11 MIKROORGANIZMI U PEDOSFERI

Zemljište koje se nalazi kao rastresiti površinski sloj zemljine kore,je veoma kompleksna životna sredina koja pruža optimalne uslove za razvoj brojnih mikroorganizama.Iz tog razloga su zajednice mikroorganizama u zemljištu nabrojane I po broju vrsta i po broju individua te zemljište predstavlja rezervoar mikroorganizama iz koga oni dospevaju i u druge prirodne sredine u biogeosferi. Zemljište se u osnovi sastoji od mineralnih materija,organskih materija vazduha i vode.Količinski odnosi pomenutih elemenata pokazuju veliku varijabilnost i,u mnogome,određuju sastav zajednica mikroorganizama u njemu. Raznovrsnost ekoloških faktora u zemljištu može da se razmatra u odnosu na njihove promjeneu vertikalnom pravcu ili pak u odnosu na tip zemljišta,a u skladu sa tim i njihov uticaj na mikroorganizme.Jedan od primjera su promjene u koncetraciji CO₂ i O₂ u vertikalnom zemljišnom stubu.Koncetracija CO₂ se generalno povećava,a O₂ smanjuje sa dubinom.U delovima sa siromašnim kiseonikom ili bez njega,povecava se količina drugih gasova:N₂O i N₂ iz procesa denitrifikacije,CH₄ iz metanogeneze,H₂S iz aerobne redukcije sulfata i slično. Zbog velikih razlika između mikrostaništa koja se nalaze u zemljištu teško je odrediti zajednička svojstva mikroorganizama u njima.Kvalitativni i kvantitativni sastav zajednice mikroorganizama je određen kvalitetom ekoloških faktora (zavisi od prirode zemljišta,dubine,godišnjih doba,stepena obrade,pH srednje količine organskih materija i drugih).Tako se, na primjer,razlikuju mikroorganizmi koji naseljavaju alkalna od onih u ekstremno kiselim zemljištima,u svakom od ovih zemljišta autohtone su one vrste čija adaptivna svojstva omogućavaju rast na datim vrijednostima pH.Polarna zemljišta su smrznuta većim dijelom godine pa je u njima autohtona zajednica psihorotrofa ili psihrofila.Pustinjska zemljišta su aridna i topla,pa su mikroorganizmi u njima adaptirani visokim temperaturama i drugim periodima suše i tako dalje..

dok biomasa životinja i mikroorganizama sačinjava njen neznatan deo.celuloza.a potom i njihovom mineralizacijom.značajna aktivnost mikroorganizama u procesima stvaranja zemljišta i stabilizacije zemljišne strukture.U ovom nizu biohemijskih procesa izdvajaju se: • • • • Transformacija biljnih ostataka.kao i od produkata njihovog lučenja. Razaranje minerala matičnog suprstrata. Stvaranje minerala.11..masti.najpre. Mikrobiološko razlaganje humusnih materija. Mineralizacija obezbeđuje oslobađanje imobilizovanih hemijskih elemenata u tkivima viših biljaka i mogućnost neprekidnog kruženja materije u odgovarajućem ekosistemu. itd.organskih jedinjenjačinioca kompleksa u zemljištu.lignin.1.voskovi.Posebno je.)To su u procese transformacije uključene brojne vrste mikroorganizama.1.vitamini.Brzina i proces razlaganja biljih .na površini zemljišta i u zoni rizosfere. 11.međutim.Procesi transformacije obuhvataju mineralizaciju. humifikacija (stvaranje humusa).humifikaciju i konzervaciju nepotpuno razloženih ostataka.u najvećem stepenu.Kako su ostaci po svojoj hemijskoj strukturi različiti (ugljeni hidrati. Transformacija biljnih ostataka Sveža organska materija u zemljištu prvenstveno potiče od ostataka viših biljaka.ulja.Mikroorganizmi su osnovni nosioci niza elementarnih biogeohemijskih procesa koji rezultiraju pojavom.pektin.1 ULOGA MIKROORGANIZAMA U ZEMLJIŠTU U terestričnim ekosistemima mikroorganizmi aktivno učestvuju u procesima transformacije materije i energije na način kako je to opisano u Poglavlju 9.a odvijaju se.

Visok sadržaj lako razgradljive. .u vodi rastvorljive.organske materije pogoduje brzoj mineralizaciji.tkiva uslovljeni su njihovim hemijskim sastavom.zavise od vrsta biljaka.starosti i drugih činioca.a promena hemijskog sastava praćena je sukcesijama vrsta mirkoorganizama.Transformacija organske materije se odvija preko niza prelaznih proizvoda.dok je velika količina lignina znatno usporava.ali i od uslova njihovog staništa.

Bacillus.azotom i elementima mineralne ishrane. Sposobnost da razlažu humus imaju mirkoorganizmi iz različitih taksonomskih grupa (gljive.Bakterije i gljive su ključni nosioci u procesu humifikacije u prirodnim sredinama.2.azotasta i azotna kiselina i niz drugih jedinjenja činioca procesa raspadanja i dinamike zemljišta.Micrococsus su.Mineralizacijom humusa nastaje ugljendioksid.koje sa mineralnim sastojcima zemljišta obrazuju organomineralna jedinjenja. 11.a sam proces određuje mnoge fizičke i hemijske osobine zemljišta.Različite bakterije iz rodova Nocardia.1.Corynebacterium.na primjer.Penicilium frequentas i Aspergillus fumigatus transformišu fulvokiseline u huminsku.bakterije. Pri konzervaciji znatan deo hemijskih elemenata ostaje u imobilizovanom stanju i tek se nakon dužeg ili kraćeg vremena uključuje u biogeohemijske cikluse kruženja.a proces razgradnje se ostvaruje aktivnošću zajednica mikroorganizama.i tako dalje.Humifikacija je niz biohemijskih transformacija molekularnog sastava prvobitnih organskih materija i nastanak novih-humusnih. 11. Mikrobiološko razlaganje humusnih materija Mikrobiološko razlaganje humusnih materija je sastavni deo biogeohemijskog kruženja i ima značajnu ulogu u obezbeđivanju viših biljaka.Actionomycetes).Gljive Trichoderma viride.amonijak. Mikrobiološko razaranje matičnog supstrata Mikrobiološko razaranje minerala matičnog supstrata obezbeđuje mobilizaciju neophodnih elemenata mineralne ishrane.u stanju da sporo koriste huminsku kiselinu i srodna jedinjenja kao izvore azota i ugljenika.1.retko pojedinačnih vrsta.Na taj način se stvaraju rezerve elemenata plodnosti zemljišta.3.Među aktivnim .

halkopirita i drugih sulfidnih minerala. .Enzimski mehanizam u raspadanju minerala od najvećeg je značaja u zemljištima humidnih oblasti.Aspergillus.Trichoderma.U zemljištima sa normalnom vlažnošću biološko raspadanje supstrata se odvija direktnim djelovanjem ekstra celularnih polisaharida koje mikroorganizmi produkuju.Mucor i Fusarim.odnosno Cephalosporium.Chaetomium.učesnicima u procesu mikrobiološkog razaranja minerala su bakterije nitrifikatori.vrste iz rodova Penicillium.na primjer oksiduju sumpor i dvovalentno gvožđe pri čemu se vrši transformacija pirita.Djelovanje mikroorganizama u odnosu na matični supstrat je ili neposredno ili posredno.Thiobacillus vrste. u nešto manjoj mjeri.Pod njihovim uticajem.Jedan od primjera neposrednog djelovanja se bazira na aktivnosti mikrobioloskih enzima koji izazivaju oksidaciju ili redukciju elemenata s promjenljivom valentnošću.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful