Gotika ili gotska umetnost (u arhitekturi), odnosno gotski stil, je bio umetni ki pravac, koji je sledio iza romanike

posle 12. veka (u Francuskoj) do kraja 15. veka (u srednjoj i severnoj Evropi). Najpre je upotrebljavan kao pogrdan izraz (nastao u Italiji), "gotika" je kao ogor enje nad tu im protiv- anti kim importom Gota, koji se odoma io i koji se u prvom redu upotrebljavao za ozna avanje arhitekture i ornamentike gde se u prvom redu i najvi e ova umetnost odrazila i gde je bila najvidljivija. Od 13.-tog veka gotika se ra irila na sve discipline u umetnosti. Kolevka gotike je bila Francuska.

Gotska katedrala (Amijen) Gotska arhitektura se razvila u prvoj polovini 12. veka do 16.-tog veka (u severnoj Evropi). Karakteristika gotike je skeletna konstrukcija i vitkost formi koje je ona omogu ila i koje se kre u prema vertikali- na gore. U svom razvijenom dobu prime ujemo jako razra ene forme, komplikovane svodove koje su poduprte sve njevima vitkih kamenih rebara i sve njevima stupova. Mase se prenose na sve njeve stupova ta omogu ava stvaranje unutra njeg prostora i ne postoje

nose i zidovi kao u romanici. Karakteristi ni znak za gotiku je bio izlomljeni luk koji je za razliku od kru nog luka koji se do tada upotrebljavao u romanici bio mnogo stati kiji odnosno stati ki pravilnije re enje. Ovaj luk se upotrebljavao na prozorskim otvorima (biforama ili triforama), portalima i prilikom re avanja svodova. U gotskom stilu su se gradili sakralni arhitektonski objekti, katedrale, profane zgrade, dvorci, mostovi i drugo. Gotska katedrala je vrhunac razvoja hri anske bazilike. U suprotnosti sa konstrukcijom koja polazi od masivnih nose ih zidova tu se radi o konstrukciji iji je osnovni elemenat stup koji sada ima konstruktivan zadatak. Va an elemenat koji je karakteristi an za gotiku je prozorski otvor koji je dobijen u ovakovom pristupu ka konstrukciji i koji se bogato ukra ava bojenim staklom i naziva se vitra gde se komadi stakla u boji spajaju olovom da bi se dobila slika i dobilo pro arivanje prostora u unutra njosti objekata. Enterijer i eksterijer se bogato ukra avaju skulpturama u kojim se ljudska figura izvija i sve vi e dobija na realizmu. Forme od shematizma idu ka individualizmu.

Krov gotske katedrale (Milano)

Detalj ulaza (Notr Dam, Pariz)

Architecture in France Architecture in England .

Architecture in Germany Architecture in Italy .

i 13. Glavni zna aj dobija prezentacija ljudskog tela koje se sve vi e konfrontira sa proporcijom i prirodnim oblicima a momenat realizma ozna ili su i oblici koji su od prvobitnog . pilastera i konzola. Baldahinska plastika je bila osnovni elemenat razvoje skulpture kao samostalnog dela u umetnosti.-tom veku to je pre svega katedralska plastika.Gotska skulptura Skulptura ima neodeljivi zadatak na ukra avanju katedrala i upotrebljava se kao dopuna arhitekturi i ukra avanje arhitektonskih elemenata. kapitela stupova. a motivi su iz ivota Hrista i device Marije kao i iz ivota svetaca. U 12. Preko reljefa koji je bio u pre u upotrebi skulptura dolazi do izra avanju volumenoznosti i do tipa prostorne skulpture.

strme krovove 2) ukrase sa strelastim zavrsecima 3) podupirace. Gotska arhitektura je nastala na podrucju Pariza. . Karakteristicni objekti za gotiku su pre svega katedrale. Unutrasnjost tezi ka visinama. *Karakteristike i arhitektonski spomenici* Katedrale: Prostorna kompozicija je pod uticajem romanske. Prozori su pravljeni velikih dimenzija sa vitraznim visebojnim staklom. Vitraz izradjuju obojenim staklom koje su lepili topljenim olovom.shematitma dobijali na individualnosti. ali ima izduzene oblike: 1) visoke.

Transept (srednji. Konstruktivni elementi koji omogucavaju izgradnju gotskih katedrala: 1) prelomljeni luk 2) prelomljeni rebrasti svod 3) potporni luk 4) potporni zid .Osnova gotskih katedrala je bio latinski krst sa 3 ili 5 brodova. Ukrasavani su skulpturama i stepenasto su zaseceni prema ulaznom delu. .kontrafor Portali Portali imaju arhivolte i timpanone siljastog oblika. poprecni brod) je bio posebno naglasen.

obavezan ukras na ulaznim fasadama. . Rozete su kruzni prozori.Prozori Mozemo reci da su arhitekte gotike posebnu paznju posvecivale prozorima. Prozori su bogato ukrasavani kamenom. sa vitraznim staklom i zrakastom kamenom ornamentikom.

Bocne zidove drze kontrafore. Dekoracija su uglavnom bili listovi vinove loze. *Gotska arhitektura u Francuskoj* Bogorodicina crkva Notr Dam u Parizu Gradila se 1163 .Skulpture Skulpture gube na svojoj ukocenosti i monumentalnosti. Na ulazu se nalaze tri portala... rozeta i dva ne dovrsena tornja. . Petobrodna katedrala. siroka 48m a duga 130m. lipe.1235. Transept je iste visine kao i glavni brod a iznad njega je strelasta kula. Visoka je 36m.

Bogorodicina crkva Notr Dam u Sartru Osnovna karakteristika ove katedrale jesu dva razlicita tornja. . kao i njen transept. Ona je trobrodna. Portali su duboko izvuceni i ispunjeni skulpturama.

Italiju pa i Spaniju. Ako neko zeli mogu da napisem i nesto vise o gotici u nekoj drugoj zemlji. zato sto smatram da njeni objekti imaju ogromnu umetnicku vrednost. Veliku Britaniju. Nemacku. Holandiju. Preciznost umetnika koji su radili vitraze i skulpture me odusevljava kao i teznja arhitekata ka visinama objekata. . Gotskom arhitekturom sam oduvek bio odusevljen. Odlucih se da predstavim gotsku arhitekturu u Francuskoj jer su objekti u Francuskoj po meni najlepsi primeri gotike.Gotika je zahvatila naravno i druge drzave.

.

.

.

. 19 . . . . i misaoni (slobodni ivot. . . . . ". . . Skulptura koja je u doba romanike i rane gotike bila potpuno u funkciji arhitekture. . preuzet iz antike). ': . kraljeva. mjeseci va ni za poljoprivredu). ". Crkvena skulptura naj e e prikazuje tri glavna motiva: svakida nji ivot (godi nja doba. . . Najva nija klasi na goti ka umjetnost prisutna je na skulpturama koje ukra avaju zidove katedrala poput Portala kraljeva (Katedrala u Chartresu). . . . . alegorijskih i drugih likova na portalima katedrala daju najbolji primjer umjetni kog razvoja koji je prethodio potpunom osloba anju skulpture u renesansi. . . . tijekom gotike se polako osloba a iz arhitektonskog okvira i dobiva sve ve i zna aj. 1345. . 84 . . . .: . . . . . 1163 . . moralni ivot (borba kreposti i mana). . . . . " . 13. . . Skulpture svetaca. . . . " 1548. 1845.

Padovi i Assisiju.stolje a po inju prirodnije prikazivati likove te nagla avaju voluminoznost tijela i prostornost slike. Slikarstvo rane gotike obilje eno je isprva sporim razvojem. Obilje ava ga naturalizam prikaza s nagla avanjem detalja. bra a izLimbourga koji su bogato oslikali molitvenik vojvode od Berryja (Tres riches du Duc de Berry). nagla avanju emotivnog stanja i u pa ljivom oblikovanju draperija prikazanih likova.stolje a obilje ili su Flamanci. Skulpture [uredi] . koji je obuhva ao slikarstvo i kiparstvo. a prigu en utjecaj klasi ne anti ke umjetnosti vidljiv je u ekspresivnosti izraza. unio i novu upotrebu svjetlosti na slici. Tijekom 13. Oko 1400.Kiparski motivi gotike su prvenstveno ograni eni na crkvenu skulpturu s religijskim i moralizatorskim prizorima. Ljudske figure se prikazuju sa sve ve im realizmom. me unarodni stil. Francusko goti ko slikarstvo po etka 15. u vitrajima se razvio plo ni. Giotto je izvr io velik utjecaj na druge umjetnike a njegovi najpoznatiji radovi nalaze se u Firenzi. Njegovi prethodnici bili su Cimabue i Duccio . U Italiji toga vremena slikarstvo je obilje eno "novobizantskim" stilom koji je uslijedio nakon kri arskog osvajanja Carigrada godine 1204. Slikari srednje i sjeverne Europe preuzeli su od talijanskih umjetnika narativnost. dubinu prostora oblikuje polo ajem i veli inom ljudskih figura. Slikarstvo Giotta ozna ava prekid s dotada njom pti jom i obrnutom perspektivom a tako er uvodi novu narativnost u vjerske prizore. va nost dubine prostora te meko oblikovanje ljudskih figura i draperija. Giotto zapostavlja ulogu arhitektonskih okvira. No ovo doba donosi i pojavu prvih individualnih portreta i autoportreta. Pritom su vrlo detaljno prikazali kalendarske mjesece sa svim popratnim ljudskim radovima i promjenama prirode.godine u Europi se spajanjem sjevernih i talijanskih tradicija razvio tzv. ornamentalan stil bez trodimenzionalnosti. ve inom se svodilo na umjetnost vitraja koja je potisnula prija nje iluminacije samostanskih rukopisa. koji je uz naturalizam detalja i elemente fantasti nog. pri emu se ljudske figure prikazuju uz sve vi e pa nje i detalja i s nagla enijim volumenom.stolje a u Francuskoj se razvio "elegantni stil" vidljiv u iluminacijama molitvenika. Oslanjaju i se na romani ku tradiciju i pod utjecajem crkvene skulpture. naj e e crkvenih gra evinara i kipara te pokrovitelja umjetnosti. koji ve krajem 13. Preokret u slikarstvu 14.stolje a donosi talijanski umjetnik Giotto di Bondone. Najva niji talijanski slikar me unarodnog stila bio je Gentile da Fabriano. nagla avaju i time prostorne planove slike. prikaze krajolika i prostornost slike.

Ranogoti ke skulpture kraljeva Kasnogoti ke skulpture kraljeva .

geometrija. ju ni portal. One predstavljaju va nost obrazovanja i katedrale kao mjesta u enja. astronomija iglazba). a u timpanu se nalazi skulptura okrunjene Djevice s Kristom. Sredi nji portal sadr i starozavjetne kraljeve i kraljice na dovratnicima i apokalipti nu viziju sv. "Kraljevski portal" (Zapadni portal) tipolo ki predstavlja kr ansku povijest.retorika.Vitraji ju nog portala Vitraji sjeverne apside Na fasadi katedrale u Chartresu nalazi se toliko kiparskih detalja da bi mogli ispuniti cijelu knjigu. Na sjevernom portalu nalaze se sceneUza a a i astronomski simboli sezonskih radova vezanih za 12 kalendarskih mjeseci. Ovi dovratnici su najstariji primjeri rano-goti ke skulpture (1140.-1150. svaka figura . sadr i sceneKristovog ro enja i mladosti oko vrata. ali najkarakteristi niji su na zapadnoj i ju noj strani katedrale.). Ivana u timpanu iznad vrata. aritmetika. dijalektika. Desni. okru eni sa Sedam srednjovjekovnih umjetni kih vje tina (gramatika.

420 m². Izme u njih su cvjetni uzorci koji ih uokviruju. Draperija na odje i odra ava umjetnikovo zanimanje za uzorke i dekoraciju svojim stiliziranim uvijanjem i paralelnim linijama. Dijagonala njegova pojasa prati te inu korica od ma a. koji ispunjavaju svu irinu raspolo ivog zidnog polja.je visoka i vitka. to je tako er novina. a unutarnji 12 an ela (sredi nja dva dr e krunu iznad glave Krista). zona visokih prozora. dva vanjska sadr e 24 starca apokalipse. odra avaju i oblik stupova iza njih. predstavljaju Kristove pretke. Iznad prizemniharkada prote e se horizontalna galerija s lu nim otvorima. okru eni s 12 manjih krugova koji sadr e 4 golubice i 8 an ela. ruke su im priljubljene uz tijelo. Svjetlo koje prolazi kroz ove vitraje boje cijelu unutra njost veli anstvenim bojama. Op enito. izraza lica i nisu vi e strogo frontalni ± njihove glave su blago pokrenute. Razli itih su visina. desni kuk je blago uvijen u skladu s njegovim oslanjanjem na desnu nogu. na arhitravu. ne samo lica nego i dijelova arhitekture oko figura. Kao i u ranokr anstvu i bizantskim mozaicima. Ona je najstariji primjer visoko-goti ke umjetnosti koja je te ila velikim visinama svodova. Dvanaest starozavjetnih kraljeva.8 metara) nalazi se slika Djevice Marije s malim Isusom. Figure su ire i doimlju se realisti nijim. a aureole su tanjuraste iza glava. ukra eni Biblijskom tematikom. Sveci koji tvore lijevi dovratnik portala ju nog transepta stoje manje uko eni. Na svakom kraju grede stoji po jedan prorok koji dr i svitak. Kako je konstrukcija olak ana stubovima ostale su velike povr ine slobodnog zida koji su mogli biti zamijenjeni prozorima. Posljednji sud u timpanu prikazuje Krista u slavi koji se nalazi u mandorli okru en s etiri apokalipti na simbola evan elista. Od triarhivolte. Interijer [uredi] Unutra njost po prvi put pokazuje novine: napu taju se empore. Ispod timpana. Krist gleda frontalno kao da opominje promatra a katedrale na njegovu sudbinu kada nastupi posljednji as. a ne stoje. pokrivaju 2. nad kojima se di e. a poze pokreti i odore variraju. poput onih na stiliziranoj kosi i bradama. na primjer. ovaj poja ani osje aj za dubinu jo je istaknut dubljim klesanjem. Na figuri sv. Iznad su produ eni okruglim prozorom sve do svoda. te rozetama iznad svake bifore. ali i poja ava taj opu teni pokret. U sredi tu rozete sjevernog transepta (promjera 12. Visina je ostvarena novom konstrukcijom nadsvo ivanja kri no-rebrastim lukovima koji stoje na snopastim stubovima. Dvanaest etverolisnih oblika ispunjeni su zlatnim ljiljanima na plavoj pozadini ± simbolima francuskih kraljeva. Vitraji na 176 prozora. Teodora. 12 apostola su poredani u etiri grupe po trojica. a njihove noge po ivaju prirodno na oblikovanim bazama. Svaka grupa je odvojena stupom koji nosi polukru ne arkade koje svojim oblikom podsje aju na aureole. Vanjski polukrugovi sadr e 12 starozavjetnih proroka koji su pandan novozavjetnim apostolima. a ra lanjivanje zidova svodi se ponovo na tri savr eno uravnote ena kata. u kvadratima. Usporedba skulptura sa zapadnog portala s onima s ju nog transepta otkriva razlike izme u rane i kasne Gotike. oni su frontalni. Od etiri duga . Stopala im vise prema dole stvaraju i dojam da figure lebde. danas su najslavniji vitraji na svijetu.

. sredi nji predstavlja sv. Anu s mladom Djevicom. na lijevima su sve enik Melhizedek i kralj David. a desno kralj Solomon i sve enik Aaron. Svaki lik s ovih vitraja povezan je vertikalno s prikazima na rozeti.vitraja ispod rozete.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful