Spinoza — notatka z HFN

jb 03.01.07
Substancja poznaje adekwatnie siebie przez siebie. Człowiek (jako jedyny byt) też poznaje świat, poznaje go poprzez idee. Człowiek jest zarówno duchowy jak i cielesny (przecież są to dwa aspekty jednego). Dusza poznaje ciało poprzez idee pobudzeń, które ciało wytwarza (doznaje?). Człowiek poznaje siebie poznając własną cielesność (siebie w aspekcie ciała). Kryterium tożsamości (przedmiot A jest tożsamy z B), jak również kryterium jednostkowości (moja ręka jest częścią mnie) jest wywoływanie tego samego łańcucha skutków. Całość (jednostkę) wyodrębniamy dzięki temu że pewien zespół elementów wywołuje ten sam skutek (łańcuch skutków). idea idei idea samego siebie. Człowiek poznaje siebie poznając ideę idei siebie. Jest tak bowiem poznanie jest poznaniem czegoś zewnętrznego, odrębnego od poznającego. Więc dusza idea człowieka, nie może poznać samej siebie. Może poznać natomiast ideę duszy, która już jest zewnętrzna. Idea idei odwołuje się tylko do sfery myślenia, takoż idea odwołuje się do sfery materii. Poziomy poznania mniemania Dotyczą sfer materii, wyobrażeń i pamięci. Nie mogą być prawdziwe lub nie prawdziwe (nie są prawdodzierżcami). wiedza rozumowa Dotyczy logicznych związków idei wiedza intuicyjna (Pascalowskie serce) Pozwala dojrzeć do istoty rzeczy. „Wykorzystuje naturalne zdolności poznawcze” Obie wiedze mogą być prawdziwe/fałszywe. Spinoza mówił raczej o prawdziwości niż o prawdzie. Kryterium prawdy: (jak Kartezjusz) To co jest prawdziwe, jest dane razem z możliwością pojęcia prawdy. błądzenie To rozpoznanie idei pustej, jako ideę mającą desygnaty. Posługiwanie się ideami mętnymi. Wiele błędów popełnia się nadając złe nazwy. Uniwersalia dla Spinozy to pomieszania pojęć rzeczy jednostkowych. Niedokładne i mgliste (widziałem 100 krzeseł i nie wiem czy krzesło jest miękkie i czy ma cztery nogi). Są
Nie odpowiadam za korespondencję tych notatek z czymkolwiek — w szczególności za korespondencję z tym co było na zajęciach i z tym co głosił Spinoza
0

1

2 tworem człowieka. Ale są pożyteczne bowiem pozwalają jakoś agregować wiedzę. Przydają się jako skróty mowy. Wola (dodatek do tw. 49) Wola i Rozum są tym samym. Rozum jest dla S, tym co u człowieka myśli (jeśli pojmować człowieka jako modi myślenia). Wola to rozum w tym sensie że, gdy myślimy, to myślimy o tym że coś chcemy (lub nie chcemy). Wola to zespolenie myślenia z tym do czego ono się odnosi. Nie można myśleć o gruszkach na wierzbie. (Skoro Wola jest Rozumem to nie można pragnąć rzeczy absurdalnych) Dlaczego jednak ludzie do nich dążą? Jest tak bowiem człek dąży do rzeczy nieracjonalnych, a czyni tak bowiem nie jest racjonalny. Myli się w rozpoznawaniu przyczyn i skutków (Marzą mu się przyczyny celowe etc.) Jest tak ponieważ człowiek głównie posiada idee nieadekwatne. Człowiek ma dostęp do idei adekwatnych, czyli może stwierdzić które idee odnoszą się do Boga. Całe (sensowne) poznawanie to poznawanie Boga. canatas? jest to stałą tendencja tego co istnieje do utrzymania się w najlepszym możliwym stanie swego istnienia. Wolność to uświadomiona konieczność. Na poziomie człowieka wolność to poznanie. Szczęście nie jest nagrodą za cnotę — jest cnotą. Wolność jest tożsama ze szczęściem. Boga trzeba miłować a nie można nienawidzić. Miłość (jako afekt) to radość połączona z ideą rzeczy zewnętrznej. Nienawiść (jako afekt) to smutek połączona z ideą rzeczy zewnętrznej. Boga nie można nienawidzić bowiem nie jest ona dla nas rzeczą zewnętrzną. Można go kochać bowiem miłość do Boga nie jest afektem (afekty są bierne a miłość aktywna) Afekty są immanentne dla człowieka. Ale są dla niego wielką przeszkodą w poznaniu. Miłość człowieka do Boga jest aspektem miłości Boga do Boga.