You are on page 1of 15

Dziennik Ustaw Nr 125 7525 Poz.

711

Na podstawie art.54 ust.2 ustawy zdnia 21 grud-
nia 2000 r. o dozorze technicznym (Dz. U. Nr 122,
poz.1321, zpn. zm.
2)
) zarzdza si, co nastpuje:
Rozdzia 1
Przepisy oglne
1. Rozporzdzenie okrela warunki techniczne
dozoru technicznego wzakresie:
1) projektowania, wytwarzania, eksploatacji, napra-
wy i modernizacji specjalistycznych urzdze ci-
nieniowych, ktre mog stwarza zagroenie dla
ycia lub zdrowia ludzkiego oraz mienia irodowi-
ska wskutek rozprenia cieczy lub gazw znajdu-
jcych si pod cinieniem rnym od atmosferycz-
nego;
2) wytwarzania materiaw i elementw stosowa-
nych do wytwarzania, naprawy lub modernizacji
urzdze, oktrych mowa wpkt1.
2. Do urzdze, oktrych mowa w 1, zaliczaj
si nastpujce specjalistyczne urzdzenia cinieniowe
zainstalowane i eksploatowane w jednostkach or-
ganizacyjnych podlegych Ministrowi Obrony Naro-
dowej lub przez niego nadzorowanych oraz w przed-
sibiorstwach, dla ktrych Minister Obrony Narodo-
wej jest organem zaoycielskim:
1) koty parowe icieczowe zamontowane na uzbroje-
niu lub sprzcie wojskowym,
2) polowe rurocigi do transportu paliw pynnych,
3) wojskowe urzdzenia do napeniania ioprniania
zbiornikw transportowych,
4) urzdzenia do napeniania uzbrojenia i sprztu
wojskowego,
5) zbiorniki cinieniowe zainstalowane i eksploato-
wane na statkach powietrznych, jednostkach py-
wajcych iwozach bojowych,
6) zbiorniki cinieniowe zamontowane na sprzcie
wojskowym
zwane dalej urzdzeniem.
3. Projektowanie i wytwarzanie, w tym wytwa-
rzanie materiaw i elementw urzdzenia, odbywa
si zuwzgldnieniem specyfikacji technicznych opra-
cowanych przez gestora uzbrojenia i sprztu wojsko-
wego dla tych urzdze, na podstawie warunkw
technicznych ustalonych z Wojskowym Dozorem
Technicznym, zwanym dalej WDT.
4. Uyte wrozporzdzeniu okrelenia oznaczaj:
1) butla cinieniowy zbiornik przenony ksztatu
butlowego opojemnoci wikszej ni 0,35 dm
3
za-
montowany na uzbrojeniu isprzcie wojskowym;
2) cecha inspektora metalow lub elastyczn pie-
cz zawierajc napis WDT oraz indywidualny
numer inspektora WDT, nanoszon na urzdzeniu
w celu uwierzytelnienia wykonanych czynnoci
dozorowych;
3) cinienie dopuszczalne (bar) graniczn warto
cinienia roboczego w najwyszym punkcie prze-
strzeni cinieniowej urzdzenia, przy ktrej WDT
zezwala na eksploatacj urzdzenia, oznaczane
symbolem PD;
4) cinienie prbne (bar) nadcinienie, przy kt-
rym jest przeprowadzana prba cinieniowa urz-
dzenia, oznaczana symbolem p
p
;
5) czynnik roboczy pyn zawarty wprzestrzeni we-
wntrznej urzdzenia;
6) dokumentacja odbiorcza dokumentacj, jak
eksploatujcy przed przystpieniem do eksploata-
cji urzdzenia przedkada WDT przed uzyskaniem
pierwszej decyzji zezwalajcej na eksploatacj;
7) dokumentacja techniczna og uzgodnionych
zWDT dokumentw niezbdnych do wytworzenia
urzdzenia w formie rysunkw technicznych,
schematw, opisw lub oblicze;
8) dokumenty odniesienia warunki techniczne
ispecyfikacje uzgodnione zSzefem WDT oraz nor-
my techniczne iprzepisy prawa;
9) eksploatujcy uytkownika uzbrojenia isprztu
wojskowego (osob, komrk lub jednostk orga-
nizacyjn Si Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej)
wykorzystujcego zgodnie z przeznaczeniem
711
ROZPORZDZENIE MINISTRA OBRONY NARODOWEJ
zdnia 19 maja 2011 r.
wsprawie warunkw technicznych dozoru technicznego dla niektrych specjalistycznych
urzdze cinieniowych
1)
1)
Niniejsze rozporzdzenie zostao notyfikowane Komisji
Europejskiej w dniu 10 lutego 2011 r., pod numerem
2011/0064/PL, zgodnie z 4 rozporzdzenia Rady Mini-
strw z dnia 23 grudnia 2002 r. w sprawie sposobu
funkcjonowania krajowego systemu notyfikacji norm
iaktw prawnych (Dz.U. Nr239, poz.2039 oraz z2004r.
Nr 65, poz. 597), ktre wdraa postanowienia dyrektywy
98/34/WE zdnia 22 czerwca 1998r. ustanawiajcej proce-
dur udzielania informacji w zakresie norm i przepisw
technicznych (Dz. Urz. WE L 204 z21.07.1998, str.37, zpn.
zm.; Dz. Urz. UE Polskie wydanie specjalne, rozdz.13, t.20,
str.337, zpn. zm.).
2)
Zmiany wymienionej ustawy zostay ogoszone w Dz. U.
z2002r. Nr74, poz.676, z2004r. Nr96, poz.959, z2006r.
Nr 104, poz. 708, Nr 170, poz. 1217 i Nr 249, poz. 1832,
z2008r. Nr227, poz.1505, z2009r. Nr98, poz.817 i818
oraz z2010r. Nr47, poz.278.
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l
Elektronicznie
podpisany przez
Jaroslaw Deminet
Data: 2011.06.16
16:34:10 +02'00'
Dziennik Ustaw Nr 125 7526 Poz. 711

uzbrojenie isprzt wojskowy przydzielone na pod-
stawie etatw i tabel nalenoci lub przydzielone
dodatkowo do realizacji zada subowych, odpo-
wiedzialnego za utrzymanie ich waciwego stanu
technicznego;
10) elementy urzdzenia cz urzdzenia cinie-
niowego lub zespou, ktr mona uwaa za samo-
dzieln jednostk do oblicze;
11) gestor uzbrojenia isprztu wojskowego komr-
k lub jednostk organizacyjn resortu obrony na-
rodowej odpowiedzialn za wprowadzenie do eks-
ploatacji urzdzenia, w tym opracowanie specyfi-
kacji technicznej lub uzgodnienie dokumentw
niezbdnych do objcia dozorem urzdzenia;
12) ksika ruchu dokument, wktrym obsugujcy
urzdzenie dokonuje wpisw zwizanych zeksplo-
atacj urzdzenia;
13) ksiga rewizyjna urzdzenia zbir dokumentw
dotyczcych danego urzdzenia przechowywany
przez eksploatujcego, zawierajcy w szczeglno-
ci: dokumentacj odbiorcz, protokoy zwykona-
nych czynnoci i bada oraz decyzje administra-
cyjne dotyczce eksploatacji tego urzdzenia;
14) modernizacja urzdzenia dokonanie zmian
wstosunku do stanu pierwotnego wparametrach
pracy lub konstrukcji urzdzenia, wpywajcych
wycznie na bezpieczestwo jego eksploatacji;
15) niebezpieczne uszkodzenie nieprzewidziane,
nage uszkodzenie urzdzenia, w wyniku ktrego
urzdzenie nie moe by eksploatowane albo przy
istnieniu ktrego dalsza jego eksploatacja stanowi
zagroenie dla ycia lub zdrowia ludzkiego oraz
mienia irodowiska;
16) osprzt cinieniowy urzdzenia niezbdne do
prawidowego funkcjonowania urzdzenia gw-
nego iposiadajce powoki cinieniowe;
17) osprzt zabezpieczajcy urzdzenia przeznaczo-
ne do zabezpieczania urzdze technicznych przed
przekroczeniem parametrw dopuszczalnych;
18) pyn gaz, ciecz ipar wpostaci czystej, atake
ich mieszaniny; pyn moe zawiera zawiesiny cia
staych;
19) wojskowe urzdzenie do napeniania ioprniania
zbiornika transportowego (UNO-WP) urzdze-
nie w postaci elastycznego przewodu, ramienia
przeadunkowego lub wza dystrybucyjnego, kt-
rego zadaniem jest napenianie lub oprnianie
towarem niebezpiecznym lub pod cinieniem wy-
szym od 0,5 bara zbiornika transportowego, kole-
jowego, drogowego, zamontowanego na statku
powietrznym lub jednostce pywajcej nalecej
do Si Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej albo przez
nie eksploatowane;
20) urzdzenie do napeniania uzbrojenia i sprztu
wojskowego (UNW) urzdzenie w postaci ela-
stycznego przewodu, ramienia nalewczego lub
wza dystrybucyjnego niebdcego UNO zapew-
niajce szczelne poczenie przy napenianiu
uzbrojenia isprztu wojskowego;
21) uzbrojenie isprzt wojskowy (UiSW) techniczne
rodki walki, wtym rodki bojowe, sprzt technicz-
ny oraz wyposaenie, ktre ze wzgldu na swoje
wymagania lub waciwoci techniczno-konstruk-
cyjne oraz sposb zaprojektowania lub wykonania
s przeznaczone do wykorzystania przez wojsko;
22) zbiornik cinieniowy zainstalowany ieksploatowa-
ny na statku powietrznym, jednostce pywajcej
i wozie bojowym nalecym do Si Zbrojnych
Rzeczypospolitej Polskiej zbiornik o iloczynie
nadcinienia i pojemnoci wyszym od
50 barw x dm
3
oraz nadcinieniu wyszym od
0,5 bara.
5. 1. Na urzdzeniu, zwyczeniem butli, powin-
na by zamocowana w miejscu dostpnym trwaa,
czytelna tabliczka znamionowa, odporna na dziaanie
czynnikw atmosferycznych i roboczych, zawierajca
co najmniej:
1) nazw wytwrcy;
2) numer fabryczny;
3) rok produkcji;
4) parametry robocze;
5) nazw czynnika roboczego.
2. Tabliczka elastycznego przewodu bdcego
UNO lub UNW, poza danymi okrelonymi w ust. 1,
powinna by oznaczona cech inspektora WDT,
umieszczon pomidzy dat badania (dwie ostatnie
cyfry roku/miesic) i dat nastpnego badania (dwie
ostatnie cyfry roku/miesic).
3. Na butlach powinny by naniesione (wsposb
podany w dokumentacji technicznej) nastpujce
oznaczenia, jeli przepisy szczeglne nie stanowi ina-
czej:
1) nazwa lub znak wytwrcy;
2) numer fabryczny;
3) pojemno (dm
3
);
4) cinienie napenienia wtemperaturze 15C (bar);
5) cinienie prbne (bar);
6) masa prnego zbiornika (kg);
7) nazwa czynnika roboczego lub jego wzr chemicz-
ny;
8) znak kontroli jakoci;
9) cecha inspektora WDT umieszczona pomidzy
dat badania (dwie ostatnie cyfry roku/miesic)
i dat nastpnego badania (dwie ostatnie cyfry
roku/miesic);
10) dla butli napenianych wagowo, dodatkowo:
a) masa netto czynnika roboczego (kg),
b) masa brutto butli (kg).
4. Urzdzenie, z wyczeniem butli i elastycznego
przewodu bdcego UNO-WP lub UNW, powinno by
oznakowane w widocznym miejscu numerem ewi-
dencyjnym WDT.
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l
Dziennik Ustaw Nr 125 7527 Poz. 711

Rozdzia 2
Projektowanie, wytwarzanie idokumentacja
6. 1. Wfazie projektowania urzdzenia projektant
powinien opracowa w dwch egzemplarzach doku-
mentacj techniczn (wjzyku polskim) iprzedoy j
WDT wcelu uzgodnienia.
2. Dokumentacja techniczna powinna zawiera co
najmniej:
1) rysunek zestawieniowy oraz oglny opis i wyja-
nienia niezbdne do zrozumienia rysunkw oraz
pracy urzdzenia;
2) obliczenia wytrzymaociowe;
3) dane oosprzcie, schemat instalacji idobr urz-
dze zabezpieczajcych, jeeli urzdzenie jest pro-
jektowane cznie zinstalacj;
4) dokumentacj techniczn automatyki zabezpiecza-
jcej (jeeli ma zastosowanie);
5) sprawozdania z bada (jeeli byy wykonywane,
np. na prototypie);
6) identyfikacj ianaliz zagroe;
7) wykaz zastosowanych w caoci lub czciowo
dokumentw odniesienia;
8) informacj o badaniach, ktre maj by przepro-
wadzone podczas wytwarzania;
9) informacj o kwalifikacjach lub wiadectwach
kwalifikacyjnych personelu wykonujcego po-
czenia nierozczne iprzeprowadzajcego badania
nieniszczce;
10) informacj o procesach wykonywania pocze
nierozcznych;
11) instrukcj eksploatacji.
3. Z uzgodnienia dokumentacji technicznej WDT
sporzdza sprawozdanie zawierajce informacj
otym, e dokumentacja ta spenia wymagania rozpo-
rzdzenia.
4. WDT potwierdza uzgodnienie dokumentacji
technicznej pieczci WDT naniesion na t dokumen-
tacj, wszczeglnoci na rysunek zestawieniowy.
5. Wszelkie zmiany w dokumentacji technicznej,
o ktrej mowa w ust. 1, wymagaj dodatkowych
uzgodnie zWDT.
7. 1. Rysunek zestawieniowy, o ktrym mowa
w6 ust.2 pkt1, powinien zawiera:
1) wymiary konieczne do sprawdzenia oblicze
wytrzymaociowych wraz z wymiarami elemen-
tw znormalizowanych;
2) parametry charakterystyczne, charakterystyk
techniczn urzdzenia, nazw czynnika roboczego
ijego waciwoci;
3) wspczynniki wytrzymaociowe zczy spaja-
nych;
4) specyfikacj zczy spajanych, zpodaniem ich roz-
mieszczenia;
5) wymagania dotyczce obrbki cieplnej;
6) wymiary i rozmieszczenie bd wzgldnie zasady
rozmieszczania, zczy spajanych;
7) wykaz elementw urzdzenia z podaniem gatun-
kw materiaw inorm materiaowych, adla ele-
mentw znormalizowanych take odpowiednich
norm wyrobu; dla materiaw ielementw wyko-
nywanych wedug specyfikacji technicznych wy-
twrcw naley doczy te specyfikacje;
8) wykaz krcw, zpodaniem ich funkcji;
9) informacje ozabezpieczeniu antykorozyjnym, izo-
lacji termicznej;
10) specjalne wymagania dotyczce wytwarzania iba-
da okrelone przez projektanta.
2. Elementy urzdzenia, nieprzedstawione dosta-
tecznie wyranie na rysunku zestawieniowym zuwagi
na zastosowan technik lub skal jego sporzdzania,
powinny by przedstawione na odrbnych rysunkach.
8. 1. Obliczenia wytrzymaociowe, o ktrych
mowa w 6 ust.2 pkt2, wykonuje si woparciu ona-
stpujce analityczne metody obliczeniowe:
1) wzory obliczeniowe;
2) analiza;
3) mechanika pkania;
4) mechanika elementw skoczonych.
2. Wprzypadku urzdzenia oskomplikowanej kon-
strukcji metody, o ktrych mowa w ust. 1, uzupenia
si ometod dowiadczaln.
9. Dokumentacja techniczna automatyki zabez-
pieczajcej, oktrej mowa w 6 ust.2 pkt4, powinna
zawiera co najmniej:
1) opis techniczny zalgorytmem dziaania;
2) analiz zagroe wynikajc z przyjtej techno-
logii;
3) schemat logiczny;
4) schematy ideowe rozwinite automatyki zabezpie-
czajcej (elektryczny, hydrauliczny, pneumatycz-
ny);
5) schemat zasilania elektrycznego;
6) rysunek lub schemat rozmieszczenia urzdze bez-
pieczestwa na urzdzeniu;
7) zestawienie wartoci nastaw parametrw dopusz-
czalnych urzdze bezpieczestwa;
8) porwnanie waciwoci dynamicznych urzdze-
nia z zastosowanym ukadem automatyki zabez-
pieczajcej;
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l
Dziennik Ustaw Nr 125 7528 Poz. 711

9) dane dotyczce warunkw rodowiskowych
iruchowych zaoonych przy doborze elementw
automatyki zabezpieczajcej dla rodowiska zagro-
onego wybuchem; wymagany jest protok okre-
lajcy kategorie i strefy zagroenia wybuchowe-
go;
10) zestawienie elementw skadowych ukadu auto-
matyki zich danymi technicznymi;
11) dokumentacj techniczno-ruchow wraz zinstruk-
cj eksploatacji automatyki zabezpieczajcej;
12) wiadectwo badania typu wystawione przez labo-
ratorium uznane przez organ dozoru techniczne-
go.
10. Identyfikacja ianaliza zagroe, oktrej mo-
wa w 6 ust.2 pkt6, powinna uwzgldnia:
1) temperatury w trakcie normalnego trybu pracy,
pezania, zmiany struktury, przegrzania, niskich
temperatur lub zmczenia termicznego;
2) cinienia wewntrzne izewntrzne;
3) zagroenie korozj erozj;
4) drgania zmczenia mechaniczne;
5) oddziaywanie niegu iwiatru;
6) siy nacisku ukadw instalacji czcych;
7) inne zdefiniowane obcienia, wszczeglnoci od
zamocowa;
8) cinienie statyczne oraz mas zawartoci w wa-
runkach roboczych ipodczas bada;
9) rozkad pynw nietrwaych;
10) inne zagroenia zidentyfikowane przez wytwarza-
jcego lub zamawiajcego.
11. 1. Instrukcja eksploatacji, o ktrej mowa
w6 ust.2 pkt11, powinna zawiera co najmniej:
1) parametry techniczne urzdzenia, w tym okrele-
nie wartoci cinienia prbnego iywotnoci urz-
dzenia oraz dla butli warto masy netto czynnika
roboczego;
2) opis budowy idziaania urzdzenia;
3) opis czynnoci zwizanych z uruchomieniem,
ruchem i zatrzymaniem urzdzenia, w tym z za-
trzymaniem awaryjnym;
4) informacje o sposobie przygotowania urzdzenia
do bada, wtym okrelenie miejsc isposobu od-
cicia od instalacji przed wejciem do jego wn-
trza, oraz wyszczeglnienie sprztu i rodkw
ochrony indywidualnej;
5) wymagania okrelone w przepisach dotyczcych
bezpieczestwa ihigieny pracy, ochrony przeciw-
wybuchowej, przeciwpoarowej i ochrony rodo-
wiska;
6) wymagania dotyczce konserwacji ikontroli stanu
urzdzenia oraz jego osprztu, w szczeglnoci
sposb iczstotliwo kontroli osprztu zabezpie-
czajcego, cinieniowego ibezcinieniowego oraz
zamkni szybko dziaajcych;
7) opis sposobu postpowania w przypadku wyst-
pienia uszkodze oraz nieprawidowoci lub zak-
ce wpracy urzdzenia;
8) opis sposobu izakresu rejestracji parametrw eks-
ploatacyjnych.
2. W zalenoci od konstrukcji urzdzenia i jego
warunkw eksploatacji, tre instrukcji eksploatacji,
za zgod WDT, moe by ograniczona lub ujta win-
strukcji eksploatacji sprztu lub maszyny, wktrej jest
zainstalowane urzdzenie.
3. Wprzypadku wyposaenia urzdzenia wosprzt
zabezpieczajcy i cinieniowy, ktry powoduje wy-
czenie urzdzenia po wystpieniu zakce, bez moli-
woci uszkodzenia urzdzenia, winstrukcji eksploata-
cji powinny by okrelone warunki uytkowania urz-
dzenia bez staej obecnoci osb je obsugujcych
oraz czynnoci zwizane z jego obsug, majce na
celu przywrcenie normalnej pracy urzdzenia.
12. 1. Wytwarzajcy urzdzenie powinien wysta-
wi dokument powiadczajcy, e urzdzenie to zosta-
o wykonane izbadane zgodnie zdokumentacj tech-
niczn oraz warunkami okrelonymi w uprawnieniu
do wytwarzania.
2. Wytwarzajcy powinien przekaza eksploatuj-
cemu wraz zurzdzeniem (sporzdzone wjzyku pol-
skim) dwa komplety dokumentw, o ktrych mowa
wust.1.
13. 1. Dokumenty niezbdne do objcia dozorem
technicznym urzdzenia wczeniej eksploatowanego
winnej armii uzgadnia zSzefem WDT gestor danego
UiSW.
2. Do uzgodnienia, o ktrym mowa w ust. 1,
powinny by przedoone (sporzdzone w dwch
egzemplarzach w jzyku polskim) nastpujce doku-
menty:
1) opis techniczny urzdzenia;
2) dokumenty dostarczone przez wytwrc urzdze-
nia (deklaracje, powiadczenia wykonania) jee-
li wystpuj;
3) rysunek zestawieniowy oraz oglny opis i wyja-
nienia niezbdne do zrozumienia rysunkw oraz
pracy urzdzenia;
4) wykaz zastosowanych w caoci lub czciowo
dokumentw odniesienia;
5) obliczenia wytrzymaociowe;
6) dane oosprzcie, schemat instalacji idobr urz-
dze zabezpieczajcych;
7) dokumentacja techniczna automatyki zabezpiecza-
jcej (jeeli ma zastosowanie);
8) instrukcja eksploatacji.
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l
Dziennik Ustaw Nr 125 7529 Poz. 711

3. Z uzgodnienia dokumentacji, o ktrym mowa
w ust. 1, WDT sporzdza sprawozdanie zawierajce
informacj otym, e dokumentacja ta spenia wyma-
gania rozporzdzenia. Przepis 6 ust.4 stosuje si od-
powiednio.
4. Na podstawie uzgodnionych dokumentw,
oktrych mowa wust.2, eksploatujcy powinien spo-
rzdzi dokumentacj odbiorcz izgosi (wuzgodnie-
niu zgestorem UiSW) urzdzenie do przeprowadzenia
przez WDT czynnoci odbiorczych.
14. 1. Wcelu przeprowadzenia czynnoci odbior-
czych poprzedzajcych uzyskanie decyzji zezwalajcej
na eksploatacj urzdzenia eksploatujcy powinien
przedoy WDT (wdwch egzemplarzach) dokumen-
tacj odbiorcz, poprzedzon spisem zawartoci iza-
wierajc:
1) powiadczenie wykonania i zbadania urzdzenia,
oktrym mowa w 12 ust.1;
2) opis techniczny urzdzenia;
3) rysunek urzdzenia, z podaniem nominalnej
iminimalnej gruboci cianek gwnych elementw,
w szczeglnoci paszcza, den, przegrd i falo-
chronw oraz wykazem materiaw uytych do
jego budowy;
4) schemat instalacji zzaznaczeniem lokalizacji urz-
dzenia, osprztu zabezpieczajcego, cinieniowe-
go, rde zasilania;
5) opis doboru osprztu zabezpieczajcego (jeeli
wystpuje) wraz zjego dokumentacj, zuwzgld-
nieniem rde zasilania;
6) instrukcj eksploatacji urzdzenia, ktrej zakres
zosta okrelony w 11;
7) ze wzgldu na umiejscowienie urzdzenia:
a) plan usytuowania urzdzenia, z uwzgldnie-
niem rozmieszczenia ssiednich urzdze lub
budynkw,
b) rysunek zestawieniowy UiSW zzamontowanym
urzdzeniem z podstawowymi wymiarami, po-
kazujcy sposb poczenia urzdzenia z pod-
woziem (ram podwozia lub wzkiem pojazdu).
2. Kompletna dokumentacja odbiorcza, o ktrej
mowa w ust. 1, jest podstaw do objcia dozorem
urzdzenia, polegajcego na nadaniu mu numeru
ewidencyjnego WDT, zaoeniu ksigi rewizyjnej
iprzeprowadzeniu czynnoci odbiorczych.
3. Jeden egzemplarz dokumentacji, oktrej mowa
wust.1, po zakoczeniu czynnoci odbiorczych WDT
zwraca eksploatujcemu, a drugi egzemplarz, jako
wtrnik dokumentacji, jest przechowywany w archi-
wum WDT.
15. Opis techniczny, oktrym mowa w 14 ust.1
pkt2, powinien zawiera co najmniej:
1) nazw iadres eksploatujcego;
2) l okalizacj urzdzenia;
3) nazw iadres wytwrcy;
4) okrelenie rodzaju urzdzenia i jego przeznacze-
nia;
5) typ urzdzenia, numer fabryczny, rok budowy,
oznakowanie;
6) podstawowe parametry urzdzenia, wszczeglno-
ci:
a) pojemno,
b) cinienie obliczeniowe,
c) cinienie prbne irobocze,
d) najwysz lub najnisz temperatur robocz;
7) okrelenie parametrw rde zasilania, adla kot-
w rodzaj paliwa iwydajnoci palnikw;
8) wykaz isposb zabudowy osprztu zabezpieczaj-
cego oraz osprztu cinieniowego.
Rozdzia 3
Zakres iterminy bada technicznych
16. Wtoku wytwarzania urzdzenia WDT spraw-
dza wykonanie materiaw ielementw stosowanych
do wytwarzania tego urzdzenia oraz przeprowadza
nastpujce rodzaje bada technicznych:
1) badanie typu wykonywane na wniosek wytwa-
rzajcego urzdzenie lub osprzt przed rozpocz-
ciem seryjnej produkcji w celu sprawdzenia i po-
wiadczenia przez WDT, e zbadany egzemplarz
reprezentatywny dla zamierzonej produkcji spe-
nia wymagania okrelone wrozporzdzeniu;
2) badanie sprawdzajce badanie przeprowadzo-
ne wtoku wytwarzania urzdzenia.
17. 1. Wytwarzajcy przygotowuje urzdzenie do
badania typu, oktrym mowa w 16 pkt1, izgasza je
do WDT.
2. Program badania typu ustala si zWDT.
3. Przeprowadzajcy badanie typu moe wykorzy-
sta lub uzna wyniki bada iopinii wykonanych przez
wyspecjalizowane jednostki projektanta lub wytwa-
rzajcego bd odpowiedni jednostk badawcz.
4. Badaniem typu moe by objty typoszereg
urzdze; w takim przypadku poddaje si badaniom
wybrane przez WDT egzemplarze ztego typoszeregu.
5. Urzdzenie lub osprzt mog by zakwalifiko-
wane do tego samego typoszeregu, jeeli:
1) speniaj wymagania tych samych przepisw;
2) s wytwarzane na podstawie tej samej techno-
logii;
3) posiadaj te same ksztaty geometryczne;
4) s zbudowane ztych samych materiaw;
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l
Dziennik Ustaw Nr 125 7530 Poz. 711

5) w przypadku rnej ich dugoci rni si tylko
wymiarami, iloci irozmieszczeniem otworw in-
spekcyjnych;
6) posiadaj podpory tej samej konstrukcji, uwzgld-
niajcej w obliczeniach wytrzymaociowych naj-
bardziej niekorzystny wariant obcienia.
6. Badania typu powinny by przeprowadzone
u wytwarzajcego na stanowisku uzgodnionym
zWDT lub na miejscu ustawienia urzdzenia, wzale-
noci od rodzaju urzdzenia izakresu bada.
7. Wbadaniach typu moe uczestniczy przedsta-
wiciel zlecajcego badanie, jako obserwator.
8. Wprowadzenie zmian wurzdzeniu lub osprz-
cie poddanym badaniu typu moe wymaga przepro-
wadzenia dodatkowych bada.
18. 1. Wytwarzajcy powinien przygotowa urz-
dzenie lub jego element do badania sprawdzajcego,
oktrym mowa w 16 pkt2, izawiadomi WDT ogo-
towoci do jego przeprowadzenia.
2. Zakres i sposb przeprowadzenia badania
sprawdzajcego powinien by uzgodniony z WDT
przed rozpoczciem wytwarzania lub montau urz-
dzenia lub elementu.
3. Urzdzenia wytwarzane seryjnie, ktre byy pod-
dane badaniu typu, mog by zgaszane przez wytwa-
rzajcego partiami do bada sprawdzajcych.
4. Badania sprawdzajce partii urzdze obejmuj
10% zgoszonych w partii urzdze, jednak nie mniej
ni dwa urzdzenia.
5. Wynik bada sprawdzajcych partii urzdze
uznaje si za pozytywny, jeeli wyniki bada wszystkich
zbadanych urzdze s pozytywne.
6. Wrazie negatywnego wyniku bada jednego lub
wicej urzdze wynik bada sprawdzajcych partii
urzdze uznaje si za negatywny.
7. Urzdzenia zpartii, ktrej badania sprawdzajce
day wynik negatywny, mog by ponownie zgoszone
do bada sprawdzajcych po usuniciu usterek idoko-
naniu kontroli wszystkich urzdze zgoszonych wda-
nej partii. Powtrne badania sprawdzajce przeprowa-
dzane s jako badania jednostkowe.
19. Badania sprawdzajce mog by wykonywane
jako:
1) badanie budowy;
2) prba cinieniowa;
3) prba szczelnoci;
4) prba gazowa;
5) rewizja zewntrzna;
6) prba niszczca;
7) badania specjalne, okrelone wdokumentacji tech-
nicznej urzdzenia lub przez WDT.
20. 1. Badanie budowy, oktrym mowa w 19
pkt1, polega na sprawdzeniu:
1) zgodnoci wykonania urzdzenia z wymaganiami
okrelonymi wrozporzdzeniu;
2) stanu cianek urzdzenia;
3) jakoci zczy;
4) oznacze;
5) wyposaenia iosprztu;
6) innych cech, zalenie od konstrukcji urzdzenia
istosowanego materiau;
7) pojemnoci imasy prnej butli oraz prawidowo-
ci ustalenia masy netto czynnika roboczego
i brutto caej butli (ustalonych z dokadnoci do
trzech cyfr znaczcych).
2. Elementy urzdzenia, ktrych badanie budowy
wykonano u wytwarzajcego, mog nie by podda-
wane powtrnemu badaniu podczas badania budowy
caego urzdzenia.
3. Urzdzenie poddane uwytwarzajcego badaniu
budowy bez kompletnego osprztu powinno by
u eksploatujcego poddane badaniu uzupeniajce-
mu, po zainstalowaniu kompletnego osprztu.
21. 1. Prb cinieniow, oktrej mowa w 19
pkt2, wykonuje si jako prb hydrauliczn, zzastrze-
eniem 23.
2. Podczas wykonywania prby cinieniowej war-
to cinienia prbnego przyjmuje si zgodnie z in-
strukcj eksploatacji lub opisem technicznym urzdze-
nia.
3. WDT moe ustali inn, ni okrelona wust.2,
warto cinienia prbnego wzalenoci od cinienia
dopuszczalnego itemperatury dopuszczalnej.
4. Temperatura pynu prbnego nie powinna by
nisza ni +10C inie wysza ni +50C, jeli wdoku-
mentacji technicznej urzdzenia nie zostaa ustalona
inna temperatura prby cinieniowej.
5. Podczas prby cinieniowej:
1) rwnomiernie podnosi si cinienie, a do osig-
nicia cinienia prbnego, przy czym szybko
wzrostu cinienia od dopuszczalnego do prbnego
nie powinna przekracza 1 bar/min (z wycze-
niem butli), chyba e w dokumentacji technicznej
urzdzenia zostaa ustalona inna warto;
2) cinienie prbne utrzymuje si co najmniej przez:
a) 1 minut dla butli,
b) 30 minut dla pozostaych urzdze;
3) cinienie obnia si do dopuszczalnego (robocze-
go) idokonuje si ogldzin urzdzenia iosprztu.
6. Podczas wykonywania prby cinieniowej insta-
lacja zasilania urzdzenia pynem prbnym powinna
by szczelna.
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l
Dziennik Ustaw Nr 125 7531 Poz. 711

7. Prb cinieniow, jeli jest to moliwe, prze-
prowadza si w warunkach umoliwiajcych ogldzi-
ny cianek urzdzenia, wszczeglnoci zczy spawa-
nych ipocze rozcznych.
8. Prba cinieniowa moe by wykonywana bez
zdejmowania izolacji zewntrznej lub po czciowym
zdjciu izolacji wmiejscach wskazanych przez WDT.
9. Prb cinieniow wykonuje si oddzielnie dla
kadej przestrzeni urzdzenia.
10. Wynik prby cinieniowej uznaje si za pozy-
tywny, jeeli podczas tej prby nie stwierdzono od-
ksztace trwaych, uszkodze lub nieszczelnoci cia-
nek ipocze urzdzenia.
22. 1. Prb szczelnoci, o ktrej mowa w 19
pkt 3, wykonuje si wraz z osprztem, jako prb
hydrauliczn, za pomoc czynnika roboczego, lub wo-
dy lub wody z uyciem farb wskanikowych, lub
luminoforw ultrafioletowych, zzastrzeeniem 23.
2. Podczas wykonywania prby szczelnoci war-
to cinienia prbnego przyjmuje si zgodnie z in-
strukcj eksploatacji lub opisem technicznym.
3. Temperatura pynu prbnego nie powinna by
nisza ni +10C inie wysza ni +50C, jeli wdoku-
mentacji technicznej urzdzenia nie zostaa ustalona
inna temperatura prby szczelnoci.
4. Podczas prby szczelnoci:
1) rwnomiernie podnosi si cinienie, a do osig-
nicia najwyszego cinienia roboczego, przy
czym szybko wzrostu cinienia nie powinna
przekracza 1 bar/min, chyba e w dokumentacji
technicznej urzdzenia zostaa ustalona inna war-
to;
2) cinienie prbne utrzymuje si co najmniej przez
pi minut, a nastpnie dokonuje si ogldzin
urzdzenia, wtym osprztu.
5. Podczas wykonywania prby szczelnoci insta-
lacja zasilania urzdzenia pynem prbnym powinna
by szczelna.
6. Prb szczelnoci, jeli jest to moliwe, przepro-
wadza si w warunkach umoliwiajcych ogldziny
cianek urzdzenia, w szczeglnoci zczy spawa-
nych ipocze rozcznych oraz osprztu.
7. Wynik prby szczelnoci uznaje si za pozytyw-
ny, jeeli podczas tej prby nie stwierdzono odkszta-
ce trwaych, uszkodze lub nieszczelnoci cianek
ipocze rozcznych oraz osprztu urzdzenia.
23. W uzasadnionych wzgldami technicznymi
przypadkach, za zgod WDT, prby hydrauliczne,
oktrych mowa w 21 ust.1 i 22 ust.1, mona za-
stpi inn prb lub badaniem innego rodzaju umo-
liwiajcym rwnowan ocen stanu technicznego
urzdzenia.
24. 1. Prbie gazowej, o ktrej mowa w 19
pkt4, podlegaj butle:
1) spawane;
2) bezszwowe do gazw palnych, trujcych lub
chemicznie nietrwaych.
2. Prb gazow butli przeprowadza si pod war-
stw wody przy uyciu spronego powietrza lub azo-
tu, przyjmujc warto cinienia prby rwn najwy-
szemu cinieniu roboczemu.
3. Wynik prby uznaje si za pozytywny, jeeli
podczas jej trwania nie stwierdzono nieszczelnoci
cianek ipocze rozcznych.
25. Rewizja zewntrzna, o ktrej mowa w 19
pkt 5, polega na wykonaniu zewntrznych ogldzin
urzdzenia wmiejscach dostpnych oraz sprawdzeniu
dziaania jego osprztu cinieniowego i zabezpiecza-
jcego oraz automatyki zabezpieczajcej.
26. 1. Prbie niszczcej, o ktrej mowa w 19
pkt6, podlega wybrana wyrywkowo przynajmniej jed-
na butla dla statku powietrznego na sto wyproduko-
wanych lub jedna zpartii butli mniejszej ni sto.
2. Prba niszczca polega na poddaniu butli pr-
bie hydraulicznej na cinienie niszczce.
3. Wynik prby uznaje si za negatywny, jeeli
warto cinienia, przy ktrym nastpio pknicie lub
trwae niedopuszczalne odksztacenie cianek butli,
jest mniejsza ni:
1) dla wykonanych ze stali owytrzymaoci na rozci-
ganie R
m
440 MPa 2 x p
p
;
2) dla wykonanych ze stali o wytrzymaoci
na rozciganie zawartej w przedziale:
440 MPa < R
m
800MPa 1,8 x p
p
;
3) dla wykonanych ze stali stopowej, ulepszonej ciepl-
nie, owytrzymaoci na rozciganie R
m
> 800 MPa
1,6 x p
p
;
4) dla wykonanych z innego materiau ustalone
przez projektanta wdokumentacji technicznej.
4. W razie negatywnego wyniku prby niszczcej
naley j powtrzy na dwch innych wyrywkowo wy-
branych butlach.
5. W przypadku negatywnego wyniku nawet jed-
nej zpowtrnych prb naley wstrzyma przeprowa-
dzanie bada sprawdzajcych izawiesi uprawnienie
zakadu do wytwarzania, do czasu ustalenia iusuni-
cia przyczyn wadliwej produkcji.
27. 1. Pozytywny wynik badania sprawdzajcego
butli stanowi podstaw do wydania decyzji dopusz-
czajcej j do eksploatacji ioznakowania (ocechowa-
nia) jej przez WDT.
2. Dokumentacja bada sprawdzajcych butle jest
przechowywana uwytwarzajcego.
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l
Dziennik Ustaw Nr 125 7532 Poz. 711

28. Formy dozoru technicznego i maksymalne
terminy bada okresowych okrela zacznik nr 1 do
rozporzdzenia, zzastrzeeniem 35.
29. 1. Wtoku eksploatacji urzdzenia WDT prze-
prowadza:
1) czynnoci odbiorcze przed wydaniem pierwszej
decyzji zezwalajcej na eksploatacj urzdzenia;
2) badania okresowe dla urzdzenia objtego do-
zorem penym, nie rzadziej ni wterminach okre-
lonych dla danego rodzaju urzdzenia wzaczniku
nr1 do rozporzdzenia, zzastrzeeniem 35 ust.1;
3) badania dorane wynikajce z biecych po-
trzeb, wtym:
a) kontrolne wykonywane w ramach nadzoru
nad przestrzeganiem przepisw z zakresu bez-
pieczestwa eksploatacji urzdze iobejmujce
czynnoci okrelone w 25,
b) eksploatacyjne,
c) powypadkowe lub poawaryjne.
2. Badania okresowe i dorane urzdzenia, o kt-
rych mowa wust.1, s wykonywane jako:
1) rewizje wewntrzne, zgodnie z 30;
2) prby cinieniowe, zgodnie z 21;
3) prby szczelnoci, zgodnie z 22;
4) rewizje zewntrzne, zgodnie z 25;
5) sprawdzenie masy prnej butli;
6) badania specjalne, ustalone wdokumentacji tech-
nicznej urzdzenia lub okrelone przez WDT.
3. W ramach przeprowadzania przy urzdzeniu
czynnoci i bada technicznych, o ktrych mowa
wust.1, WDT wykonuje:
1) sprawdzenie kompletnoci i odpowiednioci
przedoonej dokumentacji, wtym:
a) ksigi rewizyjnej urzdzenia,
b) ksiki ruchu urzdzenia,
c) zawiadcze kwalifikacyjnych osb obsuguj-
cych urzdzenie;
2) identyfikacj urzdzenia isprawdzenie jego stanu
technicznego oraz opisw ioznacze;
3) sprawdzenie zgodnoci wyposaenia z przedoo-
n dokumentacj;
4) badania techniczne (odbiorcze, okresowe, dora-
ne).
4. Badania techniczne, o ktrych mowa w ust. 1
pkt2 ipkt3 lit.a, maj na celu sprawdzenie, czy:
1) zrealizowano zalecenia zpoprzedniego badania;
2) w urzdzeniu nie powstay uszkodzenia lub zmia-
ny stanu technicznego majce wpyw na bezpie-
czestwo eksploatacji;
3) urzdzenia zabezpieczajce iurzdzenia ochronne
s zainstalowane oraz pracuj prawidowo;
4) napisy ostrzegawcze, instrukcje i informacje s
umieszczone na urzdzeniu oraz czy s czytelne
izrozumiae.
5. W przypadkach uzasadnionych stanem tech-
nicznym, intensywnoci eksploatacji, warunkami
eksploatacji urzdzenia majcymi wpyw na bezpie-
czestwo eksploatacji WDT moe:
1) skrci terminy bada okrelone wzaczniku nr1;
2) rozszerzy zakres czynnoci podczas badania do-
ranego kontrolnego, o ktrych mowa w 29
ust.1 pkt3 lit a.
30. 1. Rewizja wewntrzna, oktrej mowa w 29
ust. 2 pkt 1, obejmuje ocen wizualn stanu cianek
urzdzenia, jego pocze rozcznych i nierozcz-
nych oraz osprztu zabezpieczajcego i cinieniowe-
go.
2. W uzasadnionych wzgldami technicznymi
przypadkach ocena wizualna, oktrej mowa wust.1,
moe by uzupeniona lub zastpiona innymi bada-
niami umoliwiajcymi rwnowan ocen stanu
technicznego urzdzenia.
31. 1. Badania odbiorcze, oktrych mowa w 29
ust. 3 pkt 4, przeprowadza si, jeeli bezpieczestwo
eksploatacji urzdzenia zaley od warunkw jego za-
instalowania, wszczeglnoci gdy urzdzenie jest:
1) montowane wmiejscu jego eksploatacji;
2) wyposaone wosprzt zabezpieczajcy lub osprzt
cinieniowy wmiejscu jego eksploatacji.
2. Zakres badania odbiorczego obejmuje:
1) sprawdzenie prawidowoci zainstalowania idzia-
ania urzdzenia wraz zjego osprztem;
2) dodatkowe badanie techniczne, w tym okrelone
przez projektanta, zgodnie z wymaganiami szcze-
gowymi, odpowiednio do rodzaju urzdzenia.
3. Badanie odbiorcze nie jest wymagane dla urz-
dzenia, ktre jest oznakowane CE odnoszcym si
do kompletnego, gotowego do eksploatacji urzdze-
nia.
4. Przed uzyskaniem decyzji zezwalajcej na eks-
ploatacj urzdzenia mona przeprowadzi rozruch
w peni wyposaonego urzdzenia w celu sprawdze-
nia dziaania i regulacji osprztu zabezpieczajcego
oraz osprztu cinieniowego ibezcinieniowego.
5. Urzdzenie przedstawione do badania odbior-
czego powinno by cakowicie zmontowane, sprawne
technicznie i przygotowane do eksploatacji, zgodnie
zwarunkami okrelonymi wrozporzdzeniu, przepisa-
mi w sprawie bezpieczestwa i higieny pracy oraz
instrukcj eksploatacji.
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l
Dziennik Ustaw Nr 125 7533 Poz. 711

32. 1. Badania dorane eksploatacyjne, oktrych
mowa w 29 ust. 1 pkt 3 lit. b, s wykonywane na
wniosek eksploatujcego urzdzenie, wszczeglnoci
wprzypadku:
1) zmiany eksploatujcego lub miejsca zainstalowa-
nia urzdzenia;
2) koniecznoci naprawy elementw urzdzenia;
3) wymiany elementw urzdzenia, z wyczeniem
elementw okrelonych w 39 ust.1;
4) zmiany nastaw osprztu zabezpieczajcego;
5) zmiany charakterystyki lub rodzaju urzdze zasi-
lajcych;
6) stwierdzenia nieszczelnoci lub uszkodze cianek
urzdzenia;
7) zmiany dokonywanej winstalacji wsppracujcej
zurzdzeniem;
8) naprawy metod chemicznego czyszczenia;
9) uzasadnionym stanem technicznym urzdzenia.
2. Zakres bada doranych eksploatacyjnych ispo-
sb przygotowania urzdzenia do tych bada ustala
WDT, w zalenoci od okolicznoci uzasadniajcych
ich przeprowadzenie.
33. 1. Badania dorane powypadkowe lub po-
awaryjne, o ktrych mowa w 29 ust. 1 pkt 3 lit. c,
WDT przeprowadza po otrzymaniu zawiadomienia lub
informacji dotyczcej niebezpiecznego uszkodzenia
lub nieszczliwego wypadku zwizanego zeksploata-
cj urzdzenia.
2. Zakres dokumentacji wymaganej do przeprowa-
dzenia bada, o ktrych mowa w ust. 1, oraz zakres
tych bada ustala WDT, tak aby byo moliwe okrele-
nie stanu technicznego urzdze oraz przyczyn nie-
szczliwego wypadku lub niebezpiecznego uszkodze-
nia zwizanego zjego eksploatacj.
34. 1. Terminy bada doranych kontrolnych
urzdzenia objtego dozorem ograniczonym okrela
Szef WDT.
2. Dla urzdzenia niewymienionego w zaczniku
nr1 do rozporzdzenia WDT na podstawie odpowied-
nich dokumentw odniesienia lub gdy takich doku-
mentw nie ma, na podstawie znajomoci stanu tech-
niki (sztuki inynierskiej), ustala:
1) parametry dopuszczalne;
2) cinienie prbne;
3) czasokres bada technicznych;
4) konieczno prowadzenia ksiki ruchu.
35. 1. Badania okresowe butli ze statkw po-
wietrznych powinny by przeprowadzane nie rzadziej
ni co dwanacie lat, z uwzgldnieniem okresw
midzynaprawczych ustalonych wobowizujcym biu-
letynie resursowym dla danego typu statku powietrz-
nego.
2. Terminy bada, oktrych mowa wust.1, okre-
la si, uwzgldniajc nastpujce kryteria:
1) zoono konstrukcji iprzeznaczenie;
2) warunki eksploatacji;
3) stan techniczny;
4) parametry pracy;
5) okres uytkowania i wynikajcy z tego stopie
zuycia.
36. 1. Terminy bada, o ktrych mowa w 28
i33, wyznacza si od daty wydania pierwszej decyzji
zezwalajcej na eksploatacj tego urzdzenia,
z uwzgldnieniem wykonanych wczeniej czynnoci
dozorowych, podajc dla:
1) rewizji wewntrznej, prby cinieniowej i prby
szczelnoci miesic irok;
2) rewizji zewntrznej rok.
2. Wyznaczone terminy, oktrych mowa wust.1,
powinny umoliwi wykonanie bada do dnia 30 listo-
pada danego roku.
3. Na uzasadniony wniosek eksploatujcego:
1) termin kolejnego badania okresowego moe by
ustalony od daty wykonania badania doranego
eksploatacyjnego, jeeli badanie to obejmowao
peny zakres badania okresowego;
2) rewizja wewntrzna, prba cinieniowa i prba
szczelnoci mog by przeprowadzone do szeciu
miesicy przed wyznaczonym terminem, pod wa-
runkiem e termin badania zostanie uzgodniony
przez eksploatujcego z WDT z czternastodnio-
wym wyprzedzeniem, liczonym od dnia otrzyma-
nia przez WDT wniosku;
3) WDT moe odroczy termin wykonania okresowej
rewizji wewntrznej lub prby cinieniowej albo
prby szczelnoci do szeciu miesicy, po prze-
prowadzeniu z wynikiem pozytywnym rewizji ze-
wntrznej, przy czym odroczenie terminu moe na-
stpi najwyej dwukrotnie, tak aby czny czas
odroczenia nie przekroczy dwunastu miesicy od
terminu pierwotnie wyznaczonego badania.
Rozdzia 4
Eksploatacja
37. Eksploatujcy wcelu bezpiecznej eksploatacji
powinien:
1) uytkowa urzdzenie tylko wtedy, gdy posiada
wydan przez WDT decyzj zezwalajc na jego
eksploatacj;
2) uytkowa urzdzenie zgodnie z instrukcj eks-
ploatacji izasadami okrelonymi wrozporzdzeniu;
3) wyposay urzdzenie wstanowiskow instrukcj
obsugi, opracowan na podstawie instrukcji eks-
ploatacji idostpn dla osb obsugujcych;
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l
Dziennik Ustaw Nr 125 7534 Poz. 711

4) utrzymywa urzdzenie we waciwym, niebudz-
cym zastrzee, stanie technicznym;
5) zapewni kontrol metrologiczn przyrzdw po-
miarowych wchodzcych wskad urzdzenia;
6) stosowa odpowiednie rodki zapewniajce bez-
pieczestwo eksploatacji;
7) zapewni waciw obsug;
8) przechowywa ksig rewizyjn i ksik ruchu
urzdzenia;
9) pisemnie zgasza urzdzenie przygotowane do
badania doranego do WDT;
10) niezwocznie zawiadamia WDT okadym niebez-
piecznym uszkodzeniu lub nieszczliwym wypad-
ku zwizanym zeksploatacj urzdzenia.
38. 1. Urzdzenia mog obsugiwa osoby, ktre:
1) posiadaj kwalifikacje dla poszczeglnych stano-
wisk lub zawodw;
2) odbyy przeszkolenie w zakresie przewidzianym
dla zajmowanego stanowiska lub zawodu iwyka-
zay si znajomoci instrukcji eksploatacji oraz
praktycznymi umiejtnociami obsugi urzdze-
nia.
2. Do obowizkw obsugujcego naley prze-
strzeganie instrukcji eksploatacji urzdzenia w zakre-
sie obsugi.
39. 1. Eksploatujcy urzdzenie, jeeli producent
urzdzenia nie okreli inaczej, moe dokona wymia-
ny:
1) manometrw itermometrw;
2) armatury zaporowej izwrotnej;
3) przyrzdw cieczowskazowych;
4) zaworw redukcyjnych;
5) zaworw bezpieczestwa igowic bezpieczestwa;
6) urzdze zasilajcych.
2. Nowo zainstalowane elementy, oktrych mowa
wust.1, powinny by tego samego typu, otakich sa-
mych parametrach, charakterystyce i nastawach jak
elementy wymieniane.
3. Nowo instalowane zawory bezpieczestwa po-
winny posiada protok lub powiadczenie nastawy
wystawione albo potwierdzone przez organ jednostki
dozoru technicznego, aprzed zamontowaniem powin-
no by sprawdzone ich funkcjonowanie przez osoby
eksploatujce urzdzenie.
4. Wymiana elementw, oktrych mowa wust.1,
powinna by nadzorowana przez osoby odpowiedzial-
ne za nadzr eksploatacyjny urzdzenia i udokumen-
towana.
5. Uszkodzone lub zuyte elementy zamkni ipo-
cze rozcznych, takie jak: ruby, nakrtki, uszczelki,
rygle, klamry oraz kabki, zastpuje si odpowiedni-
mi elementami, zgodnie zdokumentami odniesienia.
40. 1. Ksik ruchu prowadzi si dla urzdze,
oktrych mowa wpoz.8, 45, 49, 81 zacznika nr1 do
rozporzdzenia.
2. Wksice, oktrej mowa wust.1, osoby odpo-
wiedzialne za obsug urzdzenia odnotowuj dat
oraz potwierdzaj podpisem dokonanie wpisw otre-
ci dostosowanej do rodzaju icharakteru urzdzenia,
podajc co najmniej:
1) parametry pracy urzdzenia;
2) kontrol osprztu zabezpieczajcego;
3) stopie napenienia urzdzenia;
4) istotne zakcenia w pracy urzdzenia oraz wyko-
nane czynnoci konserwacyjne;
5) inne wykonane czynnoci okrelone w instrukcji
eksploatacji.
3. Wpisw do ksiki ruchu mona dokonywa dla
zespou urzdze lub instalacji, wktrych jest zabudo-
wane urzdzenie.
41. 1. Eksploatujcy, w wyznaczonym terminie
i w uzgodnieniu z WDT, przygotowuje urzdzenie do
badania w zakresie niezbdnym do jego przeprowa-
dzenia.
2. Badania przeprowadzane na rzecz eksploatuj-
cego powinny by wykonywane zudziaem obsugu-
jcego urzdzenie oraz w obecnoci przedstawiciela
eksploatujcego (zgaszajcego urzdzenie do bada).
3. Wprzypadku zbiornikw przenonych przygoto-
wuje izgasza je do bada technicznych zakad upraw-
niony przez WDT.
42. 1. Otwarcie urzdzenia moe nastpi dopiero
po zamkniciu dopywu czynnikw roboczych
zwszystkich rde zasilania ipo zrwnaniu si cinie-
nia wewntrz urzdzenia z cinieniem atmosferycz-
nym oraz schodzeniu cieczy do temperatury niszej
ni temperatura wrzenia przy cinieniu atmosferycz-
nym, przy czym najwysz temperatur czynnika ro-
boczego, przy ktrej moe nastpi otwarcie urzdze-
nia, okrela si winstrukcji eksploatacji.
2. Wejcie do urzdzenia, wktrym moe nastpi
przekroczenie dopuszczalnych ste i nate czyn-
nikw szkodliwych dla zdrowia w rodowisku pracy
lub dopuszczalnej granicy niskich iwysokich tempera-
tur, jest dopuszczalne po dokonaniu neutralizacji,
przewietrzenia i innych czynnoci gwarantujcych
bezpieczestwo oraz po wystawieniu przez przedsi-
biorc pozwolenia na wejcie do urzdzenia, ktrego
wzr stanowi zacznik nr2.
3. Grubo cianek urzdzenia w czasie caego
okresu eksploatacji nie moe by mniejsza od okrelo-
nej wdokumentacji technicznej gruboci minimalnej.
4. Urzdzenie powinno by zamykane wtaki spo-
sb, aby jego zawarto nie moga si wydosta na
zewntrz wsposb niekontrolowany.
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l
Dziennik Ustaw Nr 125 7535 Poz. 711

5. Zmiany nastaw osprztu zabezpieczajcego ije-
go pocze z urzdzeniem lub atmosfer mona do-
kona po uprzednim wyraeniu zgody na ich zmian
przez WDT.
43. 1. Urzdzenie przedstawione do bada po-
winno by oczyszczone i w stanie gotowym do jego
przeprowadzenia, zgodnie z warunkami okrelonymi
wrozporzdzeniu iinstrukcji eksploatacji.
2. Zgaszajcy urzdzenie do badania powinien za-
pewni:
1) dokumentacj wzakresie niezbdnym do wykona-
nia tego badania;
2) dostp do urzdzenia;
3) bezpieczne warunki pracy;
4) wyposaenie i obsug techniczn niezbdn do
przeprowadzenia bada.
3. Podczas przygotowywania stanowiska pracy
i urzdze oraz ich osprztu do bada naley prze-
strzega zasad dotyczcych bezpieczestwa i higieny
pracy oraz wymaga okrelonych w instrukcji eks-
ploatacji.
44. 1. Chemiczne czyszczenie, w tym trawienie
kota, moe by wykonane:
1) po uzyskaniu zgody WDT;
2) przez przedsibiorc uprawnionego do naprawy
wzakresie chemicznego czyszczenia kotw;
3) na podstawie uzgodnionej zorganem dozoru tech-
nicznego technologii chemicznego czyszczenia
kota.
2. Po wykonaniu chemicznego czyszczenia kota
wykonujcy te czynnoci wystawia powiadczenie ich
wykonania, zawierajce ocen wynikw czyszczenia
kota oraz okrelenie stanu powierzchni kota, po prze-
prowadzeniu tych czynnoci.
3. Po wykonaniu chemicznego czyszczenia kota
powinien by on zgoszony do WDT, wcelu wykona-
nia rewizji wewntrznej oraz prby cinieniowej.
45. Kocio wyposaony wwicej ni jeden przy-
rzd wodowskazowy, wprzypadku niesprawnoci jed-
nego ztych przyrzdw, moe by nadal eksploatowa-
ny, pod warunkiem e:
1) w instrukcji eksploatacji okrelono warunki eks-
ploatacji kota z niesprawnym przyrzdem wodo-
wskazowym;
2) bezzwocznie zostan podjte dziaania majce na
celu doprowadzenie do waciwego funkcjonowa-
nia wszystkich przyrzdw wodowskazowych.
46. Kocio wyposaony wwicej ni jedno urz-
dzenie zasilajce, w przypadku niesprawnoci jedne-
go z tych urzdze, moe by nadal eksploatowany,
pod warunkiem e:
1) w instrukcji eksploatacji okrelono warunki eks-
ploatacji kota zniesprawnym urzdzeniem zasila-
jcym;
2) bezzwocznie zostan podjte dziaania majce na
celu doprowadzenie do waciwego funkcjonowa-
nia wszystkich urzdze zasilajcych.
47. 1. Sterowane zawory bezpieczestwa kotw
powinny by sprawdzane w terminach okrelonych
winstrukcji ruchowej zaworw, jednak nie rzadziej ni
raz na dwanacie miesicy.
2. Sprawdzenie zaworw w ruchu przeprowadza
si wtaki sposb, aby mona byo sprawdzi prawid-
owo dziaania zaworw gwnych oraz poszczegl-
nych obwodw sterujcych.
48. 1. Napenianie butli innym czynnikiem robo-
czym ni ten, do ktrego zosta przeznaczony, jest nie-
dozwolone.
2. Na uzasadniony pod wzgldem technicznym
wniosek eksploatujcego WDT moe dopuci moli-
wo zmiany czynnika roboczego ioznacze butli.
Rozdzia 5
Naprawa lub modernizacja
49. 1. Naprawa lub modernizacja urzdzenia po-
winna by dokonana przez przedsibiorc posiadaj-
cego uprawnienie wydane przez WDT, na podstawie
uprzedniego uzgodnienia z WDT dokumentacji na-
prawczej lub modernizacyjnej.
2. Wykonanie naprawy lub modernizacji powinno
by pisemnie potwierdzone przez wykonawc.
3. Po zakoczeniu naprawy lub modernizacji nale-
y przeprowadzi badanie dorane eksploatacyjne,
zgodnie z 29.
Rozdzia 6
Przepisy przejciowe ikocowe
50. Urzdzenie, ktrego tok projektowania lub
wytwarzania rozpocz si przed dniem wejcia wy-
cie rozporzdzenia, moe by projektowane i wytwa-
rzane na podstawie dotychczasowych przepisw.
51. Urzdzenie importowane, przeznaczone do
zainstalowania na ju eksploatowanym UiSW, moe
by dopuszczone do eksploatacji przez WDT po do-
starczeniu przez eksploatujcego (gestora UiSW) nie-
zbdnej dokumentacji, okrelonej przez WDT, oraz
wykonaniu czynnoci zgodnie z 5 i19.
52. Traci moc rozporzdzenie Ministra Obrony
Narodowej z dnia 30 maja 2003 r. w sprawie warun-
kw technicznych dozoru technicznego, jakim powin-
ny odpowiada zbiorniki cinieniowe statkw po-
wietrznych Si Zbrojnych Rzeczypospolitej Polskiej
(Dz.U. Nr104, poz.976).
53. Rozporzdzenie wchodzi wycie po upywie
14 dni od dnia ogoszenia.
Minister Obrony Narodowej: B. Klich
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l

Dziennik Ustaw Nr 125 7536 Poz. 711
Zaczniki do rozporzdzenia Ministra Obrony
Narodowej zdnia 19 maja 2011r. (poz.711)
Zacznik nr1
FORMY DOZORU TECHNICZNEGO ORAZ TERMINY BADA OKRESOWYCH
Lp. Rodzaje specjalistycznych urzdze cinieniowych
Formy dozoru
technicznego
Terminy bada
Ksika
ruchu
rewizja
zewntrzna
rewizja
wewntrzna
prba
cinieniowa
prba
szczelnoci
KOTLY
1 Kotly agregatw wodno-parowych typu AWP-150 pelny 3 lata 3 lata 3 lata
2 Kotly szybkociowych wytwornic pary typu WW-10 pelny 3 lata 3 lata 3 lata
3 Kotly typu: UD-2, 319-1 i DDA-2 pelny 3 lata 6 lat 6 lat
4 Kotly urzdze grzejnych typu UG (KP-8) pelny 2 lata 6 lat 6 lat
5 Sterylizatory szpitalne typu -3-b-1, A-6 pelny 3 lata 12 lat 12 lat
6
Kotly odladzacza-odkaacza dla statkw powietrznych typu
GL-1800 AP
pelny 2 lata
7 Pozostale kotly zamontowane na UiSW pelny 1 rok 3 lata 6 lat
RUROCIGI POLOWE
*)
8 Polowe rurocigi do transportu paliw plynnych

pelny 3 lata 6 lat tak
URZDZENIA DO NAPELNIANIA I OPRNIANIA ZBIORNIKW TRANSPORTOWYCH
9
Urzdzenia do napelniania
i oprniania zbiornikw
transportowych
elastyczne przewody pelny 3 lata 6 lat
10 ramiona przeladunkowe pelny 3 lata 6 lat
11 wzly dystrybucyjne pelny 3 lata 6 lat
12 pozostale pelny 1 rok 6 lat
URZDZENIA DO NAPELNIANIA UiSW
13
Urzdzenia do napelniania UiSW
elastyczne przewody pelny 3 lata 6 lat
14 ramiona nalewcze pelny 3 lata 6 lat
15 wzly dystrybucyjne pelny 3 lata 6 lat
16 pozostale pelny 1 rok 6 lat
ZBIORNIKI CINIENIOWE NA STATKACH POWIETRZNYCH SiI Zbrojnych RzeczypospoIitej PoIskiej
17
Zbiorniki
cinieniowe
samolotu
F-16
akumulator hydrauliczny (hydraulic accumulators)
typu: C7901-1; C7902-2; C7902-3
uproszczony
18
zbiornik hydrauliczny (hydraulic reservoirs)
typu: 16VH005-5; 16VH005-6
uproszczony
19
zbiornik pneumatyczny (pneumatic reservoirs)
typu: C7927-1; C9592-1
uproszczony
20
zbiornik tlenowy (OBOGS Plenum)
typu 16VK060-5(JD); 16VK060-1
uproszczony
21
zbiornik tlenowy (Regulated Emergency Oxygen
System) typu 16VK062-3
uproszczony
22
zbiornik przeciwpoarowy (Halon Bottle)
typu 16VP020-5
uproszczony
23
zbiornik azotu (EPU nitrogen bottle)
typu 16VH003004-1
uproszczony
24
zbiornik dwutlenku wgla tratwy ratunkowej
typu FLU-2A/P
uproszczony
ZBIORNIKI CINIENIOWE NA WOZACH BOJOWYCH SiI Zbrojnych RzeczypospoIitej PoIskiej
25 Zbiorniki (ksztaltu butlowego) na sprone powietrze pelny 10 lat 10 lat 10 lat
26 Zbiorniki ukladw ganiczych pelny 10 lat 10 lat 10 lat
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l

Dziennik Ustaw Nr 125 7537 Poz. 711
Lp. Rodzaje specjalistycznych urzdze cinieniowych
Formy dozoru
technicznego
Terminy bada
Ksika
ruchu
rewizja
zewntrzna
rewizja
wewntrzna
prba
cinieniowa
prba
szczelnoci
ZBIORNIKI CINIENIOWE NA JEDNOSTKACH PLYWAJCYCH SiI Zbrojnych RzeczypospoIitej PoIskiej
27
Zbiorniki zainstalowane
i eksploatowane na jednostkach
plywajcych
na sprone powietrze
i mieszaniny oddechowe
pelny 2 lata 6 lat 6 lat
28 na roztwory chemiczne pelny 2 lata 4 lata 4 lata
29 Zbiorniki cinieniowe (przenone) tratw pneumatycznych pelny 10 lat 10 lat 10 lat
30 Zbiorniki ukladw ganiczych pelny 10 lat 10 lat 10 lat
31 Zbiorniki komr dekompresyjnych pelny 3 lata 6 lat
32 Pozostale pelny 3 lata 6 lat 6 lat
STALE ZBIORNIKI CINIENIOWE NA SPRZCIE WOJSKOWYM
33
Zbiorniki zainstalowane w wzlach
dystrybucyjnych zbiornikw do
przewozu materialw
niebezpiecznych, dla ktrych
PD x V > 300 bar x litr
lub PD > 0,7 bara
pelny 3 lata 6 lat
34
PD x V > 300 bar x litr
lub PD > 0,7 bara
uproszczony
35 Zbiorniki dystrybutorw tlenu typu AKZS pelny 3 lata 6 lat
36
Zbiorniki sprarek powietrza typu: 1TSK, 8G-33U, AKS, FLO,
SM, UKS
pelny 3 lata 6 lat
37 Zbiorniki stacji wytwarzania tlenu i azotu typu AKDS pelny 3 lata 6 lat
38 Zbiorniki sprztu typu PR 11B pelny 3 lata 6 lat 6 lat
39 Zbiorniki typu 1101/9P117 pelny 5 lat 5 lat 5 lat
40
Zbiorniki baz zabezpieczenia
prac nurkowych
komory dekompresyjnej pelny 3 lata 6 lat
41 spronego powietrza pelny 3 lata 6 lat 6 lat
42 Zbiorniki sprztu typu UD sterylizatory szpitalne typu A-6b pelny 3 lata 12 lat
43
Zbiorniki spronego powietrza zamontowane na
kompresorach lotniskowych na przyczepach dwuosiowych
BAGC- ASP100-1A (F-16)
uproszczony
44
Zbiorniki zamontowane na
zespolach zasilajco-
-klimatyzujcych na
przyczepie dwuosiowej
CGAC-19817(F-16)
spronego powietrza uproszczony
45 czynnika chlodniczego R134a ograniczony 5 lat tak
46
separator oleju w instalacji
czynnika R 134a
ograniczony 5 lat
47 filtr osuszacz czynnika R 134a uproszczony
48
Zbiorniki zamontowane na
elektrycznych
klimatyzatorach C-5
samolotu F-16 na
przyczepach dwuosiowych
E100AC4-1
spronego powietrza uproszczony
49 czynnika chlodniczego R 134a ograniczony 5 lat tak
50
separatory oleju w instalacji
czynnika R 134a
ograniczony 5 lat
51 filtr osuszacz czynnika R 134a uproszczony
52
Zbiorniki spronego powietrza zamontowane na sprarce
powietrza na przyczepie jednoosiowej MC-2A (F-16)
uproszczony
53
Zbiorniki zamontowane na urzdzeniach
hydraulicznych do sprawdzania systemw
hydraulicznych samolotu F-16 na
przyczepach dwuosiowych MJ-2A-1
filtry niskiego
cinienia
uproszczony
54
filtry wysokiego
cinienia
ograniczony 5 lat
55
Zbiorniki zamontowane na urzdzeniach
elektrycznych do sprawdzania systemw
hydraulicznych samolotu F-16 na
przyczepach dwuosiowych MK3A
filtry niskiego
cinienia
uproszczony
56
filtry wysokiego
cinienia
ograniczony 5 lat
57 Zbiorniki zamontowane
w instalacji spronego
powietrza stanowiska prb
silnikw samolotowych (Hush
House F-16)
zbiorniki magazynowe
powietrza startowego
pelny 2 lata 6 lat
58
zbiorniki magazynowe
powietrza instrumentalnego
pelny 2 lata
59 osuszacz ograniczony 5 lat
60
Zbiorniki sprarki powietrza na
przyczepie jednoosiowej 4MB-1 (F-16)
wyrwnawczy pelny 3 lata 9 lat
61 filtr uproszczony
62 odwadniacz uproszczony
63
Zbiorniki zamontowane w instalacji
paliwa stanowiska prb silnikw
samolotowych (Hush House F-16)
filtr paliwa pelny 2 lata 10 lat 10 lat
64
naczynie wzbiorcze
przeponowe
uproszczony
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l

Dziennik Ustaw Nr 125 7538 Poz. 711
Lp. Rodzaje specjalistycznych urzdze cinieniowych
Formy dozoru
technicznego
Terminy bada
Ksika
ruchu
rewizja
zewntrzna
rewizja
wewntrzna
prba
cinieniowa
prba
szczelnoci
65
Zbiorniki (filtry) zamontowane na dystrybutorach azotu
MD-3A (F-16)
pelny 3 lata 6 lat
66 Pozostale pelny 1 rok 3 lata 6 lat
PRZENONE ZBIORNIKI CINIENIOWE ZE SPRZTU WOJSKOWEGO
67 Zbiorniki typu TRK pelny 3 lata 6 lat
68
Zbiorniki zainstalowane na sprzcie typu: 5L22A, 5L62A,
MS-4, PR-11A, PR-11B, SNR (typu PAA, ZAK-32)
pelny 7 lat 7 lat 7 lat
69
Zbiorniki zainstalowane na sprzcie typu: ESD, SD-200,
RSKP-5K-21, SNR (typu PW i UNW)
pelny 8 lat 8 lat 8 lat
70
Zbiorniki zainstalowane na sprzcie typu: 5L91, 5L94, 9G22M,
MS-4M, MS-10
pelny 10 lat 10 lat 10 lat
71
Zbiorniki aparatw oddechowych do uytku ldowego:
stalowe, aluminiowe, kompozytowe
pelny 5 lat 5 lat 5 lat
72
Zbiorniki aparatw
oddechowych do
nurkowania
stalowe, aluminiowe, kompozytowe
z wkladk stalow
pelny 2 lata 2 lata 2 lata
73
kompozytowe z wkladk aluminiow,
niemetaliczn, bez wkladki
pelny 5 lat 5 lat 5 lat
74
Zbiorniki na azot zainstalowane na dystrybutorach MD-3A
(F-16)
pelny 10 lat 10 lat 10 lat
75
Zbiorniki stale ksztaltu butlowego zamontowane na
urzdzeniach do wytwarzania azotu na przyczepach
dwuosiowych SGNSC-HP (F-16)
pelny 1 rok 3 lata 6 lat
76
Zbiorniki urzdze do wytwarzania azotu
na przyczepach dwuosiowych
SGNSC-HP (F-16)
ksztaltu butlowego pelny 5 lat 5 lat 5 lat
77 separator oleju uproszczony
78 filtr powietrza uproszczony
79
Zbiorniki na powietrze zainstalowane na sprzcie do
ladowania amunicji do samolotw F-16 na przyczepach
dwuosiowych LALS
pelny 10 lat 10 lat 10 lat
80
Zbiorniki na azot zainstalowane w przyrzdach do
sprawdzania szczelnoci falowodw (F-16)
pelny 10 lat 10 lat 10 lat
81
Zbiorniki do skroplonego schlodzonego tlenu na przyczepach
jednoosiowych TMU-27/M (F-16)
pelny 1 rok
w okresach
remontowych
w okresach
remontowych
tak
82 Pozostale pelny 3 lata 6 lat 6 lat


*
)
Rurocig polowy rurocig wojskowy do transportu (przesylania) materialw cieklych zapalnych skladajcy si z elementw
polczonych zlczami rozlcznymi.
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l

Dziennik Ustaw Nr 125 7539 Poz. 711
Zacznik nr2
WZR
POZWOLENIE
na wejcie do urzdzenia
Zezwalam Panu(i) ............................................................................................................................................................
imi inazwisko, stanowisko
wdniu ............................................... wgodz. od ........................... do ........................... na wejcie do urzdzenia:
.....................................................................................
Nrewid. WDT ......................................................................... Nrfabr. .........................................................................
wcelu: .............................................................................................................................................................................
..........................................................................................................................................................................................
Owiadczam, e urzdzenie zostao oczyszczone, przewietrzone izneutralizowane.
Przeprowadzone pomiary wewntrz urzdzenia nie wykazay wystpowania substancji szkodliwych dla
zdrowia w steniu przekraczajcym najwysze dopuszczalne stenie czynnikw szkodliwych w rodowisku
pracy ani nie istnieje niebezpieczestwo ich wystpienia podczas przebywania wurzdzeniu.
..................................................................
m.p. imi inazwisko przedsibiorcy
data ipodpis
w
w
w
.
r
c
l
.
g
o
v
.
p
l