Filozofia Malebranche-a

jb 7 I 06
Filozof chrześcijański który oryginalnie połączył filozofię Augustyna i Kartezjusza. Z jednej strony kładł nacisk możliwości (i metody) poznawcze, z drugiej był teocentrykiem. „By być wiernym chrześcijaninem trzba ślepo wierzyć, lecz aby być filozofem, tzreba jasno widzieć”.

1

Prawda

Standard: idee jasne i wyraźnie muszą być prawdziwe. W matematyce, metafizyce (a nawet w części fizyki lub etyki) istnieją prawdy konieczne. Są jednak nauki (etyka, medycyna, polityka) w których musimy zadowolić się prawdopodobieństwem, bowiem nie możemy czekać aż osiągniemy w nich wiedzę pewną — musimy przecież ich używać. Jednak, jeśli człowiek pamięta ze posiada wiedzę prawdopodobną w tych dziedzinach nie błądzi. Nie zmysły łudzą (są narzędziami) a wola która pozwala wydawać pochopne sądy. Nie możemy być pewni niczego poza doznaniami (świata obiektywnego). „nigdy sądzić za pomocą zmysłów o tym czym rzeczy są same w sobie, lecz jedynie o relacji, w jakiej pozostają do naszych ciał”

1.1

Mechanika poznania

Fazy poznania: i. działanie przedmiotu ii. zmiany w narządach zmysłowych, nerwach i mózgu, jakie owo wywołuje iii. doznanie czy postrzeżenie w duszy iv. sąd jaki owa dusza wydaje W nerwach są kanaliki którymi wędrują tchnienia żywotne; gdy przedmiot pobudza narząd ten ostatni pobudza obwodową powierzchnię nerwów do ruchu; ruch przekazuje się do mózgu i żłobi w nim ślady. Istnieją w mózgu ślady immanentne dla człowieka (dane przez boga) i tak na widok niebezpieczeństwa myślimy o śmierci.
0 0

Disclaimer: Nie odpowiadam za adekwatność tej pracy Dziękujemy panu Coplestonowi i pani Juśkiewicz

1

2 METAFIZYKA

2

Wyobraźnia to umiejętność przywoływania obrazów rzeczy które nie pobudzają zmysłów. Czysty rozum zdolność do poznawania zewnętrznych przedmiotów bez tworzenia ich obrazów w mózgu.

1.2

Idee

Skąd mamy idee? Nie z przedmiotów (oczywista!). Nie możemy też ich tworzyć (bowiem jedynym twórcą jest Bóg). Nie możemy też mieć ich w umyśle od początku świata. Idee widzimy Bogu, Bóg zawiera w sobie wszystkie idee (inaczej nie mógłby być ich przyczyną). Umysł jest zanurzony w Bogu niczym ciało w Przestrzeni. Nie widzimy w Bogu prawd a idee. W Bogu są idee tych prawd (??). Definicja idei Idee to archetypy rzeczy

1.3

Metoda

Jak Kartezjusz i jak Matematyka. Zacząć od prostych (i oczywistych) rzeczy i dalej kombinować.

2

Metafizyka

Porządek dusz i ciał są rozłączne. Jedno nijak nie może oddziaływać na drugie. Dusza nie może ruszyć ręką. . . Dowód: By być czegoś przyczyną trzeba wiedzieć że się działa i jak się działa, a nikt nie wie jak podnosi własną rękę. To że dusza porusza ciałem to jest wynik „Woli Boskiej”, a nawet nie tyle woli boskiej co cudu. . . Tak samo obiekty na siebie nie mogą oddziaływać. „Rzekłbym nawet, że sprzeczne jest twierdzenie że można poruszyć swój fotel. Żadna siła nie może go przenieść tam gdzie nie przeniesie go Bóg, czy postawić go tam, gdzie nie postawi go Bóg”. Twórca W świecie istnieje jeden byt tworzący — Bóg.

3

Wolność

Jakże możliwa jest wola? Bóg zaimplementował w człeku pęd do dobra, ale do dobra nieskończonego czyli do Boga. Wola to właśnie to dążenie, a wolność to możliwość kierowania tego pożądania na różne przedmioty skończenie dobre.

4

Dialogi

Dowód na istnienie podmiotu Nicość nie ma żadnych właściwości. Więc ja jestem, bo mam właściwość myślenia. Czym jestem? Ciałem? Nie.

4 DIALOGI Nicość nie ma żadnych właściwości, tak uważam, a zatem jestem.

3

‘Tak uważam’jest tutaj aktem. Nie jest to kwietny ozdobnik mowy, a czynność. Dowód istnienia. Dwa objawienia: święte księgi, które objawiają nam byt w ogóle; zmysły które objawiają byt poszczególny. Substancje Substancja to to co można pojąć samo prze się. Są dwie substancje rozciągłość i myślenie. Są one zależne tyko od Boga. Są wieczne. Są Niezależne od siebie. Wreszcie są bierne. Człowiek Modyfikacja substancji wymaga do pojęcia samej substancji. I tak ciało jest modyfikacją przestrzenności. Wszystkie modyfikacje przestrzenności polegają na stosunkach odległości. Myśli nie. Ergo człowiek myślący nie jest ciałem. Czym jest człowiek? Tym co modyfikuje postrzeżenia — Wolą(?) Idee istnieją koniecznie, a materia z woli Boskiej. Więcej — materia jest poznawalna z woli boskiej. Dowód na istnienie idei. Kiedy o nich myślę (na mocy tego że mają własność tego że się o nich myśli) istnieją. Ale gdyby istniały tylko wtedy to człowiek by je stwarzał. Można stwarzać tylko to czego ideę się ma (by być przyczyną trzeba być świadomym bycia nią i wiedzieć co się robi). Ergo człowiek nie stwarza idei, więc ich istnienie jest od niego niezależne. Idee są wieczne. Niektóre idee są immanentne umysłowi. Przykładowo przestrzeń. Rozum posiada ideę przestrzeni, ale nie może jej pojąć. Jest tak bowiem przestrzeń jest nieskończona a umysł skończony. Umysł może stwierdzać że poszczególne byty są nieskończone, ale nie pojmie nieskończoności w ogóle. Kosmologia Świat dzieli się na dwie sfery — dwie substancje. Rozciągłość myślenie. Rozciągłość jest sferą prawdziwego bytu, ale jest nam niedostępna. Człowiek całkowicie żyje w sferze duchowej a poznaje tzw. rozciągłość umysłową, czytl miejsce gdzie mu siewiecznie jawią rzeczy (są w niej obrazy ciał). Bóg powinien Rozciągłość syncheronizować z Rozciągłością umysłowoą, ale nie musi. Przyczyna Wszystko ma jedną przyczynę — Boga. To że nam się jawi że A jest przyuczyną B, znaczy że A jest przyczyną naturalną B. Ale przyczyną tego że B jest Bóg. On po prostu wziął pod uwagę że zaszło A i wywołał B

4 DIALOGI

4

Istnienie Boga Boga poznajemy po tym że są nieskończone rozciągłości przestrzeni i umysłu. Fundacją bycia nieskończonymi musi być Boska nieskończoność. Poznanie — rozum a Rozum Poznanie umożliwia nam dostęp do Boskiego Rozumu w którym wyszyscy partycypujemy. Co poznajemy jasno Jasno poznajemy rozciągłość umysłową (ale poznanie to zapośredniczone jest ideami). Bezpośrednio poznajemy siebie (ale poznanie to jest mętne) Skłonności Skłonność to wolność wyboru pomiędzy a i a. (Nie wiem czy nie z opcją domyślną). Bóg daje ludziom różne skłonności. Każdy ma skłonność do Dobra Wola Wola to wybór pomiędzy opcjami w skłonności. Jedyny (poza Bogiem) aktywny element w Kosmologii. Wola jest ograniczona do rzeczy skończonych. (Tu straciłem koncentrację i są braki) Wyobraźnia a Pamięć To w zasadzie to samo. Obie te czynności są przywoływaniem idei. Bóg zobowiązuje sie do implementacji naszych działań przynajmniej w sferę rozciągłości umysłowej. Czyli jak postanowimy — tak będzie. Idee znajdują się w Bogu. Jest tak bowiem nie należą do stworzenia zatem należą do Stwórcy. Bóg jest konieczny jako fundacja bytu. Boga poznajemy samego w sobie (bowiem nie możemy go pojąć poprzez coś skończonego).