E Drejta Familjare

Kuptimi i familjes dhe të drejtës familjare
y

Rrregullimi i mardhënjeve juridiko-familjare në sistemet juridike botërore, Si pjese perberse e sistemit juridik ajo studion tërsinë e normave juridike që rregullojnë marëdhëniet familjaremartesore, midis prindërve dhe fëmijeve te birësimit dhe kujdestarisë. Vendi i të drejtës familjare në sistemet juridike botërore, përkatësisht në Kosovë.

y

y

Objekti i mardhënjëve juridikojuridikofamiljare
y

Mardhënje të natyrës personale a)Mardhënjet personale mes bashkëshortëve, b)Mardhënjet prindërore, c)Mardhënjet e kujdesarisë.

Mardhënjet të natyrës pasurore a)Mardhënjet pasurore që lindin nga martesa dhe gjinia.

Parimi i laicitetit Parimi i ndaljës së ndikimit të aspektit fetar Parimi i kujdesit të veqant ndaj fëmijëve y y y .Parimet e të drejtës familjare y y Parimi i barazisë së mardhënjëve familjare Parimi i mbrojtjës shtetërore dhe shoqërore të mardhënjëve që lindin prej familjës.

Burime të drejtpërdrejta. Burimet sekondare(plotësuese) Burime nacionale dhe ndërkombëtare .Burimet e të drejtës familjare y Burimet primare. Burime të tërthorta.

€Metoda . sociologjike e perkufizon normën juridike si realitet jo si dukuri ideale. Ajo analizon dhe shpjegon arsyen shoqërore të ekzistimit të saj.Metodat e të drejtës familjare €Metoda normative-juridike shpjegon se qka parasheh dhe qfar kuptimi ka një norme juridike.

. Familja Punalua( egzogame).Instituti i familjes y y y y y y y Familja e quajtur Promiskuitet. Familja Konsanguine(me lidhje gjaku). Patriarkati. Martriarkati. Monogamia. Familja Sindiozmike.

Familja sipas përberjes numerike të anëtarëve te gjinise 2. morale. Familje sipas mënyres se themelimit. 2. Mardheniet pasurore. 5. € . 4. jetojnë në një ekonomi të përbashkët familjare dhe mbajn përgjegjsi shoqërore për njëri tjetrin. Stabiliteti i lidhjeve familjare. Kulturave familjare etj.Llojet e familjeve Familja përben një bashkim personash të cilët për shkak të martesës. Llojet e lidhjeve familjare. ekonomike dhe juridike. y Llojet e familjes sipas kriterit juridik 1. Sipas natyres se mardhenieve familjare. 3. € Sipas përberjes numrit te anëtareve te gjinisë a) E vogel b) E gjerë dhe Klasifikimi I familjes sipas kriterit sociologjik 1. gjinisë ose birësimit jane te lidhur mes veti ne marrëdhënie psikologjike.

Funksioni ekonomik. Funksioni mbrojtjës. Funksioni I rritjes dhe edukimit të fëmijëve.Funksionet dhe planifikimi i familjes y y y y y Funksioni riprodhimit njerzor. . Funksioni shoqërues.

jetojnë në një ekonomi të përbashket familjare dhe mbajn përgjegjësi shoqërore për njëri tjetrin. gjinisë ose birësimit janë të lidhur mes veti në marrëdhënie psikologjike.Baza e themelimit të familjes € Familja perben nje bashkim personash te cilet për shkak te marteses. y y y Gjinia. Martesa dhe bashkësia jashtëmartesore dhe Adoptimi . ekonomike dhe juridike. morale.

Ne vijë të terthortë: vëllezërit. Gjinia e gjakut Eshte lidhje prej gjakut qe krijohet mes dy e me shume personave qe rrjedhin njeri prej tretrit.€Gjinia Eshte lidhje midis dy apo me shumë personave. ati. e themeluar me lindje apo me ane te ligjit. gjininë e kumbarisë dhe e drejta e sheriatit gjininë e qumshtit. Gjinia e gjakut ka dy lloj vijash . €Llojet e gjinis a) Gjinia e gjakut b) Gjinia e krushqisë c) Gjinia e birsimit €E drejta kanonike kishte nje lloj tjetër te gjinisë. kusherijtë.Ne vij te drejte-hipse dhe zbritëse: djali. motrat. . gjyshi .

sh ne vij te drejtë ² llogaritja e gjinisë me shkallë llogaritet afria e personave ne kuadër të vijave në gjini dhe kështu ati djali janë në gjini në shkall të parë.P. . Në vij të tërthortë motra dhe vëllau janë në shkallë të dytë të afrisë dhe kështu llogariten afëritë deri trungu që është person nga i cili ka origjinë të përbashkët. djali gjyshi dhe nipi jane në shkallë të dytë.

b) Laiciteti në raportet bashkëshortore. e) Bashkësia e jetës së vazhdueshme martesore . objekti dhe subjekti i mardhënjeve martesore y Parimet e mardhënjëve martesore . c) Monogamia.Martesa. Martesa. a) Barazia në mardhënjet bashkëshortore. d) Institucinaliteti i raporteve bashkëshortore.

Planifikimi I familjes Politika e zvoglimit të natalitetit dhe Politika e ngritjes së natalitetit .

. në ndjenjën e dashurisë mirëkuptimit të ndersjelltë që lidhet para organit kompetent me shprehjen e pëlqimit ne menyrë të lirë sipas procedurës së parashikur me dispozita ligjoreµ.Martesa Si instutucion juridik ´Martesa është bashkim i lirë. solemn i jetës së një burri me një grua i mbështetur në barazin morale dhe juridike.

kodi civil i Napoleonit-karakteristikat specifike. . përfaqësuesit e këtij koncepti Emanuel Levi-martesa krijon statusin juridik bashkohor.MARTESA SI KONTRATË y Njihet në të drejtën romake e franceze. ndersa martesa si institucion juridik.

.Martesa dhe qëllimet që rrjedhin nga raportet martesore y Qëllimi natyror. y Qëllimi moral dhe y Qëllimi shoqëror.

d) Gjinia dhe e) Mituria. b) Bigamia. b) Gjinia e kundërt dhe c) Lidhja e martesës para organit kompetent Kushtet negative të quajtura pengesa martesore a) Mungesa e vullnetit. Kushtet të ashtëquajtura si ndalesa martesore . c) Mungesa e aftësis së veprimit si dhe sëmundje psikike.Kushtet për lidhjen e martesës y Kushtet pozitive apo të domosdoshme a) Vullneti I lirë I bashkëshortëve.

Procedura për lidhjen e marteses y y y y Fejesa Akti i lidhjes së martesës (kurorzimi) Librat e gjendjës civile Forma civile dhe religjioze për lidhjen e martesës .

. Pengesat e paevitueshme janë: a) Mungesa e vullnetit.Efektet e pengesave y Pengesat martesore të evitueshme janë: a) Mituria dhe b) Gjinia e krushqërisë. b) Sëmundjet psiqike dhe paaftësia për të vepruar. c) martesa ekzistuese dhe d) gjinia e gjakut.

c) gjinia e krushqërisë. d) martesa ekzistuese.EFEKTET E PENGESAVE y Pengesat martesore të përhershme janë: a) gjinia e gjakut. Pengesat e përkohshme: a) sëmundjet psikike. . b) mituria.

. Pengesat me efekt relativ: a) krushqëria. b) sëmundjet psikike. c) martesa ekzistuese dhe d) mituria.EFEKTET E PENGESAVE y Pengesat me efekt absolut: a) Gjinia e gjakut.

Procedura për lidhjen e martesës
y y y y

Fejesa Akti i lidhjes së marteses (kurorzimi) Librat e gjendjes civile Forma civile dhe religjioze për lidhjen e marteses

y y y y y

Forma paraqet Martesa mënyrën dhe procedurën për të

y

qenë një martesë e vlefshme. Procedura paraqitet formale për faktin e pasojave që krijohen por edhe rëndësin e martesës. Mënyr jo formale e martesës paraqet të vetmin kusht pajtimin e vullnetit të bashkëshortëve. Mënyra formale kërkon formë të veqant të cilën i`a ka kushtëzuar ligji. Legjeslacioni bashkëkohor kërkon procedurë formale dhe solemne para organeve kompetente për vlefshmërin e martesës. Formë civile, para organit kompetent, procedurës ligjore në lokalet e caktuara.

Martesa
y y

Formë civile AD Solemnitatum, Formë Probationem: a) Procesverbalet me rastin e lidhjes së martesës, b) Regjistrimi I martesës në librat amëz të kurorëzuarve, c) Përpilimi I akt kurorës, d) Nënshkrimi I akt kurorës.

y .Procedura për lidhjen e martesës Kompetenca paraqet autorizim por edhe obligim I organeve të caktuara për ushtrimin e të drejtave dhe detyrave të caktuar në bazë të rregullave imperative ligjore. y Kompetenca lëndore. y Organet që bëjnë kurorzimin janë organe administrative që gëzojn autorizime publike. y Kompetenca territoriale dhe y Kompetenca funksionale.

ditëlindja. Kërkesa përmban emrin dhe mbiemrin e të fejuarëve. vendbanimi. . shtetësia. deklaratën e bashkëshortëve që dëshirojnë të lidhin martesë.Veprimet proceurale për lidhjen e martesës y Procedura paraprake a) Paraqitjes së kërkesës së të fejuarëve për të lidhur martesë. certifikata për gjendjen martesore.

Emri. mbiemri dhe adresa e dëshmitarëve. Akti I lidhjes së martesës. Viti I lindjes.KURORZIMI y y y y y y y y y y y y y Paraqet aktin final të martesës. Persona pjesmarrës paraqiten. Vendi I lidhjes së martesës. Emri. bashkëshortët. Numri personal. Data dhe vendi I lidhjes së martesës. Emri dhe mbiemri I prindërve. Rregjistrimi martesës Emri dhe mbiemri I bashkëshortëve. Adresa e lidhjes së martesës. nënpunësi I gjendjes civile dhe dy dëshmitarë. mbiemri I ofiqarit që bënë lidhjes e martesës. .

Fejesa .

Fejesa y Eshet nje fjalë e urtë popullore. djali dhe vajza duhet te mendojne seriozisht . tradhëtia.dhe te kene mjaft kohe per te menudar: kushe është. Fejesa eksiston qe te mos rrezikohet kurora: qe të fejuarit të kenë mjaft kohë për ndërrim eventual të mendimit. çka bënë dhe çfarë karakteri ka ai person me të cilin dëshirojn te martohen. mos te behen "fatzi"). më mirë ështe te shlyhen njëqind fejesa. Mu per këtë arsye ekziston fejesa! Fejesa eshte: 1)premtim martese: 2)kohë e nevojshme per te menduar dhe mundesi për të ndryshuar vendimin prej premtimit te marteses deri te kurorzimi. që thotë: "Njeriu një herë martohet një herë zezohet!" Që të mos të "zezohen" (mos të fiken. se te shkatrrohet vetem nje kurorë! .. ndërrimi i mendimit . për fejes është e rëndësishme që të fejuarit të dinë se fejesa është premtim ME KUSHT nëse para kurorzimit nuk ndërrohet dicka: sëmundja.....

dhe me marëvesheje.Pushimi I fejesës y y Me vdekje. Pasojat e shkëputjes së fejesës. Kompenzimi I dëmit dhe Kthimi I dhuratave. Me shkëputje. y y y . njënaëshme.

c) Liria e zgjedhjes së punës dhe profesionit. e) Respektimi dhe ndihma bashkëshortore . d) Besnikria bashkëshortore.MARËDHËNJET E NATYRES PERSONALE MES BASHKËSHORTËVE BASHKËSHORTË y Të drejtat dhe detyrat që nuk mund të bëjn marrveshje a) Jetesën e përbashkët. b) Barazin bashkëshortore.

Të drejtat dhe detyrat që bashkëshortët mund të bëjnë marrëveshje a) Caktimi I mbiemrit. d) Caktimi I shtetësis. c) Caktimi I numrit të fëmijëve dhe punëve të përbashkëta. b) Caktimi I vendbanimit. .

Të drejtat dhe detyrat pasurore të bashkëshortëve y y Kategorizohen: Të drejtat dhe detyrat personalepasurore të bashkëshortëve. . y Të drejtat dhe detyrat pasurore të bashkëshortëve.

. 1) Deyrimi I ushqimit të bashkëshortit: a) Mos të jetë I aftë apo mos ketë marëdhënje pune. b) Të mos ketë mjete për jetesë. II) Detyrimi I ushqimit të familjes dhe III Detyrimi I kujdesit të bashkëshortit për përmbushjen e detyrimeve apo nevojave personale martesore dhe familjare.Të drejtat personale-pasurore personaley Karakteristik e të drejtave personale janë ato të drejta që janë të lidhura për personalitetin dhe si të tilla nuk mund të barten në persona tjerë a`s inter-vivos e a`s mortis causa. c) Që bashkëshorti të mos ketë mundësi ta mbajë.

y Pasuria e veqantë. y .( ekzistimi I partesës.Detyrimet pasurore Regjim pasuror quajm tërsinë e normave juridike që rregullojn në njërën anë marëdhënjet pasurore mes bashkëshortëve si dhe marëdhënjet pasurore mes bashkëshortëve dhe personave tjerë. puna). y Pasuria e përbashkët.

nuk dihen hiset. por mund të vie deri te pjestimi edhe me vendim të gjykatës. regjistrimi apo administrimi në mënyr të përbashkët. . Pjestimi i martesës mund të bëhet në rradhë të parë me marëveshje. Administrohet nga dy të martuarit. Regjistrohet në librat publik në emër të dy bashkëshortëve. Pasuria bashkëshortore përbëhet prej aktives dhe pasives.Natyra juridike e pasurisë së bashkëshortëve y y y y y Pasuria e përbashkët paraqet kategori të veqant që e karakterizon jeta bashkëshortore. titullar të saj paraqiten bashkëshortët.

.

Zgjidhja e martesës . b) Shkaqet e fshehta dhe jo të fsheht. c) Shkaqet për të cilat krijohet e drejta në padi pas dhe pa afat.Pa vullnetin e bashkëshotëve Me vullnetin e bashkëshortëve y Vdekja dhe shpallja e persove të zhdukur për të vdekur y Shkurorzimi a) Shkaqet absolute dhe shkaqet relative. y Anulimi i martesës. d) Shkaqet për të cilat humbet e drejta në padi pas dhe para afatit.

y Bigamia. y Gjinia e njejtë. y Mituria. y . y Gjinia e gjakut.Anulimi Një martesë e pavlefshme mund të anulohet. y Sëmundja psikike dhe zhvillimi I metë mendor. y Mungesa e vullnetit.

y Sistemet që lejojnë shkurozimin. y Sistemin që shohin shkuroëzimin si sanksion.Historiku i shkurorëzimit y Sistemet që ndalojnë shkurorzimin. y Sistemet që e shohin shkurorëzimin si ilaq. . y Sistemi i kombinuar i shkurorëzimit.

Shkak i shkurorëzimit paraqet çrregullimi serioz dhe i vazhdueshëm i marëdhënjeve martesore. e cila paraqet shkallë të lartë sa që realizimi i qëllimit i martesës dhe e i jetës së përbashkët të mëtutejshme e bëjnë të pamundur. y .Shkurorëzimi y Paraqet zgjidhjen e një martese të vlefshme gjatë jetës së bashkëshortore për shkaqe të parapara me ligj ose në procedurë ligjore. me aktgjykim të organit kompetent shtetëror.

shkurorëzimi më marrëveshje të dyanshme etj. shkelja e besnikërisë të bashkëshortëve. kur marrëdhëniet martesore janë çrregulluar në mënyrë serioze dhe te vazhdueshme. ose për shkaqe tjera është ndërprerë bashkësia martesore. y Bashkëshortët mund të kërkojnë ndarje.Zhgjidhja e martesës "Me të vërtet është pe t'u shqetsuar me këtë fenomen qe po ndodh tek ne në kohët e fundit. sidomos shkurorzimet për me ndërruar gjendjën ekonomike dhe ti bëjn letrat me shtetase te huaja . sëmundjet psikike të pashërueshme dhe paaftësia e vazhduar për të bashkëjetuar. y . keqtrajtimi serioz. Ajo më pas përmend edhe shkaqe të tjera të ndarjet siç janë: jeta e padurueshme e bashkëshortëve. ndërprerja pa arsye e jetës faktike më tepër se një vit.

dhe në katër mujorin e fundit të vitit 2009 numri i ndarjeve është rritur deri në 200 raste. shihet se ka një rritje enorme të ndarjeve që nga viti 2000 e deri në ditën e sotme. në vitin 2005 numri i përgjithshëm i ndarjeve është 626. numri i përgjithshëm i ndarjeve është 351.Shkaqet e shkurorzimit në Kosovë Sipas statistikave në Gjykatën e Qarkut në Prishtinë. Në vitin 2000. Edhe në vitin 2007 numri i përgjithshëm i ndarjeve është rritur deri në 717 raste . pra 676 raste. . në vitin 2003 numri i përgjithshëm i ndarjeve është 692. Në vitin 2004 numri i përgjithshëm i ndarjeve është rritur deri në 676 raste . ndërsa në vitin 2008 numri i përgjithshëm i ndarjeve është 709. ndërsa vitin 2001 ka arritur shifra në 412. Pra ka një ngritje. në vitin 2006 numri i përgjithshëm i ndarjeve ka shënuar rritje të njëjtë si në vitin 2004. Gjithashtu në vitin 2002 numri i përgjithshëm i ndarjeve ka shënuar trend të rritjes deri në 546 raste.

b) Parimi I dispozicitetit dhe c) Parimi I përjashtimit të drejës për të disponuar me objektin e kontestit. Perpjekja për pajtim të bashkëshortëve Përpjekja për pajtim e bashkëshortëve Masat e perkohshme Masat e përkoshme Procedura e të provuarit Procedura e të provuarit .PROCEDURA E SHKURORZIMITTË SHKURORZIMIT TË BASHKËSHORTËVE Parimet a) Parimi I përjashtimit të publikut në procedurë. kujdesit ndaj personave të veqantë.

kur kanë fëmijë të përbashkët.Shkurorëzimi me marëveshje y Shkurorëzimi me marveshje. y Shkurorëzimi kur nuk kanë fëmijë të përbashkët. .

është me rëndësi të ceket që në kontestet martesore nuk mund të merret në munges së një bashkëshorti e as në bazë të pohimit. y .Aktgjykimi y Martesa konsiderohet se ka përfunduar në momentin e marrjes së vendimit të formës së prerë.

Mjetet e goditjes së vendimit y y y y Ankesa. . Revizioni dhe Kërkesa për përsëritjen e procedurës. Kërkesa për mbrotjen e ligjshmërisë.

Pasojat e natyrës personale Pasojat për fëmijët y y y y y Mbiemri. Ndarja e pronës së përbashkët. Detyrimi i ushqimit. y Arsimimin « y Pasojat e shkurorzimit . E drejta e baneses. y Banimin. E drejta e trashëgimit« Për edukimin.

Por si kuptohet nga mjedisi kjo bashkësi. Zakonisht qëllimi i lidhjes së bashkësisë jashtëmartesore paraqitet jetesa e përbashkët. Bashkëshortët duhen jenë të gjinive të kundërta. e vazhdueshme për një periudhë të konsiderueshme kohore. bashkësi stabile« .BASHKËSIA JASHTËMARTESORE y y y y y Bashkësia jashtëmartesore paraqet bashkësi faktike midis burrit dhe gruas. fëmijët e përbashkët. ekonomia e përbashkët. Këtë bashkësi duhet ta njohin rrethi i caktuar apo mjedisi jetësor. duke parë se ata jetojnë së bashku.

y . duke parë se i realizojnë pothuajse të njejtat funksione si tek martesa dhe janë të barabartë ashtu si te martesa sa i përketë të drejtave dhe detyrimeve.Bashkësia jashtëmartesore si dukuri shoqërore dhe juridike Bashkësia martesore fillimisht nuk gëzonte mbrojtje juridike me anë të ligjit duke konsideruar si rrethanë apo fakt që i paraprinte martesës« y Tanimë ajo paraqet gati përditshmëri e personave si më e lehtë. mungon vetëm akti I kurorzimit.

y Pra qëllimi i kësaj bashkësië paraqitet jeta e përbashkët. ndihma materiale si e ndërsjelltë e bashkëshortëve y . y Qëllim tjetër paraqitet : lidhja emocionale.Mënyrat e themelimit të bashkësisë jashtëmartesore Mënyra e themelimit të kësaj bashkësie është jo formale me vetëm deklarimin e vullneteve të personave që krijojn këtë bashkësi jashtëmartesore. y Elementi konstiutiv paraqitet jeta e përbashkët dhe e vazhdueshme.

Sekset e kundërta. Monogamia.Kushtet e bashkësisë jashtëmartesore y y y Njohja ( notariteti ). .

Paraqet bashkësi monogamike e cila pushon me pushimin e qëllimit të jetës së përbashkët. kjo bashkësi është e njohur nga mjedisi ku jetojnë.Bashkësia jashtëmartesore y Bashkësia jashtëmartesore paraqet bashkësi e jetës së vazhdueshme. e themeluar me vullnetin e shprehur të një burri dhe gruaje të cilët kanë jetuar dhe vazhdojnë të jetojnë bashkërisht për një kohë të gjatë në këtë bashkësi. .

sociale « y E krijojn poashtu personat me gjini të kundërta. y Realizmi i marëdhënjëve emocionale. ekonomike. y Përkujdesja ndaj fëmijëve. y Pasuria e përbashkët. y Jeta e përbashkët. inetelektuale. y .Ngjashmërit me marëdhënjen martesore Paraqiten shumë elemente konstituive ashtu sikur tek martesa. y Përkujdesja e përbashkët financiare.

y Bashkësia jashtë martesore prodhon efekte më të ngushta se martesa. y Mënyra e pushimit të martesës është në mënyr formale ndërkaq ajo e bashkësisë jashtëmartesore faktike. y Pasojat e pushimit të bashkësisë jashtë martesore janë më të vogla se sa te pushimi I martesës.DALLIMET E BASHKËSISË JASHTË MARTESORE ME MARTESËN Dallimi qenësor paraqitet tek formaliteti. y .

y .Llojet e bashkësisë jashtëmartesore y y Bashkësia jashtëmartesore e çastit. Bashkësia jashtëmartesore e përkohëshme dhe Bashkësia jashtëmartesore e vazhdueshme.

Me shprehjen e njëanëshme të vullnetit. y y y . Me marrëveshje. Me lidhjen e martesës.Pushimi i bashkësisë jashtëmartesore y Shuarja e bashkësisë jashtëmartesore me vdekje.

Elementit natyror.MARRËDHËNIET MES PRINDËRVE DHE FËMIJËVE y Ajo që i karakterizon marëdhëniet mes prindërve dhe fëmijeve shprehen falë tri elementeve dhe atë të. y Elementi juridik. y Elementi shoqëror. y .

SUBJEKTËT E TË DREJTËS PRINDËRORE Prindërit dhe y y Fëmijët .

Statusi prindëror i fëmijëve a) të jetë i lindur nga mardhënjet martesore. atësia bashkëshortore. b) që ta ketë lindur gruaja në martesë. amësi martesore si dhe c) që i ati të jetë burri nënës së ka lindur fëmijën. .

y y y y y y y Kjo prejardhje e fëmijës përcaktohet me disozita ligjore. Fëmija i lindur mbrenda afatit prej 300 ditëve pas zgjidhjes së martesës. Prejardhja martesore e fëmijës . Kështu fëmijë martesor konsiderohet. Fëmija i lindur nga prindërit që kanë shprehur dëshir të martohen por janë penguar prej faktit të lindjes së pengesave martesore. Fëmija i lindur në martesën ekzistuese të fëmijës. Fëmija i lindur edhe nga martesa e pavlefshme. Fakt relevant për llogaritjen e fëmijës martesor paraqet momenti i zënjës së fëmijës.

Për tu vërtetuar ky fakt merret evidenca nga librat amëz të lindjes. y .VËRTETIMI I AMËSISË y Është me rëndësi të dihet që fëmija martesor është i lindur nga gruaja e cila në momentin e lindjes së fëmijës ka qenë në martesë.

y . y Ekzistimi i martesës në momentin e lindjes së fëmijës dhe y Ekzsistimi i martesës në momentin e zënjës së fëmijës. y Për tu vërtetuar atësia duhen plotësuar këto kushte.VËRTETIMI I ATËSISË Prezumohet se atë i fëmijës është burri i nënës së fëmijës e cila në momentin e lindjes së fëmijës apo zënies së tij ka qenë në lidhje martesore.

y y y . Fëmija.KUNDËRSHTIMI I AMËSISË y Padin për kundërshtimin e amësisë mund të paraqesin. Nëna e regjistruar në librat amëz të lindjes. Gruaja që pretendon se është nënë e fëmijës.

y Nga fëmija. y Nga nëna e fëmijës. y Nga burri i gruas dhe y Nga ati që e konsideron vetën prind natyror i fëmijës jashtëmartesor. y Personat që mund ta ngrisin këtë padi. y .KUNDËRSHTIMI I ATËSISË Qëllimi i kësaj padie paraqitet se burri i nënës së fëmijës nuk është atë i fëmijës.

y .PROCEDURA PËR KUNDËRSHTIMIN E ATËSISË Kompetente paraqiten gjykatat e qarkut me seancë të mbyllur ( përjashtohet publiku ). y Provat që merren në këtë procedur paraqiten. dhe Provat mjeko-ligjore. y y Provat juridike ( vërtetohet koha e zenies së fëmijës ).

y Bëhet ndryshimi nga ofiçari i gjendjes civile në librat regjistrues së lindjes. y . m. th krijon efekt erga omnes dhe efekt prapaveprues dhe fëmija i fiton të drejtat dhe detyrat ndaj atit natyror të tij. y Në njërën anë fëmija shkput lidhjen me anëtarët tjerë të gjinisë dhe krijon lidhjet e reja gjinore me anëtarët e familjes së vërtet të tij.PASOJAT E KUNDËRSHTIMIT TË ATËSISË Vendimi i gjykatës ka karakter konstiuitiv që d.

atësia e kundërshtuar pas kalimit të 300 ditëve apo marrjes së vendimit të formës së prerë. Të ketë lindur nga gruaja e ve (gruaja e pas zgjidhjes së martesës si dhe gruaja pas kalimit të 300 ditëve pas zgjidhjes së martesës). e lindur nga gruaja e martuar gjatë martesës apo pas shpalljes së pavlefshme.FËMIJËT JASHTËMARTESOR   Të jetë i lindur nga gruaja e pamartuar.  Fëmijët .

b) Duke deklaruar në procesverbal para organit të kujdestarisë se e pranon fëmijën si të vetin. c) Duke krijuar aktin e testamentit. Me vërtetimin e atësisë: a) Duke deklaruar në procesverbal para ofiqarit se e pranon fëmijën si të vetitn. .Fëmijët jashtmartesor ju vërtetohet statusi prindëror me:  Me vërtetimin e amësisë.   Me vendim të gjykatës.

y Mënyra e njohjes është që të shkoj para organit të ofiçarisë të pranoj fëmijën si të tij apo edhe me testament. i shprehur si vullnet i lirë për ta konsideruar fëmijën jashtëmartesor si të vetin. y . y Njohja e bërë nuk mund revokohet.NJOHJA E AMËSISË Paraqet veprimin e njëanshëm të gruas.

Po ashtu është veprim i njëanshëm. Kjo deklarat nuk mund të bëhet me anë të prokurës. . y Zotësia për ta kryer këtë verprim i njihet personit me zotësi të veprimit ( mbi moshën 16 vjeqare por edhe atij që ju ka hequr pjesërisht zotësia e veprimit ). y NJOHJA E ATËSISË Kjo njohje nuk krijon asgjë të re veqse e shpallë atësin ekzistuese. y Njohja e atësisë është e rregulluar me anë të dispozitave ligjore. është me rëndësi të ceket se njojha paraqet deklarat individuale e jo kolektive. Njohja ka fuqi prapavepruese. me anë të të cilit një burrë e shpreh vullnetin e vet se ai konsideron se është atë i fëmijës jashtmartesor.

personit që nëna e ka cekur si atë të fëmijës që të deklaraohet për atësinë. Deklarata paraqet veprim i karakterit personal. PROCEDURA PËR NJOHJEN E ATËSISË . Me anë të deklaratës në procesverbal pran oganit të ofiçarisë. Kjo deklarat në mënyrë personale i`a dorzon ofiçari i gjendjes civile. Me anë të testamentit. Edhe me anë të testamentit. Këtë dekalarat për njohjen e fëmijës jashtëmartesor mund ta bëjë çdo mashkull. Edhe para organit të kujdestarisë mund të bëhet deklarimi për njohjen e fëmijës. Me anë të deklaratës në procesverbal pran oganit të kujdestarisë. në dispozitën e veqant mund të bëhet njohja e atësisë. Në këto mënyra.y y y y y y y y y y y Paraqet metodë të thjeshtë për njohjen e fëmijës. Nëna sipas vullnetit të lirë apo me urdhërin e ofiçarit i cili mund ti kërkoj nënës që të tregoj se kush është prind i fëmijës jashtamrtesor mbrenda afatit 30 ditor.

y Zotësia për të vepruar.KUSHTET PËR NJOHJEN E ATËSISË y Është me rëndësi të ceket fillimisht se nuk vërtetohet deklarat e atit që e konsideron vetën si atë natyrorë të fëmijës. y Pëlqimi i nënës së fëmijës. y Kushtet për këtë njohje. y Lindja gjallë e fëmijës . . y Pëlqimi i fëmijës.

y Barazohet në pikpamje të të drejtave dhe detyrimeve me fëmijët martesor.EFEKTET JURIDIKE TË NJOHJES SË ATËSISË Shkaktohen të njejtat efekte ashtu si tek vërtetimi i atësisë. y Kjo njohje po ashtu ka efekt prapaveprues. y . y Vendosen marrëdhënjet prindërore mes atit dhe fëmijës jashtëmartesor dhe personave tjerë të gjinisë. y Regjistohet në librat amë të lindjes.

kanosja apo shtrëngimi.ANULIMI I ATËSISË SË NJOHUR Mund të ndodhë që deri tek njohja e atësis jashtëmartesore ka ardhur atëher kur nuk janë plotësuar kushtet e parapara ligjore. Mungesa qoft edhe të një kushti të vetëm sjell mosnjohjen qoftë edhe të një kushti vetëm. y Kjo padi mund të ngrihet mbrenda afatit prej 6 muajsh nga dita kur ka ndodhur. y . y Anulimi absolut sjellë pasoja ergaomens. y Ndërkaq deri tek anulimi relativ vie atëher kur deklarat e dhënë për njohjes e atësisë është bërë me anë të dhunës. po ashtu paraqitet numri i gjerë i personave që mund të ngrenë këtë padi. lajthimi. mashtrimit apo edhe kanosjes. lajthimit. dhuna. procedura bëhet para oganit kompetent.

KUNDËRSHTIMI I ATËSISË SË NJOHUR Në rradhë të parë fëmija. y . pastaj personi që e konsideron vetën atë të fëmijës mund të ngrej padi e të kërkoj dy kërkespadi dhe atë. y T` ia kundërshtoj personit që së pari e ka konsderuar vetën si atë të fëmijës jashtëmartesor kurse me kërkesën tjetër kërkon y Që aji të njihet si atë i fëmijës jashtëmartesor. y Këto padi duhen paraqit mbrenda afati prej 1 viti nga regjistrimi i atësisë në regjistrat e gjendjes civile.

VËRTETIMI I ATËSISË ME VENDIM TË GJYKATËS
Mund të ndodh të paraqitet konflikti mes dy nënave si pretendente të nënës natyrore, pradaj nevojitet vendimi gjygjësor për të zbardhur këtë rast. y Si bazë për të vendosur objektivisht këtë rast gjykata e merr parasysh faktin e shtatëzanisë dhe lindjen e fëmijës, pradaj si e tillë konsiderohet gruaja që e ka lindur fëmijën. y Merret parasysh edhe kriteri gjenetik, trashëgimor, prognoza e mjekëve gjygjësor, dëgjimi i dëshmitarëve. y është me rëndësi që edhe në këtë rast nuk e ndryshon statusin fëmija ende e mban statsin jashtëmrtesore por efekti vetëm është se tani i vërtetohet amësia.
y

VËRTETIMI I ATËSISË ME VENDIM TË GJYKATËS
Qëllimi i çdo shoqërie paraqitet që të vërtetohet atësia e fëmijës, me qëllim që të mos paraqitet fëmija në pozta diskriminuese dhe të barazohen fëmijët jashtëmartesor me ata martesor. y Kjo atësi vërtetohet nëse fëmija i lindur jashtëmartese në kohen e zënjes së fëmijës bashkjetonte me nënën e fëmijës, ose ka pasur ndonjë kontakt me gruan, ose i ka premtuar gruas martesë, ky vërtetim bëhet vetëm pasi të ketë lindur fëmija. y Të drejtën e paraqitjes së padisë e kanë personi që e konsidëeron vetën atë të fëmijës, organi kujdestarisë, nëna e fëmijës, fëmija.
y

E DREJTA PRINDËRORE
y

y y

E drejta prindërore si pjesë përbërse e sistemit juridik paraqet tërsin e normave juridike- me anë të të cilave norma rregullohet raporti mes prindërve dhe fëmijëve, midis birësuesit dhe të birësuarit, midis kusherinjëve dhe personave tjerë në gjini. Marëdhënja prindërore posedon dy elemente; elementin natyror dhe atë juridik. Elementi natyror paraqet komponenten e lidhjes biologjike mes prindit dhe fëmijës që e përcjell deri në moshën madhore të tij por mund të vazhdohet edhe pas kësaj moshe, ndërkaq elementi juridik paraqet komponenten e vërtetimit të atësisë apo amësisë në rrethana të caktuara.

Të drejtat personale janë të lidhura ngusht me prindin prandaj ajë paraqitet i vetmi i autorizuar për ti poseduar.KARAKTERISTIKAT E TË DREJTAVE PERSONALE y y y y y y Shprehen në të drejta dhe detyra personale të prindërve ndaj fëmijëve dhe Të drejta dhe detyra personale ndaj pronës së fëmijëve. Këto të drejta nuk mund të barten e as të trashëgohen. Këto të drejta i`u sigrohen që të dy prindërve. Paraqesin të drejta absolute të prindërve. që bashkërisht dhe vetëm në interes të fëmijëve si breng kryesore e tyre të ushtrohen për fëmijët e tyre .

y y y y y E drejta e pronësisë. y Caktimi i emrit.Të drejtat dhe detyrat e natyrës personale Të Drejtat dhe detyrat ndaj pronës së fëmijës Administrimi. y Të drejtat dhe detyrimet e prindërve ndaj fëmijëve . tjetërsimi dhe rritja e pasurisë së fëmijëve. Mbajtja dhe Përfaqësimi. Arsimimi dhe edukimi. Ruajtja dhe mirërritja.

sepse paraqesin veprime personale. huaja. y . lënja peng.PËRFAQËSIMI Prindërit bashkarisht deri sa fëmijët të fitojnë zotësin e veprimit nganjëher edhe pas kësaj periudhe paraqiten si të vetmit përfaqësues ligjor të fëmijëve të tyre. lidhja e martesës nuk mund të bëhet nga ana e prindit. hipoteka.sh e drejta e tjetërsimit të pronës. y Shkallëzohet zotësia e veprimit të fëmijës. prandaj varësisht prej moshës përcaktohet edhe liria e veprimit të prindërve për përfaqësim të tyre. etj. amësis. y Njohja e atësis. y Duhet ditur që disa veprime që janë shumë të rëndësishme për fëmijën e shkojn në mënyr enkas vetëm për fëmijën paraqitet nevoja e dhënjës leje apo këshillimin me organin e kujdestarisë si p.

TË DREJTAT DHE DETYRAT E FËMIJËVE y Qdo të drejte natyrisht se i përgjigjet obligimi i dikujt tjetër. A) Detyrimet ligjore dhe y B) Detyrime morale. në këtë rast edhe tek detyrimet e fëmijëve ndaj prindërve të shprehura si detyrime. y .

Këto detyrime shprehen në detyrime: Të mbajtjes mes personave të gjinis së gjakut dhe Detyrimet e mbajtjes mes personave në gjini të birësimit. Detyrimet e mbajtjes mes personave në gjini të adoptimit.TË DREJTAT DHE DETYRIMET MES FËMIJËVE DHE PERSONAVE TJERË NË GJINI y y y y y Ndjenjat e solidartetit i kanë përcjellur marrëdhënjet mes anëtarëve të gjinis dhe familjes brez pas brezi. .

Ushtrimi i kësaj të drejte duhet të bëhet gjithmonë në interes të fëmijës. mosha e fëmijës kihen parasysh me rastin e nxjerrjes së aktgjykimit për vendosjen e fëmijës tek njëri prind. Si e tillë kjo e drejtë as nuk mund të bartet e as të trashëgohet. shëndetsore. Gjendja emocionale. . kontaktet me prindit tjetër. Në rast se vie deri të zgjidhja e martesës orgnani gjygjësor duhet kujdesur se cilit prind do i takojnë fëmijët. Prindërit paraqiten si të barabart me rastin e ushtrimit të kësaj të drejte.USHTRIMI I TË DREJTËS PRINDËRORE y y y y y Ushtrimi i të drejtës prindërore paraqet të drejtë personale e lidhur ngusht mes prindit dhe fëmijës. materiale.

Është me rëndësi të ceket se kjo masë nuk ka karakter ndëshkues. Pengesa të natyrës juridike ( me vendim gjygjësor prindërit i heqet apo kufizohet zotësia e veprimit). burgimi «). prindërit nuk paraqiten fajtor në rastin e vendosjes së kësaj mase. . Pengesat mund të jenë të natyrës faktike ( sëmundja.PEZULLIMI I TË DREJËS PRINDËRORE y y y y Si rezultat i heqjes së zotësisë së veprimit nga sëmundjet psikike apo zotësis për të vepruar deri sa vazhdon kjo gjendje prindit i pezullohet ushtrimi i të drejtës prindërore. Kjo masë merret për mbroitje të interesave të fëmijës.

zhvillimit normal dhe gjithëpërfshirës psikik dhe fizik të fëmijës. Këto sjellje të vrazhda sjellin cenimin e ekzistencës. Rastet tilla më së shpeshti i cenojnë interesat e mbajtjes. Kufzimi mund të jetë në të drejtat dhe detyrat e personalitetit të fëmijës dhe Të drejtat dhe detyrat ndaj pasurisë së fëmijës. arsimimit dhe mirërritjes së fëmijës. .KUFIZIMI I TË DREJTËS PRINDËRORE y y y y y Kjo masë vjen në pyetje në rastet kur prindërit me sjelljet e tyre të pandërgjegjëshme abuzojnë të drejtat e fëmijëve të cilat rezultojnë me rrezikimin e personalitetit tyre.

c) Marrja e fëmijës nga prindërit dhe d) Dërgimi I fëmijës në institucion Kufizimi i të drejtave pasurore a) Dhënja e llogarisë për administrimin e pasurisë.MASAT E ORGANIT TË KUJDESTARISË Kufizimi i të drejtave personale a) Tërheqja e vërejtjes. . b) Kujdes i përhershëm për ushtrimin e të drejtës prindërore. b) Mjetet e sigurimit mbi pasurin e prindit dhe c) Barazimi i pozitës së prindit me kujdestarin në administrimin e pasurisë .

kjo bëhet vetëm nëse kontakti sjellë dëmtim të interesve të fëmijës. shkollimin. mirpo prindi nuk lirohet nga pagimi i disa shpenzimeve për rritje. edukim. Mund të kthehet e drejta prindërore në rast se kanë pushuar shkaqet që kanë sjellë heqjen e të drejtës prindërore. Vendimi i heqjes të drejtës prindërore sjellë efektin se më prindi nuk mund të ushtroj më të drejtat që kanë të bëjnë me rritjen. edukimin. . Në procedur jashtëkontestimore gjykata shqipton masën e heqjes së të drejtës prindërore. mos sigurimi i mjeteve ekzistenciale. Neglizhim kuptohet ato sjellje që sjellin rrezikimin e integritetit fizik dhe psikik të fëmijës të shprehur në shtytjen e fëmijëve në veprat penale siç është vjedhja. Heqja e të drejtës prindërore nuk sjell heqjen e kontakteve personale të fëmijës me prindin. gjithonë merret parasysh edhe mendimi i organit të kujdestarisë. lëmosha. procedura është e shpejtë.HEQJA E TË DREJTËS PRINDËRORE y y y y y y y Keqpërdorimi i të drejtës prindërore e shprehur në neglizhencë serioze prindërore sjellë heqjen e të drejtës prindërore. arsimim të fëmijës. prostitucioni. cenimet e higjenës. administrimin e pasurisë së fëmijëve. Vendimin për heqjen e të drejtës prindërore e sjellë gjykata komunale në procedur jashtëkontestimore.

. Efekti i vendimit të tillë sjell që prindërit vazhdojnë të ushtrojnë të drejtën prindërore sikurse ndaj fëmijëve të mitur. Prindërit ose qendra për punë sociale mund të ngrisin qështjen pranë gjykatës komunale në procedur jashtëkontestimore vazhdimin e kësaj masë pasi që fëmija rëngon nga ndonj ngecje mendore. Kjo masë mund të ndërpritet kur shuhen shkqet që kanë sjellë marrjen e masës së tillë. Gjykata mund edhe sipas detyrës zyrtare kur sheh se këtë masë kërkon edhe siguria juridike të merr masën e vazhdimit të të drejtës prindërore. Propozimin për heqjen e masës së till mund të marrin prindërit. vazhdohet kjo masë pasi fëmija edhe pse ka moshë madhore nuk mund të kujdeset për interesat e veta. organi i kujdestarisë. me vdekje.VAZHDIMI I TË DREJTËS PRINDËRORE y y y y Mosha madhore nuk është fakti i vetëm që shuan të drejtat dhe detyrimet mes prindërve dhe fëmijës në disa raste të përcaktuara me dispozita ligjore. apo psikike që nuk i bëjnë të aftë të kujdesen për personalitetin e vet. fëmija.

MBARIMI I TË DREJTËS PRINDËRORE Me arritjen e moshës madhore. y Me emancipim e fëmijës. y . y Me vdekjen me y Shpalljen e prindit apo të fëmijës së zhdukur për të vdekur. y Fati i till i shuarjes së raportit fëmij prind në mënyrë të till paraqitet sepse paraqiten raporte shumë personale.

Shikuar në aspekt historik qëllimi i bërësimit ka ndryshuar. fillimisht dominonte vetëm interesi provat dhe atë vetëm në favor të birësuesit. y BIRËSIMI Birësimi si instucion shumë i rëndësishëm shkon edhe në favor të shtetit për vendosje të fëmijëve në ambient të ngrohtë familjar por edhe zvoglimin e shpenzimeve për përkujdesje ndaj këtyre fëmijëve. . në rregullimin bashkëkohor interesi paraqitet shoqëror që shkon edhe në favor të të miturit.

Ky raport është i pashkëputshëm. të birësuarit dhe përsonave në gjini në të drejta dhe detyrime ashtu si raporti mes fëmijëve dhe prindërve. I adoptuari shkëput raportet me familjen e gjakut të tij. po ashtu edhe më tutje mbetet anëtar biologjik i familjes së gjakut të tij. Ky adoptim është i shkëputshëm.Krijohen raporte mes adoptuesit dhe të adoptuarit dhe fëmijëve të të adoptuarit. Tek ky adoptim nuk vendosen marrëdhënje gjinore me anëtarët e familjes së tij. y Llojet e birësimit Birësimi jo i plotë. Regjistrohet në librat amë të lindjes. . Dallimet me adoptimin e plotë shihen në aspekt të trashëgimisë. mbiemrit.Birësimi i plotë ² paraqet atë raport që krijohet mes birësuesit.

21. c) Të mos ketë sëmundje ngjitëse dhe d) Të kete mbushur moshën 21vjeqare. . b) Të ketë aftësi personale për mirërritje dhe edukim të fëmijëve.Kushtet e birësimit për adoptuesit a) Të kenë aftësin e veprimit 25 vjeq.

. b) Fëmija të jetë i mitur.Kushtet e birësimit për fëmijën a) Fëmija të lind i gjallë. c) Mosqenja në gjini të gjakut dhe d) Pëlqimi i fëmijës.

y y y y .PROCEDURA DHE EFEKTET E BIRËSIMIT BIRË Themelimi i birësimit ( natyr juridike administrative) y Refuzimi i birësimit Të drejtat dhe detyrat e prindërve biologjik Shuarja e birësimit Zgjidhja e birësimit Anulimi i birësimit.

shërim. banim. Ndërkaq detyrimi shprehet në përmbushjen në mënyr të rregulltë të nevojave për ushqim. Mënyrat e përmbushjes së obligimit të ushqimit paraqiten në të holla por edhe in natura. pa kundërshpërblim me karakter pasuror. . veshmbathje. Shikuar kështu detyrimi për ushqim paraqet detyrim në njërën anë por edhe të drejtë në anën tjetër.USHQIMIA y y y y y Detyrimi për ushqim paraqet detyrim ligjor personal. ndërkaq për fëmijët kujdesi edhe për arsim. edukim. në bazë të të cilit një apo më shumë anëtar të familjes që janë të paaftë për punë dhe që nuk kanë mjete të mjaftueshme për jetë. E drejtë e personave në nevoj që të kërkojn çdo gjë të nevojshme për plotësimin e nevojave të domosdoshme për jetë.

. Detyrimi për ushqim ka përparsi përmbarimi dhe Vendimi gjygjësor për detyrimin për ushqim mund ndryshohet. Detyrimi për ushqim nuk mund kompenzohet. Detyrimi për ushqim nuk mund parashkruhet. Detyrimi për ushqim nuk paraqet kundërshpërbim.KARAKTERISITIKAT E USHQIMISË USHQIMISË y y y y y y y y y Detyrimi për ushqim buron nga ligji. Detyrimi për ushqim i paguar nuk mund kthehet. Nga detyrimi për ushqim nuk mund hiqet dorë. Detyrimi për ushqim nuk mund të jetë objekt përmbarimi. Detyrimi për ushqim paraqet të drejtë personale.

y Detyrimi i ndërsjelltë i ushqimit mes prindërve dhe fëmijëve dhe y Detyrimi i ushqimit mes personve në gjini. y Ushqimi i bashkëshortit pas zgjidhjes së martesës.Detyrimi për ushqim i familjes. y Ushqimi i ndërsjelltë i bashkëshortëve. y Ushqimi .

b) Pasurija e fituar gjatë martesës me aktin e dhurimit.testamentit. y Puna e bashkëshortëve martesor .Mardhënjet pasurore mes bashkëshortëve y Pasuria e veçantë y Pasurija e fituar gjatë bashkësis martesore a) Pasurija e fituar para aktit të lidhjes së martesës. c) Mjetet e nevojshme për ushtrimin e profesionit etj« Ekzistimi i bashkësis së martesës.

y y . edukim. Qëllimi për këtë mbroitje qëndron në nevojën e personave që nuk mund të kujdesën për vete e që në këtë rast janë fëmijët. arsimim dhe zhvillim të gjithanshëm.E DREJTA E KUJDESTARISË y Kujdesi i shtetit ndaj personave ndaj shtresës së caktuar të personave dhe rasteve në të cilat gjinden paraqet njërën prej detyrave parësore. Si institucion i lashtë organi i kujdestarisë. gjegjësisht kujdestari detyrohet ndaj personave që kanë nevoj për këtë kujdes t`iu ofroj rritje. shërim. personat me zotësi të kufizuar si dhe ata pa zotësi të veprimit e ajo shprehet si në të drejtat personale ashtu edhe ato pasurore.

b) Që tu sigurohet mbrojtje personave pa ose pa zotësi të plotë veprimi.E drejta e kujdestarisë Institucinet e kujdestarisë i`u ofrojn mbroitje këtyre rasteve dhe personave: y a) Fëmijëve të mitur pa përkujdesje prindërore. d) Që tu sigurohet mbrojtje personave të panjohur të drejtave të pronsisë. .

y Andaj organi kujdestarisë veprimtarinë e vet mund të ushtroj vet pra në mënyr të drejtëpërdrejtë. që paraqet mënyrën e tërthortë. por edhe më anë të kujdestarit. pasi që qëllimi i vënjës në kujdestari qëndron në radhë të parë në kujdesin e personalitetit. Jo shpesh vjenë deri te kjo mënyr e ushtrimit të funksionit kjo ndodh atëher kur nuk gjinden personat e përshtatshëm për ta ushtruar funksionin. y Quhen punë të drejtëpërdrejta sepse organi i kujdestarisë e ushtron kujdesin vet pa nevojën e pjesmarrësve tjerë. y Ndërkaq të tërthorta quhen ato punë apo verime që i kryen në besimin e personit të veqant të quajtur kujdestar. pasurisë. y ORGANI I KUJDESTARISË .Natyra e kujdestarisë paraqitet paksa e ndërlikuar. të drejtave dhe interesave të personave të mitur dhe personave të tjerë që nuk janë të në gjendje të kujdesën për vete.

Po ashtu ka zotësi veprimi në procedurën e pajtimit të bashkëshortëve. Jep leje për punët e veqanta kujdestarit. Mban evidencën për personat e vënë në kujdestari. kujdesi. Shqyrton ankesat. . në procedurën e ushqimisë. shkarkon kujdestarin. Vendos për kundërshpërblimin e kujdestarit. Jep mendimin për kërkesën e fëmijës për tu martuar në moshën 16 vjeqare. Po ashtu ka zotësi veprimi edhe tek procedura e birësimit. Mbikqyr punët dhe shikon raportet e punës së kujdestarit. mbikqyrje. Emron.ORGANI I KUJDESTARISË y y y y y y y y y y y y Në radhë të parë gjenë dhe kur plotësohen kushtet jap vendimin për vendosjen e personave në kujdestari. Vendos për institucionet edukative. arsimore shëndetësore. Edhe tek të drejtat prindërore organi kujdestarisë ka zotësi veprimi.

shkelja e normave civile po ashtu penale si dhe braktisja në mënyr arbitrare e autroizimeve të tij. virtyte të larta morale dhe njerëzore. mirëbesimi. Lartësin e dëmit caktohet në procedur gjygjësore. si dhe zotësi për ta kryer me dinjitet detyrën e kujdestarit. Si rregull gjitha veprimet I kryen pa shpërblim. apo edhe ka kërcnuar interesat e personit në kujdesari apo edhe për asrye tjera. mos kryerja në kohë të detyrave.y y y y y y y y Kujdestar zgjidhet personi që ka zotësi të veprimit. ineresat e të kujdesurit si dhe ta informoj organin e kujdestarisë për udhëheqjen e kujdestarisë pra duhet të zënvendësoj pozitën e prindit. përgjegjshmëria duhet jenë pjesë e punës efikase së kujdestarit. Përgjigjet kujdestari në këto rast ka refuzuar në mënyr pabazike pranimin e detyrës së kujdestarit. atëher kujdestari detyrohet ta kompenzoj dëmin. sjellje neglizhente. KUJDESTARI . Kujdestari mund të shkarkohet nga pozita e tij në rast se ka kepërdorur autorizimet e tij. ndërgjegjija. Nëse gjitha këto veprime sjellin (shkaktojnë) dëmin e të kujdesurve. Masat mund të jenë prej atyre sigurese. vënie të hipotekës por nëse veprimet e tij kanë qenë inkriminuese dhe i kanë shkaktuar dëm të kujdesurit mund t`I shqiptohet edhe masa dënuese me burg. Kujdestari duhet të kujdeset me mirëbesim për të drejta. Dinjiteti. Vetem personi fizik mund të caktohet në pozitën e kujdestarit.

Kujdestar i përkohshëm dhe Kujdestar i përhershëm. y . Kujdestar themelor dhe Kujdestar i pasurisë.Llojet e kujdestarisë Kujdestari individual y Kujdestari kolektiv: a) Kujdestar enti dhe b) Kujdestar i përbashkët.

b) Vdekja e prindërve apo shpallja e të zhdukurve për të vdekur. a) Pamundësia për të ushtruar të drejtat prindërore nga ana e prindërve. y Fëmijët që vihen në kujdestari janë ata që nuk kanë përkujdesje prindërore. y Fëmijët që vihen në këtë përkujdesje janë.Natyrisht që personat e mitur paraqiten persona me nevoja më të veqanta për kujdesje nga ana organit të kujdestarisë. y KUJDESTARIA NDAJ PERSONAVE TË MITUR . c) Edhe në rastet kur me vendim të gjykatës konsiderohet e nevojshme vënja e fëmijës në kujdestari.

Punët që kujdestari i kryen në mënyr të mëvetsishëme. Punët që nuk mund ti kryej fare kujdestari. y y .Detyrat e organit të kujdestarisë y y Përfaqësimi. Punët që i kryen me leje të organit të kujdestarisë.

arsimim. edukim. Marrja e vendimit për zgjidhjen e profesionit të të miturit. Disponimi me vlerë pasurore. Ndërmarrja e punëve tjera të rëndësishme për të miturit. Tjetërsimi apo edhe ngarkimi i pasurisë së paluajshme. . mjekim në institucionin shëndetësor. mirërritje. Heqja dorë nga trashëgimia apo legu.Punët që kujdestari i kryen në mënyr të mëvetsishëme y y y y y y y y Besimi i të miturit shtëpisë së bonjakëve ose një organizate tjetër për të mitur për ruajtje. Ndrrimi i të drejtës së banimit. Ndërrimi i shkollës apo edhe ndërprerja e shkollimit.

Transferimi I të drejtës së pengut . y y y .Punët të cilat nuk mund ti kryej fare kujdestari Kontestet që janë raport të gjinis qoft të gjakut.. hipotekës.. adoptimit.. amësisë. krushqisë. Njohja e atësisë..

Mbarimi i Kujdestarisë a) Me arritjen e moshës madhore të fëmijëve të mitur. . b) Me emancipim. c) Me birësim dhe d) Me kthimin e të drejtës prindërore.

y Organi i kujdestarisë kujdeset ti mbikqyr relaizmin e detyrave nga ana e kujdestarit. y . ngecjes mendore e si pasoj nuk mund të kujdesen për të drejtat dhe interesat e veta e të cilët mund të cenojn edhe interesat e të tjerëve vjenë deri te heqja e zotësisë së veprimit. y Shqyrtimi i raporteve që i realizon kujdestari dhe institucioni shëndetësor.KUJDESTARIA NDAJ PERSONAVE QË I`U ËSHTË HEQUR ZOTËSIA E VEPRIMIT Për shkak të sëmundjes psikike. y Fillim apo inicim të procedurës qoft për heqjen e zotësisë së verpimit.

Llojet e veqanta të kujdestarisë Llojet e veqnata të kujdestarisë y Kujdestari i pasurisë së pronarit të panjohur. Kujdestaria ndaj shtetasit të huaj. Kujdestaria ndaj personave të privuar nga liria. y y y y Kujdestaria e personave që mungojn. Kujdestari për fëmijën e mitur. Kujdestari vullnetarë.. Kujdestaria ndaj fëmijëve të pa lindur. y y y Rastet e veçanta të kujdestarisë . Kujdestaria ndaj personave të sëmurë.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful