You are on page 1of 3

Si Dr.

Jose Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda ang ating Pambansang Bayani, siya ay isinilang sa Calamba, Laguna noong Hunyo 19, 1861. Ang kanyang mga magulang ay sina G. Francisco Mercado at Gng. Teodora Alonzo. Ang kanyang ina ang naging unang guro niya, maaga siyang nagsimula ng pag-aaral sa bahay at ipinagpatuloy niya ang kanyang pag-aaral sa Biñan, Laguna. Nakapag tapos siya ng Batsilyer sa Agham sa Ateneo de Manila noong Marso 23, 1876 na may mataas na karangalan. Noong 1877 ipinagpatuloy niya ang kanyang pag-aaral sa Unibersidad ng Santos Tomas at Unibersidad Central de Madrid hanggang sa matapos niya ng sabay ang medisina at pilosopia noong 1885. Natuto rin siyang bumasa at sumulat ng iba’t ibang wika kabilang na ang Latin at Greko. At nakapagtapos siya ng kanyang masteral sa Paris at Heidelberg. Ang kanyang dalawang nobela “NOLI ME TANGERE”, at “EL FILIBUS TERISMO.” naglalahad ng mga pang-aabuso ng mga prayle sa mga Pilipino at mga katiwalian sa pamahalaan ng Kastila. Noong Hunyo 18, 1892 ay umuwi ng Pilipinas si Dr. Jose P. Rizal. Nagtatag siya ng samahan tinawag ito na “LA LIGA FILIPINA.” Ang layunin ng samahan ay ang pagkakaisa ng mga Pilipino at maitaguyod ang pag-unlad ng komersiyo, industriya at agricultura. Noong Hulyo 6, 1892 siya ay nakulong siya sa Fort Bonifacio at ipinatapon sa Dapitan noong Hulyo 14, 1892. Apat na taon siya namalagi sa Dapitan kung saan nanggamot siya sa mga maysakit at hinikayat niya ang mamamayan na magbukas ng paaralan, hinikayat din niya ang ito sa pagpapaunlad ng kanilang kapaligaran. Noong Setyem bre 3, 1896 habang papunta siya sa Cuba upang magsilbi bilang siruhano at inaresto siya. Noong Nobyembre 3, 1896 ibinalik sa Pilipinas at sa pangalawang pagkakataon nakulong siya sa Fort Bonifacio. Noong Disyembre 26, 1896 si Dr. Jose Rizal ay nahatulan ng kamatayan sa dahilang nagpagbintangan siya na nagpasimula ng rebelyon laban sa mga Kastila. Bago dumating ang kanyang katapusan naisulat niya ang “MI ULTIMO ADIOS.” (Ang Huling Paalam), upang magmulat sa mga susunod pang henerasyon na maging makabayan. Noong Disyembre 30, 1896, binaril si Dr. Jose P. Rizal sa Bagumbayan (na ngayon ay Luneta).

Ang karunungang taglay ng taong ito ay mahalaga sa pagbuo ng maayos na lipunan at pagkakaroon ng hustisya sa loob ng isang bansa. Makakatulong din ang karunungang ito upang mapagkaisa ang bawat mamamayan sa pamamagitan ng paggising sa natutulog na damdamin at pagkanasyonalismo ng bawat tao. Kabutihan para sa lahat ang pangunahing pakay ng taong may karunungan na marangal. and who strives to submit to his whims (sudden thought or desire base on impulse rather than reason or necessity) all that is reasonable and just. pointless) to refuse to worship one’s equal. Dahil sa mga kaalamang natutuklasan ng ilang siyentipiko ng agham at mga alagad ng sining at panitikan ay napapayabong ang pamayanan at kaisipan ng bawat taong nananahan dito. Susi rin ang karunungan upang maimulat ang bawat isa sa mga kaganapang nangyayari sa loob ng lipunan na direktang nakakaapekto sa buhay ng mga mamamayan. Siya ang susi na kailangan ng bayan upang masilayan ng bawat isa ang hustisyang hinahanap at ang pagkakaisang nararapat upang mapanatili ang kaayusan sa loob ng lipunan. God did not create man to be a slave. Ang sino mang makagagawa ng mga nabanggit nang walang hinihinging kapalit at taospusong iaalay ang sariling kapakanan para sa ikabubuti ng karamihan ang siyang tunay na nagtataglay ng marangal na karunungan. na hahantong sa pagkabuwag ng lipunan. Karunungan din ang nagpapayabong sa lipunan. Bagkus ay gagamitin niya ang kanyang taglay na dunong upang masupil ang mga kamaliang umiiral sa lipunan. naked. without bonds. at sa kabilang banda. Ito ang pangunahing bagay na dapat niyang isulong sapagkat ang pagkakaisa ng mga mamamayan sa isang lipunan ay mahalaga sa pagpapanatili ng hustisya. nor did he endow him with intelligence to have him deceived by others.KARUNUNGAN. Paano kaya kung gamitin ang karunungang ito sa pamumuno ng isang bansa? Ayon sa tula ni Jose Rizal na Dahil sa Karununga’y Nagkakaroon ng Kinang ang Bayan. and to make use of reason in all things. Maging ang mga hangal mang naninira sa kaayusan ng ating bayan ay kanyang hahamukin at pangangaralan sa mabuting paraan. to cultivate one’s intellect. Hindi hahayaan ng isang taong may sapat na dunong na madungisan ang kanyang dangal dahil sa maling pamamalakad. ang sinumang namumuno na may likas na karunungan ay kabutihan ang dulot sa lipunan. Handa rin niyang ialay ang taos pusong paglilikod sa mga kapus-palad upang kanilang masilayan ang liwanag at kaginhawaan sa buhay. SUSI SA KAUNLARAN ni Karen Daisy Mari R. Fatuous is he who makes a god of one who makes brutes of others. Ang pagpili ng pinuno ng bayan ay katumbas ng pagpili ng ating kinabukasan. . All men are both equal. kung walang hustisya ay wala ring pagkakaisa. Pinapaunlad nito ang pamumuhay ng mga mamamayan. It is not fatuous (meaningless. Villa Agustin Dahil sa likas na dunong ng tao ay nakakakalap ng tagumpay ang ating sariling bayan.

sorrows and joys gone by. The brush of landscape artists Lorrain. or Calame can reproduce on canvas the sun's ray. the aroma peculiar to the place--the inexplicable something the traveller feels that cannot be defined and which seems to awaken in him distant memories of happy days.but what can never be stolen from Nature is that vivid impression that she alone can and knows how to impart--the music of the birds.is like a man who learns the opera of Meyerbeer or Rossini by reading only reviews in the newspapers. Karamihan sa mga tala ay hinango mula sa kaniyang paglalakbay bilang isang batang Asyanong namumulat sa kultura ng Kanluran. the green of the fields. Estados Unidos. the coolness of the heavens.. Hapon. at sa Hongkong kabilang na rin ang mga babaeng naging bahagi ng kaniyang buhay. ” --Rizal.He who knows the surface of the earth and the topography of a country only through the examination of maps. never to return. the movement of the trees. kahit pa nahirapan ang mga manunulat na gumawa ng kaniyang talambuhay dahil sa paggamit niya ng iba't ibang lengguwahe. "Los Viajes" Kay Rizal ang isa sa mga pinakadokumentadong buhay noong ika-labingsiyam na siglo dahil sa mga tala tungkol sa kaniya (ang ilan sa mga ito ay sa tala-arawan niya mismo nanggaling).. the majesty of the mountains. . Ruysdael.. Kasama rin dito ang kaniyang paglalakbay sa Europa.