi người Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 83 . + Bảo vệ chống sửa đổi bất hợp pháp bản tin (unathurized modification): phát hiện ra những bản tin đã bị sửa đổi một cách bất hợp pháp trong quá trình truyền dẫn. Về cơ bản thì các xác thực này được giải quyết bằng các phương pháp khác nhau. Con số này là cực lớn nếu lấy một ví dụ như sau: giả sử trong thế kỷ 21. nó được thực hiện bằng các hàm băm một chiều. 4.VPN Tại B: chọn B=6→ Y=36mod 31 = 16. Giải pháp khóa không đối xứng tạo ra một chữ ký số (digital signature) bằng cách mật mã giản lược thông điệp MD với khóa công khai của người gửi. Y=16 này được gửi đến A. Tính khóa bí mật K: Tại A: KA=168mod 31 = 4 Tại B: KB=206mod 31 = 4 ⇒ Hai bên chọn khóa bí mật là KA=KB=K=8 cho quá trình mật mã và giải mã thông tin. dân số 10 tỷ người.1. MD hoạt động như một dấu vân tay (fingerprint) cho phép xác định duy nhất một bản tin (tương tự như CRC). MD có độ dài cố định hoạt động như một dấu vân tay duy nhất cho một bản tin có độ dài tùy ý. Có hai giải pháp cho vấn đề này trên cơ sở sử dụng mật mã khóa đối xứng và khóa không đối xứng.

Hình 4. .digest giả ngẫu nhiên.10 14. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 84 . thêm vào hoặc xóa bớt thì sẽ có khoảng 50% các bản tin trong MD sẽ thay đổi giá trị một cách ngẫu nhiên. như vậy tổng số văn bản mới chỉ là 365. nên hầu như không có khả năng hai bản tin phân biệt có cùng giá trị hash.Việc tính toán MD đơn giản.9 diễn tả điều này. Vì vậy.Do bản chất giả ngẫu nhiên của hàm băm và số lượng cực lớn các giá trị hash có thể có. Một hàm băm được coi là tốt nếu thỏa mãn các yêu cầu sau: .Giá trị MD phải phụ thuộc vào tất cả các bit của bản tin tương ứng. nghĩa là với hai bản tin gần giống hệt nhau thì mã hash của chúng lại hoàn toàn khác nhau. với các ứng dụng thực tế hiện nay.VPN trong một ngày viết 100 văn bản. Hàm băm có khả năng thực hiện ánh xạ message . . Dù chỉ một bit trong bản tin bị thay đổi. cho phép tính MD của các bản tin có kích thước nhiều GB.to . hiệu quả. b) Các hàm băm một chiều Các hàm băm một chiều được sử dụng để tính MD. có thể coi đầu ra của hàm băm thực hiện trên một bản tin là dấu vân tay duy nhất của bản tin đó.Không có khả năng tính ngược lại bản tin ban đầu khi biết giá trị MD của nó. Đây là lý do tại sao hàm băm được gọi là một chiều. . Nếu mỗi văn bản có một dấu vân tay xác định thì cũng chỉ có một phần rất nhỏ trong số 10 38 khả năng có thể của MD được sử dụng.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .

MD5 do Ron Rivest (RSA Sercurity Inc) phát minh. 384 và 512 bít đã được NIST công bố vào tháng 10 năm 2000 để thích ứng với các khóa có độ dài lớn của thuật toán AES.9: Một bít thay đổi trong bản tin dẫn đến 50% các bít MD thay đổi Có hai hàm băm thông dụng là MD5 (Message Digest #5) và SHA (Secured Hash Funtion).VPN Tài liệu hoặc bản tin (Độ dài tùy ý) 1010111 0010100 11011101 00010101 Hàm Hash 101101 1010111 0110100 11011101 00010101 Hàm Hash 000100 Hàm băm một chiều Message Digest (độ dài cố định) Hình 4. tính giá trị hash 128 bit từ một bản tin nhị phân độ dài tùy ý. Thuật toán này tương tự như MD5 nhưng an toàn hơn vì kích thước hash lớn hơn. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 85 .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Thuật toán SHA-2 với các kích thước hash là 256. SHA được phát triển bởi NIST (US National Institute of Standards and Technology) với sự cộng tác của NSA (National Security Agency). SHA-1 tính giá trị hash 160 bit từ một bản tin nhị phân có độ dài tùy ý.

bản tin ban đầu được phân thành số nguyên lần các khối dữ liệu này.Việc xử lý theo từng khối này cho phép tính giá trị hash của các bản tin lớn theo kiểu nối tiếp.Cả MD5 và SHA đều làm việc với các khối dữ liệu đầu vào 512 bit.12 cho thấy cấu trúc cơ bản của các hàm băm một chiều MD5 và SHA. . SHA MD5 và SHA là các thuật toán mã khối: . Điều này thực hiện bằng cách thêm một trường L (Document Length: độ dài bản tin) 64 bit vào cuối bản tin. Như vậy.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . SHA c) Cấu trúc cơ bản của các hàm băm một chiều Hình 4.11: Cấu trúc cơ bản của MD5. sau đó chen 0÷ 512 bit đệm vào trước trường L để khối dữ liệu cuối cùng có độ dài đúng 512 bit. 86 Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT . Document Pad L N x 512 bit Khối 1 512 bit Khối 2 512 bit Khối N 512 bit I V Hàm băm MD5/SHA H a s h Hàm băm MD5/SHA H a s h Hàm băm MD5/SHA H a s h IV Hash 128/160 bit Initialization vector 128/160 bit Hash value P Padding L 64 bit Document Length Hình 4.10: Các hàm băm thông dụng MD5.VPN Tài liệu hoặc bản tin (Độ dài tùy ý) 1010111 0010100 11011101 00010101 MD5 128 bit 1010111 0010100 11011101 00010101 SHA 160 bit Hàm băm một chiều Message Digest: Vân tay hàm băm Hình 4.

Giá trị hash này sẽ đóng vai trò IV trong vòng tính thứ hai. Quá trình tiếp tục với giá trị hash của vòng trước là IV của vòng sau. hàm băm còn yêu cầu một vectơ khởi tạo IV (Initialization Vector) có kích thước bằng kích thước của hash (128 bit đối với MD5 và 160 bit đối với SHA-1). 1010111 0010100 11011101 00010101 Key Keyed Hash Funtion Phía phát 1010111 0010100 11011101 00010101 Phía thu Kênh truyền Key Keyed Hash Funtion MAC So sánh MAC MAC Hình 4. MAC được thực hiện bằng các hàm băm một chiều kết hợp với khóa bí mật.12: Xác thực tính toàn vẹn dựa trên mã xác thực bản tin MAC Lý do xây dựng mã xác thực bản tin MAC là vì bản thânh MD không cung cấp bất kỳ bảo vệ nào chống lại việc thay đổi bất hợp pháp nội dung của bản tin. SHA.Đồ án tốt nghiệp Đại học Vectơ khởi tạo IV và giá trị hash: Công nghệ IP .Ngoài 512 bit khối dữ liệu đầu vào. Như vậy.Trong vòng tính đầu tiên. giá trị hash của bản tin nhận được vẫn hoàn toàn hợp lệ.VPN . Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 87 . Sau khi khối dữ liệu 512 bit cuối cùng được xử lý thì giá trị hash tính được chính là MD (vân tay) của toàn bộ bản tin.2 Mã xác thực bản tin MAC dựa trên các hàm băm một chiều sử dụng khóa MAC (Message Authentication Code) là phương pháp bảo vệ chống sửa đổi bất hợp pháp nội dung bản tin. IV lấy giá trị định nghĩa trước trong các chuẩn MD5. Một giá trị hash sẽ được tính dựa trên khối 512 bit đầu vào đầu tiên. 4.1. . tại phía thu.3. Khi một người nào đó thay đổi nội dung của bản tin trên đường truyền dẫn thì anh ta cũng có thể tính lại giá trị hash MD5 hay SHA dựa trên nội dung bản tin đã thay đổi đó.

thêm vào 512 bit khóa bên trong (inner key). phải sử dụng một khóa bí mật trong quá trình tính vân tay của bản tin thì mới đảm bảo chống lại những thay đổi bất hợp pháp.VPN Để giải quyết vấn đề này. Phía thu sử dụng khóa bí mật để xác định tính hợp lệ của bản tin bằng cách tính lại giá trị MAC và so sánh với giá trị MAC mà phía phát truyền đi. nên hàm băm thực hiện trên khối inner key 88 Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT .13: Quá trình tạo mã xác thực bản tin MAC Phía trước bản tin cần xác thực. Phía thu (nơi có khóa bí mật) tạo ra một giản lược thông điệp hợp lên (valid MD). 0x36…0x36 XOR Key Pad 512 bit Inner Key Document Hàm băm MD5/SHA XOR 0x5C…0x5C Outer Key Hash Hàm băm MD5/SHA Hash MAC Hình 4. SHA. Bản tin bây giờ được đưa tới hàm băm. sau đó XOR khối này với các giá trị 0x36. Đến đây. RFC 2104 đưa ra một phương án để xây dựng các hàm băm có sử dụng khóa trên cơ sở các hàm băm như MD5. Vì giá trị hash của khối dữ liệu trước luôn đóng vai trò là vectơ khởi tạo cho khối sau.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Để đảm bảo tính an toàn cao nhất thì độ dài của khóa bí mật phải lớn hơn hoặc bằng độ dài của giá trị hash (128 bit đối với MD5 và 160 bit đối với SHA). vấn đề là xây dựng các hàm băm một chiều sử dụng khóa dựa trên các hàm băm đã trình bày ở trên. gọi là mã xác thực bản tin MAC. Khóa này được hình thành bằng cách thêm các bit đêm (padding) vào khóa bí mật cho đủ 512 bit.

Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . 4.3 Chữ ký số dựa trên hệ thống mật mã khóa công khai Chữ ký số là một phương pháp để bảo vệ chống sửa đổi bất hợp pháp nội dung bản tin.3. dẫn đến vấn đề phân phối khóa một cách an toàn. Khi đó.14 diễn tả giá trị hash (MD5 hoặc SHA) của bản tin được mật mã với khóa bí mật của phía phát để tạo thành chữ ký số và được truyền đi cùng với bản tin tương ứng. Như vây.VPN sẽ tạo ra một vectơ khởi tạo để thực hiện hash cho bản tin gốc ban đầu. Nhược điểm là phía thu phải biết được khóa bí mật thì mới xác định được tính toàn vẹn của bản tin. giá trị của vectơ khởi tạo này chỉ phụ thộc vào khóa bí mật mà thôi. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 89 . do đó thường được sử dụng để xác thực các cụm dữ liệu ở tốc độ cao. Thông thường giá trị MAC cuối cùng được tạo ra bằng cách cắt ngán giá trị hash thu được bởi MD5 (128 bit) và SHA (160 bit) xuống còn 96 bit. Khóa ngoài được hình thành bằng cách XOR khóa bí mật (đã chèn các bit đệm) với các giá trị 0x5C. Chữ ký số được thực hiện bằng cách mật mã giá trị hash thu được từ một hàm băm một chiều. khi khóa bí mật giữ nguyên thì tất cả các bản tin đều có thể được ký sử dụng cùng một vectơ khởi tạo bí mật. nhưng nó có tác dụng che dấu trạng thái bên trong của thuật toán băm và sẽ khó khăn hơn rất nhiều cho kẻ tấn công để có thể đi từ đầu ra của vòng băm thứ hai tới kết quả trung gian của vòng băm thứ nhất. Phưong pháp xác thực tính toàn vẹn sử dụng MAC có ưu điểm là thực hiện nhanh và hiệu quả. vì việc tạo MAC dựa trên các hàm băm tương đối đơn giản.1. Hình 4. Tương tự đối với khóa ngoài (outer key). hàm băm thực hiện trên khối outer key sẽ tạo ra một vectơ khởi tạo để thực hiện hash cho chính giá trị hash tính ở vòng thứ nhất. Mặc dù việc cắt ngắn này làm giảm đáng kể số các tổ hợp cần thử đối với một tấn công kiểu brute fore.

nhưng các quá trình mật mã và giải mã sử dụng khóa bí mật/ công khai thực hiện rất chậm. tồn tại 2 nguy cơ mất an toàn như sau: . Như vậy nguy cơ mất an toàn là cao vì phải truyền mật khẩu qua Internet .Nguy cơ thứ nhất: Mật khẩu phải truyền qua một kênh không an toàn.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .3. nên bất cứ người nào cũng có thể xác định được tính toàn vẹn của bản tin.2. vì chỉ có phía phát mới có đúng khóa bí mật để mật mã chữ ký số đó. Nếu giá trị giải mã trùng với giá trị hash tính được thì kết luận được tính toàn vẹn của bản tin.2 Xác thực nguồn gốc dữ liệu 4.3.VPN 1010111 0010100 11011101 00010101 Phía phát 1010111 0010100 11011101 00010101 Phía thu Kênh truyền Hàm băm Giá trị băm Giá trị băm So sánh Giá trị băm Mật mã cùng với khóa riêng Giải mã cùng với khóa công cộng Chữ ký Chữ ký Hình 4. đồng thời giải mã chữ ký số đi kèm với bản tin. Phương pháp này tránh được vấn đề phân phối khóa an toàn. 4.14: Chữ ký số Phía thu tính lại mã hash từ bản tin thu được.1 Các phương thức xác thực Có hai phương thức xác thực nguồn gốc dữ liệu: xác thực dựa trên mật khẩu và xác thực dựa trên giao thức hỏi đáp. Ví dụ trong trường hợp đăng nhập từ xa sử dụng giao thức telnet yêu cầu truyền nhận dạng (ID) và mật khẩu (password) của người sử dụng ở dạng bản rõ tới máy đích. Vì vậy phương pháp này chỉ được sử dụng để xác thực đối tác tại thời điểm ban đầu của phiên trao đổi thông tin.một kênh không an toàn. Do các khóa công khai được phân bố rộng rãi. a) Phương thức xác thực dựa trên mật khẩu Đối với phương thức này. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 90 .

Chẳng hạn khi một người sử dụng muốn đăng nhập vào một máy chủ. Bản thân hàm băm để tăng tính an toàn.15: Giao thức hỏi đáp MAC Phương pháp này sử dụng một khóa bí mật chung giữa hai đối tác. Việc lưu trữ mật khẩu cũng là một nguy có mất an toàn cao. Để đề phòng tấn công kiểu lặp lại. có thể sử dụng một giao thức hỏi đáp để kiểm tra xem đối tác cần xác thực có sở hữu một giá trị bí mật để xác thực đối tác đó hay không. Giao thức hỏi đáp này sử dụng mã xác thực bản tin MAC hoặc chữ ký số. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 91 . Phương thức này không yêu cầu phải trao đổi các giá trị bí mật thông qua kênh không an toàn. Người sử dụng tạo ra một trả lời (response) bằng cách ghép các giá trị ngẫu nhiên RS (nhận được từ máy chủ) với thông số nhận dạng ID của người đó. cùng với thông số nhận dạng ID sẽ được gửi tới máy chủ. dứoi dạng một giá trị ngẫu nhiên (gọi là nonce).VPN . sau đó đưa tới một hàm băm có sử dụng khóa được khởi tạo bởi một khóa bí mật. Kết quả của hàm băm là mã MAC. Với đặc tính một chiều của MAC. máy chủ sẽ gửi một câu khẩu lệnh (challenge) tới người sử dụng. thông thường là máy chủ đăng nhập (login server). dữ liệu được truyền đi trên kênh không an toàn sẽ không để lộ bất cứ thông tin nào về khóa bí mật. mỗi giá trị nonce thường không được sử dụng đến lần thứ hai.Nguy cơ thứ hai: mật khẩu phải được lưu trong một phương tiện lưu trữ của máy chủ.Giao thức hỏi đáp sử dụng mã xác thực bản tin MAC U IDU ser RU RS Kênh không an toàn Khẩu lệnh Server RS Giá trị ngẫu nhiên (Nonce) Key Keyed Hash Function RU MAC Đáp IDU RU RS IDU Key Keyed Hash Function MAC MAC Hình 4.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . . b) Phương thức xác thực dựa trên các giao thức hỏi đáp Để xác thực qua một kênh không an toàn.

còn một server bất kỳ đề có khóa công khai tương ứng của người sử dụng đó nếu muốn xác thực. Nếu người sử dụng có đúng khóa bí mật sử dụng chung thì hai giá trị này trùng khớp với nhau và quá trình xác thực thành công. R U. 4. Người sử dụng là người duy nhất có khóa bí mật.VPN Máy chủ dựa vào các thông tin mà nó có (bao gồm ID. Đây chính là nguyên nhân dẫn đến việc hình thành các chứng thực (certificate). sử dụng mật mã khóa công khai.2.3. RS (nhận được từ máy chủ như một khẩu lệnh). U IDU ser RU RS Kênh không an toàn Khẩu lệnh Server RS Giá trị ngẫu nhiên (Nonce) Hash Mật mã với khóa bí mật IDU RU IDU RU RS Đáp Hash Hash Sig Giải mã với khóa công khai Sig Hình 4. sau đó so sánh với MAC mà người sử dụng gửi đi. Vì vậy.2 Các chứng thực số (digital certificates) Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 92 . Người sử dụng tạo ra một mã hash từ các thông tin: ID. . RS. Các chứng thực thiết lập một mối liên hệ tin cậy giữa nhận dạng người sử dụng và khóa công khai của người đó.Giao thức xác thực sử dụng chữ ký số Giao thức hỏi đáp cũng có thể dựa trên chữ ký số.16: Giao thức hỏi đáp sử dụng chữ ký số Nếu khóa công khai sử dụng trong quá trình xác thực được lấy từ một thư mục công cộng thì một tấn công kiểu trung gian (man-in-the-middle attack) có thể dễ dàng thay thế khóa công khai của người sử dụng bằng một khóa công khai của kẻ tấn công.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Bằng cách mật mã giá trị hash với khóa bí mật. Các hệ thống mật mã khóa công khai đã trở nên thông dụng vì khóa công khai không cần phải giữ bí mật và do đó có thể được phân phối một cách rộng rãi. sẽ tạo thành một chữ ký số để gửi lại máy chủ (như một trả lời). khóa bí mật) để tính giá trị MAC. khi một máy chủ xác thực một người sử dụng bằng cách kiểm tra chữ ký trên cơ sở khóa công khai của người sử dụng đó thì vấn đề đặt ra là liệu cặpkhóa công khai/ bí mật sử dụng trong quá trình xác thực có thực sự thuộc về người sử dụng này hay không. RU.

17: Mô hình tin tưởng thứ nhất (PGP Web of Trust) Trong mạng tin tưởng. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 93 . Ngoài ra. số lượng các đường liên kết trung gian trung bình tăng và kéo theo tăng việc tìm các chứng thực. chẳng hạn địa chỉ email và khóa công khai) của đối tác đó. Ưu điểm của mạng tin tưởng là không cần sự có mặt của một nhà phân phối trung tâm (central authority). Tiếp theo. A Signed by B B Trust Signed by A Signed by D Trust D Signed by B Signed by C Certificate Can C trust A ? C Signed by D Certificate Trust Hình 4. Khi số người cần được xác thực tăng lên. C sẽ lấy chứng thực của A từ một thư mục công cộng và thấy rằng chứng thực đó đã được ký bởi B. Tiếp theo.VPN Một phương pháp để thiết lập tin tưởng đối với khóa công khai của người sử dụng là cách tiếp cận mạng tin tưởng (web of trust) đã được sử dụng bởi gói phần mềm mật mã và xác thực thư điện tử PGP (Pretty Good Privacy). Đến đây. khi số các mắt xích tin tưởng tăng thì độ tin cậy cũng giảm đi. Cách tiếp cận kiểu mạng tin tưởng chỉ thích hợp với một nhóm nhỏ người sử dụng.Đồ án tốt nghiệp Đại học a) Mô hình tin tưởng thứ nhất Công nghệ IP . C có thể tin tưởng A thông qua 3 đường liên kết trung gian. mỗi đối tác tham gia sẽ yêu cầu các đôi tác khác ký vào mã hash của chứng thực (chưa nhận dạng. chẳng hạn hàng triệu người.17. các mắt xích đã hoàn tất và có thể thiết lập tin tưởng A. Ví dụ trong hình 4. C lấy chứng thực của B và thấy rằng nó đã được ký bởi D. Giả sử C nhận được một email ký gửi bởi A. C lấy chứng nhận của D và thấy rằng nó đã được ký bởi chính mình.

Đồ án tốt nghiệp Đại học b) Mô hình tin tưởng thứ hai Công nghệ IP . Verisign Self Signed Root CA Swisskey Self Signed Amazon Verisign Intermediate CA Trust Bob Amazon Alice Amazon Client Certificate Carol Swisskey Hình 4.Các nhà phân phối chứng thực trung gian (Intermediate CAs) Root CAs có thể trực tiếp cấp phát các chứng thực cho người sử dụng. . Hiện nay mô hình này được lựa chọn để triển khai và sử dụng các chứng thực với qui mô lớn. các mắt xích tin tưởng ở dạng phân cấp: trên cùng là các nhà phân phối chứng thực gốc. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 94 . Rntrust. Bản thân chứng thực của CA trung gian này thường được cấp phát với ký tự Root CA. Tuy nhiên đối với các tổ chức trung bình hoặc lớn thì sẽ thuận lợi hơn nhiều nếu tự thiết lập lấy một CS. Deutsche Telekom và Swisskey. Baltimore. tiếp theo là các nhà phân phối chứng thực trung gian. Các Root CAs được dùng phổ biến là: Verisign.Các nhà phân phối chứng thực gốc (Root CAs) Tại mức trên cùng của phân cấp các mắt xích tin tưởng là một số nhà phân phối chứng thực gốc.VPN Mô hình tin tưởng thứ hai phân cấp tin tưởng với các nhà phân phối chứng thực CAs (Certificate Authorities). khi đó họ có thể tự cấp phát hoặc hũy bỏ các chứng thực cho các các nhân trong tổ chức. RSA.18: Mô hình tin tưởng thứ hai (phân cấp tin tưởng với các CAs) .

Phần thân của chứng thực. bao gồm mã hash của phần thân chứng thực được mật mã với khóa bí mật của CAs. iii/ Signature (chữ ký) và Issure: mô tả thuật toán được sử dụng để chứng thực. ii/ Serial Number: duy nhất được cấp bởi SA tương ứng. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 95 .Định nghĩa thuật toán sử dụng bởi CAs để ký chứng thực.19: Cấu trúc chung của một chứng thực X.509v3 bao gồm 3 phần .Cấu trúc chung của một chứng thực X. Còn mô hình phân cấp tin tưởng thường sử dụng chứng thực ITU-T X. Riêng phần thân của chứng thực bao gồm các thông tin sau: i/ Version Number (số phiên bản): hiện tại có các phiên bản v1.509 Mạng tin tưởng thường sử dụng chứng thực OpenPGP (RFC 2440). . . Version Serial Number Signature* Issuer Validity Subject SubjectPublicKeyInfo IssuerUniqueID Optional SubjectUniqueID Optional Extensions Optional Hàm hash Hash/ Fingerprint Encryption with Issure’s Private Key SignatureAlgorithm* Signature Hình 4. v/ Nhận dạng (ID) của đối tượng sử dụng.509 Một chứng thực X. v2. nhưng thông thường chỉ sử dụng từ hai đến ba cấp từ chứng thực của người sử dụng đến Root CA. vi/ Khóa công khai của đối tượng sử dụng. v3.509 (RFC 2459).Chữ ký đảm bảo tính xác thực của chứng thực. iv/ Nhận dạng (ID) của CA phát hành và ký chứng thực. vii/ Các mở rộng tùy chọn của v2 hoặc v3.VPN Về nguyên tắc thì có thể thực hiện một số tùy ý các phân cấp.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . .

VPN 3000 Concentrator. cấu hình các sản phẩm này cũng khác nhau. Để giải quyết vấn đề này. chẳng hạn như router. từ năm 2000 VPNC (Virtual Private Network Consortium) đã tổ chức kiểm tra và cấp chứng chỉ cho các sản phẩm IP-VPN đạt yêu cầu về tính tương thích (VPNC Testing for Interoperability and Conformance). Cisco. Sau đây là danh sách một số sản phẩm đã qua kiểm tra của VPNC: ADTRAN. Secure VPN Gateway 7130 series. Cisco. Như vậy đã có nhiều hãng tham gia nghiên cứu. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 96 . phát triển các thiết bị VPN. Các sản phẩm có thể là chuyên dụng (phục vụ riêng cho mục đích VPN) hoặc kết hợp (chức năng VPN được đi kèm với các chức năng khác. Bản thân mỗi hãng lại có nhiều dòng sản phẩm phục vụ cho nhiều nhu cầu ứng dụng khác nhau. Người sử dụng cần phải được đảm bảo rằng thiết bị mà họ mua có thể làm việc tốt với các thiết bị khác trong mạng.VPN Chương 5 THỰC HIỆN IP-VPN 5.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Alcatel. Do chưa tồn tại một chuẩn chung nên cách thức sử dụng. Nokia VPN. SafeNet. Check Point Software. VPN-1 Gateway. firewall). NetScreen family. NetVanta. WatchGuard Technologies.1 Giới thiệu Các chương trước đã trình bày về những kỹ thuật cơ bản của IP-VPN bao gồm các giao thức đường ngầm. Mục đích của chương này là đưa ra các nguyên tắc và mô hình thực hiện VPN nói chung và giới thiệu qua về tình hình thị trường VPN của Việt Nam. Cylink. nên vấn đề đặt ra là sự tương thích giữa các sản phẩm của các hãng khác nhau. Nokia. NetHawk. IOS IPSec. SafeNet family. Do hiện nay chưa có một chuẩn thống nhất cho việc sản xuất các thiết bị VPN. WatchGuard Firebox Vclass. thuật toán mật mã và xác thực. SSH Communications Security. IPSec Express. Các kỹ thuật này hiện đã được giải quyết tích hợp sẵn trong các sản phẩm của nhiều hãng trên thế giới. NetScreen.

với những đặc điểm của một mạng riêng. Trong trường hợp thứ hai. Khi này họ có thể thực hiện VPN mà không cần quan tâm đến việc ISP có hỗ trợ dịch vụ này hay không. Access IP-VPN cho phép người sử dụng truy nhập các nguồn tài nguyên của tổ chức ở bất kỳ nơi nào.VPN 5. Về phương diện người sử dụng. Các công nghệ truy nhập tương tự. Một đặc điểm quan trọng khác là vai trò của nhà cung cấp dịch vụ ISP. quay số. Như đã biết. đường dây thuê bao số (DSL). Trong trường hợp thứ nhất. độ ổn định.Access IP-VPN: cung cấp truy nhập từ xa thông qua Internet tới mạng trung tâm. đồng thời vẫn đảm bảo các đặc tính của một mạng riêng. Còn qui mô của ứng dụng thể hiện ở số phiên trao đổi có thể thực hiện đồng thời. ví dụ như tín an toàn (sercurity). ISP được trang bị các thiết bị VPN và có thể cung cấp dịch vụ VPN cho các tổ chức. người sử dụng có nhu cầu về dịch vụ này. VPN Dial Dedicated Access Intranet Extranet Hình 5.2 Các mô hình thực hiện IP-VPN Một cách tổng quát thì việc lựa chọn một phương án để thực hiện VPN phụ thuộc vào mục đích và qui mô của ứng dụng. lúc nào mà họ mong muốn. mục đích cơ bản của ứng dụng VPN là truy nhập từ xa (Remote Access) hoặc kết nối Site-to-Site. ISDN. bản thân các tổ chức và người sử dụng tự trang bị lấy thiết bị VPN cho mình. có 3 ứng dụng hay loại hình IP-VPN là: Access IP-VPN.1: Ba mô hình IP-VPN . 97 Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .Intranet VPN: kết nối các mạng chi nhánh với mạng trung tâm thông qua Internet. . điện thoại di động… đều có thể dùng để kết nối an toàn những người sử dụng lưu động tới mạng trung tâm. Intranet VPN và Extranet IP-VPN. Một phương án thực hiện VPN có thể dựa vào dịch vụ cung cấp bởi ISP hoặc trong suốt đối với ISP.

2. từ các công nghệ quay số hoặc ISDN truyền thông tới các công nghệ mới như truy nhập sử dụng DSL. phương án này là trong suốt đối với nhà cung cấp dịch vụ ISP.1 Kiến trúc khởi tạo từ máy khách Đối với Access IP-VPN khởi tạo từ phia máy khách. nghĩa là có thể thực hiện IP-VPN mà không cần thực hiện bất cứ thay đổi nào đối với ISP. Nhược điểm của mô hình này là phải cài đặt và quản trị phần mềm IPSec client trên tất cả các PC truy nhập từ xa. đồng thời vẫn đảm bảo các đặc tính của một mạng riêng. Trong phương án này có thể sử dụng bất kỳ công nghệ truy nhập nào để kết nối tới Internet. Thêm vào đó.1 Access VPN Có rất nhiều lựa chọn để thực hiện Access VPN. do vậy cần cân nhắc thận trọng trước khi quyết định lựa chọn phương án nào. đối tác với một phần mạng trung tâm thông qua Internet. 5.Extranet VPN: kết nối với khách hàng. Khi người sử dụng quay số tới POP (Point of Presence) của ISP.VPN . Kiến trúc này rất an toàn vì dữ liệu được bảo vệ trên toàn bộ đường ngầm PC của người sử dụng đến mạng trung tâm. 5. có nhiều công nghệ truy nhập. Như liệt kê ở đây. chẳng hạn như mật mã dữ liệu.2: Truy nhập IP-VPN từ xa khởi tạo từ phía người sử dụng Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 98 . mỗi PC của người sử dụng từ xa phải cài đặt phần mềm IPSec. phần mềm này sẽ khởi tạo một đường ngầm IP-VPN và thực hiện mật mã.2.1. P a riv te C rp ra o o te N tw rk e o F w ll ire a T le o m te e cmu r C n IP e lie t S c D l -u ia p Ru r o te Hm o e G te a a wy IS N D C mu r o p te P T OS N tw rk e o Ac s c es S rv r e e (N S ) A In r e te n t Md m oe D l -in ia IP e T n e Sc u nl Mb I o ile P Hình 5. Thêm vào đó phải lực chọn một kiến trúc VPN: kiến trúc khởi tạo từ máy khách (client inititated) hay kiến trúc khởi tạo từ máy chủ truy nhập (network access server initiated architure).Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .

Sẽ có một phần kết nối không được bảo vệ giữa người sử dụng và POP.2 Intranet IP-VPN và Extranet IP-VPN Ở chương 2 đã trình bày về mô hình Intranet và Extranet IP-VPN.4 ví dụ về hai router ở mỗi đầu của kết nối thiết lập một đường ngầm sử dụng IPSec sau đó thỏa thuận việc mật mã.Đồ án tốt nghiệp Đại học 5. Chương này sẽ trình bày một ví dụ về mô hình triển khai Intranet và Extranet IP-VPN khởi tạo từ raouter. Service Provider N S A PSTN /ISDN Corporate N etwork Internet Hom e Gateway Se rver Corporate Servers Compu ter Co mputer Remote Users Hình 5. Hình 5. Mô hình này dễ quản lí hơn. thay vì cấu hình tất cả các PC.2 Kiến trúc khởi tạo từ máy chủ truy nhập NAS Công nghệ IP .2.VPN Đối với truy nhập IP-VPN khởi tạo từ máy chủ truy nhập thì NAS (tại POP) sẽ khởi tạo đường ngầm và thực hiện mật mã thay cho người sử dụng.1.2. Mô hình này cũng dể dàng mở rộng hơn so với mô hình truy nhập khởi tạo từ người sử dụng vì chỉ cần cấu hình máy chủ NAS.4: IP-VPN khởi tạo từ routers Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 99 . Phần kết nối còn lại được bảo đảm an toàn bởi một đường ngầm và mật mã dữ lệu.3: Truy nhập IP-VPN khởi tạo từ máy chủ 5. vì không phải kiểm soát tất cả phần mềm IPSec client tại các PC truy nhập từ xa. Internet POP Service Provider POP IPSec Tunnel Co mpute r Remote 1 Remote Router Initiated Peering Remote Routers Comp te u r Remote 2 Hình 5.

1700 Router 800. có nhiều hãng tham gia nghên cứu. 3060 Concentrators 3030 Concentrators 3015. còn bản thân tổ chức phải quản lý tất cả các vấn đề như an toàn dữ liệu. huấn luyện… 5. 3600 Routers 3600. cung cấp và duy trì kết nối Internet cơ sở. HMAC-SHA-1 (160 bit). Netsreen-204 Netsreen-50. VPN concentrantor có các thông số kỹ thuật sau: Xác thực tính toàn vẹn dữ liệu: sử dụng thuật toán HMAC-MD5 (128 bit). Sau đây ví dụ về các sản phẩm của Cisco và Netsreen. Bảng 5. Trong mô hình này. ISP quản lý. mỗi hãng lại đưa ra nhiều dòng sản phẩm. 3005 Concentrantors Cisco VPN Software Client 3002 Hardware Client Cisco Site-to-Site VPN routers 71x0 Routers 7x00. Trường hợp thứ hai là mô hình lai (hybrid model).1: Ví dụ về các sản phẩm của Cisco và Netsreen Loại khách hàng ISP/ Central Site Medium Site Small Office Remote Access 3080. Netsreen-20. cung cấp các dịch vụ trợ giúp và an toàn dữ liệu. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 100 . Trường hợp thứ nhất. máy chủ. ISP cung cấp thiết bị VPN. 2600.2. tổ chức và nhà cung cấp dịch vụ chia sẻ các công việc tương đối ngang bằng.3 Một số sản phẩm thực hiện VPN Như ta đã biết. 905 Netsreen Netsreen-1000. phát triển các sản phẩm VPN. còn phía nhà quản trị mạng quản trị các ứng dụng và cấu hình. quản lý router. ta xét 2 trường hợp: ứng dụng kết nối remote Access và ứng dụng Site-to-Site sử dụng thiết bị VPN 3000 Concentrantor của Cisco. Netsreen-500 Netsreen-208.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . Các hãng khác nhau có cách tiếp cận và ưu nhược điểm riêng. còn ISP cung cấp toàn bộ giải pháp VPN. các nguồn tài nguyên như ngân hàng các modem quay số. đảm bảo QoS với mức băng tần thỏa thuận.VPN Mô hình này có một số lựa chọn thực hiện khác nhau. Trường hợp thứ ba.3 Ví dụ về thực hiện IP-VPN Để minh họa. Sản phẩm của 2 hãng này tương đối đa dạng và có thể phục vụ cho một phạm vi rộng các nhu cầu ứng dụng khác nhau. nhà quản trị mạng chỉ quản lý các máy chủ an ninh. Netsreen-XP Netsreen-Remote Home Office/ Telecommuter 5. dịch vụ trợ giúp.

Mật mã dữ liệu: sử dụng một trong các thuật toán DES. Trao đổi khóa: sử dụng thuật toán Diffie-Hellman. - Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 101 . chứng thực số. đồng thời là một điểm cuối của đường ngầm. các thiết bị VPN cần hỗ trợ các thuật toán tiên tiến hơn. chẳng hạn thuật toán mật mã AES. 5. người sử dụng khởi động phần mềm IPSec Client để thiết lập một đường ngầm an toàn (secure tunnel). các file cơ sở dữ liệu.VPN Xác thực nguồn gốc dữ liệu: có thể cấu hình để sử dụng mật khẩu (khóa chia sẻ trước) hoặc chữ ký số. thông qua Internet để tới VPN 3000 Concentrantor. xác thực SHA-2. trình diễn… Để thực hiện kết nối này. 3DES ở chế độ CBC.3. Phần mềm IPSec (IPSec Client Software) không có sẵn trong hệ điều hành Windows nên phải được cài đặt trên máy tính có yêu cầu truy nhập từ xa.5. kết nối Client-to-LAN bao gồm 4 thành phần: IPSec client Software.5: Các thành phần của kết nối Client-to-LAN Có thể thấy trên hình 5. IPSec Protocol. Giao thức PPP được các ứng dụng truy nhập từ xa sử dụng để thiết lập một kết nối vật lí tới nhà cung cấp dịch vụ ISP. Trong tương lai. và VPN 3000 Concentrator. A pplication Server V PN Concentrator Co mpu r te ISP ISP Telecommuter with V PN 3000 Client Internet PPP connectivity Co mpu ter Co mpu r te IPSec Tunnel Hình 5. và phần mềm VPN 3000 Concentrantor Client tại máy tính của người sử dụng. Nó được sử dụng để mật mã. Sau khi được ISP xác thực.1 Kết nối Client-to-LAN Trong trường hợp này. người sử dụng từ xa cần kết nối vào mạng trung tâm để truy nhập thư điện tử.Đồ án tốt nghiệp Đại học - Công nghệ IP . Point-to-Point Protocol (PPP). một phương án là sử dụng thiết bị VPN 3000 Concentrator ở mạng trung tâm của tổ chức. xác thực và đóng gói dữ liệu.

168 .5.1. 192.1. Ngoài thiết bị VPN 3000 Concentrator ở mạng trung tâm. VPN 3000 Concentrator là một điểm cuối còn lại của đường ngầm. Địa chỉ nguồn của outside IP header là địa chỉ card mạng (NIC) của client. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 102 . Sau khi đóng gói dữ liệu bằng ESP thì một IP header mới được thêm vào gói dữ liệu (gọi là header ngoài) để định tuyến gói tin qua mạng.26 .168 .1. xác thực và đóng gói bằng giao thức ESP. Nó thực hiện giải mã.20 ESP 192 . Trong quá trình hoạt động.Thiết lập đường ngầm dựa trên các thông số đã thiết lập.168 .168 . . Phần mềm này làm việc với VPN 3000 Concentrator để tạo một đường ngầm an toàn giữa máy tính truy nhập từ xa và mạng trung tâm.VPN Mạng trung tâm. password. mỗi máy tính truy nhập từ xa cần cài đặt phần mềm IPSec client.16 .10 Adapter (NIC ) IP Address 203 . IPSec client sử dụng IKE và giao thức đường ngầm IPSec để tạo và quản lý đường ngầm.20. groupname.168 . Địa chỉ ảo giúp cho client có thể hoạt động như đang ở ngay mạng trung tâm.5.10 192 .5 ISP Telecommuter with VPN 3000 Client Internet VPN public IP 172 . xác thực. Do đó chúng được mật mã.1. các bước sau thực hiện gần như tự động đối với người sử dụng. Bất cứ dữ liệu nào khi truyền từ server tới client đều phải được bảo vệ. digital certificate.19 Client IP address 192 . Địa chỉ đích là giao diện công cộng của VPN 3000 Concentrator.1. Địa chỉ nguồn thường là địa chỉ ảo của client.19 Co mpu ter Com te pu r 192 .26 . Người sử dụng từ xa cần truy nhập thông tin tại máy chủ của mạng trung tâm tại địa chỉ 192.Xác thực người sử dụng thông qua username.1 203 . thuật toán.1.26 .168. .26. Địa chỉ này thường được cấp cho client từ máy chủ DHCP hoặc chính VPN Concentrator.162 .6 cho thấy đường ngầm IPSec Client-to-LAN.20 DATA Hình 5.168.1 172 . .1.Đồ án tốt nghiệp Đại học - Công nghệ IP . và mở gói dữ liệu.6: Đường ngầm IPSec Client-to-LAN Hình 5.10. Application Server VPN private IP 192 .Thỏa thuận các thông số đường ngầm: địa chỉ.

giả thiết người sử dụng từ mạng LAN ở xa muốn truy nhập vào máy chủ ứng dụng ở mạng trung tâm.10.7: Phần mềm IPSec Client 5. một ở mạng xa.19.168. VPN Concentrator mật mã và đóng gói IP ban đầu với ESP header. Các địa chỉ bên ngoài này (203. một IP header bên ngoài được thêm vào.Thiết lập các quyền truy nhập của người sử dụng: thời gian.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .3.1. 172.26. Vì vậy.168. Hình 5.VPN .20 và địa chỉ đích là 192.5. số giờ truy nhập.Xác thực. các giao thức được phép… . mật mã và giải mã các dữ liệu đi qua đường ngầm.1.26. Gói tin này được bảo vệ nhưng không định tuyến được do các trường địa chỉ ở dạng mật mã. Sau khi đã có đường ngầm thì một phiên trao đổi được thiết lập cho phép truyền thông giữa hai mạng riêng. một ở mạng trung tâm. Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 103 .2 Kết nối LAN-to-LAN Trong trường hợp này. . . Một phương án để thực hiện kết nối này là sử dụng hai VPN 3000 Concentrator.1) giúp định tuyến gói tin qua Internet. Một gói tin IP được xây dựng với địa chỉ nguồn là 192.Quản trị các khóa an ninh để mật mã va giải mã. Gói tin được định tuyến tới VPN Concentrantor.16.Thiết lập phiên trao đổi IPSec.

đồ án đã trình bày một số thuật toán mật mã.1.1 8 . phạm vi của đồ án này đã trình bày về các giao thức đường ngầm: PPTP. đường ngầm là nền tảng của IP-VPN.Đồ án tốt nghiệp Đại học Tne unl VN P C n e tra r o c n to VN P C n e tra r o c n to Công nghệ IP .2 9 6 0 DT AA Hình 5. Hiện nay mạng viễn thông trên thế giới đang chuyển sang xu hướng IP hóa và sử dụng công nghệ cho mạng thế hệ sau NGN. Khi đó.1. Đối với những ứng dụng yêu cầu an toàn dữ liệu cao thì IPSec là giao thức thích hợp.1 .5. PPTP và L2TP là những giao thức đường ngầm được phát triển dựa trên giao thức PPP. tại Việt Nam có rất nhiều hãng đang cung cấp các giải pháp VPN cho các doanh nghiệp. Do nhu cầu bảo mật thông tin ngày càng được các doanh nghiệp quan tâm nhiều nên công nghệ IP – VPN hứa hẹn là công nghệ rất có tiềm năng phát triển mạnh trong tương lai. Đồ án này đã đi sâu tìm hiểu các vấn đề kỹ thuật và mô hình thực hiện của công nghệ IP-VPN. Do đó việc tích hợp giữa cố định và di động đang đươc quan tâm và phát triển.1 8 . Mặc dù sử dụng hạ tầng mạng chia sẻ nhưng chúng ta vẫn bảo đảm được tính riêng tư của dữ liệu giống như đang truyền thông trên một hệ thống mạng riêng.1 9 6 0 EP S 1 2 . Vì vậy.2 . Đây được xem là giao thức tối ưu nhất cho IP-VPN và được tìm hiểu một cách chi tiết nhất. toàn vẹn dữ liệu là những thuật toán được dùng kết hợp với IPSec.1 7 6 6 2 3 . L2TP và IPSec.1 9 6 0 1 2 .2 . Hai giao thức này là các chuẩn đã hoàn thiện và các sản phẩm hỗ trợ chúng tương đối phổ biến. kết hợp Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 104 .1 .VPN In rn t te e V Np b I P u lic P 1 2 . trong tương lai IP-VPN sẽ được ứng dụng cho mạng điện thoại di động.1. Bên cạnh đó.1 7 6 6 1 2 .5.2 9 6 0 P IPA d s C d re s 1 2 .1 0 6 9 C mu r o p te Cmu r o p te A p a nS r e p lic tio e v r 1 2 . mỗi hãng có một cấu hình VPN riêng.1 0 6 9 V Np b I P u lic P 2 3 .2 . xác thực.1 8 . có tính linh hoạt cao do không bị ràng buộc bởi một phương pháp xác thực cũng như mật mã nào. IPSec hỗ trợ các phương pháp xác thực và mật mã mạnh nhất. các dịch vụ viễn thông sẽ rất linh hoạt.2 .1.8: Đường ngầm IPSec LAN-to-LAN KẾT LUẬN VPN là công nghệ được sử dụng phổ biến hiện nay nhằm cung cấp kết nối an toàn và hiệu quả để truy cập tài nguyên nội bộ công ty từ bên ngoài thông qua mạng Internet. Hiện nay.1 8 . Trong đó.

Vinh. Mặc dù đã cố gắng. số liệu và thoại. bổ sung cho những vấn đề trình bày trong đồ án này. thời gian và trình độ có hạn nên đồ án này khó tránh khỏi thiếu sót. Tôi rất mong nhận được ý kiến đóng góp của thầy cô và bạn bè để có thể sửa đổi. tháng 5 năm 2009 Sinh viên thực hiện Bùi Văn Nhật Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 105 . Đây cũng chính là hướng phát triển tiếp theo của để tài. nhưng do công nghệ IP-VPN có nhiều giải pháp để thực hiện và liên quan đến nhiều giao thức và thuật toán phức tạp.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .VPN giữa truyền hình ảnh.

Newcomb Copyright © 2003 Cisco Systems. Forouzan with Sophia Chung Fegan. RSA Data Security. Inc [8] Security Protocols Overview Copyright © 1999. Inc [5] VPN Technologies: Sefinitions and Requirements Copyrignt © 2002.VPN Tài liệu tham khảo [1] TCP/IP protocol suite Behrouz A. Inc [7] IPSec Copyright © 1998. Roland and Mark J. Biên soạn: Ks. Inc [4] Understanding Virtual Private Networking Copyrignt © 2001. Cisco Systems.Lê Hữu Lập. Microsoft Corperation. 2000 Mc Graw Hill [2] Công nghệ chuyển mạch IP Chủ biên:TS. Inc Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 106 .Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP . VPN Consortium [6] CCSP Cisco Secure VPN Exam Certification Guide John F. ADTRAN.Hoàng Trọng Minh Học viện CNBCVT 11/2000 [3] Virtual Private Networking and Intranet Security Copyright © 1999.

gov.vn/ http://www.Đồ án tốt nghiệp Đại học Công nghệ IP .com http://www.congnghemoi.org http://www.org/ http://vietnamnet.itu.com.VPN Các website tham khảo http://www.vnpost.vn/ http://www.vn Bùi Văn Nhật 45K2ĐTVT 107 .vn http://hocit.mpt.vn http://vnpro.tuoitre.com http:// www.iec.vnn.home.org/tutorial/ http://www.org http://techguide.vnpt.int http://www.vnn.vpnc.net http://www.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful