Buhay ni Jose Rizal

MAITUTURING na nagmula sa may kayang pamilya ang ating pambansang bayaning si Dr. Jose Rizal. Ang kanyang amang si Don Jose ay isang magsasaka ng tubo, at katiwala ng malawak na lupain. Samantalang ang kanyang inang si Donya Teodora ay may mataas na pinag-aralan na bihira sa kababaihan noong panahong iyon. Ang pamilya Rizal ay nakatira sa kongkretong bahay na may malawak na hardin, pribadong aklatan, kung saan matatagpuan ang daan-daang kolek-siyon ng aklat. Bagaman at maraming kapatid na babae si Jose o Pepe na maaaring mag-alaga sa kanya, kumuha pa ang kanyang ama ng yaya na siyang nag-alaga sa kanya. Si Donya Teodora naman ang sumubaybay sa panimulang edukasyon ng batang Rizal. Tinuruan niya itong magbasa, magdasal, at magrosaryo. Kalaunan ay kumuha rin ng pribadong tagapagturo ang kanyang mga magulang para magturo sa pagbabasa, pagsulat, gayundin sa pag-aaral ng Latin. Dahil sa pagkakaroon ng maraming aklat sa bahay at paghikayat ng kanyang mga magulang kung kaya't labis na nagkahilig ang batang si Pepe sa higit pang pag-aaral at pagkatuto hanggang sa mga huling bahagi ng kanyang buhay. Siyam na taong gulang si Jose nang dalhin siya ng kanyang ama sa Binan, Laguna, upang ipagpatuloy ang kanyang pormal na pag-aaral. Hindi maganda ang karanasan ni Rizal sa paaralang iyon, anupa't naisulat niya sa kanyang tala-arawan ang pagkakatanggap ng palo mula sa kanyang guro na may istriktong pamamaraan ng pagtuturo. Sa kabila ng kanyang pagiging mabuting bata, bihira ang araw na hindi napapalo ang kanyang mga palad. Ayaw ni Rizal sa gayong paraan ng pagtuturo, at ito ay nabanggit niya sa kanyang nobelang Noli Me Tangere, na tumutukoy sa hindi magandang

siya ay tinanghal na emperador at ginawaran ng estampita. pero makaraan ang isang buwan. Dahil sa espiritu ng liberalismo sa Europa kaya't mas lumawak ang kanyang interes. imposible ang makapag-isip nang maayos sa harap ng patpat na pamalo at latigo. Noong 1885 ay pareho niyang natapos ang kursong medisina at pilosopiya. ang El Filibusterismo at nagsalin ng Sucesos de las Islas Filipinas. Aniya. Nag-aral siya ng iba't ibang lengguwahe. naglakbay sa maraming bansa. Ang mga miyembro ng grupo ay inihahanay sa kanilang tagumpay sa kanilang pang-araw-araw na leksiyon. at matatakot maging ang isang batang matalino. Ang kakaibang espiritu ng kumpetisyon at personal na disiplina ay nagpaibayo sa panibagong interes para siya ay lalong pang matuto. kung saan kanyang itinuwid ang mga pagkakamali sa nakatalang kasaysayan ng Pilipinas. ang pahayagan ng mga repormistang Pilipino sa Espanya. Noong 1872. Nang siya ay 17 taong gulang ay nagtungo siya sa Espanya upang mag-aral sa Universidad Central de Madrid. Nagsimula si Rizal sa grupong Carthaginian na nasa hulihan ng talaan. nagpatala si Rizal sa Ateneo Municipal para sa digri sa Batselor sa Sining. kasabay ng kanyang aktibong kampanya para sa reporma sa Pilipinas. Ang kanilang klase ay hinati sa dalawang grupo. Nagbigay din siya ng mga kontribusyon sa La Solidaridad. . Isinulat niya ang isa pang nobela. Ang unang grupo ay tinawag na Romano samantalang ang ikalawa ay tinawag na Carthaginian. Nang lumaon ay nag-aral siya ng medisina sa Unibersidad ng Santo Tomas kasabay ng pag-aaral niya ng surveying sa pagtuturo ng mga Heswita.epekto ng ganoong paraan sa asal at isipan ng mga bata. Nagtamo rin siya ng mga medalya at pagkilala dahil sa kanyang termino at nananatiling tumatanggap ng markang pinakamahusay sa halos lahat ng kanyang mga aralin.

ipinatapon siya sa Dapitan ng pamahalaang Espanyol. Sa oras ng eksekyusyon.Nang siya ay magbalik sa Pilipinas noong 1892. binaril siya sa Luneta. Ayaw ni Rizal na barilin siya nang nakatalikod kagaya ng isang traydor. paharap sa sumisikat na araw sa umagang iyon ng Disyembre . Papunta siya sa Cuba upang magsilbi bilang boluntaryong doktor nang sumiklab ang rebolusyon sa Pilipinas. Noong Disyembre 3. 1896. pero hindi pinayagan ang kanyang hiling na barilin na nakaharap sa firing squad. Hinuli siya at kinasuhan ng rebelyon at sedisyon.kagaya ng isang kagalang-galang na tao na dapat na pagkilala sa kanya. Bumagsak siyang patihaya. ay ipinihit niya ang kanyang katawan. dahil sa umano'y pag-iingat ng mga subersibong papeles. . nang marinig ni Rizal ang mga putok.

Para sa ibang gamit ng Rizal. Pilipinas Disyembre 30. pinayuhan niya ang magulang ni Rizal na pag-aralin siya sa Maynila. Laguna. Paciano.José Rizal Mula sa Tagalog na Wikipedia. silipin ang Jose Rizal (pelikula). Noong siya naman ay tumuntong ng siyam na taon. José Rizal Hunyo 19. Ang Ateneo Municipal de Manila ang unang paaralan sa Maynila na kaniyang pinasukan noong ikadalawa ng Enero 1872. Pambasang bayani ng Pilipinas. Trinidad at Soledad ang mga anak nina Francisco at Teodora. pinadala siya sa Biñan. Narcissa. Si Dr. Sina Saturnina. Pilipinas Pangunahing organisasyon: La Solidaridad. Laguna. Ilang buwan ang nakalipas. silipin ang Rizal (paglilinaw). Maria. hanapin José Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda Isang larawan ni José Rizal.Sa kaniyang pananatili sa paaralang ito. La Liga Filipina Pangunahing monumento: Liwasang Rizal Ibang pangalan: Kapanganakan: Lugar ng kapanganakan: Kamatayan: Ito ang artikulo patungkol sa bayaning Pilipino. Josefa. Olimpia. 1896 (edad 35) Bagumbayan (Luneta ngayon). Ang ina ni Rizal ay siyang kaniyang unang guro at nagturo sa kaniya ng abakada noong siya ay tatlong taon pa lamang. Jose. Laguna upang mag-aral sa ilalim ng pamamatnubay ni Justiano Aquino Cruz. 1861 Calamba. Ipinanganak si José Rizal sa Calamba. Lugar ng kamatayan: Maynila. Concepcion. ang malayang ensiklopedya Tumalon sa: nabigasyon. José Protasio Rizal Mercado y Alonzo Realonda[1] (Ika-19 ng Hunyo 1861±Ika-30 ng Disyembre 1896) ay ang pampito sa labing-isang anak ng mag-asawang Francisco Engracio Rizal Mercado y Alejandro at ng asawa nitong si Teodora Morales Alonzo Realonda y Quintos. natanggap niya ang lahat ng . Para sa pelikula patungkol sa kanya. Lucia.

Aleman. kung saan. Tsino. bilang "sobresaliente" (napakahusay). at iba pang mga katutubong wika ng Pilipinas. Magin Ferrando dahil siya ay huli na sa pasukan ngunit tinulungan siya ng pamangkin ni Fr.naging Emperor si Rizal dahil siya ay nanalo sa isang timpalak at nakakuha siya ng isang religious picture para sa kanyang gantimpala. Ruso. Sa Ateneo. nagtungo siya sa Espanya. siya ay nag-aral ng wikang Ingles. siya ay sakup sa Carthaginian dahil sa labas siya ng eskwelahan nakatira. 1872 si Rizal ay pumunta ng Maynila para mag-aral sa Ateneo Municipal de Manila. Inggles. Portuges. Pagkatapos ay tumungo siya sa Heidelberg. Espanyol. Sa taon din ng kaniyang pagtatapos ng Medisina.mga pangunahing medalya at notang sobresaliente sa lahat ng aklat. Noong ika-5 ng 1882.Tribune. kung saan natamo pa ang isang titulo. Nang sumunod na taon. Pranses.Decurion. Latin. siya ay kumuha ng Pilosopiya at Panitikan sa Unibersidad ng Santo Tomas. Mga nilalaman y y y y y y 1 Edukasyon ni Rizal 2 Mga Akda 3 Buhay Pag-ibig 4 Mga Pamanang-lahi 5 Pagbitay. Ebreo. Kamatayan at Pagka-martir 6 Ugnay panlabas Edukasyon ni Rizal Noong Hunyo 10. bilang karagdagan sa mga wikang kaniya nang nalalaman gaya ng Pranses. Tagalog. Ang una niyang magtutudlo ay si Jose Bech . Burgos na si Manuel Xeres Burgos at siya ay narehistro din. Muntikan na siyang hindi marehistro dahil hindi siya pinayagan ng tiga-rehistro na si Fr. Isang dalubwika si Rizal na nakaaalam ng Arabe. Pagkaraan. Griyego. Sa paaralan ding ito niya natanggap ang kaniyang Batsilyer sa Sining na may notang sobresalyente kalakip ang pinakamataas na karangalan. Katalan. Hapon. Siya ay nakatira sa labas ng eskwelahan ang kanyang kasera ay si Donya Titay. Naglakbay siya sa Pransya at nagpakadalubhasa sa paggamot ng sakit sa mata sa isang klinika roon. sa ikalawang taon ay natapos niya ang karerang Medisina. Sa isang grupo ay may mga opisyal Emperor(best student). kasabay niyang kinuha ang agham ng Pagsasaka. nakamit niya ang titulo sa Pilosopiya-at-Titik. . Sanskrit. kinuha niya ang kursong panggagamot sa nasabing Pamantasan (Santo Tomas) pagkatapos mabatid na ang kaniyang ina ay tinubuan ng katarata. Italyano. Sa eskwelahan ng Ateneo ay ginugrupo ang mga mag-aaral ng dalawang parte ang Roman Empire (inside border)at Carthaginian Empire(outside border). Alemanya. Nang sumunod na taon. nang dahil sa hindi na niya matanggap ang tagibang at mapansuring pakikitungo ng mga paring Kastila sa mga katutubong mag-aaral. Doo'y pumasok siya sa Universidad Central de Madrid.Centurion at Standard. Nag-aral din siya sa Kolehiyo ng Santa Isabel para pagbutihin ang kanyang Wikang Kastila.

Tumutukoy ang tulang ito sa pagmamahal sa bayan dahil bata pa lang siya ay nakitaan na siya ng pagiging nasyonalismo. Maximo Viola. sa tulong ni Dr. Alemanya (1886). Dahil sa paghanga ni Rizal kay Segunda. Noong siya'y walong taong gulang pa. Ang Ligpit Kong Tahanan atbp. Buhay Pag-ibig Si Segunda Katigbak ang unang pag-ibig ni Rizal. manunulat na Espanyol. ginawan niya ito ng isang larawan ginuhit ng lapis. Kabilang sa iba niyang naisulat ay ang Awit ni Maria Clara. Naglalaman ang mga ito ng mga paglalarawan at pagpuna sa mga nagaganap na pangyayari sa lipunang Pilipino ng mga panahong iyon. habang lumagda naman si Marcelo Del Pilar bilang Plaridel. Pinatutula Ako. pinahiram siya ni Valentin Ventura ng 300 piso sa pagpapalimbag ng EL FILIBUSTERISMO. Si Segunda ay labing-apat na taon palang noon at ang kapatid ng kaklase niyang si Mariano. Noon nag-aaral na siya sa UST(Unibersidad ng Santo Tomas) doon niya nakilala si Miss L (hindi binanggit ang totoong pangalan) ngunit ang kanyang pag-ibig kay Miss L ay hindi natuloy dahil sa dalawang rason una ang mga magagandang ala-ala ni Segunda ay hindi pa nawawala. At nilathala ang El Filibusterismo (Mga Pagbalakid o Pangungulimbat) sa Gante. Ang mga aklat na ito ay halaw at hango sa Don Quixote ni Miguel Cervantes. . Nang malapit na siyang bitayin. si Rizal din ang masugid na taga-ambag ng mga sulatin sa La Solidaridad. Ipinalit ni Segunda para dito ay isang puting rosas. isang pahayagang inilunsad ng mga Pilipinong repormista sa Espanya. ang Noli me tangere (Huwag Mo Akong Salingin) na nilimbag sa Berlin. na nauwi sa Rebolusyon ng 1896. Ang mga ito ang naging daan upang magising ang pagkakaisang-diwa at katauhan ng mga Pilipino.Mga Akda Mga Nobela ni Jose Rizal y y y Noli Me Tangere El filibusterismo Makamisa Si Rizal ay nakilala sa dalawang nobelang kaniyang isinulat. naisulat niya ang tulang Sa aking mga Kabata na naging Sa Aking mga Kababata. Sumulat siya sa ilalim ng pangalang Dimasalang at Laong-laan. sinulat niya Mi Ultimo Adios (Huling Pamamaalam). Dagdag dito. Belgica (1891). Mag-aalok na sana si Rizal kay Segunda ng kasal ngunit ito ay nobyo na ni Manuel Luz.

nagsagawa rin siya ng isang pambayang sistema ng padaloy-tubig. kalayaan sa pagtitipon-tipon at pamamahayag. maging Pilipino man o Kastila. na magkaroon ng mga kinatawan sa Batasan ng Espanya (Parlamento). Kamatayan at Pagka-martir . Doon. Zamboanga noong 1892. pantay na karapatan sa harap ng batas. Siya din ang kanyang huling kasama nang barilin siya sa Bagumbayan. Ang kanilang mga mithiin: 1. nagbigay siya ng ambag-sulatin sa La Solidaridad. na ang Pilipinas ay maging bahaging-lalawigan ng Espanya. Pagbitay. Hindi matanggap ng mga maykapangyarihang opisyal ang mga pagbabagong iyon.pangalawa ay hindi gusto ng kanyang ama ang pamilya ni Miss L(hindi binaggit kung bakit). Bilang puno ng Kilusan ng Pagbabago ng Pilipinas na itinatag ng mga Pilipino sa Barcelona.Ang sunod niyang nakilala ay si Vicenta Ybardaloza. Espanya. pinaratangan siya ng paghahasik ng gulo dahil sa pagtatatag ng La Liga Filipina. naantig niya ang puso ni Rizal dahil sa pagiging mahusay maglaro ng instrumentong harp at ang kanyang pinakasalan ay si Josephine Bracken. Si Leonor Rivera ay ang kanyang unang totoong pag-ibig. Nagkakilala sila nang pinatapon si Rizal sa Dapitan. 5. 3. at isang pagamutan. Kaya sa pagbabalik ni Rizal sa Maynila mula sa Espanya. Mga Pamanang-lahi Si Jose Rizal ay isang repormista para sa isang lipunang malaya at hindi isang rebolusyonaryong naghahangad ng kasarinlan.Sumunod kay Miss L ay si Leonor Valenzuela at si Leonor Rivera. sapagkat nangangahulugan ng pagkawala ng pangingibabaw ng Kastila. nagtayo siya ng isang paaralang pambata. Bukod dito. nilitis at ipinatapon sa Dapitan. hindi niya alam na ito pala ay malayong pinsan niya lang. na magkaroon ng mga namumunong paring Pilipino o magkaroon ng sekularisasyon. 2. 4.

Pagbaril kay José Rizal sa Bagumbayan. Nang mga panahong iyon. Pinaratangan siya ng paghihimagsik at pagtatangkang ibagsak ang pamahalaan. natuklasan ang lihim na samahang Katipunan. Pagsiklab ng himagsikan. Napatunayang siyang nagkasala at hinatulan ng bitay. kaagad siyang ipinaaresto sa barko at ipinabalik sa Pilipinas. Dahil dito. bilang tanda na hindi siya taksil sa pamahalaan. kaya bigla itong naglunsad ng rebolusyon. sa pagbaril sa kanya. na Liwasang Rizal ngayon. Noong ika-30 ng Disyembre 1896. at pagtatatag ng isang bawal na samahan. subalit pinayagan lamang na alisin ang piring sa mata. pinayagan si Rizal ng pamahalaang maglingkod sa Cuba bilang manggagamot sa panig ng Espanya at naglalayag patungo sa nasabing lugar. Nadawit siya bilang kapangkat at kapanalig ng mga nag-aalsa. Hiniling niyang huwag lagyan ng piring sa mata at mabaril ng paharap. habang bumabagsak. Noong 1896. . siya'y pumihit paharap. binaril siya sa Bagumbayan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful