Buhay ni Jose Rizal

MAITUTURING na nagmula sa may kayang pamilya ang ating pambansang bayaning si Dr. Jose Rizal. Ang kanyang amang si Don Jose ay isang magsasaka ng tubo, at katiwala ng malawak na lupain. Samantalang ang kanyang inang si Donya Teodora ay may mataas na pinag-aralan na bihira sa kababaihan noong panahong iyon. Ang pamilya Rizal ay nakatira sa kongkretong bahay na may malawak na hardin, pribadong aklatan, kung saan matatagpuan ang daan-daang kolek-siyon ng aklat. Bagaman at maraming kapatid na babae si Jose o Pepe na maaaring mag-alaga sa kanya, kumuha pa ang kanyang ama ng yaya na siyang nag-alaga sa kanya. Si Donya Teodora naman ang sumubaybay sa panimulang edukasyon ng batang Rizal. Tinuruan niya itong magbasa, magdasal, at magrosaryo. Kalaunan ay kumuha rin ng pribadong tagapagturo ang kanyang mga magulang para magturo sa pagbabasa, pagsulat, gayundin sa pag-aaral ng Latin. Dahil sa pagkakaroon ng maraming aklat sa bahay at paghikayat ng kanyang mga magulang kung kaya't labis na nagkahilig ang batang si Pepe sa higit pang pag-aaral at pagkatuto hanggang sa mga huling bahagi ng kanyang buhay. Siyam na taong gulang si Jose nang dalhin siya ng kanyang ama sa Binan, Laguna, upang ipagpatuloy ang kanyang pormal na pag-aaral. Hindi maganda ang karanasan ni Rizal sa paaralang iyon, anupa't naisulat niya sa kanyang tala-arawan ang pagkakatanggap ng palo mula sa kanyang guro na may istriktong pamamaraan ng pagtuturo. Sa kabila ng kanyang pagiging mabuting bata, bihira ang araw na hindi napapalo ang kanyang mga palad. Ayaw ni Rizal sa gayong paraan ng pagtuturo, at ito ay nabanggit niya sa kanyang nobelang Noli Me Tangere, na tumutukoy sa hindi magandang

siya ay tinanghal na emperador at ginawaran ng estampita. Isinulat niya ang isa pang nobela.epekto ng ganoong paraan sa asal at isipan ng mga bata. ang pahayagan ng mga repormistang Pilipino sa Espanya. Aniya. Nagtamo rin siya ng mga medalya at pagkilala dahil sa kanyang termino at nananatiling tumatanggap ng markang pinakamahusay sa halos lahat ng kanyang mga aralin. at matatakot maging ang isang batang matalino. Noong 1885 ay pareho niyang natapos ang kursong medisina at pilosopiya. Ang kanilang klase ay hinati sa dalawang grupo. Dahil sa espiritu ng liberalismo sa Europa kaya't mas lumawak ang kanyang interes. ang El Filibusterismo at nagsalin ng Sucesos de las Islas Filipinas. Nagbigay din siya ng mga kontribusyon sa La Solidaridad. naglakbay sa maraming bansa. kung saan kanyang itinuwid ang mga pagkakamali sa nakatalang kasaysayan ng Pilipinas. nagpatala si Rizal sa Ateneo Municipal para sa digri sa Batselor sa Sining. Nang lumaon ay nag-aral siya ng medisina sa Unibersidad ng Santo Tomas kasabay ng pag-aaral niya ng surveying sa pagtuturo ng mga Heswita. Noong 1872. Nag-aral siya ng iba't ibang lengguwahe. imposible ang makapag-isip nang maayos sa harap ng patpat na pamalo at latigo. . pero makaraan ang isang buwan. Nang siya ay 17 taong gulang ay nagtungo siya sa Espanya upang mag-aral sa Universidad Central de Madrid. kasabay ng kanyang aktibong kampanya para sa reporma sa Pilipinas. Nagsimula si Rizal sa grupong Carthaginian na nasa hulihan ng talaan. Ang mga miyembro ng grupo ay inihahanay sa kanilang tagumpay sa kanilang pang-araw-araw na leksiyon. Ang unang grupo ay tinawag na Romano samantalang ang ikalawa ay tinawag na Carthaginian. Ang kakaibang espiritu ng kumpetisyon at personal na disiplina ay nagpaibayo sa panibagong interes para siya ay lalong pang matuto.

Bumagsak siyang patihaya. Hinuli siya at kinasuhan ng rebelyon at sedisyon. ay ipinihit niya ang kanyang katawan. Sa oras ng eksekyusyon. 1896. nang marinig ni Rizal ang mga putok. binaril siya sa Luneta.kagaya ng isang kagalang-galang na tao na dapat na pagkilala sa kanya. dahil sa umano'y pag-iingat ng mga subersibong papeles.Nang siya ay magbalik sa Pilipinas noong 1892. paharap sa sumisikat na araw sa umagang iyon ng Disyembre . pero hindi pinayagan ang kanyang hiling na barilin na nakaharap sa firing squad. ipinatapon siya sa Dapitan ng pamahalaang Espanyol. . Papunta siya sa Cuba upang magsilbi bilang boluntaryong doktor nang sumiklab ang rebolusyon sa Pilipinas. Noong Disyembre 3. Ayaw ni Rizal na barilin siya nang nakatalikod kagaya ng isang traydor.

Laguna. Para sa pelikula patungkol sa kanya. Ang Ateneo Municipal de Manila ang unang paaralan sa Maynila na kaniyang pinasukan noong ikadalawa ng Enero 1872. Lucia. hanapin José Protacio Rizal Mercado y Alonso Realonda Isang larawan ni José Rizal. Pilipinas Disyembre 30. Noong siya naman ay tumuntong ng siyam na taon. Josefa. Paciano. Jose.Sa kaniyang pananatili sa paaralang ito. Narcissa. Trinidad at Soledad ang mga anak nina Francisco at Teodora. Olimpia.José Rizal Mula sa Tagalog na Wikipedia. Pambasang bayani ng Pilipinas. 1896 (edad 35) Bagumbayan (Luneta ngayon). Ilang buwan ang nakalipas. José Protasio Rizal Mercado y Alonzo Realonda[1] (Ika-19 ng Hunyo 1861±Ika-30 ng Disyembre 1896) ay ang pampito sa labing-isang anak ng mag-asawang Francisco Engracio Rizal Mercado y Alejandro at ng asawa nitong si Teodora Morales Alonzo Realonda y Quintos. Sina Saturnina. Maria. Laguna upang mag-aral sa ilalim ng pamamatnubay ni Justiano Aquino Cruz. 1861 Calamba. natanggap niya ang lahat ng . silipin ang Rizal (paglilinaw). Si Dr. Lugar ng kamatayan: Maynila. silipin ang Jose Rizal (pelikula). Concepcion. pinayuhan niya ang magulang ni Rizal na pag-aralin siya sa Maynila. Pilipinas Pangunahing organisasyon: La Solidaridad. José Rizal Hunyo 19. La Liga Filipina Pangunahing monumento: Liwasang Rizal Ibang pangalan: Kapanganakan: Lugar ng kapanganakan: Kamatayan: Ito ang artikulo patungkol sa bayaning Pilipino. ang malayang ensiklopedya Tumalon sa: nabigasyon. pinadala siya sa Biñan. Ang ina ni Rizal ay siyang kaniyang unang guro at nagturo sa kaniya ng abakada noong siya ay tatlong taon pa lamang. Ipinanganak si José Rizal sa Calamba. Para sa ibang gamit ng Rizal. Laguna.

1872 si Rizal ay pumunta ng Maynila para mag-aral sa Ateneo Municipal de Manila. Portuges. nagtungo siya sa Espanya. Latin. Griyego. bilang karagdagan sa mga wikang kaniya nang nalalaman gaya ng Pranses. Tsino. Muntikan na siyang hindi marehistro dahil hindi siya pinayagan ng tiga-rehistro na si Fr. Ang una niyang magtutudlo ay si Jose Bech . Sa isang grupo ay may mga opisyal Emperor(best student). siya ay sakup sa Carthaginian dahil sa labas siya ng eskwelahan nakatira.Tribune. Sa paaralan ding ito niya natanggap ang kaniyang Batsilyer sa Sining na may notang sobresalyente kalakip ang pinakamataas na karangalan. Nag-aral din siya sa Kolehiyo ng Santa Isabel para pagbutihin ang kanyang Wikang Kastila. siya ay nag-aral ng wikang Ingles. kinuha niya ang kursong panggagamot sa nasabing Pamantasan (Santo Tomas) pagkatapos mabatid na ang kaniyang ina ay tinubuan ng katarata. Sa Ateneo. Hapon. Pagkaraan. sa ikalawang taon ay natapos niya ang karerang Medisina. kung saan natamo pa ang isang titulo. Katalan. kung saan. Sanskrit. Sa eskwelahan ng Ateneo ay ginugrupo ang mga mag-aaral ng dalawang parte ang Roman Empire (inside border)at Carthaginian Empire(outside border).Centurion at Standard. Italyano. Burgos na si Manuel Xeres Burgos at siya ay narehistro din. Espanyol. Pranses. . Pagkatapos ay tumungo siya sa Heidelberg. Inggles. Magin Ferrando dahil siya ay huli na sa pasukan ngunit tinulungan siya ng pamangkin ni Fr. nang dahil sa hindi na niya matanggap ang tagibang at mapansuring pakikitungo ng mga paring Kastila sa mga katutubong mag-aaral. Mga nilalaman y y y y y y 1 Edukasyon ni Rizal 2 Mga Akda 3 Buhay Pag-ibig 4 Mga Pamanang-lahi 5 Pagbitay. Nang sumunod na taon. Ebreo. Sa taon din ng kaniyang pagtatapos ng Medisina. Alemanya.naging Emperor si Rizal dahil siya ay nanalo sa isang timpalak at nakakuha siya ng isang religious picture para sa kanyang gantimpala. Noong ika-5 ng 1882. nakamit niya ang titulo sa Pilosopiya-at-Titik. Ruso. at iba pang mga katutubong wika ng Pilipinas. kasabay niyang kinuha ang agham ng Pagsasaka. bilang "sobresaliente" (napakahusay). Naglakbay siya sa Pransya at nagpakadalubhasa sa paggamot ng sakit sa mata sa isang klinika roon. Isang dalubwika si Rizal na nakaaalam ng Arabe. Aleman. Tagalog.mga pangunahing medalya at notang sobresaliente sa lahat ng aklat. Nang sumunod na taon. Siya ay nakatira sa labas ng eskwelahan ang kanyang kasera ay si Donya Titay. Kamatayan at Pagka-martir 6 Ugnay panlabas Edukasyon ni Rizal Noong Hunyo 10.Decurion. siya ay kumuha ng Pilosopiya at Panitikan sa Unibersidad ng Santo Tomas. Doo'y pumasok siya sa Universidad Central de Madrid.

Sumulat siya sa ilalim ng pangalang Dimasalang at Laong-laan. Maximo Viola. Ang mga aklat na ito ay halaw at hango sa Don Quixote ni Miguel Cervantes. Alemanya (1886). Noong siya'y walong taong gulang pa. Dahil sa paghanga ni Rizal kay Segunda. Belgica (1891). Dagdag dito. ang Noli me tangere (Huwag Mo Akong Salingin) na nilimbag sa Berlin.Mga Akda Mga Nobela ni Jose Rizal y y y Noli Me Tangere El filibusterismo Makamisa Si Rizal ay nakilala sa dalawang nobelang kaniyang isinulat. si Rizal din ang masugid na taga-ambag ng mga sulatin sa La Solidaridad. sa tulong ni Dr. pinahiram siya ni Valentin Ventura ng 300 piso sa pagpapalimbag ng EL FILIBUSTERISMO. At nilathala ang El Filibusterismo (Mga Pagbalakid o Pangungulimbat) sa Gante. ginawan niya ito ng isang larawan ginuhit ng lapis. Noon nag-aaral na siya sa UST(Unibersidad ng Santo Tomas) doon niya nakilala si Miss L (hindi binanggit ang totoong pangalan) ngunit ang kanyang pag-ibig kay Miss L ay hindi natuloy dahil sa dalawang rason una ang mga magagandang ala-ala ni Segunda ay hindi pa nawawala. Mag-aalok na sana si Rizal kay Segunda ng kasal ngunit ito ay nobyo na ni Manuel Luz. . Si Segunda ay labing-apat na taon palang noon at ang kapatid ng kaklase niyang si Mariano. Kabilang sa iba niyang naisulat ay ang Awit ni Maria Clara. Nang malapit na siyang bitayin. manunulat na Espanyol. isang pahayagang inilunsad ng mga Pilipinong repormista sa Espanya. Ang mga ito ang naging daan upang magising ang pagkakaisang-diwa at katauhan ng mga Pilipino. Buhay Pag-ibig Si Segunda Katigbak ang unang pag-ibig ni Rizal. Ipinalit ni Segunda para dito ay isang puting rosas. naisulat niya ang tulang Sa aking mga Kabata na naging Sa Aking mga Kababata. Tumutukoy ang tulang ito sa pagmamahal sa bayan dahil bata pa lang siya ay nakitaan na siya ng pagiging nasyonalismo. Naglalaman ang mga ito ng mga paglalarawan at pagpuna sa mga nagaganap na pangyayari sa lipunang Pilipino ng mga panahong iyon. na nauwi sa Rebolusyon ng 1896. habang lumagda naman si Marcelo Del Pilar bilang Plaridel. Ang Ligpit Kong Tahanan atbp. sinulat niya Mi Ultimo Adios (Huling Pamamaalam). Pinatutula Ako.

na ang Pilipinas ay maging bahaging-lalawigan ng Espanya. 2. Zamboanga noong 1892. Siya din ang kanyang huling kasama nang barilin siya sa Bagumbayan. Nagkakilala sila nang pinatapon si Rizal sa Dapitan. Bukod dito.pangalawa ay hindi gusto ng kanyang ama ang pamilya ni Miss L(hindi binaggit kung bakit). Pagbitay. naantig niya ang puso ni Rizal dahil sa pagiging mahusay maglaro ng instrumentong harp at ang kanyang pinakasalan ay si Josephine Bracken. 3. 5. Doon. nagbigay siya ng ambag-sulatin sa La Solidaridad.Ang sunod niyang nakilala ay si Vicenta Ybardaloza. sapagkat nangangahulugan ng pagkawala ng pangingibabaw ng Kastila. Hindi matanggap ng mga maykapangyarihang opisyal ang mga pagbabagong iyon. maging Pilipino man o Kastila.Sumunod kay Miss L ay si Leonor Valenzuela at si Leonor Rivera. Kamatayan at Pagka-martir . nagsagawa rin siya ng isang pambayang sistema ng padaloy-tubig. Espanya. na magkaroon ng mga kinatawan sa Batasan ng Espanya (Parlamento). Kaya sa pagbabalik ni Rizal sa Maynila mula sa Espanya. 4. na magkaroon ng mga namumunong paring Pilipino o magkaroon ng sekularisasyon. nilitis at ipinatapon sa Dapitan. nagtayo siya ng isang paaralang pambata. pinaratangan siya ng paghahasik ng gulo dahil sa pagtatatag ng La Liga Filipina. Mga Pamanang-lahi Si Jose Rizal ay isang repormista para sa isang lipunang malaya at hindi isang rebolusyonaryong naghahangad ng kasarinlan. Bilang puno ng Kilusan ng Pagbabago ng Pilipinas na itinatag ng mga Pilipino sa Barcelona. at isang pagamutan. Si Leonor Rivera ay ang kanyang unang totoong pag-ibig. hindi niya alam na ito pala ay malayong pinsan niya lang. pantay na karapatan sa harap ng batas. kalayaan sa pagtitipon-tipon at pamamahayag. Ang kanilang mga mithiin: 1.

na Liwasang Rizal ngayon. subalit pinayagan lamang na alisin ang piring sa mata. natuklasan ang lihim na samahang Katipunan. pinayagan si Rizal ng pamahalaang maglingkod sa Cuba bilang manggagamot sa panig ng Espanya at naglalayag patungo sa nasabing lugar. Hiniling niyang huwag lagyan ng piring sa mata at mabaril ng paharap.Pagbaril kay José Rizal sa Bagumbayan. habang bumabagsak. Pinaratangan siya ng paghihimagsik at pagtatangkang ibagsak ang pamahalaan. Pagsiklab ng himagsikan. . Nadawit siya bilang kapangkat at kapanalig ng mga nag-aalsa. siya'y pumihit paharap. Dahil dito. Noong 1896. Noong ika-30 ng Disyembre 1896. binaril siya sa Bagumbayan. bilang tanda na hindi siya taksil sa pamahalaan. Napatunayang siyang nagkasala at hinatulan ng bitay. sa pagbaril sa kanya. kaagad siyang ipinaaresto sa barko at ipinabalik sa Pilipinas. Nang mga panahong iyon. at pagtatatag ng isang bawal na samahan. kaya bigla itong naglunsad ng rebolusyon.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful