You are on page 1of 8

Nacionalni centar za vanjsko vrednovanje obrazovanja

MATEMATIKA
viša razina KNJIŽICA FORMULA

MAT T D

12

VIŠA RAZINA VIŠA RAZINA VIŠA RAZINA VIŠA RAZINA VIŠA RAZINA

� Kompleksan broj: � Kompleksan broj: Matematika iii � Kompleksan broj:

2 2 2

VIŠA RAZINA Knjižica � z � rVIŠA� � i sin � )2, z � z � r r � cos(� � � ) � i sin(� � � ) � , 2 formula (cos RAZINA � Kompleksan broj:�i) , � 1 � z2 z �1a2�cos(�1 � �2 )bi,i sin(�1 �a 22��b , a, b� R � � RAZINA z1 1, 2 � r1r2 � bi, z1 a 2 � z �1 �2 ) , z � rVIŠA� � i sin � z�1, � r r � bi, z � a � � z � � ) , z � r (cos� � i sin (cos � Kompleksan broj:�i)2, � 1 � z2 z �1a2�cos(�1 � �2 )bi,i sin(�1 �a 22��b 2 , a, b� R
� � � � � � �

� �1, z � a � bi, z � a � bi, z � a 2 � b 2 , a, b� R � �1, z � a � bi, z � a � bi, z � a 2 � b 2 , a, b� R � �1, z � a � bi, z � a � bi, z � a 2 � b 2 , a, b� R

F O � 2) U L E (cos zz � rr1 � � i sin � )2, z1 � z2 � r1r2 � cos(�1 R�M � i sin(�1 � �2 ) � , 2 1 2 zz � rr1 � cos(�i sin �i) , �z1 � z2 z �1� 2�)cos(�1� r�2 )bi,in�z��1 �an�)), , , a, b� R sin( 1 r a2 � , n � n � � sin( i r (cos� �broj: n 1 � r Kompleksan�1 � � 2 ) � i �1, �� � � � bi,z nz� ra (cos n� ��sin�� ), b 2�� z z1 � r1 � cos(�1 � � 2 )2� i sin(�1 � � 2 ) � , z n � r n (cos n� � i sin n� ), 2 i a2 Kompleksan 1 � � � sin( z � � � , � bi 2 z2 � r2 � cos( broj: 2i 2� i �1, �1 � a 2 )bi,z z � a (cos, z �sin n � b 2 , a, b� R Kompleksan broj: i � �1, z � a � bi, z � a � bi, z � a � b , a, b� R z2 r2 2 2 zz � rr1 � � i sin � ) , z � z � r r � cos(� � � ) � i sin(� � � ) � , 1 (cos �1 � � 2 ) � i 1 2 1 �1� 2 ) � , z n 1� r n 2 n� � i1 n� ), (cos sin 2 sin(� 2 z1 � r � cos( n zz � rr1 � cos(�i�sin�22kπz� � z2 � �1� 2�)cos(����r�2 ) � in� ��1 � ��)), , � (cos� � 1 � � ) , i sin( 1 r r � cos(� � n ) � sin( i � n � 2 � r (cos � � i sin � ) , z1 � z �� r r2 ��2kπ 1 � � (cosi sin(� sin�2 ) � , 2 � � � 1 2 �� , z 1 2 n z � 1 zn2 z �r2 r � cos � � � 2kπ � � i sin � � � 2kπ � � , k � 0,1,..., n1� 1 2 n n � �2 2 � 2 � n z � n r � cos � � �n kπ � � i sin � � �n kπ � � , k � 0,1,..., n � 1 � cos � � � i sin � n � � , k � 0,1,..., n � 1 z� r � n � � �� � � z1 r1 � � n) � � � sin( � ) n, z n � � n z1 � r1 � cos(�1 � � 22kπi � �1 � � 2 ��2kπ �� r n (cos n� � i sin n� ), rn � � �� �� zn1 z�� 1 �rcos(� � � � ) � i sin(� � � ) � , z n � , k(cos n� �n sin n� ), 2 2 cos1 �2 ) � sin( sin � �2 ) , z n � r n � 0,1,..., i � 1 �i 1 � n r i n � zn2 z��r2 �rcos(�1 �� 22kπi � � i�1 � � 2 ��2kπ �� , k(cos n� �n sin n� ), � � � � z2 r2 � cos � n � sin � n � � � 0,1,..., � 1 � � � n �� �
� � � � 2kπ � � � � 2kπ � � n z � n r � cosn� � � m kπ � � i sin n � � 2kπ � � ,�k � 0,1,..., n � 1 m n � 1 n 2 n n n ��a m� � � �n kπ � � a m� � (a �n0), � � m � 1 ( a � 0), n �� n r � cosn�, a m : a� � i sin n � �2kπ � � ,�k � 0,1,..., n � 1 m a n � a m an a m 1 2 � m� � n m� � m ( a � 0), � (a � 0), � a �k � 0,1,..., n � 1 m a n � a m n n a �� n r �a m� n�, a m : a� � ia m�n (a � 0), � � , m � a m (a � 0), � a � a �, a : a� � a � n � a � a m a � cos a � am � sin � n n � � a n 1 3 2 m n2 m2 n � �m m n m�n n b aa �a n 2�� a 2 n� 2abm�: b 2 ,� a m�n (a � 0), a � m� a �1 �(3a� a 3 � 3a 2a n�� ab 2 � b3 � b � 2 a m� , a a n � m 3 � 0), m2bn 3 a m2 � a � b � � a 2 � 2ab � b 2 , 3 m � a �a � �� a � 2ab �: b ,� a (a � 0), a � a � m �(a��a0),� 3a 2a �� ab 2 � b3 a � ab b 3a m �m�b a , a a � a � b � � a3 � 3a b � 3ab � b3 a
n n m az n m am z

� � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � � �

� a �a n�2��(a 2�� 2abm�:bb 2n ,� a m�n (a � 0), m a 2 � b 2 a� n , )(a � a , a2 � b2 � m b a ) a 2 � b 2 � (a� n b)(a � b) , � a � bn�2�aa 2�� 2abm�bb 2n , m�n a m � � ( m � b)(a � ) ,

a 2 � b 2 � (a � b� 1 �� b) , )(a a 3 � n � 1�(a � b)(a 2 � ab � b 2 ) �b � �k� a � b � (a � b)(a � b) , a � b3 � (a � b)(a � ab � b ) � n� � n� � n ��b � b 2 � 4ac � Kvadratna a n � � n � a n �1b � ...bx�� c a n0, b k � 0 ��x1,2 ���b � 1 � 2 n 4ac � n� � � ... � ab n b b � � a � b �n � jednadžba:�1ax 2 � bx � c �n0,k ak � 0 � x n � �b ��1 b 2 n 4ac 2 n � Kvadratna jednadžba: ax 2 � � k � � �k a n n � 2 b� � Kvadratna a n � � 1 � a n �1b � ...bx�� c a n0, b k � 0 ��x1,2 �� ab n �1 �a n � a � b �n � a � � n � a ax� ... � n � a �k b � ... � � n n 1� ab n� �a 1,2 2a � � a � b � � jednadžba: b � � � k � � a � ... � � n � 1� �1� 2b �1� �k� � n � 1� � � � � � ��b � b 2 � 4ac � Kvadratna jednadžba:�ax 2 � � b � cx� �0, a� c � x1,2 � �b � b 2 � 4ac 0 b � Vièteove formule: x1 x2 � bx , 1 x �c 2a Vièteove formule: x1 x2 � bx , 1 x2 �c � Kvadratna jednadžba:�ax 2 � � b � cx� �0,2a� a � x1,2 � a, x �x � 0 � Vièteove formule: x1 � x2 � � a 1 2 a 2a a a b c �b � b 2 � 4ac � Vièteove formule: x1 x2 � bx , x1 x �c � Kvadratna jednadžba:�ax 2 � � b � c2 � �0,2a� a � x1,2 � �b � b 2 � 4ac 0 � x 4� , � Vièteove formule: x � b2 � aca� b x1�� x � b2 � Tjeme parabole: T �1� ax 2 4aca� b 2 � 0,2a �a � x1,2 � �b � 2a � 4ac Kvadratna jednadžba: b , � bx � c � 0 � Tjeme parabole: T � � 2a 2 4ac � b 2 � 0, a � 0 � x1,2 � Kvadratna jednadžba: ax , � bxa c � � � b � 2a � Tjeme parabole: T � � 2a , 4a � 2a 4a � � 2a � b c 4 � x � , x � Vièteove formule: x1 � b2 � acb� b 2 1�� x2 � c � � 4 c � Tjeme parabole: T x1� b2 ,� acb� b 2 1�� x2 � a Vièteove formule: � � x 4 � a , x � a � Tjeme parabole: T x1� 2x2 ,� � 4a, x1 � x2 � a Vièteove formule: a � � � a a 4a � � 2a log x b x � a � x � log b a , � log b b x � x � blogb x x 2 log b x � x � b logb x b x � a � x � log a , � b � a � x � log b a � Tjeme parabole: bT �,� b , 4ac � b 2 � log b b x � x � b b � � b 4ac � b 2 � b 4a � � Tjeme parabole: T � � 2a , 4ac � bx � � b log x � logb xy) � log a� 2 y b x �(a ��xlogb T �,� 2a , 4a x � log x � x � y , log y � Tjeme parabole:xb� log b a , log b x � log bbbx � log b b logb x b x y � y log b x , 4a � log x x � log�(a ��xlog b x �alog b y , log b y � log bbx � log b b , b log b x y � y log b x , xy) � log x � log y , log � log x � log y , log x � y log x , �, b b ( xy) � log b � �x� y logb bb b b b b b y � b y x � , log logb ( xy) � log b x � log b y , log b x � log b x � log b ylogb x b x y � y log b x , x x b �(a ��xlog xb�alog y , log y �log b bx � log blog x � � logb xy) � log , b log b x � x � y , b log b x y � y log b x , b b b x b x � a � x � log b a , � y log b b x � x � blogb x b � a � x � log b a , � log b b � x � b x MAT Tlogb ( xy) � logb x � log b y , log b � log b x � log b y , log b x y � y log b x , D � x y � logb ( xy) � log b x � log b y , log b x � log b x � log b y , log b x y � y log b x , � logb ( xy) � log b x � log b y , log b y � log b x � log b y , log b x y � y log b x , y

� � � � � � � � � a � b� � a � � 1 � � b , � a �n � 1� a � 3a b � 3ab � b 2ab � � � � b� � � �k� n � n �1 n � n�k k � � � n � n �1 n n � �b a � a � b �2n� (a n�� � n �� b�)1,b � ... � � n � a n�k b k � ... � � bn ��(ab��b)(a 2n � ab � b 2 ) a2 � b)(a a3 � 3 a � a � b�2 � a � � 1 � a n b � ... � � k � a b � ... � � n � 1� ab n 1 � b2n 2 3 3 2

n 3 a � b � a3� b)(m2b � 3ab 2 � b3 � ma 3 �1 33� (a 3 � 3a 22 n� ab � b 2 ) 3 b3(a � 0), aa � a m2 2 3 2 a aa �1 3 � (a �� 3a 2 � ab � b� ) � m � � n a b � 3ab b n 3 b a a � ( 0), b)(m n ab m 2 a m � a n � a m� n , a m : a n � a m�n (a � 0), a � ma� �1b (a �a � b)(m a n � a� b ) a � a � a , a : a � a (a � 0), a � m � a m (a � 0), a � am a mn � n �1 � n� � � n � n�k k n 2 3� 2n a � b n � a n � � n � a nb1b aa � b 2n� (a 2�� � n �� b�1, , � ... � � n � a n �k b k � ... a � bn3��(ab��13ab2n � ab �2b� ) 3 � b 22 � a n � 2ab a n �1b � ... � � n � a n �k b k � ... � � bn �ab n �b)(a 2n � 3ab 2 b b)(a �n )2 a� � 3 � a 3n �1 � bb � 3 a 2 3 � n b)(a a b �b a � b 2� (a 2�� � 1 �� b)2, � ... � � k � a b � ... � � n �31�(ab� b)(a � ab �2b 2 ) 3 aa � b 2 � a 2 � � 1 � � b 2 , � aa �n �31� a 3 � 3a 2b � 3ab 2 � b3 �b � a� �k� � b �� a3 � 2 2 � � ab � � � �

� �

� �

log x log a x � log b x log b x log a x � log b a log a x � log b a log b a b log b x log a x � log x b log a x � log b a log b a log x log a x � log b x b x log a x � log b a log a x � log b a log b a b

99

VIŠA RAZINA VIŠA RAZINA VIŠA RAZINA

VIŠA RAZINA

VIŠA RAZINA

VIŠA RAZINA v a � va a� a � v a�b�c a�b�c v a � b � c � s � va , � c , � s a a �b � c � � � � s �Površina trokuta: Pc � P � sP �� � a�� � � � b����s sPb� ��� s � c � s � , � P � c s � , � , PPovršina � a � � � s � P�� � s � a�, ,a �s a ,trokuta:�sP��Površina� trokuta: �s P � , a � ��asa� bb �� s � c��s �sa� � � s � b � � � s � c � , s � � s trokuta: b � Površina � s � s a� � � s � 2 2 2 2 2 2 2 2 2 Knjižica formula a � va a�b�c s � a� � s � Površina trokuta: P � ab sin � ab sin � 2 ,� P � s �abcab sin�� � b � � � s � c � , ab sin � 2 abc abc � abc s � abc , P� , P � ru s� P � ab,sin �, P �P � � ru s � ,r sP � P �, P � ru , P � , P , P , P � ru s � P s P u 2 2 a � va 2 4ro 4 r 2 , P4�o s �4ro � a2 � s � b � s � ro , s � a � b � c 4ro � Površina trokuta: P � � s � � VIŠA RAZINA � � c� ab2 � sin abc 2 , P� , P�r s P� 2 2 1 2 2 2 1 a2 3 a 3 a 2 3 a 2 3 a 4ro a 3 a 2u 3 2 1 a 3 1 a 2 3 3 a 1 3 okut: P � Jednakostraničan trokut: trokut:u P � v v �, trokut: Po � , v , �, ruvtrokut: � ,� ro � ,v , v �u � v, ro � v , ru � v � � Jednakostraničan v � v P v , ro � Jednakostraničan v � r � r , � , � r r v� � , Jednakostraničan vP � r � , , ab sin3 4 abc 2 3 4o 3 3 u2 3 4 2 4 � 2 4 3 23 3 3 3 ,2 P � , P � ru s P� 2 a 3 4ro a 3 2 1 � Jednakostraničan trokut: P � , v� , ro � v , ru � v a� 4 3 a � va� c a � c 2 Površina 3 a , P � s � � s � a � � � s � a � � cs � c � , s � b� � � trokuta: P � a ma: P � a � v � Površina paralelograma: �P � a � v 3 P � Površinaa � v � Površina trapeza: P �� v � c � v � Površina paralelograma: Površina paralelograma:aPv Površina trapeza:1� a �� Površina trapeza: �P � �� Površina v a 2 Površina trapeza: P � � � paralelograma: P P �2v �v P � a trapeza: � � 2 3 � Jednakostraničan trokut: P � , v� , ro � v , ru � v 2 2 2 2 4 2 3 3 a�c ab sin � abc � Površina paralelograma: P � a � v � Površina trapeza: P � �v , 2 � , P � ru s P� P 2 2 2 2 kruga: O � 2rπ r 2 π 4ro � kruga: kruga: π � 2 π � Opseg kruga: O ��2rOpseg kruga: O � 2rπ � Površina kruga: kruga: Opsegπ � P Površina kruga: P � Površina OpsegOpseg kruga: rO�2 2rπ � r π P ��r π � r P�r O π � � Površina a�c � Površina paralelograma: P � a � v � Površina trapeza: P � �v 2 2 � Površina kruga: P � r 2 π 2 �2 � a 3 , v � a 3 , r � 2 v , r � 1 v 2� 2 Opseg kruga: O P 2rπ � rπJednakostraničan trokut: r π�rπ� o u � r π� rπ� r π� r π� 2 3 �� Duljina kružnoga luka: l � P Duljina kružnoga P � Duljina rπ� luka: l � sječka: P � Površina kružnoga isječka: P � P � r π� isječka: � � � Duljina kružnoga luka: 4l �kružnoga2� Duljina3kružnoga luka � � � Površina kružnoga Površina kružnoga Površina kružnoga isječka:luka: � l � isječka: 360 360 360 360 360 180 180 180 180 2 � Opseg kruga: O � 2rπ � Površina kruga: P � r π rπ� r 2 π� � Duljina kružnoga luka: l � � Površina kružnoga isječka: P � 360 � Površina paralelograma: P � a � v 180 � Površina trape 2 rπ� r π� � Duljina kružnoga luka: l � � Površina kružnoga isječka: P � 360 180

Matematika

aze),

pobočja, polumjer = duljina stošca h h B = površina osnovke (baze), površina osnovker(baze), Površina kruga: P � r 2r = površina pobočja, stošcastošca visine, rO P B = duljina visine,površina pobočja,= površina pobočja,π h = = polumjer osnovke= duljina P = P = B = površina osnovke (baze), P h = visine, r duljina visine, r � Opseg kruga: B = površina osnovke=(baze), površina pobočja, P osnovke duljina visine, polumjer osnovke h = polumjer osnovke s �

rizme i valjka: � =Obujam (volumen) (baze), i (volumen)� B O � 2� (volumen)B � h prizme i�valjka: B � hP B � P valjka:stošcaprizme i valjk � Obujam (volumen) prizmeprizme valjka:valjka:Obujam � P �V Oplošje i visine, O r � polumjer osnovke O � 2B � P i valjka: P = V prizme �� Oplošje prizme B � � prizme i valjka: V � površina osnovke Obujam V � ipovršina� pobočja, h �prizme valjka: Oplošje� 2 h 2 � B B�h h B Oplošje= duljina i valjka: V�= O prizme i � Oplošje

kutu:

3 3 3 3 � Obujam (volumen) prizme i valjka: V � B �1 � Oplošje prizme i valjka: O � 2B � P h � Obujam (volumen) piramide i stošca: V2� � B �sh Oplošje stošca: O � r 2� Orπs � P � Oplošje piramide: � �2B stošca: O�� r 2 π � rπs � Oplošje stošca: O � r π 3 rπ � Oplošje stošca: O � r π Oplošje � Oplošje stošca: O � r π � rπs 1 4 3 � Obujam (volumen) piramide i stošca: V2� B � h 4 3� Oplošje piramide: 3 O �2B � P 4 3 4 3 4 2 � kugle ugle: V � r π Obujam (volumen) Obujam (volumen) r Obujam�(volumen) kugle:O �� rOπ�Oplošjerkugle:pobočja,2 π , h =kugle: O � 4r �� Oplošje r π O � Oplošje kugle: (baze), P polumjer O � Oplošje duljina visin � π , B = polumjer Oplošje stošca: �O ,�rr π , = kugle r � Obujam (volumen) kugle: kugle: kugle: r π �4 kugle: V�površina Oplošje kugle: 2r π4r=π � rπs polumjer4kugle r = polumjer kug V� V� r � osnovke V 4 π površina 3r � 3 3 3 3 3 2 4 � Oplošje stošca: � Obujam (volumen) kugle: V � r 3 π � Oplošje kugle: O i�� r 2 π , V � B � h 4r π r = � Obujam (volumen) prizmeOvaljka:� r πs polumjer kugle Oplošje prizme � 3 4 1 � Obujam (volumen) kugle: V � r 3 π � Oplošje kugle: O � 4r 2 π , r = polumjer kugle � Obujam (volumen) piramide i stošca: V � B � h � Oplošje pirami 3 3
� U pravokutnome trokutu: U pravokutnome � U pravokutnome trokutu: � trokutu: � U pravokutnome trokutu:

� Duljina kružnog � Površina kružnoga isječka: P � 1 1 pobočja, � h = 1 visine, valjka: O1 2B osnovke stošca B V površina(volumen) Obujam valjka:�V B B �� P � stošca:Oplošje prizme�i�B �r = 360piramide: O Oplošje � =Obujamh osnovke (baze), i (volumen)� �Obujami (volumen) duljina h Ostošca:PV polumjer� P � � B � P piramide: O � prizme P = površina 1 h �B � h iramide � stošca: Obujam (volumen) piramide i stošca: V B B � h Oplošje piramide: i i Obujam� B � (volumen) piramide i stošca: V O � � piramide �� Oplošje piramide: � piramide Oplošje h V � B� � � � Oplošje piramide: O � B� P

r 2 π�

3

otna kateta � U pravokutnome trokutu: kateta nasuprotna kateta priležeća kateta priležeća kateta nasuprotna kateta priležeća kateta priležećanasuprotna kateta kateta priležeća kateta ,sinus kuta =kuta== nasuprotnakuta, = , kosinus kuta = ,= kosinus kuta , , , , kosinus kuta sinus , kosinus kuta = kuta sinus = , kosinus kuta = sinus otenuza hipotenuza hipotenuza hipotenuza hipotenuza hipotenuza hipotenuza hipotenuza 4 3 hipotenuza hipotenuza � Obujam (volumen) kugle: V � r π � Oplošje kugle: nasuprotna priležeća kateta � U pravokutnome trokutu: kateta 3 , kosinus kuta = , sinus kuta = hipotenuza hipotenuza protna kateta nasuprotna kateta kateta nasuprotna kateta nasuprotna kateta nasuprotnakuta priležeća kateta tangens kuta =kuta nasuprotna kateta = tangens tangens kuta = tangens = = , kosinus kuta = sinus kuta priležeća kateta ežeća kateta priležeća , priležeća kateta priležeća kateta hipotenuza kateta hipotenuza nasuprotna kateta tangens kuta = priležeća kateta � U pravokutnome trokutu: nasuprotna kateta tangens kuta = priležeća kateta MAT T D nasuprotna kateta priležeća kateta , kosinus kuta = , sinus kuta = hipotenuza hipotenuza 99
tangens kuta = nasuprotna kateta

� Oplošje stošca

VIŠA RAZINA Matematika
Knjižica formula RAZINA VIŠA
� � � � � � � � � � �

VIŠA RAZINA

a b c � � � sin � sin � sin � a b c Poučak o sinusima: � � � sin � sin � sin � a b c Poučak o sinusima: � � � sin � sin � sin � sin x sin 2 x � cos 2 x � 1 , tg x � cos x sin x sin 2 x � cos 2 x � 1 , tg x � cos x sin x 2 2 sin 2x � cos x cos,x , tg x 2 x � cos 2 x � sin 2 x cos � 2sin � 1 cos x cos 2 x � cos 2 x � sin 2 x sin 2 x � 2sin x cos x ,
Poučak o sinusima:

Poučak o kosinusima: c 2 � a 2 � b 2 � 2ab cos � Poučak o kosinusima: c 2 � a 2 � b 2 � 2ab cos � Poučak o kosinusima: c 2 � a 2 � b 2 � 2ab cos �

cos 2 x � cos sin � x � y � � sin x cos y � sin y cos x 2 x � sin 2 x sin 2 x � 2sin x cos x ,

sin � x � y � � sin x cos y � sin y cos x cos � x � y � � cos cos � sin x sin y sin � x � y � � sin xxcos yy� sin y cos x cos � x � y � � cos x cos y � sin x sin y
tg x � tg y cosx � � )y� � cos x cos y � sin x sin y tg( � x y � 1 � tg x � tg y tg x � tg y tg( x � y ) � 1 � tg x � tg y tg x � tg y tg( x � y ) � x� y x� y x� y x� y , sin x � sin y1� 2sin � tg y cos sin x � sin y � 2cos sin � tg x 2 2 2 2 x� y x� y x� y x� y , sin x � sin y � 2sin cos sin x � sin y � 2cos sin 2 2 2 2 xx �yy xx �yy � � xx� y xx� y �y �y sin x � sin yy� 2sin sin x � cos y � �2sin cos x � cos � 2cos 2 cos 2 , , cos cos x � sin y � 2cos 2 sin 2 sin 2 2 2 2 x� y x� y x� y x� y cos x � cos y � 2cos cos cos x � cos y � �2sin sin , 2 2 2 2 x� y x� y x� y x� y cos x � cos y � 2cos cos cos x � cos y � �2sin sin , 2 2 2 2 1 sin x sin y � �cos � x � y � � cos � x � y �� � 2� 1 sin x sin y � �cos � x � y � � cos � x � y �� � 2� 1 sin x sin yy� 1��cos� xx� yy� � cos � xx� yy �� cos � cos x cos �2 �� � � � � cos � � �� � 2 1 cos x cos y � �cos � x � y � � cos � x � y �� � 2� 1 cos x cos y � 1 �cos x � y � cos x � y �� � sin x cos y � 2 �sin ��x � y ��� sin � � � y �� � � x � 2 1 sin x cos y � �sin � x � y � � sin � x � y �� � � 2 1 sin x cos1y � �sin � x � y � � sin � π � y �2 � x � π π 3 sin � , 2 sin � � , sin � 6 2 4 2 3 2 π 1 π 2 π 3 sin � , sin � , sin � 6 2 4 2 3 2 π 1 π 2 π 3 sin � , sin � , sin � 6 2 4 2 3 2 MAT T D

� � �

� � �

� � �

99

Matematika
Knjižica formula

VIŠA RAZINA VIŠA RAZINA
� � Udaljenost točaka T1 ,T12 T2 d (T1(,T12 T2 ) �� x2 x2 x1 � 1 � �� � y2 y1 � 1 � Udaljenost točaka T , : : d T , ) � � � � x � y2 � � y
2 2 2 2

� � Polovište dužine T1T21T2 : �P � Polovište dužine T : P 1

�� �� � � x� x1 x2 x2y1 y1 y2 y2 � , , � 2 2 2 2� � � � �

� � Vektor T1T21T2 :T1T2 T2 a � (� 2 x2 x1 )i1�i(� 2 y2 y1 ) j )� a1ia1i a2 a2 j Vektor T : T1 � � a x ( � � x ) y( � � y1 j � � � j

�� � �� � � � � �� ��

� �

� � � �

� �

� � � � � � � � � �� � � � Skalarni umnožak vektora: a � a �� a �ab� � cos � , , � a � � a1b11b1 a2b2 b2 Skalarni umnožak vektora: b b � b � cos � a b b � a � � a2

� � Jednadžba pravca: y � y1 y1 k �k �� x1 � 1 � k � �2 Jednadžba pravca: y � � � x x � x, , k

y y2 y1 y1 �� x2 x2 x1 x1 ��

� � Kut � između dvaju pravaca: tg� � � 2 Kut � između dvaju pravaca: tg

k k 2 k1 k1 �� 1 � k1k 2 k 2 1 � k1

� � Udaljenost točke T �T 1 ,x11 � 1i�pravca p... AxAxByByC C 0 : 0 : d (T (T ,) p ) � d, p � Udaljenost točke x� y , y i pravca p... � � � � � �

AxAx1 ByBy1C C 1� � 1� � A2A2 B 2B 2 ��

MAT T D

99

Matematika
Knjižica formula

VIŠA RAZINA

VIŠA RAZINA VIŠA RAZINA

Krivulja drugoga reda Krivulja drugoga reda Krivulja drugoga reda Jednadžba

Tangenta u u točki krivulje x1x1y1y1 ) Tangenta točki krivulje ( ( , , ) Jednadžba Jednadžba Tangenta u točki krivulje ( x1 , y1 )

2 Kružnica Kružnica ( x � � ) 2)� �y y � ) 2) � � 2r 2 ( ( (� q q 2 r � x1x� � ���� � � � � �y1y� � ���� y � � � � 2r 2 � p p x x p p� � � q q y � q q� r � 2 2x p p 2 Kružnica � x1 � p �� x � p � � � y11 � q �� y � q � r 21 središte S ( p,�,) ) � ( y � q) � r središte Sx p p ( qq središte S ( p, q)

Elipsa fokusi F

1,2 2 � 2 � 1 1,2 (�e,0) a b 2 2 2 2 2 2 e e � � a� � b a b 2 2 2 e � a �b 1,2

Elipsa Elipsa 2 x 2 �e,0) fokusi FF (�e,0) fokusi ( y

x 2x 2 y 2y 2 � � � � 1 x1 x y1 y 1 � 2 �1 a2 2 b2 2 a b a2 b

x1x1 x y1y1 y y � � 2 2� � 1 1 2 2 aa bb

Hiperbola Hiperbola Hiperbola fokusi F1,21,2 (e,0) fokusi F (� �e,0) fokusi F1,2 (�e,0)
2 2 2 2 e 2e� � 2 � �x 22 a a 2 b2 b

y2 e � a �b � 2 �1 2 bb asimptote a y � b x x asimptotey � � � b asimptote y � � x aa a
Parabola Parabola

x 2x 2 y 2y 2 � � � 1 1 x1 x y1 y � � �1 a2 2 b2 2 a b a2 b2

x1x1 x y1y1 y y 1 � � 2 2� � 1 2 2 aa bb

Parabola

��p �� p � p � fokus F F �y,0,02 px fokus � 2 � � � fokus F � ,0 � 22 � � �� 2 � �

y 2 � � px y 2 2 2 px

y1 y � p � x � x1 �

y1y1 y � � x � �1x1 � y � p p�x x �

� � Uvjet dodira pravca y y � kx � li kružnice: r 2r 21 � � 2 2 � �kp � � q ��l � Uvjet dodira pravca � kx � l i kružnice: 1 k 2 � � kp q � l k Uvjet dodira pravca y � kx � l i kružnice: r 2 1 � k 2 � � kp � q � l �

��

��

2 2

MAT T D

99

Matematika VIŠA RAZINA
� Aritmetički niz:

VIŠA RAZINA VIŠA RAZINA

Knjižica formula niz: a � a � (n � 1) � d , � Aritmetički n 1
� �

n S n � (a1 � an ) an � a1 � (n � 1) � d , 2 S � n (q n � a ) �1 Aritmeti�ki niz: an a a1 a (n ��1) � d , n Geometrijski niz: � � � � q n 1 , Sn � a a1
n 1
n

n S n � (a1 � an ) 2
21 q � 1

Geometrijski niz:


1 Geometrijski niz: S n�� a1 � q n �1 ,� 1 red: a ,|q|

an � a1 � q n�1 ,

Geometrijski red: S �

a1 , | q |� 1 q �1 a Geometrijski red: S � 1 , | q |� 1

a q �1

S n � a1

q �1 q �1

n

S n � a1

qn �1 q �1

1� q

� � �

Derivacija umnoška: � f � g �� � f � � g � f � g � , � Derivacija kvocijenta: � � � � g� g2 � � f � � g � f � g � , � Derivacija kvocijenta: � f � � f � � � g �f � g � Derivacija umnoška: � f � g � � � g2 �g� � Derivacija kompozicije: � f � g �� ( x) � f � g � x � � g � � x � � f �� f � � g � f � g � � Derivacija umnoška: g �� � x)�� � �f��g� �g � �fg��g � , f (g � f � Derivacija kvocijenta: � � � Derivacija kompozicije: � f � � x �� � x� 2 �

� f ��

f � � g � f � g�

� Tangenta na graf funkcije f u T ( x1 , y1 ) : y � y1 � f � � x � � � x � x1 � � Derivacija funkcije f u T x f � ) �� x � y � � � x � x� � x � 1 Tangenta na graf kompozicije: (� 1 , y1g : ( y ) � 1f � �fg � x1�� ���g � x1 �
Derivacije:

�g�

g

� �

Derivacije: Tangenta na graf funkcije f u T ( x1 , y1 ) :

y � y1 � f � � x1 � � � x � x1 �

Derivacije: �

1� tg x �� � 1 � � cos � 0 x n � 1 � x n�1 � tg x � cos � � cos c� � 0 c � x n �� � n � x n��, nn � 0 , n � 0sin x �� � � sinxx � � cos x x �� � � sin xx � � � sin x � � cos 2 x cos 2 x �

� �

c� � 0

� x n �� � n � x n�1, n � 0

� sin x �� � cos x

� cos x �� � � sin x

� tg x �� �

1 cos 2 x

MAT T D

99

Matematika

P ra
MAT T D

zn a

st

ra ni ca
99