KANBAN Sistemi

Arş. Gör. Eren ÖZCEYLAN
Selçuk Üniversitesi Endüstri Mühendisliği Bölümü

Sunum Planı
- Çekme Sistemi - Kanban ve Çeşitleri - Kanban Sistemi ve Süreci - Kullanım Kuralları ve Kanban Hesabı - Avantaj ve Dezavantajları - MAN A.Ş.’de Kanban Uygulaması - Sonuç

YALIN ÜRETİM TEKNİKLERİ
de Yerin a am Depol

Tempo nı Zamanı
on tomasy O

Akış Analizi

TP M

KA IZE N

5S
SPC
Tek Par ça Akı ş

im Yerleş Planı

Gü ve nl ik

Görsel Yönetim

RFT

KAN

BAN

lı k azır ı H an am ası Z lm altı Az

S ta nd a rt İş

D Ha en t ge e lem

Hücre Tipi

Değer

m kı sı T a ma lış Ça

a H at

e lem Ön

Ortaya Çıkışı
Kanban sistemi, bir grup Toyota yöneticisinin 1950’li yıllarda Amerika’daki fabrikaların nasıl çalıştıklarını görmek için geldiklerinde, süpermarketlerin fabrikalardan farklı çalıştıklarını görmeleri ve bunu Japonya’daki fabrikalarda uygulamaları ile ortaya çıkmıştır. Bir süpermarkette ürünlerin raflara yerleştirilmesi, ürünlerin raflardan müşteriler tarafından çekilmesi ile başlar. Ürünün müşteri tarafından raftan çekilmesi, üretim için bir sinyal veya bir Kanban’dır.

Kanban ?
Kanban sistemi bir üretim çizelgeleme ve envanter kontrol sistemidir. Japonca dan gelen kanbanın bu dildeki anlamı "kart”tır. Kanban sistemi ; bir işletmenin her prosesinde ve aynı zamanda işletmeler arasında gerekli zamanda , gerekli miktarlarda gerekli ürünlerin üretimini uyumlu olarak kontrol eden bir bilgi sistemidir.

.Çekme Sistemi Hangi ürünün. ne zaman ve ne miktarda üretileceğinin sadece son proses tarafından bilinmesi bu prosesin önceki proseslerden sadece kendine gereken parçaları çekmesini sağlayacaktır ve böylece sonraki aşamanın parça çekimi olmadan önceki aşamada üretim yapılmayacak ve sonuçta her aşama kendisinden sonra gelen aşamanın ihtiyacını karşılamak üzere tam zamanında üretim yapacaktır.

Parça Çeşidi G. Parça Adı D. Kanban kartlarının içerdiği bilgiler yukarıdaki şekilde sıralanabilir: . Kutu No Kanban sisteminde kullanılan kanban kartları genellikle dikdörtgen biçiminde. Kanban No H.İçeriği A. Parça No F. Geldiği Yer C. plastik karton veya metal olan ve üzerinde belirli bilgileri taşıyan kartlardır. Miktar E. İş İstasyonu Gideceği Yer B.

Değer Akışı Haritalamada Kullanılan Kanban Sembolleri .

Bunlar : . Bunların ikisi de Toyota Şirketi tarafından geliştirilmiştir.Çift Kart Sistemi .Tek Kart Sistemi . kabaca iki ana gruba ayrılır.Kanban Kart Sistemi Kanban kart sistemi.

2-Kanban Sisteminin Karşılaştırılması Tek kartlı Kanban. Problemleri çözmek ve göstermek için Kanban verimliliğini geliştirme özelliğine sahiptir. Bu sebeple. Tek kartlı Kanban bu özelliği taşımaz. Bundan dolayı. . teslimatları çok sıkı kontrol eder. Çünkü verilen bir parça adedinin dolu kaplarının sayısı üzerinde kontrol yoktur. Bu şekilde kullanım noktaları etrafındaki karışıklık ve düzensizliği önlemek tek kartlı Kanbana bir avantaj sağlar. Dual kartlı Kanban iki kat daha etkindir. verimlilik gelişimlerini diğer yollarla ölçmek zorundadırlar. kullanılan iş merkezinde iki parçadan veya bir kaptan daha fazlası bulunamaz ve bu iş merkezine hizmet eden stok noktası elimine edilir. tek kartlı Kanban kullanan firmalar.

Sipariş Kanbanı ( Product .Çeşitleri Uygulamada genellikle iki tip kanban vardır: Çekme Kanbanı ( Witdrawal Kanban ) Üretim .Ordering Kanban ) Bunların dışında yaygın olmasa da kullanılan kanban çeşitleri: • Tedarikçi Kanbanı • Acil İhtiyaç Kanbanı • Özel Kanban • İşaret ( Sinyal ) Kanbanı • Malzeme kanbanı .

bir önceki istasyondan çekmek istediği parça cinsi ve miktarını belirleyen ve parça / malzeme çekmek amacı ile kullanılan karttır.Çekme Kanbanı Bir sonraki istasyonun . Çekme kanbanı akışı şu şekilde olmaktadır: .

. Ürünler. daha önceden belirlenmiş miktarı önceki istasyonun tampon bölgesinden sonraki istasyonun giriş tampon bölgesine çekilmesi için kullanılır. önceki istasyonu bir çekme kanbanı olmadan terk edemez.Çekme Kanbanı Çekme kanbanı.

önceki sürece kartta belirtilen miktar kadarlık bir parçanın üretilmesi için sipariş bırakmaktır. Üretim kanbanının ana fonksiyonu. bir çekme kanbanında ki gibi mevcut parça bilgilerini de içermelidir. Bu yüzden. . bir üretim kanbanı.Üretim Kanbanı Bu kanban üretim aşamasının üretmesi gereken parçanın cins ve miktarını gösterir.

Tedarikçi kanbanında teslim süreleri açık olarak yazılmalıdır. Bunun anlamı şudur: Bir günde 8 teslim yapılması gereklidir ve iki kanban gönderildikten sonra ilk hücrede üretim başlatılabilir. . 1.8.Tedarikçi Kanbanı Dışarıdan tedarik edilecek parçaların teslimi konusunda taşeron firmalardan istenen talimatları içeren bir çeşit çekme kanbanıdır.2 gibi işaretler konulabilir. Bazen teslim süresi yerine örneğin.

Diğer Kanban Çeşitleri Acil ihtiyaç kanbanı Sinyal kanbanı Malzeme kanbanı Özel kanban .

Modern Kanban Tipleri Otomatik kanban Telsiz kanban Elektronik kanban .

A tezgâhında tamamlanan parçaların stoklanması için bir hat ile birbirine bağlanmıştır. Bu yolla.Otomatik Kanban Örneğin 2 tezgâh. . her süreçte yalnızca sabit bir iş miktarına izin verilir ve süreçler birbirine bağlanır. diyelim ki 4 birime ayarlansın. B tezgâhı. Bu sistemde bilgi akışı hızlı olduğundan. Daha sonra başka bir düğme devreye girer ve A tezgâhı tekrar işlemeye başlar. Böylece önceki süreçlerdeki gereksiz işleme ve stok yığılması önlenmiş olur. diyelim ki 2 birim kalıncaya kadar parçaları çekmeye devam eder. Stok düzeyi. ara hatta bağlı bir sınırlayıcı düğme faaliyete geçer ve A tezgâhını durdurur. A tezgâhı 4 birim işlediğinde. temin süresini kısaltır ve malzeme yönetim sistemini iyileştirir.

Kanban kartları için az da olsa bekleme zamanı. Kartların kaybolması veya yanlış yere konulması. Buna karşın elektronik kanban. fabrikada malzeme peşinde koşmaya son verir. Fazla kart sayısının olması. kanban kullanımıyla ilgili başlıca problemlerini ortadan kaldırmak için elektronik kanbana yönelmektedirler. süreci bir monitörde görüntüleyerek. İstasyon arası uzaksa erken uyarı sağlaması. Bu problemler.Elektronik Kanban Bilgisayar sistemlerine sahip birçok imalat şirketi. İmalat şirketlerinin elektronik kanbanı benimsemelerinin başka sebepleri de vardır. üretim işçileri geleneksel yöntemde malzeme hareketlerini her çıkış noktasında izlemektedirler. .

Telsiz Kanban Ne var ki. Telsiz kanban. Bir araştırmaya göre. ürün tasarımında. her yıl firmalarda kurulu olan bilgisayar üslerinin % 40'ı. elektronik kanban kullanan firmalar için büyük bir mücadele gibidir. güvenlik kurallarında. takım ve tertibatlarda ve yasal çevrede ortaya çıkan değişikliklerin sebep olduğu zorluklardan dolayı yer değiştirmek zorunda kalmaktadırlar. . hareketli iş merkezlerini işletmek. üretim çıktısının hacminde. hem alıcılar hem de tedarikçiler için kağıt işlerini ortadan kaldıracak ve böylece verimli ve etkin bir sistem oluşturacaktır. Sipariş belgelerinin hazırlanması ve işlenmesi ve teslim çizelgelerinde gerekli düzeltmelerin yapılması önemli ölçüde zaman ve kağıt işi gerekmektedir.

Kanban Sistemi Kanbanlar daima üretim akışına ters yönde . . sondan başa doğru hareket ederek üretim birimlerini birbirine bağlarlar. Bu zincirin işletme dışında satıcılara kadar uzatılması durumunda ise hammadde stokları da kaldırılmış olacaktır.

Bu parçaların içinde bulunduğu paletlerin her birinin üzerinde. Parçalar paletlerden alınıp ürüne. üzerindeki çekme kanbanları çıkarılıp bir çekme kanbanı kutusuna yerleştirilir. hangi ürün modeline ait olduğunu. parçanın ne olduğunu. . diyelim otomobillere monte edildikçe ve her bir palet boşaldıkça. palet kapasitesini ve paletlerin hangi atölyeden geldiğini belirten bir çekme kanban kartı bulunmaktadır.Kanban Nasıl Kullanılır ? Diyelim son montaj hattına talaşlı imalat atölyesinden gelen parçalar var.

.Süreç Bu kutudaki çekme kanbanları önceden belirlenmiş bir sayıya ulaşınca. montaj hattındaki bir işçi boşalmış paletlerle birikmiş kanbanları alıp. önceden belirlenmiş bir zamanda. Burada elindeki kanban sayısı kadar paleti alır ve forklifte yerleştirir. Bu atölyede ilk iş olarak getirdiği boş paletleri belli bir yere bırakır. bir forkliftle talaşlı imalat atölyesine gider. Daha sonra o atölyede yine belli bir yerde hazır beklemekte olan işlenmiş parça paletlerine yönelir.

palet kapasitesini belirten bir üretim kanbanı bulunmaktadır. Sonuç olarak çektiği parça paleti kadar üretim kanbanı bu kutuya konmuş olur. hangi otomobil modeline ait olduğunu. . Elindeki çekme kanbanlarının tümü bitene kadar bu işlemi sürdürür. Paletlerden çıkardığı üretim kanbanlarını talaşlı imalat atölyesinde bekleyen bir üretim kanbanı kutusuna yerleştirir. aldığı her bir parça paletin üzerinde yine parçanın ne olduğunu. hangi işlem sürecinden geçtiğini. Paletleri forklifte yerleştirirken üretim kanbanlarını çıkarır ve her birinin yerine beraberinde getirdiği ve o üretim kanbanına karşılık gelen bir çekme kanbanı iliştirir.Süreç Bu arada.

bu atölyedeki bir işçi üretim kanbanlarını alır ve atölyede o an birikmiş üretim kanbanları kadar ve değişik ürünlere ait olabilecek bu kanbanların kutudaki sıralamasına da aynen uyularak.Süreç Dolu parça paletlerini alıp tekrar montaj hattına döner ve bu durumda montaj hattında l. tekrar üretime geçilir. maddeden itibaren devir yeniden başlamış olur. Talaşlı imalat atölyesinde ise üretim kanbanları kutularda belli bir sayıya ulaşınca ya da önceden belirlenmiş bir zamanda. .

Süreç .

Kullanım Kuralları Kural 1. . Kural 2. Sonraki üretim süreci önceki süreçten gerekli parçaları gerekli miktarda gereken zamanda çekmelidir. Önceki üretim süreci sonraki süreç tarafından çekilen miktar kadar üretim yapmak zorundadır.

Kurallar Kural 3. . talepteki ufak dalgalanmalar karşısında üretim hızını ayarlamak amacıyla kullanılmalıdır. Kanban sayısı en aza indirilmelidir. Hatalı parçalar. hiçbir zaman bir sonraki üretim sürecine geçirilmemelidir. Kural 5. Kanban. Kural 4.

Kanban Sayısının Hesabı - Üretim Kanbanı Sayısı Sinyal Kanbanı Yeri .

Üretim Kanbanı Sayısı .

ilk kanban kartı sayısı olarak 2 alınır.Üretim Kanbanı Sayısı Gerçek kanban sayısı sadece tamsayı olabileceğinden. .

Sinyal Kanban Yeri .

.Sinyal Kanban Yeri Bu durumda üretim emri sinyal kanbanının pozisyonu üçüncü kap olmaktadır.

Avantajları • Basit ve anlaşılabilir bir süreç sağlar. • Problemler. . • Üretim şeffaflaşır. • Değişikliklere hızlı karşılık verme sağlanır. • Hızlı ve kesin bilgi sağlar. • Süreçlerde kapasite fazlası belirlenir. • Bilgi iletimi sayesinde düşük maliyetler sağlanır. hatalar hemen fark edilebilir.

• Çalışanlara yetki ve sorumluluk verilir. • Stoklar üzerinde kontrol sağlanır. • İstenildiği zaman stok miktarları artırılabilir veya azaltılabilir.Avantajları • Aşırı üretimi engeller. • İsrafı (muda) azaltır. .

Yeniden sipariş verme sistemi işletmek için çok pahalı bir sistemdir. Aşırı yanlış parça envanteri üretebilir. . • Büyük oranda sabittir (değiştirmeniz gerekecek durumlar oluşabilir yada çevre faktörü değişken olabilir). • Eğer Toyota’ da ki ortamdan farklı kanban araçları kullanılırsa bu basitçe sipariş başlatma ve hızlandırma sistemi olacaktır.Dezavantajlar • Bazen üretimde uzun süreli duraksamalara neden olur (her ne kadar problemin çözülmesi için durulduğu sanılsa da gereksiz beklemelere neden olabilir).

.Ş.’de Kanban Sistemi.’de kullanılan ERP sistemi olan BaaN ile barkod sisteminin birleşmesidir. Kanban.Ş. Man Türkiye A. çekme sistemine ulaşılabilmek amacıyla uygulanılan metotlardan birisidir. Neden e-Kanban? İşletme içindeki normal ihtiyaç planlaması sisteminin farklı ürün yapılarına sahip gruplar için tek bir elden tek bir plan altında uygulamaya sokulması ve bir çok nedenden ötürü üretim birimi ve çalışanların beklenmedik anlarda zor durumda kalmasından dolayı işletme içinde e-Kanban uygulaması uygun görülmüştür.Kanban Uygulaması MAN Türkiye A. Uygulamadaki e-Kanban. Genelde yaygın olarak kullanılan kanban kart uygulaması teknolojiyi daha etkin kullanmak suretiyle e-Kanban’a dönüştürülmüştür.

’ de tüm malzemeler e-Kanban ile dağıtılmamaktadır. somun.Kanban Uygulaması e-Kanban ile Dağıtılacak Malzemelerin Tanımlanması. . pul v.b. e-Kanban ile dağıtılacak malzemeleri tespit ederken alttaki kriterlere uygun olması gerekmektedir. • Kürek malzemeler (civata. • Aylık kullanımı 100’ün üzerinde olmalı. • Maliyeti 3 euronun altında olması gerekir. • e-Kanban parçaları oran olarak araç üzerine maliyet olarak yüklenmektedir • e-Kanban parçalarının tanımları yeniden yapılarak BaaN’ a tanıtılmaktadır. Man Türkiye A. e-Kanban parçalarının ortak özellikleri.).Ş.

2. Üretimdeki kanban rafları. Zaman kaybına en aza indirecek şekilde raflar yerleştirilmektedir. Kürek ambarları çalışanların malzemeleri rahatça alabilecekleri şekilde dizayn edilip kurulmuştur.e-Kanban Elemanları 1. Kanban rafları . Kürek ambarları.

. Bu sayede adres okutulması işlemi gerçekleştirilir. Bu adresler aynı zamanda barkodlu olarak basılıp raf üzerine yerleştirilir.Kanban rafları numaralandırılması Kürek malzemelerinin banttaki yerlerine tekrar konabilmesi için her raf gözünün adreslenmesi zorunlu olarak gerekmektedir.

11064.e-Kanban Elemanları 3. Şekilde 06. malzemenin ambarının 04C olduğu ve bu malzemenin D16 nolu iş merkezinde kullanıldığını görebiliriz. Kanban kartları. 1000 adetlik sabit çıkışların yapıldığını. .2111 numaralı parçanın KLT sepet tipi ile depolandığını.

e-Kanban Elemanları 4. . KANBAN ÇEVRİMİ Üretim ile ambar arasında geçen bu çevrimde bir çok faaliyet gerçekleştirilmektedir. Bu faaliyetlerin ilk aşaması üretimin malzemeyi kullanması ile başlar. azalmakta olan malzemeleri belirleyen ambar çalışanlarının malzemeyi üretime getirmesi ile proses sona erer. Barkod okuyucu. Okutulan bilgiler daha sonra BaaN sistemine aktarılır. Üretimde azalmış veya bitmiş olan malzemelerin barkodlu parça numarası ile adresini okutması işleminde kullanılan araçlardır.

Kanban Çevrimi .

Üretimden barkod cihazıyla okutulan bilgiler BaaN sistemine aktarılır.Kanban Çevrimi Adım 1. Azalmakta olan raflar kaydedilir. Bilgilerin sisteme aktarılması ve malzemelerin hazırlanması. Kürek ambarında çalışan kişiler sabah ve akşam olmak üzere günde iki kez üretimdeki kanban raflarını kontrol ederler. Adım 2. Üretimdeki kanban raflarının kontrolü. .

Aracındaki tüm malzemeleri üretimdeki raflara yerleştirdikten sonra kanban çevrimi tamamlamış olmaktadır. Bu sayede yanlış yere malzeme gönderilmesi engellenmektedir. İşçi getirmiş olduğu malzemeyi ilgili adrese yerleştirir ve boşalan kutuyu da aracına yükler.Adım Adım Çevrim Adım 3. Malzemeyi nereye vereceğini sistemsel sevk işlemi sırasında BaaN dan alınan malzeme çıkış fişinin üzerinden görmektedir. . Hazırlanan malzemelerin üretim alanına sevki.

tanımlanmamış hiçbir malzeme konulmamalıdır. Her hangi bir değişiklik yapılacaksa bu ambar görevlisinin bilgisi dahilinde olmalıdır. • Kartla tanımlanmış kutunun içinde başka malzeme bulunmamalıdır.Süreç Kuralları • • • • Kanban kartları ve raf numaraları zarar görmemelidir. . Raf içerisinde en fazla 2 kutu üst üste durabilir. Raflara.

681 adettir. . Kanban malzemelerinin dağıtımı toplam dağıtılan kalemlerin yaklaşık olarak 8-10 % arasındadır.MAN Kanban Bilgileri Kanban ile yönetilen parça sayısı 3. Bir başka deyişle e-Kanban ile dağıtılan malzemelerin oranı yüzde 10 civarındadır. Geri kalan yüzde 90 lık kısım ise komisyonlama ve DPI(Dinamik Üretim Stoku) mantığı ile üretime dağıtılmaktadır.

MAN Kanban Bilgileri e-Kanban uygulamasına 01.2005 tarihinde geçilmiş. . Burdaki değişmenin asıl sebebi e-Kanban sistemi oturmaya başladıkça kanban sistemine uygun olmayan veya kullanımdan kalkan malzemelerdir. Sisteme sürekli yeni malzeme girdiğinden dolayı aktif sayısıda artmaktadır.01.

Hesaplama yapılırken ilgili kalem için günlük ihtiyaç tespit edilir.15013. Bu bilgiler daha öncesinde her bir kalem için hesaplanarak BaaN’a aktarılmıştır. Dolayısıyla 06. sistem otomatik olarak sevk miktarı açıklar.6111 nolu malzemenin günlük ortalama ihtiyacı 1210’dir. Sevkiyat Büyüklüğü=Günlük Ortalama ihtiyaç*Stok Ömür Süresi .6111 nolu malzeme üretime her zaman 5000 adet olarak gönderilecektir.15013. Günlük ortalama ihtiyaç tespit edildikten sonra hedeflenen üretim minumum stok ilkesine göre dört günlük malzeme sisteme girilir. Bu malzemenin stok ömür süresi 4 gün olarak belirlenmiştir.Kanban Sevkiyat Analizi Ana ambar tarafından üretime malzeme çıkışlarında. Şekilde 06.

20 dk/parçaya düşürülmüştür.MAN Kanban Sonuçları - Kanban Parçaları için Standartların Sağlanması Stokların Azaltılması (2 yıl içinde %58) İş Gücünün Azaltılması (malzemenin hazırlanma süresi 6.) Proses Optimizasyonu Daha Yüksek Sevkiyat Garantisi .38 dk/parça iken kanban raflarından bir malzemenin üretime gönderilmeye hazır hale getirilmesi 3.

2006 Ardalan A.211. No. Analysis of local decision rules in a dualkanban Flow Shop.. 2007 Demir C. 195. • Charlene B. Gazi Ü. pp. Vol.Ü.. Yüksek Lisans Tezi.• • • Ahmetoğlu F. 1 (1997). Tam Zamanında Üretim. Geleneksel Kanban Sisteminin Kurulması. Ankara... 28. . The Human Side of Just-In-Time: How To Make The Techniques Really Work..İstanbul. Yüksek Lisans Tezi.. Yıldız T. Decision Sciences.

TEŞEKKÜRLER .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful