TÜİK

BÖLGESEL
GÖSTERGELER
TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan
2010

ISSN 1307-0894

TÜRKİYE İSTATİSTİK KURUMU

TÜİK

BÖLGESEL
GÖSTERGELER
TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan
2010

TÜİK 

;2)"B"2
);BD"A)"2"A
DAèßÕ}rß1SÕØrß+u}ÕrßÕuSšS­
èù¸ù

DIA1N"ßBDDBD1ß1FAF4F 

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan 

;2)"B"2ß);BD"A)"2"A

èù¸ù

DAèßÕ}rß1SÕØrß+u}ÕrßÕuSšS­ 

ØáSáØᝣßð~՝ßð~ßa¤’ßØá~£¤~՝ߝm­ 
¤’ß!S}á}¨ß)Õêaê
D~¤qßÈßÂã¸èÃߐ¸ùßùè߸ßœß¸ùßùèߐ
(S£ØqßÈßÂã¸èÃߐ¸Üßùßãè
NSó}­ßØá~£¤~՝ߝm­
ß!´­~ÕßB~Õ¨Só~ߤ~á¨~؝
D~¤qßÈßÂã¸èÃߐèßãßèãߜߐ¸ùßùß®Ýߜߐ¸ùßùè߃
(S£ØqßÈßÂã¸èÃߐ¸ÜߍƒßƒÝ
NSó}­ßm~՝­~ßó´­~¤£ßرÕê¤SÕ}­}÷ߝm­
DI1ß1SÕØß´¤’~ß4íuíÕ¤íí
D~¤qßÈߐܐÃßè¸èßãßƒèßÂ4uÃ
D~¤qßÈߐܐÃßèèãßèÝßùèßÂBáÕ¤Ã
(S£ØqßÈߐܐÃßèèãߍƒß¸ 
­á~Õ­~á
šááÀqÞÞñññÅáꝣŒ±ðÅáÕ
"œÀ±ØáS
a¤’_áꝣŒ±ðÅáÕ
NSó}­ß5±
3569
ß ß
ß
+BB5
¸ãùܜùƒ®

ß

ß

ß

ß

ß

ß

DíÕ£ó~ßØáSáØᝣß1êÕê¨ê
Ník~á~À~ß4SšÅß5~kSáa~óßSuÅß5±q߸¸ßßßùݸùùß S­£SóSœ51AßÞßDIA1N" 

êßóSó}­}­ßƒÝßBSó}¤}ß(£Õßð~ßBS­Sáß"Ø~Õ¤~՝ß1S­ê­ê­Sߒ´Õ~ߚ~ÕߚS££}ßDíÕ£ó~ßØáSáØᝣß1êÕê¨êßS£S­¤}}­Sß
SááÕÅß)~Õm~£ßð~óSßáí÷~¤ß£¤~ÕßáSÕS‹}­uS­ß÷­Ø÷ßm±S¤á}¤S¨S÷ßð~ßuS}á}¤S¨S÷Å

DíÕ£ó~ßØáSáØᝣß1êÕê¨êß4SáaSSØ}rß­£SÕS
D~¤qßùã¸èߐ¸ùßù¸ßݐß^ß(S£Øqßùã¸èߐ¸ƒßù߃è
4Só}Øßèù¸¸
MTB: 2011-447-170 Adet
II

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

ISBN 978-975-19-5093-2

Önsöz

ÖNSÖZ
Türkiye østatistik Kurumu, ülkemizin ekonomik, sosyal, demografik ve kültürel yapısı ile ilgili sayım ve
araútırmalardan elde etti÷i bilgileri, baúta kamu kurum ve kuruluúları ve araútırmacılar olmak üzere
kamuoyunun kullanımına sunmaktadır.
Yayınlar, tutarlılık, zamanlılık, úeffaflık ve gizlilik ilkeleri çerçevesinde kaliteli veri üretimi ve hizmet
sunumu ilkelerine göre hazırlanmaktadır.
Dünyada ve ülkemizde istatistiki bilgiye duyulan ihtiyacın her geçen gün artmasına paralel olarak,
üretilen istatistiklerin iyileútirilmesi, geliútirilmesi, bölgesel istatistiklerin toplanması, bölgelerin sosyoekonomik analizlerinin yapılması, bölgesel politikaların çerçevesinin belirlenmesi ve Avrupa Birli÷i Bölgesel
østatistik Sistemi’ne uygun karúılaútırılabilir istatistiki veri tabanı oluúturulması amacıyla, ülke genelinde
østatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması (øBBS) tanımlanmıú, bu kapsamda Kurumumuzun Bölge
Teúkilatları’nın güçlendirilmesi ve daha fonksiyonel hale getirilmesi için gereken altyapı kurulmuútur. Yerel
düzeyde kalkınma projeleri üretildikçe, veriye olan talep de artacaktır. Bu yayında yer alan bölgesel veriler
øBBS’ye göre sınıflandırılmıútır.
Bölgesel düzeyde ayrıntılı verilerin üretilmesi, kayıtlara dayalı verilerin geliútirilmesine ba÷lıdır. Ulusal
kayıt sisteminin güncel olarak sürdürülmesi için TÜøK tarafından yürütülen faaliyetler devam etmektedir.
Bölgesel düzeyde veri talebinin yüksekli÷i göz önünde bulundurularak hazırlanan bu yayın, de÷iúik
zamanlarda yayınlanan resmi istatistikler bir araya getirilerek, her aúamadaki karar alıcı ve kullanıcılara
kolaylık ve zaman tasarrufu sa÷layacaktır. Bu yayın, aynı zamanda bölge yöneticilerinin verdikleri
hizmetteki geliúmeleri ve eksiklikleri tesbit etmek amacıyla, üretilen verileri göstergelere dönüútürerek
karar almada kolaylık sa÷layacak, øBBS’ye göre, A÷rı, Kars, I÷dır ve Ardahan illerini kapsayan 2. düzeyde
TRA2 bilgilerini içermektedir. Ayrıca yayında, kullanıcıların karúılaútırma yapabilmelerini sa÷lamak üzere
TRA21 (A÷rı), TRA22 (Kars), TRA23 (I÷dır) ve TRA24 (Ardahan) 3. düzeyde bölge birimleri olan illerin
göstergelerine de yer verilmektedir.
Yayının tüm kullanıcılara kolaylık sa÷lamasını ve faydalı olmasını dilerim.

A. Ömer TOPRAK
Baúkan V.
A. Ömer TOPRAK
Başkan V.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

III

İçindekiler

øÇøNDEKøLER
Sayfa
Önsöz
øçindekiler
Açklama
Genel Bilgiler
1. Temel Göstergeler

III
V
VII
IX
1

2. Nüfus ve Sosyal Yap

29

Nüfus E÷ilimleri ve Demografi

35

Sa÷lık

53

E÷itim

55

Kültür

63

Adalet

67

Seçim

73

Çevre

75

øúgücü

79

Gelir Da÷ılımı

82

Tüketim Harcamaları

83

3. Ekonomik Yap

84

Milli Gelir

89

Dıú Ticaret

90

Fiyat ve Endeksler

92

øú østatistikleri

93

Enerji

95

ønúaat

96

Ulaútırma

100

Tarım

104

Turizm

117

Ek
1. Veri kaynakları

119

2. ølgili Bilgilere Ulaúmak için…

120
TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan 

Simge ve Kısaltmalar

Simge ve Ksaltmalar

VI

...

Bilgi elde edilememiútir

-

Bilgi yoktur

0

Kullanlan birimin yarsndan azdr

TL

Türk Liras

YTL

Yeni Türk Liras

$

ABD Dolar

øBBS

østatistiki Bölge Birimleri Snflandrmas

TÜøK

Türkiye østatistik Kurumu

TÜFE

Tüketici Fiyatlar Endeksi

GSKD

Gayrisafi Katma De÷er

2008/'09

2008'de baúlayan ve 2009'da biten sezon yl

2008/'09

2008'de baúlayan ve 2009'da biten e÷itim ö÷retim yl

% 20'lik gelir grubu

Toplam hane gelirlerinin küçükten büyü÷e do÷ru sralanarak, hanehalk saylarnn
5 eúit parçaya bölünmek suretiyle gelir gruplarnn oluúturulmas

ISIC, Rev.3

Tüm Ekonomik Faaliyetlerin Uluslararas Standart Sanayi Snflamas

CPA

Faaliyetlere Göre Ürünlerin østatistiki Snflamas

Not.

Tablolardaki rakamlar yuvarlamadan dolay toplam vermeyebilir

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Açıklama

AÇIKLAMA
1. Giriú
Bölgesel düzeyde kullanıcı talebi dikkate alınarak seçilen belirli de÷iúken ve göstergelerden oluúan
bu yayın kullanıcıların bölgesel veriye daha kolay ulaúabilmesi amacıyla hazırlanmıútır. Ayrıca grafiklerle
verinin daha kolay anlaúılabilmesi amaçlanmıútır.

2. Kapsam
Yayın, 2001 yılından baúlayarak mevcut en son yıl verilerini içermekte, TRA2 2. düzey bölgesi
(A÷rı, Kars, I÷dır, Ardahan) ile TRA21 (A÷rı), TRA22 (Kars), TRA23 (I÷dır), TRA24 (Ardahan) 3. düzey
illerinin yanında, øBBS 2. düzey (26 Bölge), øBBS 3. düzey (81 il) göstergelerini kapsamaktadır.

3. Veri Kaynaklar
Yayında sunulan verilerin önemli bir kısmı Türkiye østatistik Kurumunun çalıúmaları ya da ilgili
kurumlarla yapılan iúbirli÷i ile elde edilmiútir. Bir bölümü ise ilgili kurumların yayınlarından oldu÷u gibi
alınmıútır. Yayının ilk kısmında bu verilerden yararlanılarak göstergeler hesaplanmıútır.
Veri Güncelleme:
Bu yayında yer alan verilerin son güncelleme tarihi 21/03/2011’dir.

4. Snflamalar
østatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırması
Bölgesel istatistiklerin toplanması, geliútirilmesi, bölgelerin sosyo-ekonomik analizlerinin yapılması,
bölgesel politikaların çerçevesinin belirlenmesi ve Avrupa Birli÷i Bölgesel østatistik Sistemine uygun,
karúılaútırılabilir istatistiki veri tabanı oluúturulması amacıyla ülke çapında østatistiki Bölge Birimleri
Sınıflandırması tanımlanmıútır.
østatistiki Bölge Birimleri Sınıflandırmasında iller 3. düzey olarak tanımlanmıú; ekonomik, sosyal ve
co÷rafi yönden benzerlik gösteren komúu iller ise bölgesel kalkınma planları ve nüfus büyüklükleri de
dikkate alınarak 1. düzey ve 2. düzey olarak gruplandırılmak suretiyle hiyerarúik østatistiki Bölge Birimleri
Sınıflandırması yapılmıútır.
Buna göre:
1. düzey: 2. Düzey Bölge Birimlerinin gruplandırılması sonucu tanımlanmıú olup, 12 adettir.
2. düzey: 3. düzeydeki komúu illerin gruplandırılması sonucu tanımlanmıú olup, 26 adettir.
3. düzey: øl düzeyinde 81 adet østatistiki Bölge Birimi yer almaktadır. Her il bir østatistiki Bölge
Birimini tanımlamaktadır.
Sınıflandırmaya
verilmektedir.

iliúkin

ayrıntılı

bilgi

østatistiki

Bölge

Birimleri

Sınıflandırması

tablosunda

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

VII

Açıklama
østatistiki Bölge Birimleri Snflamas (øBBS)
1. Düzey

2. Düzey

3. Düzey

2. Düzey

1. Düzey

3. Düzey

TR Türkiye
TR1 østanbul

TR10 østanbul
(Tekirda÷,
TR21

TR2 Bat
Marmara

Edirne,
Kırklareli )

TR22

( Balıkesir,
Çanakkale )

TR321 Aydın

TR33

TR323 Mu÷la

(Manisa,

TR331 Manisa

Afyonkarahisar,

TR332 Afyonkarahisar

Kütahya,

TR333 Kütahya

Uúak)

TR334 Uúak

(Bursa,

TR411 Bursa

Bat

Sinop)
(Samsun,
TR83

Tokat,
Çorum,
Amasya)
(Trabzon

TR9

Do÷u
Karadeniz

TR90

TR821 Kastamonu
TR822 Çankırı
TR823 Sinop
TR831 Samsun
TR832 Tokat
TR833 Çorum
TR834 Amasya
TR901 Trabzon

Ordu,

TR902 Ordu

Giresun,

TR903 Giresun

Rize,

TR904 Rize

Artvin,

TR905 Artvin

Gümüúhane)

TR906 Gümüúhane

(Erzurum,

TRA11 Erzurum

( Kocaeli,

TR421 Kocaeli

Sakarya,

TR422 Sakarya
TR423 Düzce

Bolu,

TR424 Bolu

Yalova )

TR425 Yalova

TR51 ( Ankara)

TR510 Ankara

( Konya,

TRA13 Bayburt

TRA Kuzeydo÷u
Anadolu

(A÷rı,
TRA2

TRB1

TR613 Burdur

TR62 (Adana,

TR621 Adana

Mersin)

TR622 Mersin

TRB

Ortado÷u
Anadolu

TR631 Hatay
TR632 Kahramanmaraú
TR633 Osmaniye

TR71 (Kırıkkale,

TR711 Kırıkkale

Aksaray,

TR712 Aksaray

Ni÷de,

TR713 Ni÷de

Orta

Nevúehir,

TR714 Nevúehir

Anadolu

Kırúehir)

TR715 Kırúehir

TR72 (Kayseri,

TR721 Kayseri

Sivas,

TR722 Sivas

Yozgat)

TR723 Yozgat

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

TRA22 Kars

I÷dır,

TRA23 I÷dır

Ardahan )

TRA24 Ardahan
TRB12 Elazı÷

Bingöl,

TRB13 Bingöl

Tunceli )

TRB14 Tunceli
TRB22 Muú

Bitlis,

TRB23 Bitlis

Hakkari )

TRB24 Hakkari

(Gaziantep,

TRC11 Gaziantep

TRC1 Adıyaman,

TRC12 Adıyaman

TRC2

Anadolu

(ùanlıurfa,
Diyarbakır )
(Mardin,

TRC3

Top 12

TRB21 Van

Muú,

Kilis )
TRC Güneydo÷u

TRB11 Malatya

Elazı÷,

(Van,
TRB2

TRA21 A÷rı

Kars,

(Malatya,

TR611 Antalya

Burdur)

Osmaniye)

TRA12 Erzincan

Bayburt )

TR522 Karaman

TR612 Isparta

Kahramanmaraú,

TRA1 Erzincan,

TR521 Konya

TR61 Isparta,

TR63 (Hatay,

VIII

Çankırı,

TR413 Bilecik

( Antalya,

TR7

TR82

TR813 Bartın

TR412 Eskiúehir

TR52 Karaman)

TR6 Akdeniz

TR8 Karadeniz

(Kastamonu,

TR811 Zonguldak
TR812 Karabük

Bilecik )

TR42 Düzce,

TR5 Anadolu

Bat

TR322 Denizli

Mu÷la)

TR41 Eskiúehir,

Marmara

TR222 Çanakkale

(Aydın,

TR3 Ege

TR4

TR221 Balıkesir

Karabük,
Bartın)

TR213 Kırklareli

TR310 øzmir

Denizli,

(Zonguldak,
TR81

TR212 Edirne

TR31 (øzmir)
TR32

Do÷u

TR100 østanbul
TR211 Tekirda÷

26

TRC13 Kilis
TRC21 ùanlıurfa
TRC22 Diyarbakır
TRC31 Mardin

Batman,

TRC32 Batman

ùırnak,

TRC33 ùırnak

Siirt)

TRC34 Siirt
81

Genel Bilgiler

GENEL BøLGøLER
Bölge; A÷rı, Kars, I÷dır ve Ardahan olmak üzere dört ilden oluúmaktadır. I÷dır ve Ardahan 1992
yılında Kars’tan ayrılarak il olmuútur.
Türkiye’nin kuzey do÷usunda bulunan bölge, 30 193 km2’lik yüzölçümü ile Türkiye yüzölçümünün
% 3,9’unu oluúturmaktadır. Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi (2010 Nüfus Sayımı) verilerine göre
bölgenin kilometrekareye 38 kiúi olan nüfus yo÷unlu÷u, 96 olan ülke nüfus yo÷unlu÷unun altındadır.
Bölgenin iklim yapısı ba÷lı illerde aynı özellikleri göstermemektedir. A÷rı, Kars ve Ardahan’da kıú
aylarında sert so÷uklar yaúanmakta iken I÷dır ilinde ılıman bir kıú yaúanmaktadır. Yaz ayları, Kars ve
Ardahan’da serin, A÷rı’da sıcak, I÷dır’da ise bölge illerine göre daha sıcak geçmektedir.

AöRI
Tarihçesi
A÷rı ilinin tarihi, Paleolitik Ça÷'a kadar uzanmaktadır. Daha geç dönemlerde bu bölge ile
Mezopotamya arasında kültürel iliúkiler oldu÷unu gösteren Tunç Ça÷ı araç gereçleri bulunmuútur. A÷rı ve
çevresine yerleúen en eski topluluklardan biri Hurrilerdir. M.Ö. 14. yüzyılda Hititlerin Do÷u Anadolu
Bölgesi'ndeki etkinliklerini yitirmeleriyle yöre önce Hurrilerin, ardından da Urartu, Pers, Makedon, Roma,
Bizans egemenli÷ine girmiútir. M.S. 7. yüzyıl ortalarında Arapların eline geçen ve stratejik konumu
nedeniyle istilalara u÷rayan A÷rı 11. yüzyılda Selçuklular’ın egemenli÷i altına girmiútir. Selçukluların
aralıklarla süren egemenlikleri Mo÷ol akınlarıyla son bulmuútur. Sonradan ølhanlılar, Celayirliler,
Karakoyunlular, Akkoyunlular, Safeviler ve Osmanlı ømparatorlu÷u egemenli÷ine girmiútir. I. Dünya
Savaúı'nda Ruslar tarafından iúgal edilen bölge, 1921 yılında yapılan Kars Antlaúması ile Anavatana iade
edilmiútir.

Co÷rafi Durumu
Anadolu'nun øran'la ba÷lantısını sa÷layan yolun üzerinde bulunması ile önemi artan ilin do÷usunda
øran, batısında Muú ve Erzurum, kuzeyinde Kars, güneyinde Van ve Bitlis, kuzeydo÷usunda I÷dır ili
bulunmaktadır. Yüzölçümü 11 499 km2’dir.
Türkiye'nin en yüksek da÷ı olan A÷rı Da÷ı’nın denizden yüksekli÷i 5 165 m'yi bulmaktadır. Doruk
tepesi kükürtlü bir tabaka ile kaplı oldu÷undan kar tutmamaktadır. Ancak doru÷un biraz aúa÷ısından
baúlayarak 1000 m'lik bir bölüm sürekli karla kaplıdır ve burada Türkiye'nin en büyük buzulu
bulunmaktadır. ølde; A÷rı-Van arasında yükselen, 3 343 m yüksekli÷e sahip Tendürek Da÷ı, Van Gölü'nün
kuzeybatısında sönmüú bir volkanik da÷ olan 4 058 m yükseklikteki Süphan Da÷ı ile Hama Da÷ı, Aúa÷ı
Da÷ (3 270 m), Karada÷ (3 243 m), Alada÷ (3 250 m), Mirgemir Da÷ı, Çemçi Da÷ları, Mergezer Da÷ları,
Tahir Da÷ları, Çift Öküz (Solhan) Da÷ları ile Mızrak Da÷ları bulunur. Bölgenin volkanik bir arazi olması
nedeniyle, ovalar çöküntü sonucunda meydana gelmiútir. A÷rı ilinde irili ufaklı birçok akarsu vardır. En
önemlileri, Keban Baraj Gölü'ne dökülen Murat Irma÷ı'nın yukarı çı÷rını oluúturan derelerdir. ølin en büyük
akarsuyu Fırat Nehri'nin ana kollarından biri olan Murat Irma÷ı'dır. øl sınırları içinde en önemli göl ise
Balık Gölü'dür.
TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

IX

Genel Bilgiler
A÷rı’da sert karasal iklim hüküm sürmektedir. Kıúlar çok sert geçer, yazları ise sıcaktır. ølkbahar ve
sonbahar mevsimleri kısa sürmektedir. Volkanik bir arazi oluúu, ya÷ıúların az, ısının çok düúük olması
nedeniyle da÷lar ve ovalar çıplaktır. Arazinin % 80'i ekime elveriúli de÷ildir. Tabii bitki örtüsü, yüksek plato
stepleri görünümündeki bozkırdır. Bozkırlar özellikle, A÷rı Merkez, Eleúkirt ølçesi ve Yukarı Murat Irma÷ı
civarında yo÷unluk kazanır. Eskiden A÷rı Da÷ı'nın yamaçları zengin ormanlarla kaplı iken, bugün tahripler
sonucunda bitki örtüsü step görünümünü almıútır.

ødari ve Sosyo - Ekonomik Durumu
A÷rı ilinin nüfusu, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2010 Nüfus Sayımı sonuçlarına göre
542 022’dir. Nüfusun 275 785’i úehirlerde yaúarken, 266 237’si belde ve köylerde yaúamaktadır. ùehirde
yaúayanların oranı % 51, köyde yaúayanların oranı % 49’dur. Yine aynı nüfus sayımı sonucuna göre, il
merkezinde nüfus 99 336, ilin nüfus yo÷unlu÷u ise km² baúına 47 kiúidir. Nüfus bakımından en büyük
ilçeleri sırasıyla Merkez, Patnos ve Do÷ubayazıt’tır. Yüzölçümü bakımından en büyük ilçesi ise
Do÷ubayazıt, nüfus bakımından en küçük ilçesi Hamur, yüzölçümü bakımından en küçük ilçesi Taúlıçay’dır.
A÷rı’daki ilçe sayısı 8, belediye sayısı 12 ve köy sayısı 570’dir.
2007 yılında kurulan A÷rı øbrahim Çeçen Üniversitesi E÷itim Fakültesi, øktisadi ve ødari Bilimler
Fakültesi, Fen-Edebiyat Fakültesi, Eczacılık Fakültesi, Sa÷lık Yüksekokulu, Beden E÷itimi ve Spor
Yüksekokulu, Turizm øúletmecili÷i ve Otelcilik Yüksekokulu, Eleúkirt Celal Oruç Hayvansal Üretim
Yüksekokulu, Meslek Yüksekokulu, Sa÷lık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Do÷ubayazıt Meslek
Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Enstitüsü ve Fen Bilimleri Enstitüleriyle faaliyet göstermektedir.
A÷rı ili; yıllık nüfus artıú hızı, úehirleúme oranı, kiúi baúına düúen gayri safi yurtiçi hasıla ve sanayi iú
kolunda çalıúanların toplam istihdama oranı bakımından Türkiye ortalamalarının altındadır. Tarım
sektöründe çalıúanların toplam istihdama oranı ise Türkiye ortalamasının üstündedir.
A÷rı’da halkın geçimi genelde tarım ve hayvancılı÷a dayanmaktadır. Ekonomi tarımdan çok
hayvancılık ve hayvan ürünlerine dayanır. Düzlük alanların daha verimli oldu÷u A÷rı’da genellikle tarla
ziraatına dayalı tarım ve hayvancılık geliúmiútir. Yayla ve meralarda yetiúen hayvanlar ve bu hayvanlardan
elde edilen ürünler, ilin ticaret hayatında önemli rol oynar. ùehir merkezine yakın köylerde arıcılık da
yapılmaktadır. Mevcut sanayi kuruluúları halkın baúlıca geçim kayna÷ı olan hayvancılı÷a yöneliktir.
Hayvansal hammaddelerin bir kısmı bu sanayi kollarında iúlenir.
øran sınırında bulunması ve Gürbulak sınır kapısı sayesinde Do÷ubayazıt’ta ticaret geliúmiútir. ølçe
merkezleri aynı zamanda ticaret merkezleridir. Köylerdeki ticaret; canlı hayvan, hayvan ve ziraat ürünleri
ile çerçi ve satıcıların pazarladı÷ı ihtiyaç mallarına aittir.
Türkiye’nin en yüksek da÷ı olan A÷rı, da÷cılık ve da÷ turizmi açısından önemli bir merkezdir.
Efsaneye göre büyük tufandan sonra Nuh’un gemisinin burada oldu÷una inanılır ve aynı zamanda kutsal
kitaplarda da adı geçmektedir. Alaska’dan sonra dünyanın ikinci büyük meteor çukuru bu bölgede
bulunmaktadır. Eski Do÷ubayazıt olarak bilinen bölgede yer alan øshakpaúa Sarayı ise ilk kanalizasyon ve
merkezi ısıtma sistemine sahip son dönem Osmanlı mimarisi örne÷idir. 

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Genel Bilgiler

KARS
Tarihçesi
Araútırmalarda Kars tarihinin Cilalı Taú Devrine kadar dayandı÷ı (M.Ö. 9000-8000) anlaúılmaktadır.
Bölge daha sonraları Hurriler, Urartular, øskitler, Partlar, Sasaniler ve Bizanslıların hâkimiyetine girmiútir.
1064 yılında Selçuklu Sultanı Alpaslan, úehir ve civarını fethetmiú, böylelikle Türk kavimlerine Anadolu
yolunu açmıútır. ùehir ve çevresinde Mo÷ollar ve Akkoyunlular, Karakoyunlular gibi Türk devletleri hüküm
sürmüú, 1514 yılında Yavuz Sultan Selim bölgeyi fethederek Osmanlı ømparatorlu÷una katmıútır.
16 Mart 1921’de Sovyet Hükümetiyle imzalanan Moskova Antlaúması ile Kars ve Artvin'in Sovyet
Rusya ile olan sınırları belirlenmiútir. Moskova Antlaúması’ndan 7 ay sonra 13 Ekim 1921’de Kafkasya’daki
Sovyet Cumhuriyetleri ile TBMM Hükümeti arasında Kars’ta yeni bir antlaúma imzalanmıú ve Kars’ın ve
Artvin’in bugünkü sınırlarının taraflarca bir kez daha onaylandı÷ı ifade edilmiútir.

Co÷rafi Durumu
øl toprakları yüksek da÷larla kuúatılmıú ve genelde batı-do÷u do÷rultusunda uzanan akarsularla
derin biçimde yarılmıú geniú bir plato niteli÷indedir. ølin yüzölçümü 10 139 km2’dir. Kuzey kısımlarını
Kabak, Kısır ve Akbaba da÷ları engebelendirir. Do÷u kesimini engebelendiren Dumanlı Da÷ı ildeki baúlıca
yükseltiler arasındadır. Güney kesimlerini ise Karasu – Aras Da÷larının uzantıları oluúturur. øl alanında,
aúınmıú yuvarlak tepecikler ve sönük biçimler yaygındır. Volkanlardan çıkan lav ve küllerin çevreye
yayılması sonucunda geniú yaylalar ve ovalar oluúmuútur. Dik yamaçlara ve çıplak kayalıklara sadece vadi
içlerinde rastlanılabilir. Akarsu vadileri boyunca sıralanan ovaların arasında yer alan Kars Platoları, Kars
úehrinin yaklaúık yarısını oluúturmaktadır. Çok geniú ve dalgalı olan platoların bazı kesimlerinde küçük
düzlükler ve çöküntü gölleri bulunur.
Kars’ta kıúları uzun ve sert, yazları ılık hatta serince geçen bir iklim vardır. Burası Türkiye’de
so÷ukların en bariz yaúandı÷ı ve uzun sürdü÷ü yerlerdendir. Bu durumun temel nedenleri; yüksek da÷
sıralarıyla denizlerin ılımanlaútırıcı etkisinden ayrılması, yüksekli÷in fazla olması, kıú mevsiminde Büyük
Asya Kara Kütlesi üzerinde yerleúen so÷uk ve a÷ır hava kütlesi (Sibirya yüksek basınç merkezi)’nin buraya
kadar sokulmasıdır. Merkez ilçeye en az ya÷ıú Aralık ve Ocak aylarında, en çok ya÷ıú ise Mayıs ve Haziran
aylarında düúmektedir. Ya÷ıúların mevsimlere göre da÷ılıúı incelendi÷inde hemen hemen kurak mevsim
yoktur.
Bugün Kars ilinin büyük bir bölümü ormanlardan yoksun olup, bitki örtüsü yer yer ortadan
kalkmıútır. Bunun nedeni insanların neden oldu÷u tahribat, iklim ve yükseltidir. Yine de Sarıkamıú ve
çevresinde yo÷un sarıçam ormanları görülmektedir. Ka÷ızman çevresinde so÷uk kıúlara uyum sa÷lamıú
meúelere de rastlanılmaktadır. ølde da÷ların zirvelerine yakın kesimlerinde yer alan bodur algin bitki
toplulukların kapladıkları alanlar sayılmazsa, kalan kesimler so÷uk bozkır kapsamına girer. Kar örtüsünün
altında kalan çayır bitkileri karın erimesiyle birlikte hızlı bir geliúme içerisine girer. Kısa zamanda her taraf
çayır ve otlaklarla kaplanır. Bu çayır ve otlaklar ise hayvancılık açısından önemli bir imkân sa÷lamaktadır.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

XI

Genel Bilgiler

ødari ve Sosyo - Ekonomik Durumu
Kars ilinin nüfusu, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2010 Nüfus Sayımı sonuçlarına göre
301 766’dır. Nüfusun 123 452’si úehirlerde yaúarken, 178 314’ü belde ve köylerde yaúamaktadır. ùehirde
yaúayanların oranı % 41, köyde yaúayanların oranı % 59’dur. Yine aynı nüfus sayımı sonucuna göre, il
merkezi nüfusu 73 826, ilin nüfus yo÷unlu÷u ise km² baúına 30 kiúidir. Nüfus bakımından en büyük ilçeleri
sırasıyla Merkez, Sarıkamıú ve Ka÷ızman’dır. Yüzölçümü bakımından en büyük ilçesi Merkez, nüfus ve
yüzölçümü bakımından en küçük ilçesi Akyaka’dır.
Kars‘daki ilçe sayısı 8, belediye sayısı 10 ve köy sayısı ise 381’dir.
1992 yılında kurulan Kafkas Üniversitesi ço÷unlu÷u Kars merkezde olmak üzere 7 farklı yerleúkede 5
Fakülte, 2 Yüksekokul, 5 Meslek Yüksekokulu, 1 Devlet Konservatuarı, 3 Enstitü, 9 Araútırma ve Uygulama
Merkezi olmak üzere toplam 25 akademik birime, 505 ö÷retim elemanına ve yaklaúık 13500 ö÷renci
kapasitesine sahiptir.
Kars ili úehirleúme oranı, yıllık nüfus artıú hızı, kiúi baúına gayri safi yurtiçi hasıla ve sanayi iú
kolunda çalıúanların toplam istihdama oranı bakımından Türkiye ortalamalarının altındadır. Tarım
sektöründe çalıúanların toplam istihdama oranı ise Türkiye ortalamasının üstündedir.
ølin ekonomisi çok büyük bir oranda tahıl tarımı ve mera hayvancılı÷ına dayalıdır. Tarımsal üretimde
temel iktisadi sektör olan hayvancılık yaklaúık % 75, bitkisel üretim ise % 25 orana sahiptir. øl
ekonomisinde bu denli a÷ırlı÷ı olan hayvancılık ise genellikle küçük aile iúletmecili÷i úeklinde ve aile
ihtiyaçlarını karúılamak amacıyla yapılan ekonomik bir faaliyet durumundadır.
ølde var olan imalat sanayi tesisleri, a÷ırlı÷ını hayvansal ve tarımsal ürünlerin iúletilmesine dayalı
iúletmelerin oluúturdu÷u bir yapı sergilemektedir. Mevcut sanayi tesisleri; úeker, ayakkabı, karma yem,
çimento, et, de÷irmen taúı, süt ürünleri, metal ba÷lantı elamanları, mobilya, tuz, bordür ve parke gibi
alanlarda faaliyet göstermektedir.
Sarıkamıú Kayak Tesisleri, Kars Kalesi, Antik Ani Kenti, Kars Müzesi, Evliya Camii, Yusuf Paúa Camii,
Fethiye Camii, Taú Köprü, ølbeyi O÷lu Hamamı, Mazluma÷a Hamamı, Havariler Kilisesi, Beylerbeyi Sarayı,
Gazi Ahmet Muhtar Paúa Kona÷ı, Abdüllatif Paúa Kona÷ı tarihi ve turistik önemi olan yerlerin baúlıcalarıdır.

IöDIR
Tarihçesi
Bölgeye M.Ö. 4000 tarihinde Hurriler yerleúmiú daha sonra farklı medeniyetlere sahne olmuútur.
Günümüze kadar Urartular, Sakalar, Sasaniler, Bizanslılar, Selçuklular, Mo÷ollar, O÷uzlar, Karakoyunlular
ve Osmanlı ømparatorlu÷u'nun egemenli÷ine girmiútir.
I. Dünya Savaúı sırasında Ermeni iúgaline u÷rayan il, Kazım Karabekir komutasındaki ordu
tarafından 14 Kasım 1920 tarihinde kurtarılarak anavatan topraklarına katılmıútır. 3 Haziran 1992 tarih ve
21 247 sayılı Resmi Gazete’de yayınlanarak yürürlü÷e giren 3 806 sayılı Kanun ile de il yapılmıútır.

XII

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Genel Bilgiler

Co÷rafi Durumu
Yüzölçümü 3 588 km² olan ilin Ermenistan ile hududunu boydan boya Aras Nehri oluúturmaktadır.
Bir yandan yurdumuzun en büyük ve dünyanın sayılı büyük da÷larından biri olan büyük A÷rı Da÷ı'nın 5
165 metre yüksekli÷indeki buzullarla kaplı sivri tepeleri ile di÷er taraftan yüksek Do÷u Anadolu platosunda
ortalama rakımı 800-900 metre arasında de÷iúen ve turunçgiller ile zeytin dıúında her türlü meyve ve
sebzenin bolca yetiútirilebildi÷i bereketli Sürmeli (Aras) Çukurunu bünyesinde iç içe barındırmaktadır.
Sürmeli Çukuru, Arpaçay’ın Aras'la birleúti÷i Ergüder mevkiinden baúlayıp, Aras Nehrinin ülkemiz
sınırlarını terk etti÷i Türkiye-øran-Nahçıvan sınırlarının birleúme noktasına kadar devam eder. Yükseltisi,
batıdan-do÷uya ve güneyden-kuzeye do÷ru azalan bu çukurun merkezinde I÷dır úehri kurulmuútur. Aras
nehri boyunca do÷u-batı do÷rultusunda uzanan I÷dır Ovası, Batı I÷dır, Do÷u I÷dır ve Dil Ovası’ndan
oluúmaktadır. I÷dır Ovası'nın güneydo÷uya do÷ru bir uzantısı durumunda olan Dil Ovası (Dil Ucu), aynı
zamanda ülkemizin en do÷u uç noktasını oluúturmaktadır. Bölgenin güneyinde, kabaca batı-do÷u
do÷rultusunda uzanan Orta Toroslar'ın uzantısı ve Munzur Da÷larıyla baúlayıp Karasu-Aras Da÷larıyla
devam eden da÷lık kütlenin do÷udaki bölümü yer almaktadır.
I÷dır Ovası ve çevresi “mikroklima” alanı içine girmesi nedeniyle bölgede Akdeniz iklimine yakın
karasal iklim úartları, yüksek kesimlerde ise yarı nemli so÷uk iklim úartları hüküm sürer. Bölge, iktisadi
anlamda orman zenginli÷inden büyük ölçüde yoksundur. Aras nehri kıyısında elveriúli bir yerleúme ortamı
bulan sö÷üt ve yabani i÷de a÷açları, su taúkınlarının etkilerinin azaltılmasında yardımcı olurlar. Büyük ve
Küçük A÷rı Da÷ları’nın kuzey ve kuzeydo÷u eteklerinde, Aralık ilçesi dolaylarında kumcul bitkiler yaygın
olarak görülür. Büyük A÷rı Da÷ı’nın kuzey kesimlerinde geniú yer kaplayan ve yer yer alüvyonlar üzerine
kadar akmıú bulunan genç bazalt örtüsü üzerinde çok fakir bir bitki örtüsünün varlı÷ı dikkati çeker. Yine
adı geçen da÷ların kuzey yamaçlarında huú ve titrek a÷aççıklarına rastlanır.

ødari ve Sosyo - Ekonomik Durumu
I÷dır ilinin nüfusu, 2010 Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi sonuçlarına göre 184 418 kiúidir.
Nüfusun 95 550 kiúisi úehirlerde yaúarken, 88 868 kiúisi belde ve köylerde yaúamaktadır. ùehirde
yaúayanların oranı % 52, köyde yaúayanların oranı % 48’dir. Yine aynı nüfus sayımı sonucuna göre, il
merkezi nüfusu 77 912, ilin nüfus yo÷unlu÷u ise km² baúına 51 kiúidir. Nüfus bakımından en büyük ilçeleri
sırasıyla Merkez ve Tuzluca’dır. Yüzölçümü bakımından en büyük ilçesi Merkez, nüfus ve yüzölçümü
bakımından en küçük ilçesi Karakoyunlu’dur.
I÷dır‘daki ilçe sayısı 4, belediye sayısı 8 ve köy sayısı ise 157’dir.
I÷dır Üniversitesi sırasıyla 1996 ve 2006 yıllarında Kafkas Üniversitesi'ne ba÷lı olarak kurulan I÷dır
Meslek Yüksekokulu ve Ziraat Fakülteleriyle faaliyete geçerek, 2008-2009 ö÷retim yılında I÷dır Üniversitesi
adıyla 3 fakülte, 2 meslek yüksekokulu ve 3 enstitüyle resmen hizmete baúlamıútır.
I÷dır ili úehirleúme oranı, yıllık nüfus artıú hızı, kiúi baúına gayri safi yurtiçi hasıla ve sanayi iú
kolunda çalıúanların toplam istihdama oranı bakımından Türkiye ortalamalarının altındadır. Tarım kolunda
çalıúanların toplam istihdama oranı ise Türkiye ortalamasının üstündedir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

XIII

Genel Bilgiler
ølde sanayi faaliyetleri henüz geliúmemiú olup, sanayi tesisleri genel olarak tarımsal üretimden
sa÷lanan hammadde kaynaklarına dayanarak kurulmuútur. Mevcut sanayi tesisleri, tarımsal hammadde
kaynaklarının de÷erlendirilmesine ve bazı küçük el sanatlarına yöneliktir. Bunlar arasında; tekstil fabrikası,
un fabrikaları, çırçır atölyeleri, keçe atölyeleri ve un de÷irmenleri sayılabilir.
Sınır ticareti hayatının çok geliúti÷i I÷dır ilinde Nahçıvan Özerk Cumhuriyeti üzerinden büyük bir
ticaret ba÷lantısı vardır. Ülkemizin Türk Cumhuriyetleri ile ba÷lantı kapısı olan I÷dır üzerinden her türlü
ticaret eúyası ihraç edilmektedir. Bunun karúılı÷ında genelde hammaddeler ithal edilmektedir. Sınır
ticaretinde petrol önemli bir yere sahiptir.
I÷dır ovasında yetiútirilen bitkilerin birinci sırasında endüstri bitkileri gelmektedir. Endüstri bitkileri
arasında özellikle úeker pancarı, pamuk, ayçiçe÷i baúta gelir. Ovada, tarımı en eski olan ve Ortaça÷'a
kadar giden di÷er bir sanayi bitkisi de pamuktur. ùeker pancarı ve ayçiçe÷i tarımının geliútirilmesi ile ekim
alanı az olan pamuk günümüzde daha çok ovanın do÷u bölümünde yapılmaktadır. Meyvecili÷in geniú
alanlarda yapıldı÷ı I÷dır'da özellikle ova kesiminde ba÷cılık ve di÷er meyve a÷açları geniú alanlar
kapsamaktadır. Ovada sebze tarımı da di÷er tarım ürünleri kadar geniú yer tutmaktadır.
I÷dır ilinde hayvancılık, tarımdan sonra gelen en önemli ekonomik faaliyettir. Hayvancılı÷ın bu kadar
önemli yere sahip olmasında do÷a ve çevre úartlarının etkisi çok büyüktür. I÷dır ovası ve çevresinde
yeryüzü úekilleri iklime ba÷lı olarak geniú otlak ve çayırlık alanlar úeklindedir. Bu modern ahırlarda besin
de÷eri yüksek olan fabrika yemleri kullanılmasına ve verimi yüksek iyi cins hayvan yetiútiricili÷inin
geliúmesine engel olmaktadır. Küçükbaú, büyükbaú, arıcılık ve kümes hayvancılı÷ı yapılmaktadır.

ARDAHAN
Tarihçesi
Ardahan ili, 27 Mayıs 1992’de çıkarılan yasayla, Türkiye Cumhuriyeti’nin 75. ili olarak kurulmuútur.
Do÷u Anadolu Bölgesi’nin kuzeydo÷u köúesinde yer alan ølimiz, kuzey ve do÷uda Gürcistan, güneydo÷uda
Ermenistan, güneyde Kars, güneybatıda Erzurum, batıda Artvin illeriyle çevrilidir.
Ardahan Kalesi’nde yapılan araútırmalar, yörede Eski Tunç Ça÷ı’na ait kalıntıları ortaya koymaktadır.
Eski adı Artan’dır. Ardahan Kalesi uzun yıllar, Osmanlı topraklarını Kafkasya yönünden gelen saldırılara
karúı korumuútur. 1878 Ayastefanos Antlaúması’yla Rusya’ya verilen yöre, 1918 Brest-Litovsk
Antlaúması’yla geri alınmıútır. Yerleúim, 26 Nisan 1919’da Gürcülerin iúgaline u÷ramıú, 23 ùubat 1921’de
Anavatan topraklarına katılmıútır.

Co÷rafi Durumu
Ardahan kuzeyinde Gürcistan merkezi yönetimine ba÷lı olan Acaristan Özerk Cumhuriyeti,
do÷usunda Gürcistan ve kısmen de Ermenistan, güneyinde ve güneydo÷usunda Kars, güneybatısında
Erzurum ve batısında Artvin illeri ile çevrilidir. ølin yüzölçümü 4 968 km²’dir.

XIV

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Genel Bilgiler
Ardahan 3 000 m’yi aúan da÷ların yer aldı÷ı yüksek ve engebeli bir ildir. Yalnızçam Da÷ları Artvin il
sınırı boyunca uzanır. ølin kuzeydo÷u kesiminde Kelda÷ (3 033 m), do÷u kesiminde Akbaba Da÷ı (3 126
m) yer alır. øl topraklarının güney kesimini de Allahuekber Da÷ları ve Kısır Da÷ı (3 197 m) engebeli hale
getirir. Ardahan Platosu ilin orta kesiminde yer alır. Yüksekli÷i 1 800–2 000 m’dir. Kura Nehri ve kolları
tarafından plato yüzeyi parçalanmıútır. Çıldır Gölü; ilin güneydo÷u kesiminde yer alır, yüksekli÷i 1 959
m’dir. Aktaú Gölü ise ilin do÷u kesiminde yer alır. Bu gölün do÷u yarısı Gürcistan sınırları içinde kalır,
yüksekli÷i 1 798 m’dir.
Ardahan’ın kıúları uzun ve sert, yazları serin geçen bir iklimi vardır. Bu durumun temel nedeni ise
yüksekli÷inin fazla olmasıdır. ølin, Sibirya Yüksek Basınç Merkezinin etkisinde kalması kıúların kurak ve
ayaz olarak yaúanmasına neden olmaktadır. Bu durum da sıcaklık de÷erlerini eksilere çekmektedir. Bütün
mevsimlerde bulutluluk oranı fazladır. ølde görülen ya÷ıúlar hava kütlelerinin yer úekillerine ve daha çok
da÷lara çarparak yükselmesi sonucunda oluúan ya÷ıúlardır. Kısa süren ilkbahar ve yaz aylarında ise
bölgede sele yol açan ya÷ıú hareketi ile birlikte konvektif ya÷ıúlar da oluúmaktadır. Ardahan’da hemen
hemen kurak mevsim yoktur.
Ardahan’ın do÷al bitki örtüsü yükselti ve iklim özelliklerine göre úekillenmiútir. Do÷u Anadolu’nun
kuzeydo÷usunda bulunan bu yüksek plato, aslında do÷al orman alanı içerisindedir. Do÷al orman
sınırlarının oluúmasında birinci derecede rol oynayan nemlilik oranı ilde Do÷u Anadolu’nun di÷er
bölümlerine göre daha yüksektir. Nemlilik oranına ba÷lı olarak ormanların do÷al alt sınırı yükselmektedir.
Kar örtüsünün altında kalan çayır bitkileri karın erimesiyle birlikte hızlı bir geliúme içerisine girer. Kısa
zamanda her taraf çayır ve otlaklarla kaplanır.

ødari ve Sosyo - Ekonomik Durumu
Ardahan ilinin nüfusu, Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi 2010 Nüfus Sayımı sonuçlarına göre
105 454’dür. Nüfusun 33 701’i úehirlerde yaúarken, 71 753’ü belde ve köylerde yaúamaktadır. ùehirde
yaúayanların oranı % 32, köyde yaúayanların oranı % 68’dir. Yine aynı nüfus sayımı sonucuna göre, il
merkezi nüfusu 16 251, ilin nüfus yo÷unlu÷u ise km² baúına 22 kiúidir. Nüfus bakımından en büyük ilçeleri
sırasıyla Merkez ve Göle’dir. Yüzölçümü bakımından en büyük ilçesi Göle, nüfus ve yüzölçümü bakımından
en küçük ilçesi Damal’dır.
Ardahan‘daki ilçe sayısı 6, belediye sayısı 8 ve köy sayısı 226’dır.
2008 yılında kurulan Ardahan Üniversitesi ønsani Bilimler ve Edebiyat Fakültesi, øktisadi ve ødari
Bilimler Fakültesi, Mühendislik Fakültesi, Beden E÷itimi ve Spor Yüksekokulu, Ardahan Meslek
Yüksekokulu, Sa÷lık Hizmetleri Meslek Yüksekokulu, Sosyal Bilimler Enstitüsü, Fen Bilimleri Enstitüsü, Türk
Dili Ö÷retimi Uygulama ve Araútırma Merkezi, Kafkasya ve Orta Asya Araútırmaları Merkeziyle faaliyet
göstermektedir.
Ardahan ili úehirleúme oranı, yıllık nüfus artıú hızı, kiúi baúına gayri safi yurtiçi hasıla ve sanayi iú
kolunda çalıúanların toplam istihdama oranı bakımından Türkiye ortalamalarının altındadır. Tarım
sektöründe çalıúanların toplam istihdama oranı ise Türkiye ortalamasının üstündedir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

XV

Genel Bilgiler
Co÷rafi ve iklim özellikleri yörenin ekonomisinin tarım ve hayvancılı÷a dayanmasına neden olmuútur.
Ancak hayvancılı÷ın son 20 yıla kadar verimli olmadı÷ı görülmüútür. Son dönemlerde yapılan çalıúmalarla
hayvan ırkı iyileútirilmiú, yörede kültür ve melez hayvan varlı÷ı artırılmıútır. ølde tarımsal üretim
yapılabilecek geniú ovalar bulunmasına ra÷men, rakımın yüksekli÷i ve iklimin çok a÷ır olması tarımsal
üretimde çeúitlili÷in az olmasına, endüstriye yönelik tarım ürünlerinin yetiútirilememesine neden
olmaktadır.
øl genelinde bulunan küçük çaplı sanayi iúletmelerinin tamamına yakını süt ve süt ürünlerinin
üretimine yöneliktir. Bölgede sanayinin yeterince geliúmemesinin en önemli nedenleri altyapı eksikli÷i,
iklim koúulları, önemli ticaret merkezlerinden uzak olması, göç ve buna ba÷lı olarak sermayenin il dıúına
çıkmasıdır.
1995 yılında Gürcistan ile Posof ølçesi arasındaki Türkgözü Sınır Kapısı’nın faaliyete geçmesiyle tarım
ve hayvancılık gibi yörenin geleneksel ekonomik faaliyetlerinin yanına yeni bir ekonomik kaynak olarak
sınır ticareti eklenmiútir.

XVI

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler

Sayfa

Açıklama

2

Grafik
1.1 ùehir-köy nüfusunun toplam nüfus içindeki oran, 2010

4

1.2 Nüfus yo÷unlu÷u, 2010

4

1.3 Toplam yaú ba÷mllk oran, 2010

5

1.4 Yllk nüfus artú hz, 2009-2010

5

1.5 Ö÷retmen baúna düúen ö÷renci says (ilkö÷retim), 2010/2011

6

1.6 Yüz bin kiúi baúna düúen hastane yatak says, 2007

6

1.7 Belediyelerde kiúi baú temin edilen günlük su miktar, 2008

7

1.8 Kiúi baúna toplam elektrik tüketimi, 2009

7

1.9 Kiúi baúna gayri safi katma de÷er, 2008

8

1.10 øúgücü göstergeleri, 2010

8

1.11 Çalúan saylarnn Türkiye toplam içindeki pay, 2008

9

1.12 Maaú ve ücretlerin Türkiye toplam içindeki pay, 2008

9

1.13 Kiúi baúna bitkisel üretim de÷eri, 2009

10

1.14 Kiúi baúna canl hayvanlar de÷eri, 2009

10

1.15 Kiúi baúna dú ticaret, 2009

11

1.16 TÜFE-Bir önceki yln ayn ayna göre de÷iúim oran (%), 2010

11

Tablo
1.1 øBBS ikinci düzey (26 bölge) gösterge ve sralamalar, 2007-2010

12

1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar, 2007-2010

19

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan 

Temel Göstergeler

1. TEMEL GÖSTERGELER
Bu bölümde bölgedeki geliúmelere ait temel göstergeler øBBS 2. düzey (26 bölge) ve øBBS 3. düzey (81 il)
ayrımında verilmiútir.
Kiúi baúına göstergeler hesaplanırken her bir düzey için ilgili yıla ait Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sistemi
(ADNKS) nüfus sayım sonuçları kullanılmıútır.

Tanm ve Kavramlar
Nüfus artú hz: Birbirini izleyen iki sayımın kesin sonuçlarına dayanılarak, do÷al artıú ba÷ıntısının
yardımı ile hesaplanmaktadır. Do÷al artıú ba÷ıntısının gösterimi úöyledir:
Pn=Po.ern
Bu ba÷ıntıdaki terimlerden:
Pn : iki ardıl sayımdan ikincisini,
Po : iki ardıl sayımdan birincisini,
e : 2.7182818 (sabit sayı),
n : iki sayım arasında bulunan zaman birimi sayısını,
r : iki sayım arasında, zaman birimi içerisindeki nüfus artıú hızını göstermektedir.
Nüfus yo÷unlu÷u: Bir kilometrekareye düúen nüfustur. Nüfus yo÷unlu÷u hesaplanırken göl hariç
yüzölçümü verileri kullanılmıútır.
ùehir nüfusu: øl ve ilçe merkezleri belediye sınırları içindeki nüfustur.
Köy nüfusu: Belde ve köylerdeki nüfustur.
Yaú: Kiúinin bitirmiú (tamamlamıú) oldu÷u yaútır.
Cinsiyet oran: Her 100 kadın için erkek sayısıdır.
Toplam yaú ba÷mllk oran: “15-64” yaú grubundaki her 100 kiúi için “0-14” ve “65 ve daha yukarı”
yaú gruplarındaki kiúi sayısıdır.
(0-14 yaútaki nüfus)+(65 ve daha yukarı yaú grubundaki nüfus)
Ba÷ımlılık Oranı= ------------------------------------------------------------------------------------------ * 100
(15-64) yaútaki nüfus
Net göç: Belirli bir alanın aldı÷ı göç ile verdi÷i göç arasındaki farktır. Belirli bir alanın aldı÷ı göç
verdi÷inden fazla ise net göç pozitif, verdi÷i göç aldı÷ı göçten fazla ise net göç negatiftir. 

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler
Net göç hz: Göç edebilecek her bin kiúi için net göç sayısıdır.
øúgücüne katlma oran: øúgücünün kurumsal olmayan çalıúma ça÷ındaki nüfus içindeki oranıdır.

øúsizlik oran: øúgücündeki her 100 kiúi içinde iúsiz olanlarının sayısıdır. Bir baúka deyiúle, iúsiz hanehalkı
nüfusunun iúgücüne oranıdır.
øhracat: Bir ülkede yerleúik kiúi ve kurumların di÷er ülkelere mal satmasıdır.
øthalat: Bir ülkede yerleúik kiúi ve kurumların di÷er ülkelerden mal satın almasıdır.
Bölgesel kiúi baú gayri safi katma de÷er: Bölgesel gayrisafi katma de÷erin yıl ortası bölge nüfusuna
bölünmesi ile elde edilen de÷erdir.
Yerel Birim: Co÷rafi olarak tanımlanan bir yerdeki mal ve hizmetlere iliúkin faaliyetleri ya da bunların bir
kısmını yürüten bir giriúim ya da giriúimin bir parçasıdır.
Yerel birim giriúimin; merkez, büro, ma÷aza, büfe, fabrika, atölye, maden oca÷ı, úantiye, otel, lokanta,
kafe, okul, hastane, depo gibi adresi co÷rafi olarak tanımlanabilen bir yerdeki yerleúik olan bölümüdür. Bu yerde
ekonomik faaliyet tek ve aynı giriúim için bir ya da daha çok kiúinin tam gün ya da kısmi olarak çalıúmasıyla
yürütülür. Giriúim merkezinin bulundu÷u yer de bir yerel birimdir.
Çalúanlar Says: Ücretle çalıúanların yıllık ortalama sayısına iú sahibi ve ortaklarla, ücretsiz çalıúan aile
fertlerinin ve çırakların yıllık ortalama sayısının eklenmesi ile bulunur.
Maaú ve ücretler: Hesap dönemi boyunca yapılan iú karúılı÷ında, bordroda sayılan (evde çalıúanlar dahil)
bütün kiúilere ödenebilir ayni veya nakdi toplam karúılıklar olarak tanımlanır.
Trafik kazas: Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıútı÷ı ölüm,
yaralanma ve zararla sonuçlanmıú olan olaydır.
Belediyelerde kiúi baú temin edilen günlük su miktar: Belediyeler tarafından içme ve kullanma
suyu úebekesi ile da÷ıtılmak üzere temin edilen günlük ortalama su miktarının, içme ve kullanma suyu
úebekesine ba÷lı nüfusa oranıdır.
ølkö÷retim: 1997/`98 ö÷retim yılından önce ilkokullarda 5 yıllık zorunlu e÷itim uygulanmakta, 6-10
yaú grubundaki çocukları kapsamakta idi. 18.08.1997 tarihinde çıkan 4306 sayılı yasa ile 1997/`98 ö÷retim
yılından itibaren 8 yıllık kesintisiz zorunlu ilkö÷retime geçilmiútir. Devlet okulları parasızdır. Bu okulları bitirenlere
ilkö÷retim diploması verilmektedir. ølkö÷retim 6-13 yaú grubundaki çocukların e÷itimini kapsamaktadır.
Halk kütüphaneleri: Kadın, erkek, her yaúta, her düzeyde ve her meslekten okuyucunun çeúitli
konularda hazırlanmıú eserlerden ücretsiz ve serbestçe yararlanmasını sa÷layan, hizmet verdikleri bölgenin
kültürel, sosyal ve teknik alanda kalkınmasına yardımcı kaynak oluúturan kurumlardır.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan 

Temel Göstergeler 

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan 

Temel Göstergeler 

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan 

Temel Göstergeler 

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan 

Temel Göstergeler

10

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

11

Temel Göstergeler
1.1 øBBS ikinci düzey (26 bölge) gösterge ve sralamalar
ùehir nüfusunun
toplam nüfus
içindeki oran
2010

Nüfus
yo÷unlu÷u
2010

Toplam yaú
ba÷mllk oran
2010

Sra

Yllk nüfus
artú hz
2009 - 2010

Cinsiyet oran
2010

(%)

Sra

Sra

(‰)

Sra

TR

Türkiye

76,3

-

96

-

48,9

-

15,9

-

101,0

-

TR10

østanbul

99,0

1

2 551

1

41,7

23

26,0

2

100,8

14

TR21

Tekirda÷, Edirne, Kırklareli

67,5

11

82

12

40,5

25

6,2

18

103,0

6

TR22

Balıkesir, Çanakkale

58,7

19

68

17

43,0

20

15,3

11

102,9

7

TR31

øzmir

91,3

3

329

2

39,5

26

20,6

7

101,1

11

TR32

Aydın, Denizli, Mu÷la

57,7

20

85

11

44,7

18

11,5

12

100,9

13

TR33

Manisa, Afyonkarahisar, Kütahya, Uúak

63,2

14

67

18

44,9

17

21,7

5

104,1

3

TR41

Bursa, Eskiúehir, Bilecik

88,0

4

126

8

42,1

22

24,6

4

101,1

11

TR42

Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova

80,4

6

161

4

45,1

16

16,4

9

100,7

15

TR51

Ankara

97,3

2

195

3

41,0

24

25,7

3

99,5

20

TR52

Konya, Karaman

73,3

9

47

21

52,1

9

9,8

14

98,0

26

TR61

Antalya, Isparta, Burdur

69,4

10

75

14

43,1

19

35,4

1

105,2

2

TR62

Adana, Mersin

83,5

5

127

7

48,5

15

8,1

15

99,1

22

TR63

Hatay, Kahramanmaraú, Osmaniye

57,5

21

129

6

56,1

7

15,7

10

103,1

5

TR71

Kırıkkale, Aksaray, Ni÷de, Nevúehir,
Kırúehir

62,5

17

48

20

51,5

12

-5,7

TR72

Kayseri, Sivas, Yozgat

75,1

8

39

23

51,6

11

11,3

13

101,9

9

TR81

Zonguldak, Karabük, Bartın

51,1

24

109

9

42,4

21

8,0

16

100,1

18

TR82

Kastamonu, Çankırı,Sinop

55,5

23

28

25

53,5

8

-4,0

24

98,3

23

TR83

Samsun, Tokat, Çorum, Amasya

64,0

13

73

15

49,7

14

0,4

21

99,4

21

TR90

Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin,
Gümüúhane

56,2

22

72

16

50,3

13

-4,2

25

98,2

24

TRA1

Erzurum, Erzincan, Bayburt

61,9

18

26

26

56,8

6

5,9

19

102,7

8

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

46,6

26

38

24

70,4

4

-1,9

23

106,2

1

TRB1

Malatya, Elazı÷, Bingöl, Tunceli

65,6

12

45

22

51,9

10

-0,7

22

99,6

19

TRB2

Van, Muú, Bitlis, Hakkari

48,9

25

49

19

77,1

2

5,1

20

103,8

4

TRC1

Gaziantep, Adıyaman, Kilis

80,1

7

158

5

64,3

5

21,2

6

100,6

16

TRC2

ùanlıurfa, Diyarbakır

63,1

15

94

10

76,5

3

20,1

8

100,3

17

TRC3

Mardin, Batman, ùırnak, Siirt

63,1

15

76

13

81,5

1

8,0

16

101,2

10

26

Sra

98,2

Not. 1. Nüfus yo÷unlu÷u için göl hariç alanlar kullanılmıútır.
2. 31/12/2010 tarihi itibariyle Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminden elde edilmiútir.
3. øl, ilçe, belediye, köy ve mahallelere göre nüfuslar belirlenirken: Nüfus ve Vatandaúlık øúleri Genel Müdürlü÷ü tarafından, ilgili mevzuat ve idari kayıtlar
uyarınca Ulusal Adres Veri Tabanı (UAVT)'nda yerleúim yerlerine yönelik olarak yapılan; idari ba÷lılık, tüzel kiúilik ve isim de÷iúiklikleri dikkate alınmıútır.

12

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

24

Temel Göstergeler

1.1 øBBS ikinci düzey (26 bölge) gösterge ve sralamalar (devam)

ølkö÷retimde
ö÷retmen baúna
ö÷renci says (1)
2010-2011

Net göç hz
2009 - 2010
Binde
TR

Türkiye

TR10

Sra

Yüz bin kiúi baúna
hastane yatak
says (2)
2007

Sra

Bin kiúi baúna halk
kütüphanelerinden
yararlanma says(3)
2009

Sra

Sra

-

-

21

-

262

-

275

-

østanbul

7,8

3

27

2

258

16

27

26

TR21

Tekirda÷, Edirne, Krklareli

7,8

3

20

9

284

11

393

9

TR22

Balkesir, Çanakkale

1,7

8

16

24

266

14

342

13

TR31

øzmir

2,9

7

18

15

302

10

86

25

TR32

Aydn, Denizli, Mu÷la

1,7

8

17

18

219

20

461

7

TR33

Manisa, Afyonkarahisar, Kütahya, Uúak

-5,1

15

17

18

282

12

364

11

TR41

Bursa, Eskiúehir, Bilecik

5,7

5

20

9

279

13

198

22

TR42

Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova

5,3

6

20

9

242

17

156

23

TR51

Ankara

10,4

1

19

12

359

3

128

24

TR52

Konya, Karaman

-4,6

13

19

12

264

15

427

8

TR61

Antalya, Isparta, Burdur

8,4

2

18

15

336

5

302

17

TR62

Adana, Mersin

-1,5

11

21

7

241

18

248

21

TR63

Hatay, Kahramanmaraú, Osmaniye

-3,8

12

21

7

152

24

282

19

TR71

Krkkale, Aksaray, Ni÷de, Nevúehir, Krúehir

-13,8

25

17

18

237

19

778

1

TR72

Kayseri, Sivas, Yozgat

-5,9

17

19

12

307

9

314

16

TR81

Zonguldak, Karabük, Bartn

-8,1

19

17

18

338

4

271

20

TR82

Kastamonu, Çankr,Sinop

-9,3

21

16

24

312

8

767

2

TR83

Samsun, Tokat, Çorum, Amasya

-12,8

24

17

18

319

7

494

6

TR90

Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin, Gümüúhane

-9,0

20

16

24

325

6

505

5

TRA1

Erzurum, Erzincan, Bayburt

-10,6

22

17

18

364

2

584

3

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

-16,4

26

23

6

115

25

288

18

TRB1

Malatya, Elaz÷, Bingöl, Tunceli

-7,0

18

18

15

379

1

547

4

TRB2

Van, Muú, Bitlis, Hakkari

-10,8

23

26

3

161

23

367

10

TRC1

Gaziantep, Adyaman, Kilis

-1,1

10

25

4

183

21

331

15

TRC2

ùanlurfa, Diyarbakr

-4,7

14

29

1

172

22

339

14

TRC3

Mardin, Batman, ùrnak, Siirt

-5,6

16

25

4

115

25

360

12

Kaynak:

(1) Milli E÷itim Bakanl÷
(2) Sa÷lk Bakanl÷
(3) Kütüphaneler ve Yaymlar Genel Müdürlü÷ü

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

13

Temel Göstergeler
1.1 øBBS ikinci düzey (26 bölge) gösterge ve sralamalar (devam)

Belediyelerde kiúi
baúna temin edilen
günlük su miktar
2008
(litre/
kiúi-gün)

Bin kiúi baúna

tüketimi (4)
2009

otomobil says(5)
2010

Bir milyon nüfusta
(6)

trafik kaza says
2008

Sra

(kWh)

Sra

TR

Türkiye

215

-

2 162

-

102

-

1 457

-

TR10

østanbul

147

26

2 257

9

137

3

977

22

TR21

Tekirda÷, Edirne, Kırklareli

197

22

4 755

1

97

10

1 553

14

TR22

Balıkesir, Çanakkale

226

17

3 193

5

107

7

2 019

3

TR31

øzmir

172

23

3 469

3

129

4

1 687

11

TR32

Aydın, Denizli, Mu÷la

283

4

2 056

10

127

5

2 137

2

TR33

Manisa, Afyonkarahisar, Kütahya,
Uúak

228

15

1 795

15

96

12

1 860

6

TR41

Bursa, Eskiúehir, Bilecik

170

24

2 945

6

108

6

1 723

10

TR42

Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova

280

5

4 321

2

89

16

1937

5

TR51

Ankara

210

21

1 852

13

194

1

1 970

4

TR52

Konya, Karaman

227

16

1 970

12

106

8

1 738

9

TR61

Antalya, Isparta, Burdur

301

3

2 546

8

141

2

2 500

1

TR62

Adana, Mersin

248

10

1 811

14

93

14

1 668

12

TR63

Hatay, Kahramanmaraú, Osmaniye

213

20

2 919

7

76

18

1 168

20

TR71

Kırıkkale, Aksaray, Ni÷de, Nevúehir,
Kırúehir

242

12

1 675

16

91

15

1750

8

TR72

Kayseri, Sivas, Yozgat

251

9

1 654

17

97

10

1 549

15

TR81

Zonguldak, Karabük, Bartın

214

19

3 426

4

103

9

1 362

17

TR82

Kastamonu, Çankırı,Sinop

248

10

1 438

18

95

13

1 834

7

TR83

Samsun, Tokat, Çorum, Amasya

264

7

1 323

19

84

17

1 571

13

TR90

Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin,
Gümüúhane

258

8

1 283

20

60

20

1424

16

TRA1

Erzurum, Erzincan, Bayburt

303

2

1 073

22

56

22

1 272

18

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

218

18

642

26

21

24

714

24

TRB1

Malatya, Elazı÷, Bingöl, Tunceli

230

14

1 268

21

60

20

1 172

19

TRB2

Van, Muú, Bitlis, Hakkari

310

1

653

25

19

25

648

25

TRC1

Gaziantep, Adıyaman, Kilis

269

6

2 033

11

67

19

1 167

21

TRC2

ùanlıurfa, Diyarbakır

236

13

759

24

36

23

753

23

TRC3

Mardin, Batman, ùırnak, Siirt

170

24

923

23

19

25

521

26

Kaynak: (4) Türkiye Elektrik Da÷ıtım Anonim ùirketi
(5) Emniyet Genel Müdürlü÷ü
(6) Emniyet Genel Müdürlü÷ü, Jandarma Genel Komutanlı÷ı

14

Kiúi baúna
toplam elektrik

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Sra

Sra

Temel Göstergeler
1.1 øBBS ikinci düzey (26 bölge) gösterge ve sralamalar (devam)
Kiúi baúna gayri safi
katma de÷er
2008

øúsizlik oran
2010

øúgücüne katlma oran
2010

($)

Sra

(%)

Sra

(%)

Sra

TR

Türkiye

9 384

-

11,9

-

48,8

-

TR10

østanbul

14 591

1

14,3

4

47,8

17

TR21

Tekirda÷, Edirne, Krklareli

12 243

5

9,8

19

54,6

5

TR22

Balkesir, Çanakkale

9 000

9

7,7

22

48,3

15

TR31

øzmir

11 568

6

15,1

3

50,1

13

TR32

Aydn, Denizli, Mu÷la

9 076

8

11,9

11

54,8

4

TR33

Manisa, Afyonkarahisar, Kütahya, Uúak

8 256

11

7,6

23

48,2

16

TR41

Bursa, Eskiúehir, Bilecik

12 983

3

10,1

17

47,1

19

TR42

Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova

13 265

2

13,0

8

50,3

12

TR51

Ankara

12 598

4

12,1

9

46,7

20

TR52

Konya, Karaman

7 213

13

8,4

20

51,5

9

TR61

Antalya, Isparta, Burdur

10 334

7

10,7

15

57,6

2

TR62

Adana, Mersin

7 363

12

16,7

2

52,9

6

TR63

Hatay, Kahramanmaraú, Osmaniye

5 937

19

13,6

6

49,3

14

TR71

Krkkale, Aksaray, Ni÷de, Nevúehir,
Krúehir

6 789

10,1

17

46,3

21

TR72

Kayseri, Sivas, Yozgat

6 813

16

13,7

5

44,2

23

TR81

Zonguldak, Karabük, Bartn

8 734

10

10,8

14

52,2

8

TR82

Kastamonu, Çankr,Sinop

6 676

18

8,3

21

55,3

3

TR83

Samsun, Tokat, Çorum, Amasya

6 914

15

7,2

24

50,6

11

TR90

Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin,
Gümüúhane

7 059

6,1

26

58,2

1

TRA1

Erzurum, Erzincan, Bayburt

5 520

20

6,2

25

52,8

7

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

3 601

25

10,3

16

50,9

10

TRB1

Malatya, Elaz÷, Bingöl, Tunceli

5 517

21

11,9

11

47,4

18

TRB2

Van, Muú, Bitlis, Hakkari

3 419

26

17,0

1

43,9

24

TRC1

Gaziantep, Adyaman, Kilis

4 597

22

12,1

9

44,8

22

TRC2

ùanlurfa, Diyarbakr

3 724

24

13,1

7

33,5

26

TRC3

Mardin, Batman, ùrnak, Siirt

3 812

23

11,8

13

36,0

25

17

14

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

15

Temel Göstergeler
1.1 øBBS ikinci düzey (26 bölge) gösterge ve sralamalar (devam)
Sanayi ve hizmetler sektörü göstergeleri, 2008
Yerel birim
saylarnn
Türkiye toplam
içindeki pay

16

Çalúan saylarnn
Türkiye toplam
içindeki pay

Maaú ve
ücretlerin Türkiye
toplam içindeki
pay

Maddi mallara iliúkin
brüt yatrmlarn
Türkiye toplam
içindeki pay

(%)

Sra

(%)

Sra

(%)

Sra

(%)

Sra

TR

Türkiye

100,0

-

100,0

-

100,0

-

100,0

-

TR10

østanbul

23,7

1

31,1

1

38,8

1

35,2

1

TR21

Tekirda÷, Edirne, Kırklareli

2,3

18

2,5

12

2,3

10

2,5

8

TR22

Balıkesir, Çanakkale

2,6

16

1,7

17

1,2

18

1,6

13

TR31

øzmir

6,5

3

6,3

3

6,5

4

5,0

5

TR32

Aydın, Denizli, Mu÷la

4,9

5

4,0

7

2,8

8

2,1

10

TR33

Manisa, Afyonkarahisar, Kütahya, Uúak

4,0

9

3,2

9

2,6

9

2,1

10

TR41

Bursa, Eskiúehir, Bilecik

5,0

4

6,3

3

7,0

3

6,9

4

TR42

Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova

4,2

8

5,1

5

6,5

4

9,1

3

TR51

Ankara

6,9

2

8,7

2

10,4

2

13,8

2

TR52

Konya, Karaman

3,0

13

2,6

10

1,6

13

1,4

14

TR61

Antalya, Isparta, Burdur

4,5

7

4,1

6

2,9

6

3,6

6

TR62

Adana, Mersin

4,6

6

3,7

8

2,9

6

3,1

7

TR63

Hatay, Kahramanmaraú, Osmaniye

3,2

12

2,4

13

1,7

12

2,4

9

TR71

Kırıkkale, Aksaray, Ni÷de, Nevúehir,
Kırúehir

1,8

19

1,2

20

1,0

19

1,0

18

TR72

Kayseri, Sivas, Yozgat

2,7

15

2,6

10

1,9

11

1,4

14

TR81

Zonguldak, Karabük, Bartın

1,3

22

1,2

20

1,4

15

1,2

16

TR82

Kastamonu, Çankırı,Sinop

0,9

24

0,6

25

0,4

24

0,4

24

TR83

Samsun, Tokat, Çorum, Amasya

3,4

10

2,4

13

1,4

15

1,2

16

TR90

Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin,
Gümüúhane

3,3

11

2,3

15

1,5

14

1,0

18

TRA1

Erzurum, Erzincan, Bayburt

0,9

24

0,7

24

0,5

23

0,4

24

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

0,8

26

0,5

26

0,3

26

0,2

26

TRB1

Malatya, Elazı÷, Bingöl, Tunceli

1,7

20

1,3

19

0,9

21

0,6

22

TRB2

Van, Muú, Bitlis, Hakkari

1,4

21

0,8

22

0,4

24

0,7

21

TRC1

Gaziantep, Adıyaman, Kilis

2,8

14

2,2

16

1,3

17

1,8

12

TRC2

ùanlıurfa, Diyarbakır

2,5

17

1,7

17

1,0

19

0,5

23

TRC3

Mardin, Batman, ùırnak, Siirt

1,2

23

0,8

22

0,6

22

0,8

20

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler
1.1 øBBS ikinci düzey (26 bölge) gösterge ve sralamalar (devam)
Kiúi baúna bitkisel
üretim de÷eri
2009

Kiúi baúna canl
hayvanlar de÷eri
2009

Kiúi baúna hayvansal
ürünler de÷eri
2009

(YTL)

Sra

(YTL)

Sra

(YTL)

Sra

TR

Türkiye

941

-

388

-

367

-

TR10

østanbul

18

26

16

26

25

26

TR21

Tekirda÷, Edirne, Kırklareli

1 505

8

683

6

512

9

TR22

Balıkesir, Çanakkale

1 766

5

1 087

3

1 645

1

TR31

øzmir

692

18

293

20

464

13

TR32

Aydın, Denizli, Mu÷la

1 596

7

551

12

467

11

TR33

Manisa, Afyonkarahisar, Kütahya, Uúak

1 490

9

665

7

771

3

TR41

Bursa, Eskiúehir, Bilecik

991

14

283

21

293

17

TR42

Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova

638

20

399

16

1 184

2

TR51

Ankara

460

22

114

25

144

23

TR52

Konya, Karaman

1 807

3

600

9

579

6

TR61

Antalya, Isparta, Burdur

2 494

1

377

17

283

18

TR62

Adana, Mersin

1 771

4

240

22

212

21

TR63

Hatay, Kahramanmaraú, Osmaniye

1 334

10

237

23

172

22

TR71

Kırıkkale, Aksaray, Ni÷de, Nevúehir,
Kırúehir

1 986

2

627

8

467

11

TR72

Kayseri, Sivas, Yozgat

859

15

590

10

433

14

TR81

Zonguldak, Karabük, Bartın

366

24

403

15

232

19

TR82

Kastamonu, Çankırı,Sinop

1 184

11

989

4

743

4

TR83

Samsun, Tokat, Çorum, Amasya

1 599

6

561

11

470

10

TR90

Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin,
Gümüúhane

1 048

13

298

19

363

16

TRA1

Erzurum, Erzincan, Bayburt

551

21

1 148

2

611

5

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

455

23

1 687

1

536

7

TRB1

Malatya, Elazı÷, Bingöl, Tunceli

757

16

537

13

518

8

TRB2

Van, Muú, Bitlis, Hakkari

295

25

809

5

368

15

TRC1

Gaziantep, Adıyaman, Kilis

676

19

176

24

111

25

TRC2

ùanlıurfa, Diyarbakır

1 178

12

442

14

216

20

TRC3

Mardin, Batman, ùırnak, Siirt

707

17

344

18

123

24

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

17

Temel Göstergeler
1.1 øBBS ikinci düzey (26 bölge) gösterge ve sralamalar (devam)

Kiúi baúna ithalat(7)
2009
($)

Sra

($)

Sra

(%)

Sra

TR

Türkiye

1 942

-

1 408

-

6,4

-

TR10

østanbul

6 098

1

4 300

1

5,4

26

TR21

Tekirda÷, Edirne, Kırklareli

410

12

427

15

7,1

11

TR22

Balıkesir, Çanakkale

205

16

279

18

7,6

8

TR31

øzmir

1 620

5

1 582

4

7,3

10

TR32

Aydın, Denizli, Mu÷la

523

10

814

7

7,0

15

TR33

Manisa, Afyonkarahisar, Kütahya, Uúak

274

14

449

13

7,7

5

TR41

Bursa, Eskiúehir, Bilecik

2 150

4

2 750

2

6,5

20

TR42

Kocaeli, Sakarya, Düzce, Bolu, Yalova

4 836

2

2 018

3

5,6

25

TR51

Ankara

3 545

3

1 056

6

6,3

21

TR52

Konya, Karaman

282

13

396

16

8,4

2

TR61

Antalya, Isparta, Burdur

199

17

344

17

6,1

23

TR62

Adana, Mersin

643

9

590

10

7,1

11

1 113

7

628

8

7,1

11

99

18

154

23

7,9

4

474

11

435

14

7,7

5

1 572

6

498

12

6,3

21

68

21

162

21

7,6

8

210

15

163

20

6,6

19

TR63

Hatay, Kahramanmaraú, Osmaniye

TR71

Kırıkkale, Aksaray, Ni÷de, Nevúehir,
Kırúehir

TR72

Kayseri, Sivas, Yozgat

TR81

Zonguldak, Karabük, Bartın

TR82

Kastamonu, Çankırı,Sinop

TR83

Samsun, Tokat, Çorum, Amasya

TR90

Trabzon, Ordu, Giresun, Rize, Artvin,
Gümüúhane

88

19

569

11

7,0

15

TRA1

Erzurum, Erzincan, Bayburt

56

22

32

26

8,2

3

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

43

25

111

24

8,8

1

TRB1

Malatya, Elazı÷, Bingöl, Tunceli

52

23

155

22

7,0

15

TRB2

Van, Muú, Bitlis, Hakkari

13

26

212

19

7,1

11

TRC1

Gaziantep, Adıyaman, Kilis

925

8

1 281

5

6,8

18

TRC2

ùanlıurfa, Diyarbakır

70

20

78

25

7,7

5

TRC3

Mardin, Batman, ùırnak, Siirt

49

24

596

9

5,9

24

(7) øhracat ve ithalat verileri, firma vergi kimlik numaralarının ba÷lı oldu÷u ile göre oluúturulmuútur.

18

TÜFE - Bir önceki yln ayn
ayna göre de÷iúim oran
(Aralk 2010/Aralk 2009)

Kiúi baúna ihracat(7)
2009

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler

1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar
ùehir nüfusunun
toplam nüfus içindeki
oran
2010

TR

Türkiye

(%)
76,3

Toplam yaú
ba÷mllk oran
2010

Nüfus yo÷unlu÷u
2010

Sra
-

96

Sra
-

48,9

Sra
-

Yllk nüfus artú hz
2009-2010
(‰)
15,9

Cinsiyet oran
2010

Sra
-

101,0

Sra
-

TR100

østanbul

99,0

1

2 551

1

41,7

70

26,0

13

100,8

36

TR211

Tekirda÷

68,4

26

126

16

41,0

73

18,7

21

103,9

19

TR212

Edirne

67,1

29

64

35

39,6

79

-12,8

74

101,1

33

TR213

Kırklareli

65,9

33

53

49

40,4

76

-1,2

56

102,8

26

TR221

Balıkesir

60,3

47

81

29

44,1

61

10,7

30

100,9

35

TR222

Çanakkale

54,9

59

49

56

40,6

75

26,2

12

108,0

5

TR310

øzmir

91,3

4

329

3

39,5

80

20,6

20

101,1

33

TR321

Aydın

59,5

50

126

16

45,2

60

10,9

29

100,2

42

TR322

Denizli

68,8

24

80

31

45,6

58

5,9

41

99,2

56

TR323

Mu÷la

42,8

77

64

35

43,0

66

18,7

21

103,6

23

TR331

Manisa

67,0

30

105

21

42,9

67

35,1

5

107,3

7

TR332

Afyonkarahisar

52,4

67

49

56

51,7

37

-5,4

63

97,8

71

TR333

Kütahya

65,0

36

49

56

41,3

72

32,2

6

107,3

7

TR334

Uúak

66,7

31

63

37

46,2

56

6,4

39

98,9

59

TR411

Bursa

88,6

6

250

5

43,2

65

21,3

19

99,6

48

TR412

Eskiúehir

89,2

5

55

44

39,7

78

12,1

27

97,9

69

TR413

Bilecik

76,9

13

52

50

37,4

81

109,2

1

132,8

1

TR421

Kocaeli

93,6

3

432

2

43,6

63

24,5

15

102,1

29

TR422

Sakarya

74,1

14

180

10

46,7

53

13,0

25

100,0

44

TR423

Düzce

57,4

55

132

15

47,4

50

9,0

34

98,8

61

TR424

Bolu

62,7

39

33

68

46,6

54

-1,2

56

97,6

74

TR425

Yalova

68,4

26

241

7

44,1

61

6,0

40

99,6

48

TR510

Ankara

97,3

2

195

8

41,0

73

25,7

14

99,5

51

TR521

Konya

73,8

15

52

50

52,0

36

10,6

31

97,9

69

TR522

Karaman

68,7

25

26

73

52,8

30

3,3

49

98,5

62

TR611

Antalya

70,4

21

95

23

43,3

64

30,1

9

102,6

27

TR612

Isparta

69,4

23

54

47

40,1

77

63,3

2

117,8

2

TR613

Burdur

61,6

43

38

63

46,6

54

28,7

10

104,6

16

TR621

Adana

88,1

8

150

13

49,1

44

11,1

28

99,2

56

TR622

Mersin

77,7

12

106

20

47,7

47

4,3

45

98,9

59

TR631

Hatay

50,2

73

254

4

53,8

28

22,0

18

104,4

18

TR632

Kahramanmaraú

61,0

45

73

32

60,1

17

7,0

38

102,4

28

TR633

Osmaniye

72,4

18

153

12

55,0

24

15,6

23

100,6

40

TR711

Kırıkkale

84,3

10

61

40

46,2

56

-15,0

75

99,2

56

TR712

Aksaray

60,4

46

50

54

54,0

25

1,6

51

98,1

66

TR713

Ni÷de

48,3

74

46

61

56,2

21

-5,9

65

98,3

65

TR714

Nevúehir

54,6

60

52

50

51,7

37

-6,0

66

97,1

79

TR715

Kırúehir

70,6

20

35

64

46,9

51

-5,5

64

98,4

64

TR721

Kayseri

86,2

9

72

33

50,8

41

23,6

17

101,4

31

TR722

Sivas

67,6

28

22

75

51,6

39

14,1

24

104,6

16

Not. 1. Nüfus yo÷unlu÷u için göl hariç alanlar kullanılmıútır.
2. 31/12/2010 tarihi itibariyle Adrese Dayalı Nüfus Kayıt Sisteminden elde edilmiútir.
3. øl, ilçe, belediye, köy ve mahallelere göre nüfuslar belirlenirken: Nüfus ve Vatandaúlık øúleri Genel Müdürlü÷ü tarafından, ilgili mevzuat ve idari kayıtlar
uyarınca Ulusal Adres Veri Tabanı (UAVT)'nda yerleúim yerlerine yönelik olarak yapılan; idari ba÷lılık, tüzel kiúilik ve isim de÷iúiklikleri dikkate alınmıútır.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

19

Temel Göstergeler
1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar (devam)
ùehir nüfusunun
toplam nüfus içindeki
oran
2010

20

Toplam yaú
ba÷mllk oran
2010

Nüfus yo÷unlu÷u
2010

TR723

Yozgat

(%)
56,4

Sra
56

34

TR811

Zonguldak

46,4

76

TR812

Karabük

77,9

11

TR813

Bartn

34,1

TR821

Kastamonu

TR822

Çankr

TR823

Yllk nüfus artú hz
2009-2010

Sra
67

53,9

Sra
26

188

9

41,4

55

44

42,8

80

90

24

54,0

65

27

61,6

43

24

Sinop

52,9

66

TR831

Samsun

65,2

TR832

Tokat

TR833

(‰)
-23,4

Sra
78

71

-0,2

68

40,6

45,5

59

72

52,3

74

53,7

35

64

35

138

58,9

51

Çorum

66,3

TR834

Amasya

TR901

Cinsiyet oran
2010
(%)
99,8

Sra
47

54

98,5

62

4

108,0

5

-3,7

60

96,0

81

33

3,9

47

98,1

66

29

-32,7

80

99,4

52

55,6

22

8,0

37

97,6

74

14

48,2

45

2,1

50

98,0

68

62

39

51,2

40

-10,9

73

100,8

36

32

42

62

52,8

30

-9,9

71

97,8

71

65,6

34

59

43

47,5

49

31,9

7

104,9

14

Trabzon

54,4

62

164

11

47,9

46

-1,9

58

97,5

76

TR902

Ordu

56,2

57

121

18

52,5

32

-6,0

66

99,3

53

TR903

Giresun

58,5

53

61

40

52,1

35

-6,2

68

97,3

77

TR904

Rize

61,8

42

81

29

47,7

47

0,2

53

96,7

80

TR905

Artvin

54,6

60

22

75

50,6

42

-5,0

62

99,9

45

TR906

Gümüúhane

47,2

75

20

78

53,9

26

-10,4

72

100,7

39

TRA11

Erzurum

63,7

38

30

70

60,0

18

-6,6

69

100,1

43

TRA12

Erzincan

59,6

49

19

80

46,8

52

53,2

3

112,1

4

TRA13

Bayburt

50,4

72

20

78

55,5

23

-4,0

61

103,7

21

TRA21 A÷r

50,9

71

47

59

79,9

4

8,1

36

107,3

7

TRA22 Kars

40,9

78

30

70

62,7

15

-15,7

76

105,4

11

TRA23 I÷dr

51,8

69

51

53

65,0

13

5,1

43

105,0

12

TRA24 Ardahan

32,0

81

22

75

58,0

19

-25,4

79

105,0

12

TRB11

Malatya

64,8

37

63

37

52,2

34

5,1

43

99,3

53

TRB12

Elaz÷

72,5

17

65

34

50,2

43

3,6

48

97,3

77

TRB13

Bingöl

54,1

63

31

69

57,9

20

-2,3

59

101,8

30

TRB14

Tunceli

62,0

41

10

81

42,5

69

-79,7

81

112,8

3

TRB21

Van

52,1

68

54

47

77,7

7

12,7

26

103,2

25

TRB22

Muú

35,3

79

50

54

79,7

5

5,9

41

103,7

21

TRB23

Bitlis

51,3

70

47

59

75,8

9

0,9

52

104,8

15

TRB24

Hakkari

54,1

63

35

64

72,5

10

-21,5

77

105,5

10

TRC11

Gaziantep

88,3

7

249

6

65,5

12

28,1

11

101,2

32

TRC12

Adyaman

58,8

52

84

28

60,9

16

4,2

46

99,6

48
73

TRC13

Kilis

69,8

22

86

26

64,8

14

8,4

35

97,7

TRC21

ùanlurfa

55,5

58

89

25

83,4

3

30,3

8

99,9

45

19

102

22

69,6

11

TRC22

Diyarbakr

71,3

9,2

32

100,8

36

TRC31

Mardin

57,6

54

85

27

76,8

8

9,1

33

99,3

53

TRC32

Batman

73,2

16

110

19

79,1

6

24,2

16

100,3

41

TRC33

ùrnak

62,7

39

60

42

91,7

1

-0,7

55

103,9

19

TRC34

Siirt

60,3

47

55

44

84,0

2

-9,7

70

103,6

23

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler
1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar (devam)

ølkö÷retimde
ö÷retmen baúna
ö÷renci says (1)
2010-2011

Net göç hz
2009-2010
Binde

Sra

Yüz bin kiúi baúna
hastane yatak
says(2)
2007

Sra

Bin kiúi baúna halk
kütüphanelerinden
yararlanma says(3)
2009

Sra

Sra

-

-

21

-

262

-

275

-

østanbul

7,8

6

27

6

258

37

27

81

TR211

Tekirda÷

15,0

1

22

14

207

55

184

70

TR212

Edirne

-2,1

30

16

56

459

3

513

23

TR213

Krklareli

2,3

16

19

30

243

42

745

9

TR221

Balkesir

1,4

20

17

45

277

28

306

57

TR222

Çanakkale

2,4

14

15

72

241

43

428

35

TR310

øzmir

2,9

12

18

35

302

23

86

79

TR321

Aydn

0,1

24

17

45

217

51

509

24

TR322

Denizli

-1,7

28

17

45

211

52

549

20

TR323

Mu÷la

7,7

7

16

56

231

46

300

58

TR331

Manisa

-2,5

32

18

35

260

35

413

38

Afyonkarahisar

-9,5

58

17

45

337

15

253

65

Kütahya

-7,8

53

16

56

268

32

447

30

Uúak

-1,7

28

16

56

278

27

261

64

Bursa

5,9

10

21

18

257

39

128

75

Eskiúehir

6,4

8

18

35

391

9

371

44

Bilecik

0,8

22

18

35

146

71

443

32

TR421

Kocaeli

9,7

4

21

18

235

44

96

78

TR422

Sakarya

1,9

18

20

21

189

58

192

69

Düzce

2,7

13

17

45

272

30

203

67

Bolu

-0,2

26

16

56

453

4

381

41

Yalova

-2,6

33

16

56

184

61

76

80

Ankara

10,4

3

19

30

359

12

128

75

Konya

-4,4

37

20

21

264

33

431

34

Karaman

-6,2

43

18

35

263

34

388

39

Antalya

12,8

2

20

21

247

40

176

73

Isparta

-7,2

49

16

56

735

1

592

15

Burdur

2,1

17

14

79

298

24

776

8

TR621

Adana

-2,1

30

23

12

259

36

197

68

TR622

Mersin

-0,8

27

20

21

218

49

313

54

Hatay

-2,7

34

21

18

141

74

180

72

Kahramanmaraú

-7,1

48

22

14

158

68

356

48

Osmaniye

-0,1

25

20

21

175

64

428

35

Krkkale

-24,1

78

17

45

364

10

643

13

Aksaray

-8,1

56

19

30

210

53

466

28

Ni÷de

-14,9

72

16

56

208

54

324

52

Nevúehir

-11,0

63

16

56

181

62

1 201

3

Krúehir

-12,3

67

14

79

235

44

1 629

1

TR721

Kayseri

6,1

9

20

21

281

26

181

71

TR722

Sivas

-12,2

66

18

35

421

5

580

16

TR

Türkiye

TR100

TR332
TR333
TR334
TR411
TR412
TR413

TR423
TR424
TR425
TR510
TR521
TR522
TR611
TR612
TR613

TR631
TR632
TR633
TR711
TR712
TR713
TR714
TR715

Kaynak: (1) Milli E÷itim Bakanl÷
(2) Sa÷lk Bakanl÷
(3) Kütüphaneler ve Yaymlar Genel Müdürlü÷ü

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

21

Temel Göstergeler
1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar (devam)

Net göç hz
2009-2010
Binde

Sra

Sra

Bin kiúi baúna halk
kütüphanelerinden
yararlanma says(3)
2009

Sra

Sra

TR723

Yozgat

-27,8

80

17

45

218

49

299

59

TR811

Zonguldak

-12,1

65

18

35

348

13

174

74

TR812

Karabük

0,6

23

16

56

364

10

492

27

TR813

Bartn

-5,1

39

16

56

272

30

334

50

TR821

Kastamonu

-4,5

38

16

56

312

19

373

43

TR822

Çankr

-35,2

81

18

35

319

18

1 490

2

TR823

Sinop

5,2

11

17

45

305

20

808

6

TR831

Samsun

-7,5

51

18

35

341

14

310

56

TR832

Tokat

-24,9

79

16

56

276

29

507

25

TR833

Çorum

-15,6

73

17

45

332

16

1 005

4

TR834

Amasya

-6,0

42

15

72

292

25

323

53

TR901

Trabzon

TR902

Ordu

TR903

-9,7

59

15

72

398

8

341

49

-11,5

64

18

35

258

37

424

37

Giresun

-7,2

49

16

56

303

21

973

5

TR904

Rize

-5,5

41

15

72

330

17

359

47

TR905

Artvin

-5,3

40

15

72

410

7

667

11

TR906

Gümüúhane

-9,8

60

16

56

229

47

560

18

TRA11

Erzurum

-16,0

74

17

45

413

6

576

17

TRA12

Erzincan

8,2

5

15

72

246

41

662

12

TRA13

Bayburt

-10,6

62

16

56

196

57

442

33

TRA21 A÷r

-14,7

70

29

2

91

78

273

62

TRA22 Kars

-22,1

77

19

30

123

76

291

61

TRA23 I÷dr

-9,1

57

20

21

159

67

266

63

-21,3

76

15

72

138

75

387

40

TRB11

Malatya

-7,6

52

17

45

303

21

535

22

TRB12

Elaz÷

-7,0

47

19

30

608

2

642

14

TRB13

Bingöl

-7,8

53

20

21

171

65

331

51

TRB14

Tunceli

1,9

18

10

81

179

63

676

10

TRB21

Van

-7,8

53

29

2

189

58

111

77

TRB22

Muú

-14,8

71

25

8

155

69

791

7

TRB23

Bitlis

-13,7

69

22

14

145

72

503

26

TRB24

Hakkari

-12,7

68

26

7

83

79

547

21

TRC11

Gaziantep

2,4

14

28

4

198

56

298

60

TRC12

Adyaman

-10,1

61

20

21

147

70

376

42

TRC13

Kilis

-6,2

43

22

14

160

66

552

19

TRC21

ùanlurfa

-3,0

35

34

1

123

76

364

45

TRC22
TRC31

Diyarbakr
Mardin

-6,6

45

25

8

223

48

46

24

11

80

80

311
362

55

-6,7

TRC32

Batman

1,4

20

25

8

186

60

221

66

TRC33

ùrnak

-4,2

36

28

4

75

81

456

29

TRC34

Siirt

-16,7

75

23

12

145

72

447

30

TRA24 Ardahan

22

Yüz bin kiúi baúna
hastane yatak
says(2)
2007

ølkö÷retimde
ö÷retmen baúna
ö÷renci says (1)
2010-2011

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

46

Temel Göstergeler
1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar (devam)
Belediyelerde kiúi baúna
temin edilen günlük su
miktar
2008
(litre/
kiúi-gün)

Bin kiúi baúna
otomobil says(5)
2010

Kiúi baúna toplam
elektrik tüketimi (4)
2009

Bir milyon nüfusta trafik
(6)
kaza says
2008

Sra

(KWh)

Sra

TR

Türkiye

215

-

2 162

-

102

Sra
-

1 457

Sra
-

TR100

østanbul

147

79

2 257

23

137

5

977

65

TR211

Tekirda÷

191

68

5 986

3

91

35

1 521

43

TR212

Edirne

155

78

2 264

21

105

19

1 530

42

TR213

Kırklareli

258

27

4 816

4

102

23

1 653

36

TR221

Balıkesir

224

49

1 891

31

109

16

2 038

11

TR222

Çanakkale

230

45

6 299

2

103

22

1 973

13

TR310

øzmir

173

74

3 469

8

129

7

1 687

34

TR321

Aydın

235

44

1 565

42

109

16

1 728

31

TR322

Denizli

276

17

2 289

20

127

8

1 817

22

TR323

Mu÷la

361

3

2 386

17

149

2

3 007

1

TR331

Manisa

202

62

1 799

37

92

32

1 881

19

TR332

Afyonkarahisar

252

31

1 445

46

77

44

1 983

12

TR333

Kütahya

239

39

1 756

38

117

11

1 642

38

TR334

Uúak

262

25

2 582

15

116

14

1 889

18

TR411

Bursa

166

75

2 990

11

104

20

1 547

40

TR412

Eskiúehir

175

72

2 297

19

132

6

2 172

8

TR413

Bilecik

205

61

4 800

5

78

42

2 293

7

TR421

Kocaeli

248

34

6 638

1

83

41

1 747

27

TR422

Sakarya

273

18

2 082

24

90

37

1 850

20

TR423

Düzce

258

27

1 918

30

88

39

2 444

6

TR424

Bolu

214

55

2 655

13

117

11

2 774

2

TR425

Yalova

681

1

2 640

14

84

40

1 773

25

TR510

Ankara

210

58

1 852

36

194

1

1 970

14

TR521

Konya

222

50

1 967

27

107

18

1 714

33

TR522

Karaman

278

16

2 002

26

101

24

1 942

15

TR611

Antalya

313

7

2 437

16

147

3

2 631

4

TR612

Isparta

268

21

2 259

22

117

11

1 895

17

TR613

Burdur

263

24

3 852

7

139

4

2 510

5

TR621

Adana

249

33

1 879

33

94

30

1 454

45

TR622

Mersin

248

34

1 725

39

92

32

1 939

16

TR631

Hatay

184

71

3 398

10

76

45

1 017

63

TR632

Kahramanmaraú

250

32

2 685

12

69

53

1 096

61

TR633

Osmaniye

217

53

1 961

28

90

37

1 784

24

TR711

Kırıkkale

292

13

1 861

35

91

35

2 076

10

TR712

Aksaray

226

47

1 265

53

92

32

1 684

35

TR713

Ni÷de

221

51

2 024

25

71

50

1 593

39

TR714

Nevúehir

216

54

1 876

34

104

20

1 715

32

TR715

Kırúehir

266

22

1 346

51

101

24

1 733

29

TR721

Kayseri

219

52

1 885

32

119

9

1 521

43

TR722

Sivas

293

11

1 658

41

76

45

1 741

28

Kaynak: (4) Türkiye Elektrik Da÷ıtım Anonim ùirketi
(5) Emniyet Genel Müdürlü÷ü
(6) Emniyet Genel Müdürlü÷ü, Jandarma Genel Komutanlı÷ı

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

23

Temel Göstergeler
1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar (devam)
Belediyelerde kiúi baúna
temin edilen günlük su
miktar
2008

24

Kiúi baúna toplam
elektrik tüketimi (4)
2009

Bir milyon nüfusta trafik
kaza says(6)
2008

Bin kiúi baúna
otomobil says(5)
2010

(litre/
kiúi-gün)
290

Sra
14

(KWh)
1 077

Sra
60

67

55

1 367

51

Sra

Sra

TR723

Yozgat

TR811

Zonguldak

208

60

4 053

6

99

26

1 266

58

TR812

Karabük

190

69

3 409

9

119

9

1 646

37

TR813

Bartn

304

8

1 380

49

97

28

1 349

53

TR821

Kastamonu

239

39

1 714

40

110

15

1 759

26

TR822

Çankr

264

23

1 171

56

64

56

2 732

3

TR823

Sinop

245

37

1 190

54

94

30

1 180

59

TR831

Samsun

295

10

1 542

43

78

42

1 538

41

TR832

Tokat

273

18

997

64

75

48

1 312

54

TR833

Çorum

192

65

1 159

57

97

28

1 843

21

TR834

Amasya

256

29

1 379

50

99

26

1 733

29

TR901

Trabzon

345

4

1 281

52

70

52

1 379

49

TR902

Ordu

210

58

1 180

55

58

57

1 411

47

TR903

Giresun

228

46

1 000

63

55

60

1 449

46

TR904

Rize

199

63

1 932

29

58

57

1 374

50

TR905

Artvin

261

26

1 477

45

57

59

1 405

48

TR906

Gümüúhane

226

47

947

67

43

66

1 812

23

TRA11

Erzurum

304

8

1 083

59

51

62

1 028

62

TRA12

Erzincan

316

6

1 124

58

76

45

2 136

9

TRA13

Bayburt

246

36

822

70

49

63

1 361

52

TRA21 A÷r

211

57

534

81

16

78

633

75

TRA22 Kars

245

37

844

69

27

67

750

70

TRA23 I÷dr

162

77

588

79

24

70

891

68

TRA24 Ardahan

322

5

700

74

22

73

704

72

TRB11

Malatya

271

20

1 388

48

69

53

1 285

55

TRB12

Elaz÷

192

65

1 485

44

71

50

1 278

56

TRB13

Bingöl

192

65

547

80

18

76

679

73

TRB14

Tunceli

197

64

982

65

25

69

1 006

64

TRB21

Van

378

2

626

78

23

72

647

74

TRB22

Muú

238

41

696

75

16

78

448

81

TRB23

Bitlis

293

11

692

76

19

75

927

66

TRB24

Hakkari

175

72

642

77

11

80

615

76

TRC11

Gaziantep

289

15

2 329

18

75

48

1 268

57

TRC12

Adyaman

213

56

1 420

47

49

63

899

67

TRC13

Kilis

185

70

970

66

52

61

1 108

60

TRC21

ùanlurfa

236

42

780

71

45

65

715

71

TRC22

Diyarbakr

236

42

736

73

26

68

793

69

TRC31

Mardin

165

76

1 016

62

22

73

524

78

TRC32

Batman

254

30

849

68

24

70

556

77

TRC33

ùrnak

105

81

777

72

8

81

501

79

TRC34

Siirt

131

80

1 025

61

18

76

487

80

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler
1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar (devam)

Kiúi baúna ithalat(7)
2009

øúsizlik oran
2009
(%)

Sra

($)

Kiúi baúna ihracat(7)
2009
Sra

($)

Sra

TR

Türkiye

14,0

-

1 942

-

1 408

-

TR100

østanbul

16,8

17

6 098

2

4 300

1

TR211

Tekirda÷

11,9

45

605

14

617

22

TR212

Edirne

13,4

36

212

28

236

40

TR213

Kırklareli

13,6

33

185

31

206

42

TR221

Balıkesir

9,1

57

271

24

320

31
45

TR222

Çanakkale

7,3

65

47

57

180

TR310

øzmir

16,2

19

1 620

7

1 582

7

TR321

Aydın

16,4

18

130

37

434

25

TR322

Denizli

13,2

37

1 238

9

1 714

6

TR323

Mu÷la

12,1

43

177

33

241

38

TR331

Manisa

11,7

46

449

17

685

18

TR332

Afyonkarahisar

10,8

50

58

52

297

33

TR333

Kütahya

9,1

57

143

35

178

46

TR334

Uúak

12,0

44

255

25

289

34

TR411

Bursa

14,7

27

2 776

4

3 551

2

TR412

Eskiúehir

15,2

24

547

15

738

16

TR413

Bilecik

8,5

59

235

27

162

50

TR421

Kocaeli

17,0

14

9 424

1

3 007

3

TR422

Sakarya

11,0

48

1 055

10

1 999

4

TR423

Düzce

14,6

28

148

34

192

43

TR424

Bolu

11,5

47

366

21

168

48

TR425

Yalova

17,8

10

184

32

166

49

TR510

Ankara

13,6

33

3 545

3

1 056

11

TR521

Konya

10,8

50

293

22

369

28

TR522

Karaman

7,5

63

187

30

628

21

TR611

Antalya

12,7

41

240

26

341

29

TR612

Isparta

10,5

52

77

47

177

47

TR613

Burdur

5,1

77

89

43

642

19

TR621

Adana

26,5

1

821

13

551

23

TR622

Mersin

17,6

12

420

18

639

20

TR631

Hatay

19,0

6

1 877

6

979

12

TR632

Kahramanmaraú

16,0

21

526

16

415

27

TR633

Osmaniye

19,4

4

60

51

21

70

TR711

Kırıkkale

19,3

5

8

73

22

69

TR712

Aksaray

13,1

39

84

44

150

51

TR713

Ni÷de

13,8

32

45

59

107

53

TR714

Nevúehir

9,9

55

50

55

73

61

TR715

Kırúehir

15,6

22

385

19

500

24

TR721

Kayseri

14,1

31

831

12

800

14

TR722

Sivas

13,2

37

137

36

59

63

(7) øhracat ve ithalat verileri, firma vergi kimlik numaralarının ba÷lı oldu÷u ile göre oluúturulmuú olup, ili belirsiz olanlar Türkiye toplamında verilmiútir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

25

Temel Göstergeler
1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar (devam)
(7)

øúsizlik oran
2009

26

Kiúi baúna ihracat(7)
2009

Kiúi baúna ithalat
2009

(%)

Sra

($)

Sra

($)

Sra

11,0

48

29

64

19

71

Zonguldak

7,3

65

2 244

5

707

17

TR812

Karabük

8,4

60

979

11

266

36

TR813

Bartın

6,4

72

47

57

78

59

TR821

Kastamonu

7,3

65

106

40

230

41

TR822

Çankırı

9,5

56

44

60

99

55

TR823

Sinop

10,4

53

21

66

100

54

TR831

Samsun

7,3

65

384

20

243

37

TR832

Tokat

5,9

74

22

65

35

66

TR833

Çorum

6,3

73

126

38

183

44

TR834

Amasya

6,9

69

40

61

67

62

TR901

Trabzon

6,6

70

106

40

1 066

10

TR902

Ordu

5,9

74

95

42

284

35

TR903

Giresun

6,5

71

15

69

241

38

TR904

Rize

4,6

78

51

54

813

13

TR905

Artvin

5,6

76

293

22

332

30

TR906

Gümüúhane

4,4

80

0

79

1

79

TRA11

Erzurum

7,9

61

74

48

31

68

TRA12

Erzincan

7,6

62

6

75

46

65

TR723

Yozgat

TR811

TRA13

Bayburt

4,5

79

12

71

2

78

TRA21

A÷r

10,1

54

84

44

82

57

TRA22

Kars

7,4

64

3

77

1

79

TRA23

I÷dr

12,6

42

14

70

434

25

TRA24

Ardahan

4,2

81

0

79

17

72

TRB11

Malatya

14,6

28

64

50

300

32

TRB12

Elazı÷

18,1

8

68

49

55

64

TRB13

Bingöl

17,8

10

1

78

6

76

TRB14

Tunceli

18,6

7

0

79

0

81

TRB21

Van

15,6

22

12

71

17

72

TRB22

Muú

16,2

19

8

73

16

74

TRB23

Bitlis

14,3

30

4

76

9

75

TRB24

Hakkari

19,7

3

33

62

1 554

8

TRC11

Gaziantep

17,4

13

1 287

8

1 786

5

TRC12

Adıyaman

17,9

9

57

53

99

55

TRC13

Kilis

14,9

25

212

28

135

52

TRC21

ùanlıurfa

17,0

14

121

39

80

58

TRC22

Diyarbakır

20,6

2

16

68

76

60

TRC31

Mardin

12,8

40

81

46

745

15

TRC32

Batman

13,5

35

31

63

33

67

TRC33

ùırnak

17,0

14

17

67

1 411

9

TRC34

Siirt

14,8

26

48

56

3

77

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Temel Göstergeler
1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar (devam)
Kiúi baúna hayvansal
ürünler de÷eri
2009

Kiúi baúna canl
hayvanlar de÷eri
2009

Kiúi baúna bitkisel
üretim de÷eri
2009
(YTL)

Sra

(YTL)

Sra

(YTL)

Türkiye

941

-

388

-

367

-

TR100

østanbul

18

81

16

81

25

81

TR211

Tekirda÷

959

46

460

51

408

41

TR212

Edirne

2 747

2

977

17

719

14

TR213

Kırklareli

1 316

32

859

19

510

29

Balıkesir

1 444

26

1 086

12

2 042

2

TR222

Çanakkale

2 532

6

1 088

11

698

15

TR310

øzmir

692

60

293

62

464

33

TR321

Aydın

1 473

25

673

31

522

26

Denizli

1 543

21

500

45

341

49

TR323

Mu÷la

1 808

15

462

50

546

25

TR331

Manisa

1 785

17

471

48

884

9

TR332

Afyonkarahisar

1 411

28

983

16

1 088

6

TR333

Kütahya

981

43

645

33

343

48

TR334

Uúak

TR

TR221

TR322

TR411

Bursa

TR412

Eskiúehir

TR413

Bilecik

TR421

Kocaeli

TR422

Sakarya

TR423

Düzce

TR424

Bolu

TR425

Yalova

TR510

Ankara

Sra

1 355

31

805

21

386

42

956

47

190

73

239

62
43

869

52

519

44

380

1 883

14

572

40

642

18

197

79

134

77

249

60

1 101

38

541

43

1 346

4
59

965

45

276

64

251

1 098

39

1 829

3

7 798

1

825

56

77

80

194

69

460

68

114

78

144

73

24

602

36

591

23

TR521

Konya

1 493

TR522

Karaman

4 505

1

586

38

475

31

TR611

Antalya

2 596

3

190

73

164

71

TR612

Isparta

2 510

7

498

46

364

45

Burdur

1 691

18

1 597

4

1 050

7

TR621

Adana

1 255

34

233

70

219

63

TR622

Mersin

2 421

8

248

69

205

66

TR631

Hatay

1 444

26

176

75

126

78

TR632

Kahramanmaraú

1 237

35

262

67

204

67

TR633

Osmaniye

1 211

36

369

57

244

61

TR711

Kırıkkale

966

44

465

49

314

54

TR712

Aksaray

2 071

13

835

20

577

24

TR713

Ni÷de

2 534

5

641

34

452

34

Nevúehir

2 135

10

374

54

320

53

TR715

Kırúehir

2 106

12

777

23

681

16

TR721

Kayseri

592

63

447

52

425

40

TR722

Sivas

837

53

744

27

436

38

TR613

TR714

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

27

Temel Göstergeler
1.2 øBBS üçüncü düzey (81 il) gösterge ve sralamalar (devam)

(YTL)

Sra

(YTL)

Sra

(YTL)

1 551

20

741

28

451

35

Zonguldak

287

78

370

56

148

72

TR812

Karabük

300

77

200

72

266

58

TR813

Bartın

703

59

747

26

470

32

TR821

Kastamonu

1 146

37

1 151

8

665

17

TR822

Çankırı

1 562

19

951

18

1 144

5

903

49

733

30

512

28

TR723

Yozgat

TR811

Sra

TR823

Sinop

TR831

Samsun

1 368

30

371

55

334

51

TR832

Tokat

1 805

16

655

32

338

50

TR833

Çorum

1 311

33

765

25

784

10

TR834

Amasya

2 569

4

775

24

728

13

TR901

Trabzon

674

61

231

71

313

55

TR902

Ordu

873

51

257

68

349

47

TR903

Giresun

1 040

41

299

61

373

44

TR904

Rize

2 165

9

89

79

196

68

Artvin

1 389

29

635

35

641

19

TR906

Gümüúhane

1 059

40

987

15

768

12

TRA11

Erzurum

305

76

1 149

9

607

21

TRA12

Erzincan

1 502

22

991

14

522

26

TRA13

Bayburt

391

70

1 580

5

902

8

TRA21 A÷r

320

75

1 067

13

312

56

TRA22 Kars

504

66

2 301

2

599

22

TRA23 I÷dr

829

55

1 280

6

334

51

TRA24 Ardahan

347

72

3 718

1

1 814

3

48

376

53

436

38

574

39

625

20

TR905

TRB11

Malatya

952

TRB12

Elazı÷

719

57

TRB13

Bingöl

333

74

737

29

437

37

TRB14

Tunceli

579

64

1 109

10

780

11

TRB21

Van

133

80

795

22

298

57

TRB22

Muú

425

69

1 174

7

490

30

TRB23

Bitlis

368

71

592

37

448

36

TRB24

Hakkari

643

62

571

41

350

46

TRC11

Gaziantep

556

65

135

76

86

80

Adıyaman

717

58

271

66

174

70

11

279

63

144

73

TRC12

28

Kiúi baúna hayvansal
ürünler de÷eri
2009

Kiúi baúna canl
hayvanlar de÷eri
2009

Kiúi baúna bitkisel
üretim de÷eri
2009

TRC13

Kilis

2 112

TRC21

ùanlıurfa

1 501

23

553

42

213

65

TRC22

Diyarbakır

835

54

324

59

219

63

TRC31

Mardin

1 018

42

324

59

129

76

73

348

58

99

79

TRC32

Batman

339

TRC33

ùırnak

465

67

272

65

128

77

TRC34

Siirt

896

50

490

47

143

75

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Sayfa

Açklama

31

Tablo
Nüfus E÷ilimleri ve Demografi
2.1 Cinsiyet ve yaú grubuna göre nüfus, 2009-2010

35

2.2 ùehir ve köy nüfusu, 2009-2010

37

2.3 Belediye, ilçe ve köy sayısı, 2009-2010

37

2.4 Medeni duruma göre nüfus (15 + yaú), 2009-2010

38

2.5 Okuma yazma durumu ve cinsiyete göre nüfus (6 + yaú), 2009-2010

39

2.6 Bitirilen e÷itim düzeyi ve cinsiyete göre nüfus (15 + yaú), 2009-2010

40

2.7 Cinsiyet ve yaú grubuna göre ölüm sayısı, 2001-2008

42

2.8 Yaú gruplarına göre evlenme sayısı, 2003-2009

45

2.9 Yaú gruplarına göre boúanma sayısı, 2003-2009

47

2.10 Evlilik süresine göre boúanmalar, 2003-2009

49

2.11 Cinsiyet ve yaú grubuna göre intihar eden sayısı, 2002-2009

50

Sa÷lk
2.12 Kamu ve özel hastane ve hastane yatak sayısı, 2004-2007

53

2.13 Sa÷lık personeli sayısı, 2000-2006

54

E÷itim
2.14 E÷itim seviyesine göre okul, ö÷retmen ve ö÷renci sayıları, 2002-2011

55

2.15 Ö÷retmen baúına düúen ö÷renci sayıları, 2002-2011

59

2.16 Yüksekö÷retim kurumlarında kendi biriminde görevli ö÷retim elemanı sayısı,
2002-2010

61

2.17 Yüksekö÷retim kurumlarında önlisans ve lisans düzeyinde ö÷renci sayıları,
2002-2010

62

Kültür
2.18 Halk kütüphanesi, kitap ve yararlanma sayısı, 2002-2009

63

2.19 Müzeler, mevcut eserler ve ziyaretçi sayısı, 2002-2009

64

2.20 Sinema salonu, gösteri ve seyirci sayısı, 2002-2009

65

2.21 Tiyatro salonu, gösteri ve seyirci sayısı, 2001-2009

66

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

29

Nüfus ve Sosyal Yapı

Sayfa

Tablo
Adalet
2.22 Türlerine göre ceza infaz kurumu sayısı, 2001-2008

67

2.23 Suçun iúlendi÷i yerleúim yeri ve e÷itim durumuna göre ceza infaz kurumuna
giren hükümlüler, 2001-2008

68

2.24 Suçun iúlendi÷i yerleúim yeri ve suç türüne göre ceza infaz kurumuna giren
hükümlüler, 2003-2008

69

Seçim
2.25 Belediye Baúkanlı÷ı Seçimi, seçmen ve oy bilgileri, 2009

73

2.26 Milletvekili Genel Seçimi, seçmen ve oy bilgileri, 2007

74

2.27 Halk oylaması sonuçları, 2010

74

Çevre
2.28 Belediye atıksu istatistikleri, 2002-2008

75

2.29 øçme ve kullanma suyu úebekesi ve arıtma tesisleri, 2001-2008

76

2.30 Atık istatistikleri, 2002-2008

78

øúgücü
2.31 Kurumsal olmayan sivil nüfusun yıllara göre iúgücü durumu, 2009-2010

79

2.32 østihdam edilenlerin sektörel da÷ılımı, 2009-2010

79

2.33 øú arama süresine göre iúsizler, 2009-2010

80

2.34 E÷itim durumuna göre iúgücü, iúsiz, istihdam durumu, 2009-2010

80

2.35 østihdam edilenlerin yıllara göre iúteki durumu, 2009-2010

81

2.36 øúgücüne dahil olmayanların yıllara göre iúgücüne dahil olmama
nedenleri, 2009-2010

81

Gelir Da÷lm
2.37 Gelir da÷ılımı, 2003

82

Tüketim Harcamalar
2.38 Harcama türlerine göre hanehalkı tüketim harcamasının da÷ılımı, 2005-2009

30

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

83

Nüfus ve Sosyal Yapı
2. NÜFUS VE SOSYAL YAPI
Bu bölümde bölgenin nüfusuna ait veriler, 2009 ve 2010 yl Adrese Dayal Nüfus Kayt Sistemi sonuçlarna aittir.

Tanm ve Kavramlar
2.1 Nüfus E÷ilimleri ve Demografi
ùehir nüfusu: øl ve ilçe merkezleri belediye snrlar içindeki nüfustur.
Köy nüfusu: Belde ve köylerdeki nüfustur.
Evlenme: Türk Medeni Kanunu’na göre evlenmeye ehil erkek ve kadnn, yetkili kanuni merci önünde
yapmú olduklar çift tarafl bir akittir.
Boúanma: Erkek ile kadnn, yeni bir evlenme yapacak úekilde hukuki bir kararla evliliklerini tamamen sona
erdirmeleridir.
øntihar: Kiúinin psiúik tabakalarnda meydana gelen bir iç çatúma sonucunda, kendi kendini, bilerek ve
isteyerek öldürme úeklidir.
Ölüm: Canl do÷um olay gerçekleútikten sonraki herhangi bir zamanda, yaúamsal fonksiyonlarn tamamen
yitirilmesidir.

2.2 Sa÷lk
Hekim: En az ortaö÷retimden sonra 6 yllk tp ö÷renimini bitirenlere hekim denir. Özel alanlarda belirli bir
süre ihtisas yapmú olanlara ise mütehasss (uzman hekim) denir.
Sa÷lk memuru: ølkö÷retim üzerine 4 yllk lise ile ortaö÷retim üzerine 2 yllk ön lisans ve 4 yllk lisans
düzeyinde toplum sa÷l÷ bölümünden mezun sa÷lk meslek mensubudur.
Not: 2007 ylnda yaymlanan 5634 sayl Hemúirelik Kanunu’nda De÷iúiklik Yaplmasna Dair Kanun hükümleri
do÷rultusunda; sa÷lk memurlu÷u hemúireli÷e eúde÷er tutularak sa÷lk memurlu÷u program hemúirelik programyla
birleútirilmiú olup sa÷lk memurlu÷u e÷itimi sonlandrlmútr.
Ebe: ølkö÷retim üzerine 4 yllk lise ile ortaö÷retim üzerine 2 yllk ön lisans ve 4 yllk lisans düzeyinde ebelik
bölümünden mezun sa÷lk meslek mensubudur.
Not: Lise ve ön lisans düzeyinde ebelik e÷itimi devam etmemektedir.
Hemúire: ølkö÷retim üzerine 4 yllk lise ile ortaö÷retim üzerine 2 yllk ön lisans ve 4 yllk lisans düzeyinde
hemúirelik bölümünden mezun sa÷lk meslek mensubudur.
Not: 2007 ylnda yaymlanan 5634 sayl Hemúirelik Kanunu’nda De÷iúiklik Yaplmasna Dair Kanun
hükümleri do÷rultusunda; hemúirelik e÷itimi lisans düzeyinde tanmlanmakta olup geçici maddeyle 2012 yl sonuna
kadar lise düzeyinde e÷itime devam edilece÷i belirtilmektedir. Ön lisans düzeyinde hemúirelik e÷itimi devam
etmemektedir.
Hastane: Yatrlarak veya ayakta hasta muayene ve tedavi eden, gerekli shhi ve fenni úartlara uygun
kuruluúlardr.

2.3 E÷itim
Ö÷renci: Ö÷renim görmek amacyla ders alan, bir bilim ve sanat yetkilisinin gözetimi ve yol göstericili÷i
altnda belli bir konuda çalúan veya özel ders alan kimse.
Okulöncesi e÷itim: øste÷e ba÷l olarak zorunlu ilkö÷retim ça÷na gelmemiú 3-5 yaú grubundaki çocuklarn
e÷itimini kapsar.
ølkö÷retim: 1997/’98 ö÷retim ylndan önce ilkokullarda 5 yllk zorunlu e÷itim uygulanmakta, 6-10 yaú
grubundaki çocuklar kapsamaktadr. 18. 08. 1997 tarihinde çkan 4306 sayl yasa ile 1997/’98 ö÷retim
TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

31

Nüfus ve Sosyal Yapı
yılından itibaren 8 yıllık kesintisiz zorunlu ilkö÷retime geçilmiútir. Bu okulları bitirenlere ilkö÷retim diploması
verilmektedir. ølkö÷retim 6-13 yaú grubundaki çocukların e÷itimini kapsamaktadır.
kapsar.

Ortaö÷retim: ølkö÷retime dayalı, en az üç yıllık genel, mesleki ve teknik ö÷retim kurumlarının tümünü

2.4 Kültür
Kütüphane: Bünyesinde kitap, süreli yayınlar ile di÷er tüm basılı ve yazılı malzemelerin teknik
yöntemler ile tasnif edilerek toplandı÷ı, korundu÷u, belirli kurallar içinde halkın kullanımına açık olan yerlerdir.
Müzeler: Müzeler tarih öncesi ve sonrasının kültür ve sanat de÷erine sahip her türlü taúınır ve
taúınmaz eserlerinin korunup tanıtıldı÷ı yerlerdir.

2.5 Seçim
Siyasi Parti: Anayasa ve kanunlara uygun olarak, milletvekili ve mahalli idareler seçimleri yoluyla,
tüzük ve programlarında belirlenen görüúleri do÷rultusunda çalıúmaları ve açık propagandaları ile milli iradenin
oluúmasını sa÷layarak, demokratik bir Devlet ve toplum düzeni içinde ülkenin ça÷daú medeniyet seviyesine
ulaúması amacını güden ve ülke çapında faaliyet göstermek üzere teúkilatlanan tüzel kiúili÷e sahip kuruluútur.
Seçmen: 18 yaúını dolduran ve seçmen kütü÷üne kayıtlı her Türk vatandaúı seçmendir.
Milletvekili says: 2839 sayılı Milletvekili Kanunu’nun 3. maddesi 4125 Sayılı Kanun’un 8. maddesi ile
de÷iútirilerek, 450 olan milletvekili sayısı, 1995 Milletvekili Genel Seçimi’nde 550’ye çıkarılmıútır.
Toplam geçerli oy says: Bir siyasi partinin, seçim çevrelerinden aldı÷ı geçerli toplam oyu ile gümrük
kapılarından aldı÷ı oy toplamı, o siyasi partinin yurt genelinde aldı÷ı toplam geçerli oy sayısını ifade etmektedir.

2.6 Çevre
øçme ve kullanma suyu úebekesi: ønsanların günlük faaliyetlerinde içme, yıkanma ve temizlik
ihtiyaçları için kullandıkları suyun da÷ıtımı için kullanılan borulu sistemdir.
Kanalizasyon úebekesi: Atıksuları toplamaya, uzaklaútırmaya ve arıtma tesislerine ya da deúarj edilen
yere iletmeye yarayan birbirleriyle ba÷lantılı boru ya da kanallardan oluúan sistemdir.
Artma tesisi: Atıksu içerisinde kirlili÷e neden olan yabancı maddelerin de÷iúik metodlarla (fiziksel,
kimyasal, biyolojik) atıksudan uzaklaútırıldı÷ı birimlere denir.

2.7 øúgücü
Kurumsal olmayan sivil nüfus: Okul, yurt, otel, çocuk yuvası, huzurevi, hastahane, hapishane, kıúla
ya da orduevinde ikamet edenler dıúında kalan nüfustur.
øúgücü: østihdam edilenler ile iúsizlerin oluúturdu÷u tüm nüfusu kapsar.
østihdam edilenler: øúbaúında olanlar ve iúbaúında olmayanlar grubuna dahil olan kurumsal olmayan
çalıúma ça÷ındaki tüm nüfus istihdam edilen nüfustur.

32

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

øúsiz: Referans dönemi içinde istihdamda olmayan (kar karúılı÷ı, yevmiyeli, ücretli yada ücretsiz olarak
hiç bir iúte çalıúmamıú ve böyle bir iú ile ba÷lantısı olmayan) kiúilerden iú aramak için son üç ay içinde iú arama
kanallarından en az birini kullanmıú ve 15 gün içinde iúbaúı yapabilecek durumda olan kurumsal olmayan çalıúma
ça÷ındaki fertler iúsiz nüfusa dahildirler. Ayrıca; iú bulmuú ya da kendi iúini kurmuú ancak, iúe baúlamak ya da
iúbaúı yapmak için çeúitli eksikliklerini tamamlamak amacıyla bekleyenlerden 15 gün içinde, iúbaúı yapabilecek
kiúiler de iúsiz nüfus kapsamına dahildirler.
øúgücüne dahil olmayan nüfus: øúsiz veya istihdamda olmayan kurumsal olmayan çalıúma ça÷ındaki
nüfustur. Bu grup da kendi arasında gruplara ayrılır. øú arayıp, son üç ayda iú arama kanalı kullanmayanlar: øú
aradı÷ını ve 15 gün içerisinde iúbaúı yapabilece÷ini, ancak referans döneminde son üç ayda aktif olarak herhangi
bir iú arama kanalını kullanmadı÷ını belirten kiúilerdir. øú aramayıp, iúbaúı yapmaya hazır olanlar: Ankette iki ayrı
grupta ölçülmektedir. 1) øú bulma ümidi olmayanlar: Bölgede iú bulunmadı÷ına veya bölgede kendisine uygun iú
olmadı÷ına inandı÷ı ya da nereden iú arayaca÷ını bilmedi÷i için iú aramayıp, ancak iú baúı yapmaya hazır
oldu÷unu belirten kiúilerdir. 2) Di÷er: Mevsimlik çalıúma, ev kadını olma, ö÷rencilik, irad sahibi olma, emeklilik ve
çalıúamaz halde olma gibi nedenlerle iú aramayıp ancak iúbaúı yapmaya hazır oldu÷unu belirten kiúilerdir.
Mevsimlik çalúanlar: Mevsimlik çalıúması nedeniyle iú aramayan ve iú baúı yapmaya hazır olmayan
kiúilerdir.
Ev iúleriyle meúgul: Kendi evinde ev iúleriyle meúgul olması nedeniyle iú aramayan ve iú baúı yapmaya
hazır olmayan kiúilerdir.
E÷itim/Ö÷retime devam ediyor: Bir ö÷renim kurumuna veya kursa devam etmesi nedeniyle iú
aramayan ve iú baúı yapmaya hazır olmayan kiúilerdir.
Emekli: Bir sosyal güvenlik kuruluúundan emekli oldu÷u için iú aramayan ve iú baúı yapmaya hazır
olmayan kiúilerdir.
Çalúamaz halde: Bedensel özür, hastalık veya yaúlılık nedeniyle iú aramayan ve iú baúı yapmaya hazır
olmayan kiúilerdir.
øúgücüne katlma oran: øúgücünün kurumsal olmayan çalıúma ça÷ındaki nüfus içindeki oranıdır.
øúsizlik oran: øúgücündeki her 100 kiúi içinde iúsiz olanlarının sayısıdır. Bir baúka deyiúle, iúsiz
hanehalkı nüfusunun iúgücüne oranıdır.

2.8 Gelir da÷lm
Hanehalk: Aralarında akrabalık ba÷ı bulunsun ya da bulunmasın aynı konutta veya konutlarda, aynı
konutun bir bölümünde yaúayan, kazanç ve masraflarını ayırmayan, hanehalkı hizmet ve yönetimine katılan bir
veya birden fazla kiúiden oluúan topluluk.
Hanehalk ferdi: Hanehalkını meydana getiren toplulu÷un her bir üyesidir. Bununla birlikte askerde,
hapiste olanlar ve huzurevlerinde kalan yaúlılar ve yurtta kalan ö÷renciler, hanede kalıú süresi ne olursa olsun
misafirler ve hanehalkından evlenme, askere gitme, çalıúmaya gitme gibi sebeplerle kesin olarak ayrılanlar
hanehalkı ferdi olarak kapsanmamaktadır.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

33

Nüfus ve Sosyal Yapı
Hanehalk kullanlabilir gelirine göre sral % 20’lik gruplar: Anket kapsamında görüúme yapılan
tüm hanelerin son bir yılda elde etti÷i toplam kullanılabilir hanehalkı gelirleri; her ay için farklı bir referans
dönemini içermesi ve tüm gelirlerin karúılaútırılabilir olması amacıyla inflate edilerek yıl sonuna (Aralık ayına)
çekilmiútir. Daha sonra, elde edilen hanehalkı kullanılabilir yıllık gelirleri küçükten büyü÷e do÷ru sıralanmıú,
haneler 5 eúit parçaya bölünmek suretiyle % 20’lik gruplar oluúturularak, her bir grubun harcamadan aldı÷ı pay
hesaplanmıútır.

2.9 Tüketim harcamalar
Tüketim harcamas: Hanehalklarının tüketim amacıyla yapmıú oldukları ve aúa÷ıdaki bileúenlerden
oluúan aylık ortalama harcama de÷erleridir:
1. Satn alú: Herhangi bir mal ya da hizmete belli bir ücret ödeyerek sahip olmaktır. Hanehalkının
anket ayında kendi ihtiyaçlarını karúılamak üzere tüketim amaçlı olarak yaptıkları satın alıúlar kapsanmıútır.
2. Kendi üretiminden tüketim: Hanelerin kendi üretimleri sonucu elde ettikleri maddeleri, ya
ürettikleri gibi ya da iúleyerek tüketmeleridir. Örne÷in; hanehalkının kendi üretti÷i sütün anket ayında yine süt
olarak ya da peynir yapılarak tüketilen de÷eri harcama olarak kapsanmıútır.
3. Ayni gelirlerden tüketim: Hanede iktisaden faal olan fertlerin çalıútıkları iúyerinde üretilen ya da
satıúa sunulan mal ve hizmetlerden hanede tüketilenler, ayni gelirlerden tüketim olarak alınmıútır. Örne÷in;
ücretli olarak çalıúan bir ferde iúyerince verilen yiyecek, giyecek vb. maddeler, servis vb. hizmetler ücretlinin elde
etti÷i ayni gelirden tüketim olarak; iúveren ya da kendi hesabına çalıúan bir ferdin de kendisine ait iúyerinde
üretti÷i ya da sattı÷ı mallardan hanesine tüketmek üzere getirdikleri ayni gelirden tüketim olarak
de÷erlendirilmiútir.
4. Hanehalknn özel kiúi veya kuruluúlara vermek üzere hediye veya yardm úeklinde satn
ald÷ mal veya hizmetler: Hanehalkı fertleri tarafından anket ayı süresince, özel kiúi veya kuruluúlara
verilmek üzere (hediye etmek veya yardımda bulunmak amacıyla) satın alınan mal ve hizmetlerin de÷eri
kapsanmıútır.
5. Dayankl tüketim harcamalar: Hanehalkı tarafından anket ayını içine alan son bir yıl içinde
otomobil, beyaz eúya, bilgisayar, televizyon, kamera, mobilya, ısıtma ve so÷utma sistemi gibi dayanıklı tüketim
mallarına yapılan harcamaların aylık ortalama de÷eri de tüketim harcaması içinde kapsanmıútır.
6. øzafi kira: Konuta mülkiyet úekli ev sahibi, lojman ve di÷er (babasına, akrabasına vb. kiúilere ait
yerlerde ikamet edip hiç bir úekilde ücret ödemeden ya da çok düúük de÷erde kira ödeyenler) úekilde olan
hanehalkının ikamet etti÷i konutun kira de÷eri izafi kira olarak de÷erlendirilmiútir. øzafi kira, tüketim harcaması
içinde kapsanmaktadır. øzafi kira de÷eri, benzer özelliklere sahip olan, aynı semtte ve yerleúim yerinde kira ile
oturulan konutun kira de÷eri emsal alınarak hanehalkı tarafından belirlenmektedir.
Hanehalkı fertlerinin iúyeri amaçlı harcamaları ile tüketim dıúı ve yatırım amaçlı harcamaları (gayrimenkul
satın alıúı vb.) ise kapsam dıúıdır.

34

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

2.1 Cinsiyet ve yaú grubuna göre nüfus
[Adrese Dayal Nüfus Kayt Sistemi]
A. Toplam B. Erkek C. Kadn
Toplam

0-4

5-9

10-14

15-19

20-24

25-29

30-34

35-39

40-44

TR Türkiye
2009 A

72 561 312 6 155 321 6 201 647 6 502 366 6 234 620 6 280 117 6 508 860 5 911 032 5 505 313 4 676 145

B

36 462 470 3 161 153 3 183 784 3 336 975 3 197 293 3 204 748 3 306 767 2 998 464 2 764 856 2 379 230

C

36 098 842 2 994 168 3 017 863 3 165 391 3 037 327 3 075 369 3 202 093 2 912 568 2 740 457 2 296 915

2010 A

73 722 988 6 178 723 6 131 118 6 568 741 6 277 307 6 267 787 6 437 922 6 209 967 5 566 117 4 594 723

B

37 043 182 3 173 092 3 148 210 3 369 995 3 219 221 3 200 959 3 275 153 3 146 214 2 798 870 2 344 747

C

36 679 806 3 005 631 2 982 908 3 198 746 3 058 086 3 066 828 3 162 769 3 063 753 2 767 247 2 249 976

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009 A

1 135 856

129 054

141 190

140 144

122 095

112 393

98 844

72 388

70 823

48 160

B

590 115

66 323

72 539

72 076

63 444

64 065

52 426

38 442

37 319

26 051
22 109

C

545 741

62 731

68 651

68 068

58 651

48 328

46 418

33 946

33 504

2010 A

1 133 660

130 691

136 260

141 466

123 559

103 094

94 911

78 838

70 305

44 504

B

583 801

67 325

69 822

72 777

64 229

54 412

50 367

41 355

36 906

24 446

C

549 859

63 366

66 438

68 689

59 330

48 682

44 544

37 483

33 399

20 058

2009 A

537 665

69 788

77 673

73 614

61 605

52 861

46 580

31 333

30 964

18 800

B

280 000

35 973

39 798

38 057

32 173

29 679

24 705

16 664

16 425

10 387

C

257 665

33 815

37 875

35 557

29 432

23 182

21 875

14 669

14 539

8 413

2010 A

542 022

71 292

74 500

75 344

62 887

50 738

45 183

35 389

30 728

17 278

B

280 518

36 856

38 089

38 898

32 966

26 718

24 183

18 582

16 193

9 675

C

261 504

34 436

36 411

36 446

29 921

24 020

21 000

16 807

14 535

7 603

2009 A

306 536

31 203

32 533

33 277

30 493

31 856

27 191

21 144

20 519

15 107

B

159 411

15 931

16 788

17 073

15 801

18 531

14 341

11 216

10 771

8 143

C

147 125

15 272

15 745

16 204

14 692

13 325

12 850

9 928

9 748

6 964

2010 A

301 766

31 317

31 742

33 083

30 448

27 193

25 626

22 213

20 263

14 210

B

154 817

16 039

16 262

17 012

15 711

14 324

13 381

11 612

10 622

7 779

C

146 949

15 278

15 480

16 071

14 737

12 869

12 245

10 601

9 641

6 431

2009 A

183 486

19 328

21 625

22 389

19 603

17 549

16 227

12 437

11 856

8 705

B

94 611

9 980

11 142

11 371

10 175

9 742

8 575

6 566

6 148

4 612
4 093

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

C

88 875

9 348

10 483

11 018

9 428

7 807

7 652

5 871

5 708

2010 A

184 418

19 776

20 887

22 605

19 944

16 235

15 836

13 536

12 047

7 874

B

94 443

10 206

10 777

11 515

10 308

8 469

8 429

7 057

6 236

4 233

C

89 975

9 570

10 110

11 090

9 636

7 766

7 407

6 479

5 811

3 641

2009 A

108 169

8 735

9 359

10 864

10 394

10 127

8 846

7 474

7 484

5 548

B

56 093

4 439

4 811

5 575

5 295

6 113

4 805

3 996

3 975

2 909

C

52 076

4 296

4 548

5 289

5 099

4 014

4 041

3 478

3 509

2 639

2010 A

105 454

8 306

9 131

10 434

10 280

8 928

8 266

7 700

7 267

5 142

B

54 023

4 224

4 694

5 352

5 244

4 901

4 374

4 104

3 855

2 759

C

51 431

4 082

4 437

5 082

5 036

4 027

3 892

3 596

3 412

2 383

TRA24 Ardahan

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

35

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.1 Cinsiyet ve yaú grubuna göre nüfus (devam)
[Adrese Dayal Nüfus Kayt Sistemi]
A. Toplam B. Erkek C. Kadn
45-49

50-54

55-59

60-64

65-69

70-74

75-79

80-84

85-89

90+

TR Türkiye
2009 A

4 469 953 3 725 743 2 945 603 2 361 178 1 723 714 1 323 668 1 145 932

611 703

211 567

66 830

B

2 241 542 1 878 374 1 461 936 1 124 584

803 062

586 824

516 617

228 954

70 842

16 465

C

2 228 411 1 847 369 1 483 667 1 236 594

920 652

736 844

50 365

629 315

382 749

140 725

4 700 291 3 706 289 3 264 313 2 491 954 1 807 292 1 420 784 1 118 047

664 301

244 362

72 950

B

2 358 913 1 871 231 1 614 971 1 190 577

848 726

633 016

502 175

245 975

83 179

17 958

C

2 341 378 1 835 058 1 649 342 1 301 377

958 566

787 768

615 872

418 326

161 183

54 992
699

2010 A

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009 A

49 276

37 800

30 210

26 452

20 048

14 834

12 477

6 059

2 910

B

25 395

19 273

14 383

12 406

9 310

6 811

5 915

2 396

1 339

202

C

23 881

18 527

15 827

14 046

10 738

8 023

6 562

3 663

1 571

497

2010 A

53 611

35 625

33 734

27 128

21 553

15 833

11 650

6 744

3 323

831

B

27 691

18 327

16 292

12 534

10 246

7 152

5 596

2 559

1 482

283

C

25 920

17 298

17 442

14 594

11 307

8 681

6 054

4 185

1 841

548

2009 A

20 358

14 375

11 939

9 388

6 882

4 988

3 739

1 663

934

181

B

10 763

7 278

5 537

4 308

3 172

2 251

1 780

595

403

52

C

9 595

7 097

6 402

5 080

3 710

2 737

1 959

1 068

531

129

2010 A

22 513

13 276

13 894

9 439

7 396

5 368

3 598

1 919

1 050

230

B

11 986

6 794

6 556

4 236

3 513

2 395

1 715

633

458

72

C

10 527

6 482

7 338

5 203

3 883

2 973

1 883

1 286

592

158

2009 A

14 906

11 746

8 617

8 671

6 669

4 909

4 328

2 166

928

273

B

7 629

5 981

4 218

4 104

3 134

2 241

2 073

884

457

95

C

7 277

5 765

4 399

4 567

3 535

2 668

2 255

1 282

471

178

2010 A

15 960

11 507

9 081

8 939

7 196

5 259

3 926

2 405

1 092

306

B

8 159

5 903

4 516

4 194

3 417

2 406

1 894

975

486

125

C

7 801

5 604

4 565

4 745

3 779

2 853

2 032

1 430

606

181

2009 A

8 500

6 683

5 503

4 172

2 698

2 344

2 122

1 071

524

150

B

4 282

3 416

2 595

2 011

1 287

1 068

964

418

228

31

C

4 218

3 267

2 908

2 161

1 411

1 276

1 158

653

296

119

2010 A

9 160

6 415

6 337

4 395

3 034

2 336

2 062

1 192

577

170

B

4 611

3 300

3 047

2 044

1 492

1 034

953

443

246

43

C

4 549

3 115

3 290

2 351

1 542

1 302

1 109

749

331

127

2009 A

5 512

4 996

4 151

4 221

3 799

2 593

2 288

1 159

524

95

B

2 721

2 598

2 033

1 983

1 717

1 251

1 098

499

251

24

C

2 791

2 398

2 118

2 238

2 082

1 342

1 190

660

273

71

2010 A

5 978

4 427

4 422

4 355

3 927

2 870

2 064

1 228

604

125

B

2 935

2 330

2 173

2 060

1 824

1 317

1 034

508

292

43

C

3 043

2 097

2 249

2 295

2 103

1 553

1 030

720

312

82

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Not. øl, ilçe, belediye, köy ve mahallelere göre nüfuslar belirlenirken: Nüfus ve Vatandaúlık øúleri Genel Müdürlü÷ü tarafından, ilgili mevzuat ve idari kayıtlar uyarınca
Ulusal Adres Veri Tabanı (UAVT)'nda yerleúim yerlerine yönelik olarak yapılan; idari ba÷lılık, tüzel kiúilik ve isim de÷iúiklikleri dikkate alınmıútır.

36

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

2.2 ùehir ve köy nüfusu
ùehir ve köy nüfusunun toplam
nüfus içindeki oran (%)
Toplam

ùehir nüfusu

Köy nüfusu

ùehir

Köy

2009

72 561 312

54 807 219

17 754 093

75,5

24,5

2010

73 722 988

56 222 356

17 500 632

76,3

23,7

2009

1 135 856

524 507

611 349

46,2

53,8

2010

1 133 660

528 488

605 172

46,6

53,4

2009

537 665

269 147

268 518

50,1

49,9

2010

542 022

275 785

266 237

50,9

49,1

2009

306 536

126 127

180 409

41,2

58,9

2010

301 766

123 452

178 314

40,9

59,1

2009

183 486

94 685

88 801

51,6

48,4

2010

184 418

95 550

88 868

51,8

48,2

2009

108 169

34 548

73 621

31,9

68,1

2010

105 454

33 701

71 753

32,0

68,0

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

ùehir: øl ve ilçe merkezleri sınırları içindeki nüfustur.
Köy: øl ve ilçe merkezleri sınırları dıúında kalan yerleúim yerlerindeki nüfustur.

2.3 Belediye, ilçe ve köy says
Belediye
says

ølçe
says

Köy
says

2009

2 935

957

34 367

2010

2 934

957

34 402

2009

38

26

1 334

2010

38

26

1 334

2009

12

8

570

2010

12

8

570

2009

10

8

381

2010

10

8

381

2009

8

4

157

2010

8

4

157

2009

8

6

226

2010

8

6

226

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Not. 1. 31/12/2009 ve 31/12/2010 verileridir.
2. ølçe sayılarına il merkezleri / merkez ilçeler dahildir.
3. Köy sayılarına boú köyler dahildir.
4. ølçe, belediye ve köy sayıları belirlenirken; Nüfus ve Vatandaúlık øúleri Genel Müdürlü÷ü tarafından, ilgili mevzuat ve idari kayıtlar uyarınca
Ulusal Adres Veri Tabanı (UAVT)'nda yerleúim yerlerine yönelik olarak yapılan idari ba÷lılık ve tüzel kiúilik de÷iúiklikleri dikkate alınmıútır.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

37

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.4 Medeni duruma göre nüfus
[15 + yaú]
A. Toplam

B. Erkek

C. Kadn
Toplam

Hiç evlenmedi

Evli

Boúand

Eúi öldü

Bilinmeyen

TR Türkiye
2009

2010

A

53 550 830

14 789 619

34 454 747

1 440 440

2 866 024

-

B

26 710 613

8 484 618

17 239 228

581 143

405 624

-

C
A

26 840 217
54 671 391

6 305 001
15 064 319

17 215 519
35 098 388

859 297
1 562 082

2 460 400
2 946 602

-

B

27 271 726

8 650 505

17 563 753

639 910

417 558

-

C

27 399 665

6 413 814

17 534 635

922 172

2 529 044

-

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009

2010

A

724 989

259 184

427 937

5 245

32 623

-

B

378 961

157 432

213 853

2 475

5 201

-

C
A

346 028
724 736

101 752
249 517

214 084
436 007

2 770
5 547

27 422
33 665

-

B

373 636

148 135

217 442

2 608

5 451

-

C

351 100

101 382

218 565

2 939

28 214

-

TRA21 A÷r
2009

2010

A

316 402

120 498

183 218

1 094

11 592

-

B

166 091

72 660

91 245

474

1 712

-

C
A

150 311
320 705

47 838
118 562

91 973
188 908

620
1 140

9 880
12 095

-

B

166 581

70 327

93 952

487

1 815

-

C

154 124

48 235

94 956

653

10 280

-

TRA22 Kars
2009

2010

A

209 485

70 971

126 351

1 614

10 549

-

B

109 600

43 931

63 142

776

1 751

-

C
A

99 885
205 577

27 040
65 811

63 209
127 210

838
1 752

8 798
10 804

-

B

105 481

39 412

63 415

848

1 806

-

C

100 096

26 399

63 795

904

8 998

-

TRA23 I÷dr
2009

2010

A

119 906

43 407

69 331

1 833

5 335

-

B

62 009

25 675

34 834

821

679

-

C
A

57 897
120 884

17 732
42 338

34 497
71 066

1 012
1 961

4 656
5 519

-

B

61 828

24 644

35 592

874

718

-

C

59 056

17 694

35 474

1 087

4 801

-

TRA24 Ardahan
2009

2010

A

79 196

24 308

49 037

704

5 147

-

B

41 261

15 166

24 632

404

1 059

-

C

37 935
77 570

9 142
22 806

24 405
48 823

300
694

4 088
5 247

-

39 746
37 824

13 752
9 054

24 483
24 340

399
295

1 112
4 135

-

A
B
C

Not. Yabanclar kapsama alnmamútr.

38

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

2.5 Okuma yazma durumu ve cinsiyete göre nüfus
[6 + yaú]
A. Toplam

B. Erkek

C. Kadn

Toplam

Okuma yazma
bilmeyen

Okuma yazma
bilen

Bilinmeyen

TR Türkiye
2009

2010

A

65 049 093

4 672 257

57 344 379

3 032 457

B

32 612 307

915 054

30 039 678

1 657 575

C
A

32 436 786
66 133 461

3 757 203
3 825 644

27 304 701
59 525 746

1 374 882
2 782 071

B

33 154 580

700 400

30 983 102

1 471 078

C

32 978 881

3 125 244

28 542 644

1 310 993

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009

2010

A

979 833

128 198

761 704

89 931

B

509 913

28 501

432 283

49 129

C
A

469 920
976 101

99 697
99 275

329 421
797 661

40 802
79 165

B

502 859

19 545

441 877

41 437

C

473 242

79 730

355 784

37 728

TRA21 A÷r
2009

2010

A

453 257

65 454

338 914

48 889

B

236 508

15 413

194 973

26 122

C
A

216 749
456 591

50 041
49 750

143 941
363 292

22 767
43 549

B

236 470

10 202

203 991

22 277

C

220 121

39 548

159 301

21 272

TRA22 Kars
2009

2010

A

268 953

29 235

217 678

22 040

B

140 216

5 487

122 250

12 479

C
A

128 737
263 871

23 748
23 276

95 428
221 333

9 561
19 262

B

135 459

4 187

120 759

10 513

C

128 412

19 089

100 574

8 749

TRA23 I÷dr
2009

2010

A

159 971

23 498

123 939

12 534

B

82 438

5 524

70 133

6 781

C
A

77 533
160 401

17 974
17 786

53 806
131 530

5 753
11 085

B

82 083

3 493

72 766

5 824

C

78 318

14 293

58 764

5 261

TRA24 Ardahan
2009

2010

A

97 652

10 011

81 173

6 468

B

50 751

2 077

44 927

3 747

C

46 901
95 238

7 934
8 463

36 246
81 506

2 721
5 269

48 847
46 391

1 663
6 800

44 361
37 145

2 823
2 446

A
B
C

Not. Yabanclar kapsama alnmamútr.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

39

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.6 Bitirilen e÷itim düzeyi ve cinsiyete göre nüfus
[15 + yaú]
A. Toplam

B. Erkek

C. Kadn
Toplam

Okuma yazma
bilmeyen

Okuma yazma
bilen fakat bir
okul bitirmeyen

ølkokul
mezunu

ølkö÷retim
mezunu

Ortaokul veya
dengi okul
mezunu

TR Türkiye
2009

2010

A

53 550 830

4 645 638

3 222 987

18 523 823

6 324 830

2 795 917

B

26 710 613

908 628

1 279 284

8 937 271

3 408 312

1 786 153

C

26 840 217

3 737 010

1 943 703

9 586 552

2 916 518

1 009 764

A

54 671 391

3 812 092

3 208 131

15 709 975

9 662 663

3 127 204

B

27 271 726

697 305

1 171 687

6 973 926

5 497 236

1 946 744

C

27 399 665

3 114 787

2 036 444

8 736 049

4 165 427

1 180 460

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009

2010

A

724 989

127 535

100 919

175 352

93 937

19 855

B

378 961

28 337

47 579

101 533

57 412

14 227

C
A

346 028
724 736

99 198
98 936

53 340
98 254

73 819
169 797

36 525
127 766

5 628
24 443

B

373 636

19 473

41 961

91 433

78 151

16 953

C

351 100

79 463

56 293

78 364

49 615

7 490

TRA21 A÷r
2009

2010

A

316 402

65 393

59 403

63 268

36 380

5 403

B

166 091

15 405

27 752

39 844

24 238

4 106

C
A

150 311
320 705

49 988
49 717

31 651
60 487

23 424
66 579

12 142
50 469

1 297
7 284

B

166 581

10 195

25 254

38 272

33 985

5 377

C

154 124

39 522

35 233

28 307

16 484

1 907
7 768

TRA22 Kars
2009

2010

A

209 485

29 005

19 818

59 784

29 597

B

109 600

5 426

8 698

32 840

17 426

5 415

C

23 579
23 132

11 120
17 606

26 944
55 264

12 171
38 695

2 353
9 240

A

99 885
205 577

B

105 481

4 153

7 151

27 831

22 677

6 208

C

100 096

18 979

10 455

27 433

16 018

3 032

TRA23 I÷dr
2009

2010

A

119 906

23 153

14 469

25 465

16 768

3 801

B

62 009

5 441

7 827

14 971

9 612

2 551

C

57 897

17 712

6 642

10 494

7 156

1 250

A

120 884

17 637

14 195

23 710

24 014

4 440

B

61 828

3 467

6 883

13 440

13 594

2 916

C

59 056

14 170

7 312

10 270

10 420

1 524

TRA24 Ardahan
2009

2010

40

A

79 196

9 984

7 229

26 835

11 192

2 883

B

41 261

2 065

3 302

13 878

6 136

2 155

C

37 935

7 919

3 927

12 957

5 056

728

A

77 570

8 450

5 966

24 244

14 588

3 479

B

39 746

1 658

2 673

11 890

7 895

2 452

C

37 824

6 792

3 293

12 354

6 693

1 027

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

2.6 Bitirilen e÷itim düzeyi ve cinsiyete göre nüfus (devam)
[15 + yaú]
A. Toplam

B. Erkek

C. Kadn
Lise veya dengi
okul mezunu

Yüksekokul veya
fakülte mezunu

Yüksek lisans
mezunu

Doktora
mezunu

Bilinmeyen

TR Türkiye
2009

2010

A

10 379 231

4 320 813

279 268

95 500

2 962 823

B

6 002 688

2 534 434

166 285

61 301

1 626 257

C

4 376 543

1 786 379

112 983

34 199

1 336 566

A
B

11 374 336
6 556 319

4 566 049
2 692 405

365 791
217 892

113 862
70 788

2 731 288
1 447 424

C

4 818 017

1 873 644

147 899

43 074

1 283 864

A

91 849

26 130

1 336

465

87 611

B

63 276

17 199

917

350

48 131

C

28 573

8 931

419

115

39 480

A
B

98 132
65 685

27 767
17 829

1 741
1 172

606
417

77 294
40 562

C

32 447

9 938

569

189

36 732
47 610

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009

2010

TRA21 A÷r
2009

2010

A

30 167

8 168

459

151

B

22 980

5 760

344

101

25 561

C

7 187

2 408

115

50

22 049

A
B

33 900
25 029

9 123
6 214

575
413

197
125

42 374
21 717

C

8 871

2 909

162

72

20 657

TRA22 Kars
2009

2010

A

31 790

9 564

466

236

21 457

B

21 051

6 032

286

189

12 237

C

10 739

3 532

180

47

9 220

A
B

32 136
20 510

9 791
6 059

589
362

270
195

18 854
10 335

C

11 626

3 732

227

75

8 519
12 125

TRA23 I÷dr
2009

2010

A

18 605

5 214

250

56

B

11 455

3 331

166

45

6 610

C

7 150

1 883

84

11

5 515

A
B

19 991
12 009

5 600
3 492

381
254

87
63

10 829
5 710

C

7 982

2 108

127

24

5 119

A

11 287

3 184

161

22

6 419

B

7 790

2 076

121

15

3 723

C

3 497

1 108

40

7

2 696

A
B

12 105
8 137

3 253
2 064

196
143

52
34

5 237
2 800

C

3 968

1 189

53

18

2 437

TRA24 Ardahan
2009

2010

Not. Yabanclar kapsama alnmamútr.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

41

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.7 Cinsiyet ve yaú grubuna göre ölüm says
[øl ve ilçe merkezlerindeki ölümleri kapsar]
A. Toplam B. Erkek C. Kadn
1-4

5-14

15-24

25-34

35-44

45-54

55-64

65-74

75+

Bilinmeyen

Toplam

0

2001 A

175 137

14 947

2 915

2 123

3 881

4 489

8 030

15 990

25 690

45 441

51 631

-

B

99 360

8 579

1 639

1 215

2 424

2 948

5 419

11 114

16 904

26 558

22 560

-

TR Türkiye

C

75 777

6 368

1 276

908

1 457

1 541

2 611

4 876

8 786

18 883

29 071

2002 A

175 434

13 125

2 365

1 830

3 351

3 830

7 236

16 181

26 141

45 169

56 206

-

B

98 757

7 573

1 294

1 061

2 024

2 328

4 701

11 167

17 184

26 523

24 902

-

C

76 677

5 552

1 071

769

1 327

1 502

2 535

5 014

8 957

18 646

31 304

-

2003 A

184 330

12 878

2 428

2 000

3 756

4 463

7 756

17 390

27 490

46 423

59 746

-

B

103 082

7 503

1 387

1 160

2 344

2 803

5 018

11 751

17 860

27 021

26 235

-

C

81 248

5 375

1 041

840

1 412

1 660

2 738

5 639

9 630

19 402

33 511

-

2004 A

187 086

11 182

2 190

1 997

3 632

4 411

7 674

16 367

26 549

45 582

62 255

5 247

B

104 852

6 094

1 155

1 141

2 279

2 881

4 988

11 248

17 642

26 790

27 690

2 944

C

82 234

5 088

1 035

856

1 353

1 530

2 686

5 119

8 907

18 792

34 565

2 303

2005 A

197 520

11 004

2 249

2 092

3 543

4 404

7 655

17 302

28 196

47 552

67 876

5 647

B

110 253

6 298

1 213

1 185

2 302

2 869

4 967

11 814

18 614

27 878

29 840

3 273

C

87 267

4 706

1 036

907

1 241

1 535

2 688

5 488

9 582

19 674

38 036

2 374

2006 A

210 146

11 105

2 220

1 993

3 543

4 662

8 029

17 719

29 227

49 080

76 735

5 833

B

116 923

6 423

1 175

1 155

2 332

3 067

5 200

12 131

19 352

28 953

33 822

3 313

C

93 223

4 682

1 045

838

1 211

1 595

2 829

5 588

9 875

20 127

42 913

2 520

2007 A

212 731

11 284

2 015

1 978

3 228

4 544

7 671

17 629

28 693

48 258

80 996

6 435

B

118 059

6 443

1 154

1 144

2 149

2 995

4 984

12 037

19 210

28 504

35 793

3 646

C

94 672

4 841

861

834

1 079

1 549

2 687

5 592

9 483

19 754

45 203

2 789

2008 A

215 562

11 030

2 017

1 718

3 109

4 295

7 575

18 015

30 148

46 153

86 523

4 979

B

119 391

6 266

1 103

995

2 012

2 804

4 802

12 259

20 166

27 223

38 982

2 779

C

96 171

4 764

914

723

1 097

1 491

2 773

5 756

9 982

18 930

47 541

2 200

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

42

2001 A

663

56

24

8

19

17

30

49

110

171

179

-

B

377

33

12

3

9

14

14

32

69

109

82

-

C

286

23

12

5

10

3

16

17

41

62

97

-

2002 A

642

37

18

23

37

21

29

44

76

158

199

-

B

359

20

14

12

16

8

16

34

58

90

91

-

C

283

17

4

11

21

13

13

10

18

68

108

-

2003 A

668

46

13

17

21

18

18

46

105

176

208

-

B

374

25

11

7

12

8

9

25

70

107

100

-

C

294

21

2

10

9

10

9

21

35

69

108

-

2004 A

641

28

14

14

17

16

20

49

69

169

214

31

B

343

13

8

8

10

10

9

30

44

93

100

18

C

298

15

6

6

7

6

11

19

25

76

114

13

2005 A

566

17

6

10

13

11

20

39

66

146

196

42

B

320

9

5

5

3

8

11

28

43

85

93

30

C

246

8

1

5

10

3

9

11

23

61

103

12

2006 A

576

29

12

6

15

19

23

44

69

119

198

42

B

345

16

4

1

9

9

15

33

44

78

104

32

C

231

13

8

5

6

10

8

11

25

41

94

10

2007 A

757

39

15

14

16

23

24

52

87

161

281

45

B

400

23

7

10

8

14

16

40

48

85

125

24

C

357

16

8

4

8

9

8

12

39

76

156

21

2008 A

838

33

11

7

19

27

29

63

125

144

339

41

B

480

21

8

2

13

14

18

44

81

92

160

27

C

358

12

3

5

6

13

11

19

44

52

179

14

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

2.7 Cinsiyet ve yaú grubuna göre ölüm says (devam)
[øl ve ilçe merkezlerindeki ölümleri kapsar]
A. Toplam B. Erkek C. Kadn
Toplam

0

1-4

5-14

15-24

25-34

35-44

45-54

55-64

65-74

75+

Bilinmeyen

2001 A

221

35

14

4

10

11

10

21

37

50

29

-

B

134

21

8

2

5

10

5

12

28

31

12

-

C
2002 A
B
C

87
224
135
89

14
19
13
6

6
12
9
3

2
16
8
8

5
31
11
20

1
12
4
8

5
10
6
4

9
14
12
2

9
26
23
3

19
46
29
17

17
38
20
18

-

2003 A

228

23

7

10

13

10

5

12

42

56

50

-

B

122

11

5

4

7

4

4

4

24

32

27

-

C

106

12

2

6

6

6

1

8

18

24

23

-

2004 A

210

14

9

7

6

6

6

19

25

50

53

15

B

109

5

4

4

4

3

4

12

14

26

25

8

C

101

9

5

3

2

3

2

7

11

24

28

7

2005 A

152

2

2

3

6

5

5

12

24

43

37

13

B

100

1

2

1

1

4

4

10

16

30

22

9

C

52

1

-

2

5

1

1

2

8

13

15

4

2006 A

190

18

8

4

3

6

13

17

25

30

39

27

B

111

10

3

-

1

3

9

11

13

21

18

22

TRA21 A÷r

C

79

8

5

4

2

3

4

6

12

9

21

5

2007 A

286

22

10

6

11

15

13

28

30

66

69

16

B

153

13

4

4

3

9

9

21

16

33

33

8

C

133

9

6

2

8

6

4

7

14

33

36

8

2008 A

298

24

9

5

8

15

15

33

46

51

73

19

B

170

15

6

1

3

8

10

21

25

31

36

14

C

128

9

3

4

5

7

5

12

21

20

37

5

2001 A

258

14

5

3

4

3

9

16

40

71

93

-

B

145

7

2

1

2

2

5

12

23

47

44

-

TRA22 Kars

C

113

7

3

2

2

1

4

4

17

24

49

2002 A

263

10

5

3

3

6

12

23

30

75

96

-

B

143

3

4

1

3

3

6

17

22

40

44

-

C

120

7

1

2

-

3

6

6

8

35

52

2003 A

239

15

2

5

6

4

10

20

28

63

86

-

B

129

7

2

1

5

3

4

15

19

35

38

-

C

110

8

-

4

1

1

6

5

9

28

48

-

2004 A

235

12

4

-

6

7

6

17

22

68

84

9

B

128

7

3

-

3

5

3

11

17

35

40

4

C

107

5

1

-

3

2

3

6

5

33

44

5

2005 A

226

5

3

3

5

3

9

14

18

58

93

15

B

114

1

2

2

1

2

4

9

11

28

40

14

C

112

4

1

1

4

1

5

5

7

30

53

1

2006 A

180

3

2

1

6

5

4

11

24

42

74

8

B

107

1

-

1

3

-

3

8

15

29

41

6

C

73

2

2

-

3

5

1

3

9

13

33

2

2007 A

191

5

1

2

3

4

5

8

27

36

93

7

B

96

3

1

1

3

3

3

5

12

22

40

3

C

95

2

-

1

-

1

2

3

15

14

53

4

2008 A

249

5

-

1

6

7

6

12

25

39

146

2

B

143

3

-

-

5

4

2

9

20

27

72

1

C

106

2

-

1

1

3

4

3

5

12

74

1

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

43

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.7 Cinsiyet ve yaú grubuna göre ölüm says (devam)
[øl ve ilçe merkezlerindeki ölümleri kapsar]
A. Toplam B. Erkek C. Kadn
45-54

55-64

65-74

75+

Bilinmeyen

Toplam

0

1-4

5-14

15-24

25-34

35-44

2001 A

92

2

3

-

3

2

5

6

17

26

28

-

B

51

2

1

-

2

1

-

3

12

16

14

-

TRA23 I÷dr

C

41

-

2

-

1

1

5

3

5

10

14

-

2002 A

61

6

-

3

2

-

5

4

7

12

22

-

B

31

3

-

3

2

-

2

2

4

7

8

-

C

30

3

-

-

-

-

3

2

3

5

14

-

2003 A

96

7

4

1

1

2

2

6

17

23

33

-

B

56

6

4

1

-

-

-

3

13

15

14

-

C

40

1

-

-

1

2

2

3

4

8

19

-

2004 A

97

2

-

6

2

1

8

6

7

25

33

7

B

49

1

-

3

1

1

2

2

3

14

16

6

C

48

1

-

3

1

-

6

4

4

11

17

1

2005 A

96

9

1

4

2

2

3

7

13

23

25

7

B

60

7

1

2

1

1

1

5

10

13

14

5

C

36

2

-

2

1

1

2

2

3

10

11

2

2006 A

90

5

1

1

4

4

3

12

10

14

30

6

B

56

3

-

-

3

3

1

10

9

8

16

3

C

34

2

1

1

1

1

2

2

1

6

14

3

2007 A

161

4

3

5

2

3

4

11

23

33

54

19

B

89

2

2

5

2

2

3

9

17

16

21

10

C

72

2

1

-

-

1

1

2

6

17

33

9

2008 A

168

3

2

1

5

5

5

7

30

31

59

20

B

95

2

2

1

5

2

4

6

21

18

22

12

C

73

1

-

-

-

3

1

1

9

13

37

8

2001 A

92

5

2

1

2

1

6

6

16

24

29

-

B

47

3

1

-

-

1

4

5

6

15

12

-

TRA24 Ardahan

44

C

45

2

1

1

2

-

2

1

10

9

17

2002 A

94

2

1

1

1

3

2

3

13

25

43

-

B

50

1

1

-

-

1

2

3

9

14

19

-

C

44

1

-

1

1

2

-

-

4

11

24

2003 A

105

1

-

1

1

2

1

8

18

34

39

-

B

67

1

-

1

-

1

1

3

14

25

21

-

C

38

-

-

-

1

1

-

5

4

9

18

-

2004 A

99

-

1

1

3

2

-

7

15

26

44

-

B

57

-

1

1

2

1

-

5

10

18

19

-

C

42

-

-

-

1

1

-

2

5

8

25

-

2005 A

92

1

-

-

-

1

3

6

11

22

41

7

B

46

-

-

-

-

1

2

4

6

14

17

2

C

46

1

-

-

-

-

1

2

5

8

24

5

2006 A

116

3

1

-

2

4

3

4

10

33

55

1

B

71

2

1

-

2

3

2

4

7

20

29

1

C

45

1

-

-

-

1

1

-

3

13

26

-

2007 A

119

8

1

1

-

1

2

5

7

26

65

3

B

62

5

-

-

-

-

1

5

3

14

31

3

C

57

3

1

1

-

1

1

-

4

12

34

-

2008 A

123

1

-

-

-

-

3

11

24

23

61

-

B

72

1

-

-

-

-

2

8

15

16

30

-

C

51

-

-

-

-

-

1

3

9

7

31

-

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

2.8 Yaú gruplarna göre evlenme says
A. Erkek B. Kadn
Toplam

16-19

20-24

25-29

30-34

35-39

40-44

45-49

50-54

55-59

60-64

65-69

70-74

75+

Bilinmeyen

TR Türkiye
2003 A

565 468

18 924

199 060

215 184 74 323 25 446 11 379

6 628

4 267

3 019

2 408

2 111

1 687

1 032

-

B

565 468

147 535

243 954

107 896 35 102 14 801

7 292

3 919

2 188

1 232

768

399

228

154

-

2004 A

615 357

18 111

211 516

237 414 85 995 27 524 12 601

7 110

4 627

3 157

2 422

1 946

1 830

1 104

-

B

615 357

158 080

261 813

120 598 41 779 15 556

8 126

4 211

2 264

1 272

816

423

268

151

-

2005 A

641 241

18 952

214 130

255 566 89 404 27 528 13 244

7 352

4 530

3 440

2 400

2 019

1 626

1 050

-

B

641 241

167 342

265 144

131 322 43 453 15 847

8 501

4 341

2 434

1 390

718

389

225

135

-

2006 A

636 121

18 647

201 822

264 032 85 970 27 202 14 072

7 594

5 543

3 881

2 683

2 063

1 532

1 080

-

B

636 121

163 913

254 430

138 415 42 278 16 077

9 455

4 870

3 172

1 760

874

504

230

143

-

2007 A

638 311

18 315

198 418

269 688 87 497 27 697 13 066

7 628

5 374

3 684

2 427

1 997

1 440

1 080

-

B

638 311

164 087

250 828

143 251 43 311 16 672

9 155

4 806

3 018

1 581

794

448

220

140

-

2008 A

641 973

17 830

194 610

264 317 90 898 29 456 13 852

8 529

5 652

3 995

2 673

1 909

1 421

1 391

5 440

B

641 973

157 953

241 925

141 774 44 891 18 179

9 230

5 237

2 996

1 758

872

465

230

157

16 306

2009 A

591 742

16 243

172 563

240 851 87 490 29 469 13 660

9 057

6 073

4 374

2 999

2 128

1 478

1 468

3 889

B

591 742

143 178

217 547

132 455 42 887 18 897

9 065

6 028

3 647

2 147

1 151

577

289

210

13 664

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2003 A

10 642

256

2 465

4 234

2 203

854

291

124

53

61

38

30

19

14

-

B

10 642

2 426

4 424

2 191

903

397

167

81

25

18

5

4

1

-

-

2004 A

12 990

252

2 916

4 978

3 123

995

359

141

69

42

33

33

31

18

-

B

12 990

2 921

5 301

2 625

1 380

429

205

66

29

17

11

2

3

1

-

2005 A

16 348

358

3 846

6 540

3 736

1 033

420

153

76

62

49

30

25

20

-

B

16 348

4 130

6 534

3 258

1 594

414

250

93

37

15

9

6

6

2

-

2006 A

13 406

269

3 255

5 951

2 554

683

360

103

89

52

32

33

15

10

-

B

13 406

3 901

4 998

2 882

1 018

282

207

55

40

7

6

7

2

1

-

2007 A

12 343

336

3 011

5 941

2 011

565

215

85

53

39

37

18

21

11

-

B

12 343

3 933

4 535

2 638

774

240

132

38

21

18

5

4

4

1

-

2008 A

12 777

389

3 311

6 034

1 913

564

193

104

76

41

37

18

20

20

57
207

B

12 777

4 265

4 634

2 487

727

260

95

43

29

16

6

5

2

1

2009 A

11 529

396

3 032

5 448

1 673

525

160

88

55

46

37

23

11

14

21

B

11 529

4 176

4 104

2 140

547

249

81

51

29

7

8

6

-

1

130

2003 A

4 374

111

878

1 646

1 005

443

144

61

26

23

14

11

5

7

-

B

4 374

750

1 807

973

466

223

95

44

9

6

1

-

-

-

-

2004 A

6 914

127

1 351

2 536

1 814

637

230

86

42

24

21

21

14

11

-

B

6 914

1 249

2 754

1 507

907

276

141

44

20

11

4

1

-

-

-

2005 A

8 590

166

1 890

3 423

2 077

582

254

69

35

34

23

14

14

9

-

B

8 590

1 944

3 431

1 786

945

241

155

53

17

10

2

3

3

-

-

2006 A

6 569

163

1 676

2 871

1 216

298

173

53

48

28

16

16

7

4

-

B

6 569

1 851

2 479

1 433

508

136

110

25

20

2

5

-

-

-

-

2007 A

6 242

211

1 583

2 988

937

287

103

49

22

21

19

8

11

3

-

B

6 242

2 008

2 268

1 347

398

121

66

19

8

2

3

2

-

-

-

2008 A

6 370

250

1 784

3 011

831

278

77

42

30

16

15

8

8

9

11

B

6 370

2 244

2 289

1 215

358

125

40

18

11

4

1

2

1

-

62

2009 A

5 978

240

1 695

2 849

764

226

67

46

22

18

28

10

6

4

3

B

5 978

2 251

2 169

1 053

277

111

33

24

10

4

4

1

-

-

41

TRA21 A÷r

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

45

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.8 Yaú gruplarna göre evlenme says (devam)
A. Erkek B. Kadn
Toplam

16-19

20-24

25-29

30-34

35-39

40-44

45-49

50-54

55-59

60-64

65-69

70-74

75+

Bilinmeyen

TRA22 Kars
2003 A

3 208

63

775

1 359

624

217

76

33

11

15

13

10

8

4

-

B

3 208

856

1 377

596

220

99

28

15

5

9

2

1

-

-

-

2004 A

3 144

56

765

1 267

713

202

66

30

12

12

6

5

7

3

-

B

3 144

851

1 376

540

254

69

35

7

5

3

3

-

-

1

-

2005 A

3 698

73

853

1 489

842

249

94

38

24

9

10

10

4

3

-

B

3 698

994

1 500

715

335

82

42

14

6

4

3

-

2

1

-

2006 A

3 665

46

779

1 659

778

221

103

21

22

13

5

10

6

2

-

B

3 665

1 084

1 399

736

289

76

47

20

8

2

1

3

-

-

-

2007 A

3 325

49

706

1 660

631

157

65

15

16

8

7

2

4

5

-

B

3 325

1 062

1 255

702

189

62

34

7

4

8

2

-

-

-

-

2008 A

3 443

74

774

1 653

609

169

58

28

23

9

12

4

4

4

22
47

B

3 443

1 097

1 283

713

197

62

18

9

8

6

1

1

1

-

2009 A

2 831

83

673

1 358

459

149

37

16

15

14

6

6

2

5

8

B

2 831

1 047

992

538

129

49

19

10

12

1

2

2

-

-

30

TRA23 I÷dr
2003 A

1 662

45

367

651

360

124

50

25

11

12

7

6

2

2

-

B

1 662

378

646

377

146

53

32

17

6

3

1

3

-

-

-

2004 A

1 629

44

377

605

385

121

49

17

8

6

4

5

7

1

-

B

1 629

380

638

365

146

60

22

9

3

2

3

1

-

-

-

2005 A

2 722

90

672

1 044

624

153

59

38

12

10

11

3

4

2

-

B

2 722

717

1 052

566

244

76

37

21

8

-

1

-

-

-

-

2006 A

1 923

36

391

854

404

116

59

24

17

8

5

6

-

3

-

B

1 923

472

693

474

168

57

35

9

10

2

-

1

2

-

-

2007 A

1 636

48

383

733

297

90

36

16

8

7

7

5

3

3

-

B

1 636

441

597

384

125

44

20

10

6

6

-

1

1

1

-

2008 A

1 872

52

426

854

329

79

42

23

19

14

9

4

5

2

14
74

B

1 872

506

693

368

123

55

26

11

8

5

1

2

-

-

2009 A

1 833

47

422

838

313

109

43

19

13

11

2

6

3

2

5

B

1 833

544

645

389

99

65

19

13

7

2

2

1

-

1

46

TRA24 Ardahan
2003 A

1 398

37

445

578

214

70

21

5

5

11

4

3

4

1

-

B

1 398

442

594

245

71

22

12

5

5

-

1

-

1

-

-

2004 A

1 303

25

423

570

211

35

14

8

7

-

2

2

3

3

-

B

1 303

441

533

213

73

24

7

6

1

1

1

-

3

-

-

2005 A

1 338

29

431

584

193

49

13

8

5

9

5

3

3

6

-

B

1 338

475

551

191

70

15

16

5

6

1

3

3

1

1

-

2006 A

1 249

24

409

567

156

48

25

5

2

3

6

1

2

1

-

B

1 249

494

427

239

53

13

15

1

2

1

-

3

-

1

-

2007 A

1 140

28

339

560

146

31

11

5

7

3

4

3

3

-

-

B

1 140

422

415

205

62

13

12

2

3

2

-

1

3

-

-

2008 A

1 092

13

327

516

144

38

16

11

4

2

1

2

3

5

10
24

B

1 092

418

369

191

49

18

11

5

2

1

3

-

-

1

2009 A

887

26

242

403

137

41

13

7

5

3

1

1

-

3

5

B

887

334

298

160

42

24

10

4

-

-

-

2

-

-

13

Kaynak: øçiúleri Bakanlı÷ı Nüfus ve Vatandaúlık øúleri Genel Müdürlü÷ü Merkezi Nüfus ødaresi Sistemi (MERNøS).

46

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

2.9 Yaú gruplarna göre boúanma says
A. Erkek B. Kadn

Toplam

16-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 50-54 55-59 60-64 65-69 70-74 75+

Bilinmeyen

TR Türkiye
2003 A

92 637

B

92 637

2004 A

91 022

B

91 022

2005 A

95 895

B

95 895

2006 A

93 489

B

93 489

2007 A

94 219

B

94 219

2008 A

99 663

B

99 663

2009 A

114 162

B

114 162

344

6 511 17 920 19 514 15 798 11 925

8 544

5 152

2 765

1 695

1 062

883

524

-

9 593

6 222

3 580

1 654

874

605

310

157

-

6 149 17 377 19 379 15 276 11 888

3 223 16 266 19 937 17 112 13 104
241

8 464

5 277

2 877

1 632

1 085

857

520

-

9 499

6 147

3 663

1 786

815

538

292

146

-

5 910 18 369 20 379 15 806 12 773

9 184

5 624

3 378

1 698

1 157

824

559

-

2 644 16 177 21 239 18 100 13 101 10 067

6 767

3 936

2 055

920

535

223

131

-

2 692 15 825 19 860 17 131 12 628
234
212

5 270 18 396 20 171 15 600 12 689

8 330

5 699

3 136

1 643

1 059

731

553

-

9 783

6 114

3 835

1 978

883

475

223

145

-

4 927 18 161 20 175 16 382 12 849

-

2 294 15 538 21 777 17 935 12 509
229

8 733

5 884

3 135

1 609

992

603

540

9 715

6 257

3 907

1 921

804

414

211

149

-

4 766 18 213 20 949 17 848 13 416

9 578

6 095

3 419

1 815

955

649

584

1 185

2 229 14 680 21 805 18 829 14 154 10 050

6 731

4 075

2 045

922

410

185

128

3 420

4 970 19 259 24 027 21 093 16 027 11 360

7 326

4 084

2 090

1 119

680

740

1 185

8 198

4 753

2 452

1 127

456

204

123

3 474

2 179 14 904 22 070 18 280 13 408
191
202

2 223 15 768 24 413 22 046 17 235 11 690

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2003 A

586

5

47

132

145

93

62

44

17

12

10

6

5

8

-

B

586

18

111

139

118

83

46

32

16

11

4

6

1

1

-

2004 A

514

5

58

109

116

66

59

36

20

11

12

12

7

3

-

B

514

23

98

131

93

60

41

25

15

10

5

8

4

1

-

2005 A

572

-

55

112

112

100

76

38

22

16

18

12

7

4

-

B

572

13

95

139

111

71

57

30

21

17

11

4

2

1

-

2006 A

486

1

38

124

110

73

46

28

25

13

8

10

5

5

-

B

486

15

103

121

95

48

37

23

14

9

7

8

2

4

-

2007 A

508

-

33

137

119

85

48

36

24

5

7

6

5

3

-

B

508

21

94

147

79

58

43

27

16

11

6

-

4

2

-

2008 A

504

-

29

111

108

94

43

50

28

11

8

7

2

2

11

B

504

11

94

115

90

59

33

23

22

12

5

1

-

-

39

2009 A

537

1

26

110

119

104

54

44

33

15

9

3

4

3

12

B

537

16

84

145

95

53

47

28

16

14

4

-

-

1

34

TRA21 A÷r
2003 A

90

-

5

25

25

14

10

7

1

-

1

2

-

-

-

B

90

4

26

19

13

17

3

3

1

3

-

1

-

-

-

2004 A

101

1

13

25

25

8

14

6

3

3

1

1

1

-

-

B

101

5

20

22

28

7

8

4

3

1

1

-

2

-

-

2005 A

101

-

9

19

24

18

14

5

2

4

2

-

1

3

-

B

101

3

15

30

19

18

9

3

2

1

-

-

-

1

-

2006 A

107

-

5

22

37

14

9

2

6

2

3

4

1

2

-

B

107

3

22

34

22

5

5

5

2

4

2

1

-

2

-

2007 A

126

-

12

37

32

22

8

9

2

2

-

1

-

1

-

B

126

7

29

42

18

15

7

2

2

3

1

-

-

-

-

2008 A

114

-

8

26

29

21

8

11

5

2

2

2

-

-

-

B

114

4

22

26

17

10

3

6

5

3

2

-

-

-

16

2009 A

116

-

5

29

28

21

17

9

5

-

2

-

-

-

-

B

116

6

12

38

20

8

8

6

3

2

-

-

-

-

13

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

47

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.9 Yaú gruplarna göre boúanma says (devam)
A. Erkek B. Kadn
Toplam

16-19 20-24 25-29 30-34 35-39 40-44 45-49 50-54 55-59 60-64 65-69 70-74 75+

Bilinmeyen

TRA22 Kars
2003 A

137

-

7

28

37

23

14

11

3

3

4

1

2

4

-

B

137

3

27

25

33

15

13

9

6

1

1

3

-

1

-

2004 A

138

3

12

25

33

22

15

9

5

4

3

5

2

-

-

B

138

12

21

35

22

23

7

4

6

2

2

3

-

1

-

2005 A

197

-

18

35

38

44

20

13

14

4

5

4

2

-

-

B

197

4

32

51

37

26

19

12

4

7

5

-

-

-

-

2006 A

125

-

7

29

26

26

16

5

7

4

3

-

1

1

-

B

125

5

29

23

25

15

9

6

7

3

1

1

-

1

-

2007 A

126

-

9

26

33

18

10

12

9

1

3

1

4

-

-

B

126

6

29

34

17

6

11

12

2

3

3

-

3

-

-

2008 A

130

-

7

29

25

22

10

11

13

3

2

4

1

2

1

B

130

5

28

34

18

11

10

10

7

4

2

-

-

-

1

2009 A

142

-

3

21

34

38

18

10

9

4

3

-

-

1

1

B

142

5

20

40

30

14

15

7

3

3

1

-

-

1

3

2003 A

301

5

30

63

72

50

31

20

11

8

4

2

2

3

-

B

301

8

44

83

64

42

27

16

8

6

1

1

1

-

-

2004 A

218

1

27

46

49

26

25

17

11

3

5

3

3

2

-

TRA23 I÷dr

B

218

3

46

62

38

19

22

14

5

6

-

2

1

-

-

2005 A

222

-

23

47

37

30

36

19

5

7

8

7

2

1

-

B

222

3

38

45

48

19

26

14

13

9

2

3

2

-

-

2006 A

211

1

25

55

39

28

16

19

11

6

2

5

2

2

-

B

211

6

40

49

44

26

20

9

5

2

4

4

2

-

-

2007 A

221

-

11

59

47

38

29

14

13

2

3

2

1

2

-

B

221

6

28

57

41

34

23

13

11

5

1

-

1

1

-

2008 A

211

-

12

47

41

39

20

25

9

4

4

-

1

-

9

B

211

-

38

41

38

35

19

6

6

4

1

1

-

-

22

2009 A

220

1

17

44

44

36

15

18

14

9

4

3

3

1

11

B

220

3

38

53

39

22

18

12

9

8

2

-

-

-

16
-

TRA24 Ardahan
2003 A

58

-

5

16

11

6

7

6

2

1

1

1

1

1

B

58

3

14

12

8

9

3

4

1

1

2

1

-

-

-

2004 A

57

-

6

13

9

10

5

4

1

1

3

3

1

1

-

B

57

3

11

12

5

11

4

3

1

1

2

3

1

-

-

2005 A

52

-

5

11

13

8

6

1

1

1

3

1

2

-

-

B

52

3

10

13

7

8

3

1

2

-

4

1

-

-

-

2006 A

43

-

1

18

8

5

5

2

1

1

-

1

1

-

-

B

43

1

12

15

4

2

3

3

-

-

-

2

-

1

-

2007 A

35

-

1

15

7

7

1

1

-

-

1

2

-

-

-

B

35

2

8

14

3

3

2

-

1

-

1

-

-

1

-

2008 A

49

-

2

9

13

12

5

3

1

2

-

1

-

-

1

B

49

2

6

14

17

3

1

1

4

1

-

-

-

-

-

2009 A

59

-

1

16

13

9

4

7

5

2

-

-

1

1

-

B

59

2

14

14

6

9

6

3

1

1

1

-

-

-

2

Kaynak: øçiúleri Bakanlı÷ı Nüfus ve Vatandaúlık øúleri Genel Müdürlü÷ü Merkezi Nüfus ødaresi Sistemi (MERNøS).

48

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

2.10 Evlilik süresine göre boúanmalar
Evlilik süresi (yl)
Toplam

1 yldan az

1

2

3

4

5

6-10

11-15

16+

Bilinmeyen

2003

92 637

4 141

8 665

8 134

6 806

6 035

5 719

19 690

12 587

20 860

-

2004

91 022

3 642

8 719

7 898

7 512

6 185

5 430

19 129

11 833

20 674

-

2005

95 895

4 023

8 946

7 909

7 220

6 735

5 892

20 454

12 900

21 816

-

2006

93 489

3 948

8 862

7 958

7 026

6 220

5 803

20 387

12 660

20 625

-

2007

94 219

3 779

9 231

7 687

6 984

6 214

5 525

20 870

12 757

21 172

-

2008

99 663

3 910

9 672

8 136

7 252

6 681

5 577

21 335

13 863

22 997

240

2009

114 162

TR Türkiye

4 020

10 439

9 174

8 095

7 379

6 696

23 879

16 628

27 426

426

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2003
586

46

65

57

53

44

51

135

64

71

-

2004

514

18

55

49

53

46

45

119

45

84

-

2005

572

17

53

53

67

51

38

139

59

95

-

2006

486

13

48

53

72

51

37

105

40

67

-

2007

508

26

50

52

48

48

62

118

44

60

-

2008

504

24

46

51

48

35

39

122

60

77

2

2009

537

19

62

55

48

47

40

125

57

83

1

2003

90

2

5

9

10

13

13

20

8

10

-

2004

101

5

10

10

11

8

13

23

5

16

-

2005

101

3

10

6

14

8

4

33

9

14

-

2006

107

5

11

11

17

9

16

20

6

12

-

2007

126

6

14

20

14

13

12

26

11

10

-

2008

114

9

11

10

13

9

6

27

14

15

-

2009

116

7

14

13

6

17

9

25

14

11

-

2003

137

10

15

15

9

11

10

27

20

20

-

2004

138

7

12

13

12

8

12

30

20

24

-

2005

197

8

17

13

22

15

16

52

21

33

-

2006

125

3

11

15

12

13

7

24

14

26

-

2007

126

8

9

13

11

6

12

32

13

22

-

2008

130

8

13

14

13

5

2

29

12

33

1

2009

142

3

12

16

12

5

10

37

19

27

1

2003

301

31

39

23

32

17

24

79

25

31

-

2004

218

4

27

22

21

23

19

51

17

34

-

2005

222

3

20

27

23

23

15

48

25

38

-

2006

211

4

23

22

33

27

10

54

16

22

-

2007

221

10

21

16

21

23

31

56

19

24

-

2008

211

7

18

22

18

18

28

55

25

19

1

2009

220

9

23

20

23

22

19

51

21

32

-

2003

58

3

6

10

2

3

4

9

11

10

-

2004

57

2

6

4

9

7

1

15

3

10

-

2005

52

3

6

7

8

5

3

6

4

10

-

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

2006

43

1

3

5

10

2

4

7

4

7

-

2007

35

2

6

3

2

6

7

4

1

4

-

2008

49

-

4

5

4

3

3

11

9

10

-

2009

59

-

13

6

7

3

2

12

3

13

-

Kaynak: øçiúleri Bakanlı÷ı Nüfus ve Vatandaúlık øúleri Genel Müdürlü÷ü Merkezi Nüfus ødaresi Sistemi (MERNøS).

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

49

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.11 Cinsiyet ve yaú grubuna göre intihar eden says
A. Toplam B. Erkek C. Kadn
Toplam

- 15

15 - 24

25 - 34

35 - 44

45 - 54

55 - 64

65 - 74

75 +

Bilinmeyen

2002 A

2 301

73

746

529

379

275

138

101

60

-

B

1 392

30

332

328

274

205

107

74

42

-

C

909

43

414

201

105

70

31

27

18

-

2003 A

2 705

80

922

574

382

301

191

153

102

-

B

1 574

32

416

333

270

219

133

102

69

-

C

1 131

48

506

241

112

82

58

51

33

-

2004 A

2 707

78

850

548

391

292

181

126

98

143

B

1 681

36

422

353

270

218

132

86

74

90

C

1 026

42

428

195

121

74

49

40

24

53

2005 A

2 703

74

759

570

358

336

200

138

109

159

B

1 740

36

385

367

263

261

142

108

78

100

C

963

38

374

203

95

75

58

30

31

59

2006 A

2 829

77

778

576

415

343

214

128

119

179

B

1 782

38

370

373

298

267

152

95

82

107

C

1 047

39

408

203

117

76

62

33

37

72

2007 A

2 793

92

690

604

413

347

199

139

129

180

B

1 808

34

352

408

314

257

145

97

92

109

C

985

58

338

196

99

90

54

42

37

71

2008 A

2 816

76

721

544

444

354

219

178

147

133

B

1 924

28

388

355

335

288

179

148

114

89

C

892

48

333

189

109

66

40

30

33

44

2009 A

2 898

95

603

589

480

475

303

180

159

14

B

2 111

49

352

435

390

383

235

134

122

11

C
787
46
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

251

154

90

92

68

46

37

3

TR Türkiye

50

2002 A

101

10

58

17

10

3

3

-

-

-

B

41

4

24

5

5

1

2

-

-

-

C

60

6

34

12

5

2

1

-

-

-

2003 A

50

7

20

10

3

2

1

1

6

-

B

25

2

10

4

2

1

-

-

6

-

C

25

5

10

6

1

1

1

1

-

-

2004 A

71

10

31

14

5

5

2

2

-

2

B

37

5

15

7

3

3

1

2

-

1

C

34

5

16

7

2

2

1

-

-

1

2005 A

64

4

30

19

4

3

1

-

-

3

B

31

-

12

11

2

2

1

-

-

3

C

33

4

18

8

2

1

-

-

-

-

2006 A

72

1

29

22

7

8

1

-

1

3

B

27

1

8

6

5

4

1

-

1

1

C

45

-

21

16

2

4

-

-

-

2

2007 A

56

8

22

9

7

2

3

-

2

3

B

26

4

8

4

6

2

1

-

-

1
2

C

30

4

14

5

1

-

2

-

2

2008 A

70

6

30

15

10

2

-

2

3

2

B

34

-

13

6

9

1

-

2

2

1

C

36

6

17

9

1

1

-

-

1

1

2009 A

51

9

17

6

5

10

1

3

-

-

B

29

4

7

5

4

8

1

-

-

-

C

22

5

10

1

1

2

-

3

-

-

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

2.11 Cinsiyet ve yaú grubuna göre intihar eden says (devam)
A. Toplam B. Erkek C. Kadn
Toplam

- 15

15 - 24

25 - 34

35 - 44

45 - 54

55 - 64

65 - 74

75 +

Bilinmeyen

2002 A

55

9

34

10

2

-

-

-

-

-

B

20

4

14

2

-

-

-

-

-

-

C

35

5

20

8

2

-

-

-

-

-

2003 A

15

1

7

4

1

-

1

-

1

-

B

9

-

4

3

1

-

-

-

1

-

C

6

1

3

1

-

-

1

-

-

-

2004 A

34

9

14

3

3

1

1

2

-

1

B

14

4

5

2

1

-

-

2

-

-

C

20

5

9

1

2

1

1

-

-

1

2005 A

29

3

15

8

1

1

-

-

-

1

B

13

-

4

6

1

1

-

-

-

1

TRA21 A÷r

C

16

3

11

2

-

-

-

-

-

-

2006 A

24

1

8

6

1

6

-

-

-

2

B

11

1

2

4

-

3

-

-

-

1

C

13

-

6

2

1

3

-

-

-

1

2007 A

23

5

9

2

2

1

1

-

1

2

B

12

4

2

1

2

1

1

-

-

1

C

11

1

7

1

-

-

-

-

1

1

2008 A

21

3

7

5

4

-

-

1

-

1

B

7

-

1

1

4

-

-

1

-

-

C

14

3

6

4

-

-

-

-

-

1

2009 A

21

8

8

1

1

2

-

1

-

-

B

8

4

3

-

-

1

-

-

-

-

C

13

4

5

1

1

1

-

1

-

-

2002 A

28

1

11

4

7

2

3

-

-

-

B

16

-

7

2

4

1

2

-

-

-

TRA22 Kars

C

12

1

4

2

3

1

1

-

-

-

2003 A

19

4

6

4

2

1

-

1

1

-

B

8

2

2

1

1

1

-

-

1

-

C

11

2

4

3

1

-

-

1

-

-

2004 A

23

-

10

8

1

2

1

-

-

1

B

14

-

6

3

1

2

1

-

-

1

C

9

-

4

5

-

-

-

-

-

-

2005 A

26

-

12

8

2

1

1

-

-

2

B

13

-

6

4

-

-

1

-

-

2

C

13

-

6

4

2

1

-

-

-

-

2006 A

31

-

14

10

4

-

1

-

1

1

B

7

-

2

-

3

-

1

-

1

-

C

24

-

12

10

1

-

-

-

-

1

2007 A

20

-

8

5

5

-

1

-

-

1

B

10

-

3

3

4

-

-

-

-

-

C

10

-

5

2

1

-

1

-

-

1

2008 A

29

2

15

6

3

2

-

-

1

-

B

17

-

10

3

2

1

-

-

1

-

C

12

2

5

3

1

1

-

-

-

-

2009 A

17

1

5

4

2

4

-

1

-

-

B

11

-

2

4

2

3

-

-

-

-

C

6

1

3

-

-

1

-

1

-

-

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

51

Nüfus Eğilimleri ve Demografi

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.11 Cinsiyet ve yaú grubuna göre intihar eden says (devam)
A. Toplam B. Erkek C. Kadn
Toplam

- 15

15 - 24

25 - 34

35 - 44

45 - 54

55 - 64

65 - 74

75 +

Bilinmeyen

TRA23 I÷dr
2002 A

13

-

9

2

1

1

-

-

-

-

B

3

-

1

1

1

-

-

-

-

-

C

10

-

8

1

-

1

-

-

-

-

2003 A

6

-

3

2

-

-

-

-

1

-

B

3

-

2

-

-

-

-

-

1

-

C

3

-

1

2

-

-

-

-

-

-

2004 A

7

-

3

2

-

2

-

-

-

-

B

3

-

1

1

-

1

-

-

-

-

C

4

-

2

1

-

1

-

-

-

-

2005 A

5

1

2

1

-

1

-

-

-

-

B

2

-

1

-

-

1

-

-

-

-

C

3

1

1

1

-

-

-

-

-

-

2006 A

7

-

1

4

-

2

-

-

-

-

B

4

-

1

2

-

1

-

-

-

-

C

3

-

-

2

-

1

-

-

-

-

2007 A

8

2

3

2

-

1

-

-

-

-

B

3

-

2

-

-

1

-

-

-

-

C

5

2

1

2

-

-

-

-

-

-

2008 A

13

1

5

3

2

-

-

-

1

1

B

7

-

2

2

2

-

-

-

-

1

C

6

1

3

1

-

-

-

-

1

-

2009 A

8

-

3

1

1

2

1

-

-

-

B

7

-

2

1

1

2

1

-

-

-

1

-

1

-

-

-

-

-

-

-

2002 A

5

-

4

1

-

-

-

-

-

-

B

2

-

2

-

-

-

-

-

-

-

C
TRA24 Ardahan

52

C

3

-

2

1

-

-

-

-

-

2003 A

10

2

4

-

-

1

-

-

3

-

B

5

-

2

-

-

-

-

-

3

-

C

5

2

2

-

-

1

-

-

-

2004 A

7

1

4

1

1

-

-

-

-

-

B

6

1

3

1

1

-

-

-

-

-

C

1

-

1

-

-

-

-

-

-

-

2005 A

4

-

1

2

1

-

-

-

-

-

B

3

-

1

1

1

-

-

-

-

-

C

1

-

-

1

-

-

-

-

-

-

2006 A

10

-

6

2

2

-

-

-

-

-

B

5

-

3

-

2

-

-

-

-

-

C

5

-

3

2

-

-

-

-

-

2007 A

5

1

2

-

-

-

1

-

1

-

B

1

-

1

-

-

-

-

-

-

-

C

4

1

1

-

-

-

1

-

1

2008 A

7

-

3

1

1

-

-

1

1

-

B

3

-

-

-

1

-

-

1

1

-

C

4

-

3

1

-

-

-

-

-

2009 A

5

-

1

-

1

2

-

1

-

-

B

3

-

-

-

1

2

-

-

-

-

C

2

-

1

-

-

-

-

1

-

-

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Sağlık

2.12 Kamu ve özel hastane ve hastane yatak says
Kamu(1)

Toplam

Özel(2)

Hastane
says

Yatak
says

Hastane
says

Yatak
says

Hastane
says

Yatak
says

2004

1 175

171 888

922

160 114

253

11 774

2005

1 156

176 785

888

164 446

268

12 339

2006

1 163

180 767

858

167 060

305

13 707

2007

1 276

184 983

911

166 988

365

17 995

2004

19

990

19

990

-

-

2005

19

1 280

18

1 270

1

10

2006

20

1 314

18

1 275

2

39

2007

23

1 314

21

1 275

2

39

2004

8

292

8

292

-

-

2005

8

455

8

455

-

-

2006

9

484

8

455

1

29

2007

9

484

8

455

1

29

2004

5

363

5

363

-

-

2005

4

380

4

380

-

-

2006

4

385

4

385

-

-

2007

6

385

6

385

-

-

2004

3

180

3

180

-

-

2005

4

290

3

280

1

10

2006

4

290

3

280

1

10

2007

5

290

4

280

1

10

2004

3

155

3

155

-

-

2005

3

155

3

155

-

-

2006

3

155

3

155

-

-

2007

3

155

3

155

-

-

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Not. Bilgiler Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlü÷ünden alınmıútır, Milli Savunma Bakanlı÷ı'na ait hastaneleri kapsamaz.
(1) 14 ùubat 2005 tarihli 927 sayılı Sa÷lık Bakanlı÷ı makam onayı ile Sosyal Sigortalar Kurumu Sa÷lık Bakanlı÷ı'na devredildi÷inden
istatistiki veriler Sa÷lık Bakanlı÷ı verileri içerisinde yer almıútır.
(2) Kiúilere, derneklere, yabancılara ve azınlıklara ait hastaneler özel hastanelerdir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

53

Sağlık

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.13 Sa÷lk personeli says
Uzman hekim

Pratisyen
hekim

Diú hekimi

Sa÷lk
memuru

Hemúire

Ebe

2000

38 064

47 053

16 002

46 528

71 600

41 590

2001

41 907

48 850

15 866

45 560

75 879

41 158

2002

43 660

51 530

17 108

49 324

79 059

41 513

2003

46 563

51 200

18 073

53 432

82 246

41 273

2004

53 344

50 882

18 363

57 723

82 616

42 649

2005

53 103

53 595

18 771

58 599

83 411

43 429

2006

57 882

56 701

18 213

67 649

87 327

43 301

2000

109

360

57

446

677

684

2001

111

344

54

349

601

627

2002

129

410

56

366

610

564

2003

151

373

65

377

608

532

2004

198

286

77

675

763

636

2005

240

325

82

740

788

632

2006

344

604

66

857

765

621

2000

26

100

16

145

202

160

2001

38

94

10

105

178

154

2002

39

108

25

128

178

133

2003

50

99

32

134

173

109

2004

52

87

36

248

272

170

2005

76

110

21

288

276

170

2006

158

284

16

356

293

175

2000

38

127

22

155

254

279

2001

34

113

24

136

219

253

2002

36

133

17

133

219

239

2003

47

123

11

136

211

228

2004

69

80

19

206

236

237

2005

78

98

24

188

226

221

2006

94

163

21

215

208

228

2000

32

66

12

59

119

143

2001

29

61

15

50

125

132

2002

36

79

11

47

141

124

2003

43

78

13

55

149

130

2004

56

68

13

122

158

146

2005

55

68

22

140

174

156

2006

56

91

18

156

172

142

2000

13

67

7

87

102

102

2001

10

76

5

58

79

88

2002

18

90

3

58

72

68

2003

11

73

9

52

75

65

2004

21

51

9

99

97

83

2005

31

49

15

124

112

85

2006

36

66

11

130

92

76

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Kaynak: Sa÷lık Bakanlı÷ı
Not. Milli Savunma Bakanlı÷ı sa÷lık personeli Türkiye toplamında verilmiútir.

54

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Eğitim

2.14 E÷itim seviyesine göre okul, ö÷retmen ve ö÷renci saylar
Okul öncesi

Toplam

ølkö÷retim

Okul

Ö÷retmen

Ö÷renci

Okul

Ö÷retmen

Ö÷renci

Okul

Ö÷retmen

Ö÷renci

2002/'03

50 216

524 615

13 638 552

8 873

13 356

283 305

35 133

373 303

10 331 645

2003/'04

56 340

549 457

13 838 671

13 285

17 511

344 741

36 114

384 170

10 479 538

2004/'05

58 405

591 054

14 039 609

15 978

22 152

434 771

35 611

401 288

10 565 389

2005/'06

60 964

596 086

14 482 335

18 539

20 910

550 146

34 990

389 859

10 673 935

2006/'07

63 265

615 269

14 874 496

20 675

24 775

640 849

34 656

402 829

10 846 930

2007/'08

64 879

662 394

14 817 654

22 506

25 901

701 762

34 093

445 452

10 870 570

2008/'09

66 097

679 373

15 351 849

23 653

29 342

804 765

33 769

453 318

10 709 920

2009/'10

68 904

735 255

16 137 436

26 681

42 716

980 654

33 310

485 677

10 916 643

2010/'11

69 684

774 363

16 845 528

27 606

48 330

1 115 818

32 797

503 328

10 981 100

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002/'03

1 773

8 603

247 802

220

131

3 079

1 464

7 319

215 084

2003/'04

1 748

8 421

255 066

193

120

3 666

1 458

7 098

219 853

2004/'05

1 920

8 497

264 147

368

160

7 606

1 461

6 862

223 528

2005/'06

2 019

8 141

274 133

445

178

9 675

1 465

6 322

228 175

2006/'07

2 039

8 772

280 633

460

299

11 128

1 467

6 809

231 092

2007/'08

2 100

10 827

278 118

506

300

11 974

1 475

8 952

229 086

2008/'09

2 142

10 389

292 439

544

375

13 415

1 474

8 373

235 078

2009/'10

2 280

12 868

314 986

488

460

10 659

1 453

10 038

248 034

2010/'11

2 344

14 044

329 308

762

895

16 920

1 445

10 760

253 556

2002/'03

697

3 400

110 996

14

22

446

654

3 019

101 488

2003/'04

729

3 431

116 007

38

34

564

660

3 010

105 420

2004/'05

740

3 158

121 178

51

28

1 059

660

2 647

108 690

2005/'06

793

2 895

127 858

87

43

1 512

670

2 360

113 165

2006/'07

803

3 347

133 175

91

76

2 491

674

2 729

116 461

2007/'08

856

4 321

135 230

134

80

4 075

680

3 720

117 243

2008/'09

888

4 366

148 174

159

137

4 323

685

3 626

127 082

2009/'10

941

5 468

163 743

211

297

5 393

682

4 447

138 218

2010/'11

953

6 076

173 034

218

340

5 705

681

4 875

143 402

TRA21 A÷r

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

55

Eğitim

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.14 E÷itim seviyesine göre okul, ö÷retmen ve ö÷renci saylar (devam)
Okul öncesi

Toplam

ølkö÷retim

Okul

Ö÷retmen

Ö÷renci

Okul

Ö÷retmen

Ö÷renci

Okul

Ö÷retmen

Ö÷renci

2002/'03

581

2 656

67 760

129

51

1 303

421

2 190

56 637

2003/'04

516

2 483

69 201

70

36

1 309

416

2 031

57 816

2004/'05

595

2 695

71 540

148

46

2 613

417

2 171

58 806

2005/'06

615

2 568

71 823

164

58

2 858

417

1 987

58 398

2006/'07

629

2 720

71 111

171

98

3 099

424

2 111

57 350

2007/'08

639

3 199

70 498

175

105

3 526

429

2 611

56 339

2008/'09

638

2 911

70 204

178

106

3 720

424

2 339

54 290

2009/'10

690

3 636

73 325

230

206

4 500

425

2 824

55 049

2010/'11

745

3 855

76 548

286

255

5 516

422

2 920

55 166

2002/'03

188

1 480

42 528

8

44

941

169

1 207

34 928

2003/'04

232

1 476

43 922

51

41

1 232

166

1 189

35 628

2004/'05

257

1 604

45 829

77

57

2 519

166

1 248

35 815

2005/'06

276

1 626

48 604

91

52

3 432

166

1 210

36 961

2006/'07

273

1 689

50 977

90

74

3 681

164

1 231

38 211

2007/'08

284

2 013

48 290

97

71

2 707

165

1 592

37 241

2008/'09

290

1 994

50 148

101

75

3 459

167

1 543

36 687

2009/'10

296

2 329

52 740

106

149

3 130

169

1 736

38 262

2010/'11

306

2 587

54 737

113

173

3 272

171

1 907

38 743

2002/'03

307

1 067

26 518

69

14

389

220

903

22 031

2003/'04

271

1 031

25 936

34

9

561

216

868

20 989

2004/'05

328

1 040

25 600

92

29

1 415

218

796

20 217

2005/'06

335

1 052

25 848

103

25

1 873

212

765

19 651

2006/'07

334

1 016

25 370

108

51

1 857

205

738

19 070

2007/'08

321

1 294

24 100

100

44

1 666

201

1 029

18 263

2008/'09

326

1 118

23 913

106

57

1 913

198

865

17 019

2009/'10

353

1 435

25 178

152

105

3 029

177

1 031

16 505

2010/'11

340

1 526

24 989

145

127

2 427

171

1 058

16 245

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

56

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Eğitim

2.14 E÷itim seviyesine göre okul, ö÷retmen ve ö÷renci saylar (devam)
Ortaö÷retim
Genel

Mesleki ve teknik

Okul

Ö÷retmen

Ö÷renci

Okul

Ö÷retmen

Ö÷renci

2002/'03

2 550

77 253

2 038 027

3 660

60 703

985 575

2003/'04

2 737

79 545

1 963 998

4 204

68 231

1 050 394

2004/'05

2 939

93 209

1 937 055

3 877

74 405

1 102 394

2005/'06

3 406

102 581

2 075 617

4 029

82 736

1 182 637

2006/'07

3 690

103 389

2 142 218

4 244

84 276

1 244 499

2007/'08

3 830

106 270

1 980 452

4 450

84 771

1 264 870

2008/'09

4 053

107 789

2 271 900

4 622

88 924

1 565 264

2009/'10

4 067

111 896

2 420 691

4 846

94 966

1 819 448

2010/'11

4 102

118 378

2 676 123

5 179

104 327

2 072 487

2002/'03

38

717

22 992

51

436

6 647

2003/'04

40

725

24 276

57

478

7 271

2004/'05

40

925

25 547

51

550

7 466

2005/'06

54

1 013

27 524

55

628

8 759

2006/'07

55

1 009

28 364

57

655

10 049

2007/'08

62

990

26 979

57

585

10 079

2008/'09

65

1 037

30 754

59

604

13 192

2009/'10

66

1 245

33 955

62

828

16 945

2010/'11

68

1 357

38 365

69

1 032

20 467

2002/'03

10

204

6 755

19

155

2 307

2003/'04

10

212

7 420

21

175

2 603

2004/'05

10

311

8 547

19

172

2 882

2005/'06

17

294

9 709

19

198

3 472

2006/'07

19

324

10 709

19

218

3 514

2007/'08

23

335

10 194

19

186

3 718

2008/'09

24

380

11 859

20

223

4 910

2009/'10

25

452

13 546

23

272

6 586

2010/'11

26

502

15 651

28

359

8 276

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA21 A÷r

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

57

Eğitim

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.14 E÷itim seviyesine göre okul, ö÷retmen ve ö÷renci saylar (devam)
Ortaö÷retim
Genel

Mesleki ve teknik

Okul

Ö÷retmen

Ö÷renci

Okul

Ö÷retmen

Ö÷renci

2002/'03

15

248

7 515

16

167

2 305

2003/'04

15

248

7 817

15

168

2 259

2004/'05

15

284

7 903

15

194

2 218

2005/'06

19

325

8 171

15

198

2 396

2006/'07

19

319

8 147

15

192

2 515

2007/'08

19

310

8 024

16

173

2 609

2008/'09

20

298

8 865

16

168

3 329

2009/'10

20

382

9 592

15

224

4 184

2010/'11

21

412

10 904

16

268

4 962

2002/'03

6

161

5 543

5

68

1 116

2003/'04

7

161

5 753

8

85

1 309

2004/'05

7

198

6 096

7

101

1 399

2005/'06

9

232

6 370

10

132

1 841

2006/'07

9

236

6 592

10

148

2 493

2007/'08

12

220

6 182

10

130

2 160

2008/'09

12

243

7 067

10

133

2 935

2009/'10

12

264

7 686

9

180

3 662

2010/'11

12

292

8 529

10

215

4 193

2002/'03

7

104

3 179

11

46

919

2003/'04

8

104

3 286

13

50

1 100

2004/'05

8

132

3 001

10

83

967

2005/'06

9

162

3 274

11

100

1 050

2006/'07

8

130

2 916

13

97

1 527

2007/'08

8

125

2 579

12

96

1 592

2008/'09

9

116

2 963

13

80

2 018

2009/'10

9

147

3 131

15

152

2 513

2010/'11

9

151

3 281

15

190

3 036

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Kaynak: Milli E÷itim Bakanlı÷ı

58

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Eğitim

2.15 Ö÷retmen baúna düúen ö÷renci saylar
Ortaö÷retim
ølkö÷retim

Toplam

Genel

Mesleki ve Teknik

2002/'03

28

18

21

15

2003/'04

27

18

22

14

2004/'05

26

16

18

14

2005/'06

27

16

18

13

2006/'07

26

16

18

14

2007/'08

24

15

16

14

2008/'09

23

17

18

16

2009/'10

22

18

18

17

2010/'11

21

18

18

18

2002/'03

29

22

26

14

2003/'04

31

24

30

14

2004/'05

32

21

26

13

2005/'06

36

21

25

13

2006/'07

34

22

26

15

2007/'08

25

22

25

17

2008/'09

28

24

27

20

2009/'10

24

22

24

19

2010/'11

23

22

24

18

2002/'03

34

21

27

13

2003/'04

35

23

31

14

2004/'05

41

22

26

16

2005/'06

48

25

31

16

2006/'07

42

25

31

15

2007/'08

31

25

29

19

2008/'09

35

25

29

20

2009/'10

31

25

27

22

2010/'11

29

24

27

21

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA21 A÷r

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

59

Eğitim

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.15 Ö÷retmen baúna düúen ö÷renci saylar (devam)
Ortaö÷retim
ølkö÷retim

Toplam

Genel

Mesleki ve Teknik

2002/'03

26

20

24

13

2003/'04

28

22

28

13

2004/'05

27

19

25

11

2005/'06

29

19

23

12

2006/'07

27

19

23

13

2007/'08

21

20

24

15

2008/'09

23

23

26

19

2009/'10

19

20

22

18

2010/'11

19

20

22

17

2002/'03

29

25

29

15

2003/'04

30

27

33

15

2004/'05

28

24

29

14

2005/'06

30

21

26

13

2006/'07

31

22

26

16

2007/'08

23

23

26

17

2008/'09

23

25

27

21

2009/'10

22

23

26

19

2010/'11

20

23

26

18

2002/'03

24

24

26

19

2003/'04

24

27

29

22

2004/'05

25

18

21

11

2005/'06

25

16

19

10

2006/'07

26

19

21

16

2007/'08

18

18

19

17

2008/'09

19

24

23

25

2009/'10

16

18

19

16

2010/'11

15

17

19

16

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Kaynak: Milli E÷itim Bakanlı÷ı
Not. 1. Açık ølkö÷retim ve Açıkö÷retim Lisesi ö÷rencileri kapsanmamıútır.
2. 2007/'08, 2008/'09, 2009/'10 ve 2010/'11 dönem verilerinde toplam ö÷retmen, kadrolu ve sözleúmeli ö÷retmenleri kapsar.

60

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Eğitim

2.16 Yüksekö÷retim kurumlarnda kendi biriminde görevli ö÷retim eleman says
Toplam ö÷retim
eleman

Yardmc
Profesör

Doçent

Doçent

Di÷er ö÷retim
eleman

(1)

TR Türkiye
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10
TRA21 A÷r
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10
TRA22 Kars
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10
TRA23 I÷dr
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10
TRA24 Ardahan
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10

76
78
82
84
89
98
100
105

090
804
096
785
329
766
504
427

10
10
11
11
12
13
13
14

187
864
381
841
773
494
662
571

5
5
5
5
6
6
7
7

401
298
456
769
150
867
360
827

12
13
14
15
15
18
18
19

621
555
461
129
844
074
538
783

47
49
50
52
54
60
60
63

881
087
798
046
562
331
944
246

375
389
435
470
472
486
486
509

7
10
11
15
21
23
28
30

15
17
27
38
42
39
38
38

65
74
83
86
99
103
103
103

288
288
314
331
310
321
317
338

65
65
64
63
61
60
59
71

2
2

-

8
7
11
13
14
18
18
17

57
58
53
50
47
42
39
52

286
299
346
383
385
398
391
387

7
10
11
15
21
23
23
23

15
17
27
38
42
39
38
38

57
67
72
73
85
85
85
85

207
205
236
257
237
251
245
241

16
16
15
15
17
17
22
30

2
2

-

1

16
16
15
15
17
17
20
27

8
9
10
9
9
11
14
21

1
3

-

-

8
9
10
9
9
11
13
18

Kaynak: Ö÷renci Seçme ve Yerleútirme Merkezi
(1) Di÷er ö÷retim elemanı: Ö÷retim görevlisi, okutman, uzman, araútırma görevlisi, çevirici ve e÷itim ö÷retim planlamacısı.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

61

Eğitim

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.17 Yüksekö÷retim kurumlarnda önlisans ve lisans düzeyinde ö÷renci saylar
Mezun

Okuyan

Yeni kaytl

TR Türkiye
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

267
289
296
316
340
378
409
447

791
579
113
128
599
818
023
132

2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10

1
1
1
1
2
3
3
3

687
817
835
864
524
539
498
707

1
1
1
2
2
2
2
3

798
841
969
181
291
372
757
322

623
546
086
217
762
136
828
559

567
492
543
603
580
602
807
764

511
828
035
529
992
248
400
042

8 558
9 121
10 507
12 440
13 607
13 898
15 215
17 330

3
2
3
4
4
4
5
6

174
848
720
301
327
550
861
875

TRA21 A÷r
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10

750
696
754
652
567
629
628
679

2
2
2
2
2
2
2
2

807
705
636
645
410
202
091
696

828
720
803
811
506
572
661
1 367

2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10

625
704
810
998
1 530
2 086
2 119
2 388

4 323
5 247
6 418
7 738
8 584
9 095
10 557
11 353

2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10

215
314
184
100
265
553
402
419

990
741
905
1 326
1 651
1 621
1 760
1 918

326
151
411
593
656
624
703
843

2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
2009/'10

97
103
87
114
162
271
349
221

438
428
548
731
962
980
807
1 363

268
123
246
361
432
408
429
841

TRA22 Kars
1
1
2
2
2
2
4
3

752
854
260
536
733
946
068
824

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Kaynak: Ö÷renci Seçme ve Yerleútirme Merkezi
Not. 1. 2005 yılı ve sonrası için Ortado÷u Teknik Üniversitesi'ne ba÷lı Kuzey Kıbrıs Kampüsünde kayıtlı ve okuyan ö÷renci sayıları Türkiye toplamında
verilmiútir.
2. Mezun olan ö÷renciler bir önceki dönemin mezunlarıdır.

62

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Kültür

2.18 Halk kütüphanesi, kitap ve yararlanma says
Kütüphane

Kitap

Yararlanma

Ödünç verilen

says

says

says

materyal says

TR Türkiye
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA21 A÷r
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA22 Kars
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA23 I÷dr
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA24 Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009

1
1
1
1
1
1
1
1

275
350
367
144
178
162
156
149

12
12
12
12
12
13
13
14

433
684
984
948
958
198
662
093

310
084
801
460
376
814
483
896

22
23
23
22
22
22
22
22

201
208
216
218
217
225
236
255

8
8
8
8
8
8
8
8

20
17
20
20
21
20
19
19

179
827
516
706
138
228
034
929

482
177
562
526
821
517
750
836

674
788
441
319
287
505
474
603

360
270
240
318
381
374
357
326

60
63
64
63
61
58
63
68

347
456
548
979
466
799
197
591

7
7
7
7
7
7
7
7

84
85
87
88
87
91
99
106

4
5
5
4
3
3
3
3
3
3
3
3
4
4
4
4

4
4
4
4
4
4
4
5

469
335
261
385
493
401
578
390

847
827
805
926
029
617
792
401

891
067
330
686
195
813
722
588

27
22
24
31
43
44
70
46

871
969
712
074
482
293
547
103

147
96
80
119
148
142
161
146

412
104
040
091
725
586
924
596

9
8
5
6
11
12
9
9

535
586
538
142
508
278
862
285

677
757
186
116
962
582
748
383

120
103
93
92
125
120
118
89

769
946
387
563
552
053
910
325

4
6
6
6
15
18
22
8

412
304
770
559
091
450
265
172

21
24
33
33
34
38
37
41

787
153
473
880
822
568
698
819

33
19
34
63
71
66
32
48

650
801
471
185
474
835
430
826

8
1
5
16
12
10
35
23

679
480
900
698
178
541
286
814

34
35
31
32
33
36
35
38

863
422
234
344
037
556
831
810

59
50
32
43
35
45
44
41

060
216
432
847
444
339
458
841

5
6
6
1
4
3
3
4

245
599
504
675
705
024
134
832

Kaynak: Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlü÷ü

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

63

Kültür

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.19 Müzeler, mevcut eserler ve ziyaretçi says
Müze says

Eser mevcudu

Ziyaretçi says

TR Türkiye
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA21 A÷r
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA22 Kars
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA23 I÷dr
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA24 Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009

177
180
176
156
175
165
159
183
1
1
1
1
1
1
1
1

744
775
800
790
866
767
989
044

257
194
643
566
303
149
749
197

6
6
6
6
6
7
7
7

644
746
794
823
884
115
287
401

1
1
1
1
1
1
1
1

Kaynak: Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlü÷ü

64

2
2
2
2
2
2
2
3

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

7
8
7
11
9
11
12
14

471
048
742
118
229
936
422
137
5
4
5
5
4

179
020
180
240
665
165
6 628
5 791

6
6
6
6
6
7
7
7

644
746
794
823
884
115
287
401

612
909
421
920
429
591
148
870

5
4
5
5
4

179
020
180
240
665
165
6 628
5 791

-

-

-

-

-

-

Nüfus ve Sosyal Yapı

Kültür

2.20 Sinema salonu, gösteri ve seyirci says
Sinema salonu
says

Koltuk says

Gösteri says

Seyirci says

TR Türkiye
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA21 A÷r
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA22 Kars
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA23 I÷dr
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA24 Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009

1
1
1
1

532
826
822
987
045
140
514
647

134
141
145
152
153
161
212
229

045
839
298
234
736
923
155
822

22
21
26
25
25
28
32
34

529
254
398
076
297
733
003
947

15
14
18
18
23
20
31
31

406
503
670
001
512
659
132
334

597
052
834
466
599
569
231
447

1
2
7
11
8
3
1
4

450
400
300
900
000
650
500
320

2
1
1
1
1
1
1
1

788
300
300
271
286
286
286
286

64
32
32
36
36
32
30
27

1
-

500
-

24
-

1
1
1
1
1
1
1
1

288
300
300
271
286
286
286
286

40
32
32
36
36
32
30
27

-

-

-

-

-

-

-

-

650
-

2
7
11
8
3
1
4

800
400
300
900
000
650
500
320

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

65

Kültür

Nüfus ve Sosyal Yapı
2.21 Tiyatro salonu, gösteri ve seyirci says
Tiyatro
salonu
says

Koltuk
says

Gösteri
says

Seyirci
says

TR Türkiye
2001/'02
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2001/'02
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
TRA21 A÷r
2001/'02
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
TRA22 Kars
2001/'02
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
TRA23 I÷dr
2001/'02
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09
TRA24 Ardahan
2001/'02
2002/'03
2003/'04
2004/'05
2005/'06
2006/'07
2007/'08
2008/'09

66

102
97
115
123
112
130
204
201

40
38
36
46
38
42
70
80

403
253
756
438
175
502
924
099

10
13
12
11
9
10
17
18

271
305
587
453
510
289
410
803

2
2
2
2
2
2
3
4

634
758
567
716
161
419
380
320

841
206
491
251
537
262
214
729

3
9
9
1
11
108
3
2

947
901
285
814
645
000
000
125

1
1
1
1
1
1
1
1

304
300
311
311
311
311
311
311

15
35
34
6
35
360
100
7

-

-

-

1
1
1
1
1
1
1
1

304
300
311
311
311
311
311
311

15
35
34
6
35
360
100
7

-

-

-

-

-

-

-

-

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

3
9
9
1
11
108
3
2

947
901
285
814
645
000
000
125

Nüfus ve Sosyal Yapı

Adalet

2.22 Türlerine göre ceza infaz kurumu says

Toplam

Kapal
cezaevi

Açk
cezaevi

Çocuk
ceza ve
slahevi

561
535
524
523
476
476
462
436

520
494
482
479
422
419
400
369

36
36
37
39
47
51
57
61

5
5
5
5
7
6
5
6

21
18
17
17
12
12
11
9

21
18
17
17
12
12
11
9

-

-

7
6
5
5
4
4
4
4

7
6
5
5
4
4
4
4

-

-

7
6
6
6
5
5
5
3

7
6
6
6
5
5
5
3

-

-

3
3
3
3
1
1
1
1

3
3
3
3
1
1
1
1

-

-

4
3
3
3
2
2
1
1

4
3
3
3
2
2
1
1

-

-

TR Türkiye
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA21 A÷r
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA22 Kars
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA23 I÷dr
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA24 Ardahan
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

67

Adalet

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.23 Suçun iúlendi÷i yerleúim yeri ve e÷itim durumuna göre ceza infaz kurumuna giren hükümlüler

Toplam

Okuma
yazma
bilmeyen

Okuryazar
olup bir okul
bitirmeyen

ølkokul

ølkö÷retim

Ortaokul
ve dengi
meslek
okulu

Lise ve
dengi
meslek
okulu

Fakülte ve
yüksekokul

TR Türkiye
2001

112 237

2 555

2 614

80 562

-

12 607

11 644

2 255

2002

98 955

2 784

2 405

68 819

-

11 899

10 896

2 152

2003

99 876

2 976

2 442

68 150

82

12 579

11 334

2 313

2004

101 308

3 287

2 407

67 514

276

12 649

12 483

2 692

2005

52 716

1 961

1 746

34 610

198

6 519

6 289

1 393

2006

77 884

2 373

2 053

49 954

754

9 386

10 898

2 466

2007

127 304

3 089

2 397

72 844

9 779

15 283

19 495

4 417

2008

76 607

2 137

1 795

42 683

8 303

8 078

11 049

2 562

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2001

1 718

53

162

1 072

-

239

174

18

2002

1 476

66

86

929

-

213

167

15

2003

1 584

77

92

950

5

247

194

19

2004

1 343

49

85

864

-

178

146

21

2005

911

46

65

562

4

101

113

20

2006

1 067

27

65

682

24

103

141

25

2007

1 641

78

106

758

289

168

215

27

2008

926

43

52

466

150

82

112

21

2001

633

22

90

403

-

59

53

6

2002

455

29

36

282

-

44

55

9

2003

552

32

28

342

1

76

67

6

2004

442

23

28

290

-

52

40

9

2005

285

23

26

171

2

22

37

4

2006

424

16

24

286

9

29

53

7

2007

793

55

68

395

136

46

82

11

2008

370

28

27

188

63

24

38

2

2001

601

6

25

389

-

119

58

4

2002

577

14

23

366

-

113

58

3

2003

526

17

35

312

4

95

56

7

2004

492

9

32

295

-

91

58

7

2005

403

8

8

262

1

64

50

10

2006

467

9

15

282

14

65

68

14

2007

595

17

20

206

141

96

101

14

2008

345

10

6

154

70

37

57

11

2001

269

15

33

141

-

42

35

3

2002

212

13

15

114

-

34

35

1

2003

296

26

19

145

-

50

52

4

2004

196

14

17

112

-

22

27

4

2005

100

10

20

50

1

6

11

2

2006

85

1

13

56

-

4

9

2

2007

114

5

9

69

8

13

10

-

2008

117

4

18

76

6

7

4

2

2001

215

10

14

139

-

19

28

5

2002

232

10

12

167

-

22

19

2

2003

210

2

10

151

-

26

19

2

2004

213

3

8

167

-

13

21

1

2005

123

5

11

79

-

9

15

4

2006

91

1

13

58

1

5

11

2

2007
2008

139
94

1
1

9
1

88
48

4
11

13
14

22
13

2
6

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Not. Yabancı ülke Türkiye toplamına dahildir.

68

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Adalet

2.24 Suçun iúlendi÷i yerleúim yeri ve suç türüne göre ceza infaz kurumuna giren hükümlüler
Toplam

Öldürme

Yaralama

Cinsel suçlar

Kiúiyi hürriyetinden
yoksun klma

2003

99 876

2 683

6 932

1 491

504

2004

101 308

3 263

7 839

1 913

593

2005

52 716

2 805

7 727

1 243

329

2006

77 884

1 917

6 945

886

263

2007

127 304

3 070

9 551

872

277

2008

76 607

3 447

7 802

986

379

2003

1 584

56

153

9

16

2004

1 343

64

127

28

7

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

2005

911

57

101

16

2

2006

1 067

35

81

8

4

2007

1 641

43

152

3

2

2008

926

65

158

6

4

2003

552

25

43

2

3

2004

442

29

35

5

1

2005

285

19

24

3

1

2006

424

9

17

3

1

2007

793

17

65

1

1

2008

370

24

37

1

1

2003

526

12

56

1

3

2004

492

21

45

5

1

2005

403

27

44

6

1

2006

467

18

36

3

1

2007

595

13

42

-

-

2008

345

30

62

4

-

2003

296

11

26

4

-

2004

196

9

20

3

1

2005

100

6

16

3

-

2006

85

4

11

2

-

2007

114

7

24

2

-

2008

117

10

34

1

2

2003

210

8

28

2

10

2004

213

5

27

15

4

2005

123

5

17

4

-

2006

91

4

17

-

2

2007

139

6

21

-

1

2008

94

1

25

-

1

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

69

Adalet

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.24 Suçun iúlendi÷i yerleúim yeri ve suç türüne göre ceza infaz kurumuna giren hükümlüler (devam)
Hakaret

Hrszlk ve
ya÷ma

Dolandrclk

Zimmet

Kaçakçlk

TR Türkiye
2003

247

8 166

2 916

197

916

2004

258

10 445

6 545

255

767

2005

265

8 814

9 582

196

809

2006

1 170

7 714

11 460

105

1 159

2007

1 467

9 905

13 374

138

1 396

2008

1 296

9 476

12 295

111

1 072

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2003

7

92

31

7

30

2004

6

116

40

7

19

2005

6

74

50

7

25

2006

24

52

51

2

61

2007

27

76

66

1

100

2008

21

71

81

2

40

2003

1

31

10

1

23

2004

1

30

12

-

13

2005

1

8

13

-

20

2006

5

17

15

-

47

2007

4

39

18

1

84

2008

7

25

38

1

29

2003

4

31

9

3

5

2004

4

48

9

1

5

2005

2

31

18

1

3

2006

11

18

13

1

5

2007

12

23

24

-

3

2008

7

23

29

-

5

2003

-

10

8

2

2

2004

1

23

18

1

1

2005

-

21

13

1

2

2006

1

7

17

1

9

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

2007

1

7

12

-

11

2008

1

13

8

-

4

2003

2

20

4

1

-

2004

-

15

1

5

-

2005

3

14

6

5

-

2006

7

10

6

-

-

2007

10

7

12

-

2

2008

6

10

6

1

2

TRA24 Ardahan

70

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Adalet

2.24 Suçun iúlendi÷i yerleúim yeri ve suç türüne göre ceza infaz kurumuna giren hükümlüler (devam)
øcra iflas
kanununa
muhalefet

Uyuúturucu veya uyarc
madde imal, ticaret,
kullanma ve satn alma

Trafik suçlar

Orman suçlar

Ateúli silahlar ve
bçaklar ile ilgili
suçlar

2003

6 074

1 082

2 222

46 761

3 706

2004

6 103

1 081

2 637

40 324

3 772

2005

1 979

1 306

2 684

2 222

1 922

2006

420

986

3 211

24 571

2 377

2007

1 865

1 007

4 109

55 323

4 493

2008

942

480

3 517

18 175

4 199

2003

111

69

60

306

16

2004

78

79

57

171

23

2005

40

69

64

12

10

2006

1

46

57

49

22

2007

6

26

51

340

14

2008

6

15

33

70

14

2003

51

-

20

84

10

2004

36

-

22

42

10

2005

25

-

29

5

3

2006

1

-

28

31

19

2007

-

-

27

180

12

2008

1

-

12

23

11

2003

21

26

21

53

2

2004

13

20

20

31

7

2005

10

34

22

-

3

2006

-

20

21

12

3

2007

1

17

18

106

1

2008

2

3

13

30

1

2003

30

-

6

141

4

2004

20

-

3

57

6

2005

1

-

8

3

4

2006

-

-

4

2

-

2007

2

-

5

4

1

2008

-

-

5

10

2

2003

9

43

13

28

-

2004

9

59

12

41

-

2005

4

35

5

4

-

2006

-

26

4

4

-

2007

3

9

1

50

-

2008

3

12

3

7

-

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

71

Adalet

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.24 Suçun iúlendi÷i yerleúim yeri ve suç türüne göre ceza infaz kurumuna giren hükümlüler (devam)

Kabahatler

Rüúvet,
irtikap ve
sahtecilik

2003

4 160

2004

3 625

2005

Kötü muamele

Askeri Ceza
Kanunu'na
muhalefet

Di÷er suçlar

2 428

-

-

9 391

2 358

-

-

9 530

982

1 719

-

-

8 132

2006

-

1 787

226

6 093

6 594

2007

-

2 200

455

8 725

9 077

2008

-

1 901

192

3 078

7 259

2003

92

32

-

-

497

2004

45

20

-

-

456

2005

7

19

-

-

352

2006

-

12

3

425

134

2007

-

18

8

549

159

2008

-

17

4

172

147

2003

6

12

-

-

230

2004

11

9

-

-

186

2005

1

9

-

-

124

2006

-

2

-

159

70

2007

-

10

3

253

78

2008

-

3

2

74

81

2003

46

11

-

-

222

2004

26

2

-

-

234

2005

4

2

-

-

195

2006

-

3

1

265

36

2007

-

2

-

295

38

2008

-

2

1

96

37

2003

24

7

-

-

21

2004

7

7

-

-

19

2005

1

5

-

-

16

2006

-

6

2

1

18

2007

-

4

4

1

29

2008

-

10

1

1

15

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan
2003

16

2

-

-

24

2004

1

2

-

-

17

2005

1

3

-

-

17

2006

-

1

-

-

10

2007

-

2

1

-

14

2008

-

2

-

1

14

Not. Yabancı ülkelerde suç iúleyenler Türkiye toplamına dahil edilmiútir.

72

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Seçim

2.25 Belediye baúkanl÷ seçimi, seçmen ve oy bilgileri, 2009
Toplam kaytl
seçmen says
TR

Türkiye

TRA2

Oy kullanan
seçmen
says Katlm oran

Baúkanlk
says

Demokratik
Sol Parti

39 809 274

33 510 343

84,2

2 931

60

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

300 607

238 545

79,4

38

1

TRA21

A÷r

135 765

103 654

76,3

12

-

TRA22

Kars

79 443

64 526

81,2

10

-

TRA23

I÷dr

61 467

50 952

82,9

8

-

TRA24

Ardahan

23 932

19 413

81,1

8

1

Adalet ve
Kalknma Partisi

Büyük Birlik
Partisi

Demokratik
Toplum
Partisi

Cumhuriyet
Halk
Partisi

Demokrat
Parti

1 453

20

97

513

151

15

-

8

6

5

TR

Türkiye

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA21

A÷r

6

-

3

-

2

TRA22

Kars

3

-

3

2

1

TRA23

I÷dr

3

-

2

-

2

TRA24

Ardahan

3

-

-

4

-

Milliyetçi
Hareket
Partisi Di÷er partiler

Ba÷mszlar

Saadet
Partisi
TR

Türkiye

TRA2

80

485

27

45

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

1

2

-

-

TRA21

A÷r

1

-

-

-

TRA22

Kars

-

1

-

-

TRA23

I÷dr

-

1

-

-

TRA24

Ardahan

-

-

-

-

Kaynak: Yüksek Seçim Kurulu Baúkanlı÷ı
Not. 29 Mart 2009 tarihinde gerçekleútirilen Mahalli ødareler Seçiminde belediye baúkanlı÷ı seçimi iptal edilen yerleúim yerlerine iliúkin 7 Haziran 2009
tarihinde yenilenen seçim sonuçları dahil edilmiútir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

73

Seçim

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.26 Milletvekili genel seçimi, seçmen ve oy bilgileri, 2007
Seçmen listesinde
yazl olan seçmen
says

Oy kullanan
seçmen says

Katlm
oran
(%)

Milletvekili
says

42 799 303

36 056 293

84,2

550

TR

Türkiye

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

547 702

412 576

75,3

12

TRA21

A÷r

218 620

165 737

75,8

5

TRA22

Kars

170 551

125 058

73,3

3

TRA23

I÷dr

89 703

65 228

72,7

2

TRA24

Ardahan

68 828

56 553

82,2

2

Adalet ve
Kalknma
Partisi

Cumhuriyet
Halk
Partisi

Milliyetçi
Hareket
Partisi

Ba÷mszlar

341

112

71

26

TR

Türkiye

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

9

1

1

1

TRA21

A÷r

5

-

-

-

TRA22

Kars

2

-

1

-

TRA23

I÷dr

1

-

-

1

TRA24

Ardahan

1

1

-

-

Not. 1.Türkiye toplamı (TR) Resmi Gazete'den, düzey bilgileri birleútirme tutanaklarından Kurumumuzda hesaplanmıútır.
2.Türkiye toplamındaki toplam kayıtlı seçmen sayısı ve oy kullanan seçmen sayısındaki 228 019 sayılık fark gümrük kapılarında oy kullanan seçmen sayısıdır.
3. Seçmen listesi Yüksek Seçim Kurulu Baúkanlı÷ı'nın elindeki kayıtların güncelleútirilmesi ile oluúturulmuútur.

2.27 Halk oylamas sonuçlar, 2010

Sandk says

Seçmen listesinde
yazl olan
seçmen says

Oy kullanan
seçmen
says

TR

Türkiye

152 006

52 051 828

38 369 099

73,7

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

2 453

632 778

388 123

61,3

TRA21

A÷r

1 046

274 121

154 668

56,4

TRA22

Kars

691

183 800

125 998

68,6

TRA23

I÷dr

384

105 349

53 822

51,1

TRA24

Ardahan

332

69 508

53 635

77,2

Geçersiz oy oran
(%)

Geçerli oy oran
(%)

Evet oyu
(%)

Hayr oyu
(%)

TR

Türkiye

1,9

98,1

57,9

42,1

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

3,4

96,6

74,4

25,6

TRA21

A÷r

3,9

96,1

95,8

4,2

TRA22

Kars

2,8

97,2

65,5

34,5

TRA23

I÷dr

3,5

96,5

53,8

46,2

TRA24

Ardahan

3,4

96,6

55,0

45,0

Not. 1. Resmi Gazete sonucudur.
2. Gümrük kapıları Türkiye toplamında verilmiútir.

74

Katlm oran
(%)

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

Çevre

2.28 Belediye atksu istatistikleri
Kanalizasyon
úebekesi ile
hizmet verilen
belediye
nüfusunun
toplam belediye
nüfusuna oran
(%)

Belediyelerde
kanalizasyon
úebekesinden
deúarj edilen
atksu miktar
(1000
metreküp/yl)

Atksu artma
Atksularn
tesisi ile
toplanmas ve
hizmet verilen
artm için
belediye
Belediye- belediyelerin
nüfusunun
toplam
lerdeki
yatrm
belediye nüfusu
toplam
harcamalar
içindeki pay atksu artma
(YTL)
(%) tesisi says

Belediyeler
tarafndan
artlan atksu
miktar
(1000
metreküp/yl)

83
85
86

87

88

2 497 657
2 860 980
2 922 783

3 366 894

3 261 455

1 312 379
1 586 550
1 901 040

2 140 494

2 251 581

35
38
45

51

56

145
156
172

184

236

105 087 604
238 214 204
297 774 482
314 863 918
773 050 102
1 008 636 957
518 585 047

57
64
68

69

76

11 879
12 599
13 028

20 626

20 704

2 738
2 731
2 738

1 913

1 901

5
9
9

10

8

1
1
1

1

2

3 493 387
1 969 428
4 054 137
166 396
33 321
24 355
165 365

2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

58
62
69

71

78

4 810
5 203
5 449

10 179

10 455



-



-



-

115 000
33 321
-

2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

72
78
80

78

86

3 714
4 010
4 085

6 340

5 208



63



2



1

3 491 775
1 953 182
4 047 707
17 500
24 355
165 365

2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

36
56
59

59

60

2 886
2 897
2 960

2 717

2 629

2 738
2 731
2 738

1 913

1 839

31
50
50

50

40

1
1
1

1

1

-

2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

43
43
46

47

67

468
490
534

1 389

2 413



-



-



-

1 612
16 246
6 430
33 896
-

TR Türkiye
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA21 A÷r

TRA21 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Not. YTL olarak verilen de÷er 2002-2004 yıllarında Milyon TL'dir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

75

Çevre

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.29 øçme ve kullanma suyu úebekesi ve artma tesisleri

øçme ve kullanma suyu
úebekesi ile hizmet verilen
belediye nüfusunun toplam
belediye nüfusuna oran
(%)

Belediyelerde
kiúi baúna temin
edilen günlük su
miktar
(litre/kiúi-gün)

95
97
97
99

98

99

252
256
259
255

245

215

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

93
97
100
100

98

99

TRA21 A÷r
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

øçme ve kullanma suyu
Belediyeler tarafndan artma tesisi ile hizmet
temin edilen içme
verilen belediye
ve kullanma suyu
nüfusunun toplam
miktar belediye nüfusuna oran
3
(%)
(1000 m /yl)

TR Türkiye
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

76

664
814
919
956

35
36
39
42

49

50

293
286
283
283

225

218

55
56
57
57

216
325
244
443

47 346

46 276


13

10

90
97
100
100

99

100

286
268
255
254

192

211

24
25
24
24

839
083
719
707

20 237

22 369


20

18

TRA22 Kars
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

96
96
100
100

100

100

211
214
214
218

250

245

10
11
11
11

927
091
470
712

12 805

12 551


13

4

TRA23 I÷dr
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

96
100
99
100

94

97

343
340
360
354

216

162

11
11
12
12

573
974
622
473

8 489

6 536



-

TRA24 Ardahan
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

98
99
99
99

95

99

479
495
506
514

405

322

7
8
8
8



-

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

4
4
4
4

411
597
977
435

5 163 500

4 557 074

876
177
432
550

5 815

4 821

Nüfus ve Sosyal Yapı

Çevre

2.29 øçme ve kullanma suyu úebekesi ve artma tesisleri (devam)
Belediyeler tarafndan
artlan içme ve kullanma
suyu miktar
(1000 m3/yl)

Belediyelerde içme
ve kullanma suyu
úebekesi için çekilen
yüzey suyu miktar
(1000 m3/yl)

Belediyelerde içme
ve kullanma suyu
úebekesi için çekilen
yeralt suyu miktar
(1000 m3/yl)

Su temini için
belediyelerin
toplam yatrm
harcamalar
(YTL)

TR Türkiye
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

1
1
1
2

667
711
893
081

032
227
848
259

2 426 639

2 131 061

1
2
2
2

982
064
165
217

555
824
864
337

2 381 628

2 220 421

2
2
2
2

681
749
754
739

856
773
113
099

2 781 872

2 336 654

94 761 312
118 847 282
129 574 070
265 799 667
228 910 949
732 019 355
1 724 218 146
1 465 485 756

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008


8 388

5 868

4 088

2 523

7 305

51
56
57
57

TRA21 A÷r
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008


5 866

4 920

4 088


4 939

20
25
24
24

252 179
239 256
7 200
150 000
186 422
180 197
161 852
326 301

TRA22 Kars
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008


2 523

948


2 523

2 365

10
11
11
11

927
091
470
712

10 283

10 186

1 345 094
1 078 624
1 566 721
878 059
2 090 812
519 866
599 023

TRA23 I÷dr
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008



-



-

11
11
12
12

688 000
2 500
82 362
1 000 000
538 591
363 202

TRA24 Ardahan
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008



-



-

7
8
8
8

7 093
4 390
16 510
77 596
37 593
-

128
325
244
443

44 823

38 972

751
083
719
707

20 237

17 429

573
974
622
473

8 489

6 536
876
177
432
550

5 815

4 821

2
1
1
2
2

292 366
324 770
672 793
105 655
853 418
180 197
681 718
1 288 526

Not. YTL olarak verilen de÷er 2001-2004 yıllarında Milyon TL'dir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

77

Çevre

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.30 Atk istatistikleri
Atk hizmeti
Kiúi baú verilen belediye
ortalama
nüfusunun
belediye atk
toplam nüfusa
miktar
oran
(kg/kiúi-gün)
(%)

Atk hizmeti
Belediye
tarafndan ya
verilen belediye
da belediye
nüfusunun
belediye adna toplanan
atk miktar
nüfusuna oran
(Bin ton)
(%)

Çöp depolama
sahalarnda
bertaraf edilen
belediye atk
miktar
(Bin ton)

Di÷er bertaraf
(çöp depolama
sahas ve
yakma tesisi
hariç)
(Bin ton)

TR Türkiye
2002

1,3

76

97

25 373

24 573

800

2003

1,4

76

97

26 118

25 305

813

2004

1,3

77

97

25 014

24 406

607

2006

1,2

81

98

25 280

24 709

571

2008

1,2

82

99

24 361

23 798

563

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002

1,0

46

97

192

188

4

2003

1,1

45

94

201

170

31

2004

1,1

46

95

202

198

4

2006

1,1

48

93

227

226

-

2008

0,99

51

98

209

205

3

2002

0,8

48

95

70

67

3

2003

0,9

44

88

73

72

1

2004

0,9

46

91

78

74

4

2006

1,0

49

89

93

93

-

2008

0,87

53

96

89

88

1

2002

1,2

44

98

63

63

1

2003

1,3

45

100

72

42

30

2004

1,3

45

100

69

69

-

2006

1,5

43

96

72

71

-

2008

1,25

45

100

64

62

2

2002

1,3

57

100

45

45

-

2003

1,3

56

97

44

44

-

2004

1,3

55

95

42

42

-

2006

1,2

62

99

48

48

-

2008

1,01

62

99

42

42

-

2002

0,9

32

93

14

14

-

2003

0,8

34

98

13

12

-

2004

0,9

33

96

14

13

-

2006

1,1

33

89

14

14

-

2008

0,92

36

98

14

14

-

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

78

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

İşgücü

2.31 Kurumsal olmayan sivil nüfusun yllara göre iúgücü durumu
[15+ yaú]
15 ve daha
yukar
yaútaki
nüfus

øúgücü

østihdam

øúsiz

øúgücüne
dahil
olmayan
nüfus

øúgücüne
katlma
oran

(Bin)

øúsizlik
oran

østihdam
oran

Tarm dú
iúsizlik
oran

(%)

TR Türkiye

2009

51 686

24 748

21 277

3 471

26 938

47,9

14,0

41,2

17,4

2010

52 541

25 641

22 594

3 046

26 901

48,8

11,9

43,0

14,8

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009

656

336

304

32

321

51,1

9,4

46,3

21,6

2010

665

339

304

35

327

50,9

10,3

45,7

21,2

Not. økibin kiúiden az gözlem de÷erlerinde örnek büyüklü÷ü güvenilir tahminler için yeterli de÷ildir.

2.32 østihdam edilenlerin sektörel da÷lm
[15+ yaú]
Toplam

Tarm

(1)

Sanayi

Hizmetler

Tarm

Sanayi(1)

Hizmetler

(%)

(Bin)
TR Türkiye
2009

21 277

5 240

5 385

10 652

24,6

25,3

50,1

2010

22 594

5 683

5 927

10 985

25,2

26,2

48,6

2009

304

195

19

90

64,1

6,4

29,6

2010

304

177

28

99

58,4

9,2

32,4

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

(1) ønúaat sektörü, sanayi sektörü içinde de÷erlendirilmiútir.
Not. økibin kiúiden az gözlem de÷erlerinde örnek büyüklü÷ü güvenilir tahminler için yeterli de÷ildir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

79

İşgücü

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.33 øú arama süresine göre iúsizler
[15+ yaú]
(Bin kiúi)
1 yldan az

1 yl ve daha çok

Toplam

(Bin)

(%)

(Bin)

(%)

2009

3 471

2 593

74,7

878

25,3

2010

3 046

2 176

71,4

870

28,6

32

24

75,0

8

25,0

35

27

77,1

8

22,9

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009
2010

Not. økibin kiúiden az gözlem de÷erlerinde örnek büyüklü÷ü güvenilir tahminler için yeterli de÷ildir.

2.34 E÷itim durumuna göre iúgücü, iúsiz, istihdam durumu
[15+ yaú]

(Bin kiúi)

Toplam

Okuma-yazma
bilmeyen

Lise alt
e÷itimliler

Lise ve dengi
meslek okulu

Yüksekö÷retim

2009

24 748

1 089

14 596

5 283

3 780

2010

25 641

1 151

15 195

5 238

4 057

øùGÜCÜ
TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009

336

61

211

40

23

2010

339

59

205

47

28

2009

3 471

87

2 033

891

459

2010

3 046

69

1 768

764

446

øùSøZ
TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009

32

3

23

4

1

2010

35

2

25

5

3

2009

21 277

1 002

12 563

4 392

3 321

2010

22 594

1 082

13 427

4 473

3 612

304

59

188

35

22

304

57

180

42

26

øSTøHDAM
TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009
2010

Not. økibin kiúiden az gözlem de÷erlerinde örnek büyüklü÷ü güvenilir tahminler için yeterli de÷ildir.

80

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Nüfus ve Sosyal Yapı

İşgücü

2.35 østihdam edilenlerin yllara göre iúteki durumu
[15+ yaú]
(Bin kiúi)
Toplam
Ücretli, maaúl
øúveren ve
ve yevmiyeli kendi hesabna

Toplam

Ücretsiz aile
iúçisi

TR Türkiye
2009
2010
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009
2010

21 277
22 594

12 770
13 762

5 638
5 750

2 870
3 083

304
304

80
98

111
101

113
105

Ücretli, maaúl
øúveren ve
ve yevmiyeli kendi hesabna

Ücretsiz aile
iúçisi

Tarm

Toplam
TR Türkiye
2009
2010
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009
2010

5 240
5 683

454
527

2 371
2 513

2 416
2 643

195
177

6
6

80
71

109
100

Ücretli, maaúl
øúveren ve
ve yevmiyeli kendi hesabna

Ücretsiz aile
iúçisi

Tarm dú

Toplam
TR Türkiye
2009
2010
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009
2010

16 037
16 911

12 316
13 235

3 267
3 237

454
440

109
127

74
92

31
30

4
5

Not. økibin kiúiden az gözlem de÷erlerinde örnek büyüklü÷ü güvenilir tahminler için yeterli de÷ildir.

2.36 øúgücüne dahil olmayanlarn yllara göre iúgücüne dahil olmama nedenleri
[15+ yaú]
(Bin kiúi)
Neden
øú aramayp, çalúmaya hazr
olanlar

øúgücüne dahil
olmayan nüfus

øú bulma ümidi
olmayanlar

Di÷er

Ev iúleriyle E÷itim/ ö÷retime
meúgul
devam eden

26 938
26 901

757
716

1 304
1 297

12 101
11 914

3 967
4 122

321
327

23
6

16
7

155
186

38
56

Emekli

Çalúamaz
halde

Di÷er

3 622
3 577

3 396
3 394

1 792
1 882

6
9

59
54

23
9

TR Türkiye
2009
2010
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009
2010

Neden

TR Türkiye
2009
2010
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2009
2010
Not. økibin kiúiden az gözlem de÷erlerinde örnek büyüklü÷ü güvenilir tahminler için yeterli de÷ildir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

81

Gelir Dağılımı

Nüfus ve Sosyal Yapı

2.37 Gelir da÷lm, 2003
TR
Türkiye

Kullanlabilir yllk gelir

Gelire göre sral
% 20'lik gruplar

(Milyon TL)

(%)

(Milyon TL)

(%)

180 304 703 755

100,0

1 749 916 910

100,0

1. % 20

10 809 491 775

6,0

115 250 205

6,6

2. % 20

18 542 882 046

10,3

189 099 810

10,8

3. % 20

26 093 318 941

14,5

278 058 916

15,9

4. % 20

37 741 799 501

20,9

405 396 770

23,2

5. % 20

87 117 211 491

48,3

762 111 209

43,6

Tutar
(Milyon TL)

(%)

Toplam gelir

161 832 014 264

100,0

Maaú, ücret

62 560 876 002

38,7

5 041 943 451

3,1

51 816 640 084

32,0

Tarım

15 932 430 135

9,8

ømalat

6 415 956 681

4,0

ønúaat

2 128 781 031

1,3

Ticaret

16 923 324 214

10,5

Hizmet

10 416 148 023

6,4

Mülk gelirleri

10 072 705 226

6,2

Gayrimenkul

5 811 908 567

3,6

Menkul kıymet

4 260 796 659

2,6

Toplam karúılıksız

32 339 849 500

20,0

Devletten

28 238 195 744

17,4

974 995 541

0,6

3 126 658 216

1,9

Fertlerin elde etti÷i gelir türleri
TR Türkiye

Yevmiye
Toplam müteúebbis

Yurt dıúından
Di÷er
Fertlerin elde etti÷i gelir türleri
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

Toplam gelir
Maaú, ücret
Yevmiye
Toplam müteúebbis

Tutar
(Milyon TL)

(%)

1 628 594 920

100,0

717 941 611

44,1

49 052 288

3,0

659 643 167

40,5

Tarım

220 966 087

13,6

ømalat

21 126 841

1,3

ønúaat

13 308 959

0,8

Ticaret

293 847 144

18,0

Hizmet

110 394 136

6,8

Mülk gelirleri

44 807 065

2,8

Gayrimenkul

23 433 475

1,4

Menkul kıymet

21 373 590

1,3

Toplam karúılıksız

157 150 789

9,6

Devletten

130 799 503

8,0

Yurt dıúından
Di÷er

82

TRA2
A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

-

-

26 351 286

1,6

Nüfus ve Sosyal Yapı

Tüketim Harcamaları

2.38 Harcama türlerine göre hanehalk tüketim harcamasnn da÷lm
(%)

Toplam
tüketim
harcamas

Gda ve
alkolsüz
içecekler

Alkollü
içecekler.
sigara ve
tütün

Giyim ve
ayakkab

2005

100,0

24,9

4,1

2006

100,0

24,8

(1)

100,0

2008 (1)
2009 (1)

Konut ve
kira

Mobilya. ev
aletleri ve
bakm
hizmetleri

Sa÷lk

6,2

25,9

6,8

2,2

4,1

5,9

27,2

6,2

2,2

23,6

4,3

5,9

28,9

5,9

2,4

100,0

22,6

3,8

5,4

29,1

5,8

1,9

100,0

23,0

4,1

5,1

28,2

6,2

1,9

2003-05

100,0

42,4

6,4

8,2

20,4

6,8

1,5

2004-06

100,0

39,3

6,6

8,3

19,5

6,8

1,2

2005-07

100,0

35,7

6,2

7,9

21,6

7,2

1,3

(1)

100,0

33,9

6,4

7,0

21,3

7,0

1,1

2007-09 (1)

100,0

35,4

6,1

6,9

20,6

6,4

1,4

E÷lence ve
Haberleúme
kültür

E÷itim
hizmetleri

Lokanta ve
oteller

Çeúitli
mal ve
hizmetler

TR Türkiye

2007

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

2006-08

Ulaútrma

TR Türkiye
2005

12,6

4,3

2,5

1,9

4,4

4,1

2006

13,1

4,2

2,2

2,1

4,2

4,0

(1)

11,1

4,5

2,1

2,5

4,5

4,2

2008 (1)

14,1

4,4

2,5

2,0

4,4

4,1

2009 (1)

13,6

4,2

2,6

1,9

5,2

4,0

2003-05

4,4

3,7

1,2

1,2

0,5

3,4

2004-06

5,8

3,9

1,6

1,6

1,1

4,2

2005-07

6,6

4,5

1,9

1,3

1,7

4,4

2006-08 (1)

6,6

4,5

2,0

1,4

2,4

6,4

(1)

7,9

4,2

1,8

0,9

2,6

5,7

2007

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

2007-09

(1) 2007 ylnda oluúturulan Adrese Dayal Nüfus Kayt Sistemi'ne göre yenilenen cari nüfus projeksiyonlar esas alnmútr.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

83

Ekonomik Yapı

Sayfa

Açklama

86

Tablo
Milli Gelir
3.1 Cari fiyatlarla bölgesel gayrisafi katma de÷er-iktisadi faaliyet kollarna göre
temel fiyatlarla, 2004-2008

89

Dú Ticaret
3.2 Ekonomik faaliyetlere (ISIC, Rev. 3) göre ihracat, 2004-2009

90

3.3 Ekonomik faaliyetlere (ISIC, Rev. 3) göre ithalat, 2004-2009

91

Fiyat ve Endeksler
3.4 Tüketici fiyatlar de÷iúim oranlar, 2003=100, 2008-2010

92

øú østatistikleri
3.5 øú kaytlarna göre giriúim saylar, 2009

93

3.6 øú demografisi, 2003-2009

94

Enerji
3.7 Kullanm yerlerine göre elektrik tüketimi, 2004-2009

95

ønúaat
3.8 Kullanma amacna göre tamamen veya ksmen biten yeni ve ilave yaplar, 2009

96

3.9 Kullanma amacna göre yaplacak yeni ve ilave yaplar, 2009

98

Ulaútrma

84

3.10 Motorlu kara taútlar, 2002-2010

100

3.11 Trafik kazalar, 2001-2008

102

3.12 Yol uzunluklar, 2002-2009

103

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

Sayfa

Tablo
Tarm
3.13 Alan kullanımı, 2002-2009

104

3.14 Tarımsal üretim de÷eri, 2002-2009

106

3.15 Tahıllar ve di÷er bitkisel ürünlerin hasat edilen alanı, 2002-2009

107

3.16 Tahıllar ve di÷er bitkisel ürünlerin üretimi, 2002-2009

109

3.17 Sebzelerin üretim miktarları, 2002-2009

111

3.18 Meyvelerin üretim miktarları, 2002-2009

112

3.19 Örtü altı sebze ve meyve üretimi, 2002-2009

113

3.20 Niteliklerine göre örtü altı tarım alanları, 2002-2009

114

3.21 Organik tarım, 2006-2009

115

3.22 Tarımsal alet ve makineler, 2002-2009

116

Turizm
3.23 Giriú, çıkıú kapılarının ba÷lı oldu÷u il ve ulaúım yoluna göre
giriú ve çıkıú yapan vatandaúlar, 2007-2010

117

3.24 Giriú, çıkıú kapılarının ba÷lı oldu÷u il ve ulaúım yoluna göre
giriú ve çıkıú yapan yabancılar, 2007-2010

118

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

85

Ekonomik Yapı 

. EKONOMøK YAPI
Bu bölümde, bölgenin ekonomik yapısına iliúkin sektörlere ait en güncel veriler tablo halinde sunulmaktadır.

Tanım ve Kavramlar 
.1 Milli Gelir
Gayrisafi katma de÷er (GSKD): Bir bölgede yerleúik ekonomik birimlerin belli bir dönemde bu
bölgedeki ekonomik faaliyetleri sonuncunda ürettikleri mal ve hizmetlerin (çıktı) üretim de÷erinden, bu üretimde
bulunabilmek için kullandıkları mal ve hizmetler (ara tüketim) de÷erinin çıkarılması sonucu elde edilen de÷erdir.
GSKD (temel fiyatlarla)= Çıktı (temel fiyatlarla)- Ara Tüketim (alıcı fiyatlarıyla)
Gayrisafi katma de÷ere ürünler üzerindeki vergiler eksi sübvansiyonların eklenmesi sonucunda
GSYH’ya ulaúılmaktadır.
GSYH = GSKD+ (ürünler üzerindeki vergiler-sübvansiyonlar) 

.2 Dıú Ticaret
øhracat: Üretilen mallardan, hammadde ve malzemesini vermek suretiyle dıúarıya yaptırılan üretimden
(fason), stoklardan yurtdıúına yapılan satıúlardır. Katma de÷er vergisi ve özel tüketim vergisi hariç, di÷er vergiler
dahildir.
øthalat: Satın alınan ve tüketilen hammadde, yardımcı madde ve ambalaj malzemesi; üretimde
kullanılmak üzere ithal edilen hammadde, yardımcı madde ve ambalaj hizmetlerinin satın alınan ve tüketilen
maddelerini kapsar. Katma de÷er vergisi ve özel tüketim vergisi hariç, di÷er vergiler dahildir. 

. Fiyat ve Endeksler
Bir önceki yılın aynı ayına göre de÷iúim oranı: Yıllık de÷iúim olarak da ifade edilen bu oran,
ilgilenilen aydaki fiyatlar genel düzeyinin geçen yılın aynı ayındaki fiyatlar genel düzeyine göre de÷iúimi
göstermektedir. Sadece iki yılın aynı aylarındaki endeksler karúılaútırıldı÷ı için arada kalan di÷er aylarda
gerçekleúen de÷iúim oranları bu hesaplamaya yansımamaktadır. Endeks formülü aúa÷ıda verilmiútir.
I: Endeks de÷eri
t: Cari ay
t-12: Bir önceki yılın aynı ayı
( It / It-12 ) * 100 - 100
Oniki aylık ortalamalara göre de÷iúim oranı: Geriye dönük 12 ayın endeks rakamı ortalamasının,
bir önceki 12 aylık endeks rakamı ortalamasına oranı olarak ifade edilmektedir. Bu durumda en son 24 adet aylık
endeks rakamının iúleme alınması gerekmektedir. Bu oran, yıl içindeki di÷er aylardaki fiyat de÷iúim oranlarını da

86

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

hesaba kattı÷ı için enflasyon oranındaki e÷ilimi daha anlamlı bir úekilde yansıtmaktadır. Enflasyon oranı düúük
olan ülkeler için oniki aylık ortalamalara göre ya da bir önceki yılın aynı ayına göre de÷iúim oranını kullanmak
çok farklı sonuçlar getirmemektedir.
I: Endeks de÷eri
t: Cari ay
d1: Birinci dönem endeksleri ortalaması
(It+ It-1+...+It-11) / 12
d2: økinci dönem endeksleri ortalaması
(It-12+ It-13+...+It-23) / 12
( d1 / d2 ) * 100 - 100 

. øú østatistikleri
Birimlere ait faaliyet, adres bilgileri ile çalıúan sayısı gibi parametreler dinamik oldu÷u ve yıl içinde de÷iúebilece÷i
varsayımıyla ihtiyatlı kullanılmalıdır.
Giriúim: Birinci derecede karar alma özerkli÷ine sahip olan, piyasa için mal ve hizmet üreten bir
organizasyon biçimidir. Giriúim bir veya birden fazla yerde yine bir yada birden fazla faaliyet yürütebilir.
Yerel Birim: Co÷rafi olarak tanımlanan bir yerdeki mal ve hizmetlere iliúkin faaliyetleri ya da bunların
bir kısmını yürüten birbirimdir.
Konut: Etrafı kapalı, tavanı örtülmüú, bir aile veya bir grup insanın di÷er fertlerden ayrı olarak
yaúamasına imkan sa÷layan, do÷rudan do÷ruya soka÷a, koridora veya genel bir yere açılan, müstakil bir kapısı
olan bina veya binanın bir bölümüdür.
Re’sen kapanan ticaret ünvanlı iúyerleri: Yapılan tebligatlarla ticari faaliyeti bulunmadı÷ı tespit
edilen ticaret ünvanlı iúyerlerinin, Ticaret Sicili Tüzü÷ünün 41. maddesine istinaden kaydının silinmesidir. 

. Ulaútırma
Taúıt: Karayolunda insan, hayvan ve yük taúımaya yarayan araçlardır. Bunlardan makine gücü ile
yürütülenlere “Motorlu Taúıt”, insan ve hayvan gücü ile yürütülenlere “Motorsuz Taúıt” denir.
Otomobil: Yapısı itibariyle sürücüsünden baúka en çok yedi oturma yeri olan ve insan taúımak için imal
edilmiú bulunan motorlu taúıttır. Bunlardan taksimetre veya tarife ile yolcu taúıyanlara “Taksi Otomobil”, adam
baúına ücretle yolcu taúıyanlara “Dolmuú otomobil”, bunların dıúında kalan ve 237 Sayılı Taúıt Kanununa tabi
olmayanlara da “Özel Otomobil” denir.
Minibüs: Yapısı itibariyle, sürücüsünden baúka 8-14 oturma yeri olan ve insan taúımak için imal edilmiú
bulunan motorlu taúıttır.
Otobüs: Yapısı itibariyle, sürücüsünden baúka en az onbeú oturma yeri olan ve insan taúımak için imal
edilmiú bulunan motorlu taúıttır. Troleybüsler de bu sınıfa girer.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

87

Ekonomik Yapı
Kamyonet: øzin verilebilen azami yüklü a÷ırlı÷ı 3 500 kg’ı geçmeyen ve yük taúımak için imal edilmiú
motorlu taúıttır.
Kamyon: øzin verilebilen azami yüklü a÷ırlı÷ı 3 500 kg’dan fazla olan ve yük taúımak için imal edilmiú
motorlu taúıttır.
Motosiklet: øki veya üç tekerlekli, sepetli veya sepetsiz motorlu araçlardır. Bunlardan karoseri yük
taúıyabilecek úekilde sandıklı veya özel biçimde yapılmıú olan ve yolcu taúımalarında kullanılmayan üç tekerlekli
motosikletlere yük motosikleti (Triportör) denir.
Trafik kazası: Karayolu üzerinde hareket halinde olan bir veya birden fazla aracın karıútı÷ı ölüm,
yaralanma ve zararla sonuçlanmıú olan olaydır. 

. Tarım
Üretim: øçinde bulunulan üretim yılında ekilen alandan kaldırılaca÷ı tahmin edilen ürün miktarıdır.
Ekilen alan: Sonbahar-Kıú ve ølkbahar-Yaz ayları ekiliú yapılan tarla alanını vermektedir.
Hasat edilen alan: Ekilen alandan hasara u÷rayan alan (ekim yapıldıktan sonra kuraklık, hastalık, tabii
afet gibi faktörlerin etkisi sonucu zarar gören ve nedenle hasat edilemeyen alan) çıkarıldıktan sonra geriye kalan
alandır.
Et üretimi: Kesilen hayvan sayısının karkas a÷ırlıkları ile de÷erlendirilmesinden elde edilir.
Deri üretimi: Kesilen hayvan sayısına, mezbaha ve kombina kesimlerinin %10’u kadar ölü
hayvanlardan elde edilen deriler ilave edilerek hesaplanmaktadır.
Süt üretimi: Sa÷ılan hayvan sayısının süt verimleri ile de÷erlendirilmesinden elde edilir.

88

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

Milli Gelir

3.1 Cari fiyatlarla bölgesel gayrisafi katma de÷er- iktisadi faaliyet kollarna göre temel fiyatlarla
(Bin TL)
Tarm

Pay (%)

Sanayi

Pay (%)

2004

52 997 645

10,7

138 411 772

28,0

2005

60 713 747

10,6

160 331 023

28,0

2006

62 662 754

9,4

188 646 805

28,2

2007

64 331 717

8,5

209 515 201

27,8

2008

72 274 585

8,5

232 475 082

27,2

2004

1 167 669

34,5

401 283

11,9

2005

1 210 050

31,1

533 473

13,7

2006

1 227 654

27,9

616 795

14,0

2007

1 239 285

26,3

659 865

14,0

2008

1 291 805

24,6

662 330

12,6

Hizmetler

Pay (%)

Gayrisafi katma de÷er

Pay (%)

2004

303 474 641

61,3

494 884 058

100,0

2005

350 669 700

61,3

571 714 470

100,0

2006

417 108 706

62,4

668 418 265

100,0

2007

480 587 624

63,7

754 384 542

100,0

2008

549 835 548

64,3

854 585 214

100,0

2004

1 816 996

53,7

3 385 948

100,0

2005

2 143 688

55,1

3 887 211

100,0

2006

2 549 662

58,0

4 394 111

100,0

2007

2 807 795

59,7

4 706 945

100,0

2008

3 303 309

62,8

5 257 444

100,0

Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

89

Dış Ticaret

Ekonomik Yapı

3.2 Ekonomik faaliyetlere göre ihracat

(1)

[ISIC, Rev. 3]
(Bin ABD Dolar)
Di÷er sosyal,
toplumsal ve
Gayri-menkul
kiúisel hizmet Elektrik, kiralama ve iú
faaliyetleri gaz ve su
faaliyetleri

Madencilik
Toptan ve
ve Tarm ve
perataúocakormankende
ømalat
çl÷
clk
ticaret

(2)

Balkçlk

2004

63 167 153

103 118

1 619

60 173

1 354

59 579 116

649 237 2 541 777

230 758

2005

73 476 408

139 500

926

103 449

258

68 813 408

810 241 3 328 814

279 812

2006

85 534 676

130 858

1 390

123 593

425

80 246 109

1 146 326 3 480 539

405 435

2007

107 271 750

158 252

1 356

168 839

1 399

101 081 873

1 660 895 3 725 213

473 923

2008

132 027 196

240 330

1 675

73 324

1 882

125 187 659

2 155 150 3 936 711

430 465

2009

102 142 613

188 990

2 440

139 740

1 248

95 449 246

1 682 915 4 347 483

330 550

Toplam
TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2004

60 232

-

-

-

-

58 848

49

1 332

2005

72 600

-

2

-

-

71 074

53

1 472

-

2006

82 725

-

-

-

-

77 894

17

4 813

0

2007

154 047

-

5

-

-

149 745

28

4 268

-

2008

138 887

-

0

-

0

133 555

31

5 288

12

2009

126 099

-

5

-

-

120 779

162

5 117

35

2004

21 073

-

-

-

-

20 997

42

34

-

2005

28 219

-

2

-

-

28 210

1

7

-

2006

26 113

-

-

-

-

25 421

2

690

0

2007

28 101

-

5

-

-

27 908

26

163

-

2008

50 687

-

0

-

0

48 161

17

2 496

12

2009

44 339

-

5

-

-

42 636

114

1 550

34

4

TRA21 A÷r

TRA22 Kars
2004

3 277

-

-

-

-

3 277

-

-

-

2005

2 694

-

-

-

-

2 678

15

-

-

2006

1 945

-

-

-

-

1 936

9

-

-

2007

57 363

-

-

-

-

57 353

-

10

-

2008

344

-

-

-

-

344

-

-

-

2009

236

-

-

-

-

236

-

-

-

2004

35 628

-

-

-

-

34 324

2

1 298

4

2005

41 390

-

-

-

-

39 894

33

1 464

-

2006

54 500

-

-

-

-

50 372

5

4 123

-

2007

68 582

-

-

-

-

64 484

3

4 095

-

2008

86 497

-

-

-

-

83 699

6

2 792

-

2009

79 642

-

-

-

-

76 036

37

3 567

1

2004

255

-

-

-

-

250

5

-

-

2005

298

-

-

-

-

292

4

2

-

2006

168

-

-

-

-

166

2

-

-

2007

-

-

-

-

-

-

-

-

-

2008

1 359

-

-

-

-

1 351

7

-

-

2009

1 882

-

-

-

-

1 870

11

-

-

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

(1) Firma vergi kimlik numaralarının ba÷lı oldu÷u ile göre oluúturulmuútur.
(2) Firma vergi kimlik numaralarının ba÷lı oldu÷u ilin belirsiz oldu÷u firmaların ihracat-ithalat de÷erleri Türkiye toplamına eklenmiútir.

90

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

Dış Ticaret

3.3 Ekonomik faaliyetlere göre ithalat (1)
[ISIC, Rev. 3]
(Bin ABD Dolar)

Toplam (2)

Balkçlk

Di÷er
Gayrisosyal,
menkul
toplumsal
kiralama ve
ve kiúisel

hizmet Elektrik,
faaliyetleri gaz ve su faaliyetleri

Madencilik
ve taúocakçl÷
ømalat

Tarm ve
ormanclk

Toptan ve
perakende
ticaret

3 319 794

TR Türkiye
2004

97 539 766

7 868

9 923

15 683

867

80 447 302

10 980 937

2 757 392

2005

116 774 151

24 233

15 465

18 208

5 985

94 208 255

16 321 199

2 801 365

3 379 441

2006

139 576 174

32 627

14 551

18 208

1 073

110 378 826

22 033 762

2 902 369

4 194 758

2007

170 062 715

30 935

28 265

21 528

2 395

133 938 136

25 314 075

4 640 577

6 086 804

2008

201 963 574

41 125

32 320

15 492

1 696

150 252 335

35 649 704

6 391 914

9 578 987

2009

140 928 421

31 217

21 564

17 256

1 345

111 030 525

20 624 650

4 593 839

4 608 026

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2004

21 585

-

6

-

-

13 221

9

7 729

620

2005

45 219

-

33

-

-

20 797

-

23 178

1 211

2006

44 797

-

47

-

-

21 511

1

23 238

-

2007

60 319

-

48

-

-

21 206

19

38 929

118

2008

79 859

2

167

-

-

33 845

18

45 587

240

2009

48 572

2

276

-

-

32 270

5

15 857

161

2004

14 743

-

6

-

-

7 127

6

7 604

-

2005

41 409

-

33

-

-

18 199

-

23 172

4

2006

40 610

-

47

-

-

17 996

-

22 566

-

2007

56 590

-

48

-

-

19 406

13

37 050

74

2008

77 074

2

167

-

-

32 048

18

44 603

237

2009

45 227

2

276

-

-

29 095

5

15 688

161

TRA21 A÷r

TRA22 Kars
2004

1 117

-

-

-

-

992

-

125

-

2005

783

-

-

-

-

783

-

-

-

2006

1 082

-

-

-

-

1 082

-

-

-

2007

486

-

-

-

-

454

-

-

32

2008

686

-

-

-

-

683

-

-

3

2009

857

-

-

-

-

857

0

-

-

2004

5 559

-

-

-

-

4 936

3

-

620

2005

2 976

-

-

-

-

1 763

-

6

1 207

2006

3 086

-

-

-

-

2 415

-

672

-

2007

3 081

-

-

-

-

1 185

6

1 879

12

2008

2 098

-

-

-

-

1 113

-

984

-

2009

2 485

-

-

-

-

2 316

-

169

-

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan
2004

165

-

-

-

-

165

-

-

-

2005

51

-

-

-

-

51

-

-

-

2006

19

-

-

-

-

18

1

-

-

2007

161

-

-

-

-

161

-

-

-

2008

-

-

-

-

-

-

-

-

-

2009

3

-

-

-

-

3

-

-

-

(1) Firma vergi kimlik numaralarının ba÷lı oldu÷u ile göre oluúturulmuútur.
(2) Firma vergi kimlik numaralarının ba÷lı oldu÷u ilin belirsiz oldu÷u firmaların ihracat-ithalat de÷erleri Türkiye toplamına eklenmiútir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

91

Fiyat ve Endeksler

Ekonomik Yapı

3.4 Tüketici fiyatlar de÷iúim oranlar (2003=100)
(%)
Yl sonu itibariyle bir önceki
yln ayn ayna göre de÷iúim
oran
A÷rlklar
2010

2008

2009

2010

2008

2009

2010

100,00

10,06

6,53

6,40

10,44

6,25

8,57

Alkollü içecekler ve tütün

5,31

0,32

20,91

24,66

7,07

12,71

34,77

Çeúitli mal ve hizmetler

3,97

11,66

13,75

5,51

9,63

12,97

6,99

E÷itim

2,48

7,32

5,47

4,25

6,76

5,80

5,39

E÷lence ve kültür

2,83

6,98

8,92

-2,32

1,95

9,85

2,31

27,60

11,90

9,26

7,02

12,79

8,02

10,58

Giyim ve ayakkab

7,30

-1,54

3,39

4,74

2,49

0,81

4,55

Haberleúme

4,94

5,74

3,35

-3,22

1,81

3,44

-0,24

16,83

22,88

2,31

5,91

19,64

8,82

6,28

Lokanta ve oteller

5,51

13,44

7,31

9,76

13,38

9,15

9,47

Mobilya, ev aletleri ve ev bakm hizmetleri

6,78

10,37

-2,68

3,27

6,89

0,87

2,20

Sa÷lk

2,55

2,01

2,44

0,57

0,41

2,94

0,72

13,90

2,37

7,89

6,78

7,97

0,24

9,63

12,19

5,57

8,83

12,07

6,18

10,58

0,02

23,16

24,30

7,29

13,97

36,49

11,89

16,01

11,40

12,22

14,22

11,92

E÷itim

7,54

-3,65

-1,93

7,24

1,58

-2,87

E÷lence ve kültür

4,58

4,07

-3,40

-1,12

5,86

-0,36

14,27

9,31

9,24

15,47

8,92

10,35

Giyim ve ayakkab

2,31

-0,82

4,05

2,00

0,71

2,08

Haberleúme

5,84

3,74

-3,80

1,22

3,72

-0,41

Konut, su, elektrik, gaz ve di÷er yaktlar

27,52

-2,91

8,36

20,32

3,55

11,67

Lokanta ve oteller

16,20

8,92

14,10

14,68

10,87

15,09

Mobilya, ev aletleri ve ev bakm hizmetleri

12,71

-1,01

3,84

8,59

3,23

3,48

Sa÷lk

1,48

3,13

1,43

0,61

3,01

1,81

Ulaútrma

6,53

3,17

12,21

12,50

0,67

11,71

Ana harcama gruplar
TR

Yl sonu itibariyle oniki aylk
ortalamalara göre de÷iúim oran

Türkiye
Genel

Gda ve alkolsüz içecekler

Konut, su, elektrik, gaz ve di÷er yaktlar

Ulaútrma
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
Genel
Alkollü içecekler ve tütün
Çeúitli mal ve hizmetler

Gda ve alkolsüz içecekler

92

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

İş İstatistikleri

3.5 øú kaytlarna göre giriúim saylar, 2009

Toplam

Madencilik ve
taúocakçl÷

ømalat

Elektrik, gaz,
buhar ve scak su
üretimi ve
da÷tm

3 225 462

5 684

405 873

1 867

165 887

28 933

20

1 687

8

951

TRA21 A÷r

10 424

10

582

5

331

TRA22 Kars

8 717

(*)

545

(*)

296

TRA23 I÷dr

6 799

(*)

342

(*)

275

TRA24 Ardahan

2 993

(*)

218

(*)

49

Toptan ve
perakende
ticaret; motorlu
taút, motosiklet,
kiúisel ve ev
eúyalarnn
onarm

Oteller ve
lokantalar

Ulaútrma,
depolama ve
haberleúme

Mali arac
kuruluúlarn
faaliyetleri

1 281 315

261 867

559 157

51 142

12 228

2 231

9 195

314

TRA21 A÷r

4 739

661

3 172

98

TRA22 Kars

3 902

767

2 317

115

TRA23 I÷dr

2 316

486

2 808

74

TRA24 Ardahan

1 271

317

898

27
Di÷er sosyal,
toplumsal
ve kiúisel
hizmet
faaliyetleri

TR

Türkiye

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TR

Türkiye

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

ønúaat

Gayrimenkul
kiralama ve
iú faaliyetleri

E÷itim

Sa÷lk iúleri ve
sosyal
hizmetler

219 327

12 957

45 819

214 567

717

92

337

1 153

TRA21 A÷r

253

37

141

395

TRA22 Kars

238

30

105

396

TRA23 I÷dr

163

19

55

258

63

6

36

104

TR

Türkiye

TRA2

A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA24 Ardahan
Kaynak: Gelir ødaresi Baúkanlı÷ı

Not. (*) TÜøK gizlilik yönetmeli÷i gere÷ince belirlenen gizlilik ilkeleri uyarınca bireysel verinin toplulaútırılması ile oluúturulan veri tablosunun her hangi bir
hücresindeki istatistiki birim sayısının üçten az olması veya birim sayısı üç ve daha fazla oldu÷u halde bir veya iki birimin hakim durumunda olması halinde
ilgili hücredeki veri gizli kabul edilir. Gizlenmiú özel sektör verileri toplamda gösterilmiútir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

93

İş İstatistikleri

Ekonomik Yapı

3.6 øú demografisi
Kurulan
úirket ve
kooperatiflerin
toplam says
TR Türkiye
2003
32
2004
40
2005
47
2006
52
2007
55
2008
49
2009
44
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA21 A÷r
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA22 Kars
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA23 I÷dr
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA24 Ardahan
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009

259
919
401
699
350
003
472

Kurulan
úirket ve
kooperatiflerin
toplam
sermayeleri(1)

5
7
8
9
9
9
10

120
171
240
218
202
211
191

4
10
30
34
43
51
47

615
808
289
725
628
886
485

8
11
20
23
30
19
28

261
310
359
305
221
263
253

219
180
233
370
356
1 211
240

52
76
113
94
80
90
83

1
4
11
12
16
19
19

515
986
439
047
655
404
582

2
4
2
15
9
7
9

99
85
83
84
59
71
76

95
93
115
166
112
216
90

34
65
75
73
75
59
46

1
3
12
11
14
8
7

233
606
022
207
281
363
870

3
2
7
1
7
6
12

69
112
99
109
79
89
68

46
49
48
59
61
55
37

26
25
41
39
32
49
43

1
1
6
9
10
20
13

404
665
456
305
360
098
550

2
4
11
7
13
5
6

65
74
126
75
53
59
74

78
22
40
82
61
59
91

2
2
4
6

462
551
372
166
332
021
483

1
1
1
1
1

28
39
51
37
30
44
35

16
30
63
122
881
22

(1) 2003-2004 yılları arasında birimler Milyar TL, 2005 yılı sonrası ise bin YTL’dir.

94

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

33
40
48
52
48
46
44

039
540
657
523
673
401
050

Kapanan
ticaret
ünvanl
iúyerleri
saylar (2)

952
973
273
726
873
217
570

(2) 2008-2009 yıllarında Kapanan Ticaret Ünvanlı øúyerlerine re'sen kapanan iúyerleri de dahildir.

436
660
886
471
954
578
395

Kurulan
ticaret
ünvanl
iúyerleri
saylar

872
820
717
534
605
338
208

8
5
11
12
15
13
19

2
4
7
9
12
12
10

Kapanan
úirket ve
kooperatiflerin
toplam says

13
17
17
23
23
37
32

229
221
556
342
595
343
419

Ekonomik Yapı

Enerji

3.7 Kullanm yerlerine göre elektrik tüketimi
(MWh)
Toplam
tüketim

Resmi
daire

Sanayi
iúletmesi

Ticarethane

Mesken

Tarmsal
sulama

Sokak
aydnlatma

2004

121 141 852 4 530 734

59 565 929

15 656 151

27 618 960

3 145 816

4 432 528 6 191 734

2005

130 262 759 4 662 719

62 294 219

18 543 784

30 934 976

3 239 603

4 142 988 6 444 470

2006

143 070 499 6 044 797

68 026 712

20 256 384

34 466 042

3 510 013

3 950 372 6 816 178

2007

155 135 260 6 933 182

73 794 540

23 141 161

36 475 825

4 110 541

4 052 642 6 627 369

2008

161 947 528 7 344 252

74 850 263

23 903 332

39 583 598

4 730 976

3 970 228 7 564 880

2009

156 894 070 6 989 641

70 470 076

25 018 856

39 147 505

3 661 805

3 844 834 7 761 353

Di÷er

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2004

580 620

69 920

85 501

60 087

225 197

1 238

101 352

37 325

2005

605 757

69 303

87 075

53 208

256 472

1 234

96 098

42 366

2006

608 331

91 202

79 692

68 613

280 661

100

50 754

37 308

2007

647 189

99 211

86 485

73 590

272 137

169

76 253

39 344

2008

699 017

86 659

80 997

76 153

289 492

250

63 219

102 247

2009

729 260

93 847

82 441

79 751

318 762

404

108 085

45 969

2004

281 807

30 186

17 590

31 423

126 748

1 182

67 727

6 951

2005

250 213

27 720

16 391

17 326

116 477

1 055

63 225

8 018

2006

241 275

37 672

14 042

31 420

130 648

-

16 641

10 852

2007

236 338

43 201

14 146

29 165

103 846

-

35 000

10 980

2008

262 439

31 585

15 021

22 967

131 873

-

18 387

42 605

2009

286 950

32 702

17 110

27 211

127 154

0

67 619

15 153

2004

190 444

21 724

62 859

11 007

49 549

5

25 867

19 433

2005

207 136

21 329

65 120

12 924

60 866

160

22 853

23 884

2006

220 510

26 439

60 376

17 693

73 687

77

23 812

18 426

2007

237 645

27 121

62 693

22 323

84 601

41

25 295

15 573

2008

257 400

23 850

58 535

25 449

69 839

216

27 094

52 418

2009

258 740

31 729

58 944

24 683

98 732

102

27 407

17 143

2004

58 137

9 214

4 458

9 700

26 150

51

1 397

7 167

2005

94 953

10 158

4 894

13 616

53 832

18

3 796

8 639

2006

87 388

16 397

4 829

11 622

46 791

23

5 542

2 183

2007

109 249

17 502

8 797

15 640

51 912

128

11 071

4 201

2008

106 571

19 642

7 159

15 089

50 943

35

11 030

2 674

2009

107 901

18 786

5 921

15 893

54 402

302

6 098

6 499

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan
2004

50 232

8 796

594

7 957

22 750

-

6 361

3 774

2005

53 455

10 096

670

9 341

25 298

-

6 225

1 825

2006

59 159

10 693

446

7 879

29 535

-

4 759

5 846

2007

63 957

11 387

850

6 463

31 779

-

4 887

8 591

2008

72 606

11 582

283

12 648

36 837

-

6 707

4 550

2009

75 669

10 630

466

11 964

38 473

0

6 962

7 173

Kaynak: TEDAù, Türkiye Elektrik Da÷ıtım ve Tüketim østatistikleri
Not. 1. ùantiye tüketimleri sanayi içerisinde yer almaktadır.
2. 2004-2006 yılları arasında il bazında mevcut olmayan; "büro ve lojman" bilgileri mesken içerisinde, gösterilmiútir.
3. 2004-2007 yılları arasında il bazında mevcut olmayan; sanayi grubunda yer alan "di÷er bilgiler" sanayi toplamı içerisinde gösterilmiútir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

95

İnşaat

Ekonomik Yapı

3.8 Kullanma amacna göre tamamen veya ksmen biten yeni ve ilave yaplar, 2009
[Yap kullanma izin belgelerine göre]
A. Bina says

B. Yüzölçümü (m²)

C. Daire says
økamet amaçl binalar
dúndaki binalar

økamet amaçl binalar

TR

øki ve daha
Bir daireli fazla daireli
binalar
binalar

Halka açk
ikamet
yerleri

Toplam

Otel
binalar

Genel toplam

Toplam

A

79 577

67 491

18 737

48 491

263

12 086

823

B

80 763 646

60100 235

3382 988

56146 222

571 025

20663 411

1904 160

C

404 058

402 591

18 787

383 803

1

1 467

10

Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
A

276

216

57

153

6

60

3

B

262 702

183 959

8 561

165 622

9 776

78 743

9 484

C

981

974

57

917

-

7

-

TRA21 A÷r
A

95

71

15

54

2

24

1

B

97 178

71 655

2 909

66 065

2 681

25 523

1 618

C

382

378

15

363

-

4

-

TRA22 Kars
A

89

69

14

52

3

20

2

B

114 327

70 398

1 485

63 756

5 157

43 929

7 866

C

380

377

14

363

-

3

-

A

67

58

26

32

-

9

B

35 969

29 202

3 991

25 211

-

6 767

-

C

146

146

26

120

-

-

-

A

25

18

2

15

1

7

-

B

15 228

12 704

176

10 590

1 938

2 524

-

C

73

73

2

71

-

-

-

TRA23 I÷dr
-

TRA24 Ardahan

96

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

İnşaat

3.8 Kullanma amacna göre tamamen veya ksmen biten yeni ve ilave yaplar, 2009 (devam)
[Yap kullanma izin belgelerine göre]
A. Bina says

B. Yüzölçümü (m²)

C. Daire says
økamet amaçl binalar dúndaki binalar

Ofis (iúyeri)
binalar
TR

Toptan ve
perakende
ticaret
binalar

Trafik ve
Sanayi
iletiúim binalar ve
binalar
depolar

Kamu e÷lence,
økamet
e÷itim,
amaçl
hastane veya
binalar
bakm dúndaki
kuruluúlar
di÷er
binalar
binalar

Türkiye
A

1 233

5 713

138

2 525

785

869

B

2 051 618

7 172 142

314 820

5 063 465

2 928 538

1 228 668

C

118

1 058

29

144

44

64

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
A

8

29

5

7

5

3

B

5 574

27 658

13 712

6 547

14 686

1 082

C

-

7

-

-

-

-

TRA21 A÷r
A

3

15

3

2

-

-

B

1 720

7 177

12 908

2 100

-

-

C

-

4

-

-

-

-

A

3

8

-

1

5

1

B

3 643

17 355

-

360

14 686

19

C

-

3

-

-

-

-

A

-

2

2

3

-

2

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

B

-

1 499

804

3 401

-

1 063

C

-

-

-

-

-

-

A

2

4

-

1

-

-

B

211

1 627

-

686

-

-

C

-

-

-

-

-

-

TRA24 Ardahan

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

97

İnşaat

Ekonomik Yapı

3.9 Kullanma amacna göre yaplacak yeni ve ilave yaplar, 2009
[Yap ruhsatlarna göre]
A. Bina says
B. Yüzölçümü (m²)

C. Daire says
økamet amaçl binalar
dúndaki binalar

økamet amaçl binalar

Genel toplam

Toplam

øki ve daha
Bir daireli fazla daireli
binalar
binalar

Halka açk
ikamet
yerleri

Toplam

Otel binalar

TR Türkiye
A

92 342

79 367

19 736

59 285

346

12 975

1 064

B

100 726 544

78 892 949

3 753 485

74 158 683

980 781

21 833 595

1 476 416

C

518 475

516 234

19 733

496 496

5

2 241

43

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
A

562

451

124

321

6

111

7

B

596 751

415 983

20 001

379 600

16 382

180 768

15 650

C

2 108

2 066

124

1 942

-

42

-

A

140

105

8

97

-

35

-

B

224 044

155 312

2 440

152 872

-

68 732

-

C

815

799

8

791

-

16

-

A

175

147

33

111

3

28

4

B

175 366

124 607

3 909

113 546

7 152

50 759

14 312

C

667

642

33

609

-

25

-

A

205

165

77

86

2

40

3

B

169 740

112 493

12 610

93 549

6 334

57 247

1 338

C

490

489

77

412

-

1

-

A

42

34

6

27

1

8

-

B

27 601

23 571

1 042

19 633

2 896

4 030

-

C

136

136

6

130

-

-

-

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

98

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

İnşaat

3.9 Kullanma amacna göre yaplacak yeni ve ilave yaplar, 2009 (devam)
[Yap ruhsatlarna göre]
A. Bina says
B. Yüzölçümü (m²)

C. Daire says
økamet amaçl binalar dúndaki binalar

Ofis (iúyeri)
binalar

Toptan ve
perakende
ticaret
binalar

Trafik ve
iletiúim
binalar

Sanayi
binalar ve
depolar

Kamu
e÷lence,
e÷itim,
hastane veya
bakm
kuruluúlar
binalar

A

1 571

4 094

212

2 756

1 330

1 948

B

3 483 742

5 180 246

661 592

4 418 828

5 132 042

1 480 729

C

278

1 602

2

187

47

82

økamet
amaçl
binalar
dúndaki
di÷er binalar

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
A

21

27

3

21

24

8

B

24 005

33 509

12 710

17 686

72 203

5 005

C

3

37

-

1

-

1

TRA21 A÷r
A

5

14

2

10

4

-

B

5 757

14 596

12 552

9 685

26 142

-

C

-

15

-

1

-

-

TRA22 Kars
A

9

7

-

2

6

-

B

8 739

15 001

-

836

11 871

-

C

3

22

-

-

-

-

TRA23 I÷dr
A

7

3

1

9

14

3

B

9 509

3 258

158

7 165

34 190

1 629

C

-

-

-

-

-

1

A

-

3

-

-

-

5

B

-

654

-

-

-

3 376

C

-

-

-

-

-

-

TRA24 Ardahan

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

99

Ulaştırma

Ekonomik Yapı

3.10 Motorlu kara taútlar
Yol ve iú Özel amaçl
makineleri
taútlar

(1)

Motosiklet

875 381

399 025

1 046 907

133 003

58 790

1 180 127

123 500

973 457

405 034

1 073 415

137 933

60 511

1 184 256

152 712

1 259 867

647 420

1 218 677

-

28 004

1 210 283

338 539

163 390

1 475 057

676 929

1 441 066

-

30 333

1 247 767

6 140 992

357 523

175 949

1 695 624

709 535

1 822 831

-

34 260

1 290 679

2007

6 472 156

372 601

189 128

1 890 459

729 202

2 003 492

-

38 573

1 327 334

2008

6 796 629

383 548

199 934

2 066 007

744 217

2 181 383

-

35 100

1 358 577

2009

7 093 964

384 053

201 033

2 204 951

727 302

2 303 261

-

34 104

1 368 032

2010

7 544 871

386 973

208 510

2 399 038

726 359

2 389 488

-

35 492

1 404 872

Otomobil

Minibüs

Otobüs

2002

4 600 140

241 700

120 097

2003

4 700 343

245 394

2004

5 400 440

318 954

2005

5 772 745

2006

Kamyonet Kamyon

Traktör

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002

14 657

3 194

1 115

2 342

7 547

1 342

1 288

721

16 113

2003

14 708

3 812

1 157

2 771

6 515

1 368

1 286

660

16 694

2004

16 088

4 173

990

3 909

7 076

1 493

-

271

18 179

2005

17 345

4 596

995

5 057

7 126

1 738

-

279

20 151

2006

18 568

4 950

1 039

6 366

7 213

2 859

-

303

22 137

2007

19 604

5 083

1 071

7 627

7 248

3 426

-

329

23 639

2008

20 592

5 275

1 108

8 890

7 603

3 955

-

343

25 034

2009

21 697

5 838

1 134

10 730

7 858

4 526

-

368

25 884

2010

23 814

6 196

1 151

13 512

8 668

4 794

-

392

27 724

2002

4 502

992

171

603

993

325

366

269

4 369

2003

4 394

1 165

175

803

1 092

328

376

270

4 462

2004

5 728

1 499

200

1 242

1 964

340

-

90

4 709

2005

6 296

1 708

198

1 664

2 158

350

-

95

5 103

2006

6 911

1 890

205

2 177

2 268

458

-

109

5 466

2007

7 513

1 945

214

2 779

2 275

528

-

121

5 743

2008

7 835

2 064

222

3 391

2 355

587

-

127

6 142

2009

8 225

2 539

247

4 085

2 366

646

-

115

6 383

2010

8 832

2 665

246

4 852

2 482

682

-

127

6 594

TRA21 A÷r

100

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

Ulaştırma

3.10 Motorlu kara taútlar (devam)
Kamyonet Kamyon(1)

Motosiklet

Yol ve iú Özel amaçl
makineleri
taútlar

Otomobil

Minibüs

Otobüs

Traktör

2002

6 234

1 358

516

931

1 188

644

243

218

7 862

2003

6 219

1 442

531

1 090

1 308

646

244

224

8 213

2004

5 795

1 230

320

1 522

1 568

330

-

88

9 080

2005

6 151

1 346

318

1 852

1 638

350

-

91

9 929

2006

6 494

1 478

325

2 200

1 673

516

-

96

10 721

2007

6 788

1 490

339

2 519

1 694

641

-

100

11 364

2008

7 100

1 527

347

2 801

1 749

755

-

102

11 832

2009

7 469

1 556

367

3 390

1 782

882

-

123

12 071

2010

8 247

1 619

379

4 414

1 833

916

-

126

12 987

2002

2 497

223

397

598

5 093

329

633

151

1 746

2003

2 632

500

413

635

3 804

348

623

83

1 593

2004

3 109

815

436

844

3 109

802

-

60

1 739

2005

3 305

856

444

1 119

2 871

1 013

-

58

1 917

2006

3 440

889

470

1 432

2 800

1 812

-

62

2 090

2007

3 550

950

479

1 678

2 813

2 160

-

68

2 246

2008

3 769

1 005

502

1 934

3 045

2 485

-

72

2 317

2009

3 972

1 061

481

2 320

3 243

2 827

-

85

2 418

2010

4 437

1 156

477

2 943

3 872

2 997

-

87

2 576

2002

1 424

621

31

210

273

44

46

83

2 136

2003

1 463

705

38

243

311

46

43

83

2 426

2004

1 456

629

34

301

435

21

-

33

2 651

2005

1 593

686

35

422

459

25

-

35

3 202

2006

1 723

693

39

557

472

73

-

36

3 860

2007

1 753

698

39

651

466

97

-

40

4 286

2008

1 888

679

37

764

454

128

-

42

4 743

2009

2 031

682

39

935

467

171

-

45

5 012

2010

2 298

756

49

1 303

481

199

-

52

5 567

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Kaynak: Emniyet Genel Müdürlü÷ü
(1) 2004 yılı ve sonrasında a÷ır tonajlı yük taúıtlarını da kapsar (Çekici,Damperli Kamyon,Tanker,Çöp Kamyonu vb.)

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

101

Ulaştırma

Ekonomik Yapı

3.11 Trafik kazalar
Kaza says

Ölü says

Yaral says

66
65
67
77
87
96
106
104

4
4
3
4
4
4
5
4

386
093
946
427
505
633
007
236

116
116
118
136
154
169
189
184

203
412
214
437
086
080
057
468

543
519
449
548
662
710
843
814

58
53
58
64
71
46
53
56

1
1
1
1
1
1
1
1

250
209
088
295
614
662
941
947

227
190
161
214
221
273
337
337

23
22
34
24
26
11
21
41

516
453
456
543
659
683
815
866

146
164
145
164
214
178
247
234

17
18
11
19
27
16
13
6

373
423
359
393
488
450
612
528

109
97
79
91
153
132
151
164

12
10
7
8
12
10
7
6

231
199
120
169
292
247
335
383

61
68
64
79
74
127
108
79

6
3
6
13
6
9
12
3

130
134
153
190
175
282
179
170

TR Türkiye
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA21 A÷r
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA22 Kars
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA23 I÷dr
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
TRA24 Ardahan
2001
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008

243
748
031
008
273
128
994
212

Kaynak: Emniyet Genel Müdürlü÷ü ve Jandarma Genel Komutanlı÷ı
Not. Jandarma ve Emniyet Genel Müdürlü÷ü kayıtlarından alınan ölümlü ve yaralanmalı kazalardır.

102

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

Ulaştırma

3.12 Yol uzunluklar
(Km)
øl ve devlet yolu

Otoyol

Köy yolu

Demir yolu

TR Türkiye
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA21 A÷r
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA22 Kars
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA23 I÷dr
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA24 Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009

61
61
61
61
61
61
62
62

368
491
814
939
764
912
023
219

1
1
1
1
1
1
1
1

1
1
1
1
1
1
1
2

775
832
662
667
908
908
922
036

291
291
285
285
285
286
288
298

202
585
739
632
632
888
013
405

827
825
839
889
889
872
851
849

-

7
7
7
7
7
7
7
7

963
963
987
987
987
655
655
673

172
172
172
172
172
172
172
172

535
535
525
579
579
571
572
571

-

3
3
3
3
3
3
3
3

528
528
543
543
543
219
219
236

-

719
717
754
750
750
743
729
728

-

2
2
2
2
2
2
2
2

458
458
458
458
458
458
458
457

172
172
172
172
172
172
172
172

230
230
210
210
210
208
203
203

-

896
896
905
905
905
921
921
919

-

343
343
350
350
350
350
347
347

-

081
081
081
081
081
057
057
061

-

1
1
1
1
1
1
1
1

8
8
8
8
8
8
8
9

671
697
697
697
697
697
699
080

Kaynak: Karayolları Genel Müdürlü÷ü, Köy Hizmetleri Genel Müdürlü÷ü, Devlet Demiryolları øúletmesi Genel Müdürlü÷ü ve Mahalli ødareler Genel Müdürlü÷ü

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

103

Tarım

Ekonomik Yapı

3.13 Alan kullanm

(Hektar)
øúlenen tarm alan

Uzun ömürlü bitkiler
Meyveler,
içecek ve
baharat
bitkileri
alan

Ba÷
alan

Zeytin
a÷açlarnn
kaplad÷
alan

Yem
bitkileri

2 673 525

1 523 525 530 000

620 000

362 300

2 717 350

1 562 350 530 000

625 000

401 400

894 964

2 780 186

1 616 186 520 000

644 000

808 940

4 876 164

893 976

2 831 256

1 653 256 516 000

662 000

942 410

4 690 841

850 480

2 895 251

1 669 573 513 835

711 843

1 215 933

16 944 960

4 218 947

814 786

2 908 700

1 671 091 484 610

753 000

1 601 022

16 460 257

4 259 190

835 795

2 949 980

1 692 822 482 789

774 370

1 588 746

16 217 421

4 322 963

811 313

2 942 984

1 685 548 479 024

778 413

1 483 527

Toplam
iúlenen tarm
alan ve uzun
ömürlü
bitkiler

Toplam

Ekilen

Nadas

Sebze

Toplam

2002

26 579 218

23 905 693

17 935 424

5 040 042

930 227

2003

26 027 240

23 309 890

17 407 680

4 990 882

911 328

2004

26 593 178

23 812 992

17 961 650

4 956 378

2005

26 606 715

23 775 459

18 005 319

2006

25 876 271

22 981 020

17 439 699

2007

24 887 394

21 978 693

2008

24 505 223

21 555 242

2009

24 294 681

21 351 696

TR Türkiye

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002

836 469

832 994

618 107

211 757

3 130

3 475

3 466

9

-

39 754

2003

817 400

814 170

589 750

221 637

2 783

3 230

3 221

9

-

47 528

2004

813 679

810 619

578 378

227 814

4 427

3 060

3 051

9

-

44 097

2005

814 280

811 325

585 827

221 053

4 445

2 955

2 946

9

-

55 146

2006

815 506

811 692

589 854

217 310

4 528

3 814

3 805

9

-

93 970

2007

838 392

834 604

578 402

253 062

3 140

3 789

3 780

9

-

169 538

2008

786 987

783 509

613 351

166 837

3 321

3 478

3 470

8

-

207 799

2009

739 131

735 758

569 352

163 172

3 234

3 373

3 365

8

-

183 562

2002

348 617

348 553

248 982

98 705

866

64

64

-

-

16 749

2003

344 954

344 888

239 683

104 296

909

66

66

-

-

27 206

2004

354 130

354 082

237 931

115 217

934

48

48

-

-

17 016

2005

353 725

353 672

241 065

111 501

1 106

53

53

-

-

19 455

2006

360 308

360 255

235 557

123 578

1 120

53

53

-

-

46 258

2007

400 930

400 894

238 682

161 792

419

36

36

-

-

79 686

2008

332 106

332 061

249 962

81 559

540

45

45

-

-

112 317

2009

344 587

344 541

248 078

95 867

597

46

46

-

-

99 560

TRA21 A÷r

Not. Faaliyetlere Göre Ürünlerin østatistiki Snflamasna (CPA-2002) göre verilmiútir.

104

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

Tarım

3.13 Alan kullanm (devam)

(Hektar)
øúlenen tarm alan

Toplam
iúlenen tarm
alan ve uzun
ömürlü
bitkiler

Uzun ömürlü bitkiler

Toplam

Ekilen

Nadas

Sebze

Toplam

Meyveler,
içecek ve
baharat
bitkileri
alan

Ba÷
alan

Zeytin
a÷açlarnn
kaplad÷
alan

Yem
bitkileri

TRA22 Kars
2002

339 423

338 613

250 774

87 570

269

810

810

-

-

12 915

2003

337 178

336 480

244 821

91 500

159

698

698

-

-

12 527

2004

338 882

338 110

246 430

91 500

180

772

772

-

-

15 683

2005

341 000

340 321

250 141

90 000

180

679

679

-

-

21 336

2006

335 875

335 196

260 786

74 230

180

679

679

-

-

30 457

2007

290 135

289 482

228 082

61 400

-

653

653

-

-

59 665

2008

308 084

307 147

249 781

57 366

-

937

937

-

-

63 785

2009

244 296

243 487

204 567

38 920

-

809

809

-

-

55 534

2002

75 232

73 191

45 735

25 482

1 974

2 041

2 032

9

-

6 883

2003

74 369

72 298

44 932

25 661

1 705

2 071

2 062

9

-

6 535

2004

76 531

74 448

51 587

19 747

3 114

2 083

2 074

9

-

7 034

2005

77 327

75 261

53 924

18 302

3 035

2 066

2 057

9

-

9 913

2006

77 602

74 685

53 382

18 252

3 051

2 917

2 908

9

-

11 971

2007

76 176

73 242

50 584

19 965

2 692

2 934

2 925

9

-

11 776

2008

77 055

74 718

54 420

17 544

2 753

2 337

2 329

8

-

12 948

2009

78 987

76 541

55 784

18 144

2 613

2 446

2 438

8

-

13 496

2002

73 197

72 637

72 616

-

21

560

560

-

-

3 207

2003

60 899

60 504

60 314

180

10

395

395

-

-

1 260

2004

44 136

43 979

42 430

1 350

199

157

157

-

-

4 364

2005

42 228

42 071

40 697

1 250

124

157

157

-

-

4 442

2006

41 721

41 556

40 129

1 250

177

165

165

-

-

5 284

2007

71 151

70 986

61 053

9 905

28

165

165

-

-

18 411

2008

69 743

69 583

59 187

10 368

28

159

159

-

-

18 750

2009

71 262

71 189

60 923

10 241

25

72

72

-

-

14 972

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Not. Faaliyetlere Göre Ürünlerin østatistiki Snflamasna (CPA-2002) göre verilmiútir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

105

Tarım

Ekonomik Yapı

3.14 Tarmsal üretim de÷eri
Bitkisel üretim de÷eri

Canl hayvanlar de÷eri

Hayvansal ürünler de÷eri

TR Türkiye
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA21 A÷r
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA22 Kars
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA23 I÷dr
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA24 Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009

32
40
45
50
54
56
66
68

264
569
680
939
515
787
010
267

200
390
438
687
463
424
114
486

10
14
18
20
22
24
25
28

470
380
395
919
943
666
521
145

768
595
078
260
481
222
071
579

238
298
370
379
370
399
456
516

930
945
123
658
478
497
532
519

1
1
1
1
1
1

660
872
141
258
396
545
527
916

75
91
113
119
100
122
121
172

858
439
044
243
201
394
292
210

77
111
131
114
111
121
159
154

399
443
573
506
897
921
816
610

981
323
596
022
671
524
982
721

312
076
341
356
485
702
889
173

253
433
516
497
600
602
562
608

857
604
402
534
536
038
073
922

309
407
486
464
463
515
475
573

773
508
293
526
963
497
412
573

111
189
197
186
172
168
152
167

263
614
957
970
813
153
656
956

800
210
023
961
212
976
369
576

140
186
288
367
440
489
503
705

934
093
703
726
485
698
785
464

67
114
170
168
207
201
156
183

496
736
486
731
969
480
085
547

58
70
109
122
135
119
136
152

279
846
773
660
118
325
595
187

77
100
135
159
165
177
207
234

486
324
895
480
905
869
045
930

19
31
43
47
52
66
76
61

854
357
323
582
490
792
760
210

26
25
16
22
23
35
39
37

993
450
284
793
947
802
277
546

132
178
230
266
326
362
341
402

120
151
449
624
132
638
646
206

55
97
104
94
167
165
176
196

244
896
636
252
265
613
573
209

Not. 2001-2004 yılları arasında birimler Milyar TL, 2005 yılı sonrası ise Bin YTL’dir.

106

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

9
13
15
16
18
22
23
26

Ekonomik Yapı

Tarım

3.15 Tahllar ve di÷er bitkisel ürünlerin hasat edilen alan
(Hektar)

Toplam

Parfümeri,
eczaclk
vb.bitkiler,
úekerpancar
ve yem
bitkileri
tohumlar

Patates, kuru
baklagiller,
yenilebilir kök
ve yumrular

Saman ve
ot

Tahllar

ùeker
imalatnda
kullanlan
Ya÷l
bitkiler
tohumlar

TR Türkiye
2002

17 880 709

285 732

1 551 797

347 708

13 755 690

654 979

371 817

2003

17 327 207

348 751

1 451 573

398 298

13 348 633

644 217

314 463

2004

17 908 439

130 903

1 403 213

806 715

13 786 050

633 155

315 053

2005

17 953 208

125 926

1 330 052

940 727

13 846 254

643 070

335 556

2006

17 401 961

176 619

1 273 524

1 210 762

13 016 224

665 041

323 714

2007

16 651 175

115 211

1 207 264

1 585 729

12 140 519

628 690

298 869

2008

15 520 257

116 781

973 006

1 533 277

11 260 518

674 084

320 731

2009

16 092 831

157 296

939 810

1 473 164

11 960 500

702 066

323 970

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002

610 216

9 314

5 951

32 452

546 142

2 296

14 041

2003

587 339

7 919

5 258

45 384

514 268

1 168

13 337

2004

564 252

3 486

5 897

42 926

497 711

1 255

12 977

2005

580 065

4 190

5 643

54 777

502 157

1 393

11 835

2006

585 689

19 855

4 517

91 970

458 573

704

10 041

2007

575 064

8 561

2 994

166 858

388 801

310

7 520

2008

586 390

13 710

3 176

182 719

377 518

1 965

7 269

2009

567 890

24 000

6 017

183 327

348 318

884

5 345

2002

241 091

1 151

3 144

9 447

219 038

2 293

6 018

2003

237 272

1 404

2 941

25 062

201 282

1 066

5 517

2004

236 771

-

3 004

16 119

211 181

1 021

5 446

2005

236 201

1 019

2 794

19 260

206 624

1 221

5 283

2006

231 900

13 793

1 715

44 258

167 401

492

4 241

2007

237 028

-

581

78 250

154 983

292

2 922

2008

223 909

-

390

88 077

131 088

1 457

2 896

2009

247 303

-

373

99 325

144 801

519

2 285

TRA21 A÷r

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

107

Tarım

Ekonomik Yapı

3.15 Tahllar ve di÷er bitkisel ürünlerin hasat edilen alan (devam)
(Hektar)

Toplam

Parfümeri,
eczaclk
vb.bitkiler,
úekerpancar
ve yem
bitkileri
tohumlar

Patates, kuru
baklagiller,
yenilebilir kök
ve yumrular

Saman ve
ot

Tahllar

ùeker
imalatnda
kullanlan
Ya÷l
bitkiler
tohumlar

TRA22 Kars
2002

250 774

4 290

1 925

12 915

228 931

3

2 710

2003

244 821

4 451

1 980

12 527

222 987

3

2 873

2004

246 319

2 868

2 407

15 683

223 096

3

2 262

2005

250 034

2 594

2 455

21 336

221 751

42

1 856

2006

260 434

5 213

2 454

30 457

220 871

162

1 277

2007

226 400

6 000

2 261

58 421

158 864

-

854

2008

248 941

9 800

2 377

62 945

172 829

154

838

2009

204 567

23 000

4 915

55 534

120 136

242

741

2002

45 735

11

79

6 883

33 429

-

5 313

2003

44 932

-

190

6 535

33 162

93

4 947

2004

51 158

-

250

7 034

38 374

231

5 269

2005

53 923

-

146

9 913

38 968

130

4 696

2006

53 382

3

112

11 971

36 695

49

4 522

2007

50 584

-

75

11 776

34 951

18

3 744

2008

54 420

-

315

12 948

37 235

354

3 535

2009

55 529

-

129

13 496

39 462

123

2 319

2002

72 616

3 862

803

3 207

64 744

-

-

2003

60 314

2 064

147

1 260

56 837

6

-

2004

30 004

618

236

4 090

25 060

-

-

2005

39 907

577

248

4 268

34 814

-

-

2006

39 973

846

236

5 284

33 607

-

-

2007

61 053

2 561

77

18 411

40 003

-

-

2008

59 119

3 910

95

18 750

36 365

-

-

2009

60 491

1 000

600

14 972

43 919

-

-

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Not. 1. øúlenmemiú tütün ve Tekstilde kullanılan ham bitkiler toplamda verilmiútir.
2. Bilgi CPA sınıflandırmasına göre verilmiútir.

108

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

Tarım

3.16 Tahllar ve di÷er bitkisel ürünlerin üretimi
(Ton)

Toplam

Parfümeri,
eczaclk
vb.bitkiler,
úekerpancar ve
yem bitkileri
tohumlar

Patates, kuru
baklagiller,
yenilebilir kök
ve yumrular

Saman ve ot

Tahllar

Ya÷l
tohumlar

ùeker
imalatnda
kullanlan
bitkiler

TR Türkiye
2002

63 748 349

153 580

6 710 200

5 874 000

30 830 650

2 514 827

16 523 166

2003

59 880 112

175 379

6 737 130

6 117 400

30 806 800

2 387 925

12 622 934

2004

70 475 367

153 290

6 253 860

12 825 151

34 153 910

2 501 419

13 517 241

2005

75 461 494

150 058

5 523 427

14 714 816

36 471 600

2 421 338

15 181 247

2006

77 175 976

208 126

5 828 124

18 180 684

34 642 986

2 789 149

14 452 162

2007

70 286 396

104 427

5 511 082

19 704 455

29 256 990

2 352 383

12 414 715

2008

74 382 684

120 474

5 080 662

21 327 678

29 287 281

2 311 432

15 488 332

2009

80 368 121

174 836

5 527 685

20 698 423

33 577 151

2 396 044

17 274 674

10 611

64 652

220 006

642 763

1 814

473 557

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002

1 413 422

2003

1 682 872

9 002

55 582

532 353

650 478

1 123

434 330

2004

1 584 902

14 251

70 779

455 792

636 872

1 541

405 667

2005

1 365 764

6 361

68 614

283 248

628 479

1 651

377 329

2006

1 440 395

20 156

62 754

477 982

585 542

877

293 042

2007

1 676 821

12 810

48 512

752 472

600 021

313

262 664

2008

1 750 492

18 744

51 790

901 301

543 415

2 044

233 161

2009

1 794 422

36 692

90 497

929 349

561 193

1 118

175 573

2002

470 265

1 535

14 307

53 737

234 129

1 772

164 785

2003

550 649

4 193

12 611

174 573

221 694

862

136 716

2004

498 918

3 456

12 929

116 848

244 983

1 044

119 658

2005

503 993

2 584

13 317

99 552

255 381

1 103

132 056

2006

541 498

13 823

6 689

217 843

215 899

417

86 827

2007

723 038

-

1 532

395 756

242 859

237

82 654

2008

693 792

-

1 344

442 180

173 315

1 065

75 888

2009

866 521

-

2 522

521 010

274 142

496

68 351

TRA21 A÷r

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

109

Tarım

Ekonomik Yapı

3.16 Tahllar ve di÷er bitkisel ürünlerin üretimi (devam)
(Ton)

Toplam

Parfümeri,
eczaclk
vb.bitkiler,
úekerpancar ve
yem bitkileri
tohumlar

Patates, kuru
baklagiller,
yenilebilir kök
ve yumrular

Saman ve ot

Tahllar

Ya÷l
tohumlar

ùeker
imalatnda
kullanlan
bitkiler

TRA22 Kars
2002

424 266

5 124

34 379

46 509

252 529

13

85 712

2003

434 680

3 152

37 929

52 200

270 249

8

71 142

2004

416 324

9 065

48 466

39 150

273 041

15

46 587

2005

413 487

2 235

47 730

67 720

240 586

159

55 057

2006

428 485

4 209

48 733

107 376

241 445

287

26 435

2007

457 312

7 200

45 036

164 678

212 521

-

27 877

2008

486 884

10 680

47 483

180 868

220 772

269

26 812

2009

413 259

33 720

83 800

138 568

133 061

383

23 727

2002

384 125

-

1 036

90 248

69 733

29

223 060

2003

603 858

-

3 443

300 224

73 466

249

226 472

2004

616 102

6

3 965

288 828

83 399

482

239 422

2005

380 168

10

1 795

103 730

83 946

389

190 216

2006

394 027

3

1 920

130 113

81 996

173

179 780

2007

362 720

432

1 103

132 690

76 257

76

152 133

2008

434 231

435

1 815

215 352

85 421

710

130 461

2009

387 931

445

1 664

212 817

89 271

239

83 495

2002

134 766

3 952

14 930

29 512

86 372

-

-

2003

93 685

1 657

1 599

5 356

85 069

4

-

2004

53 558

1 724

5 419

10 966

35 449

-

-

2005

68 116

1 532

5 772

12 246

48 566

-

-

2006

76 385

2 121

5 412

22 650

46 202

-

-

2007

133 751

5 178

841

59 348

68 384

-

-

2008

135 585

7 629

1 148

62 901

63 907

-

-

2009

126 711

2 527

2 511

56 954

64 719

-

-

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Not. 1. øúlenmemiú tütün ve Tekstilde kullanılan ham bitkiler toplamda verilmiútir.
2. Bilgi CPA sınıflandırmasına göre verilmiútir.

110

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

Tarım

3.17 Sebzelerin üretim miktarlar

(Ton)

Toplam

Kök ve yumru
sebzeler

Meyvesi için
Di÷er sebzeler (baúka
yetiútirilen sebzeler yerde snflandrlmamú)

TR Türkiye
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA21 A÷r
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA22 Kars
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA23 I÷dr
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA24 Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009

25
25
25
26
25
25
27
26

823
869
339
472
851
661
218
780

567
737
562
162
612
138
319
395

80
81
128
138
138
104
103
109
13
17
18
22
22
8
12
13

057
979
282
292
978
222
312
153

600
500
000
300
659
478
533
718

643
356
459
172
205
885
859
175

4
3
4
4
4
1
1
1

739
516
452
497
279
551
163
622

3
3
3
3
4
1
1
1

1 808
1 610
983
1 248
1 280
65
62
108
114
114
96
91
95

3
2
3
3
2
3
3
3

21
21
20
21
21
20
22
21

282
390
535
581
211
840
249
934

000
620
500
500
268
073
469
983

569
710
422
096
603
494
253
447

65
66
116
127
127
100
95
101

800
466
546
564
107
307
131
325

5
7
8
13
13
4
4
6

250
244
172
240
251
-

011
184
852
250
496
324
442
403

498
704
292
245
187
122
122

85
46
172
177
150
10
254
150

21
-

59
58
107
113
113
95
90
94

1
1
1
1
1
1
1
1

483
499
522
598
661
598
656
691

967
617
062
362
685
587
317
694

846
104
166
001
750
349
853
226

10
11
7
7
5
3
6
6

228
542
871
075
852
042
753
502

747
673
606
108
546
786
832
447

4
6
6
5
4
2
6
5

192
377
300
825
626
458
200
850

353
309
197
397
419
-

1 205
1 057
614
611
610
-

713
101
313
446
742
563
782
629

4 800
4 083
835
512
509
574
538
652

33
21
50
50
43
239
150

31
25
122
127
107
10
15
-

Not. 1. Sebze üretimine, örtüaltı üretimi de dahildir.
2. Bilgi CPA sınıflandırmasına göre verilmiútir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

111

Tarım

Ekonomik Yapı

3.18 Meyvelerin üretim miktarlar
(Ton)
Muz, incir,
avakado
ve kivi
Üzüm

Toplam

Di÷er meyveler,
taú çekirdekliler
ve yumuúak
çekirdekliler

Zeytin ve di÷er
sert kabuklular

4
5
4
5
4
5
5
5

2
1
2
2
2
1
2
2

Baharat
bitkileri
(iúlenmemiú)

TR Türkiye
2002
14
2003
14
2004
14
2005
15
2006
16
2007
15
2008
16
2009
17
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA21 A÷r
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA22 Kars
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA23 I÷dr
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA24 Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009

158
082
133
982
186
555
781
725

050
670
450
679
193
593
823
300

3
3
3
3
4
3
3
4

500
600
500
850
000
612
918
264

000
000
000
000
063
781
442
720

347
395
409
443
479
415
426
473

900
870
400
475
810
432
670
726

19
11
19
33
36
27
31
39

176
910
397
835
005
755
134
516

90
90
90
90
90
110
40
40

-

307
307
171
175
189
359
291
302

-

-

4
4
8
8
8
9
6
5

226
161
887
860
890
098
981
362

-

-

11
6
9
24
26
17
23
33

163
494
853
319
544
998
513
655

90
90
90
90
90
110
40
40

-

3 480
948
486
481
382
300
349
197

-

-

Not 1. Turunçgiller ve Çay (yaú) toplamda verilmiútir.
2. Bilgi CPA sınıflandırmasına göre verilmiútir.

112

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

289
018
156
474
525
345
557
970

450
850
550
000
900
972
745
220

643
639
192
035
764
957
664
166

000
000
000
000
462
695
218
288

93
72
63
75
74
89
87
233

000
300
000
200
317
728
555
234

18
10
18
32
34
26
29
39

061
803
329
767
932
582
756
259

1 025
1 017
978
978
983
1 063
1 338
217

-

307
307
171
175
189
359
291
302

-

-

3
3
7
7
7
8
5
5

292
227
946
919
949
093
709
236

934
934
941
941
941
1 005
1 272
126

-

11
6
9
24
26
17
23
33

022
345
730
196
416
836
421
538

51
59
33
33
38
52
52
77

-

3 440
924
482
477
378
294
335
183

40
24
4
4
4
6
14
14

-

Ekonomik Yapı

Tarım

3.19 Örtü alt sebze ve meyve üretimi
(Ton)
Toplam

Biber

Marul

Domates

41
41
44
48
48
49
49
45

1
1
1
2
2
2
2
2

Fasulye
(taze)

Hyar

Kabak
(sakz)

Di÷er

TR Türkiye
2002
4 271 264
2003
4 527 627
2004
4 354 230
2005
4 465 343
2006
4 716 862
2007
5 052 796
2008
5 063 265
2009
5 524 777
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
374
2003
398
2004
111
2005
128
2006
71
2007
77
2008
91
2009
71
TRA21 A÷r
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA22 Kars
2002
2003
65
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA23 I÷dr
2002
374
2003
333
2004
111
2005
128
2006
71
2007
77
2008
91
2009
71
TRA24 Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
-

312
315
243
251
313
326
328
345

144
122
613
731
543
247
662
032

191
148
591
130
255
703
133
584

632
940
960
023
067
451
382
657

175
494
185
888
738
062
731
461

20
22
27
25
29
31
33
36

932
085
063
438
318
563
122
570

903
976
940
919
1 005
919
916
973

360
942
455
856
593
765
254
871

103
112
106
87
82
82
100
119

115
445
680
609
879
987
693
503

1
1
1
1
1
1
1
1

258
119
031
108
169
191
252
346

347
391
643
691
536
469
670
756

12
1
2
2

2

56
109
46
46
37
17
23
13

1
1
-

76
57
63
80
32
60
64
52

-

241
219
2
2
1
2
2

-

-

-

-

-

-

-

12
-

-

35
-

-

10
-

-

8
-

1
2
2

2

56
74
46
46
37
17
23
13

1
1
-

76
47
63
80
32
60
64
52

-

241
211
2
2
1
2
2

-

-

-

-

-

-

-

Not. Örtüaltı üretim miktarları Türkiye ve illere ait sebze ve meyve tablolarındaki sebze ve meyve üretimleri içinde yer almaktadır.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

113

Tarım

Ekonomik Yapı

3.20 Niteliklerine göre örtü alt tarm alanlar
(Dekar)
Toplam

Cam sera

Plastik sera

64
70
71
65
68
75
82
82

180
166
169
171
182
195
211
220

Yüksek tünel

Alçak tünel

TR Türkiye
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA21 A÷r
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA22 Kars
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA23 I÷dr
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009
TRA24 Ardahan
2002
2003
2004
2005
2006
2007
2008
2009

114

536
483
477
467
469
494
542
567

030
244
739
540
081
239
158
180

199
111
695
427
353
793
253
932

385
605
257
043
354
180
680
186

60
61
66
66
69
65
66
77

954
088
242
916
834
307
960
046

230
185
170
164
148
157
181
187

492
440
545
154
540
959
265
016

90
93
11
10
6
4
9
9

12
-

4
6
4
4
4

6
5
7
6
6
4
9
5

80
70
-

-

-

-

-

-

12
-

12
-

-

-

-

90
81
11
10
6
4
9
9

-

4
6
4
4
4

6
5
7
6
6
4
9
5

80
70
-

-

-

-

-

-

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ekonomik Yapı

Tarım

3.21 Organik tarm
Çiftçi says

Ekilen alan
(Hektar)

Üretim (Ton)

TR Türkiye
2006

8 654

162 131

309 521

2007

10 553

135 359

431 205

2008

9 384

141 752

415 380

2009

11 211

249 722

318 165

2006

200

8 399

4 858

2007

326

7 466

19 598

2008

244

8 910

22 965

2009

254

6 771

25 126

2006

104

126

883

2007

158

3 728

3 113

2008

147

5 176

8 883

2009

108

3 302

11 935

TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan

TRA21 A÷r

TRA22 Kars
2006

43

525

758

2007

120

1 489

10 923

2008

95

1 743

8 728

2009

144

1 445

3 187

2006

1

6 174

466

2007

1

1 962

5 294

2008

2

1 991

5 354

2009

2

2 024

10 003

2006

52

1 574

2 751

2007

47

287

268

2008

-

-

-

2009

-

-

-

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Kaynak: Tarım ve Köyiúleri Bakanlı÷ı
Not. Yuvarlama nedeniyle toplamlar farklı olabilir.

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

115

Tarım

Ekonomik Yapı

3.22 Tarmsal alet ve makineler

Pulluk

Ekim
makinesi

Gübre
da÷tma
makinesi

Seyyar süt
sa÷m
makinesi

Su
pompas

Sabit süt
sa÷m
tesisi

Biçerdöver

5
5
5
5
5
5
6
6

11
11
11
11
12
12
13
13

Traktör

TR Türkiye
2002
1 324
2003
1 347
2004
1 346
2005
1 354
2006
1 373
2007
1 365
2008
1 366
2009
1 363
TRA2 A÷r, Kars, I÷dr, Ardahan
2002
16
2003
16
2004
16
2005
16
2006
19
2007
19
2008
17
2009
18
TRA21 A÷r
2002
4
2003
4
2004
4
2005
4
2006
4
2007
4
2008
3
2009
4
TRA22 Kars
2002
7
2003
7
2004
7
2005
7
2006
7
2007
7
2008
6
2009
6
TRA23 I÷dr
2002
1
2003
1
2004
1
2005
1
2006
1
2007
1
2008
1
2009
1
TRA24 Ardahan
2002
3
2003
3
2004
3
2005
3
2006
5
2007
5
2008
5
2009
5

116

055
644
607
383
770
260
316
295

328
338
344
343
351
357
367
376

560
101
464
200
400
851
491
292

307
316
322
328
336
341
348
357

294
377
280
515
411
399
438
196

791
591
757
984
082
223
714
022

1
1
1
1
1
1
1
1

281
296
321
372
515
527
358
267

3
3
4
4
4
4
4
4

235
234
132
171
209
275
998
021

973
973
996
1 041
1 171
1 186
920
905

619
335
361
545
726
746
475
463

22
27
27
30
75
77
173
242

079
168
509
554
601
651
659
669
858
854
755
714
546
551
582
869

616
728
534
087
049
051
630
123

527
533
546
554
561
580
596
591

343
760
325
672
247
422
299
886

742
810
068
329
330
278
361
408

84
84
87
100
225
231
343
536

1
1
1
1
2
2
2
1

774
812
838
854
126
121
120
764

17
17
7
7
44
44
44
49

1
1
1
1
1
1
1
1

233
240
225
261
442
436
461
471

34
34
28
23
19
20
18
16

866
866
872
877
850
841
834
590

1
2
2
2
2
2
2
2

947
002
034
244
288
295
340
374

34
34
43
56
58
63
172
364

77
87
93
90
107
102
103
103

175
181
415
419
461
407
408
410

209
209
205
211
162
162
162
17

387
387
394
405
139
140
152
153

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

102
109
121
130
150
164
177
187

522
618
637
571
763
749
216
714

539
721
519
811
359
775
084
360

970
997
009
022
037
056
070
073

083
620
065
365
383
128
746
538

86
87
1
1
1
1

13
14
14
14
17
17
17
17

294
196
462
889
036
200
436
561

-

1
1
1

4
4
4
4
4
5
5
5

517
561
556
717
908
000
036
069

749
764
769
780
774
774
768
739

-

85
85
-

5
5
5
6
6
6
6
6

113
877
901
088
490
500
505
615

8
8
8
8
8
8
8
8

135
158
173
173
178
182
189
175

10
10
14
14
14
14

1
2
1
-

1
1
1
1
1
1
1
1

075
160
388
402
438
411
415
415

8
8
8
13
140
140
145
148

24
24
24
24
324
324
329
260

7
7
7
7
30
30
30
35

-

2
2
2
2
4
4
4
4

589
598
617
682
200
289
480
462

1
1
1
1
1
1

Ekonomik Yapı

Turizm

3.23 Giriú, çkú kaplarnn ba÷l oldu÷u il ve ulaúm yoluna göre giriú ve çkú yapan vatandaúlar
A. Havayolu

B. Demiryolu

C. Karayolu

D. Denizyolu

Ulaúm yoluna göre giriú yapan
vatandaúlar

Ulaúm yoluna göre çkú yapan
vatandaúlar

TR Türkiye
2007

2008

2009

2010

A

6 160 021

6 250 261

B

13 076

13 673

C

2 319 114

2 293 220

D

362 577

380 506

A

6 529 561

6 713 398

B

13 143

13 439

C

2 779 856

2 772 514

D

368 254

370 170

A

6 451 711

6 642 693

B

10 120

11 037

C

3 449 659

3 499 095

D

330 693

340 350

A

5 987 481

6 023 755

B

10 520

12 157

C

4 551 207

4 587 587

D

372 219

377 318

2007

C

84 526

97 782

2008

C

108 348

127 918

2009

C

161 166

180 053

2010

C

207 152

237 197

2007

A

-

-

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

2008

A

451

1 120

2009

A

782

622

2010

A

805

744

2007

C

79 625

76 669

2008

C

97 071

93 678

2009

C

94 696

88 803

2010

C

187 094

179 295

2007

C

6 411

5 695

2008

C

8 290

8 940

2009

C

11 883

12 625

2010

C

17 755

19 123

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Kaynak: Emniyet Genel Müdürlü÷ü

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

117

Turizm

Ekonomik Yapı

3.24 Giriú, çkú kaplarnn ba÷l oldu÷u il ve ulaúm yoluna göre giriú ve çkú yapan yabanclar
A. Havayolu

B. Demiryolu

C. Karayolu

D. Denizyolu

Ulaúm yoluna göre giriú yapan
yabanclar

Ulaúm yoluna göre çkú yapan
yabanclar

16 807 681

16 681 417

TR Türkiye
2007

2008

2009

A
B

68 755

63 439

C

4 721 569

4 524 309

D

650 323

655 333

A

18 838 735

18 921 565

B

72 320

67 171

C

5 388 308

5 425 201

D

694 644

674 517

A

18 959 340

19 130 282

B

69 167

64 117

C

6 029 950

6 143 842

D

447 327

438 406

A

19 555 705

19 493 183

B

66 144

61 204

C

6 948 067

6 879 517

D

429 893

444 553

2007

C

386 074

220 674

2008

C

478 108

382 109

2009

C

567 184

534 425

2010

C

854 070

684 837

2007

A

-

-

2008

A

310

422

2009

A

772

751

2010

A

677

741

2007

C

248 097

246 471

2008

C

239 787

243 234

2009

C

188 036

186 462

2010

C

239 672

234 542

2007

C

7 151

7 710

2008

C

11 447

12 361

2009

C

13 510

13 847

2010

C

18 210

18 813

2010

TRA21 A÷r

TRA22 Kars

TRA23 I÷dr

TRA24 Ardahan

Kaynak: Emniyet Genel Müdürlü÷ü

118

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

Ek

Ek: 1. Veri Kaynakları
Milli E÷itim Bakanlı÷ı
Karayolları Genel Müdürlü÷ü

http:/www.kgm.gov.tr

Köy Hizmetleri Genel Müdürlü÷ü
Tedavi Hizmetleri Genel Müdürlü÷ü
Sa÷lık Bakanlı÷ı

http:/www.saglik.gov.tr

Tarım ve Köy øúleri Bakanlı÷ı

http:/www.tarim.gov.tr

Türkiye Elektrik Da÷ıtım Anonim ùirketi
Emniyet Genel Müdürlü÷ü
Jandarma Genel Komutanlı÷ı
Ö÷renci Seçme ve Yerleútirme Merkezi

http:/www.osym.gov.tr

Kültür ve Turizm Bakanlı÷ı
Kütüphaneler ve Yayımlar Genel Müdürlü÷ü
Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlü÷ü
Gelir ødaresi Baúkanlı÷ı
øçiúleri Bakanlı÷ı Nüfus ve Vatandaúlık øúleri Genel Müdürlü÷ü
Merkezi Nüfus ødaresi Sistemi (MERNøS)
Yüksek Seçim Kurulu Baúkanlı÷ı
Devlet Demiryolları øúletmesi Genel Müdürlü÷ü
Mahalli ødareler Genel Müdürlü÷ü

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

119

Ek

ølgili bilgilere ulaúmak için …

Ek-2
Nitelikleri

Ürün Tanm / Ortam
Var
Haber Bülteni: Konu ile ilgili güncel bilgilere TÜøK web
sayfasında "Son Haber Bülteni" baúlı÷ından ulaúabilirsiniz.
Haber bültenleri, "Ulusal Veri Yaymlama Takvimi"nde
belirtilen açıklanma periyodunda yayımlanmaktadır.

120

Yok

Biçim

¥

Yayn: ølgili e- yayınları TÜøK web sayfasında "yayın "
bölümünden indirebilir ya da basılı yayınları bilgi satıú
bölümünden talep edebilirsiniz.
Yayın içeriklerine ait özet bilgiye web sayfasında yer alan
"Yaynlar" bölümü ile "TÜøK Veriye Eriúim ve Yayn
Katolo÷u"ndan ulaúabilirsiniz.
Tablo: Konu ile ilgili özet ve ayrıntılı tablolara, TÜøK web
sayfasında yer alan "Veri" baúlı÷ı altında " østatistiksel
Tablolar " alt baúlı÷ından ulaúabilirsiniz.

¥

Veri taban: Konu ile ilgili ayrıntılı bilgilere; TÜøK web
sayfasındaki " Veri Tabanlar" baúlı÷ından ya da web
sayfasında "Veri" baúlı÷ı altında " Dinamik Sorgulama " alt
baúlı÷ından ulaúabilirsiniz.

¥

-

-

Metin
Tablo
Grafik
Harita

Ka÷t
Paper
CD-ROM
PDF

-

-

Tablo

Excel
PDF
HTML

-

-

-

-

-

-

-

-

¥

Mikro veri: Mikro veri CD'leri; her bir istatistik biriminin, gizlilik
ilkelerinin elverdi÷i çerçevede yer verilen bilgileri içerir.
Mikro verileri, TÜøK'le
karúılıklı protokol yaparak
sa÷layabilirsiniz.

¥

østatistik Bilgi Hatt: Genel bilgilere eriúim için, + 90 312
410 0 410 santral numarası çevrilerek, 8 numarası
tuúlayabilirsiniz.
Daha sonra yönlendirmeler sonucunda, istedi÷iniz konuyla ilgili
(1, 2, 3, 4, 5, 6) tuúlardan birine basarak gerekli bilgileri
alabilrsiniz.

¥

Mobil Telefon: Konunun güncel bilgilerine ulaúmak için;
Servis Bilgi Hattından Turkcell, Avea, Vodafone hatlı cep
telefonu kullanıcısı iseniz ücretli (kontör de÷erli)
yararlanabilirsiniz.
3737' ye kısa mesaj göndererek çeúitli konu ve içerikte bilgileri
ö÷renebilirsiniz.

¥

TRT-Telegün Sayfas: Güncel özet bilgilerine haber bülteni
yayımlama takvimine paralel olarak TRT Telegün (Sayfa: 590)
yayınından ulaúabilirsiniz.

¥

TÜİK, Bölgesel Göstergeler 2010, TRA2 Ağrı, Kars, Iğdır, Ardahan

øçerik

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful