You are on page 1of 21

FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA

SEMINARSKI RAD
IZ PREDMETA: PORESKA I BUDŽETSKA KONTROLA I REVIZIJA TEMA: ORGANIZACIJA INTERNE REVIZIJE U JAVNOM SEKTORU

Student: Popović Jovana

Mentor: prof. Dr Slavko Vukša

Banja Luka , 2011 god.

1

FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA
Sadržaj: str.br.
1) 1.Uvod...............................................................................................................................2. 2) 2.Pojam, uloga i karakteristike interne revizije..................................................................3. 3) 3.Regulatorni okvir interne revizije....................................................................................5. 3.1.Zakonodavni okvir..................................................................................................5. 3.2.Standardi interne revizije........................................................................................6. 3.3.Kodeks etike...........................................................................................................7. 4) 4.Organizovanje interne revizije........................................................................................8. 4.1.Organizacioni status interne revizije......................................................................8. 4.2.Unutrašnja organizacija odjela za reviziju............................................................10. 4.3. Uloga centralne jedinice za harmonizaciju i odbora za reviziju...........................14. 5) 5.Međusobni odnosi interne i eksterne revizije u javnom sektoru...................................16. 6) 6.Zaključak........................................................................................................................17. 7) Literatura..........................................................................................................................18.

2

plan i zadatke koje je odredio menadžment. 1 dr.obnovu procesa.njena uloga se u velikoj mjeri povećala.god.Subotica. Interna revizija je orjentisana ka budućnosti.nezavisnom i sistematskom vrednovanju aktivnosti na svim nivoima menadžmenta.postizanje namjena programa.ponovno gledanje.Branko Krsmanović.kao i pristup i usluge koje ona pruža.2004.odnosno formu nadzora koja je formirana sa posebnim obavezama i zadacima.pojavom akcionarskog kapitala uslovljen je razvoj revizije i njenog izvođenja unutar preduzeća.dr.te razvojem samih preduzeća i njihove strukture.socijalnih ciljeva i razvoja zaposlenih. I Italija se navodi kao začetnik moderne interne revizije.Revizija. Pojam „revizija“ potiče od latinskog izraza „revisio“. 3 .godine u SAD osnovan je Institut za internu reviziju.godine. Interna revizija podrazumijeva službu u preduzeću.odnosno ispitivanje poslovnih operacija i transakcija u odnosu na filozofiju.dr.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA 1.poslovnu strategiju. Razvojem odgovornosti menadžera preduzeća za rezultate poslovanja.a 1941.pregled.Dejan Jakšić .Uvod : Interna revizija vuče korijene iz stare Grčke.kada je u SAD organizovano prvo odjeljenje za internu reviziju.poslednji pregled sloga pred štampu“1. Interna revizija predstavlja nezavisnu kontrolnu aktivnost unutar preduzeća usmjerenu na pregled.a na srpskom jeziku označava „ponovno viđenje.iz posla „logista“ koji su kontrolisali rad vjerovnika. Interna revizija je sad potpuno razvijena profesija. Ali se zapravo moderna interna revizija razvija od 1864.Mirko Andrić.a obavlja se od strane internih revizora u svrhu poboljšanja organizacione profitabilnosti i povećanja postizanja ostalih organizacionih ciljeva kroz poboljšanje obavljanja menadžerske funkcije . Njen razvoj je posebno izražen u periodu prosperiteta nakon velike ekonomske krize.

dr.2005. ne vrše reviziju finansijkih izvještaja ali je njihov rad u direktnoj funkciji sa pouzdanošću finansijskih izvještaja. jedinice lokalne samouprave i druge institucije javnog sektora) 2 K.poslovnu strategiju. Revizija ima za cilj utvrđivanje stepena korespondentnosti između datih tvrdnji i nekog prethodno definisanog kriterijuma.odnosno ispitivanje poslovnih operacija i transakcija u odnosu na filozofiju.plan i zadatke koje je odredio menadžment.god.god.Spencer Pickett . Interni revizori su organizovani u organizacionoj strukturi organizacije u kojoj djeluju (u ovom slučaju budžetski korisnici).efektivnost i ekonomičnost ostvarenja zadataka.2004.Subotica.Proleter. 4 .ali su primarni izvori dokaza operativna politika i odluke menadžmenta u skladu sa organizacionim ciljevima.dr.Branko Krsmanović.Osnovni priručnik za internu reviziju(Savez RR Srbije).FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA Teorijom i praksom revizije u svijetu se bavi veliki broj pojedinaca kao i asocijacija koje su od nacionalnog ili međunarodnog značaja.H.Pojam . Interna revizija je na određeni način mjerenje uspješnosti sistema internih kontrola i sistema kvaliteta proizvoda i usluga.Dejan JakšićREVIZIJA. Finansijski podaci su samo jedan od izvora dokaza interne revizije . 3 Dr. Interni državni revizori organizovani su u organizacionoj strukturi institucija javnog sektora (vlada. Komitet za osnovne koncepte revizije Američkog Instituta ovlašćenih javnih računovođa definisao je reviziju kao:“Sistematski proces nepristrasnog prikupljanja i vrednovanja dokaza o nekim tvrdnjama koje se odnose na ekonomske aktivnosti i događaje.“3 To podrazumijeva da je to menadžerska kontrola koja funkcioniše na taj način što mjeri i ocjenjuje efikasnost. ministarstva. uloga i karakteristike interne revizije „Interna revizija predstavlja nezavisnu kontrolnu aktivnost unutar institucija javnog sektora usmjerenu na pregled. kao i saopštavanje rezultata tih upoređivanja zainteresovanim korisnicima“2 2. Interni revizori prvenstveno vrše reviziju usklađenosti i reviziju uspješnosti poslovanja.Mirko Andrić.

Internu reviziju možemo posmatrati i kao dio menadžmenta.a to se u reviziji naziva.rukovode i kontrolišu svoj sopstveni rad.EFEKTIVNOSTI I EFIKASNOSTI.a svaka revizija je kompleksni projekt koji takođe mora da ima svoje rukovođenje.ali i kao dio kontrolnog sistema.takođe procjenjuju politiku.kojim je proširen djelokrug interne revizije time da:4 • Uključuje procjenu da li je poslovna praksa(procedura)prigodna.Jakšić-Revizija.Proleter.god.vode računa o osoblju. 5 .dr.ako se on shvati kao sredstvo onih menadžera koji imaju odgovornost za primarne funkcije preduzeća(tehničku.Andrić. Što znači da interni revizori. U linijskoj organizaciji menadžmenta.procedure. Interni revizori moraju da planiraju. Interna revizija ima obilježja „3E“. „Postoji mogućnost i za postojanje četvrtog E.REVIZIJA EKONOMIČNOSTI.efikasnost metoda.kvalitet menadžmenta.uključuje procjenu poslovnih operacija uopšte.a ne samo da razmatranje obima u kom se procedure sprovode i • U reviziji treba posmatrati procedure koje nisu knjigovodstvene.organizuju.finansijske i administrativne-drugim riječima i procedure kojima se sprovode tehničke operacije 4 Dr.upotrebu autoriteta.Tako posmatramo revizore kao dio menadžmenta.interna revizija nije dio linijskog menadžmenta i njegova uloga u ovim funkcijama je samo savjetodavna. Odjeljenje interne revizije mora imati rukovođenje.Subotica 2004.a ono predstavlja pravičnost.Krsmanović.komercijalnu i finansijsku).iako je često ograničena na reviziju knjigovodstva.specijalne probleme i ostale faze.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA U svojim najkorisnijim aspektima.sem toga što se uvjeravaju da informacije iz poslovnih knjiga tačno odražavaju činjenice.interna revizija.dr.

Regulatorni okvir IR Proces interne revizije u javnom sektoru se provodi u skladu sa: 1. kontrolama i procesima upravljanja“. disciplinovan pristup ocjeni i poboljšanju efikasnosti upravljanja rizikom.br. Nadležnosti IR 3.gl.. Osnovne principe i organizaciju IR 4. Zakonodavni okvir „Interna revizija javnog sektora predstavlja nezavisno.gl. Međunarodnim standardima profesionalne prakse IR.Sl.a to je Zakon o internoj reviziji u javnom sektoru.).17/08.(Sl.2008.5 Interna revizija javnog sektora je regulisana posebnim zakonom.i nesumnjivo im se značenja preklapaju. Objavljen je u Službenom glasniku Republike Srpske.br. objektivno uvjeravanje i konsultantsku aktivnost koja ima za cilj da se doda vrijednost i unaprijedi poslovanje organizacije i pomaže organizaciji da ostvari svoje ciljeve obezbjeđujući sistematičan. 2. Osnovne odredbe 2.kao i pravičnost. 3.01.30.jer nešto što se odnosi na ekonomičnost.godine . 30.17/08. Postupke i aktivnosti IR 6.1.17/08.br.tako da je pitanje može li se bilo koji od njih isključiti iz razmatranja revizije. Nadležnosti odbora za reviziju 5 ZAKON O INTERNOJ REVIZIJI U JAVNOM SEKTORU. Kodeksom etike 3. Zakonom o internoj reviziji u javnom sektoru.efektivnost. 3.01.Ovaj zakon sadrži: 1.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA Ova četiri termina su od velikog značaja.sigurno ima uticaja i na efikasnost.2008. Finansiranje jedinica interne revizije i sukob interesa 5. 6 .

Najveću važnost i temeljni okvir za definisanje postupka obavljanja interne revizije . Interni revizori ocjenjuju adekvatnost i efikasnost sistema za finansijsko upravljanje i kontrole.2. Prelazne i završne odredbe Nadležnosti interne revizije u javnom sektoru: Interni revizori vrše sistematičan pregled i ocjenu upravljanja rizikom.01.17/08. b. ispunjavanja zadataka i postizanja definisanih ciljeva organizacije. čine Standardi interne revizije i kodeks profesionalne etike..gl. ekonomične.30. u pogledu6: a.Sl.u kojem se utvrdjuju načela i daju smjernice za postupak ispitivanja i ocjenjivanja institucija javnog sektora.2008. čuvanja sredstava organizacije od gubitaka kao rezultata svih vidova nepravilnosti. Standardi interne revizije Interna revizija se provodi prema Međunarodnim standardima profesionalne prakse interne revizije. integriteta i vjerodostojnosti informacija. zakonima i regulativama. računa i podataka. Kako se interna 6 ZAKON O INTERNOJ REVIZIJI U JAVNOM SEKTORU RS. što uključuje politike i procedure i aktivnosti organizacije.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA 7. procedurama. internih kontrola i rukovođenja budžetskom organizacijom. d. usklađenosti sa uspostavljenim politikama. e. Odredbe o centralnoj jedinici za harmonizaciju 8. efikasne i djelotvorne upotrebe resursa. c. uključujući procese internog izvještavanja 3. 7 .br.

8 . opisuju prirodu aktivnosti interne revizije i obezbjeđuju kriterijume kvaliteta prema kojima se mjeri učinak ovih aktivnosti.kao i kodeksa. Sadržaj standarda. ocjenjivanje rada interne revizije te poboljšanje njenog funkcionisanja u instituciji javnog sektora. Standarda rada i Standarda implementacije7 Standardi obilježja se odnose na karakteristike budžetske organizacije i pojedinaca koji vrše usluge interne revizije. ta . Standardi rada. i obezbjeđuju uputstva koja se primjenjuju za određene vrste angažmana.Interna revizija u javnom sektoru.da bi se mogao osigurati kvalitetan rad interne revizije . definisala je sama revizijska profesija i on je obavezujući za sve interne revizore u njihovom radu. predavanja IV god. eksternoj reviziji i drugim tijelima i stvoriti stručnu podlogu za provodjenje. Standardi implementacije. 7 Mr.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA revizija razvija i njena važnost postala sve jača tako se pojavila i potreba za standardizacijom revizije kako bi se njeni efekti što bolje usmjerili. predstavljaju dalju razradu standarda obilježja i rada. Osnovna svrha Standarda interne revizije jeste. Međunarodni standardi interne revizije sastoje se od: • • • Standarda obilježja. Milovan Bojić.razumijevanje uloge i dužnosti interne revizije na svakom nivou upravljanja u instituciji javnog sektora.

FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA Medjunarodni standardi profesionalne prakse interne revizije se mogu prikazati i na jedan šematski način8: II STANDARDI OBILJEŽJA 10 – 00 Svrha. Milovan Bojić. ovlaštenja i odgovornosti 11 – 00 Nezavisnost i objektivnost 11 – 10 Organizaciona nezavisnost 11 – 20 Individualna objektivnost 11 – 30 Narušavanje nezavisnosti i objektivnosti 12 – 00 Stručnost i dužna profesionalna pažnja 12 – 10 Stručnost 12 – 20 Dužna profesionalna pažnja 12 – 30 Kontinuirani profesionalni razvoj 21 – 00 Priroda posla 21 – 10 Upravljanje rizikom 21 – 20 Kontrola 21 – 30 Upravljanje 22 – 00 Planiranje angažmana 22 – 01 Razmatranje planiranja 22 – 10 Ciljevi angažmana 22 – 20 Obuhvat angažmana 22 – 30 Alokacija resursa 22 – 40 Program rada 23 – 00 Provođenje revizije 8 Mr. IV god.Interna revizija u javnom sektoru. 9 .

Branko Krsmanović. Pored toga on sadrži i odredbe o poštenju. povjerljivost i stručnost) i pravila ponašanja koja propisuju ponašanja internih revizora u obavljanju svojih funkcija.Proleter.dr. Kodeks interne revizije sastoji se od osam članova ili tačaka i to9: 1.objektivni i marljivi. Kodeks etike Kodeks etike podrazumijeva principe profesije i prakse interne revizije (integritet. nezavisnost.god. Interni revizori imaju obavezu da pri vršenju svojih dužnosti budu pošteni.dr. 10 .Dejan Jakšić-Revizija.od strane Instituta interne revizije u SAD.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA 23 – 10 Identifikovanje informacija 23 – 20 Analiza i ocjena 23 – 30 Evidentiranje informacija 23 – 40 Nadgledanje angažmana 24 – 00 Izvještavanje o rezultatima 24 – 10 Kriteriji izvještavanja 24 – 20 Kvalitet izvještavanja 24 – 30 Objavljivanje neusklađenosti sa standardima 24 – 30 Distribucija izvještaja o rezultatima 25 – 00 Odvijanje nadzora 26 – 00 Odluka menadžmenta o prihvatanju rizika 3.3. objektivnost. a Kodeks etike se primjenjuje i na pojedince i na organizaciju koja pruža usluge interne revizije.kompetentnosti i moralnosti pri izvođenju revizije.Mirko Andrić.objektivnosti. Odredbe kodeksa odnose se uglavnom na obaveze internih revizora prema poslodavcima. Ovaj kodeks internih revizora razvijen je i usvojen 1968.Subotica 2004. 9 dr.god.

Interni revizori se u radu moraju oslanjati na propise iz vlastitog okruženja i poštovati ciljeve koje utvrdi profesionalno okruženje. 6. Interni revizori za davanje mišljenja moraju pažljivo da skupljaju dovoljno činjenica koje opravdavaju mišljenje. Kodeks interne revizije upućuje interne revizore javnog sektora da u primjeni ovih principa moraju ispoljiti svoj lični stav.a koje mogu ako se ne otkriju dati krivu sliku izvještaja o rezultatima poslovanja ili prikriti nezakonite radnje. U izvještaju interni revizori moraju otkriti sve bitne činjenice koje istražuju. 8. Oni se trebaju ponašati tako da njihova čestitost i kompetentnost ne dođe u pitanje. Oni moraju biti oprezni da ne bi učestvovsli kojim slučajem u nekoj neispravnoj i nezakonitoj aktivnosti. 7. 11 . Interni revizori moraju biti oprezni prilikom upotrebe informacija koje su dobili u toku vršenja dužnosti.moralnosti i dostojanstva koje uspostavlja profesionalno udruženje.ili poslovnih saradnika bez znanja ili odobrenja poslodavca. 5. Oni ne smiju koristiti povjerljive informacije za bilo kakvu ličnu korist. Interni revizori da bi dobili povjerenje poslodavaca moraju biti povjerljivi u odnosu na sve poslove poslodavca i svoje usluge ne mogu pružati nikom drugom. Pri vršenju svoje djelatnosti. 4. Interni revizori javnog sektora poštovanjem etičkih normi i razvojem tehničkih vještina promovišu profesiju interne revizije i njenih principa. Interni revizori ne smiju prihvatati poklone ili posebne honorare od činovnika. Interni revizori moraju se suzdržavati od ulaženja u poslove koji mogu biti u konfliktu sa interesom poslodavaca ili poslove koji mogu uticati na sposobnost objektivnog ispunjavanja svojih dužnosti i obaveza. Povjerljive informacije interni revizori ne mogu koristiti ako će one biti štetne za poslodavca.odnosno njegovu dobit. 3.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA 2.interni revizori moraju respektovati svoju obavezu da očuvaju visoke standarde kompetencije.

12 .Organizacioni status IR Status interne revizije treba da bude praktična stvar.1. Bijeljina. Područna jedinica poreske uprave Doboj.može se odrediti organizaciono pozicioniranje interne revizije. čije je glavno sjedište u Banja Luci. Kombinovani model interne revizije. je vid centralizovanog modela. • Centralizovani model Tamo gdje je odeljenje interne revizije organizovano samo u glavnom sjedištu. Poreska uprava organizovala odjeljenja interne revizije u Područnoj jedinici poreske uprave Banja Luka. Interna revizija se može organizovati kao : • • Centralizovani model interne revizije. te budžetske organizacije. Jednostavan primjer takve organizacije je npr. Decentralizovani model interne revizije.sa stanovišta rezultata. Pošta Republike Srpske. Decentralizovani model Čista suprotnost centralizovanog modela je decentalizovan model u kome je budžetska organizacija interne revizije organizovana u svim poslovnim jedinicama . Potrebno je osigurati kompetentno osoblje sa adekvatnom obukom i praktičnim iskustvom. Prema području poslovanja koje se pokriva revizijom. Prijedor i sl. Ovo je jedan od najčešćih modela organizovanja u Republici Srpskoj . Tako bi npr.pa zbog toga se smatra da je i najprihvatljiviji i najisplativiji.odnosno predmeta revizije.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA 4.više nego metodološko pitanje. 4.Organizovanje interne revizije u javnom sektoru Revizija treba da bude efikasna.sa stanovišta vremena koje je potrebno za njeno provođenje i sa stanovišta troškova.

tehničkih i ljudskih resursa. ukoliko zadovoljava kriterijume koje definiše Centralna jedinica za harmonizaciju. kompleksnost transakacija i stepen rizika koji je uključen. Osoblje interne revizije se obično raspoređuje na nekoliko nivoa: • • • • mlađi revizor – asistent. materijalno-finansijskih. broj zaposlenih. 13 . od kompleksnosti poslovanja i vrste poslovanja.i u skladu sa tim ce zaposliti neophodan broj osoblja. te od njihovih internih organizacionih mogućnosti u smislu raspolaganja resursima neophodnim za obavljanje interne revizije.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA Ovaj model zasigurno daje bolji uvid u poslovanje institucija javnog sektora jer su informacije neposredno na dohvat ruke. Interna revizija organizuje se u revizorske timove. Kombinovani model Kombinovani model interne revizije podrazumjeva budžetsku organizaciju interne revizije u glavnom sjedištu i jedinice interne revizije po ostalim centrima.al je sigurno i neisplativ zbog potrbe više sredstava za ovakav model.Unutrašnja organizacija odjela za reviziju Svaka organizacija je obavezna da uspostavi jedinicu ili odjeljenje interne revizije. uzimajući u obzir kriterije kao što su ukupan godišnji budžet.2. 4. revizor. Koji će model organizovanja rada interne revizije biti primjenjen u mnogome zavisi od prostornog djelovanja određenih budžetskih organizacija. viši revizor i direktor revizije. s tim da je glavno sjedište kordinator svega i da nadzire rad ostalih jedinica.

Rukovodilac jedinice interne revizije dužan je i odgovoran da uspostavi jedinicu za internu reviziju odgovarajućeg obima potrebnog da se adekvatno obavljaju dužnosti utvrđene zakonom. Znanja u radu sa ljudima i komunikacije (sposobnosti komunkacije. te ima isključivu odgovornost navedenoj jedinici. Konceptualna znanja (poznavanje cjeline preduzeća i njegovog poslovnog motivacije. u koja se ubrajaju i revizori koji se obučavaju.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA Minimalan broj osoblja u svakoj jedinici su dva zaposlena. 4) godišnjem izvještaju jedinice za internu reviziju. koncepta i procesa interne revizije i njihove medjusobne relacije). Tri su osnovne vrste znanja odnosno vještina neophodne za poslove interne revizije: • • • Tehnička znanja (stručna specijalistička znanja iz revzije). Nadležnost odbora za reviziju uključuje: • a) usvajanje pravilnika o radu odbora za reviziju. • b) podršku aktivnostima interne revizije putem savjeta o: • • • • • • 1) strukturi jedinice za internu reviziju. za izbor i rukovođenje licima zaposlenim u 14 . 2) imenovanju i razrješenju rukovodioca jedinice za internu reviziju. 5) izvještaju o naknadnom pregledu i 6) izvještaju o eksternom pregledu kvaliteta rada jedinice za internu reviziju. timskog rada. 3) strateškom i godišnjem planu jedinice za internu reviziju. pomoći i podrške) i okruženja.

Potrebno je da rad odjela bude usaglašen sa zakonom. v) obavlja svoje dužnosti u skladu sa standardima međunarodne revizije. jedinica za internu reviziju ima potpuni i cjelovit uvid u svu evidenciju budžetske organizacije. Rukovodilac jedinice za internu reviziju obavlja funkciju člana odbora za reviziju. Odjeljenje za internu reviziju ima dužnost i odgovornost da: a) podnosi odboru za reviziju godišnju studiju rizika i plan revizije u kojima je sadržan detaljan prikaz rizičnih područja i revizija koje će biti izvršene.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA U skladu sa Zakonom o ministarskim. bez prava glasa u ovom odboru. glavni revizor imenuje lice na funkciju rukovoodioca jedinice za internu reviziju. Rukovodilac odjeljenja za internu reviziju ne može biti zaposlen u budžetskoj organizaciji. Broj revizora koji će se angažovati uz glavnog internog revizora determinisan je obimom posla. Radnici odjeljenja za internu reviziju su u radnom odnosu u budžetskoj organizaciji. Za obavljene usluge koje pruža organizaciji rukovodilac odjeljenja interne revizije ostvaruje naknadu u skladu sa odgovarajućim tarifama koje utvrđuje glavni revizor ili nadležno ministarstvo. b) podnosi odboru za reviziju izvještaj o obavljenim revizijama i preporuke putem direktora odjeljenja za internu reviziju.te da poštuju sve kodekse etike kao i druge kodekse koji se tiču odgovornosti i rada u ovom odjelu. 15 . obezbijedi da bez izuzetka. Uprava je dužna i odgovorna da: - obezbijedi adekvatan prostor s ciljem da se omogući operativnost jedinice za internu reviziju i da se omogući da neometano obavlja svoj posao. vladinim i drugim imenovanjima.složenošću poslovnih promjena u budžetskoj organizaciji i vremenom koje im je na raspolaganju.kao i da se zaposleni u njemu pridržavaju svih pravila određenih u istom.

Visokorizična područja su predmet frekventnijih internih revizija nego ona sa manjim rizikom. Plan interne revizije je vitalan za usklađivanje resursa i projekata interne revizije sa potrebama organizacije. Ovim principom se interna revizija rukovodi u postupku izrade plana.revizorsko osoblje mora posjedovati visok nivo obrazovanja u polju informacionih sistema.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA Ukoliko je računovodstveni obuhvat podataka u potpunosti podržan kompjuterskim sistemom.ili kad se konstatuju područja koja zahtijevaju manji ili veći revizorski rad. Planiranje revizije predstavlja revizorovo razumijevanje procesa revizije.finansijskog izvještaja i predviđanje aktivnosti koje treba realizovati osoblje angažovano u reviziji u toku godine. Aktivnosti i poslovni procesi koje predstavljaju najveći rizik za organizaciju. 16 .kao i za adekvatnu i funkcionalnu organizaciju potrebno je postojenje previlnika o radu. On služi kao osnova za procjenu aktivnosti interne revizije. Za obavljanje interne revizije. Plan je osnov za izvršenje revizije.te izrada plana revizije. Plan revizije je dokumentovana podloga koja je od koristi u toku revizije od početka pa do momenta izrade revizorskog izvještaja. Plan može biti mijenjan u toku rada kad se javljaju neplanirani problemi . Revizor ne može snositi odgovornost za greške i kriminalne radnje. On treba da bude izrađen prije početka postupka revizije. Plan revizije je važno oruđe komunikacije sa upravom i odborom za reviziju. Za greške i kriminalne radnje odgovorno je rukovodstvo subjekta. zahtijevaju više pažnje interne revizije nego područja nižeg rizika.

FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA 4. u okviru Ministarstva finansija Republike Srpske. uzimajući u obzir kriterije kao što su ukupan godišnji budžet. koordinaciju rada jedinica interne revizije u organizacijama i izvještavanja o aktivnostima interne revizije.3. kompleksnost transakacija i stepen rizika koji je uključen. ukoliko zadovoljava kriterijume koje definiše Centralna jedinica za harmonizaciju. 17 . broj zaposlenih. zaduženu za nadzor nad primjenom propisa iz oblasti interne revizije. Svaka organizacija je obavezna da uspostavi jedinicu ili odjeljenje interne revizije.Uloga centralne jedinice za harmonizaciju i odbora za reviziju Centralna jedinica za harmonizaciju Republike Srpske podrazumijeva organizacionu jedinicu.

01. a odgovorna je za razvoj. 18 . br.Sl.2008. g) usvajanja i primjene radne metodologije interne revizije. rukovođenje i koordinaciju interne revizije u organizacijama. v) usvajanja i primjene standarda za internu reviziju i Kodeksa profesionalne etike za interne revizore. ž) davanje saglasnosti na izbor rukovodioca jedinica za internu reviziju i na uspostavljanje odbora za internu reviziju. d) usvajanje i primjene strategije razvoja interne finansijske kontrole u javnom sektoru Republike Srpske.30.gl. b) pripreme i primjene programa obuke i certifikovanja internih revizora u Republici Srpskoj. u oblasti10: a) inicijative za izmjene Zakona o internoj reviziji u javnom sektoru Republike Srpske. 10 Zakon o internoj reviziji u javnom sektoru RS.. e) koordinacije rada jedinica za internu reviziju u organizacijama. đ) davanja mišljenja na pravilnik za internu reviziju organizacija koje uspostavljaju jedinice interne revizije. z) saradnje sa Glavnom službom za reviziju javnog sektora Republike Srpske u cilju ostvarivanja efikasne i djelotvorne interne i eksterne revizije. između rukovodioca interne revizije i rukovodioca organizacije. i) nadzora nad primjenom svih propisa za internu reviziju.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA Centralna jedinica za harmonizaciju se uspostavlja u okviru Ministarstva finansija Republike Srpske.17/08. j) rješavanja neslaganja u mišljenjima.

procedure i finansiranje Centralne jedinice za harmonizaciju Republike Srpske uređuju se pravilnikom o radu Centralne jedinice za harmonizaciju.koje se ogledaju u 11: Regulatorni okvir – Revizija u javnom sektoru je regulisana posebnim zakonima. 5. Standardi revizije – Eksterna revizija u javnom sektoru provodi se prema Međunarodnim standardima revizije za javni sektor.Međusobni odnosi interne i eksterne revizije u javnom sektoru: Međusobni odnosi interne i eksterne revizije u javnom sektoru su prije svega uslovljeni njihovim razlikama.FPS 19 .Milovan Bojić. 11 Materijal sa predavanja . Izvještavanje – Eksterna revizija ima širi krug izvještavanja i široku distribuciju izvještaja koji su javni dokumenti. a interna revizija u javnom sektoru prema Međunarodnim standardima profesionalne prakse interne revizije. kojeg donosi ministar finansija. Predmet revizije – Eksterna revizija provodi finansijsku reviziju (revizija finansijkih izvještaja i revizija usklađenosti ) i reviziju uspješnosti. eksterna revizija Zakonom o reviziji javnog sektora a interna revizija Zakonom o internoj reviziji u javnom sektoru. Organizacioni status – Eksternu reviziju provode revizori organizovani u VRI.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA Centralna jedinica za harmonizaciju Republike Srpske je nadležna i za pripremu godišnjeg konsolidovanog izvještaja interne revizije za dostavljanje Vladi Republike Srpske. Organizacija. izvještaji interne revizije nisu po pravilu javni dokumenti.mr.IV god. a internu reviziju revizori organizovani u organizacionoj strukturi institucija javnog sektora. a interna revizija ne provodi reviziju finansijkih izvještaja ali je u direktnoj funkciji pouzdanosti finansijkih izvještaja. nakon saglasnosti ministra finansija.

Nova definicija za 21.poboljšanja poslovanja institucija javnog sektora.vijek interne revizije.uloga i karakteristike interne revizije javnog sektora.izvođenja i izvještavanja revizije.nadprosječno znanje i adekvatno profesionalno iskustvo.razumjevanje i procjenu mogućih rizika. zaključiti se može .već predstavlja nezamjenljiv dio regulatornog sistema koji ima za cilj da otkriva odstupanja od prihvaćenih standarda i kršenja principa legalnosti.planiranja. osiguranjem relativnih informacija potrebnih za identifikaciju .FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA Zaključak: U ovom seminarskom radu je obrađen pojam. Revizija nije sama sebi cilj.propisa i ugovora.kao i Zakona.moralni integritet. Primarni cilj revizije je u formiranju mišljenja revizora o finansijskim izvještajima. 20 . Revizijsko osoblje u javnom sektoru mora imati odgovarajuće klasifikacije.neophodno je respektovanje standarda revizije. Interna revizija se ustanovljava kao organizacioni dio u okviru javnog sektora..efektivnosti i ekonomičnosti u finansijskom upravljanju javnim sredstvima.efikasnosti.koja je oblikovana od strane Instituta internih revizora. Izgradnja demokratskih društava i tranzicija društvenih i ekonomskih odnosa nužno zahtijeva harmonizaciju izvještavanja.da se danas od interne revizije očekuje aktivno uključivanje u stvaranje dodate vrijednosti.sa ciljem postizanja što boljeg efekta. regulatorni okvir kao i odnos interne i eksterne revizije u javnom sektoru.odnosno rezultata revizije. predstavlja jedno nezavisno i objektivno procjenjivanje i savjetovanje vodjeno filozofijom dodate vrijednosti. njeno organizovanje. a to je sve s jednim ciljom . Prilikom organizovanja. Dakle. Teorijom i praksom revizije u svijetu se bavi veliki broj pojedinaca i asocijacija koje su od nacionalnog ili međunarodnog značaja. a sve u cilju poboljšanja poslovanja institucija javnog sektora.

gl.M.Liber.d.Sl.FAKULTET ZA POSLOVNE STUDIJE BANJA LUKA Literatura: 1.B.01.KRSMANOVIĆ.2008.H.. IV godina.Subotica.vladars.Internet pretraživači-različiti 21 .D.VUKŠA.27.Materijal sa predavanja.REVIZIJA.SRDIĆ.17/08.30. 6.S.2009.SAVEZ RAČUNOVOĐA I REVIZORA SRBIJE-K.75/04.Ž.ZAKON O INTERNOJ REVIZIJI U JAVNOM SEKTORU.org 8. 4.god.2005. MILOVAN BOJIĆ 7.FPS. 3.br.Beograd.JAKŠIĆ.Bečej.Sl..gl.07.www.ANDRIĆ.god.2004.SRR Srbije.Proletera.2004.RISTIĆ. 5. 2.PORESKA I BUDŽETSKA KONTROLA I REVIZIJA.br. god.M.mr.ZAKON O JAVNIM PREDUZEĆIMA REPUBLIKE SRPSKE.SPENCER PICKETT-OSNOVNI PRIRUČNIK ZA INTERNU REVIZIJU.