Šesti domadi: 1. Što su mikroorganizmi sa posebnim svojstivma? To su m.o.

koji dio svoje hemijske energije stvorene u toku disimulacionih procesa koriste u biosintezama za razmnožavanje i kretanje, a drugi nešto vedi dio otpuštaju u vidu toplote i svjetlosti ili je troše na stvaranju boja, mirisa i toksina. 2. Koje energetske grupe mikroorganizama znate i u što pretvaraju višak energije? Termogeni m.o.- toplota, fotogeni – svjetlost, hromogeni – bojenje, aromatični – mirise, toksikogeni m.o. – toksine. 3. Što znate redi o termogenim mikroorganiznima? (ne zaboraviti mikrobiološku termogenezu, kao i ne njihov korisni i štetni uticaj u poljoprivredi) Termogeni m.o. višak energije od ukupne oslobođene transformišu u toplotnu. Brzo se razmnožavaju, stvaraju velike kolonije, imaju aktivan enzimski sistem, aerobni su i prilagođeni su na vede temperature. Prosces zagrijevanja sredine pomodu termogenih m-.o naziva se mikrobiološka termogeneza. a) Korisni – omogudavaju brzo sagorijevanje stajnjaka, zagrijevanje leja u stakleničkoj i plasteničkoj proizvodnji b) Odvijanjem termogeneze u gomilama vlažnog sijena u silosima sa nedovoljno osušenim zrnom dolazi do velikih šteta, gdje zbog uticaja enzima i hemijskih reakcija materijali se ugljenišu, oslobađaju se zapaljivi gasovi ( CO, H2, CH4) te pod uticajem O2 dolazi do spontanog spaljivanja. 4. Što znate redi o fotogenim mikroorganizmima? (ne zaboraviti na pojmove bioluminiscencija, luciferaza, luciferin) Fotogni m.o – višak energije otpuštaju u obliku svjetlosti – javljaju se na ribljim i drugim vrstama mesa, znak je svježine mesa jer su osjetljive i na minimalne količine amonijaka koji nastaje raspadanjem proteina. Bioluminiscencija – višak energije otpuštaju u obliku svjetlosti. Luciferaza – (enzim) transformacija hemijeke energije u svjetlosnu. Luciferin – u prisustvu O aldehida i luciferaze otpušta H i elektrone prelazi u oksidativno stanje, a oslobađanje energije se transformiše. 5. Što su hromogeni mikroorganizmi i koje pigmente hromogenih mikroorganizama znate i koje su boje navedeni pigmenti? Hromogeni m.o – višak energije koriste za sintezu obojenih materija (pigmenata). Rastvorljivi su u vodi ili drugim rastvariačima. Hlofofil – zeleni pigment, karotenoidi – crvene, narandžaste i žute boje, melanin – smeđi, crni, narandžasti i crveni, antocijani – crvene ili plave, triopirol(meteni) – crveni pigmenti, fenazin – narandžasto žuta, tamno narandžasta i crveno narandžasta. 6. Kako se dijele hromogeni mikrooraganizmi prema tome da li se pigmenti zadržavaju ili izdvajaju iz delije i što znate redi o njima? Hromoforni m.o – zadržavaju pigmente i ne boje okolinu. Tu spadaju alge, lišajevi, zelene i purpurne bakterije. To su pigmenti iz grupe hlorofila i kartinoida i imaju ulogu u procesu fotosinteze. Hromoparni m.o – pigmente izdvajaju iz delije. Nerastvorljivi pigmenti u vodi obojene su kolonije m.o jer se boja zadržava uz deliju, ako su pigmenti rastvorljivi u vodi boji se podloga u okolini kolinije ili delije.

7. Šta znate redi o armogenim m.o (Ne zaboraviti na njihovu praktičnu primjenu u preradi poljoprivrednih proizvoda i što znači neprijatan miris)? Stvaraju vedu količinu neprijatnog ili prijatnog mirisa. Neki predstavnici bakterija aktinomiceta i gljiva stvaraju vedu količinu jedinjenja neprijatnog ili prijatnog mirisa. Imaju praktičnu primjenu u proizvodnji poljoprivrednih proizvoda, mljekarstvu. U vinogradarstvu se koriste aromatični sojevi kvasca. Neprijatan miris je znak kontaminacije proizvoda. 8. Što znate redi o toksikogenim m.o? U toku metabolizma sintetišu jedinjenja toksina za druge m.o, biljke, životinje i ljude. Toksini se mogu izlučivati iz žive delije ili ostati u deliji do njene autolize (endotoksin). Najaktivniji proizvođači toksičnih jedinjenja u zemljištu su aktinomicete 9. Što znate o egzotoksinima? To su proteini enzimske prirode, termolabilni i osjetljivi na O2 i svjetlost, a toksični su u minimalnim količinama. Razaraju zdrava biljna tkiva i vrše hidrolizu sastojaka d. zida. Preko biljaka može dospjeti u stočnu hranu i izazvati trovanje i uginude životinja. Toksične materije u zemljištu izazivaju poremedaj mikrobioloških procesa i dovode do smanjenja i uginuda korijenskih m.o, što se negativno izražava na ishranu biljaka. 10. Što znate o endotoksinima? To su (po hemijskom sastavu) lipopolisaharidi. Toksični su u vedim koncentracijama, a oslobađaju se tek nakon uginuda mikroorganizama. Izazivaju opštu intoksikaciju organizma, a značajni su za stočarsku proizvodnju. Sedmi domadi: 1. Što je adaptacija m.o i kako se vrši adaptacija m.o? Prilagođavanje m.o na nove uslove života naziva se adaptacija. Pod adaptacijom se podrazumijeva sticanje novih osobina koje omogudavaju mikroorganizmu da se održi živim i razmnožava u promjenljivim uslovima sredine. Pomodu mutacije i modifikacije. Modifikacija – promjene koje nastaju u fenotipu, ali u granicama svog genotipa. Mutacija – promjene koje se dešavaju u hromozomima. Spontane mutacije – indukovane mutacije (pod uticajem fizičkih i hemijskih agensa). 2. Navedite tipove prenošenja genetskih informacija kod m.o i što znate redi o njima? Transpiracija – prenošenje dijela DNK iz mrtvih delija davaoca u živu deliju primaoca. Transdukcija – pretstavlja transver bakterijskih gena pri čemu fag služi kao prenosilac. Konjugacija – prenošenje genetskog materijala neposrednim kontaktom dvije delije. Osmi domadi: 1. Patogenost (parazitizam) mikrooragnizama je sposobnost m.o da izaziva bolest kod drugih živih organizama. Patogeni (parazitni) mikroorganizmi su heterotrofni organizmi koji se hrane na štetu drugih organizama izazivajudi pri tome oboljenja biljaka, životinja i ljudi. Virulentnost (virulencija) ili stepen patogenosti je sliženo svojstvo koje se sastoji od: sposobnost m.o da izazivaju zaratzu, da se šire u odganizmu domadina, sposobnost da stvaraju toksine. Kako patogene sojeve neke vrste m.o dijeliti po stepenu patogenosti i kad se određeni stepen virulentnosti javlja? Jako virulentni, slabo virulentni i nevirulentni.

2. Biljna bolest je patološki proces koji nastaje kao rezultat međusobnog dejstva patogena i biljke domadina uslovljenog povoljnim ekološkim faktorima. Koje tipove biljnih bolesti znate i navedite kod svakog tipa biljne bolesti koji dio biljke je zahvatio patogen? parenhimatozni tip – pojedine djelove tkiva. Sudovni tip bolesti – korijeni i sudovni elementi. Sudovno – parenhimanozni – sudovno i parenhimatoznog karaktera. Što su mikoze(gljive), bakterioze (bakterije), viroze (virusi), lihenoze (lišajevi)? 3. Što su simptomi bolesti (ne zaboraviti što nam simptomi olakšavaju)? Spoljašnje ili unutrašnje promjene koje se uočavaju na različitim organim i djelovima biljaka, vrlo često olakšavaju ili čak omogudavaju sigurno postavljanje pravilne dijagnoze. 4. Navedite kategorije (11) simptoma bolesti i što znate redi kratko o njima? 1. Promjene u boji – hlorza, mozaik, 2. Promjene u morfologiji – lišde postaje talasasto, kovrdžavo ili končasto, 3. Autotrofija i nanizam – biljka je kržljava i mala, 4. Hipertrofija – zadebljanje, guka, bradavica i tumor, 5. Uvelost – sudovni sistemi zapušeni, 6. Nekroza – izumiranje delija u obliku pjega. 7. Eliminisanje – eliminisanje oboljelog tkiva ili čitavih organa, 8. Destrukcija – na površini stabla u vidu rana “rak rane”, 9. Isticanje sluzi i smole, 10. Prisustvo patogenih m.o na površini biljke – pepelnica i rđa, 11. Prisustvo pečurki na stablu drveta. 5. Izvori infekcije biljaka fitopatogenim m.o mogu biti oboljelo sjeme, oboljele likovice raznog cvijeda, oboljele kalem grančice i vodni sadni materijal., razni otpatci oboljelih organa, insekti. 6. Najčešdi vektori (prenosioci) fitopatogenih m.o su čovjek, insekti, životinje, vazdušne struje, voda, poljoprivredne mašine i alatke. 7. Fitopatogene gljive prodiru u biljku: kroz razne prirodne otvore na biljci, mehaničkim putem (pritiskom), pomodu fermenata, kroz razne povrede koje su prouzrokovane biotičkim i abiotičkim faktorima. Fitopatogene bakterije prodiru u biljku: : kroz razne prirodne otvore na biljci, kroz razne povrede koje su prouzrokovane biotičkim i abiotičkim faktorima. Fitopatogeni virusi prodiru u biljku jedino kroz fine ozljede d. zida koje nastaju: mehanički – međusobni dodiri zdravih i oboljelih biljaka, vektorima biljnog i životinjskog porijekla – pomodu njihove ishrane, kalemljenjem biljaka – preko zaraženih kalema. 8. Inkubacija (inkubacioni period) je vremenski period od prodiranja patogena u domadina do prve pojave simptoma na domadina. 9. Epidemiologija je nauka koja proučava činioce koji prouzrokuju učestalos i rasprostranjenost bolesti kod ljudi, životinja i biljaka. Epidemija je pojava velikog broja infekcija biljaka, životinja i ljudi uzrokovanih jednim činiocem na jednom prostoru u kratkom vremenskom periodu. Sporadična biljna bolest je kad se jedna biljna bolest pojavljuje povremeno u nejednakim intervalima i zahvata samo mali broj jedinki. Enfitotična biljna bolest je ako je biljna bolest uvijek iz godine u godinu prisutna u jednom *****? i ima relativno umjeren ili jači intezitet. Epifitotija je pojava velikog broja infekcije biljaka prouzrokovanih jednim fitopatogenim m.o na određenom prostoru u kratkom vremenskom periodu. 10. Uzroci epifitotije su: a. Istovremeni uticaj slededih okolnost: masovno prisustvo parazita velike virulentnosti, proširenost osjetljive kulture na velikom prostranstvu, povoljni klimacki uslovi b. Pojava neke nove vrste parazita

c. Pojava novih varijateta gajenih biljaka izuzetno osjetljivih prema jednom određenom parazitu d. Promjene ili poremedaji koji mogu nastati u normalnim uslovima razvida jedne biljne vrste Deveti domadi: 1. Od čega zavisi broj m.o u atmosferi? Zavisi od: jačine vazdušnog strujanja, temperature, veličine čestica prašine, plodnosti zemljišta, vlažosti, pokrivenosti zemljišta vegetacijom, veličine naselja. 2. U kojim vodama m.o formiraju posebne mikrobiocenoze? Tekudim, slatkim, stajadim, slanim. Prema vodenim sredinama dijelimo m.o na: m.o u tekudim vodama, m.o u otpadnim vodama, m.o u stajadim jezerima, m.o u morima. 3. Što izučava limnološka m.b? Posebna grana mikrobiologije koja se bavi izučavanjem mikroorganizama u tekudim vodama. 4. Kako m.o dospijevaju u tekude vode? Dospijevaju iz zemljišta, vazduha, otpadnih voda i ostataka biljaka i životinja. Koja je uloga m.o u tekudim vodama? Učestvuju u kruženju materije i energije u rijekama,a kroz to i u stvaranju uslova života za cjelokupni živi svijet u vodi (i čišdenju).Što je autopurifikacija (obrazložiti proces) i kroz koje zone prolazi? Autopurifikacija – samopročišdavanje ili biološko čišdenje tekudih voda.Ulaskom u rijeku otpadne vode se razblažuju grupi sastojci se talože, a m.o vrše mineralizaciju organske materije. Polisaprobna zona(nastaje nakon ulivanja vode), Mezosaprobna zona (sadrži manji sadržaj organskih materija), Aligosaprobna zona (bistra voda,nema ostataka organskih materija) 5. Od čega zavisi brojnost m.o u jezerskim vodama? Sadržaja organske materije, uticaja, temperature, uticaja sunčeve svjetlosti, sadržaja kisjelina, baza, ugljen dioksida, vodonika, kao i međusobnog odnosa m.o i dužine djelovanja određenih faktora. Kako se prati brojnost i aktivnost m.o u jezerskim vodama (navedi i slojeve)? Prati se po dubini i u zoni koja ne podliježe uticaju kopna. a. Površinski sloj b. Srednji sloj c. Donji sloj d. Zona dna 6. U kojim pravcima se prati raspored m.o u morima - navedi gdje se pravci nalaze? Prati se u horizontalnom i vertikalnom pravcu.Horizontalni raspored posmatra se od obale prema pučini. Vertikalni raspored prati se u abisalnoj zoni prostire se do dubina.Navedi svaki pravac pradenja raspored m.o zone gdje se one nalaze? a. Horizontalni pravac: i. Litoralna – obalska zona prostire se do 20m od obale ii. Sublitoralna – prelazna zona – od 20 do 50m od obale iii. Abisalna – pučinska zona – prostire se na udaljensoti od obale preko 50m b. Vertikalni raspored i. Površinska – frontalna zona – obuhvata dubinu do 100m

ii. Dubinska – afotična zona – počinje na dubini od 100m a prostire se do morskog dna iii. Zona morskog dna – bentosna zona – zona bogata raznovrsnim organskim materijama, a najviše ih ima na površini dna gdje se dodiruju voda i mulj. 7. Što utiče na brojnost i aktivnost m.o u zemljištu? Tlo zemljišta (najvedi uticaj) pokrovnost zemljišta, reljef, biljni svijet, klimatsko područje, zonalni karakter, dubina. Brojnost m.o se smanjuje sa povedanjem nadmorske visine. 8. Što obuhvata horizontalni raspored m.o u zemlji? Pradenje brojnosti grupa i vrsta u zavisnosti od geografske širine. Što obuhvata vertikalni raspored m.o u zemljištu? Brojnost m.o po dubini zemljišta (mikrobiološki profil) i po nadmorskoj visini. Mikrobiološki profil je raspored brojnosti m.o po dubini profila zemljišta. 9. Rizosferni profil je raspored m.o prema udaljenosti od korijena. Tu se razlikuje nekoliko zona: korijenska, rizosferna i oklno zemljište. Koje zone razlokujemo u rizosfernom profilu i šta znate redi o njima? Korijenska zona – m.o koji žive na korijenu biljaka. Rizosferna – obuhvata sloj zemljišta na udaljenosti od oko 0,5 cm od korijena. Okolno zemljište obuhvata zonu koja je od korijena udaljena više od 1 cm.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful