Digitized by tine Internet Arciiive

in

2011

witii

funding from

University of Toronto

littp://www.arcliive.org/details/p2sanGtiaureliiau05augu

PATROLOGIiE
CURSUS COMPLETUS,
SEU BIBLIOTHECA UNIVERSALIS, INTEGRA, LMKORMIS, COMMOHA,
0E(

ONOMICA,

OM!UM

SS.

PATRll, nOCTOIIllM SCRIPTORHIOIE ECrilSliSTICORllM,
SIVE LATINUBIJM,
SIVi:

GHiCCORUM,
1439)
lll (ANN. 1216) PRO LATINIS, PRO GR/ECIS FLORVERUNT
:

UUI

£V0 APOSTOUCO AU ET AD CONCIUI FLORENTINI TEMPORA lANN.

m

AirATEM INiSOCENTIl

RECUSIO

GHRONOLOGICA

OMNIUM QU^ EXSTITERE MONUMENTORUM CATHOMCE TRADITIONIS PER QUINDECIM PRIORA
ECCLESIiE S/ECULA,
JUXTA EDITIONES ACCURATISSIMAS, INTER SE CUMQUE NONNULLIS CODICIRUS MANUSCRIPTIS COLLATAS, PERQUAM DILIGENTER CASTIGATA; CISSERTATIOMDUS, COMMKNTARIIS VAHIISQUE LECTIONIDUS CONTINENTEB ILLUSTRATA; OMNIBUS OPERiBUS POST amplissimas editiones qu/B tbibus novissimis s-coulis debentur absolutas, detectis aucta; INDICIBUS ORDINARIIS VEL ETIAM ANALYTICIS, SINGILOS SIVE TOMOS, SIVE AUCTORES ALICUJI S MOMENTl SUBSEQUENTIBUS, DONATA CAPITUI.IS INTBA IPSrM TEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULIS SINGULABUM PAGINARUM MARGINEM SUPERIOBEM IOIS INGLENTl BU^* SUBJKCTA MQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA; OPEBIBUS CUM DUDIIS, TUM APOCRVPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE IN OBDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA UUCENTIS ET QUADRAGINTA INDICIBUS SLD OMM RESPECTr, SCILICET, ALPHABETICO, CHRONOLOGICO, ANALVTICO, ANALOGICO, STATISTICO, SYNTHETICO, ETC, OPERA, UES ET AUCTORES EXIIIBENTIBUS, ITA UT NON SOLUM STUDIOSO, SED NEGOTIIS IMPLICATO, ET SI FORTE SINT, PICRIS ETIAM ET IMPERITIS PATEAXT OMNES SS. PATRES, LOCUPLETATA SED PBiBSERTIM DUOBUS IMMENSIS ET GENERALIBUS INDICIBI S, ALTERO SCILICET KEHUM, QUO CONSULTO. QUIDQOID NON SOLUM TALIS TALISVE PATER, VERl M ETIAM UNUSQUISQUE PATRUM, ABSQUE ULLA EXCEPTIONE, IN QUODLIBET THEMA SCBIPSERIT, UNO INTUITU CONSPICI ATLR ALTEKO SORIPTUM.^E S.AC.H,'^, EX QUO LECTORI COMPEBIBE SIT OBVIUM QIIINAM PATRES ET IN QUIDUS OPERUM SUOBUM LOIIIS SINGT LOS SINGULORUM LIBRORUM SCRIPTUR.« VERSUS, A PRIMO GENESEOS USQUE AD NOVISSIMUU APOCALYPSIS, COMMENTATI SINT C«TER1SQUE OMNIBUS FACILE ANTEPONE\DA, Sl PERPENDANTUB CIIABACTKHOM NITIDITAS, EDITIO ACCURATISSIMA. CHART/E QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, CORBECTIONIS PEBFECTIO, OPF.BUM BECUSOBUM TUM VABIETAS TUM NUMEBUS, FOBMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TO 10 PATROLOGl/E DECURSU CONSTANTEB «IMILIS, PBETII EXIGUITAS, PR/GSERTIMQUE ISTA COLLECTIO UNA. UETHODICA ET CH RONOLOGICA, «KXCENTORUM FBAGUENTOBUM OPUSCULORUMQUE HACTENUS HIC ILLIG SPARSORUM, VEL ETIAM INEDITORUM, PRIUUM AUTEM IN NOSTBA BIBLIOTHECA, EX OPERIBUS ET MSS. AD OMNES ^TATES, LOCOS, LINOUAS FOBMASQUE PEBTINENTIRUS, COADUNATORUM, ET EX INNUMEBIS OPERIBUS TRADITIONEM CATHOLICAM CONFLANTIBUS, OPUS UNICUM MIBABILITER EFFICIENTIUM.
;
I

;

;

;

:

SERIES LATINA
IN

QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORE^^QUE ECCLESI.E LATINJ)
V

TERTULLIANO AD INNOCENTIUM

III.

ACCURANTE
SIVE

.I.-P.
SCIENTI/E

MIGNE,
ECCLESIASTICiE

Bibliothecte cieri nniverste,

CURSUUM COMPLETORUM

IN

SINGULOS

RAMOS EDITORE.

PATROLOGIA, AD INSTAR IPSIUS ECCLESI^, IN DUAS PARTES DIVIDITUB, ALIAM NEMPE LATINAM, ALIAM GR.«CO-LATINAM, GR^CA AMB.E PARTES JAM INTEGBE EXAR.\T.-E SUNT. LATINA, 222 VOLUMINIBUS MOLE SUA STANS, 1110 FBANCIS VENIT DUPLICI EDITIONE TVPIS UANDATA EST. PllIOR GR.ECUM TEXTUM UNA CUM VERSIONE LATIN \ LATERALI COMPMXTITUB, ET 10-4 VOLUMINA IN 10'J TOMIS, PBO PRIUA SERIE NON EXCEDIT. POSTERIOR VERSIONEM LATINAM TANTl.M EXHIDET, IDECQUE INTRA 55 VOLCMINA RETINETUR. SECUNDA SERIES GR.ECO-LATINA AD 58 VOLUMINA TANTUM ATTINGIT DUM HUJUS VERSIO MERE LATINA 29 VOLU.MINIBUS EST ABSOLUTA. UNUMQUODQUE VOLUMEN GH.EC0-LAT1NU M 8, UNUMQIOIJQUE MERE LATINU.M 5 FIIANCIS SOLUMMODO EMITUR UTROBIQUE VERO, UT PRETII HlJrS Bi:NEFlCIO FRUATUR EMPTOB, COLLECTIONEM INTEGRAM, SIVE LATINAM, SIVE GR/ECAM COMPARET NECESSE ERIT; SECUS ENIM CrjrSQIU; VOLI MTMS AMFLITUDINEM NECNON ET DIFFICULTATES VARIA PRETIA /EQI ABUNT. IDEO, Sl QIT* EMAT INTEGUE Sl D ^EollSlM, COLLECTIONEM GB/ECO-LATINAM, VEL EAMDEM EX GBjECO LATINE VEBSAM, TUM QUODQUE VOLUMEN PB0')VEI Pll. i) FHAN':lf SOLUM OBTINEBIT. IST.t; CONDITIONES POSTEBIORI PATBOLIIGI.*; HTINyE SEBIEI, PATBES AB INNOCENTIO III AD LONCILIUM TBIDENTINUM EXHIBENTI, APPLICABUNTUR. PATROLOGIA QU.E MANUSCRIPTIS IN BIBLIOTHECIS OBBIS UMVERSI QUIESCENTIBUS CONSTABIT, NECNON PATBOLOGIA OBIENTALIS, CONDITIONIBUS SPECIALIBUS SUBJICIENTUR, ET IN TEMPOBE SUO ANNUNTIABUNTUR SI TEMPUS EAS TYPIS MANDANDI NOBIS NON DEFUERIT.
:

;

:

i

PAmOLOGIJE LAm.t: TOMUS XXXIX.
S.

AURKLIUS AUGUSTINUS

IN

VIA DICTA

J.-P. MIGNE, EDITOREM, PROPE PORTAM LUTKTI.E PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAM, SEU PETIT-MONTROUGE, NIINC VERO INTRA MCENIA PARISINA.

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD
THIBAVD, OLIM D'AMROISE,

i86S

.

10

r^igi^scnl D'»prtl\iBe '«)<>$ loU prol'iJr>uli|ll«i ()iii riigi^sciil le iiiondo, r.iremeiit les (niivrps u-ilessns de rordinaire sc foDt tt\iBe'«)<>$ lois pr<^l'iiir>uli|ll«i r.ireineiit ir.i.liiiiiiiis plii^ ou iiiuiuis fortcs it iioiiiliiiiises l.es .l/c/iVrs CallidlUiiifs iie poinaleul uuere echapper .i ce sans diviii de lciii utililo. 'laiilAt iii a iii(! Iiiir exi.sleiii-u ou Icim' iiii|iortJiiu'.e cacbel taiitot oii a ditqiiile ctHiciit firiiies ou qu'ils allaieiit TMre. Cepuiiilaiit ils (loiirsiiiveiii Unir caiTitTc dcpiiis 27 aiis, ct les |ii'odiictu,ii<i i)iii cii sorteiit
1

n?^
iie

'

r 1011 aoaV^^

IMPORTANT.
;

devieiiiiiMil ilo pliis cii )ilus ^'ravcii tt sui|jiieo»

humaine
termiiiee

snurait iircvoir

iii

cii

ses i.OOd voluincs

uiissi (laraltil ociluiii i|ii'a iiioiiis d'oveiiciiiciits i|iruiu'iiiio priuleiK-o ciapiclior, los Alclier» ne s« fcriufioiit iiu(v qu.iiid la Itihliiilhiqiie ilu Ctergi' sura iii-4". I.<' pus»!» (mnill uii sdr caiaut de I aveiijr, poiir ce .)ii'il y a a espi^rer ou i
:

craiiidre. f.cpeiidaiit, |iai'mi lcs caluiiiiiics aiiji)iiclles ils sc soiit troiucs cii liiitlc, il cii csi dciix qiii oiit tito coiitiiiuellenient repetoes, iiarce iiii'6taut pliis chjiiIuUs, lcur <dTct oiitr.iiiiait pliis ilo ronscijiieiHcs. I)e petiti et iirnaroi! (uiiciirrciits ^e soiit douc acliunie», par leur currcspoiidaiue ou lcurs \o)axciirs. u rcpetor partout qiio iios Kditiuus ilaieut inal i-orri»,'ees el uial iQi)iriiaeos. No p<iiivuiit atlaquer le foiid des Duvra^cs, ()iij, )i(iur la |iliinart, iie (unt que lcs clicfsil"iciivi'e dii (^atliolicisme rccuiiiiiis jioiir tcls dniis toiis les tciiips etdaiis toiis ies pays, il fallait Ijicn

se rcjeier siir la formc daiis cc iiucllo a do (ilus sSrieuv, la (^orrcctioii ct limpiessioii; oii elTot, los cliofs-iriruvre menie n'auraiout qiruue demi valeiir. si le tcxte cn ctait iiicxact oii illisilile. II osl tr^s vrai que, dans lo iirincipe, un succea inoui duiis les fastos de la ryjHipMphli- ayaiit foicc rKditeur de recoiirlr aux imVanii^iies, alin (tc in.irclicr (iliis rapidcmcnl et dc doiiiier los oiivi'ai;es a iiioiiidre pi-ix, oiialrc volumos
dti

doiible

(.'(>H/'S (/'/^'(';'I/h;'('

siiiiite

el

lie
il

Tlu'i)toi]ie fiiieiit tircs
()ii'iiii

avcc lacuriection

iiisiillisaiitc

doiiucc

(laiis

1.

s

iiupri-

meries a prcsijuo

toiit cc ijui s'e(lile;

esl vrai aiissi

Publicatioiis. fiireut iuiprimes oii troji noir ou trop le travail aiix presscs a bras, et rimprcssion ()ui en sort, sans eirc du lu.vc, altcndu i)ue le luxe jiirerait dans des oiivrajies (riiiic tclle natiirc, cst iiarfaitomcnt cuiivcnable sous tous les rap|iorls. (,)ii.iiit a la currcction, il ost defait qu'elle ira jainais etc porleo si loin dans auciiiio edilioii aiicienne ou coiitem)ioraine. Ktcoiuiueiil eii seiait-il autreuient, aprcs toiitcsles peines et touies los depenses qiic nous siibissons pour arriver pur^er iios epreuves de toiites faulos'? L'habitii(le, en typo!,'rapliie, mAme dans les incilleures maisons, ost de ne rorrisfcr qiio rieux cpreuves et d'cii conferor iine tioisieme avoc la secoiide. saiis avoir prcpare en rien lc manuscrit de rauteiir. Duns les Ateliers Catlioliqiies la dilTorenceest iircsqiie iiirommeiisurable. Au moycii do corrcclcurs hlanchis sous le harnais et duiit le coupd'(cil typoj;raphiqiie cst sniispitie pour lesfaiiles, ou rommciice |)ar proparcr la copie d'un bout A 1'autre saiis eii oxcepter uii seul inot. ()n lil eiisiiite on prcmicre ijpreuve avcc la copic ainsi |ireparee. Oii lit en secoudo de la memc maoicre, inais cn collalionnant avec la premicrc. Ou fait la iiiSino chose eii tierce, eii collationnautavec la soconde. On »git do nu^me cn quarle, eii collationiiant avcc la tieice. On rcnouvelle la iniuie operation en quiiite, en collalionnanl avec la quarte. Ces collatioiineuieiits oiil pour but de voir si auciine des faules signaU-os au bureau par .MM. les correcleurs, sur la marjre des epreiives, na echapp(^ 4 MM. les corrisreurs sur le marbrc ct le nietil. Apres ces cinq lectiires cntii^ies contrtMces Tune par rautre. et en deliors de la preparalion ci-dessus mentionnee, vient unerevision, et souveiit il en viont deuiou trois; puis Ton cliche. l.e clicha^'e opere, par consequeiit la luireto du texte se trouvant iminobilisee, on fait, avec la copie, une nouvelle leclured'iin boutderepreuve ii l'autre, on se livre a uiie nouvcllo revision, et le tiraire n'arrlv.! nii'apres ces iniionibiibles precautioiis. .\ussi y at-il a Moiitrouge des correcteiirs do toutes les nationi et eu puis grand nombre que dans vinfrt-cinq imprinierios de Paris n^unies! Aussi encore, la conectioii y coi'ite-t-clle aiilant que la composition, tamlis qu'ailleurs .Viissi eiilin, bien quc rasscrtioii puisse paraitre teiiio-ruirc, rexactitude obtoiiue )iar elle ne contc que le dixieiiip laiit de fiais et de soins, faitello que la plnpart des Editions des .Ueliers Ciitlioliqiies laissent bien loiii derri^re elles celles meme des celebres Itcnediclins Mabillon et Montf.aucoii et des celebres Jesuitcs Petau et Sirmond. Que ron comparc, en efTot, n'importe qnelles feuilles do lours editions avec celles des niitres qui leur correspondent, en grec, comnie en laliii, oii se convaincra que riiivraisemblable est uiie realite. l)'ailloiirs, ces savants eminents, plus preoccupes du sens des textes qiie de lu partie typographiqtie et n'etant poiiit correcteurs de iirofession, li^^aient. non ce qiie porlaient les epreuvcs, inais ce qiii devuit s'y tro.iver, leur naiite intelligenco siippk^unt uux faiites de reditiou. Do pKis les lleiiedictiiis, commc lcs Jiisuitos, op(>raieiit piesqne toujours sur des maniiscrits, caiise pcrpeiuelle de la niullipliciti» des faiites, pendant que les Ateliers Callioliques, dont le propre est surtout do ressusciter la Tradition, iroporenl le plus souveiit que siir dcs imprinK'S. Le R. P. De Huch, Jesuite Bollandiste de Itruxelle.s. nous ecrivait. il y a quelque teuips, n'avoir pu trouTor eii dix-hiiit mois d'etiide, iiiie seule faule dans notre ftttroloqie latiiie. M. I)eiizinj;er, professeur de Tiieologie 4 riUiiversiti:- de Wurzbour;;. et M. Reissmann, Vicaire Cieneral de la mcnie ville, nous maiidaient, a la liato du liljuillet, n'avoir pii ^galoment siirpreiidre iine seale faute, soit daiis le latin soit dans le j;rcc dc notre doiible Patrotogie Enlin, le savuiit P. Pitra. Hijiiediotiii de Solesme. et M. lionetty, dirccteur des Aiiuales ile pliilosopliie chrt^tienne, mis aii deli de nous convaincred'iiiie seiile erreurtypographiquc, ont p.ie forces d'avouer qiic iioiis navious guere irop presume de notre parfaite correction. Dans le (^lerj;e se trouvcut de bons latinisies ct de hons hellenistes, et, ce qui nous leur proincUons iiiie prime dc 10 centimos est plus raro, des honiines tres positifs et In^s pratii|ues, eh bien par chaque faule veritable qu'il4 decouvriroiit dans n'importe lcquel dc nos vulunies, surtnut dans les "recs. Malgri! ce qui precede. rKditeur des Cours eomplets, scnlaiit do plus eii plus rimportance el ni4nic la necessite d'une corrcction parfaite pour qu'uii ouvrage soit vcritablcmcnt utile et cstimuble, ^e livrc depiiis plus duii au, et est resolu de se livrcr jusqii'ft la lin k iinc operation lonsuc. pcuible et coiileusc, savoir, la revision entiire et universelle de ses innombrahles cliches Ainsi chacun de ses volumes, aii fnr el 4 niesure qiTil los leiiiet sous presse, est corrige inot pour inol d'iin bout ;i raiitrc. Qiiarante homines y soiit ou y seroiit occu)ies poiidaiit 10 ans, ct une somnie qui nc s.aiirait Hrc moiiidrc d'iiii deini-inillion de francs "ost consacre» it cet imp rtaiit coutnjlc. Do cette nianiere, les Publications Acs Ateliers ('atlioliques. qiii deji se distiiij;uaiciit cntre toines par la supcriorile de lcur corrcction, naiiront do rivales, soiis ce rapport, duns auciin lemps ni dans aucuii pays; car quel osl l'odiieur qui II faut ponrrait et voudrait se livrer APHfiS (^OIIP a des Iravaiix si jfijrantesques et diiii prix si exorbiiant certes ftre bien pi-netre d'une vocation diviiic a cct elTct, poiir ne recnlcr ni devant la )iciiie iii devaiit la depeiise, surtout lorsque 1'Kiirope s.avanle proclaiiie qiie jamais volnmes n'onl ijle edites avec taiit (rcxaciitudc qiie ceux de la liiblioth^que universelle du Cterqi'. I.e priisent voliiine est du noinbre do ccux revises, et tous ceux iiui le seroiil k Pavenir porteront ccttonote. Kn conscqiionce, ooiir jiiser lcs prodiictioiis des .l/c/icrs (.'a//i()/i7«('» sons lo rapport de la correction, 11 ne faiidra prendro que rciix qni porleroiit eii tftte lavi» ici traco. iNoiis ne reconnaissons que celte «dition ct celles qui siiiviont siir nos plauches iic nielal aiiisi ('urri5;eos. Ou croyail autrefuis i)uo la slereotypie immobilis.ail lcs faiiles, alteudu qiriin rlich^i de metal n'csi )ioint el.astiniic; pas du tout, 11 introdiiil la perfeftion, car on a troiivii le moyeii dc le corrigcr jiisqu'iv cxtiiiction dc faiitcs 1. Hcbrcii a ete revn pir M. Drach, le llrec par des (irer?. lo I.alin etle Fraiicais par los premiers curreclciirs dc la cupiialo eii ccs laiiKUCs .\ous uvons la consolation do poiivoir tinir cel aris pur lcs refleiions siiivanics Eiilin, iiotre exomple a lini par (ihranler |cs t;riiii(les pnhlicatioiis cn llalic, en .MIcm»Kn'>, en lioli;i'|ue el en Kraiu'e,par les (.'«mohs (/''('cs do Roino, le (Wrilit de .Naples. le Saiat-Thvnias <if Parmc, V Enciiclopi^ilie retiqieuse Aa Miinich le reciieil des ileetarulions ilet rites de nrnxcllcs, ics llollanilisles. le ,S'//n»'c; et ie Xpirlli^iie do Paris. Ju<qu'ici. on n'avaii su reini|iriiner qne dos ouvra};cs do courtc halcinc. I.cs iii i-, ou s'en(;lontissent lcs in-folio, rii-aicnl ))oiir, el oii n'osait y t.uchcr p«r craiiite de se noyer daiis ccs aliimes siins fond et sans rives mais on a tini pa' sc risi)iier a iious imitcr Bicii plus, soiis notre impiilsion, (raiilrcs Edilcursse jirepareiil, soiis nutro j)atrona};c et uotre direction, au Itultaire univcrscl, aiix /)('cfs/(o/v d« toiitcjles (kiiii^r^f^ilioiis, a uno /(i(i(;/'fl/)/iic ct a iiiie //is/()/rc |:eii 'rale do toiia lcs concile» ci « des cditioiis deja f.iiies ou qui se fonl, wni saiis uiie Hittoire univcrsclle, clc. Malheurcusciucnt. la pliiparl «nlorite, parco i)u'clles suiit saiis ovuctitudc; la roirc-tion sciiible cii avoirelc faile pur dcsavciijjlcs. suil i)iron u'en lo^irodnclion eorrecle suri;ira ail pas scnli la gravit*, soit qu'nii ait recul* davant les frais; mais palienco! i bientdt, ne fOt-co n\i'k la luuiiere des ecoles qui se sont fiiites et qui so feront encoie,

ccrluiii iioinbre d'aiili'es voluiucs, app.irtenaiit a diverses blaiic. Mals depuis ces toinps elui^'uus, los mccaiiiques uut

cede

ii

!

1

'?

:

;

,

TRADITIO

GATIIOLICA.
387-430.

S^ECULA IV-V. ANNl

SANCTI AURELII

AUGUSTINI,
IIIPPO\E\SIS

[PISCOPI.

OPERA OMNIA,
POST LOVAIVIEMSIUM THEOLOGOKUM UECEMSIOIVfEM,
CASIIC.ATA

DKMni

Vl)

MAMSCRIPTOS CODICES

C.AI.I.ICAISOS,

VATICA^OS, BEI.CICOS, ETC.

NKCNON

AI")

KDITIONES ANTIQUIORES ET C.^STIGATIOUE.*,
HPtHA ET STUDIO

MOMCHORUII ORDLMIS
K

SAIVCTI BEMEDICTI
S.

COXGREf.ATIO.VE

MAljKl

EDITIU NUVISSIMA, EMENDATA ET AUCTWII,

XCCVWXmK

i.-V.

MIGNK.

UlieLIOTIIEl.£ CL.EKI UilTVERS.li:,
SIVE
CL!RSLU'M COMPLETOIllM
I>i

SINC.LILOS

SCIEMIIK

ECCLESIASTIC.E ItAMOS EUITORL:.

TOMUS QUINTUS.
PARS ALTERA.

vEr<Ei'r(T

16 voL. 86 kra^cis gallicis.

IN

FA(:UUEB.\TUR ET VENIT A1'UD J.-l». MIGNE EDITOREM, PROPE PORTAM LUTETI.E PARISIORUM VULGO D'ENFEH NOMINATAM, SEU PETlT-MOm'ROUGE, NUNG VERO INTRA MCENIA PARISINA.
VIA DICT.V TIIIBAUD, OLl.M D'AMIiOISE.

186S

TRADITIO CATHOLICA.
S.^ECULA IV\.

ANNl 387-430.

EI>ENCHUS
AU4'TOnt'.n

ET OI>ERlIM QUI

IX iiO«'

TOMO

XXXi:^

«

ONTIWENTUR.

S.

.MlGUSTIMIS HIPPONENSIS EPISCOPUS.
col.

.Seiimo^um classis IV. Sciiikimcs de IMveisis.
Scriuiiiifs (lubii.

1493

1639
1719
supposililii.

Sermonum Fragmeiila.
Appendix.
I.

— Sermones

De

Scripluris.

1735
1973

U. De
III.

Tompore.
Sanctis.
Diversis.
liis

De

209S 2173

IV.

De

Qualuor

Sermonum

ciassibus Appendice comprehensis inserti sunt Sermones

C.«;s.4rii,

Episcnpi Arelatensis, prseter eos qui inscribuntur ad monachos

J'iriius,

Ex Tvpi»

i.-l'.

MIGNK,

,

*fe-*'*W*>"M'»^e*«>

S.

AURELII AUGUSTINI
HIPPOKENSIS EPISCOPI

SERMONES
AB POPUIiUra.
CL^SSIS
SERMO CCCXLI
Dt
*

IK DE DirERSIS.
(Jflflii.
I
,

(a).

<-5). Miraiida ct

siupenda verba bic, el

to quod Christui tribus modit in Scripluris inlclligitur; conlra Arianos babilus (b).

priusquaiii inlclliganiur, ainptectenda suiii. Si cibus

jpponeretur ori vestio, p.irlcni cibi alius illam acciperet, alius isiam
:

CAPUT PniMUM.
rtu$
tribus
,
,

1. Clirislus

in

Scripliiris di-

ad oinnes lamen pervenirel unus
qiii-

cibus
,

;

modis. Oominus iioster Jesus Clnislus
poiuiiiius

sed noii ad omnes totus cibus. Sic qnasi
iiuiic

fralrcs

qunnlum auiinadverierc
(ribus

pgiiias
,

dara cibus et potus vtrboruni

apponiiur auribus

sanclas

inoJis

imclligilur

et

iKiniinatur

vestris; et tameii Inium ad oniiics pcrvenit. Aii forio

cum

loqnor, alius
aul alius
ila

sibi tollit

quanJo pnrilicaiur,
gesturuni
qu;is
in

sive

per
,

l.egeiii ot

rropheias,
lldeiii

uiiam syllabam
,

,

alius al>

sive pcr Kpisiolas apostolicas
,

sive per

rcrum

lcram?

«num

verbuin

alius alieruin vcr-

bum?Si

est

,

Evangclio coguosciiiius. Prinius

lol verba diciunis suni, qiioi lioini-

inodiispst, seciiiidum Deuin cl diviuiuiieni illuni PaIri

co;cqualcni atque cox-lernam aiitc assuinplidiicoi
,

nos video, ut ad omnes pervcniani vel veib.i singuia. Et facilc quidem plura dico, qu:im liic sunt Imniiiies
:

carnis. Altcr niodus esi

citm assuiiipla carne jam

sed oniiiia ad
iiis

omnes perveniuni. Ycrbum ergo
per syllalias,
friista
,

liomi;

iion dividiiur

idcm Dcus
diiin

(|ui

homo,
sii:r

iit

oniii(?s
,

et ideni lioiiio qui Oeus,
excelloiiti.c

sccun,

audiant

et

quanuljin

pro|irietatcni
,

qua

Verbiim Dei pcr
Nuiin|iiid

CDiicidiliir

ut

ubiquc sil?
transeiinlia

h.ec, fiaircs

soiiauiia

non

c.Tteris coa>(|uatur liuiiiiiiiljus
,

scd cst nicdiatur

atiiiie

verba
esse logiiur et intolligitur. Teriius
totus Cliristns
,

ilii

el capiit Ecclosiic

iiicomniiit;ibiliier pormaiieiiti Veilio ulla e.s

niodiis est

quodam modo

parte rumparanda :>rbilruiiiur?
in

plcnitii-

aut ego quia

b;ec

dixi
diiic EcclesijD, id est,

,

caput et corpus, scciindiiin plo,

coniparavi? Sod quoquo niodo insinuare vobis
,

niliidincm perfccli ciiju»dani viri

iii

quo

volni

ui

viro

Dcus qiiod cxbibei

iii

ftiiiguli

curporalibus rcbiis

nieinbra siimiis.

Quod credentibus

prtcdicatur, el pru-

valeal volys ad credeiida ca, qii;e
spirilualilius verbis.

denlibus agiioscibile ofTertur. Nuii omnia teslimoiiia
Scriptiirarum '.am multa angiistu temporc sivc recolere sive evplicare geiiera pruboinus
:

nondum videtis de Scd jam ad nicliora transeamus.
con-

Nam

veiba sonant, ct abcuiit. De spirilualibus cogiia((.)
iii

pissumus
ut

lionibus
,

qiiibus uinnia tria ista
stilutus

jusiiiiain cogilaie. Cogitans jiis(iti:.in
istis

sod taineii iion oinnia possumus
,

partibus occidenialibus

,

eoijitans ju-

iinprobata relinquere
lestimoniis
,

quibiisdam coinnienioratis
siiiiiniir

stilijm consiitutus in orienie,
biiiiaiii

unde

lii

ui ille

loiam ju
,

-

c;ctei'a qiioe

couimoniorare iion

cogitei, et ille IoIrmi ? ot ille loiam videai

et

piopter angustias loniporis, pcr vos ip^iosjam observare in Seripturis et iiivenire possitis.

ille iiitain?

Nam
,

ipii

vidot

jiistiliaiii

,

sccuiidiim

quam

gerat aliipiiJ

ipse jiiste goril. Videt inlus, agil foris.
si

CAPUT
diim

II.


,

2. /'iJHiKS

iiitiriiis

qito Chrislus pr(edi-

Unde

viilet

intns,

nibil sibi

pr.oslo esi? (Juia ip.se

talHT ut Dcus. Verbi simiiiludo.
iiisiiinaiidi

Ad prinium cigo
oinnia

nio-

in parle positiis csl,

ad oaiiidem parlcm non pcrveniol

Uoinini iiostri Jesu Cliristi Salvatori!;,

allerius i.ogitalio?

Cum

unici Filii Dei
illud qniid

bic posiUis,

pcr

i|ueiii iacla suiit

,

porliiiet

quod

videt ille

antem idem videas nienle lu lam longo pusiiiis , et lo-

noljilissiiiiiim

et

prxclarissiinnm est
:

in

Evangelio secundiim Juannem

Inpnncipio erat Verel

bum,
lioc

el

Verbum

erat

apud Deuni,

Deus
:

erat

Verbum,

toium illi videatur; quia ea qii» diiiicorporea siint, ubique sunt toia; orode Veibuin lottim iii Paire , lutum in uiero. Crcde eiiiiii hoc
tuui tibi liiceal,
viiia ei

eral

in piincipio
,

apvd Deum

oniniit

per ipsuin
(:icium

de Vorbo Dei, qui est Deiis apud Deuin.

(ucla tunt

«!

sine ipso (acium esl
;

iiiliil.

Qiwd
,

CAPUT
mendatur

ili.

3.

.4/ti.s

modus quo
Sed
au(ii

Clirislus

cominsi-

esl, in illo vita eral

et vila erat

lux liomimim

el

lux

m

ut Dcits ci iiomo.

jam
disi

aliara

Jeiielnis

lucet

,

et

lenchra' ciim
ducis cl.

non comprelwnderuiit
ad Aru.
lir.

iiualioiicm, alimn ineduni insinuaiidi Ciiiistum. ijucm

EnicnJatus est Lov.

Scripluru praidicai.
j',!

hi

Ea enim

qinc

,

cs. r. v. ot

Par.

Jitia

suiit

lo) Alias, de lcmpore 40. (b) cstani saeiie Beda ct rlorus in rsuli Ki ibi las.

(o) istliaK: veiba tur su|'crob6C.

:

De spirituaUlm

coriiutionibus, vUeit-

PAxnoL.

XXXIX.
'1.3

47-

,, : ;

,

1495
anie assiimpiaiH carncm.

S.

AUGUSTINI EPISCOPI
lione
tcientice

t«9b
teducens.
Iloc crgo
,

Nunc autem audi illud quoJ Verbum inquil caro faroodo prxdical Soripliira
: , ,

lcncntes

,

iiniiie

qu:cstiones
ccr,

minri hoEninnm
dixit

qu;e scrpiint sirul caii(II

clum
rat,

fit, fl
lii

habitavil

iii

iwbis (Joan.

i,

ii).

Nam qiii dixeprincipio

qiiemadinndum

Apostolus
,

Tim.

ii,

17)

:

principio
el

eriil

Verbiim

,

et

Verbumeral apuJ
iii

scd ciistodite aiircs vcsirns

cl virginitaiem

mentit
iini

Deiim,
Dittin
:

Deus

eral Verbiiin; hoc crul
,

apud

vcslr.c, tanqiiam dcsponsali ali

amico sponsi

viro

omiiia pcr ipsum fucia funi

eJ

iine ipto (aclum

virgin«m cnstam cxliiberc Cbrisro. Virginiias enim
veslra in meiilc
81.1!
:

nlnihil; frustra nobU diviniuilcm Vorbi pra-dicarct
si Vprlii

Virginilas corporis in pancis E?clefideliliiis cssft

humanilaicm

laicrei.

Ul

eiiiin illud videaiii,

Tirginilas menlis in omnibiis

dc-

hic

nicciiir. agiiur; ul piirgci

ad

illiul conlciiijilaniliiiii,

bct

Hanc virginitnlem

vtilt
:

serpcns corrnnipire, de
iini

inlirmilali

incx ipsc subvenil. Snscipiendo de nalura
,

quo

ideni apostolns dicil

Dcsponsaii vos
iii'

viro vir-

humana Vemi ciim jumento
vulneraluj [Luc. x
incarnaiioiiis
trirel
,
,

ipsani naluram iiuinanam

facliis csi

liomo.

niiicm caslameihibere Christo. El liiioM,

siViK Bi'niii

carnis ad

eum

qui jactbai in via

astutia sua terpens decepil; sic qiirnuc ct vestri sentut

50-37), ui parvatn (idcm riosiram
inforinarct
'

cornimpanlur
Jesu
(II

,

et
ili,

excidanl a easiimi
2, 5). Veslri

nvir est in Chrislo
,

sux sacramenlo

aiqne nu-

Cor.

in^iiil, scnsiis

iil

csl,

faccretque sercnum inicllecium ad videnilnin
iiliiiind

ve^lrri' mciitcs.

Kaui

iioe iiiagis

proprinm

rsl.

Sensns

quod nunquam amisil per
CQ-pit liomo
,

susccpil.

Esscenim
quod
;

ciiiio intclliguiilurct

hujuscorpuri<^, vidindi^audiendi,
,

esse non deslitii Dciis. trgo lixc cst

odorandi

,

gustandi

langendi. Mcnics nosiras liinuil
ulii

pr.cdic.ilio Doniini nnslri Jesu Clirisli secuinluin

corrumpi Apostolus,
perge, anima
',

est

iidcl

virginilas.
,

Modo

inedialor est,

secundum quoJ caput
,

esi
cst
,

Ecclcsiae
,

virginilalcm tiiam scrva
tui.

fecundaiida

quod Dcus liomo cst el liomo Dcus El Vcrbum caro (actum Cit Joaiuies
:

cum

dical
iii

postcj in amplcxu sponsi

Sepitc crgo, ut scri-

el

habilavil

ptum est,aures
scd
in

vcstras spinis {Eecli. xivii!, 28). Tur:

nobis.
i. Chrislui iilroquc

ba^it fratrcs infirmos Ecclesia- quaislio Ariaiioium

moJo

conimeiidatus ab .ipOitoto.

Doniini inisericordia
deseruil
ille

siip<>i-3vit c.tlliolira lides.
;

Aiiditc

Kloli Paiili

jam ulrumque in illo notissiiiio capitulo apoiion Qid eum in forma Dci essel inqnit In rapiiiom arbitratus est esse cequalis Deo. Hoc est
:

Non enim
caret
ei,

Ecclesiam suam
,

et si

ad lem-

,

,

pus turbavii eam, ob hoc turbavil
a

ut

scmper suppli-

,

quo

in

solida

peira confirmnreiur. El

priiicipio eral

Verbum,

el

Verbumernl apud Dtuin
Apostolus dixil,
si

,

el

adiiuc mussilat yerpens, el non ucei. Qiicgtpnlllcilaiione

Deus

erat

Verbum.

Quomodo

Non

ra-

pinam
lis

artitratus est esse aquulis Deo,
Peiis, ille

non

est .-eqiia-

six

,

qnadam scicn!i;c dejiccre dc par.idiso Ecclcqucm iion pcriniliat redire ad illum paraJisum,
est.

Deo?Si autem Pater

non Deus,quomodo
Ycrbum;
Deo.
ibi isle,

undc piimiis hijmo dejectus
CAPl,'T V
olim
iii

vqualis' Ubi ergo

ille ail,

Dcus

eral

C.

Id nunc

agil

in Ecclesia,

quod

Non rapinam
ille
,

arbilratits est esse a-qualis

El ubi
;

pnrcdiso. CoiUra Arianos. qvomod.^ Palrr Filio
iti

Verbum earo

(actuin csl, el hubiiavit in nobis

ibi

major. FHivn: Paiiiesse aqualem
in (urinn scrci.
illo

(orma Dei, 'ninorem
iii

iste,

Sed seinelipsum

exinanivil
:

,

{Philipp. 11, 6, 7). Atlcndite

formam seni accipiens per hocergoquoJ hoesi
,

Iiilenliie, fraircs. Qiiod gcslnn: esl

paradiso. Iioc gerilurinEctlcsia. iSVmo nos scdu-

jno faclus est
«< hahilavil
tii

,

per hoc quod Verbum caio (aclum

cal

ab

islo paradiso. Sufficiai (|UOil illinc lapsi
,

sumns,
scnipcr

nodis; per lioc semelipsum exmaniiil, /or-

ve! experti corrigamur. Ipse csi seriicns
8u^'gerii
pr(>:iiiuii
sil,

qiii

mam

tervi

accipiens.
,

araiuerct divinitaiem

Qnid enim esinanivii? Non ut sed ut indueiei Immanitalem
,

iniquititcm el impicintcm.

ipsf aliqiiamlo
ci ibi

impuiiitalcm.
:

qucmadmo lnm

promiiii ,

apparens hominibus quod non erai

nntenuam hoino

dicens

.Viimiyuiu morle

morienmi (Gen.

i)'}

* essel. Sic api>arcndo se exinanivit, id e>l, reservans

Ipse laria suggeril, ul m.>ilo im\e vivanl Cliribtinni.

dignitatcm majeslaiis
luni humanitatis.
nivit

,

et olTerens

carncm iudumenexiiia-

Numquid
bo

omiies, iiiquii perdiiiiriis c«l
esi

Deus? niimDainnaf.icta

Pcrid ergoquodscmelipsum
(iioii

quid omiies darinaiiirus
:

Deus?

Ille diiit.
;

formam
Cuin
iii

scrvi accipiens

rormain Dei acci,

ignoscam

eis

qiii

sc muiaverint

mmcni
csi,

jiicns.

De forma Dei

cuiii diccrel, noii dixit

acccpit

sua,

mulo minas mcas.
,

Ipse cst crgo

qiii

murmiirni
P.iier

sed

,

[onna Dci

csset conslilulus

,

non rapinam
aiil>-in

ei miissiiai

et dicil
{

:

Ecce ubi scrinlum
xiv, 28)
:
:

arbitralus est esse tsqualis

Dco

:

ad forniain

mijor me

est

Joan.

<i in dicis a-qiialeni

scrvi ubi venlun) est, Formain, inqnil, servi accipieiis)

Pairi? Accipio quod dicis
qiiia

sed «iruinqiie nccipio,

pcr

lioc

ergo mcdialor cl capui esl Ecclcsir

niT (|uem
'

nlrumqiic lego. Qiiare

lii

unum
,

.lecipis, et iiiniin

rccoiiciliamur

Deo

,

pcr sacramciUmn heiriiualis

el

non vis?
Midior

Nam
csl
;

mceiini ulrunii|ue
accipio
,

legi-^li.
si

Eccc

/'<i(er
:

passionis cl resurreciionis ct asccnsionis et judieii futuri, ut
sil

me

noii a le

d ab Evan';clio

duo

illa

futura audinntiir,

cum

seinel locuuis
unicuiiiuc se-

ci lu essc

Filium a-qualem IVo Pairi, accipo ab Apo-

Deus. Ubi duo audiuntur? Ubi reddil cundum opcra ma {>lullh. xvi 'il).
,

stolo. Conjuiige ntriinique,
qiii Iiicutiis
tiis
e.--i

ulrumquc concnrJet
iii

:

quii
Idcu-

cst per Joanncin
iii

Evnngclio,
N.iii pi>lesi

i|tse

CAPUT
reti,

IV.

5. Caveri jubel ab

Arianoruni htr-

per PauUini
:

Epi^iola.

ipsosccuin
iioii

Virgiialat menlis mtegrilas fidei. Serpens poUicila-

discnrdnre
inielligere,

seJ tu coiicurdinin Scriplurarum
aiiias ipsc litigarc.

tif

cum
:

SeU c\ Eviingelio,
El ego
c.x

>

Qiiiil.ini liliri,

'

firinarel ^ic MS.S. Al cditi, re^raiis.

inqiiil,
'

probo

Paier major

me
:

esl.

Evan|»a

'

Noimutli axliccJ, himwHtalu.

rlonit ei liMlorcieusis liber

.vodo (<goaimna>

:;

IVJT
lio

SEP.MO CCCXI.I.
pniesutem dcdit minorem.
diciiur, idi|isum cst.
Iii

149S

froho.Ego ci Paier tinum Sttmut{Joan.x.Zi)). Quomodo uirumquc vonini cst? Qiiomodi) nos docct Aposlolus, Fgo el Paler unum sumui? Qui cum iu fur-

Neque

enini in

Dco auiem omnc quod Deo aliud pote-

slas ei
stitia

aliud

prudentia, aliud fortitudo ct aliud ja-

ma

Dci esscc

,

non rapiuam arbiiralus
cst
:

est esse

aquidis
cxiitaqii:iic

autaliud castiias. Quidqnid lioriim deDeodicis,
aniniaruni sunt,

Deo. Aiidi, Palcr vinjor nic
uivil,
ni.ijiir

scil

semelipsum

ncqiiealiuJctaliuriintolligiiur, el niliildigne dicilur:

formam
csl
:

scrvi uccipicns.
iii

Ecce cgo ostendo

quia

h,x'c

qii;,s illa liix

perfundit qiio-

lu ostcnili;

quo pqualis non pM.
in

Lli uinliliiis

(luceuim
quia Deus

liiiiuuis.
:

Mmoi

csl Palrc, in qu.Tuliini
,

niodo, el prn suis qiialiiatibus afficit; qiioniodo cuiu oritnr corporibus lux ista visibilis. Si auferaiur,
iinus est cnrporibus

dam

liomiuis csl
ci

;rqu:ilis Patri
i(

quantuiu
,

l"'ilius

Doi
:

Vcrbiini.
,

Mcdialor

Dcus

cl

lionio

diis cst

luillus color.

omnibus color; qui potiiis diccnCuni auiem illaia illusiravorit
sit,

Dcus

a-qiiali^ Palri

lionio niinor 1'atrc. Est
in
liMiiia
I\'i,

ergo ct
in

corpora, qiiinivis ipsa iiniu> niudi
t.imcil
git.
siiiit

pro diversis
iiiiore

«qualis rl

iniiiar

;

.xqualis

miuor
ct

corporuui qnalitaiihui diverso cos

aspcr-

fornia servi.

Tu

cigo dic, undo xqiialis
a-qiialis, et alia |>artc
,

luiiiiu?

Eigo

aiiiniariim sunt isix aflreciioiics, qiix

bene

Nuinquidalia partc

niiiKU? Ecce
et

alfcct^e

ab

illa

luce qua;

uon

afliciiur, ct furmatae

cxccpia susccpiionc caruis
ininorciii.

ostcude

inilii :vi|ii:ileni

ab

illa

qnx

noii furniatur.

Unde dcmonsiialiirns
Yl.

cs, volo viderc.

CAPUT
ista

Vli.

CAPDT
tiullo

9. Juslitia et similia
niliil dici
,

de Dco dicuntur

7.

7"i/iiis

Vei

aule

incarualioncm

non proprie, ced quia

potesl melius. Taiiien

modo miuor

Palrc. Altcndite impietalciu sloli,

de Dco dicinius

fiatres, quia

uon iuveuiinus

tlam carncin sapcrc

quomodo scriptum
est

esl

:

Sapere

mclius quod dicamus. Dico justiim
verbis huniaiiis
tra jiislitiam.
niliil

Dcum

;

(|iiia

in

tecundum carnem, mors
Scqucstro adliuc
Doiuiiii iiosiri
,

{Rom.

viii

,

C). Ilic si>le.

mdius

inveiiio

:

naiii est ille ul-

et iionduin loijuor

do incarnalioiic
:

Dicitur in Scnpluris, Juslus
{Psiil. x
,

Dominus

,

Jesu

Cliristi unici Kilii Dei

scd lancsl, at-

etjuslilias dilexit

8).

Sed

ibi diciliir

el poe-

quani uiinduni
lciulo '.ccuni,
eral

factiiin sit

quud
eral cral

jaiii

racttim
et

niterc
{Id.

Deum

(Gen.

In principio
el

Yerbum,

Vcrbwn
erai in
0/»'
est

XVIII, 21). Quis

npud Deum,

Dcns

Verbum; hoc
loriuii
,

poenilel
lubriier
illa

Deum?

Dcus nou exborreat? Ncscil Deiis, Idco tamen ei ad isia vcrba satu

vi, 7), ibi dicitur el iicscire

principio
in

apud Dcum. Altcndo
etscl
Ibi
,

fiim
(sse

.Scriplura descendit, qune
puta.s
,

exhurres

,

ne

forma Dei
Deo.

non rnpinnm arbilrnius
oslciide
ct

qux inagna

a;qualis

niilii

m.ajorein et mi-

ita si

digne dicta arbitreris. Atque qu;cras, Quid cri/o de Deo digue dititiir? aliquis
mclius iiUcliigons

norcui. Quid dicliirus
qu.ilitaies, id csi,

es? Oivisurus es Dciini pcr

forlassc tibi respondcal et dical, qiiia justns csl. Alius
antciii isto
,

per quasdam alTcctionos corporales

etiaiii lioc
,

verbuiii di-

vcl aiiiiiiales, in (jnibiis aliiid ali|ue aliud essc scnli-

cai snpcrari ab illius excellentia
eiiani

cl ir.uigue

de

illo

mus?
sic ct

Natiiraliter dicerc

quidcm possuni
vidcrit.

:

sod ulnini
,

vos intelligalis

,

Deus

Eigo

iil

diccrc

quainvis congrueuter secinidiim bumaiiaiii capacitaiem dicatur ut cuin illc dc Scripludici
,
:

hoc

coeperam,

aiite siisccpiioiiein

earnis, aiitoquani
,

Ver-

ris

piobare volucrit,
;

ijuia

scripium est
, iii

,

Jusnts

Domi-

bura cani lieret el
reni,

li;ibil:irrt in iiiibis

ostciulc niinocl aliiid Deiis,

nus

recte

illi

respoudoaiur

eisdein Scrij.iuris
:

ostendc xqualem. Niiniquid aliud
alia
illi

poMium
nnii

csse, quia pocniiet

ut

ex

parle

sit

niinor
si

illo Filiiis, el

cx

alla

accipit

Deum ut qnomodo isiud secundum cousuotjJincm loqiieiiiiiiiu.

parie

xqiialis ? Veluti

dicam:is
,

,

Corpora sunl
esl in
liiiigi-

qu:vdani; polcs milii diccrc
ludine,

iioqiiale

sicul solenl liomines poenitcre; sic el illnd (|uod di' ciiur jusius , buperemiiieiiiije ipsius
inlciligat
;

scd minus est
lalia

in

robnre.
,

rkrumque
mimis
,

oniiu

duo corpora
xqualia
sint,

occnrriint

ut siaiura ioiigiliidiiiis
sit

noii conipelore quauivis boc Scriptura bciie posuerit, ul pcr qiialiacnuiqne vorba gradaiim animus

ad

id

quod

roburc aiitem

unum

aiierum

dici noii poiest perdueatur. Jusliim quidein

Deuin disoles

majus. Ergo

lalia qiiasi

corpora cogitalnri suinus Douni
euni qni lolus
iii

cis et

:

scd

iiilellige

aliquid ulira justiiiam

quam

ct Filiiim ejus? cogilatiiri siiinus

de
:

lioiiiine

cogitare.

Sed Scriptune justum dixe-

Maria

fiiit,

lolus

apud Patrein,

loliis in

carne, lulus

«uper Angelos? Averlat Dcus
dibus Cliristianoriini.

istas cugitaiioues
ita

acor-

hem forte

cogitabis, ul dicas

propierea et pcenitcntom dixcrnni ct nescienlem, qiiod jaui non vis diceie. Quoniodo ergo illa qua; jam exliorres , inlclligis proptcr
riint

iiiiirmiiatem

Et robore
suiii.

ct longiludiiic
,

aqualcs, sed colorc dispares
oorporalibus?
ibi

tiiam dicta
firiiiiuite
'

:

sic et ista qu.e

Ubi color

nisi in
iiiilii

auiem lux
co-

validiore dicia

magnipendis, pro aliqua sunt. Qni autem et isia

sapicntix. Oslcnde

colorem

justitia". Si isla
si

iransceiidcrit, et

de Deo

,

quaiiiiim
,

homini concedi-

lorem non

babciii, tu

ilia

dc Dco nun diceres,

pu-

tur, digne cogitare cfleperit
fabili ciirdis

inveniel silentium inef-

dofis colurcm habercs.
8.

vuce laudandnm.

rnium non

posse dici alla ralionc irqualem, alia
aliv.f!

CAPUT

VIII.

-

10. Fiiium

Ddnon
quod

posse dici ex
,

minorem. In Dco )wn
el

polcslas, aliud prudenlia

nlia parte a-qunlem,

ex alia inxqnalem. Ergo
viriiis

fratrcs,

cmera; virluUs. Qiiid crgn diolurus cs? Pntestate
seil

quia lioc esi in

Domino

justitia (quidquid'

acqualcs suiil,
esi Deus,
si

iniiior

iiliiis

prudoniia?

iiijustiis
;i;'iua-

de

ilio

dixcris lioc ideni dicis.tum tamcn nibildigne
,

minori prudenlia; potesiaiem dcdii
suiit,
,

dicas)

non potes nicere :ftqua!em csse Pairi

Kiliuin

lcm. Si prudcnlia ;rquales
poicstate
,

sed iniQor est

Fiiiiis

pcr justiiiapi ei non esso aiqualem pcr virtutera, aui
'

iavidus est Dcus

qui snquali

pruJoiiliK

a.lbertinas Ms., infirn\U.ile.

,

im
a'qualcm
tiairi
i'e
:

S.
|)cr

AUr.lJSTIM KPlSCOn
|ior

1500
qiiamdiu geiioraut ct fcnerantiir
liniic \il:iiii

viriuiem el noii

j;.]ink'iii

s.icuoiiiiii

riiioiii

sa'CuIi

lioini-

i|ui.t si

cx
;

iina re jlii|iia iiqiiatis v~l,
qiiia oiiiiiia
i|ii.i'

c\

iios,

qulMpilsjubloruiii per
id

transiliim facil,

a-quiilis cst

ibi (lici>i, liloiii siiiit,

qulilqiiid iiuiic,

est

,

tioii

in lioo loco,
fittiirtim

scd in
cst
,

lifto

et Ideni valcpt. Siilliuii
qiioniotlii sit
iii;i.>i|iialis
iii
'

crf;»,
Filiiis

i|iii.i

diccrc
,

iiini

poics

vlta, qitld(|uid posl iiascciitium
Iioc

tuliiin

l>:iti'i

iiisi

dctleris diciiiii

uiiiim

corpus

Clirisii

:

siiigtili

nuloin menibta

vcisitalcs qiiasdini
dciis,

sulist.-iiiiia

Dci.

Quas

dc-

(lirisli.

Si ergo

omncs corpus,
Iioc sil

siiic;uli

monibra

;

osi

foras

lc
l)ci

iiiitlil
,

vcrlt.is

,

ni:u

accedis ad
vidclur.
.ilia

illiid

ullqitc
rrtpi((

caput ciijus

corpus. Eiii>secti,
ifise

iiiquii,

!>nnciuai'ium
t(>m
a!ia
ji-

uhi

s.iiiccrissitiic

t'.iim :iii-

corporis Ecclesio', primogenitus,
i
,

primalum
qiiod
it,

iion

p

issis

xqnaloin dlccre cx
quia non
siiiil
lii

parle ct c\
|i:irtcs
,
;

tciient (Coloss.

18). Ei qiila de

illo ait cliatii,

i»:i'i|ii:ili;ii),

Dco

nuii

scmpcr caput omnis

priHcipoiiis et polcstaiis sit {lil.

ssis diccrc
(|uia

ex aiia

ciiin cssi' :ci|iialcni
lii

ex
;

alia nii-

10), adjungitur isla Gcolesia,
illi

qux

iiuiic

percgrina csi,
;

iioicm,
I>cuin

iioii sinit

Dco

<|iialilalcs

scciindiiin

caiesti CccIcsI.t, ubi Angelos cives liabcnius

cni

iioii
:

piiies

diccrc wqiialcin,

nisi

omni modu
iiisi

xqiiales nos futuros post rcsurrcctionem corporiiiii

xqii:ilcin

undc crgo pulcs dlccrc niinorcm,
,

qnia

inipudenter nobls arrog:ircmu$,
sissct,

tiisi

Vcriias prnmi-

ronnain scrvi aciepit? Iiaqiie
:idverliie. Si
iii

fralris, sciiipcr h.rc

diccns
fil

:

Eruiit tcquales Angelit Dei {Lhc.

sx

,

Srripliiiis rcgiilaiii qiiaindam acccpo-

50)

;

ct

uiia Ecclosia, civltas Itcgis niagni.

ritis, uiiwiia voliis liix

ipsa monslrabit. Sicubi invcnc,

CAPDT
tialits

X.

12.

Chrisius

iii

Scrtpturis enun-

riiis

,

secundum

<piod diclum cst

a^qualcm Filiiim

tribus modis. Cltristut et Ecclcsia
iii

unut

Cliristut.
,

rairi, sociinduin diviniiatem accipiio.
iiiaia

Scoundnm
:

for-

Sic cr;;o aliquando
ul liitolligas
iiiielligas

Scripluris insiiiuaiur Clirislus
,

vero scrvl assiiiiipl:im
qiioil

,

niiiiorcm atcipilc

se-

Verbuni ajquale Patri. Sic aliqnando
;

nl

ciiiidum

dictiim cst

,

F.go

sum

ijui

suiu

;

cl

secun,

medialorcm
iii

cuin Vfrbuin caro (actitm
i,

esi,

dum

ijuod

diciuin osi, i'go
et

tuiii

Deus Aliraliam
:ii ,

cl

ul liabilaret

itobis

{Joan.

1 i)
,

:

ciim

ille

unigcnitu:>

Oeiis Isanc,
leiicbiiis
,

Dcus Jacub
lii

{lixod.

14, 13, IG): sic
,

pcr qiicra facta sutit omnia
est

non rnpiiiam arbilralut
scmeii]isum
cxinauitit

cl qiiod

cjiis n:itura cst

ci qiiod in cjtis

esse

ccquuiis

Dco

,

ted

inisoricoidi.i. .^ibilror salis essc dicliiiii »lo illo eli

un

fonntiiii seiri uccipieiis, fiiclus

obcdient usquc nd morii,

nifldo

,

qiio Dor.iiiiiis noster

Jefus Cbrisius Salvalor
f.iciiis,

tem, moitein auieiii crttcis {Philipp.
aliqiiaiidu, ut inloUigas cajiul

C-8). Sio

aiilotti

iiostcr caput Lcolesix

niedialor

pcr
iii

quom
Scri-

cl

corpus, cxp:'ticnlo

rccoiicilianiur
pluris.

Dco, Dous ct liomo insinuatur

ipso Aposiulo aperlissiiiic qiiod diolum cst dc vtru
ct

uxore

iii

Goiicsi, Erunt, i:u|uil, duo
r.oii

iii

roriu'

i.'Mu.

CAPIIT
capul

IX.

U.

Clirhtus te^lio
inudiis

modo

inltlligilur

Vidctc ipsum cx]ionetilem, ui

conjociuris ni:stris

e< corjiNs. Tcrlliis

esl,

quomodo

lolns

aliijuid ausi dicerc viile:>iiiiir. £ruii(

enim, inquit, dno

Cliiislus seouiulum Ecclcsi.im, id csl, capul el cnrpiis
)ir:cdiooiur.

in

carnc una

:

ct add.dil, Sacriimer.lum Itoc
piil.irot

magnuia

Ktciiini caput ct

cor|ius uniis cst Cliii,

esi.

Ct nc adliuc

(tuisqiiam

lii

viro osse ci

slus
<piia

:

nnii
cl

quia

siiie

corpnrc iion cst intogcr
ili!,'iiaius

sod

uxuro socundutn tiatiiralcm utiinsipic scxiis copiilationein corpnralco:ipie mixluraiii
iiiquit,
:

nobiscum inlcgcr esso

cst

,

qui ct

Ego autem
ii,

dico,
,

flne nobls

sempor

osi iniegcr, noii soluin in
a-.iualis P:ilri,

eo qiiod
scd cl in

m

Chrisio et Ecclesia {Gen.

Sl; Ephts. v

Veibuni cst unit;cnllus Filius
ipso
lioriiiiie

51

,

52).

Sccuiidum

lioc

oigo quod

in Cliristo cl

Ec-

qiicm suscopit

,

ci cinn

quo

simiil

Dcus

clesia acoipitur

quod

dlctiim est, Ertmt dito in carne

et lioinocsi. Vcruiiiinnicn, fr.ilrcs,

qiiomodo corpus
Clirisius *? llbl

una

:

nenjum

duo, scd uiia cnro csl {Hallh. xix, 5, C).
:

ojus iios siimiis, ct nobiscum

iiniis

El tpiomodo sponsits et spunsa, sic caput ct corpus
quia

invcniniiis linc, qiiia iiiius Clirisiiis c^l rapiil et corpiis
,

caput mulicris
,

vir.

Sive crgo

dicaiii

capui el

id

cst,

cnrpus

cnm

capiic

siio?

Sponsa ciim
Isaiam
ail
:

corpus
llgite.

sive dicain sponsus et sp:>nsa; nniim inlelciiin cssct

sponsn suo

ipiasi sliigulariler ioipiidir

apiiil

Idenquo idcm apnsloUis,
:

adbuc SauEt ciim

ecrie nniis idcmipic Inqiiliur;

ct

vidcic
,

ipiid

:

lus, aiidivil

Saulc, Saiile, quid

me
ab

perteqiieiis(.icl.

Velut Sjionso nlliijavil mihi milrani
inilHil

el vcliil
L!l

syoiisam

IX, i)l
jaiii

qiioniam corpiis capiti

adjuiigitiir.
allis,

me
:

oriiaincnlo {Isui. i.\i,
'

10).

spon^iis ot
o.ipnl
ct
,

Cbrisli pr;cdicator patorolur

qu;c perscguiv desuui
i,

spoiisa

tuiiuloin

dkil

S|ioiimiiii

sociiiidiiiii

Ciilor

Ipse foceral, Vl

snpplcam,

iiiipiil,

spmisaiu sccundum corpus.
est. Alioqiiiii

Diio

vidcnlur

,

itniis

pressiirarum Chrisii in ciirne

mea

(Coloss.

9i)

:

ad

quumodo monibra
,

Clirisll

siimus? Apol.hrisli eC

prossuras
liir.

Clirisli osteiidciis itttoHigi

p.Tlinoro quod

patit^lia-

slido aporllssiiiic dlceiite

los enis lorpus

Qiiod nnii poiest
iii

sccunduiii capul,

quod nnni
tine

mcmltrn (I

(,'or.

xil

,

27).

Mciiibra Cliiisli el corpus

jain

oiilo

niliil lale
:

paliiur;scd secundum rurpu«,
ca|>iie,

suiiius oniiies simul

;

iioii qiii lioo
;

looo laitinm suiuus,
t.intuni lioc

id ost,

Ecclcsiain

quod corpus cutu suo

»«d ci per uiiivcrsaiii lorrain
lundporc
,

ncc qui

Cliristiis cst.

scd quid dlcani
Mbs.,
irqualit.

?

Fx Abcl

jiislo

u$que

in

CAPIIT
macula
et

XI.

13.

Spoma
lali

Chrisli ogat ul

sit

ruga. Exliibelc crgu vus dignitiii curpus lali

'

Plures

rorle

legonduni

,

^'(/««/is

et

capiie,

dignam sponsam
illitd, iiisi

spunsu.

Non
;

|ioie$t

ba-

iiiKifuulis.
• lioniu.s

libor et [lorus, giiomoilo eerpwi ejus nos, si
ctiiH.

boro capiit
iioii

coiidignum corpus
it
,

iiec ille vir

etikil'iuiiin

tiniuthrislus? •Wili, diHi dicit. Al r.cgius Ms

laiitus,
,

m^i

coiidigiiain dui

uxoreiu. Vl exhHertttibi,

rlonis,

eumd m.

itiquit,

gloriotam EccUtiam

non habenlem maiultm

1^0 1

SF:KM0 CCCXLll.
,

IS02
ct

cutriignm

iii:

utiquid cjutmodi {Eplics. v
,

27). HoPC

in principio erat Vcibuin,
el

Vcrbum

eral

apud Deum.
fucta
siini.

csl sp;m.-a
g:iin {n).
;

Cliiisli

iinn

liabpns macular.i

ant

rii-

Dent
liic

erat

Vcrbunt

:

oinnia pcr

ipstiin

Non vis liaberc maculam? Fac qnod scripium Lmamini mundi ntote, auferte neqniliiis de corcst dibiis veslris (Isni. i, 16). Non vis Iiabere riigain ? Exieiiden; in cruceni. Non oiiiin lantuni opus esl ut
,

Vh\

sanguis' Ecce jam auctor
iiiiini.

tiius

,

scd nonduin
?

esi preiiinn

Undo ergo

redeinpliis
nobit.
,

Quia

Vei-

btim caro faetiim
2.

esl, et liabiiavit in

Joimncs inissns ante Chrislum

til

hicernn anlt

laxcris, sed etiani

«I exlcndaris,

ut sis sinc

macula
:

litHien.

Panlo .snperius attcnde. Lux
,

,

iiniuit, lueet in

per aul ruga. Per lavscruni cnim auferuiilnr pcccata propier de»idcrium ftiinri saTiili cxlensioneni fil
,

tenebris

et

tenebiw eam tinn coinprehendcriint. Qiiii

crgo lenchr;c lumcn

non coniprehenderiint
fnrlc

,

opiis
iioii

quod

Clirisius crucifixus est.
:

Audi ipstnn
justiiiae

P:iuliini lo-

cral Iiomiiiibus liumano tcstimonin. Dieni viderc

lum
Vins,

Non, inquit

,

ex operibus
tuain

ijiui-

uos jcci-

poierant

,

lucernain

poleranl
idoiiei
;

lolcrarc.

Qui

i

ud

sccunduin

niisericordium

sidtos
5).

nos

ergo ad vidcndum dicm niinus

eranl, hicer-

fecit,

per iavacrum regencrationis {Tit.

iii,

Andi

nam
nium

lanicr.
ciii

uiciimquc loleiMbanl

Fuit hotno missiis
vetiii,
i|ui)
'

tumdem
tiis,

cxlensuin

:

Ea,

imiiiit

,

qua
,

rclru suni obliiiilenlio-

a Deo,

iiomen erni Joannes. Hic

ut testimoveiiit,

in ea

quw

anlc $unt extensus

secundnm

perkiberct de luniine. Qnis, dc

hic

ul

tieni

lequor ad

palmain tupcrnte vocationis Dei in Vliii-

lestimoniiim perbihpret dc luinine
crat
ille

?

Quomndo

iion

$10 Je$u (Pltilipp. iii,

15

ct

14}.
*

luinen,

si

vcl Iiicerna erat? 1'rimo vidc quia
diciii
tl

lucerna crat. .\udire vis luceriiain de die, et

SEKMO CCCXLII
Pe
Sacrijicio vcspertino (c).

(b).

delucerna'? Vos,
voluislis

inquit

,

inisiiiif

ad Joannein,
:

In

qito explicalur inilium

ad horam exsultare
ci

in

luniine ejus

ille

eriU

Evatigelii Joannit.
1. C.rucit

lucerna ardens

lucens (Joan. v, 53 ei 35). Joanncs
,

ergo
tigniim.
Siicri/icium erucis.

iblc

quid videbal

qiii

liiceriiam contcninehat ?

De

Sacrificio
eiiiin

iVoii erai ilte

tumcn

,

sed ut lestiinoniuni pcrhiberet de
Kriit

vesperlino sermo reddcndiis esi. Oravimns

can-

luniine.

Dc quo lumineV

tumen verum
liiiiic

,

quod

lando, el orando cantavimus, Uirigatur oratio mca ticut

ttluminut oinnem hoininem vciiientem in
Si oinncin

mundum.

incensum

in conspectu tito

:

elcvatio

maniium meai-um sa-

hoinincm, orgo et Joannem. Qui nondnni*
,

ciificium vespertinum {Ptal. cxl,2). inorationc advcr-

sc volcbal oslendcic diein
rat tcbiem luccrnain.

ipse sibi

suam acccnde-

Uinus iKiniiDem

,

in exteiisione

mauuum

agnusciinus

Scd

t;ilis

erat iucerna, quo: dc

crucein. Cst ergo lioc signum qtiod in Irontc gvstamus,

die posset acccndi.

Audi ipsum Juaiinem confiten-

signuin qiio

s;>Ivi sniiius.

S:giium irrisuin,

iil

liunora-

tcm

:

Nos

,

inipiit

,

omnes de pienitudine cjus acccpiiiominem se csse falebalur.
se

rctnr; conlcinptuni, ui glurificaretur. I)eus coinparet,

miii. Clirislus pnlabatur,

ulhoniodeprccelur;

cl

Deus

l.itel,

ut lionio ninrialur.
gturia: cruci-

Dominiis puiabatur

,

scrvum
,

csse coiifiicbainr.

Si eiiim cognovisient, uuiiquani Uominuni
fixiitent (ICor.11,8).

Uenc agnoscis
quod
illuiuinal
:

,

lucerna

iiuinililateni

tuam

,

ne

tc

Hoceigo

siitriliciuni, ubi

saccrdos

siiperbi;c veiitus eiLStinguat. Erai eiiiin luincn veriim,

«stvictima, rudemit nos fuso sangiiine Creaioris.

Non

omtiem hominem venicittem
omiie aiiimal, quod cst

in

liunc

tamen
et

'

crcavil iios

cum

sangniiie, sed redcniii saii-

nundum

id est

illuiniiiatio-

guine. Crcavit enim

iios in principio
et

quod

^rui Veibuin,

Verbum

erat

apud Deum,

Deus cral Veibuin. Ab
,

lioc creati

sumus. Scrmo conlexius adjungit
et ttne ipso

Oninia
Iloc

iiis capax, lioc est omncm homiiiein liahLiilcm mcntcm atquc raiioiiem, ([ua possit cssc parlieeps Verhi. 3. Mundus duubus tnodis inlclligilur. Illiid crgo

per ipsum facta tunt,
esl

(actum

est

iiiliil.

quo

crcaii

sumus. Quo vero redenipti, audi
iii

:

Quod

quod cral lunien veriim, qund illuiniiini omnein honiinem babenlem meniem venientcm iii liunc munduin
,

faclum
iiiinuni

ett, inqiiit,
,'

eo vila eiat,

et vita

erat lux ho-

ubi crat? In hoc
erai
,

mundo

erat.

Scd

cl lerra in
craiit.

e<

lux in lentbrit tucet, et leuebnc

eam non
illud

hoc

mundo
eial
,

et so! ct luiia in

hoc iniindd
!

eomprelienderuni.
tur,

Adhuc Deus

cst

:

adiiuc illud dici-

Audi dc dic

tiio,
et

inenlis

buman;c oculns
esi.

In

iioe

quod incommulabile scmpcr manel; adhuc
,

mvndo
hic
,

per ipstini niundus factus

Sic erat
noii

dicitur

cui videndo corda
,

niundanda
dicit.

siint
,

:

u:ide

ul ct

nnlequam ninndus essct, non quasi

autem inandentur

nondun:

Lux

inquil, lncct

habcrei ubi essct.

in tenebris, et tcnebrte

ut non sint tenebrx, possiiitque

eam non comprehendnunt. Sed eam coinprclicndcre;
iiifid..'lcs
:

ncn

coiitinclur.

Deus ciiim habiiaiido contiiict, Crgo miro ct incnabili niodo in lioc
facliit est,
ct

niuiido eiat.
dtis

Et mundiis per eum

munciiiu

tenebrK enim peccatores, tencbra;

ui
,

crgo
Ver-

eum

tion cognovii.

Quis cst inundus, qui pcr

non

sint tcnebr;»>, possinlqne coinprelieudere

bum

caro fncluin

est, el

habitaiit in nobis. Vidcle

Vsr-

hum, vidctc Vcrhuin carnem,
sinnoDdus, tumtantmn.
'

Vcrbiini ante c;irncm.

.^piiiis Flui-us,

ho« tamen.
;

' Codexcl.: Quis.dcquo hic venit ut leslimoniimi |ierLiberel dc luinino? yiiis, ue quo'/ Joaimrs de chiiito, tuceru.i de die. Qui^, dc qiio ? Joaniies de chriilo : ergo tvcerna dc die. i\un iniwviin Jounin facimiis : sed di. «i tiostrutn .si cmn lionme tmuiecoiislimter intucri non possuinnf., sulti miis. icini ul tesliiiwnium perhibcrel dc tuinine. ^on erat

m

Kecensitus prinium ad 11. v. et ad sirin. post editionem, castigaius-ad cl.

cl dcinde,

ille

Itanen, sed tit tesiinwniumperhiberet de tuniine. (juoinodo non erot, elc. ' lla legendum ciim eodemcodico cl. [mdire vis iucer'

vide Retract. hb. 2, cap. o8. (b) Alias, iDter su^moiidianos 8. (c) Ciut Florus ad Hom. ,
(a)

n

iwtn, tiieernum de die in diem. ne liicema.] * sic idein codex cl. non repctita voce, Jourmem,

qux su:

ad

l

Cor.

xi

,

ct

ad

peresi
nein

iii

editis. [si

omncm

hoininem, eryo Joaimem

JOun-

llobr. IX.

qiii

iwndiitn.]

;

I5C5
(mttis eslt
/ii

S.
priii./MO feril

AUCUSTIM EPISCOPI
el

ioot
,

Deui eahnn
facl;i

Ifrram

ytiiicii
\\\

dico vobit
iion

nnn invcni lnnlam fidem
in

in Itrael.

{Gen.

I.

l),

qiiia

oimiia

|ptT

i|)Miir.
?

s i!it.

Quis

oliva

inveni qiiod iiivoni

olcastro.

Ergu

iiiiiniliis

cum non
In

cogiiovit
;

Mciiilus
iii

ci
,

inuiulus,
iloiinis
iii

oliva siiperbicns pr:ecidatur, olcasier Iiumilis iiiserilur.

Ricul donius cl doiniis
liabitaioi ibiis.

doiiiiis

fabrira
;

Vide

iiiserciitcin
,

,

vide praxidontcm
ct

:

Proptere:i
;

falirica

doniiis

qucinadiiiodum

,

dico vobis

quia multi nb oriinte

occidente venicnt
;

Magiiam domuni
Slruxit.

fccil,
in

|Hiklierriinaiii domiiin
;

coii-

mullus
benl

veiiici oleastcr
et

insciendus
el

in oliva

et

recuni-

Doiniis
,

liabitatorilms
;

(luomodo,
mala donius
[nclus csl,
,

l!ona

cum .\hruham

Isaac

Jacob in reyno ccelorum,
liuniilis

doinus

boiiedicat

cat ci Dciis.

eam Dominus ErRO imindut per eum
:

parliabi-

Aiidisii

queinaJnioduin oloaster

insoralur
:

i-t

audi

qunmadmodnm
ibinil in

oliva sn|)erba prji^cidatur

FiUi

lalio cl liabilalores

ct

miimlus

cum

iion

cognovit,

aulem rrgni
ct

lciubras extcjiures
{Viiilh. viii, 8-12).

;

ibi erit fletiis

liabitatoros.
i. Cliritlus

slridor denliinn

Quare?

Qiiia
?

quomodo non rcceplus a
Cenlitet

suis.

Judcci ob

siti

cum

iion

rcccpiruiil.

Et qiiare insoi tus olcaslir
,

tuperbiam pracisi,
inserti.

ob humililatcin in oliva
el fides.

()iila

quotquot

eum

reccperunl

dcdil

cis

polestnUm

Ceiilmionis liumiHtas
et

— Jn sua propria
(inaic vcnit,

filios

Dci

ficri.
filii

venit
qiiasi

,

sui

cum non

recepcrunt.

Ergo

H.

Potesias dala ul cfficiamur
res|<ii'a in

Dei.

Erigc cor,

non

|ir.xscius (|uod

sui noii csscnl
' :

eum

rece-

grnus liunianum,
liberialis
eis
'.

aura

vii.^e

ei sccurissim;u

jiluri ?

Audi propter quod venerit

Quotquot aulem
,

Quid audis? quid

tibi proniitlilur ?
?

Dedit
in-

reeepeiunt cum.

Sui non rcceper unl
iion credidil
, ,

et sui leccpc-

potesiatcm.

Quam

poicstatcm

An

forte

unde

runi
didit.

'

;

mundus

ct

niundus tolus creloliis
;

flanlur

liominos, judicandi
sontoniias de

de capiiibus
ct

buinaiiis,

Sicul dicimus
esl

Toia arbor plcna
ablatus
?

nuindici,

fcrendi

innoccniibus
eis fiiios
fllil *
;

iiorcnlibus'/

quid fiiictibus

locus

Uirumque
in

Poteslatem, inquit, dedit
craiit

Dei

ficri.

Jain

en;m

ulrumque
foliis

inlclligi polesl,
:

et arbor loliis plena,

el

non

fllii

,

et

Gebanl

quia

ille

pcr qiicui

arbor rrnclibiis plcna

una arbor

uiroque

,

scd

fiiiiit fllii

Dci

,

jain erat Filius Dci, et faciiis cst niiiis
cc
illi

dispergendis, fructibus coUigendis. Ergo, fide,

liominis.
f.icti

Jam crgo
filii

erant

filii
i<j

liominum

,

cl

les ejus

servi ejos

',

dilcclores ejus,

quoruin spcs , quoruin res est ; , Sui eum non recepcrunl, nolite dolerc quia credendo ipsius Cblis. Sui eum non receperunt. Qui isti suiit?
est
:

quorum gloria quando audiiis,

siinl

Dei.

Descendit ad
tc

quod qund

noii crit,
noii eras,

quia aliud erai.
quia alius oras
libi
*.

Levavit
F.rige

ad

id

ergo spem. M;igniim esi quod
cst.

promissum

cst

,

sed a in;igno proiiiissum
ct

Forte

iud;i!i

olim vocaii ex .^gyplo, liberati in

manu

Multuin ct inciedibile vidctur^,
a^stlmalur
lilios

qnasi iion pnsse
Dci.

polenli, por

Uubrum mare

irajecii,

per siccum eva-

bominiiin

(iori

rtlios

Scd

pliis

dcnles, liostlbus insequeniibus carentes, manna pasii, de serviiute cruli, ad regnum perducli, tot beneficiis
enipii.

pro

illis

factuin est, quin Filius Doi facliis e>i lilius

hominis.

Erlge crgo s|icm
Incrodibilius

,

o liomo

,

pelle a coi
te

dc

Ecce
facli

siii ,

qui non rcccpcninl
alieni.
lii

:

sed non reci-

iiifideliiatcm.

jam pro
ost.
si

factiim csl,
si

pieudo

sunl

oliva erant,

superbiendo

quam quod
viiain

libi

promissum
?

Miraris

liomo

lia-

fracti sunt. Olcaster contemptibilis,

amaritudine bac;

beat vitam xternam

miraiis

liomn pervcniat ad
le

caruni aspornabilis
lotus

'

,

per loinm muiidum eral
silveslri olcastro
,

illo

a:lcrnam? niirare pntius quod Dcus pro

mundus horrebal
ibi

'
:

sed taincn

pervonit
l;into

ad

nioitem.
?

Qiiid

dubitas de

proniisso,
te
:

per buniiliialem
liiendo pr.Tcidi

racruit inseri
,

unde

oliva supcr-

pignorc accopto

Vido crgo quoiuodo
Dei roborat
cis

conQuolfiliot

Meiilem

,

el
,

Hom. xi 17). Audi olivam super( ?los dc servitute non frangi dignam
:
:

flrmat,

qnomodo promissioiiom
Qiia

quot, iiiquit, reccperunt eum, dcdit

poleslalcm
ujilat.i
,

iiimus nnti

Si
id

filii

palrem hiibeinns Abraliiim. liespondelur Ahraha; essetis , facta Abialia: faccrciis. Contra
csl
,

Dci

fieri.
,

gcneniionc
vol
,

?

Non

ilia

noii

votcri
iiu|uit

non
Hoii

ir;iiisilori;i

carnali.

Aoii cx carne,
riri
,

quod dictuin

De
,

scrvitule

non sumus
eritis.

nali

:

Si

,

ex siinquine

ncqne ex volunlate

»<./

vos Filius liberaveril

vere liberi
facii

Liberos vos
,

ex Deo nuli sunt.

Miraris, noncrcdis?
nubis {Joan.i,
1 ,

Verbiim car^
2, elc.).

cssc jaciaiis?

Omnis qui
,

peccatum

servus est

factum

est, el liubitiivit in

Ecco

peccati {Joan. viii

33-39). Quanlo eigo lulius liomo

uihIo facliini est sacriiiiinm vesportinuni.

Iidi.orca-

Bcrvus esscs bominis,
Illi

quam porvers*
iiiseii,

cupidilaiis ?

miis
esl.

illi

:

nubisciim ofloratur

,

qui pro nobis oblatus

lamon supcrbieudo liumileni non recepcrunt.
Cenlurioncin
illuin,

Sic ciiim vesportino sacrilicio vila veiu» iiitcrct diluculo

Vidc oleasirom dignum

llr.itur,

nova

oritur.

non dc

Isracliiicis
,

,

scd de Geniilibus': Domine, non
teclum

(Uin dignus
«

ul sub

mcum

inlres.

El Uomiiius

:

'

iJcm codox

cl.,

rMpiia in auras

vilie et

seremssanm
cl.

li-

bertiiiis.

Idcm coilex cl.: .mtipropter qt:osvenertt. •llliid.rt siii rerfperiui/, rcsliUiilur ex eodein ciHlioe miindiis non credidil. ] cl. \sui non recef>erum
,

' ilaiic

adliihonius lcctionem
traiil
.

ex eodco) oodice
I

[JaM

eium lum
>

lilii, ct fiuiit /idi.

illud

/<;i'.ii'«

tc

iid id i/noil
cl.

iwn eras, quia ahiit rfiu.
«''«•/
••''''''•

• voic, r/us, liic. rosiiliiiiur ex eodein codicc cl. [/.'iijo fideles ejus, sern. dileclores ejus.] ' lii eoilem cl., ainan<iii/iiw baccarum iispernahilis;

adililiir

ox eixlera codioo
:

[v"W

i''!/*

«^'y

spein.]

miwc

iilii

siTii sinius,

baccarum.

[

imui-i(ii(/iMc

toorimi aspcrnatl.

sed a nuiqno pioiii»«iWw; at. yultnm, aikliliir f v « lUiid oodoin codice il. [iiagnum c>i iiuoU lidi j'i'uMU*ii«ii csl, ci
iiicrediinte fiiioiMi.l

» lllud, silveiirioleaslro, ailditiir

ex cvloin codiic

[lo-

li.smmidiisliorrebaf.sedUnncn.]

idein

«kIci

d.

,

noH de

itraemu, sca ao

(.i';ili-

t>ii.

vm
SF.nMO
De Susnnna
el Jos:]ili

SEUMO
CC;.?;LI:i
:

CCCXLIIl.
sanciiim Daniclis adliiic novclli Klatc
pie;at
•. .

toOb
sed robusl
i

';)•

Qiiia

er','o

erat

in

aim

c.r/iortalione

ad

co proplicticiis Spiriius,
vidit

ciisii-

conlimio ncqiiissimoriim seiiiornm

rallaciam.

lalem
i.

'b).

Scd quod

ille

inluebatur,

providcndum crat qiiomodn
essent,
:

Susanna exemplum
Susanna

pudicilia; eonjugnlis, Ciistilas

cactcris monslrarelur. Fa/ji, inqiiil, teslcs stint; redile

doniini Dei.

diviuilus Ubentlu a fiiUis leslibus.
p:iiict:i
,

injudicium. Sed qiiod

falsi

ille

iioverat,

cni

Diviiix lcclioncs, ct
iiiieriiiit

oiD(iil;i Di-i

,

qii:c

inso-

propbelicus Spirilus revclavcral
ncsciebaiii.

auribiis iio^lris
:

niiliini r:iciaiii in
,

niciilibus
,

Ergo

si

judir.es

docendi erant qui docendi , testes procul
,

nosiiis

rion
; '

volcnl et tr;insfiaiu

.iiU
si

sodcaiit

et

diibio convinccndi.

Convinccns ergo eos
,

intcndeni
,

dl$ccd:iiit
iiil

sed aliquid p:iriaiU.
,

N:iin

passer inveputlos

falsilatcm lcstimonii

qiiain

ip.^se

jam novcrat

jussit

sibi

donium

el

turiur nidiim ubi rcponnt

eos ab invicem separari. Intcrrogavit singiilos
cniin concupisceniiam babcre

:

uiiam
,

siios

{PhuI. Lvxxiii, i); quanlo magis p.isser vcrlmin
cl
tiirhir iniscricordin
lectioiiciTi
:

Oci

Dci? Audi\iiniis dc Su,

sanii;i

opdificelur pudicilia coiijiigalis

et

scd uniim consilium mcdilari non poiacrunt. Interrogatiis est unus , sub qiiam aiborcm comprcbcndissct

ambo

pntiicruiit

Uiin
iil

(irrno

fiindanicnto iiinilalnr muroqiie vallclur,
,

adiilieros; rcspondit,
alius; respondil,

Sub

leniisco.

Inlcrrogaius esl

ci

iiisidianlcs iep«l!at

el

f;ilsi]s
,

lestes coiivinoai.
nisi

Sub
,

ilicc.

Dissonanlia lcstimoninrum

RciMaiiscrat casla inulier nioritiira

adcssct qui

paicfccit veriiateni
2. Siisanno!
licilas.
,

liberavit castilalcm

(Dnn.

xiii).

\idebai

quod
,

juriicantes

laiebat.

Conscripla

sunt

qiiia liberulaest,

non mnjor exinde
,

fe-

virlia ejiis

qu;e liabuit in p;uadiso, hoc csl iu viri-

dar'o suo
soli (liio
,

:

qiix vcrba

iiiillus

lioininuin aiidivit

,

nisi

El caslitas quidem, fralres, siciitjain dixi libcrarelur cl coronaretur, etiamsi caro qiiaiidoquo

qui pudori nxnris alicn;c insidiabaiitur, et
falsuin
tcsliiiioniiini
:

moritura
nius

,

illo
:

judicio morerctur. Mariliiri eniin siiqiii ciipii

rcliiclaiili
.snli

mcdilabuntur.

Illi

omnes

ncc agii quisqunm
;

evadere, ut

aiidicrunt qiiod dictinn est
,

Anguslia mihi undi;

iiiorlem auferal
leiict, lioc

sed ut dilTerat debiluin. Hoc

omnes

qne. Si enini lioc fccero
fecero,

mors

milii est

si

autem non

onines reddituri sunius, qnod de
ct qiiod rabri iiohimus
, ,

Adam

non

effuyiitm inanus vcslias. Stelius est aulein niihi

truximus
debiti

;

ab cxaciore liujus

vinniii vcslras

non

cvndei'e,

quam in
cujiis

conspcctu Dei peccaqiiia

non securitas daiur
quaiidoque nioritnra
,

sed dihilio poslulalur.

re [Dnii. xiii, 22).

Contemnebat quod andiebai,
videbat
;

Siisanna ergo leligiosa nuilier el piidica conjux erat
iilique
tuiic
:

linicbat

quem non

tamen

divinis oculis
illa

et ipsiim qiiandoque si

crat ipsa cniispirua. lSc(|iie eiiini qiioinodo
iinn vidcdat
,

Deiim

essct

pudicilisc qtiid obcsset, diim caro coiide,

sic iioii
,

videbaiur

a

Dco. Videbat Deus
,

ictur scpuliro

et

castitas rcdderelur
,

Dco,

coroii.i-

qund

aidificabat
;

insiiiciebat opiis siiiim
ibi

liabitabat

iclur a

Dco

?

Duialis eiiim

fratrcs, laiiqii:iin

ad ma-

lempliim suiim
dcbat.

erai ipsc

,

iiisidianlibns
,

rcsponcastitas

gnum meritum
leanl

pertinere

,

si falsi

tcslcs cst

iion pra-va-

Nam

&i

casiilalis
,

dalor deseriiissri

adversus innoccntcm
,

?

Non

iiiagniim nie-

inleriisscl.

Ait ergo
,

Anguslia' milii undiquv. Scd ct
catn salvain C.icerit a piisilla,

ritum

exspectabai euin
niniitalc
,

qiii

non prKvalcat falsum teslimoniuni advcrsus iiinocenu;m. Magniim mcriium cssrt si advcrsus Dosi
,

cl tciiipc>t:ilc falsorum lesliim
illis

lanqii^im

iniiium iion pr.a;valuissel. Ipsc autcin Domiiius nosier
Jesiis Chrisliis

vciilnrum maloriiin. In

i:imcn vontis cl fiiKiilius
;

iiniirragiimi castitas iioii fccil
1

quia Domiiius giiber,

cilinus.
lurriiiit

Scd
,

ipsi

per linguas f.ilsorum tesiium esi cruqiiidem filsi teslcs ad lioram pr.-pva-

avll.

ClaiiiaUim csl

,

vciiltim cst

pKicessmn

esl

:

rcsuiicciuro quid nocucrunl? Exemplo jia-

pervciiit causa

ad

jiniirliiin.

DomiiS Siisann.p crcdi:

qiie

f.110

Doiuirms Oeus nostcr
sua, cl
iii

in
,

carne sua

,

in inli-

ilciMl coiilia iloiiiiiiare scnioribiif f.ilsij
:iiii''acla ilkt.-a ci

ct iiiiainvis

liiiiiiiaic

foriiia servi
,

quain siisccpit ad
fugiiiviiin
,

intiinrulnla \iia idoiicuin viJcrcUir

lierandiim servum

ad qu,i'renduni

ad ro-

limi.ciliae tcsiimoniiiin

pciliibeic

;

illis

l.imen irivii-

dimcndiiiii caplivnm, soivciiJum vinctum, facicndum
ilt

(.iosnm
lalis
lalsi

\idebauir

sciiii>ribii<

non

crcdcre.

Nnllus

scivn liairem

;

ad

Iioc

vcniens

iii

furm:i servi de-

sernio iinqiiam sonui-T:il dc Siisaniia.
leslcs;

1111

ci^o

siii.iislravit

ser\o cxcmplum, ne falsos tcstes periiortiim ciediinlur, lum limcal.
faiiiam
;

scd noli Deo.

Aliml crcilclial dnimis,

rcscii
f.iccre

;

1

1

Po.'>suiit

enim

aliiid

videbat

Dominus

:

scd qiiod vidiliai Doininus,

iiialain

si-d

nnn possunt

iiiierlicere
viri
,

homines nescieb.ml,

scninriliiis reclc crcdi videbalur.
:

eonseiciiUam
miiio
igiiis

piiram- i-ibcrali sunl Ires
adfiiit

de ca-

Krgn moricndiim erat
l:is

scd

si

caro iiiorcrctur,
picr:iiili
,

c:isli-

arJeniis,

Dciis coruni

dcarabuLi-

foionareUir. Adfiiil Domiiuis

cxaudivil

veruiil

liilei

igiies iiiiiON.ios, eircuni

ardcnles et non
laudes dixcrunt

ipnm
\ciiii

novcral
110

:

non dcseniit

iie

niorcrcliir, cui siib-

ureiiics. ei in

ipsi deaiiiiji:lalionc

adiiltcrarclur.

Excilavii Doininiis spiiiium

Deo,
crgo

et

iliacsi

sicut miS'^; fueruiil, cTasermil; adfuil
(
i.'i.//.

Deiis eonini

m

)

:

numqiiid deluit Deus
)

M;icli;ili;corum
'

{li .Ihuhub.
:

vu
,

?
lii

Illi

Apud cLrysosloniuni, sed
llic

evasenint

,

illi

sedeiuil,

nec disceiUinl.

ino\ iirscrunt
Iii

'

senno

ia noslris Mss. iuleperni-n iiiveniliir.

ulrique Uiitati
;

carne consumpli

,

(a) Alias,
scriiilis.

2 inler cdilos ex

CarlLiusiic niajoris inanii-

fariie

i!l:rsi

sed
,

iiiri(,ue

coronati. Ut

evadercnl

lliiiiiuas
iil

trcs viri
iii

Naliueliodonosor prcsiiliim esl,
qiii

(o) Reccnsiuis est a rossidio in liidi.-iilt caii 10. Kxstal ideni scnno, sed JjIus riiedia parie inimilulcr lalinas iiaiuilias ouniiisClirysoslonu aomiue [ublicatus.
.

cicdeiel

Deum eorum. Nam

eos potuit in
coronare. Sed

inanifestii liberarc, potuit el in occulto

:

; ,

iWl
si illos in
ii.in

S AUGUSTINI EPISCOPI
occuilo coronasset, rogem
,

isai
Alia gloria solit, elaliit
;

qni sixierat
.

.

poro

co!li'stia, ct aiia lerrestria.
tiitice, el

lilKTasscl. Salus corpoiis illoniin
Illl
;

sulus

uiiiiii.-e

gloria

alia glorin sWlliiriim
:

slella

enim a
(

stella
I

fuoia e&l illius.
iu.rsfiiles

Deuni
illc
iii

huilaiido evascruni

,

scd

differt in

gloiia

sic ct

rcsurriclio

mortuoriim

Cor.
doiii)
fi,.

ignes

l>eum credendo
ergo
illi
,

ev;isil,
illis,

XV, 40-4"i). Krgo iinusqiiisi|uc, fraircs mci, pro

keJ

alernas

geli."nii:>s.

Pliis

«luam

quod accepil
niiuin spera

,

ccrtel in lioc saccnlo, ut gaudcal in

pi-.n!Uilum esl. Anlioclius
lalia iileo

aiilem noii eral digiius cui
:

luro. Coiijiigaius cs?
;

Infcrior vita csi, inlerius pr.Tdes|iera.

praeslarenlur
illis

,

a qiio Maclial>a;i lonniebanlur
,

atcrnum tamen regnnm non
liabes,
tion te
,

igne

lornienlisquc coiisuinpiis
,

exsiillavil
,

:

I>ra'cepla libi conjiigalia rclincnda

sunt. Qiiid

cnim

,

sed fui se exallal

/luuiiii.itidir

(

Luc. xviu

U).
Qui crgo
lide-

quia

uxorcm
iii

dcbcs .ngnnscere pcrctc

3. Jlariii n jalsa tusfiicioiieJoteph liberala.

grinari

hoc inundo

moi ilurum non

dcbes cu*

Uberavit Sus;iniiam mulicren» casiam, coujugeni
lcni a fiilso lesliinonio

gilare, cxituriim de leclo voliipiaiis?et vide qiio utciimqiic

scuiorum, ipse liberavii ci vir-

pcrgns, ad lorincnluin c;ilaniiiatis, an aj
Cogiia ergn, serva quod arce»
tiiain
:

gineni

Hariam a

falsa suspicionc mariii sui. liivcnla

pr;riniuiii xlernitatis.
pisti,

esl ergo virgo

illa

priignaiis,

ad quam

vir
;

non accesvirgiiialis

fcito

sarrinnm
si

i|uia

lcxis cst

,

si

dili-

seral. Uterus quidein felu inlnmueral

sed

gis

;

gravis,

odisli.

Non cnim

frnstrn Dominiis ait,

integriias maiii«rat. Seininalorem lidei Cde conccpelat
,

nni vere
Vciiite

eum hoc

ait, solis coiiiiiicnlibus

loqiirbaiur
,

:

Deum

in

suum corpus assumpserat
non permiseral
iii
:

,

qui ejus
taii-

ad me , omnes qui
a

laboraiis el onerati etlis

et

eorpus

vi«ilari

maiito lanien

ego reficiam vos. Tollile jnguin
discite
ine quia mitis

nieum super toi,

et

quaiii hnniini venit

suspicioncni. Aliunde essc cie-

sum

et

humtlit corde,
:

et inrenic-

debat, quod de se non essc sciebat, et ipsiim aliunde

tis reqitiein

unimabus

vcslris

non carnibus
eniin

vcstris

,

adulterium suspicabaiur.
digiius fuit

Ab

angelo corrigilur. Qnare
in illo

sod aniinabus vcslris.
tarcina

Jugum

meum
:

lene est, ct
,

ab aiigelo rorrigi? Qiiia nnn
:

erat

mea

Lvis est {Mniih. xi, SS-50)

levis aniniiii

Bulevola suspicio
f.us|)iciones

qu.ilcs
iiiler

Apostnlus

dicit

malevolus
,

gravis ncganii.

Jugum Dnmini

in cervicein
si

sumpsitiiT

nasci

fralies (I Tiiii. vi
,

i).

Mali-

Lenc

esi, si bciie conaris;

aspcrum,

reluetaiis. Cir-

Icvolx siispicioncs suot c.tlumnianiium

benevolue

cuinslani lciilationcsconjogalem vilam.Nuniquidciiim

suspiciones sunt giibernanlium. Licet cuiqu.im de
lio iiiale siKpicari
;

isiaSusanna idco

noii lcntnta cst

iii ip.^ia

pudicilia,quia

sed de
;

filio

iion licet calumiiiaii

marito crat conjuncia? Numquid

hx

sol;e in

hac partc

ulique suspiuaris iiialiim

scd optas iiivenire lioiinm.
:

non

tcntaiiiur,

qux
,

viris copiilanlur?
:

Eccc Susanna

Qai lienevolcsuspicaitir, vinci cupii
lirtaiur
,

tunc cniro bene
inale
siiain,

uxor alicna eial
est, iliicinavit
tiiiu undiqite.
iii

maritutn liabebat
tcinpcsinie.

lamen lentala
inquit, ntiAi
:

quando falsum iuvcnluin

fucrit qiiod

i4;iin's'><K,

£itS|iicabaiur. Talis eral

Josepb circa conjiigem

A

falsis

cnim

lcslibus tiinuit <iiori
ninri.

scJ

cui corpore iion crat mixlus, sed

tnmen

(ide jani fuc-

a

Deo judice vcro timuit penilus
lcmpus morcretur
:

A

falsis

eniin

rat copulaius. Yenitergo ct virgo in falsain suspicio-

testibus ad

a judiee
:

Dco

in

xtcret

ncm

:

sed sicul pro Susanna adfuit in

D.iiiielc Spiri-

num

punirctur. Appcndil,

elegit

pnus limuit,
vicit.

IHS, sic pio Maria adfuit angelus.
aiigclus
:

Ad Joseph

inquil

appondit; 3p|iciidit, et clegit; clegii, et
fctnin;is

Doeuii

Noli linure accipereilariom conjugem tuam:
i,

conjugatas religiosas

,

lenlatori rccistcrc du-

quod

eiiim de ea natcitur, de ^piritu aanclo cst [iiatth.

cuit

,

pugiiarc

docuii, laborarc docuil, adjulorium

48-20). Ablata suspicio esl, quia invanta redemptio est.
4.

implorare docuil.
5. Feminis

Virginum

et

eonjugatarum

coslitat

,

pricmiMn

tii-

exemplum Susanna. Agendum non tolum
ted
et

tvquale.tcd ceteriium utraque hiibel.
el sarciiin

Jugum

Christi lene

ul bona
tatiia

sil

vita,

fama

illcrsa.

Si dc fctiilna

Uvit amanlibut. Gaudebant paulo aiite coii-

Scripiura lestis est; iiuniqnid viros dcscrull?
|ierniisit ?

jiigaiae .nd

Susannam ,gaudeant
;

virgines ad
illx

Mariam
,

:

nuraqiiid eis excinpluin iniitaliniiis dcesse

uirxqnc toneanl castiiatem
virgiiialein.

cnnjug

ilein

illa:

Inluebaniur Susannani

tciilaiaiii a viris
,

concupisccii-

Vtraque enim caslilas hnbet jpitd Deui»
virginalis

tibiis ejiis corrnpiioiietn

inluebamiir rcriantein. Le,

nierilutn

:

el->i

major

cst,
,

conjngalis niiqiiia

ciio

iila

thcatruin nosiri cordis crat

aihletam Dei

nor
1>0<.

;

taiKen

ulraque grila est Deo
a;lcrnain

douum

cst
in

piidicunt spiriiuiii exspecLibanius, rerlnntcm advcr-

Ad

viiara

omnes

perveiiiunt; sed

saiiu n videbamiis, uc viclo ciini victrice triumplienius.
Ilabeiit

viU.Tlerna non omnes
dignii:>tein, idein

eumdcm

houorein

,

e:tmdein
erit viia

c.vompluni siiuin

religiusx coiijuges
qiioJ scrvanl

merilum comparanl. Sic
,

liabent q'ind iiniienlur.
noii

Deu dcheant
scrvani
qiii
,

aflcnia cl regnuni Dei

qiiomodo, siiinliuidinls caus.i,
coelo sunt
oiiiiiia

h

>niiiii

:

lntic
si
illi

enitii

si

Deo

delio.ini

quoJ
sic ct

diciiniis
in

loeliim. In

sidera

:

liinc servan!

,

debeaiit,

videl .|UOil servaiil.
eiiiin
:

rcgiio

Dei

omiios erunl
:

boiii

(ideles. Vita

qiiud

eliaiii iiinntiis iion \idet.
,

Sa'pe

ab>ens esl

Jeierna pir erit ninnibus
vil
,

no-.i

cnini

ibi alius

plns vi-

mariius

seniper tsl prxsens Dciis
«

ei aliqujiidn,
;

aliiis

miiius

;

qua.ndo

omnes

sinc finc vicluri sn-

quia hoino cst inaritus
innlier
ille

suspiealur f.ilsum

liinc uiri
;

inus

1,'Se e.st

drnuriiis i|uem accepluri sunl operaiii,
inaiie l.ibnra^eriinl
(
,

pro inarito

siio
ille

s<is|iicanie falsinn

nrel nt

sive qni in
raiii
ille

viiie.i

sive

qiii
:

ad

lio-

salvelur, iion ul
noil

daimiclnr.

Falsa eniin viri
IUuih coii&vifnlia
l|>se
eiii'.n

unileeimaiii veneriiiit
viia ;vierna

Id.

\\

,

9, 10)

deiiiiriiis

Sitspiiii

claudit oculos Dui.
qiii

est

,

qiia:

oiniiilius

par

est.
:

Sed

in'•oi-

iiuJa c<l

coinin illo,

ereai eain

aj
pio

lnciniiu

«cluni,

ri:corJ.iiniiii

AposUil nn

.Mi.i

teiiipus o(ipressam

liborat in ;i'lcrnuiu.

ScJ

urci

,

, ,

J509
iiiarjtft, ct

SERJTO CCCXLm.
dct

IStO
casiiiaiis.

opcram

itnn solitm lial^ere

bonani viipsa

iti.-e ,

non
tc

Sordida quidcm cogitatio

;

sed

lun, scd eiiam ilhcsam famam.
puilicilia libcrai
lilier;it,
,

Donam enim ^ ilam
:

non
Sod

dimitto sine exemplo.

Ego cnim pulo quod

no tlamnetiir

bona vcro

fania alios
forli--

castitatem plus
iit

ames

in

ne falsum suspicando labanliir, et
,

in
:

tc absolutissime

conjnge iiia, quam carnem. oslendam amatorcm esse cnin
filia

rccciitom (lccidant
Bictiti

dmn quod non
,

vident jiidicniit

stiialis

magis qiiam carms, lianc amas
hdiiiinum esi
caslitati?

tua.

jiidices isli cccidcnint

cl

Danicl sanctiis, inm
illos

Qiiis

hominum

esl qui iion lilias suas castas essc veqiii iion

por Daniclcni

Dominus, magis
inleriore

judices

,

qnom
libcra-

lil? qiiis

liliarum siiarum conihi

Susannam, ab
cniin
vit

niorto libcravit. Liberavit
:

gaudcat

Numqiiid et

carnem amas?
,

illam

,

ne ad tcmpus damnarclur
,

iinmquid concupisois cnipus niilchrum
scis iiicostuni?
laiis. Si

ubi exliorrccasti-

aiilcm

illns

nc malo judicando et iiinoccnicm
jii-

Ecce probavi

tc

amatorom essc
le,

lUmiiandi), in xlcrnuni suppliciiim cadcrcnt ejus
dicis,

crgo amalorcm castitatis oslendi

qiiid ta

qiicm

nemo

potest corrumpere

,

a quo

nemo

ollondisii, ut

non

illani

ames
(ilia

in le?

Ecoe habes com:

sc potcst abscoiiderc.
G. Joxepli riris c,tt'm;)/«in pudicilitv.

pendium, ama

in te
;

quod amas
tua

in rdia tua
•dy.or erit

ama hoc

Dicebam ergo
siint, Viri
i

in

uxore aliena

quia et

alicna.

Ama

d- viris,
c:isti
,

qiiia

ncc

ipsi

sinecxemplo dimissi
,

crgo cl
ris,

in te caslilatcm. Si

uxorcm alienam amave:

viri
sii:«
;

timcnles Deiiin
viri
;

\iri quibiis siifliciuiit

on-

non

continuo liabebis

si

castitatcm amavcris,
,

inges
tr)n

qui non violatis quod vobis viobri
,

viiltis

viri qiii (idcni

qiiam excgistis

,

rcddidi-

mox nam
8.

habcbis.

Ama

ergo castitalcm

ut

habeas xter-

felicilaicm.

slis; exspceiaic ct vos

mecommemoranie, quod exdivina dimisit.
lllx
:

yudiciiix amore resisiendmn in leniatione exeni'
el

ypertabanl uxorcs vestrx lcctorc recilante. Noc vos
sine

pk: Susanna!
bit lc niulicr

Joscph. Scd

forte

lentabcris

,

amamina-

cxcmplo

Scripliira
iii

Susanvos Jo-

impudica, invenict le in snlitudine, cn-

oani audiebaiit, cl
scpli
fiierat

ca viiicenie gaudcbant

nabilur extorquere
bitiir

comploxum

;

si

renueris

,

aitcnditc; non illum Joscph, cni dcsponsaia
virgo Maria
,

inrimaiido supplicium.
,

Hoc soniores
sui

falsi

Su-

qii.x

pcpcrit Cliristiim

;

naiii

ille

sii.spicione leiilalu<
cst.

est,et ab angolo
Sciiptiira

iiiox

san.itiis

sannx feccrnnt lioc uxor domini Joscpli Sod altendiie illum quem
,

fecit

sancio

attendit et Siilestis cst,

Aliiim Joscpli sancta

lcsiainr,
iinn

qnoin
,

sanna
ibi

et Joseph.

Num

quia

nnllus

Deiis
,

lentavit

impudica

:

ania\it

pulchnim

casla

scd

iion

ost? Ejus oculos noinil offendcre Joseph

pcrversa mcntc,

iibi

oculos non liabcbat, ubi vide;

oculos Domini sui pra."senlis. Noluit impiidicx miiiiori

pitur spiritualis et invisibilis pulchritiido
li;it

quem

am.i-

ad concubiiiim illiciium conseiitire. Rcpulit con,

pulclirum

,

nolcbat
viri sui
:

castum.

Amavit alienum
an poiius

cupisoontiamalieiiani
Focit tamoii

amploxuscsl pudiciliam
:

siiani.

smavit scrvum

sed lidem scrvanlem dinuinn
illiiin
,

illa, qiiod miiiata est

meniita est viro;
Dciis. Tr.i-

SMO non amavit. An puias amavit
sc? Ego pulo
:iinaliat,

crcdiia est a suo mariio. Adbiic paliens

qiiia

nec illnm

,

ncc sc. Si eniin illum
si

dilur
a

Jii,so|di in

c:ircorcm

;

cusloditiir tanqiiam reiis

qiiarc vulcbal

pcrdcrc?

se

amabai, qiiare

qiio

non c^t oifonsns
illc
:

Deiis

;

scd nec

ibi

defuit

viiUiliat

perire? Tccc probavi

qiiia

non amabat. Yechariiatis luccbat.

Dcus,quia
soph patienli

non crai rens. Adfuit Domiiius Jonoii

niNio libidinisardcbat,
Si-d illc

non llamma
illa

qnod
(CVii.

ciio

subvcnit

,

ad majon»

novcrat videre, quod
qiiam

non noverat. Pul-

prxmiia distidii

xxxix,

xi.i).

La-tidcavit meriio,

Ciirior crai inlus,

foris

;

pulclirior in cordis liice,

qnem

excrcnit snpplicio.

Dcbiiit

cnim

sanctiis

ipsrt

qiiam

iii

cariiis culc
ibi

quo

illiiis

fcminrc oculi nnn pene-

Josepli

pro

ip';^

pudicitia aliquid etiain
Si

durum

pati

Inibant,

ipse sua pulchritudinc fruebaHir. InUiens
casiitatis, qu:(|ido il-

hoc esl, amanim.
forsiian
ct
illa

ipsam

impudicam mulierem
:

crgo intcriorcm pnkhriliidinem

amarct, pro

iila

paratus cssct diira pcrpeli

lam

niaculari, quanilo violari illius femin.-c lcntntione
illa;

anioicm sunm crga se non probaret,
talia

nisi
,

pcrmittcret? Ainabat
orat

scd amabat el

illc

:

et plus

proptcr illam
cliaritaii
,

mulesia
cliarilati
,

vel

duia tolcraret

et

quod amahal
ille,

ille,

qnam quod amabai
illa.

illa;

qnia

imn non

scd
illa

inaine cupidilati
in illutn vicissim

videbat

quoJ non videbai
c.liis

vicom reddeiol. Exardoscoret
amant. Si
vis

7. Casliiateiii in

iiiipudici vel ipsi

qnia vidorei

cum
pro

lanto

amore

siio

inardescere

,

ut

vidorc

quomodocumqiic spirilualem pulchritiidinem
,

proptorea noii recusarct quaicumquo siipplicia toler:ire. Si lioc

ptidicitiae

si

habes ad illam qiialescumqiie oculos
aliqiiid libi

,

impiidioa, quanto

magis pro ipsa

exempli graiia
niiijuge
iii

prnpono

:

ipsam amas

in

piidicitia?

Bcne crgo atiqunndo
;

Deiis difforl ailjnlo,

lu.T.

Noli ergo odisse in aliena, qiiod
in

amas

rium siium

ut probel

biimincm

ut exerceat

homiiiiliil

tua.

Quidnam amas
,

tiia?

Ulique castitaiein.
:

nom
9.

,

ut ipse sibi hoiiio iiinuiescat.

Nam Dcum

Haiic oJisli in aliena
111

qiiam amas in lua

iiaiic odisti

lalel.

aliena

,

ciim qna concumbciulo

cjiii vis

perdere cain

Pro

pndicilia spernenda; deleclationes et molesiice.

stiiaiem. Qiiod

ainas in
in tua,

tiia

,

hoc
vis

vis interlicerc

nlicna?

Qnod ama»

hnc

perdere
,

in

aliena?

Uiomodo
sKtaiis?
tiin
:

liabebk oraiinnem

pietatis

hnmicida ca-

Hoc ergo monueiim Cliaritatcm vestram , fraire* , iit anle omnia concnpiscentiis carnahbus et gaudiis sa:vaporiqtie viciilarilius ct van;e pnmp:o et volaticse
,

Scrva ergo

in aliena, qiiod scrvari ciipis in

tx

iiiijus

pr.TScnlis pr.Tpoiiatis decus et pulcliritiidi,

ip^am tastiiatem potius dilige, qiiam carnem.

ncra sapienti;v

praeponalis duloedinem suavitatcm-

St>d forte exisiimas tc

amaiorcm cse

carnis

uxoris

que

S3pienti:r, prxiKinaiis

decns piidicitix

,

pulcliii-

,

ISil
lutlineni
caiiliutis.
cotlesii
,

S.

ALGUSn.NI EPISIOPI
siiitl
iii

ISI9

Ilxc oninia
iiudu:
toraiii

absciMiilila

SFRMO CCCXLIV
De amore Dei et amore
1
.

(«).

llicsauro

oculis
;

0.'i

gnniiiKu

leeuli (b).

siinl isla: preliusae
(is
,

,

mulluin
crgo cl

lucciil

si

oculus liabe-

Piigiia inlcr

amorm

Dei

ct

iimorem

iigeuli.

Aino-

vidclis. Oiversis

illiciiis

dclcclalionibus
accesscrii
,

rcs
tiir,

duo

in liac sila

sccuni in

nmni
;

tciitationc luclan-

istu

prxpuniie;

et

si

lciiuniu
,

usqiic
fralrcs
?

ui

amor

sxculi, ct

amor Dci

ct

horum duoriim
poiidcre

qui

eiiaiu

iiiolcsliaMi

p^aiainiiii

mei

,

quis noii

viccrit,

illuc

amantcni

i:mqiiam

irahii.

paliutur prupter sacculnm siium

quis nnn patialur
agri sui? Si pro
iii

pro
liis

ugi'0

buo

,

pro uno lapidc

liniilis

Non enim penuis aul pedibiis, scd aCfcciibus ad Deum. Et rursum non corporeis nodis cl

veniinus
vinculis,

1'cbus

patiainini,
vultis

qu:is iion habclis
,

polesiaie,
;

quamdiu

reiincrc

et

quibus vullis diniiltcre
,

scd contrjriis affcclibus terrrc inha;remus. Venii Christus muiare aniorem, ct de lcrreno facere vitac coclestis

scd sipe amitluiitur, cuni vivinius
tcfli

s:cpc posi nior-

ainatorcm
liomincs
hoinines
Iiajc

:

homo
et

proptcr

no»

facius,

qiii

noslrani ab eis quos odinius
liis

,

possideatur

:

si

nos
ut

fecit;

assumcns hominem Deus,
Ilic

pro

boiiis (si

lamen ditenda sunl bona, qiix non
tanta

faccrct

dcos.

propositus

oobis

raciunl
tiuiilur
lcsii
;

buuos

]

mala hoiniiics
?

.'cquo aninio

pa-

agon,

lucta cuni canic,

hxc

lucta cuin diabolo,

pro fidc quarc pigri sunl
tiniidi

pro thesauro coc-

Ikcc lucta ciim s;cculo.

Scd fidamus,
ut

qiioniain illequi
siio spcciat,

quarc

sunl? pro

illis
?

diviliis *,

quas nec

hoc certamen indixil, non sine adjuiorio

naufragiu nobis pnssuiit auferre

Jiislus

enim naufra-

nec dc viribus nostris

prxsumamus

horlatur. Qui

gus cvadil dives

ct

nudus.

enini de viribus suis prxsumii, utiquc quia

homo

est,

10. Job in tlercore quani divet. Ilis diviiiis plcnus

de viribus pra>sumit homiiiis

:

ct matedictus omnis qui
Iliijiis pii

erat fancius Jub

;

omnia

iino ictu pericruut,

niliil

in

tpem luam ponii
et sancli

in liomine (Jerem. xvii, 5).

doiiio cjiis remanserat, qiiibiis paulo ante opulenius

videbalur, subito meiidicus

,

in stcrcorc a capile
isla

us-

amoris Oamnia ardenles marlyres, fenuin quidcm carnis robore mcutis arsermu; ipii autcm
iulcgri in spiritii

quc ad pcdes vermibus scalcns. Quid
scriasTQuid inlerioru

miseria nii-

ad eum, quoacecnsi sunt, pervene-

fclicilate fclicius?
:

Perdidorat
,

runt. Pr.^Eslabitur lainen ipsa conteranenti carni ho-

omnia

illa

qua: dedcrat Deus

sed habebat ipsum
,

nor debitus in rcsurrcclionc morluorum. Ideo enini

qui dederal omnia,

Dcum.
sicui

tiudus

inquil, exivi de

seminata esi incontuinclia, ui rcsurgai
t.
sis,

in gloria.

ulero matris mece, nudut revertar in terram.
iledil
,

Dominut
,

Amandus Deus super

parentes.

Hoc amore accen:

Domiiius absiulit
: lit

;

Domiiw

ptacuit

ila

fa-

vel potius ut accendaiiiur Iioc dicit
esl

Qui anuu
:

tium

e»t

nomen Domini

benedicluni. Certe

pauper
llie-

palrem aal malrem super me, non
qui non tulerit crucem
est

me

ilignut

tt

eslT cerle
saiiro
iisqiie

niliii

habet? Si nihil remanvi, de quo

suam
ei

et secutus

funti me, tion

geminx

islx laudis Dei

profcrchantur? Postca
:

medignus

(Matlh.ji, 57

38). Amoie.11 parenlura,

ad carnem tentalor accessit
rcliquit.
ibi

omnibus

subiatis,
;

sixoris,

filiorum,

nou

abstulii,
qiii

sed ordiiiavil

:

non

lenlatricem mulierem

Evam

dimisit
cst''

scd

diiit, Qiii

amal; sed,

amai tuper me.

IIoc est
:

Adam modo

illc

non

fuit.

El

qualis inventus

qito'

qund Ecclcsia loquitur
twvit
iioli
iii

in Canticis canticoruDi
11,

Oidiscil

rcspondit uxori blasphcmiam suggcrenti
,

Lo-

))ie

charitatem (Cant.
;

4).

Ama

patrem,

cuta ei, inqiiil

tanquam una ex

insipientibus mulieri,

supcr

Dominum

ania genitorera, sed noli super
:

bui. Si bona tuscepimus de
iion toleramus [Job
i

manu Domim
viriiin
!

mala cur
el intc-

Cieatorein. Patcr gcnuit, sed non ipse forniavii
qiiis,

nani

et

»)

?

putrem

aut qualis sibi nasciturus csset,

cum

seminaret,

grum
iiiiin
!

!

focdum
in

et

pulcliruin

o vulncralum cl saiii

igiioravit,

Puier nuirivit, sed non de suo paier

panem
locum
serval,

slcrcore

sedentcm.el

coelo rcgiian-

c-iurienli insliiuit.

Postrenio quidquid

libi

paier rctiiae

lem
ci

!

Si

ainamus, imiteinur; ul imilcmur, bboromus;
laborc f^ubdelicimus, adjutorium implorcmiis.
indixil.

servat i»
(aciei

terra, deccdit ut succedas, yilxsiia.

si in

morle

Pater autcm Dcus quod

tibi

Adjuval ccrlaulem qui ccrlamen
sic le

Non
sic lu

eiiim
,

sccum scrval;
Irc. iicc

ut

hajreditatcmcum ipso possideaspaquasi siiccessor exspecics,
iilo

Deus exspeclaitertanlem,

ul populus aurigani

cum dcccssorcm

clamare novii, adjuvare non novit. Nun

Dcus

scdiiiliaL'reassen)|>erinaiisurn,scniperin

mansurus.

csxpcclat ceruiiiicni, ut agonisla exspcclat iihtctam

Amaergo pairem,
irem tuam, sed

sed noli super Dcuintuum. Aina nia-

coronam feneam parai, vires subministrare laho* ranii non novil; ncc eiiim poiesl, homo eniin cst
iKin

DeiM.
,

Ei fnrie
ille

dum

exspectal

,

plus laborat sc-

uoli super Ecclesi'im, qux ic genuit ad viiamxicrnam. Denique c\ ipsorum parentum amoro pcrpendc qunutiim diligcre debeas Deuni ci Ecclesiain.

tleiido

qiiim

luclando.

Nam
,

Dcus quandu c\'

Sienim lanlumdiligciidi

siiiil

qui gcniierunl moritu-

gpcctai ccrlaiores suos, adjnval cos iiivocatus
ejus athicix vox csl in Psalino
est ))£«

mm
me
:

rum, quanta charilatc diligcndi sunt qui genueruntati
xternitateniventurum,in3Pternitatemmansurum?Aina

Si dicebam
,

,

Uotus

meus
ir.iii
, ,

;

misericordia tua
18).

,

Domine
pigri

adjiivabat

uxorcm, ania
ad

hlios

sccnndum Deum,
tecimi
:

ut

cuiisulas cis

(Pial.

Non crgo simus
,

,

fratrcs niei
(7111

Dcum culendum
Deo
diligere,

cui

jiincliis

cum

fueris,
illos

pelaiiius
lit,

i|u:er3inu$
,

pulseinus. Omiiii eiiim
,

pe-

scparalioncm nullara
plus
'

liinebis.

Idco iiun debns
diligi<, si

accipil

(<

quanrent inveniel

et

pitltanli aperielttr

quos omnino male

negle-

{Maitli. yii, 8).
r.epcrtiis
111

V. laniuin el in Slnu.

'

Auic, pro

illis

dii^.iis,

forlc

legcndum

,

qiure

iion

((>)
(.Ii)

Alias, iiucr >lrmou'iiaaos 31.

iuiit sollicili ? vel tliquiil siuiile.

Cllal rlurus ail

U

COi-. i^

)

I5IS
tcris icciim ad

SERMO
Dcuin ducerc. Vcnicl forlasse
liora

CCCXI.IV.
iino lcvi llaiii cxstiiigiiaris; sod arvlos ut robiir,

IMI
aiues
:

ninrlyrii. Tii vis confileri Clirisiiiin.

Confc>sus cxci-

ut carho, ut llilu polius cscilcris
uiiani

vidc diias morlcs,

pics forlassfi

lemporis poenam, excifiics lemiioraliin
aiil
filiiis

tcmporalom
ei

,

canidcmqiic

ininiam

;

altcram
niors

niorlcm. Paler, uul iixor,

blandiuiitur

iic

scmpilcinam,

camdem
:

secuiidani.

Priina

nioriaris, ei blandieiido efriciimi

ul moriaris. Si noii

omiiibus prxparala cst

secunda

solis nialis, impiis,
nlitid

cmciant,

illiclibi venicl in

nicnlem, Quiamatpalrent,
lilios siiper

infidclibiis, blaspliemis, el qiiidi|iiid

saiKo

do-

nnt malrem, aut uxorem, aul
dignut.
5.

me, non

est

me

tlrinx advcrr-aiur. Inlciide, proponc
duas. Si
fieii

tihi isi:is tiiorlos

potest,

amhas
;

iinii

vis

pali. Scio, vi-

Ilumanus

ajfectus

excmplo

Cliristi

vincendus. llu-

vcre amas, mori iion vis

ct

dc

liac viia in

atiam vi.

mana
niodn

«olunlat in Christo morteni refugiens.

Sed

bl.tn-

lam

sic Iransire velles, ul
iii

non moriuus rcsurgcrcs,

iliinenlis siinruni flcclilurcartialisanectus,
labitiir

etquodani
siniis

sed vivus

nielius miilarcris. Iloc vclles, linc liahcl
;

huinana

mnllitics.

[te^tringe

humanusafToctus
liabct
iii

hoc ipsa

aniiiia

ncscio

qiio

modrt

amor carnis? Tolle cnicein luam, cl sci|iierc Dnminum. Et ipse tibi Salvalor liuis, qiiamvis iii carne Dcus, quamfliicntis vcstis, virtule

acciii^orc.Crncial te

voluntalc ct ciipidilalc. Quoiiiam diligcndo
:

vitam, odit niorlcm
odil,

et

qiioniani cariicm suani

nOn
uit-

nec

ipsi vult

accidcre quod odii.

Nemo enim

vis

cum

carnc Dciis, liiiiuantim lamen domoiisiravit
:

quain carnem

suam

odio habiiil {Ephcs. v, 29). Ilunc
iihi ait
:

afTccluin, ubi ail

Palcr,

si

potsibile esl, Iranseat a
cali-^c

me

iilTectuni ostcndit

Aposlolus,

Ilabitationem hOr

ralix

itle (Maiili.

xxvi, 50). Novcrai qaod

islc

bemus ex Deo, domuin non
lis.

niniiu fnciam, telernam in c<e

Iransire noii pntcral, ad ciim bibcnduni veiicrat.
Iuiit4te,

non nccessiiaie,
:

Libeiidiis
utiqiie

ille

ealix.

VoOnmiDeus

Kleniin in hoc ingemiscimiis, hiibilnculum noslium
cst

quodde calo
iiiqtiil,

superindui ciipicnles. In quo nolumiis,

potens crat

si

vcllei,

Iransirei, quia

exspoliari, scd siipcivesliri, ut absorbenlur iiior-

cum

Pairc, et

i|ise

et

Dcus Pater unus Dcus. Sed ex
tc

tale a vita.

Non

vis spoliari

:

sed

S|>oliaiidiis

cs. Iloc

forma

scr^i, ex

eo qiind susccpit abs
cahiis emisit.
illo

pro

te,

voccm
illo

lamcn agas oporlct, ut
tunica, invcniaris

spolialiis pcr

inortem carnca

liuminis,

vocem

Te

in sc digiiaius cst

ii^dutus
el

lorica lidci. Iloc

cnim sc-

transriguraic, ut de

loqucrcris infinna, ut in

rutus adjungi.l

:

Si lamen
1-.4).

iiidmi,

non nudi invcnia-

appreliendercs foriia. Votiintatem osteiidit, qua lenlari

mur (U

Cor. v,

Nam

prima mors spolialiira cst
,

posscs

:

ct coiiliiiiiu docuil

quam voluniatcm,
si fieri

cui

Ve cariie, intcrim seponeiida
piciida. Iloc velis, nolis.

et

suo tempore

rci i-

voluniati pracferrc debcres. Paler, inquil,
lesl,
icst
;

po-

Non

ciiim qiiia vis, resiirsi

iransent a

me

calix

isle.

[Ixc vcluntag

hnmana

gcs; ant

si

nolis,

non resuigcs;aul

rcsnrnciio-

lioniiiicm gero, cx

forma servi

loqiiur. Pater, si

iicm non credis, propterea non rcsurgcs. Opiis csi ut
polius agas, ut
qui rcstirrccturus es, vclis nolis, sie

fitri poiesi,

transcat hic calix.
infirmitiitis,
isie.

\ox

carnis csl, non spi-

ritiis;

Tox

nnn

divinilalis. Si fieri potetl,

rcsiirgas ul liabcas

qnod

vctis.

Dominus quippe

ipse

transeat calii
dieitur,
feret

Illa

esl volunlas, de qna ct Pclro

Jesus dixit; Vcnit hora, quando omnesquiin monumen»15

Cum autem

tenueris, aller le cingel, et tollct, et

sunt, audicnl

vocem
;

ejus,

et

proccJeni, sivc boni
in

quoiunon

i!is{Joan. xxi, 18). Uiide ergo et

mar-

siiit,

sive mali sinl

omnes qui

monumentis sunl,

tyres viccruni? Quia volunlali carnis voluiilaicm spiritus pnpposucruiit.

audient vocem eju^,
ditis. Niilla

el

procedent, ct cmiltentiir ex ab-

Aniabant Iianc viiam, ct dopon-

crcatura

mortuum

lcncbit sub voce vivi

derabant. Indc considerabant quantum anianda essct
toterna,
si

Creatoris. Oinnes, inquit, qui in nioiiuinentis sunl, aiidient
qiiasi

sic amatiir ista

periiiira. Moritiirus niori

vocem

ejus, et proccdent.

Hoc

ut

:iil,

Oinnes, fccil

non vult;

ct

lamcn

eril necessario

mnriens, quamvis
vis, nil

conliisioncm et pcrmixtioiiem. Scd aiidi discre-

continue roori nolens. Nil agis quod mori non
eflicis, nil

tioncni, audi el scparalioncm -.qui bona, iiiquit, feeeruiit
,

exlorques

:

niillam

liabe^ potcsLitcm (ol-

m

resurrectionem

vitce

;

qui mala egerunt, in re,

lendi niortis ncccssiialem. Veniet, te iiolentc,

qnod

turreclionem judicii {Joan. v, 28

29).

Hoc

judiciiim,

limcs;

aderit,

ic

recusanie, quod

diOers. Mniicin

ad quod subcundum rcsurgent impii, inors sccundn
appollaliir. Qiiid crgo, cLristianc, mctiiis
iiKiiii? i:i lo

quippe satagis ut difTeras; numqnid ul auferas? Si ergo
in

iMani pri-

amatoribus

liiijiis

vitx tantum du difTorcnda
aiifeiciida
l:iboraiiiIiim

invilo veiiiet, el le reciisanic adciit. I\ca

morte satagitur, quaiituin de
csi? Mnri cerie non vis. Muta
lilii

(litn's

te forto

barbaris, nc ocoidaris
rehiis

:

rcditnis lo

amorem,

et osicndilur
si

tnagiio,

non parcis omnino
;

luis, ct filios liios

niors,

non quae
erit.

le

nolente adcrit, sed qn.T,

vo-

spolias
icdiiiii

et

redcmplus craslino moricris. A diabulo
qiti

le

turris,

non

oporict,

lc

sccum ad secundam mnrtoin
Iie,

4. J/ori duplex,

prima

ei

secunda. Ilors prima omnisolis mnlis paralii.
.1

trahit, ulii
leilicli, 111

audicnt impii ad sinistram po^iii.

ma-

bus necestario tubcunda, altera

ignem alernum, qui

paialiit est diabolo el an-

morlc temporali homo se peeunia redimil; ah aiernu niorle,
juslitia.

gelis

ijns {Mutlh. xxv, .41).

Ab

isla

secunda

iiiorlfc

Sanynis Chrisli pro nostra redemplione fusi

O|!oriet ul

redimaris. ficspondehis, lIiide?NoIi qu:e:

tut.

Vide ergo,

aliquaiitiim in curdc liio anior evi-

rere hircos et tauios
cutere, et dicerc in

noli pnstreino

arcam tuam

dis.-»

gilavit, si scintilla

dc cincrc

c:iriiis cinicuit, ^i aliqiiid

animo

tuo,
:

tt

me redimerem
j^xisset
lilii

roboris in corde
(aiionis

liio

comprcliondit, qiiod vcnlo lcn-

barbaris,

habeham pecuniam
jiistitiam.

ut te rediinas a sccutida

non

soliiin noii exsliiiguiiiiir,
:

sed oliam vcsliipa.

morie, liabelo

Pocuniain

ipse

bcineniiiis acccndainr

si

noii

anles ut

qn.T

harbarus ante (ollere, el posica tc caplivum durerc,

r.\TnnT..

X\X1\.

('Quarantc-huit.

,

;

1515
lit

S
e»sel

AtGliSTI

M

tllSCOPI
ct
iiiiclligite.

iSffi

non

unde

le

roJlmeres, eo lua odiiiia possi1«'
:

Adliiic ciiim

rlausum esl,

cl

lamcn
erat,

tlciilc

qui posscdil el

jusiiliaiii

non

ainiliis invi-

muliosniovct.ipiiliiisjam
aperuil.

Dominus cum clansum

lu», In llics.iuro

cnrili^

\t\\\im

iiiaiicr,

ipsain

iine,

Dimitie

illns

qni ilant ct perdunt unde pos-

ipsain pcside, inde redinicris a sccuiida inorle. Quui

suiil vivcre, ul rimccd.iliir illis paiiliilinii viverc. IlU-i

i

«olis, ideo

rion eril, quia illud,
si

unde

le

al>

i^ia

aitcnditi',

)|iii

pcrdiiiii uniie
ci.;

possunl sciiiper viverc,

morlc rcdinics,
»uo.

volueris, cril.
illain

Jusliliani voluntas

ut ciiiiccd.iiiir

paulnliim vivcre. Quid csl lioc? Fi:

Impeirat a Dortiino, ei bibii

tanquam dc

loiito
si

dcs
pccui

voculur
i:i

,

plelas vOcatnV
qiia vila

li;cc

omnis lnni|nnm

Ad

queu» fonieni nullus proliitielur accedcrc,

e.^l,

xterna arquirilur. Yeiiicl dc
,

(ligiius accedil. l'oslrenio

adjutoriuui tuiini vidc. Ilc-

Iraiisvciso imniicuj
milii
pcciini.nin
,

terrilans
,

ci iion

tibi

dicet
tibi
,

,

Da

tleinil le a

barbarls argcnimu lumn, redemil le a prl:

tuam

ui \iv;i$
tii

sed dicel
feccris
,

Ncga

ma

niorlc pecunia lua
uii.

redcinit
illc

te

a sccuiida

morte

Cliristnm

ul vivas.

Qiiod

si

ut liceal libi

sanguis Di-miiii

Habuii

sanguiiiein, iiiide nos

pauliiliini viverc,

perJes nndc posses sempcr vivcre.
qui
liineb;is
,

icdimcrct; e'. ad lioc acccpii sanguincm, ul essci qucni pro nobis rediinendis effnnderci. Saiiguis Domiiii lui, si vis, dalus est pro IC
:

Iloc esl

amare

viiani,

inoriem

?

Ilomo

tionc, quare

tiniebas

morlcm
iion

nisi

amandovitam?
, ,

si
:

nolncris csse, non
Italiuit

Uirisiiis cst vita.

Quarc appctis parvain
lidein
?

ul pcrdas

csi daius pro

le.

Fortc eiiim dicis
:

sanguineni
passus

securaiii?

An

forie

pcrdidisti

sed quod
vivas.

Dc«s nieus, quo me rcdinicrct det ci i>i'o est, totumdedil;quid illi rcniansil quod meYIIoc esl magiium.quia scmcl dcdit, ct pro oninil>u> dedil.

scd jam

cum

pcrdiics

iioii

babnisli

Tene ergo uiide scmper
,

AticnJe pioximiiin

liiiini

quaiila facial ul

modicum
,

vivai. Aiioiidc ct illuni qiii Cliristiim ncgavil

quan-

Sanguis Chrisli volcnti esl snlus, nolenii
liberaris, si vis
illc

lum malum
\ii ipsos

fecit

propter

p.-iiicos

dies viix. El lu non
viia:
,

supplicium. Quid eigo dubitas, qui ntori non vis, a

pnucos dies contemnere
,

ut nullo die

secimda poiius morie liberari? qua
lollcre

inoriaris

cl in
,

sempitcriio vivas die, a Uedemptorc
in .Tterno

cruccm

tuain, el

sequi Domiiiuin; quia

luo priitegaris

rcgno Angelis adxi|ucris
L°l

?

tulit Suain, el

quasivit scrvura.

Quid ania>ti? qnid pcrdidisii?
iiuni, C.

sequcrcris

Domi-

6. Viia a-ierna
rilfl Uiiipoi-u,'is.

quanlum ainanda, cnm lantum ametiir Jn eoi qui temporalis viKeamore perdunt
liatrcsmei, non vos iiiaxime

cruciin lnain iion

lulisti.

Perderc animnm,
vclit,

iil

invenialur (JHima. Vide
:

qinm

viinm «ternam. Omnino,

piudcnlcin le
ei

qui

tibi dixit

Tolle crucem inam,

amaiit boruiitur ad aniandam viiam alcrnain, qui sic vivani lemporalem viiam?Quaniafaciuntbomines, ul

seqiitre
;

me. Qni imxneril, inquit, animam stiam, p«r«
et qiii

dei iUiim

padiJetit eain propier

me

,

iiiteiiiei

paucosdicsTQuiseiiumerarepotentconaluseimoIimina
? oinnium vivere voleniiuin pusl pauhilum morientiiim paucis dicbus? Quid lantum agiQi.anta agnnl proipsis
,

enm

i^Malilt.

x, 38, 39 1. Qui invcncrit, perdet cam;
illain.

qui pcrdidcril, inveniel

lU perdas, prius est ul

invcnias; el ciim perdidcns,
siiin invciiias.
qu.'i traiisit

pnstrcmum
:

csl ut riir-

iiius

pioxteriia\iia?QoiJ dicam, pro paucisdicbus rc-

Dua:

suiit

inveiitioncs

in

mcdio

esl

dico, si dimcndis, et bis in tcnii?PrfUC0S cnim dies •libeialusscmierit; paucos dies dico, silibcratus pucr

iina pcrditio.

Neino

p<ilcsl

aiiimam

suaiii

pc:<lcre
01

propUr

Clirisiiiin, nisi

cnm

priiis iiiveiicrii

dccrepilus
Iiodie,

factiis

fucrit. No:i dico quia redenipius

Mi:mo potcst

animam

suiin

invcnirc in

Cbristu,
;

cr:is

forUsse morielur. Ecce ad inccriiim

nisi e.ini prius (lordiderit.
iit

Inveni, ul perdas

fTcrde

,

iciiint ? propler ipsos paucos dics incertos, quai.U f per morbum rorporis iiux excogilanl? Si venianl a promiiiii;iiiiiliiiS in medici inauus, salusquc oiniiis

iiivi'iii;is.

Quoniixlo

eam

prins invonlurus es,
tc
it,

ut

habcns qiiam pcrdas? Quando cogita>
t:i!cii',

ex parte niorct insufflando

qiiaiido cogilas
tibi

eum qni

le re<
eaiii

ct inspicicnlibiis desperclur

;

si

promitlitur alipiis

animaip
dcdit;

crcavit, et vidiris

tlli

dcbcre, qni

sii iJoiicus, nicdicus, qui cliam desperalum liberare quania pror^us ad iiKcnum promiltuntur «luaiila
!

illi

rcddciidam, qui commodavii
qiii
iii

;

ab illocu^iotuam.iii-

diciKlam,

instiluil

;

invciiisliaiiiniam

danlur! Ltniodicuin vivatur, lioc dimiltilur
v.lnr.

undo

viiii-

vciiicns eani

lidc. Credidisli eiiim lioc, et invciiist;

Jamvoro
ni-

si

in buslis ;uil pr.cilouis iimiuis
,

an.inam inani. Nani peidiliis eras, anlequam crederi's.

(idciii,

o:cid.itur, ul rcdimalur, cliani
,

si

p.aor

Iiivciii^li

animaiii

lu.iiii

:

niortniis qiiippe fneias

d-leiitus fucrii

filii

curruni, cl quod cis rclicinius

in inli,l<lii,Ue,

levixisli in fide. Talis es,
et revixil;

de

qiiu dici

pussiiil cllciTc. lucral, iinpcndunl, rcdcmpturi qucni

po>;il, .Vui/«iu erat,
{l.uc. XV, 33.)
talis, si
lii;iiii

periernl, el inveiiius eit

Qnc

anibilioiies? <|ua;prcces? qui conatiis? .piis lioc
i:i taiiicii

Eigo

invenisli aiiiniam
ic\i\i^li

luam

in (ide vcrialiiinaiii

ciplicel?

volodiccic

;iliud

gravius, cl nisi
liuiiiines

a

HKHic

iiitiil<l.l:iii>

Uoi c^l,

liciel, incrcdibiliiis.Quidiiiim dico,

qniadanl

iivcuisti.

rcrdecain,

cl aiiiiua lua

seineii libi

pccimiam
(lics
\

ul\ivaiit,(|uianiliil sibi dimiltunt?

Ul pniicos
tiinore,

sil.

N.im cl
,

;igricola trilui;indo et vcnlilaiiilo in\ciiit

eosdemque inccrlos paululum vivant cum

liiiicum
nilur
inciite
iii

ct rursiis seniiuaiido pcidil tnticuin. Invc-

naiit

cum
:

labore, qnanl.i iinpcnduiu? qiMiita danl? V;c
iit

arca, qiiod pcricral in semcnie. Pcril In seiiivenialur iu
,

grneri bumaiio! Dixiiiiiod
vivaiil

vi\anl impcndunt unde

quod

inesse. Qui crgo intencrit
Qiii

quod
Ut

esl

pejus audite,
,

quod
ui dixi
,

cst giavius'.

uniinam

siiiim

pcril.f

eiim.

laboral colligere

,

qiiod C6l scelcraiius
,.isi
il'.

quod

est

,

incrcdibile

,

quare
7.

pi|;cr esl seiniiiarc?

tiat.

liccat

illis

pauliiluin vivcie, dnit eiiam

d,

nnde

pobseiil scnipcr \ivcrc. Qiiod di\i

audnc.

Aiiimiim cujus grnlia pi-rdere iukemur. Viile UWnde ciiii» invdiiicn nbi invciiias, ct quare pcrJis.

;

;

<5i7
liiro<
iiisi

SEIIMO tlCCXI.V.
liiiDeii

1518
diviiiie isia: velut

lH'i :. <^M)iIlt*>I

ill.'

riii iliriliir,

Tit

1'iicm. Viia ista snmiiiis ^csIlm ist
iii

ithniihinhi.: luccriiniii iiv.iin, Doiiiiiie? (Psal.
J.iin

wii,

W.]
csi.
-

siiiiiiils fluiint.

r.iiilns Jtcil

,

ut uppiehendant vUain
iiolilu.

orgo

iiivcnisli

,

illo

lilii

acriMiilontc Incciiiiiiii.

tcram.

raiiliiiii

audite, cl su[icibirc

Aiidi tl
si lli

Vitle
(jiinrt

qinrc pcrd.is. Noii

uniiii

passim perdcnduin

F'saliiiiini,

o

lii

d.Ti^s p:iiipiTriii;c; ijiiid liabf.s.
,

um

latn «liligcntcr iiivenUim csl.
.

Non
Oiii

ait

,

ftiii j.ci

iion liabcsV ve! qiiid iion liabcs

si

OiMim ImLii^? De

tdiKTil cain

invcniel

eiiin

;

sed

,

pcrtUdeiil

enm
ciiin
,

divitibus dicit Psalmus, Dormierunt soinnum iiium, il
nihil inveiierunl oinncs viri divilinruin
iii

projHcr me. N;uifr.igi
in Jiliorc
dicis
:

forle iicgoli;iloiis corpiis
rrdilis lairyin.-is niiser.iliis
!

mnnibus suii
iii

iii.<;|v;\cris,
liiiic

cl

(Psnl.

Lxw,
;

C). Aliqiiando cl nicndictis

lcrra

jr-.-

Vae

honiini

projilcr auruni pcrilidit nni-

ccon rt

frij,'()ie

trcmcns, occiipalusa somiin
ei

tl,('-aii;o-i

innm suain. Dene
flcliiin
,

pl;ingis, bciie niiscraris.
auxiliiiin.
,

ciii

iion

prxstas cl

Ueddc illi rrnpUT aiirnin
propler aiiriim
siu: ido-

somnial

gaudct, exsullat, siipcrbit.
vidiTC indign:iltir.
Iii

patrcin

siiiiin
vi

p;iiiiiosiiin

SDninis c^t

i|iiiid

eniiii

pcrdcrc animani Kuam potucril

des,

11

lii

iiiciidicc,

qui dorniis et i^aiidcs.
:

T:iiiicii

doiicc

invciiire

nnn

polcril.

Ad daiiinum

aiiim.'C

evigilil, divcs est
tiiiii

ciim dormicril, invcnil qiiod ccrsiiiiilis

ncus

fuii,

ad e;im liicrandam miniis idnneus
csi qiiod pcrilidii
,

c\siiti(.

diilcal.

Divcs crgo moricns,

cst

illi

paii-

Non enim cogilandum
pcrdidit
idii

,

scd qiiare
jacct c.iro
,

pcri diiriiiienli ct lliesauros sonniianti.
(pil

Nam

illc

divcs,

Si

propter avariliain

ccce

ulii

indiicbalur purpura et bysso, nec nominalus, ncc

esl

qnod erat cliarumV El lanic«
ncqiie

jussit avarilia

tinniinaiidiis, contciiiptor paii|icris aiite jaiiiiaiii j;icci!,

et prnpicr aiinim pcrdiia esl anima.el proptcr Ciiri-

lis

,

cpiil.ib:itiir

(piotidie
:

spkiidide; postca murtuus
,

y«m

uiin
:

pcrit aiiinia

,

pcrcal. Slulie,

iioli

csl, cl scpulttis

evigilavit

ct se in

flamn;a iiivcnit
,

diibilare

andi cnnslliiim Crealoris. Ipsc tc
qiii

instltiiil

{Luc. XVI, 19-21). Diirmivit somniim sitnm
somiiiiin
nlliiis
niliil

ct post

ul sapias,
Atidi
,

te recil

antcquain

esses

qui ^apias.

iiivcnit

;

qiiia nilill

opiMalus c>t dc ina-

nuli

diiliiiare

pro Clirisio aniinam pcrdcre.

suis, id cst, dc diviliis suis.
Yiln perilura redimilur omnibits boiifs
.

Fideli Crealori

commrildas qiiod diccris pcrdcre. Tu
:

2.
iin
lioii

vi:n cetcr-

quidein perdcs

scd

illc

suscipil, cui
:

nitiil

pcrii. Si

quniili eiinuda.
vita

Prpptor \itain qii:crunlur
:

diviiij-.
siiis
?

amas
j.im

vilani,
eril

rcrde nl invcnias

quia cuni invencris,

prnpter

divitia.s

quam

iiiulli

cum

bo-

non

quod perdas, non

crit qiiarc perdis. T.a
iit

stilius pacii

sunl, ut Yiiatn solam rcdimercnt
liubiicriint, lutiiin (leibTiint,

Quanno

qiiip;>e invenitiir vita, qnnc iiivcniiiir

oniiiiin»

pcr-

tiitnciimqiic

tani^iiii

ire

iton possit. Qi:ia cl Cliristiis qn'

idii iiascciulo,
,

vit:im
buisti
,

aniiltcrciit.

Toliim dcdisti b;irb9iis qiind ha,

nioricndo cl
niorltiu jant

rcsiirgciido dedil exeiiipliMii

sinf/ti.s

n

fraier? Tiitiim

iiii|uit

,

dcdi. niidus rciiinnsi
(ic£idciuliks crain.

non nwrilur,

el iiwrs

.ci

uUrn

iion

domina-

clsi niidus, vivaiii.

Et quarc? Tolus
ijiiaro tibi

biiur (llom. vi, 9).

idco lolum dcdi. Et

boc

coiili^it? Vis 'licn

SERMO CCCXLV
De
1.

(-)

llbi ? Qiiia

autcnUitiii b.'\rliariis .•uperNCiiljct, |)aupc<i
,

contcmplii mnndi.

iion

siib\eiiicbas

itt

pcr paupcrem clccniosyna

:id

Prasens

tiia spe fuiurce viia: eonleinncndu. Divi-

Cbristuiit pcr\enircl? Cliristo

mndlcum non
,

dcdiEtl.

tibus vita

hae somnus. Loiptar
sxculi.
Si

Cliaritati vcbtr.-c, Tia-

cl barbaris tutuin ipiod balniisii

dedisii
,

,

et

hoc

ciiin
:

Ircs,

qqod pertincal ad contcmptum
fiiluri

pni-sentis s^cruli,

sacrameiito dedisli. Cliristus rog:it
ilic tijif|iicl,

ct

non

accipit

ad s^jcm

qu;i ris qiiid coiitcnin:is,
:

ct

tolum

aiifcit. Si taiitl rcdciiiisli

vitam

nninis mnriyr viiam pr.-cscntcm cuntcinpsil

sl

i|iiid

pcrituiam
das bosti
,

,

quaiiii
iil

cumparnnda

cjt vitaaHcriia?
.:|liquid

Qui
,

speres, resurrcclionem dico, qnia liodic nomliiiis tcsiirrexit.

vivas mendicus, di
IJt

Cbristo

ut

lu

liomo,

si

titiibas in re, esio fiinius

iii

vi^a^ beatus.
gil

vivas paucis diilms, qiiod hosttsexi;;xii;il
,

spe

;

si

autem

le opiis lnrbat, crigat ipsa incrces.
,

Nos

facis, ct qiiod riiristus

coiUqmnis? Oniivs

qiio-vie dicciis
:

admoncl Apostolus
Pracipe

cuin pncclpii Tiniotlieo
,

dics liuminls ab infantia usqiie ad senccUitcm paitci

divilibns hiijns innnd!

non

!>upeil>e

simi

:

et si ipsc

Adam
ct

Iiodie

morcrctur,
;

p.^^ucos dics

tapcre, ncque sperare in incerio divitiaium, sed in

Dctm

vlxeiat, quia
aiiiios

omnes
;

finicrat

qui utiqijc sex millia
,

«iridn, ifui prceslat nobis onima. Diviles sint in opciibus
lionis
,

vixeral

tamcn pauci crant
tcrraiu liabeas,

qiiia

cunctos

facile iribuant
.

,

coniinunicenl
ii(

,

tiiesniirii,enl sibi

Hiiicral.

Paucos dies laborioios,
iit

tcniatiuiiibiis plcnos
id

fiindamcnlnm boniim
(1

apprehexdunl verniu litam
lioc diviies

rcdiuiis,

mudicim
qiii
:

est villani.
libi,
;

Tim.

VI, 17-19). Lt

nia\imc

audirc de-

Eccc

iaiinicas,

tc caplivavciiit.

ilicil

Qunlluniie

beni. Audlte, divitcs, qui aiiruin ct argeiituni liabeiis,
et

ipild liabcs

da mibi

ct ut viveres
;

lolmn
isto

itcdibtl

tamen cupidilatc ardctis
opiaut

:

quos quando paiipcrcs

rcdcmpliis, cras
:ilip

niiiriltiius

ab

rcdcmptus, ab

inluentur, murniiiranl, gemunt, laudanl ct iiivldcnt
a;i|uari
,

trucidandiis.

Ecce

qiiaiila

a b:(rlj,iri.^ laliuntui

et

impares &e diilent

;

cl inter

laudes

hiimiiics prupter vitam teniporalem, oi pigct aliquiil
)iati

divitum boc plerumquR dicunt, Soli
vivunt. Pro
biis
liis

isli

sunt, ipsi soli
tciiucs diWlivivuiit;

pru vita ;clcri;a

!

Erudiaut nos
,

isia p.-ricuja, fiii,

verbi?, qnibus

bomlncs
suli
:

Ires.

Ecce

toluiii dedlsti
:

ct abjccisli

ci «aiidi-^ qi:i.i
i

adulantur, ciim dkuiit.

Isti

nc

in

vivls, et Iioc dicis

Eisi paupcr,

tiiidi;s,

ycn.s, iiicu-

siiperbiam erigamini, o vos diviics
sloliiin
'

scd pntius Apu-

dicus, gaudeo quia vlvo, ei istam
perdidi. Appareat Chrisiiis
:

lucciii

diilccm non
iixiiiii
li'
:

audite, morbi curaiorcm
in

,

cl noii verbi adul.v

paciscatiir et ipsc
i|ui

in .<Urm. {a) Alias, inter Sirniouitiaaos ii.

Hepertus

d. tantura et

nnn barbarus qui
piu» csl,
qiii

le tc

captiv.nejat; scd

pro

ca-

pro

occidi ijlgiiatus cst. Ille qui ^e

i5t9
(Jedil
=

S.

AUOUSTI.M KHSCOri
inqiiit,
iii

liiM

pro le, ip«o lil»' *•'<"'' Mccum oileris bcrc vis le? hiibc ei mc. Oporici ui
gas rae. Viiani luam pcrdcmlo iiivenics,

paciscere. Ilaic
iie
,

tcrra?

Eum

iibi

iiivonin,
in

iil

dum
:

illi?Cuiii

ei

«lili-

liabcat fldcs
tic credidi,

men, qund audiu

Kcolesia, hoc didici,

lciiendo

hoc sacramcnto imbnlnssum
,

passusett,
,

pcrdas ea.n.
3. DivitHM ue hic pneaiit
,

niortuus ct sepultns cst
l(i

resurrexit tortio dic

posl

ceetum prtcmiiteiida:.
,

qnadraginta dics

iii

coolos ascendil, tedct ad

dcxloram

Do

diviliis luis

,

quas ainas possidcrc

quas pro
(juid

vila

Putiis, in fine vonturus cst. Qiiaiido
Ciii

hiceum invcnioT
an
isiuil

prxsciilc paralus Cbdare, do consiliiim Si ct ipsis amas , noli eas pcrdcre. Qiiod
ainas
c;is
Cfis
,

facias.

dabo,
:

iit

ad cuni deforai? Noli satagcre, loluin
Icgisti
,

si liic
,

cas

audi

aut

si

lotum audisti, vcl
,

nun-

lecum

periiurse suni. Si
;

amas cas
,

praemilie

quam
rotur
,

audisti

quia cuin Ecclesiam Saulus pprsoqiie»
,

quo scqu jris

iie

cuin am:is in lcrra

aul vivus
:

suporbus

cnidolis,

sanguinem

Clirisiiaiiiiriim

amiUai

,

aut morluus.

Jam

dedi consilium

non

siiions, iiun audisii quid ci clamaveril, quein sedon-

dixi,
Iteiie

Pcido; sed, Serva. Jain
:

dixi, Tlie»auriz;iie vis?

lem

in
,

cuclo confitcris? Kecolc.

Quid ergo
,

dixii ?

non dico, Noli

;

sed dico ubi. ConsiiUoreni

mc

Saiile

Saulc

,

quid

me

pertequeris {Aci. ix

4) ? Qiicni
claniai,
faiiii-

acciiie, noii perdilorem.

Scriplum cst, Tlieiaurizale
fiir

Paulus nec videbal, ncc taiigebat,

in coclo

vobis llieiauTO$

iii

cato, quo

noii accedil, nec tinea,

Quid me persequeris? Non

ait,

Quid pcrsequcris

nrc riitiigo extcrmiiial {Mallli. vi, 20).

Scd

forlc dicis:

liam ineani, sorvos mcos, sanctos mcos, vcl fralies?
Niliil

Non vidco locum in coelo iibi ponam. Quam scalain, quam macliiiiam quxsilurus sum qu;c ad coelum allingat, ul vidcam iibi ponam pcciiniam mcani? Quid
,

corum

dixit.

Et

qiiid dixit?

Quid

ine per!.eipierist
in lcrr. calcatis

aii, id cst,

momlira mca. Pro quibus
:

capiit

de coelo clamabal

quia et

si

pedein tuum in
;

(licis?

Vidcs
saiis
:

in
si

lcrra locum ubi obruis? Vidco,

iiiquit.

lcrra calcct aliqiiis, lingua lua

dc rapite clamat

nnn,

ncne

srcurus cs obrueiido

in lcrr.i

,

quarc

Caloa? pedein iiioiim

;

sed, Calcas

mc,
,

dicis.

Quid ergo

siilliciiiis

es de Deo, qui fecit cuelum cl lcrram? D.\
libi

duliilas? i|uid dicis? Qui dixit Saulo
qiicris? ipse libi dicil,

Quid me perte-

scrnrus Deo. Ipsi tc coinmcnda, qui

pccuniam

in

Pasce me. In lerra Sauliis sas
in

vivis, c«bIo servat; qnia ipsc et le in tcrra, quanidiu

^iehat, et Chrisinm

coelo tangobat

:

sic et

lii

in

gubeniat. Pocuniam scrvare vis? Scrva qiiomodo vis. Si iiivcneris meliorem cuslodcm quain Clirislum, lom-

lerra croga, ci Cliiisliun in coelo pascis. N.im istain

qiixsiionom

,

qiia ninvoi is

,

praMJixit

ipse Dominiis.

menda

ci

pccuniam
:

tiiam. Coaimeiidi), imiuit, scr^o

Commovcbonlur
spondcbuiil

et

illi

qui ad

mco. Bcnc

qiianlo mcliiis

Domino Uio? Et

scrviini

ciini dixcrit, Esiiriri, ct
,

dextcrim poneiilur, el dedistis milii mandutare; rcle

tmini prxiwiis

Domino tuo?

cliristininini viriiiu!
:

Dor.iine

,

quando
uiii

vidimui

eiurienteiii f

Scrviis luus forlassis auferet ct fugici
stus lioc facturiis esl?

iuini<niid Cliri-

Et audicnt continuo, Cniu
milii fecisiis

ei

miiiiniis 'iieii fecistis,

MnUi ad dominos suos
,

scrvi

{Mniih. xxv, 55-40). Si audicr.is lioc,
;

repcnie inimici exstitcruni

ci eos

cnm

ip«o aiiro
?

apcrte dic, Nolo dare

el

non

liabes

unde

le

excusaro,

hostibus tradidcrunt. Cui ergo commend.is
imiiiit,

Servo,

scd voce lua
tibi

te

damnare. De

diviiiis

ergo tuis dicit
:

meo. Nuvi Ddcin scrvi mei, ideoquc coniniendo
auriim

Domimis

tuiis,

Dodi consiliiini quid facias

amas
qui;i

servo

meum. Dcne s:iiis, prxfcrs servuin luum aurum timm commendas scrvo luo animain inam cui? Aniinam mcani commcndo Deo ineo. Qunn-

meo

iliviiias?

Amo,

iniiiiis.

Ergomigra
iiiiorini

cas, et

cum

niigra:

,

:

vcris

c.is,

seqnerc eas

cordo,

cum
,

vivis

uhi

fiicril

ilicsnunis tims, ibi erit et cor ttium {Id. vi,2l).
in

10 mclius,

boino,

illi

elaurum tuum,

cui el aiiininin

Si aiiloin

tcrra

obriiis

cor iiuim

eriilicsce

qiiia

luam? An
tuam, ct

fortc fidelis est in custodicndo aniin.im
infidilis
,

nioiiUiis, ciiin respniulcs qiiaiido andis, Naiii dioitin'
II:il)oiiiiis
,

Sursuin cor.
rcspnndes,

in

custodiendo pecuiiiam
tc.

tii.ini?
iiii

Sursuni cor
Diiniiiiiini.
iioii

;

et continuo
nicnliris.
iiioiiliris
,

Senat
iie

tibi

qui serval cl

Laudas

lidcni servi

?

ad

Dco
Doo

Uiia

hora

in

Etiam, ego novi
ei non

fidein servi inci.
:

Tola

(idcs ojiis csi,

coolosia voriiiii

d;ois,
,

qiiod

scmpor
,

fiaudct, nc tnllut

numqnid

agit

nc pcril:a? Eico

hKiiiiiiJJiiis faois.

Dii is

ll.ibomiis ad Doiiiiniini

c( iu

posuit,

latuit; iiivciiit alius, ct tulii.

Numquid
in

(01 ra

obrutuin liibos cor; quia ubi fiimi thesaurui
ibi eril et

boc Cbrislo qiiisqiiam faclurus csl* Pigritiam cxculo,
consilium accipc. Da Clirisio csuiienli, tbesauriza
crelo.

tims,
5.

cor

tiiiiiu.
iiiliil il,

Divitia-

venv regni cirloium. Diiilice tcrreno!

Nuniquid labor est
,

in coelo lliesaurizare?

Lisi

prwliT solliciludinem ujfirunt.
nisi
el

Tun

erogiire

non

sulp,

labor esscl

faciendum erat ad ponendiim pccuni:iin

Clirislum sequnris
,

Si

IVooris

de

divitiis tiiis

luam

in loco niniiito,

undc neino

caiii ])ossit

auferro.
:

qiiod

aiiilisli

si lalis

divcs fuoiis, qualem Apo.tu!i!3
iii

Cum
iloc

tamen

dicit Cliristus, In ou-lo iliesauriza
,

non

dicit, iion

superbe sapias, iiequo sporcs

inceriodi-

dicit tibi, Scalas (|ii.Tre
'lirit
:

marbinas

liga, poniias a|it:i.

vitiarnm

;

ut ibcsauriics tibi rinubiiiionluin boniiin io

Mihi

iii

terra da, ei tibi in coclo servo. Idco
sis
tii

futiirum, ul np|ireheiidas
Deiiin el Doniiiiiim tiiiim

vcram
,

\itnin
illi
;

:

jani inlorrufi

veni ogcre cgo in tcrra, ul
iiajeclitinm.

dives in ca-lu. Kac
,

el dic

,

Erce jam mi-

Fortc liincs fraudalorem

nc perdas
libi in

;

et

gravi, Doniiiie, in cOilum
sio lialion,
laiiqiiiin
,

quod babui

vel qiiiid haboo,
raiili \alol
(

qua'ris qui porlot, qui inigrol. Cliiislus
qiie adcsl.

ulro-

si

iinii

balioaiii.

rc-

Non

faciel iniposturam, lacict

insnpvM' ol

giiiiiii oioIkiiiiii

qiiaiiiuin p.iiriiiioiiiiim nieiiin ?
iil

ha.

laiuram.
i. Chriilui accipil
«linit cuiii

riiis v;ilol.

Ndii oniin vore l;ilcosi,

tnnli valoal. Iloc

quod pouperibui erogalur. Cor ho-

dicit

Doniinus luns, qiieni intcrroga^li do patrimniiio

ilietauro iiio.

Scd Christuni ubi iuvonio,

(uo

:

Ad

lempiis viotiiius os, ot |>o;toa iiiori(urn<

,

in

,,:

.

1521

SERllO CCCXLVI.

i:23
,

rcgno

mco nunqiiam
ibi

morilurus, sed
dives eris
,

iii

selcrnum

vl-

totemnltalem cclebramns. Dominiis vester
Doster,

Dominus
vobi.i

ctunis es. Verus

ubi

nunquam

egeltis.

Dominus

illaniin,

Redemplor

vitaj

nostnn, de

Nam

ideo ad subvcelioncm inulta animalia qua;ris, ne

via angiista el aspora
fecit, straiani

pnecedendo slratam eam
,

dfllcias; ad vicium epnlas copiosas,

ad indumenlum
nec equo

sceuram, muniiam

Christus Dominus

prctiosas vesles. Revera tu mulla liabeiido dives es
ei

nosier, qui regnat in sscula sxculorum. Araer.

angelus mous

paiiper cst

? Niliil

habet

,

utilur, nec ihuda vcliitur, ncc
plel

mensDin hMieslis im-

SEf\MO CCCXLVI

(n).

apparaiibus

;

iiecei vcsiis lexiiur, quialucesclcrna
i

De
.

percjriiHilione nostra in liac vita

,

per fidem.

vesliiur. l)i-cc, o liomo dives, veras divitias appeicre.

Vila liwc mors vcrius qunin vila. Ycra vita nonnisi

Tu
tibi

isias diviii.is

habere
:

vis

,

ut habeas uiide iiiulium

a:lcrna. Rocord.Tmiiii

nobiscum

,

dilecliisimi fralros
in corpore
,

,

niandiices, quia deficis

ille le

vcrc diviiem

facil,

qui

dixisse
(j>

Apostolum

,

Qiinmdiu suinus
;

perc,

donat

iic

in ;clernum esiirias.

Nam

qiiaiituinvis lia-

inainur u Doinino

per fidcm eniin

ambulumus

iwn

beas, cuiaveiicrit liora quinia (n), aiitequam ad
s.ini

mcnNiim,

accedas, csuris, etdolicis,

qiiia niiscr

es.

6,7). Diiniiiius eiiim nostcr Jesus Chrislus, qui ait, Eqo suin vin, el vciilat et viti
(

per speciem (II Cor. v,

qtiid

hoc angclus sustinet

? .\bsit.

Nec csuiicm

ncc

Joan. xiv

,

6)

,

ambiilare

iios

voliiit cl

pcr soipsinii

dcferiioncm habct angclus. Posircmo his cpulis aiihclas

et ad se ipsiini. Qiia eniin ambiilanius, nisi pcr viaiii?

supcrbus.

Non

cst cxplclio isla indigcntinrum, sed

Et quo ambuhimus

,

nisi
,

ad verilalcm ct ad vitain
qii,ic

fumus curarum.
vide
si facilc

Cum

cngiias de diviiiis
fallor,

augcndis,

vilam scilicel xternnm

sola vita diccnda
nii.ic siimiis,
;

csl ?
illiiis

dormis. Ni

ubi diviiias invenisii

Nam
vila;

ista viia morlalis, in qiia

cx

requicin perdidisti.

Cum

vigilas,
,

augmentum

diviiiaIii

comparalione mors csse

coiiviiicilur

qu;c laiila

rum

cogitas

:

cum

dorinis

lnirones soinnias.

die

mulabilitaie varialur, ei nulla siabililaie rirmaiur, et

sollicitus.et nocte pavidus,

semper mendicus. Divitcm
libi

cursu brcvissimo terminaiiir. El idoo Dominiis
vili,

illi

di

vcrum
miltit
:

tc faccrc vull

,

qui

regnnm caiorum proillis

qui

ei

dixcrat, Magistcr bone, quid fatinin,
?

ut

et piilas quia

tanti

eniplurus cs
vitain
,

ver:is

vilam a-lernaiH consequar
vilain, scrva

respondil, Si vit veniie nd
utii|iiu

diviiias, illam

veram

el

bealam

qiiaiiti paraiiis

inandata (Matlli. xlx, 16, 17). Eral

es rrdimerc istos miscros et laboriosos dics? Aliquid
inullo pliis valere debel

in aliqua viia,

nequc cnim Sed
non

c.idaveri

,

ei

nan

viveiiH
vit:i

quod mullo plus esi

;

q'iia rc-

liomini loqiiebatur.
a;icriia (|ii,esivcrai,

qiiia illc aii

de

consci|ueiiila
vis

gnum coelorum
6.

est.

Dominus, Si
,

vcnircad

Idem

traclatiir

argumciitwn. Et
,

qiiid
iiia

firiiim

,

vilani ;vlcrnjin

;

scd, Si vis

inqnit

,

venire

ad

viiain

,

inquis? Eccc, sancic episcope
cunsilio luo parui
,

iiioniia

audi\i,
,

serva inandiila

:

vidclicet

hoc
,

iiilclliiji

volcns, quoiiiain
:

jussum Doinini non sprevi
,

qiiod

qiix vita a;tcrna non est

nec

vita

dicenda est

qnia
,

babui pauperibus dedi

ct

quod habeo cum

indigeiiti-

vera vita nonnisi xterna est

(c). Hiiic

ct Aposlolus

bus communico

;

quid plus possum facere?
liabes
:

Ilabcs
tu dci s
lni fc-

ciim eleemosynarum consilium dandiim divitibiis ad-

adhuc, lemeiipsum
rebus
liiis,

lu ipse

plus es,

mniierct
tribuant
,

,

Divites sinl, inquit

,

iii

opcribus boiiis,

fncilt'

tu addciidus es. Consilium

Uomini

cominunicent

,

lliesatirizent sibi fiindamcntiii:i

cisli? Feci, iiiquil. Qiiid nientiris?

Non lolmn
et

fecisti

bonuin

in

futumm,

ul

appreliendiint

vcram
vit;ini
,
,

viliiin
iiisi

ex ima pnrtc
jiibet
:

focisti
,

,

cx

alia niliil teligisli.
,

Audi qiiod

(I Tim. VI, IS, 19). Qiiam divil verani

Vade

veiide omiiia qiiis habes

da pauperiperdoic
pii-

xlornain vilain,

qii.e sida vila
illi

diccnda est

quia soli

bus. Niimqiiid diini^il

ouin? Et ne se

ille

beata esl? .Nam ntique

divites, qiiibus prxoipienin

larclquod pauporibus cn>gavit, securiim
diccni:, Et liabebis lliesauium in coela.

ciiin rcddidit

duni cssc dicebat

iit

appreliendercnt vcram vilain,
istani

Niimquid

suflicil

abundantia diviiiarum hahehant

vitam

:

<pinni
,

hoc

?

Non. Et quid
,

? Veiii,

tequere

iiie

(lilaUli. xi\, '21),

tamcn .\postulus

si

veram viiam cssc jiidiount
i,i

luni

dicil. .\iiias

cl soqiii vis euiii qiiein anias? Cu.uriit,

dicerct, Tliesauriicnt sibi fuiidnmciuuin boniim
riim, ul appreliendant

fntq

volavit

:

qiiaTO qtw. Noscio qua. Ochrisliaiiiim! iiescis

veram vitam

:

iiiiiil .'iliiiil

adiiioi|uii

qua

ivit

Doniinus luus? Vis dico

libi

,

qiia

eum

sec.'i-

nens, nisi non csse veram vitam diviliim; vitam,

qiiaris?

Per pressuras

,

pcr opprobria
,

,

por fulsa

ab

stultis

non solum vera, sed eiiam bcaia
beata est,

noiiiiniiiiir
?

mina

,

por spula in faciom
,

pcr ah<pas el llagellorum
,

Quomodo aulcm
ergo bcala vita
nisi xtcriia \iia,

quo
;

vora non ost

Non
,

vorliera

pcr coronam spiiieam

per cnicfiin

,

et por

csl, nisi

vera vita

ncc vera

vila csl

niorlcin. Qiiid piger cs?

Eccc dcnionstraia
;

cst tihi via.

qnain diviics

iiitolligiinlur

por quasli-

Seil diira est, inqiiis, via
liir?
tIs.

qiiis

pcr islain
:

illiim

soquaM;ijorc condila
niailii.

Eriibcsre barbare, criibosoc
Fcinina' secutie siinl, quai
iiin

a virlule vir dicn-

hiidio iialalilia cole-

Canhagine , et aiiiiivcrsarius dlos aijiliu' 7 CMiivi voro Honricus valosiusMaxiiiiam, Doiiaiilhun

brainns.

Fenihiarum

ninrlyruin

Siiliuibilaiuin

(b),

julii

ac Sooimikiu), ([ua' apud tuburhiim eliain p.nss:e diciiiilur oO, builatas hic esse coiitonilil in pr.-eaiione ad Aola Perpeluj; et 1'elicilalis , de qua supra ad Scrm. 2S0.
(fl)

soxtam (fl) Quse niiniru;n uiidecimrr noslra! rospondel , prispo goiierc horarum , id ost niori.lioiii autecodous. ol i-j^linia osl liora pianJii. Iliuc Maitialis, lih. S, 0|,igr. 07.
uoius qninque
fxtcr

hrocum

Prodit iiuiic primum ex vcloro Ms. Micbaolino, qno in !iduohiis hic sulisoqtioiilihiisi roxiiiie ostci nncalii.s,

nnnditm

lilii

nuiilial, ct

tu

suboodoin liuilo, «Do limnro Uoiiiiui.o >oliis lamon viilolur adoiun polius eiliaoro tnictatuiii, qui iu Pnssiilii liulicidn,
i

Jutn coiiiiva iinlii,Circuiune, lenis.
(b) lla &!ll)erlinus

code\

ITSTi

quo

alias

Dioniius ulens , coricxil Tiibiirhiti.iiuiri:in. l nuaitini ciir(M)ri in h.isilia lii.ii cl lohciLalcm iiitoHigil
,

PiUnrano Sirlii ii se Porpo-

cap. 8, rccensotur,
« qiia;
('')
iii

«1)0
»

pereyriiialiono

chiisLiunoium,

bac vila est.

\ide sorni. 500, iin. n, 7.

,

,

\Si'i

s
,

.\LCisnNi

!:piscui'i

ISH
sibi expoluiit ininistrarl,
fldi iii
ijisi

L>1 deliclas liuiklmii lcneio
:iJm' ntnliir Jl picliciiiiea'
b.iuJicli
iKiii est
:

ci

IJco

\

.1

clctinosyiilis
I

cnim

liicent ilhvn sincerissimne aiqiio liiconiniuiabili«

ui

i:i lili»> luiili

il.

Vdii/i-,

\criiaii5,

aiilcqunm rrcdant,

Pdtih
iib

ihci.

neidiiUC

r.g/iiilii '/'""' '»'''*

1"""-

fuiii cAiii coiitiicri

nnii possini nini pcr

cnrde

iiiilii,

iiviiidi : csiirii'! clilni, el deitislls milil
!|iii<

ihilnJ;\fo

;

Bcati

ciiiiii

iiinndocorde, quoniiim
:

Deum

tiiuiidiicnre.
|i:inli)
(•

Nim
oo
isft

ipjiiin rcgiiiiiii aicrlil Tiia osl
iilciii

videbun! {ilntih. v, S)

slitillessiliit lioiiiinibus ca'cit,

|io:,l

|noiiii'r

Ddiiiimis osifmlit
irlmiinii
3.'>,
.

ilji.'i

qui rorpore.^im luconi solis islius prius viJcrc de^.ide-

iib

;

Ibiiiil i:li in coiiibiistioiiein
ir/i'.'

jniii

iiiil.

rant,

iii

a CTcilalc sancntur; cuin
iiisi

eam

vidcrc non

iii

ri7(im

imm

(;l'ii((//.

\\v, 51,
iii

10).
llaiu' \il.liii
;

pnssiiii,

Ahlc snnciilur.

1.

Pnyiiiiiiiiii'

jh'i- pil,'iii

li:ic

vilii

«lunci' apprclkiiil.iiiiii;,
tiiiim
ji.T
,

pcrrj/i/Mmitr n
,

Domino

ijuoIlli!

SEKMC) CCCXLMI •{/«). De liiiiore Dei, i (b).
C.\I'11T l'RIMLI.M.

fiiL'iU

•iiiilK,l.iniiis

noii

fcr s;icciiin.

I.

Timor Dci

in

Scripliiri$

iiiii|ipi! :iil
>i;i

Kgo

siini !'•/», l>(ii(rt'> ct vila. Iii fiilc
aiili';ii

iioliis
iiiiin:

qiiani crcbro eviniiiendatus.
liiiiorc

Multa nobis, fralres, Je Dci
sit ulilu tiinerc

osl,

iii

spcciL'

vcril:is ct vila.
,

Vicicmiis
:

pnvccpta sunt, ct quain

Dcuin,

per

spcciiliii» in ttiiiijiHnle
fiitie
iiil

ct li.cc esl liilcs
,

(iiiic

au-

iiiiiuinoiabilitcr

divina eloqiiia sonuerunt.

Es qna

lem

fncicm

(

I

C.or. xiii

12)

,

ei illa oril

spc-

ulicrrima copia pauca ine coiiimemoraiitcni, ct aJ ea,
qnniitiim pro toniporis brevitatc potiiero, disserenieiii
libeiiler advcrlite.
tiir,

cio-i. Iloni (licil,
jier

In inlerioie
:

lininiiie liahilaie
li;cc vi.i c^t, ulii

Cllrhlum

fuLin

iii

corilibiis vcsiiis

cx pailc

Quis non sapienlcni se esse
S'jd

Ij^ie-

scliniis. Scil pftulo

post

iliril; eorjno.srerc eliain siqiei-ttt

ant

si

noiidum csl, csse desiJcrci?
'?

qnid

emincnleiii scicnlinm etiarilntis Clirisli,
n:niicin pl,iiitiidincin Dci {Fplics. iu, irii

implcniniiii in
:

dicit

Scriptnra
c.\
,

Initium

sapientits

liinor

Domiiii

IG, 17, 19)
,

illa

{Psal.

10).

Qucm non

rcgnare deleclci? Scd au:

>pcciis,

(iii.iiiiln

iii

isin ploiiiuiJinc
i|iioil

cum

veiicnl

di;iiiiiis

qnid in Psalmo Spirilus inoncat

Einunc,
(Psal.

i{iii>il

pcrlVctiiin
\iii
,

csl

,

cx

p.irlc

esl

anrcrciiir

reqes, intelligile; erudiinini, qiii judicatis terram :tcrvile
Doiiiinii
i/i

(I (,\>r

lOV
I

Itoiii (licit,

ilortiii
iii

enim
:

estis, el vita

tiniore, el cxultaleei

cum Iremore
:

il

,

vcsirii iihscoiiiHi

(S/ ciiiii

Chiistj
Cliri.^itiis

Dco

lincc

esi fides.

10, 11).

Uiide ei Apostoiiis dicit

Cuiii limore ei tre-

I)c;nile snlij.ingil,
iniic
el
:

Cnin

ai>imrn,'rit viia vcslra,

morc cestram ipsarum salutem
1-2). i.fgiiiius

opcramiiii {PliiHiip.H,
,

vos ciwi
illa crii
litii

illo n]iiinrchil,s

in gloria {Coloss. ili,
Jo.^iiiiies, Dilectissiini,

cliain scriptum
,

C>>Hr»;M«i sapienliam

,

3. i)

spccies. Dicil ei

scivn jiislitiam
ciiini

ct

Doniinus prabebil illam

libi. Miiltflt
,

nwic jam
rrinms
ciitii
:

Dci sninus
est lidcs.
,

,

el

iioniliiiK

apixiruit qiiod

reperiinus iiogligontissimos jusiiiise

et avidis-

li.i'c

I>('iiiilc

suIiniTlil, Scimiis qtiia
,

siinos sapii nti.T. IIos docol Scriptura divina |>erveiiire

ftp()(ir»('r/(

similes ei crimits
iii,

qiiuiiiam videbimut
ciit spccics.

non posse ad
iiegligtmt.
libi

id

quud appeiiint
,

.

iiisi
,

servando qiioJ
et pr<ehebit

enni

siciiti csl (I

Joan.

2

)

:

ill.i

Quo-

Serva

inqiiit

,

jusliliam

illam

circa ijisc noininiis,
!'/((/,

qiii ait,

Ego sum
iiil'.'r

viu ct verilas et

Dcmvius, ipiam
,

coiicMpisti sapientiam.
,

Quis autcm
T Dicil

(lun lo(]iicrclMr ad JiuLcos,
ii)

quos ernnlqui
scniiones suos

poiest

nisi

Deuin tiincal
,

servnre justitiain
liiiiurc esl
si
,

jam

piim crO(lidcr.iiit, ad ipsos
Si
iKii.::ieii:is.
;

j;ini

f iiim alio loco

A'am qui
i,

sine

iion poleril

«lirij;ciis,

iii.in.i, i/i i'i'iio

mco, vere
,

ilisc:-

justificari (tVc/i.

1(>,

35, 28). Porro

Domiiius iion

puli mei eriiis
rabit vss. Jani
ait
,

et cogiioscciis
i-,ti

vcritatem
:

ei Vtrilas libe-

prxbct sapientiain,
siiie

iiisi

servanti jnsliliam, qui atitiui
:

cr(.'diJcr;iiil

naiii Kvaiigelisla

sie
:

timorcest, i:on poteriljnstiricari

recurrilur aJ
Domiiii.
sapieiiliiiui.

Dicebiil OHleni Jrsus

ad eos qui

crcilideraiit in

cum

illain sciitciitiain, Iniliiirn sapientiai tiiiior

Si manseritis in terbo ineo, vere discipuli ineieiilis;
tognoscclis reritalcin
viii
iii
,

et
I

CArUT
6piiitu;ilia
viiiit

II.

i.

Uradtts a limore ad

,

ct

vcrilas

libcrabit

vos

{Joan.
iii

ains ctiam piopheta

cum septem
, ,

illa

notissima dona

31, S^).

J.ini

crgo cicdidcranl, cl lampinni
Jani tocpcranl.
Il(irt;iuir

vi;i

conimciidarei

incipieiis a sapicniia

per-

Cliri-,10

niiiliul:ire

ilaqiie

illos ut pcrin;inciiilo pervoni.iiii.

Qiio perveiiianl, nisi
illa li-

ad tiiiiorem Dei dcns ad nos, ut nos docercl ascemlere. Inde crgo
coepit,

Unquam
;

dc sublimi desceu-

ad

id

quod

ail, Vcritas liberubit vos? Qii:c est
ali

qno volunius pcrvcnire

el illuc pcrvenil, iiiidc
,

licntin,

iiisi

omni

iniit;diilil;ite

vanilalis,
csl

nb

oniiii

dcUinus
Dei
ct
,

inciperc. Requiescci in eo
et iiitellectus

inquil, Spiriius
,

fornipliotic innrtalitatis?
n'tcrna vila,

Ergo

ips:i

\ita

vcra

Spiritus sainenlia:
,

Spiiiliis foiis./.i

(piaiii iioiidiiiii apprcliciidiiniis, qiiniiidiii

forlitudiiiis

Spirilus sciciiliic

cl

pietiilis.

Spirrin
.

percgi iiiamur a
iii

Domino scd
;

apprclicnsnri siinins, qnia
si
iii

timoris Domiiii (Isai. \i, 2, 5). Sicul ergo ille, nn

ipso nnniinn pcr lidein ninbiilainns,

cjns vcrlio

dcliciendo

,

sed dncciido a sapiciilia usqiio aj

liniiiieni

rniislaiilissimc pcrmaiioniiis. N;ini sccuiidiini id (piod
ail
,

dcscciidil; sic nos, iion suporbiendo, sed pn>liciciidt»
a tiinorc
/i///ii

Fi/o siii» via

:

sccunduni hoc

ait

,

Si muiiseriiis in
scciiiidiiin
,

v,rbo nieo, vere discipuli nici

eritis.

Kl

iJ

cnim

usquc ad sapientiani (ipnrtol ascciidere. /«»sapienliie timor Domini. Ipsa cst onim fon,

quod

:iil

,

ct veritas el vila ;
,

secniiduni Iioc ait

et

co-

vallis ploralionis

dc

ijua l'salmus dicil

,

.isceHfione*

giinscetis vcritatein

et verilas

Hbcrnbit vos. in liao ergo

in corde cjus disposuit in convalle ploratiouis.

IVr

coil

porn^riiialioiio et in linc vin, id ost in fido, ipiid vns
'

ovlinrlor, fratrcs
erijo

,

iiisi

vcrbis Apostnli Jiceiitis, Hiis

F.mendatus paritcr ad
.\li;is,

cs. cl.

m. cl ad Am.

Er. rar.

I

or.

((/)

(lo S:iiiclis 17.

prvmissiones

liabeiites, cliiirissimi,

mundcmiis

iios

ab
(

imiiii inriuiiiiitione cnriiis et si>iritiis. pcrficientes
i/i

siw-

ilA lluuc a Uctla Militato cil;iri imiiieot Parisioiisi's cl I oihv;>siiui.iii |.r.clmH v;iiiieiis('s llicoloKi; si^tl falso.

Hidn
I

lia;;iiioiiluiiio\ soriiinuo
a.oii uiii
.'..11
i;i

.'//ic •//(//ifiii

limore Doinini

(II

tur

mi

,

I)? Qui

li!is

IHI.do ^aUli IHxniiiii), i|uu(IIhu« Vi:i IJ. cl j. liuiuanu.

, ,

, ,

4535

SERMO CCCXLMM.
quiiM'C biiiiulilas
significalur. Quis cst antcm
leni veniatur in illa iinmortalilatc sanriormii
,

1528
ct

allom
cor
in

so-

liomilis, uisi tiniens

Dcuni.el eo

liniorc contercns
v ?

cietate

Angelorum. Beoii cnim
,

7111

esuriunt ei sitiunt
,

lacrymis confessionis cl pcenilcnli
el

Quia cor

jiiililiam

quoniam

ipsi

saturabunlur (Muttli. v, 5

6).

conlrUum
Sctl

liHmUialu;n Deus non spernil {['snl. l, 19).

Verumtamcn propter
qiiod

inqiiieludincm leiitaliniium, et

non

liincal

nc in

cniiv;i!!c

remanoal.

Iii

ipso

cnim

dictuin cst,

Va mundo

ab scaiidalis (Id. xviii,

Curdc conlriloel liumilialo, quod Dciis non spornit
a^ccnsioncs per quas in iilum assurgamus, ip-c dispo
snil.

7);

si
,

qua fortc delicta miiiutatim fnrtimquc subrcquibus

punl

Nani

ila

P.salmus dicil

:

AsceKsioues
,

iti

corde ejus

silium decssc non dcbct.
in isla

humana praoccupatur inlirmilas Ncque oiiiin lantum
illc forliliidiiiis

,

con-

potcsl

liisposuil in conialle plornlionis
j«(( (/'jn/. i.xxxiii,

iii

lucum (fucm dispoascciisioncs? In
c.><l?

morlali \ita

gradus, ul qui ciim

G,

7).

Ulii liiint

astutis^inio advcrsario conlimia ccrlalionc coiinigil

tvde

,

iiiqiiil.

Scd

uiide asccndcndiini

Ulique

.1

non aliqiinndo feriaiur
gu:o
,

:

iinixiine

per teiiiationes lin,

coiivallc

ploralinnis.

El quo afccndciidnm esl? hi
islc est liiciis
,
,

uhi

51

di.verit

quis fralri suo

Falue

;

rai* eril
,

locum, inqnil, quem disposuil. Quii
qiiiciis cl

ni-i

gilieiiiia; ijnis.
iiisi

(Id. v, 22).
dicit
,

Quod
in

cst crgo consilitim
,

pacis?

Ilii

enini csl

illa clnr.i

cl (|Ma" iini;-

quod Domimis

Diinillile

el

dimillelur vobii

qiiam inarccscit sapicnlia.
qiiiliusd.im doctriicc

Dnde ad nns
a loco fciliccl

cxcrcilaiidns

(Luc. VI, 37)?

Et ideo sicul

gradibus qiios per
;

gradibus dcscondil Isaias a sascmpilcrnic
:

Isaiam discimiis, ipiinlum est consilium
gclio in
illis

sic in Evaii-

picniia usqiie ad

limmcm,

bcaliiiidinis laiidibus quinto loco poiiitur,
,

pacii usquc ad convalliMH lcmporalis ploralioiiis
llns in

iil

Ueali misericcrdes
qiieniuT.
oiiini

quoninm

ipsi

miscricordiam eonse:

conrcsaior.c paLiiilciilix dolrndo, gemciid')
,

Sextus est apuJ Isaiam inlellectus

ubi ab

nemio
flclii
;

non remancjmus
asccndenlcs ab

in
isia

dnloro

et

gemitu

et

faUilatc carnalis vaniiatis corda inundantur, ut

sc(l

convallc in montein
iio.-lia

piira intcniiodirigatnr in lincm.

Proptcrea sexto loco

spiritiialcin, ulii civiias saiicta

Jerusalcm mater

ctiam Dominus dixil, Beali mundo corde, quoiiiamip$i

nlcrna rnmlala

csl, iiiipcr(url).ilii!i lauilia pcrrrnaiiiur.

Dcum

vidcbunl (Mallh. v, 7
fucrit,

,

8).

Cum
,

vcro ad fincm

Lrgo illccmn pr;i-posuisset sapientiam, lnmeii scUicet
nienlis iiidcflcicns, adjiinxit
iiitcllecium
:

perventum

jam

consislitur

jam requiescitur,
fliiis,

laiiquaui

jam socura pace
credenti

trinmpliatur. Et quis

nisi

Deus
Chri-

qiiarcnlibus uiide ad sapienliam vcnirelnr, rcspon-

Cliristiis? Finis eiiini legis €liri$tut,

ad juslitiam omni
nisi
illo

dcrei
lio;

,

.\l>

inlclleclii;

iindc

ail

intellcctum

,

A

consifoiti-

(Hom. x,
filius

i).

El sapicniia Dei quis,

unde

.id coiisiliiim,

A

rorliludiiic;

undc ad
,

slus? El

Dei quis, nisi Chrislus? In
filii

crgo
:

tiidincm,

A

sciciitia
,

;

iindc ad

scieiitlain

A

piciaie;

sapieiites, ct in illo
cl

Dci fiunt, quicumquc fiunl

undc

ail
;

pietatem

\ limore. Ergo ad sapientiam
snpicnliw linior Doniiii).
:id
.\

a

hxc

esl
sil

pax plcna

atijue perpctiia. Idco ciiin

apnJ

liiiiori!

qiiia iniliiim

con-

Isaiam
tlbus
,

scptima sapienlia sursiim vcrsus asccndcnccepit ipsc ad nos docciido dcsccndcre;
,

vallc ploralioiiis iisquc

montem

p:icis.

undc

C.\PUT

III.

—5

Griidiis

ei Isaia seplein compn-

sopiimo etiam loco Dominus qui nos crigil
Beiili paeijici,

posuil

ranluradoclo bcaliludines
peres spirilu
(.Wri/»//.
,

Evnncielii.

— Rcaliciiim pnnrrguum coctorum
hiiiniles, ipsi
iii

quoniam

fHi\
,

Dei vocnbunlur. Ilas igitur
liis

quouiam ipsorum
in

est

promissiones habenlcs
Domiiiuin
remiis
,

et

gradibus tendcnies ad
aspcra et dura tole,

V

,

5). Ipsi siiiil

cm^allc

,

omiiia

mundi

biijus

Ircmorc, cor coulriliini

cl liuiiiiliaimi sai liliranl
iit

Doo:

noc nos eius frangat

s;cvitia

qiia

vicla

in

undc asccndunl ad
lati

pici.Ttem,

iion resi-.iaiit vnluii,

:rtirna pnce gaudebimus. .\d

hoc nos cnim jam dcjuiliiiam

ejus, sivc in scrmonihiis
ejiis;

ejiis

uhi

iioii ci|iiiint

nionsiraio fine coborlatur oclava scntciitia, Beaii qui

Sensuni

sive in

ordinc ipso ci
alitcr .iccidnnt,
:

giilicrn:iiioiie

persccutionem

paliunlur

propler

,

quoniam

crcaturi,

cum

plcraquc

quam
rit

piivata

iysoruin esl rcgniim cirlorum (Nallli. v, 9, 10).

lioniinis voiiiittas cxposcit

ihi

qnip|io diconiliini i'sl,
.

SERMO
De
conipnraiur.
Noii
dilius
d:ini
diiliiio,

CCCXLVIII
11

*

(«).

Yerum non quod ego
tcditale

xvlo

,

ted quod lu

1'iilcr
lia:-

timore Dci,

(b).

(Id. XXVI, 39). Beali eiiim mansueli, quoiiiam ipsi

CAIUT PRIMUM.
Tinwr

I.

Timore Dci
pellcndus

foiiiludo vera

potpdebunt terram (Id. v, 4)
torraiii

:

nnii

teir

m
Ab

cliarilate

non vanilale.
cor-

niKriciiUum, scd
es (H, por(io
ist:i

de qua dlclum

cst,

Spcs mcn

dilcciissimi

fratros,

insitum ossc
;id

mea

in lcrra rivcnlium {Psal. cxli, G).
,

vesiris

limoreni

Dei.

qnn

verain et solieniiii

qiiippc pict:ilc nierehuuliir sciculi;i: gr.idiim

ut

roriitudinom

perdiic:iiiiini.

Cuin

foriis ille

novcrinl non solnm niala preleritoriini pccoalorum
siioriin),

Jieatiir, qiii

ncmiiiem

liinct;

pcrvcrse

fnrtis osi, qni
.

dc

quiljiis in |irinio

gradu poe

ilenlix'

dolorc

primo Deiim non
diendo
(lilig:u
,

viiit liim-re,

la liniendo

inlial, ;iii-

ncverunt, scd ellam

in qiio

malo

siiil liujiis

mortaiifeliciias

el diligciido

min

tinieat.

Tmic
s

eril
jii-

lalis ct pcrcgrinalioiiis a

Domino, eliam cmn

verc forlissimus, non superba dnritia, sed
*

cnra

sxcularis arridct.
$tie»liam
,

Nam
ct

ideo scriptiim cst, Qut apponii

Emendalus ad oosdem

llss

el Edd.

iii

st-niiouc jirax^C"

apponit

dulorcm {Ecclc.

i,

18).

Jici^li

deiiti iiioclo (Jebigiiatos.

(a) Alias,

cnim

de reiniiore 21

1.

lugenles,

quoniam
,

ipsi coiKSolalmnlur. Iinle
iit

as-ur-

(b) Ciiat Florus

aJcom.

\i.

scd huiic scrmoneiii

,

qiicra

gaiil ad forliludiiicm
ipsi

mundiis

eis criicifigatur, ol

Augusliims

munilo,

iit

in

hiijiis vit:c

porversitatc el ahiiii;

in lino loiigioreni \\kW , iiesciiiius un iiitoj^iuio bio liabcas. r.erte niullo hre\icr orat iji | liiis iiXnU, iii quibus id tolum dcsiileratiir , qnod anlc ca( ul tcrliuin , aii
istis vcrliis, « (Juapropliir iijide.uji siiiil, »

Hanti:i iiiiquilatis cbaritas iion refrigesc.it
luiiir raines sili&qne jnsMti.e
,

scd lolcs;iiiirila

clc,

n. 7>,

con\}i-

linetur.

lloc

iios

dnnec ad ojus

re-tiluluni

imns ex

vetcri codice

chjeliiio.

;

,

I!»7
»lili;>.Siccliiiliucri|>liiiiiesl,
'i'i/iitii

S.

AtGLSll-Sl KCIbCOPI
laiiir.

152!
iniiis
laiid.il
'

Ujinini, s(>i$ loiti|ittiii;i ini:iiii

Nei|ue

ct
:

p'us csi, qui sc ipsum
claliis

iii

se

luJiiiit{Prov. xiv,4r>).C'iiu
miiKiliir, disiiUir aiiiai
i

ciiiiii liiiiotiii

ipso ainat et

sed

et lerux,
;

non novil
audiaiil inl-

prjeiiiiuiii qiioil

pollicclur
;

:

ac

diccre, /n
ics, el

Uumino

laudabitur aniiiin nira

«ic |>cr liiuoicin paMia; boiia vita nliinUur

i)er bti|ii'r

jucundeniur {Ptal. xwiii, 5). Qui.l ciiim buii
litic

liam
naiin

xilaiii

boua coustiiiilia
iiulla

coiiiiiaialui-,

iil

bo-

aniat, qiii forle
niliil

ipsuin proptor linc
.sihi

ipsum

aiii.l

consciculiam

|iu)iia

liimaCur. yunpr.tpt.r
Discai ad
leiiipiis

limere? Polest ciiim hoc

persuaderc, noi

discal liniero,

iiui noii

vuli tiineic.

saiiilate,

sed iiiimaiiiiatc. Vcrlii gratia, cst aliquis aubilrti,

cisc sollicilus, qui
iliril

seiii|M'r vult c&s.;

sccurus. \h

cuim
Uixil
liiiio-

dacissiuuis

qiinnlo pervcrse fortior, lanto pcrl<|ni

Joaniics, Timui- iiun en in cUuiiKUe, icd itcrfccia
(oras
iiiiltil

ciilose crudelior,

proptcr ipsuni ainorem suuin

cliarilas

limorcm

(

I

Jonn.

iv,

18

).

quu ainat

iiiliil

liinere, iiigentia faciiiorn inuliatur, ui
:

sanc, el vcraciter Jixil. Si eigo balicre iiou vis
rcin, prius vide ulruiu

qiiod anial cxcrceat, ct cxerccndo eorrohoict

qtianto

jam

pcrfcclaiii liabcas cbariSi vero anie islam
iiilbil,

ejus fucrint ninjorn commissa,
tiincntis

taiilo

niajor crit

nun

latcm,

iiuic furas niiliil
tiiiior

timorem.

audacia.
cst
,

Noii
el

lioc
iii

crgo pro

inagno hciio

pcrfcclioiicm

cxcluditur, supcrbia
sicut iu

non

amanduui
potest.
3.

quud

bomiiic pcssimo iuvcniri

cliarilas a;dilicat.

Nam

bona

valctudiiie la-

non fastidio.sed cibo i)clliiur; ila iii bona mcnie liinor non vanitate, scd cliaritatc pellcndus cst.
roes

Epicurei

tt Sioici

curere timore amanl
siiiii

,

ted perphihi-

rcrse.

Quaproptcr irridcndi

hiijiis

mundi

CAPLIT U.
liiigat,

2. Tiiiiore carcre, qna dileclione con-

sophi, iion soliiin Epicurei,

qiii ciiain

ipsani justiiiain

Jiscuiiendum. Discule itaquc conscieiiliani tuam,

veiialem habciit, carnalis prctio voliiplatis. Dicunicnim

(juisqnis tiiiierc

jam non
tc,

vis, Noli

supcrlicicm cointiii.

propicrca sapieiitcm, justum esse debcre, ut vel acquiral, vel tciicat ex corpure volupiatcm.

palpare, desccnde in
Riiiiarc diligentcr,

pcnclra iiitcriora cordis
ibi veiia

Nam

el hi

utrum nulla

vencnata la-

furiissimos sc j;iciant, ct uihil oninino timcre »e di-

bilicum

amorcm

sxculi sugal et sorbeat, ulrum nulla

cunt

:

qiiia iicc t|uid(|uam

Deuin rcs humanas curaru

carnalis voliiptaiis
nulla iiiani

movearis cl capiaris illeccbra , jactanlia lumidus exlollaris, nulla cura
:

aibiiraiitur, el coiisumpta ista vita iiullam postea cre-

dunt fuiuram; cl
coiiiingii,

si

quid eis adversiiatis

in

hac

ip.sa

vaniialis ex.TSlues

audeas nuntiare purum ac
in

liqul-

co sc
ciiiii

niuiiilusexisiiiiianl, quia corporis vu-

dum
si

10

vidcre

,

qiiid.iuid laicbraruin

consciciitia
;

luptatcm,

cain

iii

ipso corporc tcnerc

iitiii

pos-

pcrscrntaris, a faciis, a dictis, a tosiiationibus pravis

suiil, possuii'. laiiieii aniiiiu cogiiarc, cl

ea cogiiatione

jam

iniquiiatis diligenlia

uon

fatigal

,

ulruin xquisunt, recie

scse oblcclaiido, corporalis volupiatis bciilitudincm,

tatis negligcnlia nulla siibrepat. Si

li;vc ita

ciiam coiitra corporalis doloris inipctuin cuslodire.

gaiides,

gaude esse

le

sine limore. lixcluscril
diligis

auicm
el

Nuniquid

noii ci

apud

isios dilcctio fuias miitit liiiio-

eum
tola

cbaritas Oci,

quem

cx lolo corJc,
Excluserit

cx
et

leni? Sed dilccti.i sordidissima: voluplatis, iino ditectlo turpissinuu vaiiitaiis.

anima, ct ex

lota

menle

liia.

eum
:

Nain ciim ipsain

voliipiait-iii
,

cliaritas pro.\imi,

quem
,

diligis

tanqiiam le ipsuni
ipse

ct

de mcmbris corpuris irrucns dulor excluserit

pcr

idco pro

illo

satagis, ut

eiiain

lecum ex
nisi

toio

ralsam ejus imagincin in animo vaniiatis rcmaiiebil.

cordc, ex loia aniina

ci tota meiite diligat
et

Dcum
quia
diligas,

Qux

vaniias lantum amatur, ut

cum

cain vaiius h.iuio
sa'\iii.i
,

quia non aliler rcctc diligis
sic diligis

te

ipsuin,

totis viribus cordis amplectitur,

etiam doloris

Deum,

ul non propicrea ininus

eum
'

mitigetur.

Non

soliiiii

crgo

isli

dcrideiidi sunl

sed

quia convcrlcris vcl ad le ipsuin. Si autem quanivis
iiitra te

ciiam

ipsi Sloici.

Nam

islx du;e sccl*

Epicmtoi uiii
lcgiiuus,

ipsnm

niilla irriiaris

cupiditale
),

{

quod quitc

el Sioicorum, sioul in

Apuslolorum Aciibus
iiostri

dem

de se quis audcat gloriari?

taineiisl

ipsuiu

.idveisus
clit;iie
fi

lumen Pauli

funios suos

ausx suui
sed

ja-

in lc ipso diligis, ct dc tc ipso libi places, lioc ipsuin
vcliciiiciilius
eMiiii

(At7.xvii,lS).Nani ctSioici se fortissimos
iioii

pi .c-

tiincie

debcs

,

quia

iiiiiil

times.

Noii

runl, ct
aiiiiiii

proplcr corporis voliiptalem

,

pi-o-

quacuniquc dileclione foras miltciidus cst limor, sed rccta dilcctione qua tola • diligimus Dcuin, Dcuiu. cl proptcrca proxiinum, ui sic ci ipse diligat

plir

virluioin, idipsinn noii limere propler iion

liiiierc ciisiodiuiit, typlio luigidi, et
iiati,

uon

sapiciiiia s».

scd crrorc duraii.

Ko quippc
aiitcin
dic:;;ii

iiiinu»

minus.|ue

Sc auiem

in se diligerc, ct sibi

plat.crc,

iiuii

csl ju-

sani snnt,

quu

a'grotuiii

aiiiinum a se ipsis saiiari
putaiit

j,tiiix tliaiiias,

sioliis jiisia

el sibi
filiis

sed superbiae vaniias. Ac pcr lioc Aporeprchensione pcriussit se ipsos ainantes placciitcs II riiH. III, 1-5). Peifcctu eigo clia(

possc ciediderunl. Ilanc
sanitatein,
iit

cssc

aniiiii

nec miscicii

lcliore sapicnlcni.
:

Si ciiim niiscrclur,
lei, sai.uin

iiiquiiiiii,

dulcl

qnotl auieiii do'

(urai mitlit tiiiwrem.
iion e»l vilitas.

qux
sinc
seil

Scd ea dicenda Quid aulcm vlliiis
aiiial,

esl cliarilas,
tpiaiii

nun

est.

stulta tnwilas

Quid

,

si

fO

liomo

iiiinus dolcl,

quo sanum non csi?

Inlerost

cnim uiiuin

bco? Kcce quid
iii

qui sc

i|i6iiin

iion in

Deo,
peifecta saniiate

non doleal
qiiia

:

qnale

erit >ai.cioriiiii el

se ipso aniat. Itccle huic dicilur, Noti ulinm
sc.d tiine
iioii

corpus ct aiiimus in resiirretlione inoriuonnn, qiiam
isli

tap.re,
pii,
qiij
'

(Rom.
limel,

xi,

20

).

Quia

eiiiin

allum sa
liniil,

iion crcduiil

;

iiidoctos nmgi^^lms

halieiil

elidco

uiiiiiie

pciiiiciose iion
bi.u

cum
1

sc

ii

sos

liabciil.

Inkrc^t frgo

ulriiiii ali.iuid

•«-

nou

iii

soliilo collocatur,
,

scd flaiu Mipci
null'i

vemi/.'0

Micliaoliuus Ms.
lijivn

eitra

le

ipsum

irrcliiis cvpidii

0«' ««w» aUnoi—pil. 'I Sic Mi.hasliuus M^. At e.lill 110« iimet, ulique perniciosc n n UnM. Sniut t»im uu
:

I

W

,U)\an\e\d<.

tlf, cif.

-

1529
iiitaie,

SERMO CCCXLIX.
an sluporo non duleal. Nain sccundiim
saiiita-

t:.zn

manam, aliam
biiinanam
illiciia.

divinain esse charitaitm
distribiii, qiiod
alia

:

caindemqiie
licila
,

tein biijus niorialilaiis sana

carocum

pungiliir Jolet.

in

dno

sit

alia

Qualls esi ci anirous secunduin islnm vilam bene affecius,
qiii

Prius crgo loquoidc linmana licila, qna; noii
:

coniptincius laboraniis miscria, cimdole-

rcprehenditur
tur
:

dciiide

de buinnna

illicita, qu.-c

dainnn

scil niiscricordia. C;iro

autem graviore niorbo

siiipi-

tertio

de diviiia,(|uc nospcrducit ad regnuin.
H.

da, vel aiiiisso eliara spirilu mortua, iiec cuni pungilur dolct
:

CAPUT
qiia

2.

De humana
,

charilale

licila. l'l
,

qualis esi istoruni

ptiilosophaniar, vcl poiius

Uco prxfocantur. Sicul enim
aninius, uui sine
sic
isti
,

crgo brcviter

insiiiiieni
;

licita
,

est liumana cliariias vel

uxor

dil'gitur

illicil.')

qua meretrix
doino Dei,

uxnr

corpus

aniiiio

inspiratum

,

Deo

iiispiraius

ipse

aliena. In foro
diligilur

cnim

et plateis niagis licita chnritas
'
:

animus
liinenl,

vivit. Vidcaiil

ergo

qui noii doleiit nec

quam mcrelrix
civitate Clirisii
,

in

in

tcniplo
,

nc forle non
III.

sinl sani,

sed morlui.
,

Dci

,

in

in

CAPUT
stianus
,

corpore Cbristi

cliaiii

i.

Timor

in Chrisliano

alius pauta-

nierelricis
citiim
dixi
. ,

amor ad
est.

gelieiinas

anianicm perducit. Li:

tim ejiciendus, alius permaiuurus. Timcat autcni cbri-

crgo chariiatcm liabctc
licita

antcqunm perrccta

cb.iritas

loras

iiiittat

li-

humana Non solmn autcm ila
ila licila
,

est; scd
licita

,

iii

est,

iii

niorc

m

:

crcdat ct inlelligat se peregrin.iri a Dnmino,

conccdaiur: sed
daiiir.

ut

si

dcruerit, rcprelicn-

niiaindiii vivit in

corporc quod coriumpilur ct aggrasil liiiior,

Liceat vobis buinana cbariiate diligcrc conjii
,

\al aniin.iin.
qiio

Tanto ininor

quaiito pairia

gcs

,

diligere filios

diligere

amicos vestros

,

diligore

tcndimus propior. Major enim
,

liinur
,

debei cssc

civcs vestros. Ojnnia
siiudinis
lis. Si;d

cnim

ista

noinina liabent iicce—

peregriiiantium

niinor propinquantium

nullus per,

vinculum, ci

gluicii

quodam niodu

cbarita-

vciiicntium. Sic ct timor perducii ad cliaritaiem

ct

videlis islam cliariiatem csse posse ct iniesl,

pcrrccla cb.irilas furas mitiil timorem.
cbristianus
,

Timeatautcm

piornm.id

Paganoriim, Jud.-conim, lixrelicnnnn.
,

non eos

qiii
;

corpus occidunt, cl posica
sed

Quis eniin eonim non amnt uxorcm
viciiios,
esl. Si

filios, fratrcs.
liiininiia

non
tem

liabcnt quid faciant
et

eum

qui liabet polesta-

afnnes, amicos
tali

,

ctc? ILrc crgo

corpus et animam in gebennam ignis occidcre
,

ergo

quisquc crudcliialc clTcrtur, nl pcrdilectionis

(Liic. xii

4, 5).

Est autcm alius

finior

Domini, casius,
,

dat ctiain

bumanum
suos
,

alTccium

,

et
;

ihmi

permaiiens in saculwn «Eouii {Psal. xviii

10).

Nun
di-

ergo cuin (lerrccia clinritas foras miilit
permaiiercl
ctuiii
ita
iii

,

alioquin non
,

saxulum sxculi

:

nec frustra
es'.

cum
;

non amct conjugem siiain ncc inicr bomincs nnmcrnndus csl. Non cnim landandus est qui amal lilios suos scd damnandus esl qni noii
filios

amct

ct

;

csset

,

Timor Domini, additum
,

castus

alqiiu

ainut

filios.

Adliuc cnim vidcat cuni quibus dcbct ei

coiijunctiim etl
,

permanens
timor,

in

saculwn

sa;culi.

cssc dilcciio ista communis.
ainanl
filios

Amant

filius

ci

fcr^u

:

Q larc
lit
,

nisi qiiia ille

propterea pungii
in crealura

quem foras cbarilas milanimam ne aniittatur aliquid
, ,

aspides, amaiit

filios tigridcs, aniaiit fi-

lius lcoiies. Nulla

enim

beslia e«t, qii:c

non

filiis siils

quod

ditigiiur, vel ipsa salus et requies

blaiide

immurmurct.

Nam

cuin tcrreal bninincs, pnr,

corporalis, aut aliquid tale post
enira tiroenliir el apud

mortem ? Proptcrca
iie

vulos fovct. Fremit Ico
intrat

in silvis

ut

nemo
ponit,
filios

Irnnscai

:

inreros pociix ct dolores ac

in spcliincnm, ubi
feritatis

liabct

filios

suos, onincm
ciiiii

tarinenta gclicnnarum.

Cum

vero cavct aiiima

,

rabiem

cxponit. Foris
qiii

eam

ipsa

Dcus
nciis

lllam descrlus descrat, timor est castus pcrniaiii

non ingrcditur. Ergo
lcoiic pcjor

non amal

suus ciiaui
suiit.

sxculum sxcuii. De quo
ct

lalius

diccrem

,

nisi

est. Iluninna

sunt istn, et

licit.i

sermn jam longior

mcis scnilibuB viribus, et

vcslj'u:

CAPLT
lilicitimi

IU.

5.

Dc

ilUcito aiiiore. ileinbra Chrisli.

fortasse saticiati parcerc cogerei.

amorcm

cnvele. Mcinbra Ciirisii csiis, cl

SERMO CCCXLIX
De
hwnnna.
Cliaritnli'.
,

'

(o).
i

curpiis Cbrisli cstis. Aiidilc Apostolum, cl lcrrcaiiiiiii.

et

de cweo illuimnato
I. Cliaritas

Non
(b).
,

potuil
,

C.^PIT PRI.MUJr.
Cliaritas

inciiliiis

ciiini grnvius diccrc , noii poluii vdicnon potuil ncrius dcicrrcrc Cliristinnos ab
,

alia divina
,

alia

liiimana,

ulia

licila

nlia

illicila.

amorc fornicatiunum nisi ubi membra Chrisii facium meinbra
,

dixil

:

Tolleiis

ergo

merelricis?

L't niitciii

De

cliariiatc nubis

paulo

aiiic
:

Aposiuhis loipicbaiiir,
ei

lioc diccrel

,

snpci

iiis

ait

:

Sesciiis ijiim qui adliarH

cuin cjus Episiol.i li-gcretur
ni''iidabat
,

cam

iiobis
,

sic coin-

merclrici

,

unum

corpus

efficilur?

El

lcslimoniiiiii

ilc

ul iiilclligeremus
illa

cxtera omnia
prodcssc.

q'iaMivis

Seriplura dcdit quod scripuini csl, ErKiil duoin carnc

m^ignn Dci do:.a, sine
ip>a cst, sola csse
ritati

niliil
ii;

Ulii

autcni

mia

(I

Cor. vi, 15, iC
:

,

rt

Cen.

ii, 2-1).

Dictum cst
liccl, iibi

non

poicsi.

nos crgo vcstrx Cliaalia
alia

eiiiin lioc divinitus

sed dc viro et uxorc ubi

sermoneni decliaiiiatc rcddainus. Cliaritns
,

coiiccssuni

csi, ubi
,

bonesluin cst; iion ubi uiriie,
d.iiiuiabilc.
liciin viri
illicita

est divina
illicita.

alia

liumana

:

alia csi

liumuna

liciia

,

nnii ubi iHicitiim

nnn ubi oinni rationc
caro in pcnnixiioiie
caro in permixlionc

De bis crgo tribus cliaritaiiiius vcl dilcctiotiibus; duoenim nomina babet apiid Latinos, qux gr.cce acyaiKi diciliir; quod Dominiu donaverildicam. Ilxc
ergo pruna est distributlo mea

,

Sicut

aulem una
:

fil

ct

uxoris

sic

una

fit

nicrele

iricis et

ainnioris.
illud

Cum

crgo

uiia

lit

caro
,

,

illiid

quod diiu,

aliani

bu-

tcrreat

,

cxborrcat qnod addidil

Tolleiis

cryo
:

Emeadalus ad

cl.

cb. el ad

.\iii.

Er. rar. l.ov.

membra
Ir»
'

Chrisli.

Mcmbra

Cliristi

nitciidc, chiisliane

(o) Alias, de Tempore oi. (h) Possidiiis in Uiiiiculo, cap. 0, noia

«dMfJiaiutc

Forte, 7'W rliUgiVtr mcrci, ir.

,

:

1551
iiiciiit>ra Clii
li

>•

AUOliSl I.NI KPISCOII
libi

1552
,

iiuli iii

m!i>io,

iii Iti

ailouilc iiiciubr»
Tvtleiis figo

peri? Doiimic

iiupiii

,

ui
,

liJjnri.
3S-.S-.:).

/;«,;;,•., /I,7(^
.\iii.ii(>

C.liiisli

,

«i'ii

ciiiplus 0« saiigMiiii!
,

t'.liri-li.

liia le nilvttin

fccii {l.iic.
liiiiicu
,

xviii

(^liri-

'Hniibra Clirim
11(111

fuiinii

tneintira

ninelticit f llnt <iui

sluiii

;

dosidciale
ille liiiueii

ipiod csl Cliri^lus. Si dcsi-

linrrci

,

Deo liorrd.

doravit

corpuris, qiianlo pliis luincn cordis

CAPliT
ii,'<Tc<i ifi»

IV.


:

i.

Uiiiiiut diviiiu
rror^u.^
, ,

omorem
|ir<irsiis

ilticiliiin

dosidor;iro doliolis?
lius cl.iiiicuius.

Ad cum,

mm

vocibus, sod

iiiori-

non

foiii;)iili(Hr.

oliseero

Vivamiis liono, imiiidiim

c<iiil<>'iiii;i-

vus, (ralres

iiici

ccce

iioiiaiuiis

(|iiod iioii csi,
,

pro-

uius
siiiil

:

uilill

iiobissit oiiiue ipiod Iraiisit. Uoprcliciisuii

misisse Dcuiil
iali:t

t:ilil)us

iiupuniUilciii
,

i-t

dixi^sc, Qiii

iios, qii:uidu slc

vivciimns,

i|u;isi

dilccloros no,

reoerinl

,

luiscrchor coniin

iiou

oos «lamuabo.

siri

buiuiiies s:ccularcs, amaiiics tcrrani
,

sapieiilcs

Facianius lioc ilixi^c Ociini.

Kii.iiu prnmiss:) iiupiitii,

pulvercm
coido
diiliio
,

iiiliil

de c<slu diHTiiies
:

,

auras
liiint

liboras

Uie
lir."»

loliii 4|iii^qiic iiiciulir.i Cliri^ti

cl Bcil jaiii iiiciiitcrtia dixiiia di:

iiaie

orpcntos

rcprelicnsuri

nos piocil

uicrelricis?
Ktciiiin

Non
ircs

f;icil

.

si csl

ilii

,

ati|uo dioturi, si vidcrini iios ista liiimau.i, i^ia

lcclio.

dilcclioncs
,

coiumemoravi
dicliiruiii

dc

loireiin

coiileMiiierc

:

Quid
,

pntiTis?
iie

quid

iiisanis?
ali-

lrili;is iiie, (|u

d Doini:iiis d.ircl
liiiiiiana
,

cssc pro,

Turba

illa

est contradicens
siinl,

c-mis clamot. El

iuisi:de

licila

dc

illlcila

liiiinaiia

de

ill.i

quanii clirisliani
silane
:

ipii

probibent \ivcrc

cliri,

cxrcllcnli .itipic divlna. Iiiicrrogciuus di\inam cliari-

qiiia cl illa

iurba

cum

Clirlslo ambiilabat

cl

lalcni, cl piiuauius auic illim diins liiimanas cliarilatcs
,

vocircraiilem
raiilem
.ib

bouiiucmad

Cliristuiu ac

luccmdeside-

ct dicaniiis ci
di!ii;itur, cl
:

:

Ecre

licila

chariias liumaua

,

(|ua

ipsins Christi
:

boncli<'io prubiliebat.
illos,

Sunt
liciio;

HXor
larcs

lili:e :iii;i'(pic
,

iiccrssiludiuos s;vcu,

lab-s cbiistiaiii el ipsa vita sit
sial.

sed viiiaimiis

vivamus
;

e(rce alia illiciia
,

(pia dilii;ilur incrctrix

i|ua

vox noslra ad Cliristuiu. Stabit

ipiia

diligitiir aiirilla aliciia
liclila
.niite
,

qua
q

diiigiiur alicna

liliii

non

nou promissa

,

la dilij;

lur

u\or

alicna. Dii c

C.\PIJT VI.

C.

C'/(ii'i;Jt

(ransi(us.

Nani ct
llle,

ibi

niyille

le suoicliarilalcs
cligit

;

ciim ipia islanim vis
illa

mancro?

sicriuin niagnuui osl. Traiisiciis erat

quando

Qui

niaucre cuiu

liuniana

licita

,

cum
,

illa

claniabai

:

«piando sanavit,

siclil.

Tran^iius

Clirisii

Iminaua

illicita

non

iiiancl. >'cnio sibi dical

Anilias

iiileiilos iios facial

ad cbiiiiaiidum. Qnis est traasilus
pro
iiobis

lialico. Si aiulias liabcs {idiiiiucndo ad le ditccliuiiem

Clirlsii? Qiiidquid
traiisitiis ejiis esl.

leniporalitcr
:

periulii,

incrclricis
li-jbilal,

,

iiijuriaiu facis i.nim,;.-ni

matrona(|uia

,

i\\ix ibi

Naius

est, Iransiit
:

niimquid adliuc

diviii.e cliarilali.

Pulo cnim,
,

si

lioinu

nascilur?Ci'ovii
Siivit
:

,

iransiil

numquld adliuc crcscil?
:

foiijiii^atus bis, ct diligas

meretricem
,

noii luiliis uic-

iiiiinqiiid

adliuc su^il? Dofcssus doriuivit
?

r<Mriccin in
lua.

doiuuin tuani

ut liabilct

cum

inairuua

nuiiiqiiid ;idliiic

dormii

Maiidiicavil ct bibil

:

num-

Non usquc adco
(|ii.i'ris,

progrcderis. Tciiebras qiiaMis

quid adliuc facit? Postrcmo prcnsus cst, vinctus csi,
verliciatus csl, spijils ciiroiialiis esl, alapis ra-sus esi,

laiebias

tiirpiludiiicm
,

nou

prolilcris.

Sod
ipsi

ct

qui noii lialK'ut uxorcs
cciiliiis :iui:ilures

ct suiil nicrctricuiu quasi ii,

spntis

illliiis,

ligno susponsus, occisiis
:

,

lancca pcr-

(idco dixi

Qiiasi
;

,

qiiia

cl

da-

cussus,

scpiihus rcsiirreyit

adbuc

traiisit. AscciuJit
:

mnaiiliir.
noiuliiiM

si

jani

siiiil

ndclcs)
si

puio

ipii;i

cl adole.^ccDS
,

in rcelum, 6cdci

ad dcxtcram Patris
»iodo
le ill>iiiiiual.

siciit. Cl;iiiia

li.ili'-iis

uxorcui,
arc cniu

diligat iiioretriconi
siia
,

noii
facit

quaiilum poies
qiiod

:

Nam

ct

iii

eoipso

cain

f.K il

balii

surorc
iic

non caui

Viibum

ervi upi/d Deiii», uiiqite siabai, qiiia iion
er/il

habibirccum niairc sua,
piidiciti;L,

injiiriam facial buman.i!

niiit;<balur.

Ll Dcu$

Veibuii

:

el

Verbiim caro /apassa esi
;

iic

unciid:il dcciis sangiiinis sui. Si

crgo
,

cimi

esi.

Caro pcr imi sJlum uiiilu
stcill.

fccii, ol

noii

r;icis
,

li..biiare
c;iiii

mcroiriccni,
tiia,

qii;iui

diligis

cum
dilc-

Verbuni

Ipso VeHio cor illuoiiiiaioi'
siiscciit
,

qula ipso

niatre lua

sorore
;

uc,

siciit
iii

di\i

,

oncndas
tiio

Vorbo caro,
liuui,

qiiain

lioiioraliir.

Tollo Vcr-

dccus

saiiguiiii'^ tui

facis babilare

corde
,

quid est caro? Iloe esl qiiod tua. Caro aiilcm
el liabi-

ctioneiu nicrclricis cuui dileciiune Doi

et o/Toiidis

Cbrisii ut bonorelur, Verbuni cnro fiieium esl,
laril iu

docus

saiiguiiiis Clirisli?

uobif{Joan.

i,

i, 1.1).

Clauiemuscigo,

ct

bcne

C.XPUT
IkMiiu,
iiiclius

V.

5.

Z-iici» iiilernce

amore

exenifito

tad

vivanius.

ttiimandum bcne tivendo. Conlradiclio
niliil

miiiidi.

Aiuale

CAPUT

VII.

7.

Ditiganlur parenles, *ed

i>lut

melius

iiivenitis. Auialis
:

argcniimi, quia
aiii

Clirisius.KmMr
cisi s;«;culariter.

filios

^esiros, auiaie eoiijugi-s vesiras,

cst fciro ct aTainciilo
:

ainatis pliis

iim

,

Nnni sociiiKliim Cbrisiiini amare do-

(|uia uielius esl argeiito

aiualis pliislapidrs prctiosus,
:

bciis, ui cis
nisi

secuiidum
Cbrisliim

Deum

illis co:iS'il.ilis,

el uoii

in
si

qiiia ei aiiri prciiiiiu

superant

aniatis posireiuo isiaiii
i

(liligatis,

«i oderilis

iii

vo>tiis

lucein,qiiam diiuitlere formidat onmis q
tiinel
;

iiturleni

Cbrisiiiiu

habere noliierint. Ipsa eiiim est charilas

illa

aiiialis,

inquam, idaiu luccin, quouiiido caiu
iiigciiti

divioa. Njiii quid eis prodorit transiioria el iiiorlalis

ainore

quodmu
,

desidcrabal
,

,

qiii

posl Jesaiii

chariuis vcsira?Tanien (piandoct biiiiiainiu^ diliKit.s,
plus Cbrisium aniate.
reui
;

rlaui;ibai

Uiterere mei

/Sti

Datid. Claniabai cx-ciis
iic

Non

di(»i ut iiou

diligas

iixodili|>lu«

Chrislo

iraiiseuiile.

Melucbai cuiin

Iranskel

,

ct

sed plus diligc Christuni. Noii dicu ut iion
lilios;
iio

non

saiiarci.

Lt quanium clainabat?Ut lurba probi,

gas patrcm, r.on dlco ut iiou diligas
dilige Cliristiiiu.
isia vei
iioii csl

sed

bcntc non taccrol. Vicit contradictorcm

teuuii Siil-

Audi

illuiu

diceiitem,

inca piile*

vtiurcni. Olistrepciilibus lurbis et clauiarc prubilicntil>u»
,

ba

:

Qiii

amal luilrem anl
(

malrelii pliu

fimn

ih«.

oUlii Jetus, vuc.ivit euin. cl dixit ci

;

Quid

vis

nie (iigiiiu

Vu((A. \, 37). Qiiaiido aiidls,

it.Ki

,

)5SS
esi

Sr.r.MO (XCL.
fiincs?

15U
t

mediyhus, non

De

(juo dicilChriitiis,
:

Non
(

licla

nosira

rcsnncxit pf0i;lcr jiiriif.aiuoncm w,-

esl
ulii

ms

(tigmis,

wm esl ciini
illo

illo

qni cuin
os c,

illo mtii
linit; sint'

ril,

slriim (l\om. iv, 2;i).

Qui

i

igo cuiilra iiioni» vclnsi.,.
,

cril? Si

noit anias cuin

illo

illo

lcin attulit vit;e noviialeni

i,se

conln vctns iieica-

csse. Qiiaro limi! siiie

fssc? Qnia
Et
iilii

cmn

dinliolo

luni opponil

novum

niandaliiin. QiiajiroptiT qni-.qnis
ii-

fris, si cnni (.;iirisio iion

fiicri.';.

cril ilialiolns?

vclns peccatiiin vis exslii g^tere, inand.ito novosxst
giic

Audi ipsnni
ratui

Clirisliini
cl

:

Ile in igiicm wternum, qni pa-

ciipiditaicm, et

ainplcclere

chariiateni
;

Sicnt
ra-

«r diuboto
essc

angitis cjui(Mallli.

xxv,

41). Si igiie

cniin radix oiiiii:uin maloiuni esi cupidila.s

iia et

ca-li iioiiaccciKlriis, igncni tiine
fiiii.is

ychcnnaruin. Si non

dix onininni

bononim

est charilas.

iiiicr .'\iigi-los

Dci, linie csse inter angelos

2. Charilate docliiiia

ScriplurarHm tola
et latiindiiicni

po^.sidetur.

(lial)rtli.SI
lt;rtrs

non

ani.is

essc in legno, liine esse in caniii>«

Toiam magnimdincm
iiiunujiie diliginins.

divinnruni clo-

ardcnlis

irtexstingiiiliilis, scnipiterni. Viiicat in
',

qiiiorum secnra possidci cbaiiias, qiia Dciiin pmxi-

le pi-iiis tiiiwrf

et ciil ainor.

Timor paedagogns
,

sil,

Docol
Diligti

nnn

i)>^c

ih lc

reinancai, scd le ad Gliaritateni

quasi

Magistcr, et

dicil

:

cniin nos cupL'siis unns Dmiimiin Deum tuum ex

M

knagisirniii

pcrducat.

lolo corde luo, el

ex totn aiiimu lua, ct ex tula uienie
liium sicut tc iiisum.

SElWlO CCCL

tua

:

et

diligcs

(n). diiobiis
(fc).

pToximnm
uiiivcrsa

In

hi»

prceceplis

Lex

peiidcl,
v.icat

et

De
\
.

PropluUt

Uiaiilate,

ii

(Mttllh. xxii, 57-40). Si cigo
iias Siinclas

iioii

onincs p;igi-

Chnrilalis

Ims. Pcr cam divina doctrina $ine er-

perscrulari, oiiinia involiici a scriiioiiuni

Tore coniprriienHitur, sine tabore cusloditur.

Mandatum

cvolvere, oaiiiia Scripinrarnm sccrcia peneliaic; icnc
cli:iritalcm, ubi pcndeii: oninia
diilicisli
;
:

novum

[(icii<nS

liotninem

novum. Divinarum Scriptura-

ita

teiicbis qiiod ibi didici^ii. ct

ruin innlliplicem abiindanliain, latissiniamquc d"Ciri-

lcncbis eiiain qiiod

nondum

Si

iiam.fiMtresinci.sincnlloerrorecompreliendit.etsine
ullo laboie cnstodil, ciijns cor plenuni cst chariiale
:

cnini nosti ctiariiateni, alii|uid nosii

unde

ilinti

pendct quod forle

iion nosti

:

ct in eo ((uod in Scri;

diccnle .Apostolo, fteiiiuido auiein tegis charitas (liom.
Xlii,

piuiis inielligis, cbarilas patct
ligis, cliarilas lalet. Illc

in

eo qiiod non inlel-

10)

;

cl

aHo

loco, Fiiiis a^tlem pr^Bcejiti cstcltaritn»

itaqne leiiet el qiiod patcl ct

de corde
(I

/inro, et conscienlia
I,

bona ,

el

fnlc
ti,

non

ficlu

'

qiiod laletin divinisserinonibiis, qni cliariiaicni lcncl
iii

Tim.

K). Qiiis cst anlein finis
? et

pnccCi

nisi prac-

moribns.
3.

cepii ailimptclio

quid csl prxcepli adimpletio

Chariiutis

prwconiwn

proseqiiiliir.
,

Qiinpropier,

nisi lcgis plcnitiido ?
tcffis esl
€.•1

Quod crgo

ibi

dixit
,

,

Pleniiudo

fraties, seclamini ihariiaiem

diitce ac salnbic
ettl
,

vm-

chaiilas

;

lioc eti.ini hic

dixit

Fiiiis priecepti

ciilum nientinm, sino qiia divcs p:iiiper
qiia

ei cuin

cliaritas. .N<'C dubitari ullo

mndo
est

potcst,

quod lemDicit
).

paupcrdivesetit. H.^c
prospcriuiiibiis
hi

iii

adversiiitibus tolerai,
in

^iliim

Dei

sit

homo
,

,

in

quo

liabilat clinriias.
( l

in

temperat;

dmis passionibus
tcnlatione tuiisI.t-

riiim el Joannes

Dcus ehariias

Joan. iv, 8
cliaritatis

ftirlis,

bonis operibus

liitaris; rn

H;cc antem dicenles Aposioli et nobis
Cclleniiain coniincndanles
,

exiiisi

siina.inhospllalitatelatissima; interveros fratns
tissim.1, iiilcr falsos pnlienlissiina.
liciuin grala,
iii Iii

noii

ntiijuc

aliud

,

Abcl pcr sacriiii

qinkl coincdcrant,

rnctiiare potucriint.
,

Ipsc qiiippc
cliuriln-

Noc pcrdibiviuin «ecnia,
Moyse

Alir;ili»

I>oiniims pasccns eos vcrbn verilntis
tis,

verbo

percgriiiaiionibus fidclissina, in

inlcr iiijnrias
iii

qnod

nsi ipsc panis vivus, qiii de rocto desccndii,

lenissima, in David tribulaiioHibiis raansuciissimn.
iribus pneris blaiidos igiies iniKicentcr e\spectat
:

Unndatum.

inqnil,

nomonrfo

vobis, uldiHgalis inviceni:
eslis,

in

etileriim,/n hocscicnt oiimes quia disciputi mci
si vos iiivicem ditcxeritis

BJachabxis saevos

igiies fortitcr lolijrat. C;ista in Sii-

(Joan.

Xiii,

51, 55).

Ille

cnini

saiina erga virinn, in

Amia pnst virum.in
liumana

Mari.i pr.cliiiinilisiii

qni venit pcr cnicis irrisioncm cariiis pcriniere cor-

tervirum. Libcra

in

Paulo ad argueiidnni,
:

ruptionem,

ei

veustaiem

vinciili niortis

nostrx su.c
fceit lioini-

rclro ad obediendum

in Cliiistianis

ad coii.

ninrtis novilaie (liSsotveri', inaiidato
nciii tiovnin.

novo

fitcndum, divina
qiiid

in

Christo ad

ignoscendum. Seil

Res

eiiiin

veius erai, ut honio morcrciiir.
res nova facla

Qi;od nc seir.per vaWrct in lioniine,

de cliariiaic rnajus aiit ulierius possuni di ccie, quain quas per os Apostidi laudes ejus inional
Doniinns, snpereniinfntem viam deinonslrantis atijue
diccntis
:

ego

osi,uiDeiis ninrcreliir. Sed quia
esl,

in

came mortuus
vitam divini-

non

iii

divinitate, per sciiipilernam

Si linguis

homiuum

lorinnr ei

Augelorum,

talis iioii pcrinisil
Iia(|iic,

cs'e scmpitcrnuni inlerituni cariiis.
.\p;)Slo!us,

sicut

«ilicit

Morluiis cst proptet dc-

charitutem autem non habecim, fuclus sum ceramcnlum sonans, aul cijmbutum tinniens. F.t si liabuero

sic in Mss. At in cdnis : irntat in te jyiua timor. * liic iii (iriiis eililis addilur : ii eigio non vacat onines
'

pa-

giiias
ities

sciiptmiirum emlvcre, tcne eliaritatem,

el in

ea ime-

omnrm

Isto Iix^o,
pi^riliir.

.viailiam. <)\\x scnteiilia in in;iuuscri|iiis noa sed alio Uinlum inlra cum iionaulla varietate ro-

sarramenln, et onincm trmnem fidem, ila ut monlcs transferam, charitalem auteni non habeam, nihil sum. Et si donavero omncs fucultales meas, et si disscientiam,
tl si habicero

propheliam,

et sricro oniiiia

tribnero

Enieiidalus ad duos e. et Par. Lov.
(ii)

duos

l.

ad cb. m. el ad

.\m. Fr.

piis

mcum

omnia mea pauperibus, et si tradiden corul ardeam, churilatem aulem non A«-

Alias, de rempnre 39 et in lomo nono. (b) KxsUil in lliie Excer[ toi-mn F.ugyiiii cuni litulo, « Dc » laiid'' cliaiilalis. » Sic eli.iin vocaiil Beda pt 1'lorus ad l

beam,

chiirilns
aifii

Iav. xiH et XIV , ol ad CiDO' «'^^d intyrpolalus

I

lini.
ilii
,

i.

I

i'j,'enatur oliiii

et in

toii.

i

mihi prodesl. Charitas magnnnima est. est. Charitas non (Pmululur, non verperfim, non influtur, iion dehoneslalur, non
niliil

benigna

e! Frvanii

ceusuva

rciirohaiuj;.

qiiwrii qii<T5uasunt,Hon irritutur, nontogiial maliiin,

,

«555
tfon gniidet

\tCUSri.M EPISCOPI
tvwr
ifiiqiiitale, ioinjniiit,:!
"iiiiii.i

I5M

nutem

verilali.

riim alieiiuruni comparaiionegauJebat. Utilius auiein
illi

Omiiiii tolernt, nmiiia ciWilil.
fert.

s;).'ni(,

oinnia suf-

crat, quoiiiam aJ mcdiciim vcncrat, ea de qul,

Chariias

nunqunm

.

ndil (1 Cor. xiii, 1-8)?

QnaiiU

bus a-groiabat

sacraesl isla? /Vnima liiieranm», proihclie viriiis, saliis, scien ir siiliJamentum ', liJei fiuiiienloruin
eiiis, disiii.e

larc a vuliicnbus suis

conniendo monstrare, quani dissimuei de cicalricibiis alienis au'
,

dere gloriari.

ISon crgo
,

mirum

fi

pulilicanus in;<gi»

paupcruin, viia morienliiim. QuiJ Uni

curatiis abscessit

qiicm non puduii o-.tendcrc qiiod

iiiaUiianiinum,

qnam

pro iinpiis imiri

? qiiiJ

Uin

lic-

dolebat. In rebus qiiippe visibilibus, ut excclsa quisqiie

iii^nuin, iiiaui iiiiniicos diligcre? Sola est qiiam foliSola esl <il;is alicna non prcniil, qnia noii xiiiulalur.
iiuaui
felicilas
siia

continuai
sit

,

iii

cxctlsiim

erigiiur

:

Doiis aulen»
,

cuin

umiiium excollcniissimus, non clalione
:

scd

non

exlollil,

qnia non inflalur.

humilitate coniingilur. Uiid.! prophcta dicit
esl

Propt
,

SoUi csl qiiam coiiscienlia niala non pungii, quia non
agil

Dominus
:

his qni obtiivcivnl cor

(

Ptnl. xxxiii

19).
,

perpcram.
csi
;

Iiitcr

opprobria secuia

esi, inicr odi.i

Et iicrum

Excelsut Domimis,
{

et

humilia rctpicit
,

et

bcmlica
nocciis

:

iiiicr iras placida cst, inler iiisidias in-

excelsa a tonge cognoicil
i|isn

Pinl. cxxxvii
Illa

6). Excelsa
,

inicr iniqiiitaics gcni(>ns, in vcriiatc rcspi'"•' fo'"'!"^.

posuii pio supcrbis.
ista

ergo respicit

ut allol-

lans. 0<''J

noii

ad rctrilmcnjas, sed ad
illa

lat

;

cognoscit

,

ut dojiciat. Cuin
s:itis

enim

ait,

quod

non tuiaiidas
lali,

iiijnrias?

Quid

fideliu.*, iion vaiii-

a longe cxcclsa cognoscii,

ciim ostcndll

liuniili.i

sed a-lornilali •? Nani ideo lolcial oiiiuia
cieJit oniiiia
liic

in pr;c-

do proximo allciiderc

:

ipsiim

tamcn Dominum exDcus arrognns non

senli vita, qiiia
fci-l

dc futura

vita

;

cl suf-

eelsiim csso pr.rdixit. Solus ciiim
e.^l,

omiiia ipi;e
ibi

iinmiltunlur, quia spcrat
;

qiia;

promiitiintnr

ineriio

omnia nnnquam cadit. Eigo

qiiunlacumque sc prx'dirationc laudavcril. N<iu
super'iia
:

ergo sc arbilrclur ab oculis Dci abscondi

scctaniini cliarilatc-m. cl cani snnclccogilaiitcs affcrio
rrucliis juslili;c.

Dous ciiim cxcclsa cognoscil. Nec
jiincUm puicl
qiiis
:

se rursus

Deo Cim-

El quidquid ubcrius, quani cgo diiii

excelsa ctiim a longc cogiioscit. Quis-

cere poiui, vos invcneritis
in vcslris

ejus laudibiis, apparcat
scnilis

iia^juc

pccnitcntia!

rccusal

humilitnlem,

Oeo

moi ibus. Oporlcl eniin ul

scrmo

iioii

propiiiquurc iion cogiiat. Aliud est enim levare sc ad

&olum silgravis, scd eliam brevis.

Douni
(«).

;

aliiiJ cst
,

ievare sc coiitra

Deum. Qui anlc
est

il-

SER.MO
De

CCCI.I

liim sc projicil

ab

illo

crigitur

:

qui adversus illuni

se crigit
ulililulc ageiida' pacnitenlia-,
)

,

ab
,

illo projicitur.

.\lia

enim

solidilas
Qiii foris in

(b).

necrssnria.

C.APUT PiUMUM. Deo excclso
qniil data.

magiiiiiidiiiis

alia est inaiiiias

inflaliouis.
eligii

1. P(enitenli(e liumililas

qnam
Lex

li:mcscit

,

iiitus

labescit.

Qiii

abjici

doin»
;

liumilitale propinqunlur.

Dei, mngis

quum

habiture in luhernaculis peccatorum
ut

nd
ti.r

Qiiam
,

sil ulilis ct

ncccssaria

popiiitcn,

eligil illiiin Doiis,
liil

inhabitcl in atiiis cjns

;

el

iii-

medicina

facillime

bomines

inlclligunt
est

qui se
,

sibi

assumeiileni
iii

j|!c in

scdem
cl

boaiiintis assiimit.

homines es-c nicmincnml. Scriplum
tupcrbis
»T, 6).
resisiil
,

enim

D.tii

l'nJe

Psalmo su.ivissime

vcrissime canilur,
ahs
te
,

IminiHbus avlem dal graliam (Jacobi
in

BenlHs vir cujus
put''S eiim
qiii

esl susceptio ejus

Domine. No
;

Ei Dominns
,

Evangelio dicit, Quouiam
;

iiui

se liumiliai scmper jaccrc

cum

di-

te exnllnl
lur
:

liumiliubitur

et

qui se liumilint, exnllabi-

cium
nf-m
ralcs

sil, ^'.ra//u6i/i(r.
iii

El ne opincris ejus cvallaiio-

mai;isqiic jiistificaius dosreiidil
ilk-

de tcmpln Pnblisollicitus
,

oculis boiiiiiiiim por siil)limila!es ficri corporiiiii

caiiiis

pe<cilorum cnnfcssione

quani

;

oiiim dixissol, Beutns rir, cuiui
le,

esl

sus-

Pliarisams mcritnrum cniimerarione sccurus. Qiiamdicens : Gralins vis enim il ipsc gralias egcril Dco,
lihi

ccplio ejui abt

Domine

;

consoqiicnlcr annexuil cl

ostcndil ejusdem susccptionis celsiludiiiom spiritua-

ago
,

,

Deus. qnouinm non
udulteri
bis in
:
,

injusti
isle.

rnplores

Jejuno

sabbalo

,

sum sicut cccuri liomines, qnumodo el publicanus ; decimns do omnium qnippr;claius
est
ille,

lem
viitle

;

Ascensus, inquil, in cortU ejns disposui;
pluraiionis
,

in

con-

in
?

locttm

quem

disposiiil.
iii

Ubi orgo

di^posuit asccnsus

In cordc,

convalle sciliocl

eumqne

possideo
slabat

laincn
iicijiie

ei

qni de

phirntiiinls. IIoc cst. Qitise huiniHai,

csaliabilur.Sk;

tonginqiio

,

oculos audebat ad ccelum k-

ut

ciiiin

ascoiisus cxaliaiioiiom

indicai

ila

vallis

vare. sed pcrculicbnt pectus
pilius esto inilii

suum, dircns
(Luc.
xviii
,

:

Deits

,

p:o-

liiimilitalem, et convallis ploralioiies. Sicul ciiim
iiioi

ro-

peccalori

enim
'

ille pliari.s.Tus
:

lam sua saniiale,

10-U). Non quam morbo-

pcBniloiUia; dolor e>l

;

iia

lacrynvc sunt lcstcs
cl dicil
:

doloiis.

Optime autcm
dnbit
,

scquiliir,

£(«iiii«

Qutintu ert i<m nniiiuirmn salus, scienlia: soUdaE.lili menlum. Nos liic scipiimur (snlkvs iiiauiisciii tos. !<•» sic Mss. .\l oiliii ijuid illa 1'niHiits, rwn eanilute. sed
:

(>oiii(iii-/iDii«'iii

qui legem d.dit \^Psal.

ixxxni

11, G, 7, 8).
ostondoi<'t

Ad
lc\

b<ic eiiim
,

lcx dnta esl, nl vulnora

''

fitfitc

pcccalorum
d.ila

qu.c graii.c bonedidio siinaul

ftnciidaius ad duos cl. ad
l"Jr. I.ov.

f.

gr. [>h.

r.

rm.
,

s.

eiad

.\in.

rcl.

Vr

Ad
lioc

lioc

esl,

siipoibo inlirmiuiom

(«) Alias,

i)0

iiilcr Homilias quiiiquaginta

ot

m

lomo

siinm nolain faoerel, iHlirmo poeiiilciilian) siiadercl.

in l<imo 9 rooniliris muliis niulilus a|uJ ((.) fxslalal .•oiisuil plutrasiiiuiii, i|uilnmc.l siil>si'.iu.Milomlia:Ulum siiis sauo ol il.^olrtrinmiii .liscroi aro ab Muiisliiio. s.-d luili.io. Nolal ulruiilmislro liaiii uUTijHO li:il)ol Oi siiliiiu.
i

Ad

lcx dala csl

.

ul diceremiis legcnx
.

in conviille

plo-

ralioiiis,

Video

tiliiim

iii

niembiis

meit repiiine in

nntiniem legi menlis
peeenli
.

mea

el

capiimmlem
inKis
:

U^e
plrt-

iiiio
l

siHin.ini l-osji.lins iii a(|i.-llaMS .lilirum uiit i.rioroiii s:o|i« cilal 1 l.rus . * .. ..>«:I1l ^tllllllll soiiiiouoiii laiuoii sa|iiimt :.d I "ir. v oi vi. olo. i.iloulia
'

oodow

liidiotili oa|.ilo

8.

Mqiio de Cic-

qun^

cst
,

in

membris

ol

cum

ipso

inlu olniiiar.oiiis
tteeuip.)!.

/ii/V/i,r

ego liomo

! i/ni»

im.-

libembit
oiai»-

ii(,vr!>illinVHlil..,|Uoiij;,

iil

i

f.

>

>:>

i,

'."i.'s

moaim

vcali»

ino

lii

liiijni

'

ot succuircr>'l iiol

i' ,

kju.lu.u

r.

..'nuoH-it

t

,

1557
dieiiie illo nui erigil ciisos
,

SEKMO CCCU.
solvii conipcdiios
)
, ,

V^Zii

illti-

qiiod

scripiiun csl,
,

quod otlnm
,

(|iilsqiie in

se scniii

minat cxcos

(

Psal. cxlv

,

7, 8

qraiia Dei per Je-

adliuc

duni

in

hac

vita cst

corpiis

quod corruinpitur

$um Chrislum Dominum nottrum

(

liom. yii,25, 2o).
tjenera.

aggravet

onimam,

e;

dopriinat /rrrfna m/ia6im«i'o icn,

CAPUT

II.


,

2. Tria

p(enitcnli(v

Prima
actio-

iiim multa cogitnntem {Sap. ix

15). Qiiod tunc in

illa
iii

pocnitentia, ante Baptismtim.

Tres

suiit

autem

boatitudine

qiiia iion eril,

cuin absnrbcbitur niors
;

ncs pccniieiitix
gnoscil.

quas

mccum
Lna

vcsira Eruditio rcco-

vicloriam

(1

Cor. xv
'

,

54)

qiiis

dubilcl in qnaciimquo
,

Sunt enim usitatx

in Ecclesia Dei, et dlli-

lemporali feiicitate

verseinur

poenltere

tamen nos

gontcr atteiidentibus nota;.
niiiiem parlurit,

cst (juac novuin ho-

dcbcre

linjiis vii;t

,

ut«ad illam

incorriiptionem toia
eil;ini

doncc pcr Baplisniimi salularc omflal aliiiitlo

avidltaift
stoliis alt

curramiFS? Inde est cnim quod
:

Apo-

iiium prxlorilonini

peccaloniiu
,

:

ul

l.iti-

Qtiiiiiidiu

sumiis in corporc

,

pererjrinnimtr

qiiam pueio na(o dolincs tr.nscant

qnlbiis visccra

a

urgcbantur ad
i|iial(ir.

parluin

,

cl tristitiam hctitia consejani arbitcr voiuntalis suo;

Oinnis cnim

(|iii

Duininu : pcr lidein eiiiin ambulamus, non per specicm (U Cor. v, 6, 7). Qiiis crgo rcitinai aiqiie opt:it ad p;itrlnn) remeare ot illam spccicm qii,x> cst f;icic
,

consiitutus esl, ciim acccdii ad Sncramcnla fidcllum,
nisi

ad f:icicm

coiitoiiipl:iri,

nUi

(|uoin porogrinationis

.sii;e

euni

pccnileat vitx vclcri!:,

iiichoare.

Ab

liac

[laeniteiitia
:

,

novam non polcst cum bapiizantur, soli
ciiini

p<Biiiiuorli ?

Ex

qiio di.biie poeniteniis, etlani
:

vox

illa

miscrabills eniinpit ct soiiat
giinatio

Ileume! qitonimn pcreliiliabitan

parvuli sunl

immunes

nonduin

uti

possunt

mea

loiiginqua facta est. Et ne piites iiondiim
,

libcro arbitrio.

Quibus tainen

ad

consecrationem
Pi-

fidelom ista loqui
tabeniaculit Cediir
piicipcus
;

vide quid scquitur

:

in

reniissionemque orlginalls pcccati prodest eoruni

:

cuin his qui oderunt
,

pacem

,

eram
valde
,

dos

,

a

quibus olTcruntur
,

;

u( qunsciimqiic niaculas
iiail suiit
,

cttiH

Igqucrer eis

inipugiiabant

me

dcllctorum pcr alios
ruiil
,

cx (piibus

coiiir;ixe-

(P«o/. cxix, 5-7).

Non solum homiuis

fidelis

scd

alloriun etiam

iiitorrog.iiinnc ac
(|iiippi' in

respoiisiiuic

ctiam cvaiigelista; firniissimi el mariyris
li.rc verb;( suiit.

fortissiiiii
:

purgentur.

Veiissime

P.saliiils
ct in
).

plangitur

Nam
,

inde cst ciiam illud Apostoli
hiijits

t.cce in iniquilate concepttts

sum

,

peccatis matcr

Sciiiius

enim

,

quia etsi terrenanoslra doiniis

Im,

mea

tiie

in utero aluit

{

Psal. l,

T
iii

Ilein

qiiod scri-

bitalionis dissolvatur

adificalionem iinbcmns ex l)eo
,

ptuin est, non essc

munduni
vlla diei
).

coiispoiiii Dei,

ncc

domitm
in lioc

iion

nianu faclam
,

wlcrnam

in

caelis.
,

Eteniiu

infanlcm
(

,

ciijus

est

uiiiMs

supcr icrrain
,

iiigemisciniii.i
,

hubitacutum
: si

nosirum

qnod de
,

Job

siv, i, sec.

LXX
,

Exccplis ergn lalibus
illa,

dc

ca'lu est

superindiii cupienles

taincn et intluti

non
,

quorum

ordiiic ac merito in fiitura

qua; promit-

nudi invcniumur. Etcniin qui
ingcmiscimus gravali
pcrvcsliii
, ,

snniiis in

hac habitatioue
spoliiiri
,

tltur, sorte

sanctorum

volle anipliiis
;

quxrcrc, ho-

in

quo nolumus

scd su-

ininum modulum exccdit

pic lanicn crediiur cis
,

ut iibsorbealw inorliilc a vila (II Cor. v, 1-i).
iiiiii

prodesse ad spiritualem salutcm

quod

ecclesi.isllc:)^

Qiiid ergo ciipiiniis,

ila nnii es.sc

ul

nunc Sddius?

auctorilalis per totuni orbein tcrrariiin tani lirino ro-

el qiiid liigomiK-iiniis,

iiisl

pocnliendo
,

qiiia ila stinius?

bore cnstoditur

:

cxlcrorum bomlniim nullus

tr.uisit
,

Sed qunndo
liita
,

ila

non

eriiiius

nisi

lerrena doino reso-

ad Christum

,

ut incipial esse qiiod non crat

ni^i

ut coelostoni habilaiinncm et aiiimo et ciirpore

ciim pcBniteat fuisse qiiod crat. llxc prima pcenilcntia

loiius

homiuis inimulatione sortianiur? Quaprnpter

pracipitur Jud;(;is

,

diceiitc apostnlo

Peiro

,

Pa;-

et sanctus

Job non

ait

esse teniationem

iii

liac viia
,

,

nilenlimn agite, et baplizclnr uuusqiiisque Vfslnim in

sod haiic ipsnin vitain tentationem dlxit csse
(piciis
:

ita lo-

nomine Domini noslii Jesu Christi {Acl. ii, 38 ab ipso Doinino imperabatiir, cum diccrct
leniiam
{

).
:

Talis
Pa'ii -

Niiinqiiid iion teiitatio est vita
iii

liumuna super
lioiiiinis

tcrrain? Qiio

Inco etiam mysterium lapsi
:

atjite,

appropinqunii
li;ic

eniin

regnuin

cacloiuiu

inlrabililer toligil diccns

Tanqiiam servus fugicns dovii,
1
,

Slattli. IV,

17). Dc

eliam Juanncs
el

B;iptlst;i, |)Ie-

niinum suuin
scc.

,

et

conseculus umbrnin {Job
eiiiiii

2

,

nus
iiiiiii

Spiritii sancto,
ila dicit
:

preoursor

praTaralor
,

vi;o llo-

LXX).

N(i!i

bxc

vita

diccnda csl poiius,
fdgitlvus

Generalio viperaritm

qiiis osleniiit

vo-

qiiam

luiibr;!

vitx.

Noc imnierito

Adam
,

post
le,

bis [ugere a
paeiiilenlia;

venturu ira ? Fucile ergo frnclum dignum
iii,
Ti.

oironsinncni pcccaii abscondit sc a

f.icic Doniiiii

{Id.
III.

7, 8).

clus

foliis

arbnnnn
umbram.

,

quibus opacanlur unibrncu'.i
.luiim
,

CAPUT


,

Allcia pKnilentia
liiijv.s

quw
est.

hic

omnium
,

liinquani fiigicns

Dominum

sii

ul dicluin csl

,

ct

fst ac pcrpetua.

\itce

pocnitere

nos debet

tiuia

consecuius

eorruptioni el
pcenilcntia cst
qiia in

tcntationibns

obnoxia

Altcra vero
,

i. PceniUntia: humilitas eliamjnstificulis

necessorin.

cujus atlio per totnm
,

istam vit.im

Qiianlunicumque juslis

,

non gloriandi

,

sed pocnitcndi
vcrbi

carne moriall degimus

perpctua supplicatioquin

cautam scmper odesse. Dispensaloribus

Dei

ct

nis huniilitate

subounda

est. Prinio,

ncmo
,

vitam

Sacramcntorum unde
ad hoc dicia
siiiit,

poenileiuiiv

caitsa.

Quoc uiiivcrsa

a-ternam, incorruptlbilem, immortalemquedcsiderat,
v.Wi

ne quis per Baptisinum ({uamvis

eum

vitic bujiis

lcmporalis

,

corruptibilis

mor-

jusiiflcntus sit a prioribus pcccatis,

tamcD superbiro
altaris

tullsque poeniieat.
vaiii

Non
ibi

eniin sic quisquc in viiam no-

audeat,

si niliil coiniiiittat
,

,

unde ab

conmiii-

persancliflcaiinnemBaptismi nascliur,ut qucuideponit
oraiiia

nioiie scparetur

qiiasi

jam de

plciia

securiiate

se

admodum

peccata prxterita

,

ita

jactans
'

;

sed potius scrvet hiinulitatem, quac pcne uiia

eiiam slalim mortalilalem ipsam carnis corruptioueiiiquc dcponal.

Mss. careiit verbo, feticitate;

proquo

torle

suprlcnduin

Quod

si

non

ita est

,

rcstat ut illud

fuisset, vita.

, ;

15S9
ilisciplina clirl^itiana

^-

aC.LbTlNI tMSCOPl
et ciiiis
,

ISfO
,

Mt

:

ncc

&ii|.ci'bi:it l'.<ri'a

(<sse esl oxisl.int

iit

i.slend.iliir
((iii

boinlni
aiit

quoj

lioino
,

{lciii. X

,

9)

,

doiicc isla

lua lnla
itlvce,

liaiibi-fit

in

quu

vA. Nua
:iut

iia snliiopat \n oiim
iifipia

ouiuse irruit
;

f)frlranseunl
tliiarenleii
«'sc.ini

onmct benice
eicam

catuU lconuin rutjii-uUs,
cni, ^l
,

inopporiiine
,

ecactu^ peiii
,

aiil

iie^i.liu

a l>eo
l|i$e

iiii (/'ui<.

).

Iti

iKiin

suo

ciini ui niajore oociipalns es
;

iitdillcrciiter U;igi-

Job

peiifis esi,

qiii liixit

Tailaiioe$tvila
,

lal snbtciiiri

aul
,

iii

V4'rbo iiiauiresta' juslili»; rcsislil
iniseiabili

liumima
iiii|iiil,

su;ii'r

lerram. Eli:ini l)on)inu<;

lit

Iim

tioclc

,

ca'ca

cupiditiite

aut

ijrdilate.
.

Noii dut
inxi iuiioii
,

poilutmil snlwias veiarevos sirul Ifiticunt (Lur.
(}ii>s iin.|iiu

tj>iii|.|naiii

iiiiiplius xet
i|na.)i

iiiinus qii.^tu uporlel

XXII
<^ui
iiiin

,

il).
ii('ii

sani! ni'Miiis
sic

iioii iii;{CMiiscal T

qiMliir amplius

op^is esl, aiii tuni eiiani

por

i'flciiii(nii;iiii

esse displireal? Qiiis
ilivii')

cpi.s est. Spicioii eniin pcdcs ev.tiigiiitnHiium pncein

lotit

l.iiii.|iit:i;c

sii|iplii'ans

atijiiliniu
ist.i

se

eviin<jctizanlium
ierr;i sli
(':i

bvnn {llom. x,
.

-13).
ipi

Sed

l.inion
iii

dc

exuiKliliil>':ii

\

r.i'l»Ml, (Iniiei' (r^inscit
;ii(|(ie

(iiiiiiis

leii-

piilvereiii eonir.iliniit
,

^:im'

jiid:cii|ni

lalioiiiim nial( rics

ninljra U'rrcii;i

:

el

ille

qui

eiHdin

cxciitiltit'

(pii sibi iiain' exlidiitKiiiein

|>ervcrsa

niii.quani delieil, ctiaiii niiliis iliuccscal

sciii|iiteriiiis
,

voluiitate coiitcninur.l. Nuji soluin cigoftropier ipsani
vit;i; liii>ns

dies

,

et illuiiiiticl

ab^^oiidita
,

tiMiebrarniii

et

itiani-

ir.orlaiilaloni
,

'

cl iguoraMtiani
,

,

d

pniplcr
<io illa
,

fcstiH C(>;;italir>nes ciirdis

tl

lnnc laus

erii

uirculi|nu

diei

nialitiaiii

ipu; utinain suJTieciei

sitait

a

Deo

(I

Cor. iv, 5j? Oeinde quanivisse qiii>qiie glncd'iiiiiiuiTi
,

dii tiini

esl

,

Siifllcil diei

tuuliiia sua{.\luUlt. ti

5i)

;

rietur sic linbere corpns

ul nniiido criiciiiiciiilirj

quain jubenmr
ci susliHcre
THiis

lei^ic nlqitc p'>rlare,

d.niec iraiisout
iil

lixusalioiniiiiipcrcinalo, inservitiileinrcdacta
rasligei,

Deuin

viriliier agciido,
:

rructuni alTuni*

nc

ja:ii

rcgnci pcccatuin

iii

ojus nioriali corsnluiii iiimni

cuni

lolei^aiitia

sed

eli;iin

prupter ipsuin pulve-

pore, ad (iliedicndinn desideriis cjus;

vc-

roni niuiuli biijiis, qui pcr iliiicia cousuleiidi
lentinin

consuin ipsa

ruin Deiiin eolat, nnlli sliniilacroruni rilui dedilus,
.sacrisd;rniiiiiiuniin irrclitiis,
iioineii Ooiniiii

millii>

pedibtis adlia^resclt

,

el

dainua

qiia;

non accipieus

iii

vanum

nogotiosissima
(|u;g

di^pciisatlonis
ul

actiune

contiugunl

Dei sni

,

(]uieleni

senipilernam cerlus
,

Domiiius prxblel
,

ouni Incris majuribiis coiu-

eisjiecians

,

debiiuin lioiiorom parenlibns rnddcns
lioiiiicidio, iicc
,

|>cnsentur
tiain.
,

quulidianam debenms babei<e picniito-

noc cnienlus

foriiieatione lur|)atiis

nec furlo fraudulcntns
rei vel

iicc

nicndacio dnplicaius, ncc
sordidns
,
;

5.

Laicorum peccata qnotidiana. Coitjugii
incutpabilis.

iitus

qvtm-

uxoris

.ilicnic

concupiscentia

iion

donam
cl

Sed

si liuc

dispens^itoies vorbi Dei
,

in su s etiani rcbus aiil luxuria diriluat

aui aroscat

ininistri

Saciamcnturuni cjns
ca.-lcra slipendiaria

inilites
,

Cbrisli

avaritia
iioii

;

non

sit
;

contentiosiis

,

noii sil contumcliosus,
,

quanlu niagis

muliiiudo
i>e

eiipuC'f:(lsa

inaledicus

vendal postremo oinnia sua
scqii;itiir

ci

dcl

dam

provincia magni regis?

Qumi

forte vel

paiiperibus, et
ca-lesti

Cliri'>lun)
:

,

at(|nc tlicsaiiro

suspicionc avariii;c miles

ille

lidelissimns alipio for,

radiccni

cordis infigat

quid

videlur

addi

lissimus apostolus Panlus offenderel
niiliuivit
:

suis

siipendiis
.

possc ad

taiii pleiiaiii jiistili.iin?

lainen nnlogloriciur.
,

et

ubi

forw dcfuil snniplus

necess;«'iiis

InteHigal iixc oinnia pruslila sibi esse
stere.

imn

a sc
?

oxisi

Atias, inqiiit, Eeclesias exspotiavi, aeeipiemab eistH'

Qnid eiiim habet
gliiiialiir
,

,

qnod non acccpit
qna^i

Qiiod
(

pendiitm

ad vesliam ministralionein (U Cor.

xi

,

8).

aceopit, qiiid

non aocopcrit
doniinioam
:

/M.,
pii-

Qiianto ergo magis Ecclcsi:c provincialos (n) sa'cularilius ncgoiiisobligati
,

7)?Fr()gi't
pii>\i(iro
,

saiie

pocniiiain

ronsiiliit

qnntidianam debeiil agcre|>aefiiptis,

siciit silii

sentit esse consnlinin

'.

Nec

nitciiliani? Qiii
dibiis
,

quamvis a
et

a rapinis

,

a fraii-

ict ^aiis cssc scrvare inle^riim qiiod accopii,

ne dica,

ab

adnlleriis

fornicationibiis

oniniqiM

lur
ei

ei

:

.SeiTt'

nrqitam

et

piger

,

dares
:

pruniam mcam

Inxnria,
linaoia
,

a crudeliiaie

odiorum

ei inlmiriti:irum per-

ego vcni>ns
,

cum
iie

usnris exigcrcm

ne aurcr:itur ab eo

ab onini dcniqne
,

idololatriu:

foedilatc,

.<:pc-

quod accopit
{Malili.
si linicre

projicialur in

tenebras exieriures

clacnlurum nngacitate
iiiipia vaiiitate
iiis
,

lix'rcsuni at(|ue seliismatuin
ll.igi-

XXV, 2C-oO).Qu
dclienl
;

iin velieinoiilibsini:ini t.oenain
iiitCLTiiiii
,

ati|iic

ab omiiibiis bujuscemodi
at.pie
i:ilcgri

illi

,

qni servaic

piissnnt

ei racinoriliiis
:

Iminuncs, puri

esse

qnod

aoci-periiil

qn;i;

spcs illnrum esl

qiii li.ie iiiipie

dcbeaiil

l;in)cn
,

proplor adiiiiiii>lrationcm renim faviiiciih,
latn

6Ci lerateiiuo (li^peidiiiil? Versaliitiircrgo i^ie in lelins

nilliaiinm

cl coiijiigioruin areli.-^siina
,

liunianis

,

noii cainalis,

scd spiritualis aoqnisilionis
(|ui(len) ncgotii^

inulta pcccant
.i«p.'i'^i ',

iit

iion

t»m do

istius iiinndi

pulvere

di'viiictiis
«iliii;;atu^
,

oflieio;

iion

s.veiilaribns

(;u:im luloobliniri vidoa;iliir. Iloo csl qnnil
(lioit
:

ji'd lain.;ii qiiii inililal

Deo

,

no:i (.(.odo-i-

.\posii>liis eis

Jiiiii

tiuidvm omiiino lUii lum

em

dia- lorpidtis ct abjectus.

Detctgo,
bilarilale
,

si

poiest, suas

in vobis

,

quiajiidicia liabetis vobisciini. Quarc non nin-

eIceii)o>yiias onines
libiis iioeo^^i-llaliltus

omn

sive otiin oarnaoriig:il
,

gis iniq^tilatctn paliuiiiii ? iiuaic

non potius

friivdiimini '
qn.<siluni

paiipctiiin
'

aliquid
iiivicla

sivc

Naiii

lllud

cxsecrabilo

est

,

quod propler

tnin paiiis fa'lcslis dispensalor
tiolnui oaNlra
iii

advorsns dia*

crcdentiuni eordibns conslinit. Ililadiligil

ita

Tcin

cjiiiii iltitorein

Dchs

(II C.or.

i\

,

7).
,

Mon

* Mis.,

Mss. Rdili vero, muitttdlitniem. de iito nttindo piducic a.\f)eriii.
>s

ita-

(ii)

1,1(1;

laioos usilaiius iiiiiiiius,
:

ip.s.vi

mvmi

l°(X'lcstx

que

ta:dio Iranjainr In dirricult;ilibus rcriiin

qii;u iiC"

fr .vwtiiilos 01 stiiioiuliarios puleliio alludo.i>, ui &e|0 a»! populaponi UiipiuiKJi uauni , i|Uii prtitinoi.v q«(« s.ilvomli) iiiilltllins s',i|.eiKli» olinovic os'>.'iil , sii| o;,Ji.ii-iu)
alias,
'lio.-liailur. \iilo siipra .•«eini. T^Yi,
liK';i

hi oditts adtbtur,
i.useiiptis.

t<«i

cousalembim

;

qiiod

.'ibesl

a nia-

n.

m

,

e\ ri:ala

ibnlwu

s^riintiiuiii miiiruiiitlaui

ii)

^'«aliiKS, uiH'iitm

HC

iu

MW

ifiolamn

.VI

in edilii, liiiiicnsalione.

\il ui

tian

,

II.

o.

,

itm
addii «t dicil
:

si:u\i() CCCI.I.

1542
Dimille
nubis
dibila
iioitru
;

Sedvoi

iiiiqiiitutein /'(iii/Js, il [iiiuduii.-i,
,

iluiinus,

cx

lioe

ipso
."iiin
iii

ei Itoc fratril)m (I

Cor. vi
,

7

,

8). Kxceptis laincn

iiii-

cerie
iiitor

el

graviler niillu diibilaiitc

pcccnnuis,

juilaiibu» ct fraiidibiis

lioc

ipsuin liaberc
,

iiitcr

so

ipsa

Sacramcni.i

inentimur. Qiiamobroin,
fnle
,

judicia et litcs
dicil
:

dc svcnlaribiiB rcbus

dclictuni esse
,

quaoium

Dco noslro

.spe

ct

charilatc

emi-

<]Uod lanicn

fcrcndum essc ndnionct

gi

vul
lliiN;

iiectiinur, ct

eum

in

qunnliim

possumus,
:

iniiiaiiiiir,

ecclesiaslicD judicio litos hujiisccmodi liniantur.

e«tcii:im illud

:

Qui tine uxorecst, cogiiat ca qum lunl

non peccainus, sed filii Dei siinius iii qiiautuiii aiilcm cx occasionc cainalis infinnilaiis, quia iioiidimi
niorle
rcsoliita,

Dei

,

quomodo
,

placeat

Deo

:

qui nutcm malriinoiiio con-

nondiiin

rcsnrrcotionc inutaia osl,

jwictui e$l
€>'al

cogilal ea qucn sunt

mundi

,

quomodo

plii-

niolus reprohensihilcs improliii|iic subrcpiinl, pcocamiis. Qiiod uiiqiie fatcri iios (onxoiiil; vico, iiim languoris iioslri
iiciii

uxori. Quiid ctiain dc fomiiia siniiliter nol;it. Vcl
'

nc d

ira

ccr-

illud
lciitet

eiiin ail,

Et

ilciuin

ad idipsum

cstoie

,

w

vvs
iil

s:iiiit:iteni,

sod daiiiiialiovorissitnc

satanns proplcr inlempcranliain vcstram. Qiiod
,

supcrhlx' mcrcaniur.
csl
111,
:

Unde utnniKpie
esl

ItrCcaliim essc denioiisirarct
siliii ;

scd inlirmilati

ciiiiri-^-

soii|.luin
(
I

ct,
;

Oiii

nalm
iii

cx

Deo. nca pcccat
Joaiinis
iion

subjccii stDlini
,

:

lloc aiilcm dico
{Id. vii

scntndum
,

rr,

Joan.

9)

ct

qund

oadom
vcrilas

F.pisiida
lialtemiis,

iiiani

noii

sccumlum hnperittm

52, 53, 5
pcccala

legiiniis,

Si dixerimut

cptiu
,

peccnlum
in

C).

Sola cnim generaiidi causa csi iiiculpabilis sexiis

nosmelipsoi
(Id.
1,

dccipimnt

et

nobis

nun

est

iitriusquc coinmixtio.

Qiiam mulla

suiil alia

,

8). Illud

enim ex

priiniiiis
:

novi lioininis, lidc
.^gi-

«ive

in

biqueiido de rebus ct iiegwiiis
le pcnineiil
sit
,
;

alicnis, qiia?
,

ox reliquiis vcteris dirtum csl

iitriiiiiquc eiiiin

iionad

sive in \ahis

c:H:liiiinationibus

miis in hac vila. Paulaiiin :iulcm nnvitas acccdii, ct

cum scripium
iii

Stuhus

in risu extiUat

vocem sndin
:

paulatim

vcluslalc

codenie

succcdit.

Cum

vcro

tapiens uutemvix lacile ridcbil {Eccli. xxi, 25)
ipsisescis
,

sive

ulriimqiie agiiur, in sladio siimns;

nec solum |kt-

quai ad noecssilatein siistentanda; hujus
,

riitimus advcrsarium honis opi-ribus, ,sed eiiain |)eccata incauiius evitando pcrciiiimur. Ncqiic nuiic qiiis

viia; pracparaiitur
liliis,

avidior aiqne iinnioderalior appe' criidiiate

s;rpe
:

cxccssum inoduin postridiana
sive in vcnddffdis tl

nosirum

viceril, sed qiiis crebiiiis fcriai, quis fdriiiis

contcsians

emendis rebus tha-

coiiOigal attcndilnr;
iiani

doncc

alios

secnm
fmc

in

sempiicr-

rilalis el vilil;ilis

vola pcrversa

'.

Pigetciincta colligcrc,

mortom
ab

pertr.-ihal,

qui homiiii stanti bipsiis iniii

qu;c quisque in sc

ipso ccrilus comprehendil atqiie

vidll, ei

aliis

rriumphamibus
?

dicatiir

:

llbi

rcprebendil

,

si

divinaruni Scripiurarum

spcculum

oi, nion, eonieniio lua
(I

ubi

esl,

mors, aculeus luus

non ncgligcnler attcndat. Qii» qoamvis
leiliali

siiigula

non

Cor. XV, 5.^)?

Sod

neqiic facilius

ab niimico dcji;

vulncrc ferire senlianlur, sirUti honiicidiiiin cl
,

adulieriuin

vcl

CTlera hnjilsmodi

:

t;inien omitia

si-

quam cum cnm superbiendo imitamur ncc vclicniiJiiliiis ciiin proslernimus, quam cum buiniliciiiiiir,

mul

C(ingrcg.it:i vcliii
ila

scabies, qiio pliira sunt iiecani,
oxtermiiiaiit, ui ali iilins spousi

lale

nomiiium
tpiam

scqiiimiir;

ncc aoriores

ci

dolores

aui noslrnin dccus
speciosi forma pr.x

iiifliginiiis,

cum
7.

plagas peccatorum nostroruii»

fitiis

hominuni {Psal.
iii^i

xiiv,

5)

cniilitondo et pcpniteiido s.ni:imiis.

caslissimis ainplexibits sopareiit,

inodicanicnto

CAPUT

IV.

Tei

lla

pccniienlia

scvcnor pro
Torti»

qiiotidian.i! paMiilentiu: dcsicceiitur ^.

P':ccalis morlifeiis. Lacrijnia:

sangms
illis

ptenilcnlis.

6.

Peccala quotidiana omnes ex carnis infirmilnle
si ralsiiin

actio csl pceiiilentix, qu.To pro
ost.

pcccatis subciinda
ct

contrahimus. Lucla cliristianie aniiniv. Qtiod
est, iinae qiiolidic lundimiis

Quai Legis
ait,

dec:ilogus

coiiiinei!

de

qiiibus

pcclora?

Quod nos
quod
in

(|uo-

Aposliiliis

Qunnium

qui Inlia agunl, regiium
v, 21).
in

D>i

qiie iiiitisiitos
ciiiius.

ad allarc assistenics
ciiaiii

cuiii

onmibiis fatoia

ncn pos idibunt {Gnlal.
loniia,

In

liac

ergo p<onideliel

Unde

oraiilos
ilicaiiius

dioiniiis,
:

m.njorcni

qiiisqiie
ijiso

se

scverilaicm

ista

vita

oporlct ul

DiiniUe nobis dcbita

exciccrc; ut a se

jndic.iius,
:

non

jifdicelnr

a

nostra.iicul el nos diniillimus dcbitoribus nosiiis {Mallli.
VI, 12).

Doniino, siout idom a|)ostoUis ait
ciireinus,

Si ivim iws judi(1

Non

cnini ea

.liniilli

pieoainiir, qu:o jain

iii

a Doniino non judiraremiir
itafjuc
lioiiio

Cor.

xi, 51).

naptisino
lamiis
:

nisi

dimissa orcdinius, de ipsa lide diibi-

Asceiid
su:v;
si

U

advcrsiim se

lribun.il

inontis

sed utiqiic dv qiiotidianis pcccatis hoc dicisaerificia

limet'

illnd qiiod
illic

oporttt nos exliiberi anle

mus, pro quibus etiam
jejuniorum,
quisqiio pro
et
siiis

clccmosynarum,

Iribunul Clirisli, ul

recipiat umisqitisque
sive

quod prr

ipsarum oralionum ac supplicaiioniini
viribus olTorre

corpus

qrssil, sivc

bonum,

malum

(II Cor. v, 10).
ei

non

cessat. Quisiiiiis
adii-

Constiliiat se a:ile faoioni suain,

ne hoe

postca
:

fi.ii.

«taque se diligenter aitendens,
lalione scducil, salis

niilla '^e ipsiim

Nam
w,

niiintiir lioe

Dous pcccatori, diccns

Arguam

morlis aelernaR,
jiisiiiise

ot

inlelligit cum quaiito cum quanla penuria

poriciilo
porfcr,i;e

el siaiiiam le ante fuciem tuam {Feal. XLrx, 21). Aiipie iia consliinto in corde jiidicio, adsit accus.i-

peregriiicuir

a

Domiiio

;

quaiiivis jain

iu

tiix odgilalio, (estis oonsciciitia, eariiifex timor.

iude

Ciirislo,

hoc

csl, in

via constiiuius redire
el

eonciur.
peciora

quidani
niiat.

saiigiiis aniini

conlltcntis

per lacrymas proprofc-

Nam
*

si

non hahenius peccata,

iiindciites

PostnMiio ab ipsa msnte
se indigniini

lalis senteiitia

Apiid Er. Lngd. ven. Lov., ul illud. M. * Mss., posl triduana. \syi. pofitiidiuau\. Melius rari, sieiisiunr) edilio NivelliaDa, ponridiana. ' l.ov., iw!a perversa; diisenlienliljus editis aliis et manifcxriiilifi.
*

ralur, ui

homo

jiidiccl

participatione

corporis et sanguinis Dcmini

: iii qni se[>arari a rcgno C(clormn limet per ultimam seniciiliain snmmi jiv

sic

lir.

elMss. At Lov., descccntuT.

'

Lov.. exLlimet. Aplius cxleri

llbrl, si lunet.

,

;

iy.'
dlcis,
iicr

S.
cc.lt biuslicain
itis(ii)liii,'>in

ALGUSTINI EriSCOPI
iioii

«844
Omiiis
(iiiin

a

Saframenlo
aiite octi-

possiiiil.

Ux

in

nno sefiiwne im-

cirlesiis panis inleriin scpareiur.
liis ini:\i,Mi

Versriur
alli

ptetii esl, in

eo qiiod scriplum est, Diligcs
i4).

proximum
si

fulurl

jiiilii li

:

ul ciiin

actxilnnt ad alt|iiani

tuum tanqnnmte ipsum {Calat.y,
aliipia
dilTeroiilia iiiler
laiiicn ul
iu

Ucinde

csl

i.irc

Dci,

qno

ipsc
illa

iion

accctlii,
tpia

cogiui

sit

rcgiianlcs el iion rcgiianles
rogiio
siiit

ronirciiiisceiida

pa;iia,
in

percipioniibiis aliis
a-ler-

iiporlct

iino

oinncs, nc

iil

vitain
i.ain.
iii

xicmani,

alii

mnrloKi pracipiiaiiliir

liosliuni aiit

alicniiruni

niimcrn

(lcpnlciiliir.
;

Omncs
quain-

Ad hoc

eniin altare,

quod

iiuiic in

Ecclesia rst

enini Koiiiaiii r>()ni;inuin rcgiium possidonl
vis
liiis

loria

piisitnni,

lt!rrenis

oculis

cipositnm,

ad

iioii

omncs
ii'in

iii

eo rcgnenl
aiilcm

,

sed caeleris rcgn;intlAposloliis
; ,

niy>lcriorniii tliviiioriini siBiiaciil;i celcbriiula,
eii.iin

niiilli

paroaiil.
,

Noii

ait

Qiii

lnlia

scclcrati
iii

possnnt acccdcre

:

quoiiiam

Deiis
tii

nijniil

rojjnaliiinl

cuin

Dco

sed regnum Dci non
ct sangiiinc dicliim
.'i|(iia

coinnicndal
fiiliiro

boc lompore paliiintiam
snani.

smm,

in

possiilebunl. Qiiod cliani
csl
,

de carne

cxsoral scverilatcni
(iiioiiiam
llli

Acccdiint enim

(.1110 el

sanguis rcgnuin Dei non possidebunt
,

ign:)raiiies

|ialiciilia

Dci

ad

pnMrilciiliam

cnrruplibile lioc indttcl iiirnriuptionem
iiiduel iinniortalitatein
( I

el
;

murlale
ul jani

lioc

eos adilucii.
siii

aiilcm

scciiiidnin

diiriiiam cnrdis
silii

Cur. xv, 50, S5)
aiiimali

nnn
cos

ct f.or imiKrnilcns, tliosauri/anl

iram

in die
ur>i-

raro ct sangnis, sed ex

corporc spirilualis
illa

inc

cl rcvclaiionis jiisli jndicii Dci, qiii rcddet

corpnris baliitnm iiaturam(|uc mcrealnr. Vcl
tcrrcat ultima senlenlia jiidicis nostri,

ruiqne sccnndum opcra sua {Rom. ii, 4-6). Ad illnd aulcm aliarc, qno pra:cursor pro nobis introiit Jasus,

quam

propicr-

ca nuncapcriri voluit, uiab ejus ndelibus pra-carealiir
;

quo
jani

capiit

F.cclcsi:e

pr.rcessii,

niembris CTCteris scpotcrit,

daiis nie(ufiift<iMS te tigni/icationem, ut fugiant
,

a

nilnris, iinllns

corum acccdcrc

de quibns, ut
ta-

facie arcus {Psal. lix
illo

G).

Exceptis eniin eis
,

(|ui

ciim
:

coinmcnmravi,

dixil Apostolus,

Quoniamqui

ctiani

judicabunlt quibns cl proniisil

diccns

Vui tiijHul,

regnuin Dei iion posiidfbimt.

Solus enim

Sedebilis siipcr dnodeciin lltronos, judicantes duodeciin
Iribus Israel {Maitli. xix, iS).
Iii

saceidos, scd
licct

idanc
qiii

ibi

loliis assistct, adjiinclo sci-

qiio

iiumero judi-

coipore

capui esl, (|uod jam ascentlii in
dixit apostolns
(
1

cantiiim

omnes

inlclliguntur

,

qui proplcr Evaiige-

cnlum.
cr"!)
in

Ipsc cst cni

Pelrus,
9).

Pleb*

lium omnia sua dimisenint, el sccuti sunt Doniiniiini

saHCtii, regale.

naceirioliuni

Petr.
illa

ii,

Quomodo
Sancta

Duodenarius qiiippe numerus ad
latcin rcferlur.
eril
,

quamdam
aposlolus
fuit.

uiiivcrsiibi

inleriora vcli, et in

invisiliilia

Non

cnini Paulus

nnn

sanciornm intraic audebit ant polcrit, qui mediclpaulisper iiain cffileslis disciplin;c contemnens, noluil
a visihilibiis scparari
?

quia inlcr

illos

diiodecim non

Exceplis

ergoillis, qnos eliam iiominc

Angclonim

significavit,

Qui enini noiuit

liumiliari,
;

iit

qiiando ait

,

Cum

v<.'nen'(

Filius hominis judicare ctim
nuntii siint. NiintidS

cxalunelur

;

cum

exaltari volucrit, dojicietur

et in

Angetissuis. Angcli

cnim ulique

:etcrnum sejungeiur ab xacrnis sanctis, quisquis hoc temporc per merita obedienliDe cl per satisfaciionem
poenilcnli;c noii sibi providit

aiiiem rcctissimc accipiinus

omncs

qui salulem cceEvaiigelisl;c
D.iplifaciciit
,

lcslcm bominibus nuntiant.

Unde etiam
:

locum

in

corporc sa-

boni nuntii possunt inlerpretari
sia

cl dc

Joanne
anle

ccrdoiis.

(Jua

averii facicni

cnim fronie impudcnii» tunc volet Pci a peccatis suis, qui nunc tolo corde
facimn

diclnm

esl,

Kcct millo angelum
1).

meUm

tuam {Malacli.

iii ,

Iliscrgo, ut dicerc

cocpcnm
duas
p.ii'

non

dicil,

Quoniam
anie

meum
(

ego agnosco, el
Psal. l, 5)
?

cxcopiis, c;oicni

omnium

lioininnm muliiluilii,
csi
,

sicii'

peccatuni

meum

me

eit

temper

Quo

in ipsiiis vorbis Domiiil

manifcslum

in

pacio, qua:so,

Deus dignatur ignoscere, qiiod

in se

tesdiuilelur. Posliurns esl enini ovcsad dcxierani

ipsc liomo dcdignalur agiioscere?
S.

hxdns ad sinislram
Vcnite
,

:

cl dicelur ovibus
,

,

id esl jusiis

In eos qui

sibi

salulem praler regnum cxlorum
tillima millens aut in

benedicli

Palrit mei

percipite

regnum

qiiot

potlicentiir. Senlentia

rcgnum,

robis para'.um etl a contlilntione mundi.

De

lioculi(|iw

out in ignem- Aul illud quale csl, in qiio sibi lilandiniilur, qui sua se vaniiate seduciiiir?-Pcrseveranics

rogno

dixii Aposioliis, ciim
qtii

cniimerarel
iiou

0|»«!ra

mala

,

Quoiiiain

luliu ayuul,
i|Ui

regnum Dei

possidebutU.

cnini

iii

maliliis alqiic
dicciitein
,

Inxiiriis

snis,

ciim audinnl
tatia

Audiqiildaudi:int

a siiiislris

erunl:
esl

lle, lni|uil, it
el

A|iOsliilum
regiiiim

Quoniam
:

qui

ngnnl

ignem ivlnnum, qui pr^Fparalus
ejus {hlallh.
qiiis aiideal
'

diubotu
.

iingettt

Dei non possidebunl

audoiit sibi pra;ler Dci
polliccri
;

tw,
tle

51-41

).

Qnaproptcr

picsuiiioic

regiiiim salutcm, qiiani
i(;i

de.sidcranl,

alqnc
pa-iii-

noniino

clirisliaiio, el

nnn cnm onini

iiiler

sc lo<|iiimlur,

diim rocnsanl agnrc
pcrdiins

obcdionlia ol timorcaiidi:il Apu>toluin diceiilcin,

Uoc

tciitiain

pro

peccatis suis, ct

innrcs all-

enim

tciloie,

cognofcenlcs iiuuniam omnit foinicalor, aul
avarut, quod esl idotorum sertilut, hoh
et

qu.iiido in inclius
niibi

commularc

:

Itegnare nnlo, sumcit
fallit, qiiia

immundus,
hiibel

aiit

salvnm nie esse.
Qiiod enim

In qiio priinnm eos
;

haneiiilalem in regno Chritli
:

Deif yeino vot s«eiiim ventl ira

foruni iicc saliis ulla csl
r;il.

qiiornin iniquilas perscvo-

diirut inaiiibiis verbit
in
/i/irts di/pi/fiiiiir.

propler

lia-c

Dti

ail Doiniiins,

Quoniam ubunJavil
;

inipi-r-

Nulite iiaque

effici

parlicipet

euium

quitiis, refiigeicel clinrilas

muttorum
liic

qui

aiilem

{Ephes. V,
ril
:

.'i-7).

l.alius aiilcm
;

ad Coriiilliios h;cc di-

tcvefavcrit usque jn fineni,

satvus eril {Ualtli. xxiv,

Nolile errare

neque fornicaloret. neque idulit ht,

il,

15)

:

salutem uii(|ue

proinisit
Ulii

pcrseverantibus
aiiiein charitjs

lienlet, neqiie adutleri

tieque inottet,

tmjut iNaMnto-

i» cliariialc,

non
illa

in iniquitaie.

«9l, opcra

raala

a

rogno Doi

'

«cparanlia esse

Mss.:

i)tiit

gaudtat; omisso vcrlio, prarswi^r*.

,,

;

,, ,

1313
riim concubitdres, nequc
fiires,

SERMO CCCLl.
neque avari
,

1340
el

neque

debere conlcmnere, quiamultos forte advertit
vit

no-

ebiiosi, neque maledici,ne'iue rapaces, rcynuiu Dei pos-

ad Sacranienta allaris acccdere, qiiorum
ignorat. .Mulli

lalia cri:

«dttuHi.Sod viJeicquemadmodunUiinoivmeldesperaiionem salutis absluleiil
commisorunt.ivl
lia:c

minanon

enim corriguntur, utPelrus
:

eis,

qui lixc

iii

viia vclcri

raulti tuleraiitur, ut

Judas

niulti

nesciuniur, donec

quiclem ,\nquil, juislis, sed abluti

vcniat Dominus, qui illuniinet nbscondita lenebrarum,
ei manifestet cogilaiiones cordis
(I

eHis,scd sanctiftcaiiestis in noinine Domini noslr^
JesuCliristi,etin Spiiitu Deinoslri(l

Cor. iv
,

,

5).

Nam
se per

Cor.M,

9-11).

plerique propterca nulunt alios accusare
illos

dum

9. Pcenitenliarelaptit posl Baptismuin amplectenda.

cupiuni cxcusare. PIeri(|ue autem boni clirisiiani
laceiit, et

Quisquis ergo posi Bapiismnm aliquorum prisliiiorum

proplerea

suCferuntaliorum peccala
ei

malorum opere
inimicus est
,

obligatus tenelur, usqiic adcone sibi

veruiil, quia
ipsi sciunt,

ducumentis sxpe deseruniur,

quxnoea quB

nt

adhuc dubitet vitam mulare
ita

,

cum

judicibus ecclesiasticis probare non pos-

tempus
it»

est,

cum

peccat et vivit? N.im uliqut; quod
ilicsniiriz.it sibi

perieveranler percal,

iram

in die

irxel revelationisjustijuilicii Dci. Qiiod aulem adiiuc
Tivit, palientia

Doi

.nd

prrnilenliam

eum

adilucit.

Im-

quxdam; non lainen demonsireniur. Nos vero a communione probibere quemquain iion possumus (quamvis hxc prohibilio iionsunt. Quanivis eiiim vera sinl
judici facile

credenda

siint, nisi certis indiciis

plicatus igilur

lam mortiferorum vuiculis peccaiorura
solu-

dura

detrecial, aut diOert, out diibitat confugerc ad ipsas

sit morlalis sed medicinalis) , nisi aut spnnie confcssum, aut in aliquo sive sxculari, sive ecclcsia,

claves Ecclesix, quibus solvaiur in terra, ut
tus in ccelo
;

sit

siicojudicio nominatiira atque convicliim. Qnis
sibi

enim

el audet sibi post lianc vitam, quia tan-

utruraque audcat atsumcre

,

ul cuiqtiani ipse sil

lom cbrisiianus
nec veridico
illo

dicitur

,

saluiem aliquam polliceri

el accusalor ct judex ?

dominicc vocis lonilruo conlremiscit,
,

Paulus apostolus

in

Cujusmodi regnlam etinm eadcm adCorinthios Epislola bre-

Non omnis qui
quiin cxlis
Tii,
lia

dicil milii
;

Doniine, Domine, inlrubil in

viter insinuasse inlelligitur,

cum quibusdam

talibus

regnum eoelorum
est,

sed qui [acit votunlatem Patris mei

commemoratis criminibus

,

ccclesiastici judicii for:

ipseintrabit in

regnum ccelorum (Ualth

mam ad

omnia

similia ex

quibusdam darct. Ait enim
mundi
;

21)

?

Quid, ad Galatas idem aposiolus, nonne ta<;or.cludit ?

Scripsi vobis in epistola non commisceri fornicnriis

:

enumerans codem Gne
luxuriie

Manifestn sunt,
,

non utique fomicariis
hoe mundo

liujus

,

aut avaris, aut ra-

iiiquit,
liie,

opera camis, quce sunl fornicationes
,

immundi,

ploribus, aut idolis servientibus
exire.
,

alioquin debueratis de
in

idoloriim servitus
,

,

vene/icia, inimicitia
,

Non enim possunt homincs
nisi

hoc

contenliones, amulationes

ttnimositales

dissentiona,

roundo viventes

cum

talibus vivere

:

ncc eos

hcereset, inridice, tbrietates,comessationes, el his timilia
qiice

possunl lucrifacerc Chrislo

prcedieo vobis

,

sicul praUixi

,

quoniam qui

talia

si eorum colloquium , convictumque vitaverinl. Unde el Dominus cum pu-

agunt, regnum Dei non possidebunt (Galal. v, 19-21).

blicanis et peccaloribus
inquit, sanis mcdicus
,

comedens

:

PTon ut opui

Judicet ergo sc ipsum
potest
,

homo

in isiis voliintate
in

,

diim

tcd male habentibas.

Non enim
el 13).

et

mores convertat

melius

:

ne

cum jam
jiidi-

veni vocare jusios, sed peccatorcs (llaith.

n, 12
:

non

poterit, etiam prxter voluntatem a

Domiao

Et ideo sequilur Aposlolus,
tcripsi robis

et adjungit

Nunc aulem
nominatur

cciiir.

Et

cum

ipse in se protulerit severissimx
,

me-

non commisceri. Si quis
,

frater

dicinx, sed lamen mcdicinx sententiam
antistitcs,
liir
:

venlat ad

out fornicator, aut idolis serviens
ledicus
,

aul uvarus, aul

manec

per quos

illi

in Ecclesia claves ministran-

aul ebriosus

,

aut rapax

;

cum hujusmodi

lanquam bonus jam incipiens esse filius, rnalcinorum membrorum ordino custodilo, a prxposilis Sacramentorum accipiat satisfactionis sux modum
et
;

quidem cibum sumere. Quo eium mihi de
sunt judicare
catis ?
'

his qui foris

?

Nonne de

his qui inlus sunt vos judi-

ut in oifereQdo sacriflcio cordis contribulati devotus
et
sii

ferte

De his autem qiii foris sunt, Deus judicabit. Aumalum a vobis ipsis (I Cor. v, 9-13). Qnibus vernon teinere aut quomodolibet
,

supplex

,

id

tamen agat quod non solum
,

ipsi

pro-

bis satig ostendit

sed

ad recipiendam saluteni
si

sed etiam
,

c.-cteris

ad

per judicium

.-'Jifcrendns
si

esse malos ab Ecclesix cora-

cxemplura. Ut

peccatum ejus

non

siiliim in gravi

munione

:

ut

pcr judicium auferri non possunl

cjus nialu, sed etiam in lanto scandalo aliorum cst

lolerenlur

polius,

ne perverse malos quisque evi.

atque boc expedire
in

utiliiaii Ecclesi.x
,

videtur

antisiiti,

lando, ab Ectlcsia ipse discedens
vidoiiir
,

eos quos fugere
el

notiiia

muitorum

vel etiam totius plebis agcre
noii resisiat,

viiicial

'

ad gehennam. Quia

ad hoc no,

pceiiiteiiruim
iiiortiferx

non recusei,

non

leiliali et

his suni in Seripliiris sanctis exeinpla proposila
lut in

ve-

plagx pcr pudorem addat tumorem. Memi,

mcssc

,

ut palea suiTeratur usque ad iiliimum
iii ,

neril sonipcr

quod superbis Deus
(

resislit

,

humilihus

ventiialirum (Matth.
ubi pisces buni

12); velut inira

illa retia
,

aulem dat gratiam
cius
,

Jacobi iv, 6). Quid eniin esl infeli,

cum

malis usque ad segregaiionem

quid perversius

quam de

ipso vulncre

,

quod
ejiis

qux
rium

fuiura est in liilore, id est, in line sxciili, xqiio
xiii,

laierenon poiest, non erubescere, et dc ligatura
erubesccre
f 0.

aninio lolerenlur (Id.
est huic loco id

47-50).

Non enim
.'

coulra-''
:

?

quud

alio loco dicil Apostoliis

in eos qui

p<£nilenli<e negligendae

exemplum ex
iiisi

Tu
'

qufs es qui judicas alienum servum

Suo domino

aliit

iwnunt.

A communione

non

proliibentur

sponte

tonfessi, vel legilinie convicti.

Nemo arliitVclur,
inij is

fralres,

Apud

i;p.

i.ugd.
'.'

ven. \m.,Quidenimniiltidebisqui[i>rit

sun: judicare
'

M.

proplerea se consilium saluiifeix

[wx:niieiili;e

iUs., vincat.

Patrol.

XXXIX,

iQuarante-neuf.)

:

:

iUl
tlai. ttul

S.
cadii {Hoin. xiv
,

AUCUSTINI
liomim-m
vcl cliam
l«>sc

EI'ISi:OPI
ignoras. Si

1348

4).

Nuliii» eniin
,

autem

nosli,

age qtiod nostl;utct tuqiKHl

nb

liomiiie jiiditari ex artiiTio suspicioiiis
:

quaTis habcas, ptaliig qnod iiniirnlnrnstcndas. Chri-

••xlraonlinario usurpalo juilicio

fcil
,

poliuS ci

Bium aniino
enoChritli

ullfiidc,
ifiii

aitcnde

.\p<ist<ilos,

qnoriim noesloie, ticut

Uci sccuiiJiun

onliiieiii Kcclcsifc

!.i>c iillro

coiifcs-

vissiiniis csl illc
et
(I

dicil, Jiiiiliitores

mel

sum,
idutn

si»c acciisaliim ali|ue coiiviclimi. Alloiiirm illml

Cor. iv, IG). Atlijnde aniino lul

mar-

ciir dixil,

Si

(jui» fraler

nominnlHr aul foniicntor
;

,

nul

lyniin

iiiillia.

Ciir cniiii tc Natalilia

».-n JCH», el voliiil

cxiera
lil

nisi qiiia

cam

noiniiialionciB
,

turpihus celclirarc dclcciat, et
nestis

eorum eorum viiain
Ibi vidchis

cnnviviis
scqui liosoliiin

inlelligi

qa;c

in

q»cn»iuam

cnin

scn-

moribas nnn delectat?

non

leniia ordiiic jiidiciario
T<ain sl
«•(•iiles,

atiiin; inlCi^rilalc

pnifCTliir?
siiiil

viros, scd ciiam reminas, posircnio pucros ct piiellas,

nominaiio

sufficil,

mnlli d imnaiidi

inno-

nrc impnidcnlia dccipi, nec iniquitatc pcrverli, iiec
pcriciili

qnia sa^pc falso inqtwiuani ciiniine' nomi-

timorerrangi, ncc sjculi amore corruinpi. Ita
iiivenienlcin qnid cxcnses,

iiaiiiur.

te
ettinplii

non

nnn

soliini pra^oc-

11. A(trersut eoi qui pravit

acqaiescentti

ptoruin incvitabili') rcciitiido,

s<'d ciiain

exemploruin

{0nlemnunt
laiidi.

faniiefitMm.
siinitiiudo.

Prapoiiii mati

non

imi-

innnmerabilis multiiudo circuindabit.

Etegam
ager«
;

Noiiergo

illi,

quos monecomiies ad
inveniuiil'.
,

CAPUT

V.

— 12.

Pcccutor nullus desperet, ted ad
ilulatio vilx et tatisfuclio pro

mus
Nun

|wniicniiam,
iiec

qoicninl sibi

pfeniienliain confugiat.

suppliciuin
enini

gaudcanl quia plurcs

fowmirssTs. SitI dc iililltale ac saliiliriialo paenitciiii.T,

proplcrea

minus

ardebnnl

qnia

com
foile

nt qtind insiilninuis aliqiiuiido pcragainiis

:

si

jain

dc

miillis ardebanl. Noii csl

enim hoc saniwtis certnm

sanitMe dcsiierans addis pcccaia peccatis, sicut scri-

consilium, sedmalevoleniix

vanum

solaliom.

An

plom est,

Pecralor,

cum

venerit in

profundum malorum,

aitendunl multos eiiam

in ipsis Itonoribus ccclcsiasti-

eonteinnir {Piot. xviii, 5): noli coiiicmiicre, nolitie-

cis procposilorum ct ininisirorinn iion

congnicmcr

vi-

spcrare; chinin eli.im do prorundoad Duminuni, ctdic
el
:

TCre sermonibos
ministMiilur?

et

Sacramemis, qnx percos populis

De

vrofundis ctamari od

te

,

Domine; Domiue,
to-

niiseros honiincs, qni hos iniiicndo
!

etajtdi

voccm mcam. Fiant aurcs
Si

tua: iniendcutes in

Chrislum oMivisettnlitr qni ei tanto anle prxdiiil, ut legi l>ei potius obtempcrelur, quam iinitandi vWeantur illi, qni eaqa.«diciintnonfaiiimt (IfaHft. xxin,5): ct traditorem suum tnlerans iisqne hi rinem, ciiam ad

cem

obsetratioiiis rntce.

iiiiquitaiet observaverit,

Do-

mine; Domine,

qiiistusliiiebit?

Quoniam apud tepropitali

tiatioest {Psal. c\\ti.,i-i).

Dc

profundo Niiiiviix

clamavcranl, et hanc pro|iiliaiionem invencrunt: fariliu<<quc cst
fauraitiatio

evangelizaadum
isti

cum

cTteris misit.

Tam

sunt aulem

evflcuaia coinmiiiaiio PrO|>ho.ix, (iiia.u

absurdi el praepostcri et niiseri, qni pra;iiositor»m
errgiint,

poenitentix (Jonie iii).IIic fortasse dicis:

stiorum roalos mores imitari

qoam per
si

eos

S''d

cgn jain baptiz.itus

snm

in Chrisio, a ipio
siiiit;

omnia

pRcdicaU

Doniini pracepta servarc; (iiiam

qnisiti-

mihi ppccnia prxtcrita diniissa ntmrs ilcransviasmeas,

vilis factiis siiiii

quam
iiere,

viator

remancndum

sibi

esse exisiimet in

ei canis horribilis ociilisDei,

cum

viderit miirnria lapidea lilleiis plcna

viam
si

convcrsiisad vomitnm suinn.
Ct a facSe ejus

Quoahiboa
fraler,

spirilu cjiis?
iiisi

docere, et

non ambnlare. Cnr enim non

potius,

pcr-

quo fiiglam? Quo,

ad

cjiis

venire desiderat, tales comitcs imuclur et cfmseqnilur, qui el

inisericordiam pflenitcndo, ciijus polesiaicni peccando

viam bene dcnTOnstrant,

cl in ea persevesi isti

conteinpseras? Nenio eniin rectc fugit ab

illo,

insi

ad

ranler alque alacriler anibulant?
vel potius

Qnod

dcsint,

illum, ab ejus !>everitalead cjus bonliatoiii. Qnis

cnim

minus appareani, nam dcessc noii possiint qusrunlhommescharilaie studios:i iinnd iion onim prxdicenl ad imiialionem, quomodo qnxruni iniquisic

Idcus

te escipict fugicnieni, ubi

ejus prxseniia te non
si

invcniai? Si asccnderis in cccluin, ibi est:

desccntiias in

dcris ad infcrnum, adest. Rccipe ergo pennas
dircciuin, ct liahita in spe in extrema
'

fate suspiciosa

quod ii/urmurentaddeceptioncm, par-

liujus s.xculi

'im non inveniendo bonos,
lim (imcndo invenire,

dum

ipsi

mali sunt; par-

cienim

illuc

manus

siia di^diicet te,

etpcrdiicci te dcx-

dum

mali essc scinpor vnlniit.
iiiinc

lera sua {Psal. cxxxviii, 7-10). Quidijiiid cnlin foccris,

3cd tamcii conccdamus non apparcre

homincs

qn.i^cumquc pcocaveris

;

adhuc

iu liac viia cs, uikIu

dignos imitatione. Quisquis lioc pntas, mcnie Dnminum iniuere, qui homo factus cst, ut liominein vivcrc
docerel. Si habitat Christns in inieriore
lidein in
iit,

tc Deiis oiuiiiiio, si saiiare iinlkt*, aufiTrct. Ciirci^go

ii;nnrasquia paiientia Dci ad piciiiloiiiiam te adducil

homine per

{Rom.
David

II,

4)? Qui eiiim clainajulo nuii
claiuat
iit

tilii

pcrsiiasiiul
Intiiero

cordc

tiio,

rccordaris(|ue illnd qiiod Joaiiiies

non rccedcres, p:irccndo
regeiii
:

rcdeas.

Qui

dicit te in Cltrislo
el ipse

mnnere, debet
(I

quemadmodum
ii,

j:un utiqiie ct ipse

illiiis

Icmporis s;ht:ioral.

ilU ambutavit,
libi

ambulnTe

Joan.
to

6)

:

ila

nec

inenta pcrcojicral.

jaiii iitiijuc ciicuiiicisus

quod

dccrii

qucm

scqiiaris, cl

rnm

alius vidiril,
iioii

de

palrcs nnstri pro Baplisino InilMbaiil. Naiii ad lioc dicit
A|)<>siolussaiioliiiii Abribaiii sigiiaouluin jusiilix fijei

bonoruin

iiiopia

conqocri desinct. Si cnim

iiosii

qiiid sit recle vivere, divina

prxccpta cognosce. Forlihiniil-

rocopi>se

(

Id. »v, II).

Jam ctiam unciu»

erat

an-

las-is
liit

enim multi recte vivnnt; scd proptiTca
sii

ciione venerabili, ipia rc^ale saocrdDliuin

pra-llgui-aatiullcrii

rcctc vivcre videtur, quoiiiam quid

rcctc vivcrc

balur Ecclesix. Repcnte auteiu faclus et
'

ei

• sie

y.a At cditi, eriimiui. *Lr. Lugd. tti Vuii., invenerinl Lov.. inveniant.

Editi,

mfxtremo. At

diuu

isuliniuii

* kiiis., .«

Mss,, inexlrema. AiifntstiniK 138 «iiirraiii Irgokil, in kvwmiuiu. siauin nolkl.

,

, :

1519
hoiiiicidii rcus,

SERMO
non
friisii;!

CCCI.II.
psallenti respondiinus
:

1550
Averte faciem tuam a peccaiii

innioii ilc (ani ininiani et

abruplo profundo i-cdorls rn;iiiiens clamavil ad Domi-

meis,

el

ontnes iniquitales meas dele{Psal. l, 11). Uiido

num, difcns Anertc faciem luam a peccatis meis, et omnes iniqnilaU! mcas dcle. Quo laiidcm mcrilo, nisl
:

cmn sermonem ad.vcstram
remus,
biiic

Cb.iriiatem non prscpara-

nobis esse tractanduni

Domino imperanic
in

quia

ilein 'licil

:

Iniquilalem
est

meam

ego agnosco,

el

pec-

cognoviinus. Volebamus enim liodicrna die vos

lu-

calum meum anle me
Doinino iinde illum

semper? Quid autcm

olilulit

minaiione pcrmitlere, scienlesquam abundantes epulas cepcriiis.
cipitis,

proi)ili:ii*'t silii?

Quomnm

si volttis-

Scd qnia salubriicr qiiod appnniinr ac-

f«,

iiw|nil, sacrificiiim,

riedissem ulique; holocnuslts

non
cor
1

quotidie

multum

esnriiis. Pra;sict

ergo Doini-

delectaberis. Sacrificiitm

Dco

spiritus contributattts

:

nus ipse Deus noslcr, el nobis
vobis ulilcm andientiam.

viriuni surficiciiiiam, et

contrilum

et hu>niiiulttm Detts

non spernil {Psal.

L, 1

Nequecnimignoramus.csse

5, 18, 19).
ista

Non

sohini ergo (levote obtulit, scd etiam
olTerri

serviendumboiia;vcslraB etutili voliiniali. Adjuvemur

dicendo quid

oporlcrct ostendit.Non enim

ergoa vobisetvoto
jiidicat, qiii

et studio; voto ad Deinn, studio
utilia
iii

sulTicit

morcs

in meiiusconiiiuilarc, et n faclis

mnlis

ad vcrbum: iitea dicamus quai vobis esse
vos pascit per nos. Vox igitur
:

ipse

recedcrc; nisi eliam de his qure facta sunt,

satisliat

Iiis

ver-

Deo per
tuni,

poDnilontia' dolorein, pcr biiinililalis

gcmi-

bis poRniicntis agnoscitur
cittis

Arcrie faciem
dele.

iitain

a pec-

per contriii cordis sacrificiuni, cooperaniibus

meis, et

omnia facinora mea

Proinde aliquid

eiecinosynis. Benli rniiii tnisericordes, quoninm ipsoruiH miserebitur Detis [Matth. v, 7). Noii
esi, ul

enim
el

dictiim

de pamitentia dicere divinitus jubemur. Ncquc cnim nos isiuin psalmum cantandum lectori impcravimus
scd quod
ille

tanlum absiincamiis
dcprccare

a peccatis

:

Sed

de proe-

censuil vobis essc uiile ad audicndum, Iioc
ali(|iiid

leritis, inqiiit,

Domimtm,

ui tibi dimittanlur
in

cordi eiiam pncrili impcnivil. Dicamus
iii?tc

de

uli-

(Eccli. xxi, I).

Et PelTiis jani erallideliS,}am

Chri-

poenitcntix

:

pra:scrtiiii,

qnia etdiesjamsancius

Bto ei alios baplizavcral. Inluere erjo
nieiilein

Petrum pr.TSU-

anniver.sariiis imniinet,

qiio

propinqnante humiliari

accusatiim,

tiincntem Tulnei^tiim, nciiiem

animas
2.

et

domari corpora «tudiosius dccet.
Piiina baptiiaiidoruin. Pceni-

&anatum. Jam ctiain post adveniuin de cosio Spiriuis
saiicli,

Pieniteittia triplex.

quidam

Siiiion

pecnnia voluit cutridem Spiriet

lentia dnle baptisinuiu

imperala JudaHs. Triple.x autcni

tum sonctum emere, scelcratissimum
iiien pocniteiitix

impium
:

nicrct ta-

consideraiio agenda; poenitcntiac in sacra Scriptura

ciinonium cogitans, juin baptizatus in Christo

consilium ab ipso Pciro correptus
13-22). Dicit eliam apostolns Paiimittcb:it Epi9toIa«
:

Nam neque ad Baptisinum Christi, in omnia peccata delentur, quisquam beiie arcedii,
invenitur.

qiio
iii:>i

acccpit (Act.
iiis,
i|iii

VIII,

agcndo poenitenliam de
gitviiam novam,
nisi

vita prisiina.

Neino eniin
|ioenitct. Iluc

eli-

utiqiie

lidelilius

Ne

ile-

quera vetcris

au-

ruin

cum

vencro nd vos, hitmiliel

me Dats,
et
el

ct

Ittgeam

muliot ex hit qui ante pcccuvcrunt,
lentiam tiiper immuitdilia
et

non egcrunt pcenifornicalione

lem etiam aucioritate diviiiorum Librorum proliaro debcmus, ulrum baptizandi egcrint poenitciitiani.

tuxuria,

Quando
et

Spiritus sancius niissus est aiite proinissus,

quam
ttl

gcsserunl

(II

Cor.

^ii,

21). Circumstant ergo nos
et

inipkvit

Uoininiis

fidcni

pollitilalionis

sux

;

pTaicepia

rcctc faciendi,

excmpla non tanluin

accepto Spiritu sanclo discipuli, ut nostis, cceperunt
loqui

recte facientium, sed ciiam pceniiciiiiuin ad recipieii-

diim salutcni,
inceriiim csse

qiia; fiierat

amissa peccando. Sed fac
pcrdit, ciim

omnibus liiignis, ut in suam quisquc cogiioscciet.
consilium
vit;e

illis

qui aderani, lingnani

IIoc aniciii miracnlo tur-

uirum ignoscat Deus. Quid

rili,

supplicat Deo, qui salutcm perdcre non diibilavit, ciim

Petrus annuniiavil
ut ejus

eum

ab Aposiolis pcticrunt. Tunc eis culcnduni qucm crucilixcrunl,
fu-

ollenderet

Dcum?

Qiiis eniin certiis est qiiod

eliam

jam sangiiinem bibeient credentes, quein
SBcvicnles.

inipcraior ignoscat? Et
lia ir.insnieantiir,

tamcn pecunia

fundiliir,

ma-

dcraiit

Annuntiato

aitteni

illis

Doinino

procellarum inceria snbeiintur; et
Siippli-

nostro Jcsu Chrislo, et agnoscentibus realum siiuni
ut iinplcretur in eis

pene ut mnrs evitclur, inors ipsa suscipilur.
catnr dcindc pcr honiincs
fiunt isla,
iioniiiii
:

qund propheta ante prxdixerai,
in

sinc dubilationc

Conversus sum in
compiincti
doloris,

wnimnam mcain, dnin configitur spina;
Conversi enim sunt
:srniiinaiu

cum

sit

dubium qim

fine proveiiiant.

Et

ta-

sunt.

nieii ccrtiores

sunt claTCS Ecclcsia^ quani corda roguni:

cum

configerctiirspina pcccati rccordationis.

qnilins clavibus
iii

qnodcunKiue

in terra

solvitur, oiiam

Nibil

cnim

inali sc fecisse putavcraiit,

nondum

iniixa

ccelo solnlum promitiitur {!Hniih. xvi, 10). Et niut-

cral spina. Ldqiicnle auteiii Pctro,

ut agnoscas infi-

10 esl

boncslior bumiliias,

qna se

quisfjiie buniiliat

xamspinam, Scripiura
titnl

di.\il,

Peiro loriuenie coinpiincti
psalnio,

EcclesiiC Dei: etlabor minorimponilur, einullo teiii-

corde. Proiiide

iii

eodcm

cum

dictuin

poralis morlis periculo inors jcteriia vitatur.

est, Couverstts stim in

sptna

;

aTiimnum ineam, duin conjigitur sequilur, Peecutum cogiiovi, et fncinus nteum

SEIIMO CCCLII

(a).

De

tttilitate

agcndce pmnilenlim,

ii.

non opcrui. Dixi, Piutoqiiar adocrsttm me deliilttm mctim Domitio ; el tu dimisisti impietutem cordis mei
(Psal. x)ixi, 4,
.*)).

CAPUT PRIMUM.
teftione.

Ctiin ergo spiiia

illa

rccordationis

1.

Sermoni oCiOiio dala

e.r.

conipuncli dicercnt Aposlolis,

Q:iid

ergojaciemusf

Vox

poenilcnlis agnoscilur in vcrbis quibus
v. et

ail illis Pelrus. Agite pxniienliam,

et baptiielur

umu-

Rmemlalusid

ad *m. Er. Par, Lo».

quisqveva.irttm in nomiiie Domini noslri Jesu Chriiti;
tt TemilleiiUtr vobis peecnta
(

(a) Alias, "27 inler Homilias JX).

Acl.

ii,

37).

Ergo intorim

,

,

, :: ,

IS5I

s.

Aoc.DSTiM Enscori
Yidf^o alii|iiaiitnm csse ad pru<n
qiic
iliniiilc

I55S

«lunc, li qui fortc rtJsunt cx eo nuniero, tiiii bipii«nri disponunl (crediiiiui fiiim oos a lcsse lanio
:iil

iidnm ex|ilieanJuin;

qiiod diecrc
Iiice

instilui

scd adjuvabnr b«inipctrel
f.i-

vcibuui

sliiiliosius.

(iiwiilo

aj

indiitKeiiliaiii

vui-

!:ev(i|ciitia
Ciiltateiii.

vestia.

niilii

a Doniiiio

liiiis), lios
111

primuiii pailciR alloquiinur.ul

ei igaiil iiieiiles

tlumdein,

iii(|iiil,
iit

cibum

spiriliialcm iiiiindit-

spem

Amenl
Novuin

lieri

rueriiiit.

honiiiicin na^ciliinini

quod non sunl, odcriul qiiod jam voloroiuiquidquid omnino vel
vel

caverunt.

SulTeeerat

diccrcl,

Cibiiin

spiriliialciii

niaiidii&ivcriint. l''uind:m, Inqiiit.

Eumdcm nun
cral

invcnio

piaiil

:

quidqiiidde vila prplcritarcuiordelial,(|iiii!qiiid
niaijiiuiii

qiiniiioJo iiitellig:im,
iiiis.

iiisi

euiii qiiein inaiidiicaiiius cl

an;;ebal lOiiseicnliain,

QiiiJ

crgo,
iiiiiio

ail ali(|iiis,

liue

manna

llliid

,

vel

parvuni, vel dieendum

non

die.eiiduin,

mio

qnod ego
arte

aceipiu ?

Ergo

niliil

niodo

veiiil, si

diibileiit

posse dimilli; nc forle qund

vull diinillerc

jaiii fiiit.

Ergo

cvaciiaiiiiii

est sc:ind.iluin criicis.

Dei iniieraiio, coiilia se tcncai Imniana diibitatio. 3. Figura; noitriv in iis (jno; hraehtit coiiiiyeniut.
Petra,
ligiira Clirislui.

Qiiiiinodo er^o

eumden,

nisi

quia nddidit spiriiualfm?

Naiii qiii niaiina iHiid sic accepcruiit, ul
iiiJijjoiiii.c

lanlummodo
nian-

Triwsilns nuiris
caeli-flis

liiibri,

llniUi-

siuc corporali satisficri putnrent, cl veii-

smus. Maiina Chrisli panis

figiira.

Qiiomvilo

trciii

suiiin pasci,

non mentcni
s:itis

;

iiiliil

inagiiuiii

dbum
riiiit
iii

ct

potuin spirilualem eumdeiu nobiscum siimpse-

diicavcrunt, factiiin
Dciis pavii,
aliis

est

eorum

indigentiic. Alios
ili

Israelitie.

I\lra virga pcrcussa. Excinpliimctiam

aliquid nuntiavit.

lalcs

cibuin

priino illo populo exliibitum unusqinsiiue fub litcr

corporaleiii luaiidueaverunl,

non cibum

spiritiislcm.

rccordelur.

Ait cniiii ApostoUis
:

:

Oinnia

liivc

figura

Quos ergO
qui vere

dieil

patres

nostros

cibum

spiritualeui
fratrcs, nisi

noshce fuerunt
Qiiid
f/iiiii

rum de

rcbus lalibus loquerelur.
vos ignorare, friiiies
;

eumdcm mamlucavissc ? Quos putamug,
patrcs nostri fuerunt ?

enim dixerat? Nolo enim
bapliiali sunl in

imo

patres

nostri

palrcs nosiriomnes snb nube fuerunt

cl

omnes

in

non
eniin

fiierunt, scd

sunt. Oinnos cniin
illis

illi

vivunt. Sic

Moyse
rfciH

nube

el in

mnri

;

et et

omnrs cumomnes eiimCor.
cui

quibusdam
Quid

infidelibus dicit Duniinus,
in

Pa-

cibum spiritualem miinducavcrunt,

tres vesiri
tuiit.

mandueaverunt manna
est

eremo,

et

mortui
infide»

dem potum
y,
\.i).

tpiiitualem biberunl. Bibebanl eiiim dc spi-

cnim, Pnfrei

rcsfri,- nisi,

quos

rilnaii sequente petra.

Pelra autem erat Christus
fuissc
F.t
ille

(I

lilatc iniitamini,

qiiorum vias non credciido rl Deo

Has figuras nostras

dixit,

resistcnJo scctamiiii? Secundiim qucin intellccliim

neino

lidclis

iinquam contradixit.

ciim inulta enii-

qiiibujdam

dieit,

Vos a patre diabolo

eitis

(

Joan.

viii

meraiel, unaui rem solam

solvit, qiiia dixit,

Petra

U).

Ncqiie ciiim diabolus arn|ueni Iiomincin vel pocreavil, vcl

autem

eral Chrislu$.

Solveiido nniiin aliquid, c;etera
:

leniia

proposuit inquirenda

sed ne recedens a Cliristo

iii-

dieiiur pater impioruin,

generando procreavit cl lainen non propier gcncrationem
:

quisiior crrarct, ui firmus quairai, in pelra fundalus

;

sed priipler imitaiioncm. Sicnt e contra de bonis
dicitur,

Peira, inquii, eral Christus. Dixil illas figuras nostras
fuisse, ct

Ergo $emcn Abrahcf
qii.i;

eslis

{Culat.
cariiis

111,

29)

:

cum

obscura erani oninia. Quis evolveret Invo-

loquatnr Gcntibiis,

stirpcm

cx Abralix

lucra ista

ngurarum? quis aperiretT quis

disciitcre

genere non diiccbanl.

Filii eniineiaiit,

non nascciido,
Si

nudcrei? In quibusdain quasi dumetis densissimis ct
erassa

sed imiiando. Abrocatur aulem e( alienalur a perfidis
paier

uinbra lumen accendit

:

Petra, in<|uit, ernt

Abraham, quando
essetis,

ci^^

Domiiius

dicit,

filii

Cirisius.

Jam cigo lumine

illalo,

quxramns quid cav
cssct osien-

Abrahee

opera Abrahx faceretis {Joau.

viii,

59).

lerasignilieeul; quid sibi veliiit, mare, nubes, mnniia.
11. rc
illl.

Et ut

inal.T

arborcs dc Abralix palerniiatc gloriantes
filii

cnim non exposuit, sed petra quid
Per inare iransitus, Baptisraus
id

eradicarcntur,
\ilallh.
III,

Abrah;e dc lapidibiis promiiliintur
ergo hoc locodicit, Pali«
el

est.

Sed quia basalutis,
nisi

9). Siciit

veslri
:

liiisinus,

est,

salutis

aijua

non

est

manduriiverunl nianna in ercmo,

motlui
;

iiinl

iioii

Cliristi
liidit,

noniiiie consecraia, qiii pro nobis san;;iiiiiein
ipsiiis aqiia

cnim intellcxcnint
sic

(|iiod

manducavcrunt
patres
nostros,

ilaquc non

cruce

(ignalur. Iloc
fuit.

iit

sigiiilicarct

inlelligeiites, cibuni noiinisi

corporalem acccpcruiit

illc

baptismus, mare Itubrum

Manna do
vcstri

ccclo

ct

Apnstolus
,

dicit,

non paties
el

apcrte ab ipso Doininu cxponilur. Patres
diicaverunt, inqiiit,

man-

infiileliiini

noii

patres iinpioruin,

manduoanles

mouim

iii

ercmo,

et inorliii sunt.
vitaiii

morieiiles

;

sed pitres nostros, patrcs fidelium, spi-

Quandu enim
tiianiia, et

vivuieni, cuni (igiira pra-iiuntiarc

ritiialem cibiim maiidiicasse, ct idco
no.ftii, iiiqnil,

possel, vita csse

nun posset? Maiiducaveruul,
;

inqiiit

mortui sunt

id cst,

nianna quod manduca:

runt, et

eumdem. Pairts eumdcm cibum spiritualem manducareeumdem polum tpiritualem bil)crunt. Erai.t
qni

vcriint noii illos poiiiit

dc morte liberare
fuit,

iion quia

cnim

ibi

qund manducabanl,
Quid de

intelligebaiit

:

erai.t

ipsuin inaiina uiors eis
iioii

sed

qiiia

cos n moitc

ibi qiiibiis

plus Cliristus in corde,
aliis

quam
,

inaniia
liide
iii

in

Iibcravit. Ille eniin libcrutiirus crat a niurtc, qui

ore sapiebat.

loquamurT

er:'t

|ier
liat,

niaiina figurabaiur. I)e ciclo certc maiiiia vciiicatteiiditc
rti'ii.s

primitus ipse Moyses famulus Dei
douiii cjiis {llebr.
qiiia illo
seiiliiiin,
iii,

fidclis

tola

qucni figurabat
de
coelo

.

Eijo tum, inqiiil, pa-

i),

sricii>

quid dispensaret, tt

uis

7111

desccndi

(Joim.

vi, .19,

51

).

tempore

ila dispeiisaii

debei^cnl elausa pr.c-

Sicut studiosiaulein ct beiic \igi!antes verba doiiiiiiica
atteiiditc, ut prollciatis ct legerc ct

aperta fiitiiroruni. Uirviter ergo dixcriiii
in inaniia Clirisluni intcllexerunt,
ciliiiin

audirc noveritis.
mnniluniverunl.
eiiain no.s?

quieuinquc
qiieiii iios

euindeni
;

Kumdem,
Quid
es(,

inquil,

riiiiNi

spirilualem

spirilualcm

niandueaveruiit

qui-

eumdcm,

nisi

quia

eum

qiicin

cuniqtie auieiii Je inaiiiia solaui salurilaleiu qux?ti«-

:

, : ,

ir.fi3

SKRMU
palres infidelium nianducavcrunl Sic etiam Cjlindem
potiini
: ,

(XCLIl.
liim
fi

1554
,

riint
siinl.

el mnrtui

,

Moyscs coinm-Dndarct, vocavii eum
,

ct

muEavii

Pelra enim ChribCil
qiii

nomcn
,

ct

appcllavii
,

eum
in

Jesuin

:

nt

non per
,

slus.
lciii
:

Eunidcm ergo
id esl,

poluiii

(|ucm nos,

spirilu;i-

Moyscn

sed pcr Jisiiin

id c.^t iiimi

per b^gcin

sod

qui tide

c:ipiil>.iliir,

non

corporc
erat

pcr graliam
iiiirarct.

popubis

Dci

terrani
ille

proniissidiiis

lianriftbatur.
Cliristus
:

Audistis cunidem

pitum,

Petra

Sicut autcni
ila

Jesus

non

vcrus,
llla

scd

non enim
illa

alier Clirislus lunc,
(fi.torf.

alter nuiic.

(iguratus;

etiam lerra promissionis
Illa

non reScd
ncc

Altera

qnidcm

pclra

xvii, 6), alter lapis

ra

,

scd figurata.
nobis

enim populo primo ttmpora
,

fliicr.) silii

posuit ad capui Jacob {Gen.

xxviii,

H)
,

lis fuit

qus

proraissa est

x-terna crit.

fi-

altcr
xii),

agnus occisus ut m.inducaretur Pasclia (F.xod.
alter

guris tempornlibus promittebanlur el pr;cniinti;iba!itur x-lerna. Sicut eigo terra promissinnis vera
illc
,

aries h.-crciis

iii

veprilius

immolandus
,

non verus
:

Jesiis

,

illa

quaitdo

filio

suo pepercit Abraham jiissus
(

qucra

sed figuraia
figuratus

ita ni.iniia

non
illa

jiissus obtulerat

Cen. \%\i

,

13

)

:

allcra

ovis et

cibus vere

ccelestis,

sed

;

ils

potra
sic

allera ovis, altcr lapis et altcr lapis,
(;iiristiis:

idcm tanien
potiim.
ai|ua
et

non
Moysi

vere Cliristiis,
sibi

sed figuratus, et

oninia.

idco eunidem cibum, ideo

eumdcm
ligno
,

Qiiam ergo
?

exigil

considerationcni

dnbiiatio

Deiiique

pcrcussa

est

ipsa

pelra

iil

Ne

forte et ibi aliqua figura cxpressa sit, el

denuerct: virga cniin pcrcussa esl (Eaod.
Qiiare ligno, noii fcrro,
acccssit, ui
ciliiim,
tibiis.
iiisi

xvii,

5

6).

iimuerit intelligenti, et ad inquirenduro
et provocaverit

commoverit

quij

cnix ad Cbristum

animum. Video enim et

posl illain du-

nobisgratiam propinaret?

Enmdem

ergo

bitaiionera
et post

,

el post

iram Dei, et post minas mortis,
popiili in ter-

cumdcm

potiim, sed iiitelligentibus et credcn-

remotinnem ab introductioiie

Noninte|{igentibusautem,illudsolumiii:inn.-i,llla

r.im promissionis, roulta
,

Deum

sic dicere

ad Moyscii,
:

sola aqna: illc cibiis esuiienli, potus iste siticnii;
illc,

ncc

tanquam ad amicum quomodo
us(|ue adeo ut ipsi Jesu

et antea loqucbatur

noc

isic

ciedenii

:

crcdentianleni ideni qni iiunc.

TMiic--nimClirisiusventiirus,niodoClirisliisvenit.Veniiiriis

ct venit, divcrsa verba suni, seil ideni Cbri^tus.
diibitatio figuiativa.
,

Nave obedientix exempliim de Moyse proponatur, et lioc eum moneat Dcus, ut sic ei serviat qunmodo servivit Moyses ; et sic sc
,

i. itoysi
iiiaiii

Aliquid ctiam

,

quo-

pollicetur cuin

eo futurum

,

quomodo com Moyse.

rcs vcnit in niediiim

de dubiiatione ramuli
crit veierum

Evideiiler,
iion p:issim

charissimi, conslringit nos ipse Deus

Hei Moysi
cliani isia
ilii:indo
t.ivit.

volo dicere. Figura enim

reprehendere

,

sed intelligere dubiiatin-

sanctnrum. Dubilavit ad

:ii|uaiii

Moyscs
,

;

nem
Et
tio

Moysi. Figura pelra jacens, figura virga pcrcu-

pclrani virga pcrcussit ul

.iqii:»

fluerct

dnbifo: te

tiens, figura
ibi

aqua fluens, figura et Moyses dubilans.
,

Diibiiationeni auteni ejus

legens quisqiie

dubilavil
,

iibi

pcrcussil. Ilinc faota est dubita-

transiiei, nec intelligerel, quia nec qunercre ."ludcrft.

Moysi

qiiando lignum accessit ad petrani. Jain

Doinino

aiiteni

Dco dubiiaiio

illn displiciiii,

ct

eam

veloccs pr.Tvol.int, imo tardos patienter exspecient.
Dubita\ii Moyses qiiando lignum acccssit ad peiram

notavii, non solum arguendo, sed eiiam viiidicando.

Nam
XX
,

prnptcr hanc diibitationcm
lu

dir.iiur

Moysi

,

Non
,

dubilavcnuit discipuli qnando
crucifixiim.
cr.1t Pctri

viderunt

Domiiiuiit

introdiice.i

populum

i/t

lerram promissioiiis (Sum.
,

Iloruin figuram
illius tcr

gerebat Moyscs. Figura

12). Asrende in nionti-m

et

morere

(Di-nl.

xxxii

negantis.

Quare Petnis dubiia-

4!1).

Dcus

liic

Hliqiie

apparet iratus. Quid
ille

ergo de

vit ?

Quia lignum petra propiniuavit.
,

Cum mortis
erit

sua:

Moy^c,

fraircs

mei? Omnis
illa
;

labor ejus
,

,

omnis pro
,

gciiiis

id esi

,

criicem ipsam pnfnnntiaret Doininus
:

impiilo .Tstiis ejus ,.et
lis iltis

charitns
tin

dicciis
,

Si dimitlibro

ipse Petrus expavit
(Malili. XVI
.

Abtit a

te

,

Doniine, non

hoe
vir-

piccatum

,

dimitte
,

auKm

dele

mc de

22). Dubitas, quia petr.Te

imminere

luo (Exod. XXXII, 51
dubiialioiic

52), hac snbila et repcniina
qiiid est

gam

vides. Ideo speni
,

suam, quam gcrebant de Do:

dimnaia cst? Et

quod conclusil

niiiio discipuli

tunc perdiderunt

quodam modo

in-

leclor
dit (I

cum

.^postolum legcret, Chariias nunquam ca-

terccplaesl,qii:ii.docrucifixuin viderunt,qiiandoplan-

Cor. XIII, 8)?

Cum

qua-dam solvcnda proponcergo, ei adliuc
iiiysicrium.

xeruntoccisuni.liivcniteospostresnrreciionemloqnentes inler se

rein, studium vesirum nie fceit et aliud pro|ioiiere,

dc

Iiac re, iristi

coUoquio ;

et

tenens oculos

quod

fortc

non

qiincreretis. Yidcaniiis

cornin ne

.ib eis

agnoscereiur, non se auferens creden-

quantum possumus conemur ponctrare
Irascitur

tibus, sed differens diibitantes, se

tanquam terlium coleis uu-

Dcns,

dicit

enin non iiitioducluriiin popu;

locutoreni sermoni commiscuit, et qnaesivit ab

lum

in lcrrain

promissinnis

jubet

iit

ascend:it

in

dc loqucrcnlur. Mirantur
in

illi,

quia solus igiioratquod

niotiiem ct moriatur. Et

timen multa
.igat,

injungit agcnila

co fncium fuerat qui quaircbat.
?

Tu soIm,

inquiunt,

eidcm Mnysi

:

jiibct

quid

quomodo pnpiilum
negligen-

peregrinaris in Jerusalem
siiitde Jesu.
l:is

Et comniemoranl quie gcsla

disponat, qitomodo non
ter.

reliuqir.it p:issiiii ct

Etcontinuojam desperationissu3emednlmedico
licet ncscienies osteii-

Niinquani isla

damnito injungere dignarciur.
Quoniani diciuni cst Mnysi
mysierii dispensali.inisin-

apcriuiit, ei vulnus
:

Aliud acoipitc

niir:{bilius.

duiil

Nosaulem,
essel

iiiquiunt,

sperabamut quod inillo re-

(boc cnim placuil
qiic gratia)

Deo

certi

deiiiplio

Israet{Luc. xxiv, 1.5-21). Ecce facta est

quod ipse

in

tcrram proniissionis nou
,

dubiiatlo,

qiiia

lignum accessit ad petram

:

impleta

iroduccret popnluin, eligitur alius Jesus Nave
isic
,

et

est (igura Moysi.
5. Motjses in

Ks

{.Vhhi. xiii

homo non hoc nomiuc vocabalur vocabatiir Au17). Et cum ei iiUrOilurcnfliini not"!,

moiUe moriens,
:

qmd

adumbravil. Vi,

doaniiiS ct liaiic

Asccnde

in

moniein

cl

morere. Plt

,

1555
iiKiricin

AUGLSflM
eorpdrilom Moysi figinaia
sctl
iii

LliSlOl'1
l.iieni dimitii

l-JSC
n>>n diiliiio;

c<'.

inors ipsins
Ilou

scd liinco fulura peccam.

diiMiaiionis;

iikhiIu.
,

iiiiia

iii\-lci'i.i!

riacct crgo in

yE^ypio reinaiierc? Inicriin lio^cni
qiii

CCHc

cxposiliini cl iiiiellci luin

qiiiiilo «lulcius qiiaiii

prxseiilcin evadc,
vil.

jaui le prcssit, ei

jam

subjiigajuin

m.mii.Tf

\d

|icli:im

iiaia
ftiii

csl

diibiiaiio,

iii
iii

moiile
passioiii

De

fuluris qnid libi liostcs modilaris?
ctsi

Qnud

niorluj csl. Quaiido
iie, qn.i.si

liuinilis ('lirisUis
:

fecisli,
si

iiolucris oril

:

quoil facliinim tc pulas
cst via
:

pclra jaccbat aiiie nculos
illa niliil

nierilo

illo

volueris
ciiin

non

crit.

Scd pcriculosa

nequc
lerrit

duLiialiatur, liumililas

inagiium pr^lendccst lapis oirciisioinagiiiis

cnim

Riibrnin iiiarc Irausicro, jain ero in
:

bal. Miriio ip>a liuinililaie facliis

proiiiissiiinis

duclus e>l

ille

pupuliis pcr longa du,

nis
ruii

:

rcsiirredioiie

autcm
cst.
,

clarilicaiiis

appa-

serla. Iiilcrim

ab iEsyito liberare. Quid ergo
aiixiliainrcm
iii

pulas

,

jam mons

Jani
in
,

crgo

illa

dubilatio,

qu*

dcfuluruin

libi

via

,

eiiin qiii te cruit

iiaia crai
dl.scipuli

ad pctiain

saluiem suain

mnnle moi iatur. .\gnoscaiil rooccnl i-pcm snani. Atlcnill.i

dc velusla cnplivilaic? Nuvos tuos
I

ininiicos

iinncnm-

Cicit

,

qiii

lc

a vciiistis lioslibus
,

liberavit? Tantiim
,

de iiuemadMiodum nxwialur Uet
nein

duMlatio,

allendc

inlrepidus Iransi
nuli
iii

liilrcpidus
illi
,

ambula

obediens cslo
ille

:

queinadiiK)(l;im morialur .Moyses in moiitc.
in
;

Non

iii-

amaricarc Moysi

cujus typum

porlabat

terram proiiiissionis

:

nnlumus

ibi

dubiialio-

Iiac

obedieniia. Fatcor, noii dcsiint liostes. Sicut
di>erant
qtii

morintur. Oslciidat nobis eain Chrislus mori.
:

ciiiin

non

scqucreiiiiir fugientes, iia

non

Ticpidavil Pelrus

ct ncgavil ter.

Petra enim erat
:

decraiit qui iinpedirenl ambulanles. Prorsus, cliarissiini
,

tViWs/Ms. Kesiirrexit,

mons

factus csl

firroavil et

figur:u iiosirx fucrunt.

Interim in le non

sit

Petrum. Sed
Peire,

moriiiir dubiiaiio.

Quomodo moritur ?
cordis coguilor
et

quod
post

conirisiei

Moysen

:

noli cs$e

aqua aniara, quam
populus bibcre.

amas me? Cordis inspcctor,
;

niare

Biibriim

non potuil
Ei

ille

iiiterrogat

el vult audire qiiod
lioc
,

amelur,

parum

est

Erai eniin ct

ibi lcuiatio.

tauieii ista

quando eveeis eis
li-

semel. Interrogat
Peiri
:

audii prope

cum

Ixdio ipsius

niunt, quaiido

amaricat populus, pro
:

ostendimus
pro

iniiatur

enim

inlcrrogari se

a praescio, scd
sulficcret
tibi

Christum

,

qiuc

illis

tulerit

,

quoinodu

Ctiam toiics inlerrogari cuin semcl

rc-

san^uincni fuderit
giiuin in

ct

mitcscunl, tan(|uam nobis

spnndore eiiam

iiescieiili.
,

Scd lanquam

diccret
iinpiea-

aquam

initlcniibus.

Plane hnslein adversan-

Dominus
tur
:

,

Exspeclo

nuincrus

logiiimus

lera itincri

tuo Aioalech habebis.

Tunc orabat Moy-

lerlio

coufilcaiur per amoreni {Joan. xxi, 15ler

ses, lunc exlcndcbat

manus

:

ct ubi dcponelxit

ma-

17),quia
69-74).

negavcral per limorcm (JfaffA. xxvi
toiies inicrrogabat,

,

nus, couvalcscbat Amalccli; ubi cxtcndchit maniis,
di'fi(

Quod crgo Dominus

du-

icbat .Amalech.

Lt

lune nianus txtciits siiit, dcliujiis

luialioneni illam in nionte occidcbat.
6.
lecli

ficiat

Amalecb

tcnlator ct

iiiiicris
,

imiiedilor

:

AdBapi.ismum imiiat. Ilanus Moysiconlra Amanunc eiienttE, nunc demisscc. Quid ergo, cliaris,

esto vigil ei sobrius in orationibus
nis
,

in

opcribus boilla

non tamcn pratcr Cbristum
Christi crux fuit. In
:

,

quia extensio

simi

si

palent lixc

dilalem clausa
rentur
,

Non ad fraudcra sed ad jucunerant. Ncque enim tam dulciter cape?
,

manuum,

illa

exicnditur Apoego

stolus, cuni dicit

Mundus

milii erucifixus tfl,et

si

prompla

vilescercnt. Rcspiciat ergo nego,

mundo (Galat.M, U). Ergo
caliir, ct

deficiat

Amalccb, vinprnevacoiilinuo

tium suum compctiturus Baptismum quem alloqui populus ca-peram. Mare Riilirum Baplismus cral
,

non impcJial Iransilum populi Dei. Si dia

mittis
lebit

manus

bono opciv
noli

,

a cruce Clirisii

;

linnsiens

baptirabalnr
in

:

transilus

ipse

Baplismus

Amalecb. Taineii

omni modo aut
,

crat,

scd

nube. Adliuc enim nubilabalur quod
:

te

foricm foiurum pulare

aut penilus despcrando

pr.ciiunliabatur

adhuc occultabatur quod promiuerecessil
:

delicere. Alteriuilio
in

enim

illa
,

defectus el forliiudinis

balur.

Jam modo

nubcs, manifesta' voriiatis
,

manibus

servi Pei Moysi

forte allernalio lua fuil.

sereiiiias facla est

quia recessit el vclum

per quod

Aliquando enim

in tentationibus dcficis,
ille

sed non
,

siic-

loqucbatiir Moyscs. Iloc

velum

et
:

in templo pendc-

cumbis. Deponebal
ruebat. Si dicebam
,

paulum manus
cst

non
;

omiiiiio

bat

,

ne sccreia templi viderenlur
vcluiii

sed in cri:cc Dn-

Molus

pes

meus

eece miseri-

iiiliii

conscissum cst,
:

ut patercnt. Veiii

ergo

eordia tua, Domine, adjuvabat

me

{Psal. xciii, 18). Noli

ad Ujpiismuin

ingredere iiitrepidus viam

pcr niare

erga timcre

:

adcst in itincre auxiliaior, qui in .(f.gypto

Rubrum

;

iioli

essc dc peccalo praeterilo

lanquam de

non

defuit liberalor. Noli limcre, aggredere viam,
ille

prjy
ali-

jtgypiio sequeiiio solliciius. Premebant te peccaia amore lua duro onere serviliilis, scd in iBgyplo, in
h.ijussxculi, in peregrinatiune longinqua; cogebaiil
10 seciari

sume sccuros. Aliquando
quando
erigebat
;

dcponcba: manus,
est .\ma'ccli

tamen vicius

(Esod.
piHuit,
ett,

XVII, 11-15). Ribcllare poinil, supcrarc

non

ra

liiica

opera terrena, tanquam lateres facerc, opco|icrabaris. rrcmuiil le pcccata veiii ' se,

CAPllT II.—

7.

Aliera poenilentia, quae
il

omHium

ac iiuolidiana. Medicina

puclum

iu

dominica oratione
[ratri.

ciirus

ad B;iplisinura
,

:

usqiic ad

aquam

liosii»

sequi

de remiiiendit debiHs. Ignoscenduin

Itaque ad-

poicrii

ibi

morielur. Tiiiic aliquid de viia prxtcriu»,

moneniur

jani

dc allera loqui pocnilentia. Triplicem

crede aliquiJ remansuruui luoruin
aliquis rcmansit iEgypiioriim.
ruiii
:

peccaloruin

,

$i

(iui|'pe cjus

coiisidcraiionem in saiiila Scriplura cssc

Audio \ocom pigro-

proposui. IUa priina coinpelcntium Cit el ad Bapli-

Ego,

inqiiit,

de

pr.clcrilis peccalis
i>cr

non

linieo,

snuim venire
ustcndi.

siiieiitiiun

:

banc de Scripiuris sanctit
illani

oniiiia mihi in
»

aqua sancta

Ecclcsix eiiam cbari/

Est

alia

quippe quulidiana. Et ubi

Codex

V., operabirit prtwente peccaie.

«a.

cslciidimuf.

poeiiileuliam nuotiJianaiiiT

Non

litbio

1557

SE.1\M0 CCCLK.
(iir,
Iific

15S3

ubi molius oslendam, qiinm In o 'atione quolidinna,
;ihi

Sic dimitto

quomoJo

c( iu ainiitiis

;

erj;o

qu:»

Dominiis orare nos docuil,
nslcndil,
et in
liis

iiuld

ad
:

Piitrein dira-

non poies dicere, ot non

vis dimiitere, doviabis

iiius

verbis posuit

Dimillc nobis

ab hoe versu, et prxlcrmilles, et dices qiiod scquitur,

ithila uostra,sicut et nos dimillimusdebiloribus nnslris
{Malili. VI, j2).

Xe

nos pntiaris

iiidiici

in lcnlalionem

:

ibi lc

ca-

Qux

debila, fralrcs? Qiiandoqiiidciii

piet crcdilor ttius,

ciijiis ipiasi

ricicm deviiabas. Quo-

tlcbila bic iniclligi !ion piissunl nisi
l>iia diiiiisil in

peccjla

;

qiix do-

nioilo quisqiie in victi ciim occurrcrit ci cui aliqiiij

Baplisnio, ileruni ul diniiiut nniiius?
qtii

debet,
ibflt
;

.si

Ccrle niorluus csl omiiis iEgyptins
Si nihil

sequcbuliir.

ct

it

ad inanum est diverliciilum, dimiiilt iiua per aliam parlem, ne f.cicm vidcal credi:

dcscquentibus

liosiibus residuiim fiictuin cst,

toris. IIoc lu iu islo vcr.^u lc fccissc arbilratiis cs
viUisii diccre, Diniiiic,
siciit

de-

quid oramiis
cieiilcs

m

diioiltatnr, nisi

propier nianiis dcii-

ego dimiilo; ne

sic di.

conira Aniabxb? Diiniite nobis, tiaii etuotdiCoiistiiiiit
ibi

niillerct, id cst
iioliiisli

non dimiuercl,

qiiia noii diiiiiiiis; et

mliimus.

nicdicinani, lirniavit piicluni. llic
:

dicere, deviinns f.iclcm ca'dlioris. Qiicm de-

preccs dictal,
rcs ai^alur
dcr.il:».
iii

prccanli rcspondol

novit qiio jura

vllas? quis deviias?
ille iion et

Quo

ibis,

ubi tu esse possis et

coelo,

quoniodo inipclrari possini dcsiait.

csse? Dicturus es, Quo ubibo a tpiiitu luo f
fuijiiim ?

Diiiiilli

\U? dimiuc,
quo

Quid eniin liabcs
Nuin-

a facic tua quo
;

Si ascendero in ccelnm, («

»7-

quoil

Dco
j.uii

praiilcs, a

vis ut prxsietur tibi? .Niim?

lic es

si

dcscendcro in infernum, ades. Qiianlum po-

qnid

Gbrislus salvalor in lcrra ambulai
illuin

lesl a Clirislo

debilor fiigcie,
isic

quam
ibi.

iil

cal in infcrf.<clurus

quid suscipil

luodo

in

domum
ci
?

gaudcns Zac-

num ? A Jest
nisi

credilor et

Quid

e«,

cb.eus (Luc. \it, G)? Numqiiid
pr;rpaiai Maiiba {/d. x,
40)

bospilium et cpulas

quod scquitur? Si assumpsero
et

penniis

meas

in di~

Nibil borun» indigel,

rcctum,

rotaiero in extrem-i maiis {Ptnt. cxkiviii,

ad dexlerani
meis
fecislis,

1'alris scd;;l.

Sed qmndo uni ex miuimis
i\v, 40). Ilac est
El ero:

7-9)

:

id

csl,

spe

mea

fiiiem

s.tciiH

medilabor,

iii

mild

fecistis {.ilitllh.

pnrccplis luis vivani, duabus alis cb.irilatis atlollnr.
Iiiiplc

exteiisio

manimni, sub

qiia delecit .\iiialecli.

ergo duas alas cbariiatis. Dilige protiinuin
;

gas qiildcm paiipcri, qiiaiido aliqnid das esuiicnli
forle id qiiod dcdcrls

sicut (c i|isiim

e(

non tcneas

odiiira, uiide fugius

niious baln-bis, sed

iii

domo,

credllorcm.

non

in ccelo.

Scd

liic

quoqne

In tcrra,

quo jubunle
liac rc cuiit

C.\PUT
cluota:,

III.

S.

Tertium

geiiuit

poeniieniig /u-

prxsiilisli, ipsc siipplct i|und dcdisti.

Dc

pro

moriifcris

peccatis.

Ocspcrnlione venx»

loqucrcUir Ap»tslcdijs,
>iiiiiaii(i,

ail

:

Qui odmiaistral semea s«(II

anima suffocalur. Reslat

pocnilenlix' lerlium gciius,
iil

el

pauem

in

escam subminislrabit
es,

Cor.
:

u,
se-

imde

alliiuid

breviler dicam,

adjiivaiile

Doinino

10). Opcrarius
iiiinas liienie,
iiifidelis,

cnim Dei

quando dns cgcnli

pit>po>ita

ct

promlssa pcrsolvam.

Est

pcenitenil.i

qund melas

a;stale.

Quid ergo meiuls,

gravior alque luciuosior, in qiia proprie vocanlur in
Ecclesia poeniicntcs, remoii etiam a Sacramenio allaris panicipaiidi,

ne

in liac

magna doino
suura

(anlus patcrfjinilias
el ibi, sed qtiod

non pascat
tiiifrickil libi.

opr^rariuin

? F.ril

ne accipiendo indigne, jtidicium
Illa
:

sibi

Dabil Dciis neceseitali lolum, non cupi-

niBndiiccnt c( bibaiil.
esl.

ergo pceniienlia lucluon

diluli. ficiat

Opcr.ire ergo intrepidus, exiendc mnmis, de-

Gravc

Amalecb. Scd binc,

ui dixi, aliquid in

dnmo
'

tua

cst,

vuliius est adulieriiim forte commissuin fone bomicidiiim, fonc nliquod sacrilegium;
viiliiiis,

cum
ibi

dcderis, vcl iniuus vides quud Ibi vidcbas

non

pravis res, grave

letbale,

moriiferum

:

ted

vides

cum

dederis, donec ilerum det Duus. Dic

omnipotcns mcJicus. Jain post suggcslionem
dclcctalioiicm
qiiasi

facti e(

nillii,

ciim isiioscis de corde, quid pcrdis? CHin iguoqtii

et

consensioiicni ei perpelralionem,

scis ei

pcccat

in le,

quid niinus habelus

iii

cordo

qiiulridiianus

mortuus putet
moles

:

sed iiec ipsura

luo?

Iiide

cnim

diniiuis, scd nlbil ainiuis.

Imo vero

Dominus
Cessil

dcseruit, sed clamavll, Lazare, prodi forat.
sepuluiroe
:

unda qu.Ydaro

chariiatis ibat in corde (un, el lan:

voci niiseiicordix

eessit

qiiam de vena intcrlore manabal
fratrcm, obiurasti runteni.
dis, ciim ignoscis
;

tcnes odiiim coiitra
nibil

mors viur,
Z.1FUS,

cessit infenius superno. Elcratus csi
:

La-

Nun solum crgo

per-

processii de lumulo

el

ligaius erat,

sicut

sed abundaniius irrigaris. Cbaritfts
tibi
illi

sunt liomines in eonfesslone peccali
tentiam.

agenles poini-

nnn angusuiiur. PonisibilapidemoOen&iouis.cttu
ficis angusiias.

Jam proccsserunt

a

morie

:

nam non

confi-

Yindicabo me. ulciscar
:

me, cgo

lerentur, nisi procedereiil.
citlio et a

Ipsum connteri, ab ocest.

ostciid.iin,cgo faciam

a;stuas,laborns,cui licel igno.

tenebroso procedcre

Scd quid Dominus Lazaro
sii.t»

sceiido csse seciirum, scciiruin vivere,

securum orare.

Fcclesi» sure? Quce
irunl
et in

solvcrilis, inquit, rn terra, sotuta
iviii,

Nain ecce quid aciurns es? Oraturus es, QuiJ dicain

coelo {ifallh.

18). Proinde

quando?Hodie oralurus
Ecce

cs.

An nonesoralurus?
:

Ira et

proeedente, qnla implevit Doniiiius misericordix

odio implctus, vindictam minaris non dimiiiis ex corde.
or.is,

bonuin, perducere aj coiifcssioncni mortuum laten-

ecce

vciiit

orandi hora, ineipls verba

illa

icm, puleniem; jam cxiera implet Ecclesis! ministp-

vcl audire vcl diccrc. Diclis et audltis supcrioribus,

rium

:

Solvile illuin,

et sinite

abire {Joan. xi, 33-4 i).
poBiiiienti.-c

veniurus es ad bunc versum. .Aol

si noii venluriis,

Sed, cbarissimi, hoc geniis

iiemo sibi
:

quo iturus?Ne ignoscas inimico, deviabis a
Plaiie
si in

Chri.sto?

proponal, aJ boc genus nenio sc pr.-eparct
forie coniigerll,

lamen

si

oralionc deviabis, ul

iiolis

dicere, Dimiiie
sicut el noi

nenio Jespcret. Judam

traJittireii»

nolnt debila nostra; quia

non poles diccre,
libi ciio

non tam

sccliis
fccil

quoJ commisit, quain
peniuis intcrire.

iudiilgenli;*

dimiffimui dcbiioribus noslris; ne

res;toadea-

dcspcratio

Non

eral digaus uii"

,

,

1659
ftericonlia,

S.

AUGLSTINI EPISCOPI
lia

ideo ei noii

(iilsit

lumen

iii

oorde, ui ad

Dei ad pocnitentiam
duriliam cordis tui

le adilucil f Ille el

autem

$eew

eju!) iiidul;;enlian)

coiicuiTerel quciii traJldurai, sicul
,

dum

cor impcenileni, tliesaurita'

iUi qui euni cruciOxcrant

scd dcsperanJo se nccidil,

vii fifrt irani

»n die irie el Tevclalionis jtisii judicii Dei,

el laqiico su^pcndit se,

bulTuca^il se.
iii

Quod

Tccit in

qui reddel unicuique

secundum opcra sua (Itom. »,
liic

corpore suo,

lioc facluiii est

aniiiia iiisius. Spirilus

4-C).

Opus
e.it

est ergo ul
ille
qiii

timor mciites possidcat.
iioii

eniin dicilur etiam isic vcntus aeris liujus. Quuiitodo

opus

ut

pcccaro
in

vull,

pra>senleffl

ergo qui
iion

sibi culluiii

liguiit,

indc sc occiduiit, quia
liujus
:

Deum
nocie,

sibi coglicl,
;

non

publico solum, sed cliam

ad ens intral spiritus acris
i]isa

sic

illi

qui dc-

in doino
iii

non

iii

doino soluin, scd et iu cubiculo, in
in
,

spcraiil de indulgciiiia Dci,

desporaliuiic inliis se
iioii

lccto suo,
poenitentia;
nihil (u)

corde suo. Ergo

ti

tuleric

suflbcanl, ut eos Spirilus saiiciiis visilarc
9.

possil.

porium
cala.

dcsperationo
dicuiit
illi,

augebuiit

pec-

Conlra 1'aganot p^eniteniiar pinmisione peccandi

Ecce

qui putanl ideo au-

lieeniiam daii suggitlanies. Solcnl indc Clirislianis Pa-

geri pcccata,

quia

portus poenilcnlia> in cbrisliana

gani iiisuliare dc pa-nilcnlia qu;e insiitula esl in Ecclesia
:

fidc proponitur.

Quid crgo? Deus, ne per illam spem

ei conlra

nonnullas bxrescs

teiiuii

Ecclesia

indulgcntix rur»us augcrcntur pcccala, noii dehinc

calholica istam veritatcm de pcenllenlia agcnda. Fue-

providere debuii?

Quomodo
sic

enini providit ne despe»

runt enim qui dicerent, quibusdam pcccaiis non csse

rando augcanlur,

providere debuil oe sperando

dandam
bxrelici

paenitentiam
faeti

;

et exclusi sunl

dc Ecclesia,

et

augeantur. Quoniodo eniin revera auget peccata qui
despcravcrit, sic polesl augcre peccala et qui veniam
speraverit
:

sunt. In quibuscunii|uc pcccaiis non

perdil viscera pia maler Ecclcsia. Ergo solenl inde

ut dical

sibi,

etiam Pagaiii quasi insullarc

iiobis,

ncscienlcs quid

bonus

est,

quando

me

convertcro, ignoscel milii.

Faciam quod volo, Deus lu

loquanlnr; quia ad verbum Dei, quod liiiguas infan-

phne
si

dic libi,

Quando

nie converlcro, ignoscel roibi;
tibi.

tium

facii discrlas,
iit

noDduin pervencrunl. Vos,

in-

craslinus dics ccrtus est
:

Nonne ad boc
subiio

tc

ad-

quiunt, facitis
tiiis

peccent liomincs,
cgerint
hi

cum

illis

proinil-

ntonet Scriptura, dicens

Ne

larde$ converti ad
;

Do'
{Ee-

veniam,

si

pccniteniiam. Dissolutio cst

nnnum, neque

dijferas de die in diein

enim vete

isla,

non admonitio.
non taccnl

hanc senlentiam cxaggcrant
;

niet ira ejus, ei tn
cli.

lempore vindiclee disperdel
viijilavit

verba, quania quisqnc potcst
tilubaiiti,
:

lingua vcl sonanii, vel

v,

8

e(

9) ?

Eccc ad utrumque

pro nobis
peccata,

lamen

et qiiando eis

loquimur,

provideniia Dei.
proposiliis est

Ne despcrando augcamus
portus
:

etsi

vincantur,

noi) conseiitiunl.

Tainen

quomodo

pocniieiilix

rursus ne spe>

vincanlur, breviter accipial Chariias vestra, quia Do-

raado augeamus, daius est dies morlis incertus.

mini inisericordia lotum optime constituit in Ecclesia
sua. Dicunt nos dare peccaiis licenliam, quia por-

SERMO CCaill
/n die oclavarum Iiifanlium
Pelri aposioli, Deposila ergo
:

*

(6).

quoi exhorlatw vtrH»
malitia, etc. (e).

tum pcpnilentix pollicemur. Si clauderctur adiiiis poeniteiitix, nonne illc peccator lanto magis adderet
peccata pcccalis, quanto magis sibi desperarel igno-

omni

CAPLT PRIMUM.
quidem aurcs

— 1. Baptizalot exhorlatur.
sermo
conipellai
:

/n-

nocenlia moruin reiinenda. Humilitat sectanda. Oninium
el mcntes,

enim sibi Ecce peccavi, ccce scolus adjam mihi venix nullus est locus poeniteniia infructuosa esl, damnandus sum quarc jani non vivo
sci? Dicerel
:

quos cura noslra cotnplecti-

misi,

;

tur, solliciti pastoris

verumianien

:

ad vos proprie nnnc dirigiiur,quorum reccns infanlia
spiritualis gencrationis

ul volo? Quia

ibi non invenio charilaiem, liic saltem pascam cupidiblem. Qudre cnim me alislincam ? Ibi mibi locus omnis clausus est, bic quidqnid non fecero, perdo quia vita qux posl hanc futura cst, non
;

Sacranientorum cunabulis

iii-

signitur.

Vobis enim inaxime pcr aposlolum Pclnim
:

sicdivinumblandilur eloquiuin

Depotila «r^o, inquii,
el

omni

malilia el

omni dolo

ei

adulatione

tnetdia

d

mihi dabitur. Quare ergo non srrvio libidinibus meis,
ut cas implcam ct saturem, et faciam quidquid non
Jicet,

delraclione,

lanquam modo
;

tuUi infanlei ralionabile el
in latuI

innocens lac concupiscile
tem,
si

ut in itlo cretCHlit

sed Iil)et?Diceretur

cl fitrtassis

:

Sed

niiser ca-

guUaslit quoniam duUis esl

Dominui

(

Petr.
:

li.

pieris, accusaberis, torqiicbcris, punicris. Sciunt ista

i-3). Proinde quia giislastis, nos lesles

sumus

no*

bomines mali ab hominibus
servari
;

dici,

et intcr

homines

vobis banc suavitaicm

niitricis

omcio miuistravimus.
iiislar infanlise
,

aticnduni mulios male el sct-Ieratc viventcs

Agite itaqiic adniuniti saiiclx
nite

depo-

iinpuiiita

babcre peccaia

:

occuliare possunt,

rcdi-

malitiam

,

doliim

,

adulalioncm el iuvidiain ct

niere

qux

occuliare non possunt; rcdimcre usque in
sacrile-

detractionem.
ul
*

Ilaiic

iunucciitiani sic lenerc
araittatis.
r.

debelb

,

senectutem vilani bscivain, blasphemain,
:

eam crescendo uon

Quid

esl malilia
tr. Ftr.

gam, pcrditam. Eiinmcrant sibi Qiiid ? ille qui lanta fecit. non scncx inurtuus cst'? Numquid aliendis ideoillum pcccatorcmct scclcratnm scncm mortuuni, ut ostendcret in illo Deus palicnliam, exspcclans pcenilcniiam ? Unde .Apostolus dicit Ignoras quia palien:

Recogaitusad dnos d. etduos

ad gr. tm. Am.

Lov. a) Forte, mihi. uiler llomilias b) Alias,

^

.'iO.

<

8, nolantur sermones « da die (Vtavaniin Inlantiuiii Uuo » ac riuwin, cap. 10. i da r o<;lavis InlaiUinin tructatus duo. > Huiic istl ilifi assttpiaut
_c) lu Pussidii

indiciilo, ca|>.

:

Sic VictoriniisMs. Al Ain. ct Er oeciittavtre. iion possiml lediinere.
'

lasctijias, btiupliemius, tiicrileilia

occullare possiml ; qii(e l siiiie i» Hiieiliilem rUip, penlita eiiiuneruiit sihi
,

inauu.sci'i|li

oinues.

l'ertiuct

ad

|iriorcs

auuun

Auinistiiti,

ul cx stilo
t>lli

iiatcl, i)ui iil.inc iil<'ni csl
|>«sl

|iaiili>

susccptum ub
i-t

i|>so

ac .scruKiuis illl, h»(>rcst))'lomuiu licjHt

eur iUe qui tanla
Uir.

feiit

itncx imrtuui

est ?

Nuc muliu mclius

\oluciuiit vcilinus

viudiiigus,

stilt disci'ti|>auliaiu Oi>|>»'

noutcs,

scil iuinicrilu.

, ,

,;

15Gt
nisi

SKiiMU CCCLI».
noceudi nnior? Qiiid e^l
simulareT Quid ost
Qiiid
esl
linliis
,

15J3
u!

nisi aliiul

agere laude

eiiam
noii

fii

pcr noiias votuptates lapsi

el

elTusi

,

ei aliud

adiil.iiio, iiisi f.illaci
,

solum tciupb Doi egse dcsinant, vonini
fiaiit
,

eliaiu
,

seduclio?

iiividia

iiisi

odium

felicilalis

niinrc

in

quibus liabilanl niala
,

d;i'inoiiia
:

alicnac? Quid esldelraciio, nisi mordncior,

quam vealieno
:

qtiibus supplicare
illis,

ei qtia; colere incipiimt

fmnique

raeior reprehcnsio? Maliiia inalo delectatur
invidentia el

ul dicliim est, posteriora deleriora piioribus (Lue.

bono

cruciaiiir aiieno
:

:

dolus diiplical

XI,

26).

Unde vos

soniine iromortali regeiicratos,

iiciit

cor

:

adulatio duplicat iinguam

deliaciio vuinerat
sanctitaiis
,

superius proplcr maliiiosas nocendi cnpidiiatos, qni-

famam. Hujus autcm veslrx
quoniam
late,

iniioceiilia
iioii

bus

fit

bominibus quod oderiint,
illicitas

ila

posiea propter savi-

fdia est cliariUilis,

gaudci svper iniiim-

turpes ct
crilegia
,

carnis delecialiones ct ncfaria

congimdel aittem
,

veritali (1

Cor.

xm,

6). Siniplex

qiiibus

homines noccre hominibus non

ut coluiaba

ct sic astula ut serpens (Mattli. x, 10)

dentur, non eis faciendc qiiod nolunt, sed Deo roii

niin stiidio nocendi,

sod nocenleni caveiidi.

CAPUT
hoc

II.

—Ad

obediendo cul cuncta sunl subdila,

ipsi

dominorum
Chri-

Ijanc vos exliortor. Tatiuin est

enim

Domino
sto

faciunt

quod

sibi a servulis suis fieri noluiit.

regnum coelorum

(ilatlh.

xn,

14), humiliiini scilicet,

idem ipse aposlolus Petrus
ergo patso per carnem,

alloqiiitur, dicens
et tot

:

est, spiriiuaiiter

parvulorum. Non contemnatis

eadem

cogilalione

non abhorrealig. Magnorum est ista pusillilas. Supcrbia vero lallas innrmorum est magnitudo ; qux ubi

arnmmini.

CAPUT
peccare, ut

IV.

— Quia qui mortnus
carne
iival. Siifficil

est

carne

,

detiit

mcnlem
cuat
,

possedcril, erigendo dejicit, indaudo eva-

jam non hominum
in

desideriis, sed volunlatt

distendendo dissipat. Ilumilis etse noD polest
,

Dei reliquum

enim prceterilum

noceiis

superbus esse non potcst innucens. Humiloquor, qua; iion vult perituris rebus
sed spiernum aliquid veraciicr cogiiat, quo

tempiis voliinlales genlium consummassc in libidinibiis,
et voliiplalibus, el comcssationibut, potatione et nefandis

litatein illain

excclicre

,

idolurum servitutibus (I Pctr.
prsnteriliim

iv,

1-3).

Siifficil
,

eiiim
tait-

non

suis viribus, sed adjuia pcrvcniat
velle

cujusquam

noD polest ,

malum quo nequaquam bonum
'.

Ilx-c

tempus

luteis operibus

pcccatorum

qtiam iCgyptiorum dominalioiii servisse.

Jam

inaie

ejus augetur. Porro

autem superbia continuo
sit

parit

Rubruin, Bapiisnia
cr.iiiim,

scilicet

ChriMi sanguine conse-

invidiam. Qiiis vcro
yelil, cujus

invidus, qui

noii

ei

mahim
con-

veruin dojecit Pharaonem, jEgypiios interniliil

bono cruciatur? Ergo
:

et iiividia parit

emii

'

:

de peccalis prxterilis tanquam de inse-

sequenter maliliam
laiio ct dctractio
,

unde proccdit

et dolus ct

adu-

qtieniibns a tergo liostibus formideiis.
gitaie viix
hiijiis

De
et

caoiero co-

et

omne opus
probatur
'

nialum, quod pali

ercmuin permcare,

ad

tcnam

nolis

ab

aiio.

Pia itaque humiiitale servata,
iiifaiilia
: ,

qux
est

in

promissioiiis, superiiam Jerusaiein.lerrara viveniium
porvciiire
fasiidio,
:

Scripluris
crilis

sanciis sancta

securi

ne verhi Dei contemplu tanquam mannae

de imniorialilate beaiorum

Talium

enim

corda vcstra velut ora interiora desipiaut

regnum ccelorum.
i.

ne cibos concupiscentes iEgypiios de alimcntis coeinnocentia,
leslibus

Erga Deum multo maximc servanda
data
baptizatis

murniui'etis

:

ne fornicemini
;

,

sicnl qiiidain

In

Itraelitit

/igura

ml(e chrisliana.

illorum fornicali sunt

et

ne

tenletis
Si vobis

Christum, sicut

Porro qui superbusin homines non
adversus
si

esl,

multo maxime
:

quidam illorum lentaverunt.
sitientibiis

fidemGcntilium

Deum contumax

esse non dcbet

quonium
aiio pati

amariuido aliqua resistcntium, velnt aqna,

non

cst alicui

faciendum quod quisque ab

rum
ligno
rit;

illanim quas Israel non poiuit bibere

occur-

non

vuil, et nullus

homiimm

vult inobedientem pati
;

rerit; imitaia

Domini

patieniia, veiut injcclo criicis

eum
lem

qui suo juri subditus
est,

fiieril

quanlo niagis calalis

dulccscant.

Si lcntatio scrpeiilina

venduin

ne

in

Dcum quisquam
bominem non
si

exislat

,

qiia-

conspecla

iilius

exaliatione serpenlis,

momordetanquam

in se existere
III.

vult?

CAPUT
hominum
punt, ut
tieri

— fallunt

mortis in carne Domini viclaj aiquc

triumpliainB

proinde animas suas qui
lieri

eodcm
tur

crucis

medicamenio sanetur.

Si adversarius

sufficere existimaiit,
faciant,

qiiod sibi

noluiit,
iia

niilli

Amalechiia
,

iter interclndcrc alqiie

impedire conabi-

sescque viia luxuriosa

corrum-

perseverantissima cxtensione brachiorum ejuscrticis indicio superelur.
:

noiunt.

Deo facere conenlur quod sibi ab bomine Neque cnim volunl a quoquam perverli
in se ipsis
,

dem

Veii et gcrmani estola

chrisiiani

nolite imitari notnine christianos,
:

opere
Sufficit

domuro suam, qui

doinum Dei
cstis

niiserabili
cla-

vacuos

'.

Iierum dico, el sx-pe diccndum cst

cxcitale perverlunt

siirdi

adversus Apostoium
,

prteteritum tempus volunlales

gentium consummatse.

manlein, Nescilis quia templum Dei

et

Spirilus

Detestamini et aversamini cancs conversos ad vomi-

Dei habitat in vobis
rumpit
,

?

Si quis autem templuin Dei cor-

corrumpet illwn Deus.
est, quotl eslis

Templum

tum suum

:

detestamini et avcrsamini

mundatam

et

eniin

Dei

vacanlero donium, quo nequiores

alii spiriltis

seplem

sanctum
sc

vos (I Cor. ni, 16 e( 17).

Neino

adducunlur, ut

siiit

novissima homiiiis pejora, qiiam

faliat.

Quid crgo se puiani servare circa

alios ho,

erant prima. Vos vestriim mundniorem lenete liabilalorcm. Prcecipientes enim rognmus ne in vacuum

niiues innocentiam

suam

,

cum

sil)i

ita

noceant

ut

Dco careant
'

habitatore,

et

punianiur ultore? Ilinc

gratiam Dei recipiatis
'

(11

Cor. vi, 1). Sufficit enim prtelos trtgecil
,

Edili

,

sed atienis ad vilam penviml. Eniondantur ad

5ic

Mss

At

editi

,

consecralum

.ei?!/-

nuiiiuscri|ilos.

plios, etc.
'

MiS., bononnn.

Editi. viinos.

M

Vss.,

,

, ;

,, ,

«.'105

S.
tenipii» tolunUil^t
l»;mlniii

AllCLSTIM EPISCOPI
piitavc

isei
,

lcriiwit

gfnli<m eontummatxe. Au:

dehemiis

cliarissim!

,

quicum(|iie bona cime«>s iniini-

dileel aiKtsK.luiii

//«iihihl»:

(/if o

ptoplcT in-

scienlia Cl.risii

inombra sumus; non sohis
,

firmilalcm cnrnh tttii<e. .SiiMJfiiim

i-j/iifciiis/isiiiii"'"»
:

cos noslros put:irc dcbcivus
.Multo
ei.iiii

qiii

apcrle foris sinl.
vidcntiir, el foris

PM/rn terme 'mmuuiiiliiT
tic iniiic

cl uii(/iii/rt(i ««' iii;ujii/iiiiii

pcji.rcs suiit qiii intiis

cxhibite mviiitin losii-n scivire jusliliiv in

tm-

niint. Aiiiaiit

ciiim

inundum
sciiiiuiit
,

;

ct ideo inali sunl.
qii:c ipsi diligiiiit
,

Kl

cli/icalionfm

{Rom.

vi, \'J).

ipiidem de nol.is ca
liiijus

ct in

imindi quasi prospcritatibiis quibus ingcniiscliiivident nohis. Ihi

Si.UMO Cr.CLlV

(«).

Ad

Con:ir.tri.-s /ui/ii/n»*: '/"u fos priimiin

adrertus oh-

imis

,

nos fclices putant, ubi

iins

tretliilores cl

iimdot corroboial, tuin deiude supfrbiam

pcriclilamiir. Fclicilalcm vero noslrani intern.tm
iidveruiit
iiohis
;

ncc

qiiia luin gii^lavcrunt.

Quia vero qnidqiiid
pericuitla

cnveicjubcl (d).

CAI'ljr PillMLM.


,

lcmpcralitor

iiiiinihis arridot, iiiagis est

f.
,

/.7«ii.s/i

m.-mtirii

iii

mimi/i
Il<ic

liim,

(pinm oriiamciiiuiu nosiruin, nesciitut; quia

sdium,

tiii

pra-di:tit ipte

tiecetse

est inruTruiit.

distiiigticre g:iudij

non uovcruiit.
u/ probelur.

adiiionull

nonrmus

cuin

E\iiiii!oliiim
creilil in
;iil

lcaerelur

3. Coii/iiii/H/ium Iqcus exceltentior in Chritli coraort.

<|U.iiii;:ni (ini r.reilit

in

emu

,

ilhim qui
in.s

eum

Coniineiitia

ipsurum ub iiwidit mordtlur

,

misil {Joiiu.
I

XII

,

4i). Missuin esso

Salvalorem

Mali bouis necestaw. Unde hurtamiir Ckariiaiein ve-

nli, (ii!es vciissiiiia

lemi

:

qiioiiiam Clirisluui ipsfl

siram
nissc
,

,

iu:i.\iuic

quia vos videmus frequentius coiivo»
aliiiis habtilis
, ,

l.radic.il
(liffiisiim.

ClnisUis
Iii

,

lioc cs»
illi:

corptis Clirisli lolo orbe
er.it
,

qui

pro|)osiium

ixi

est

,

in ipso

cmlis eiiim

el s;evienti in leria
,

corpore

Ciiristi

exejus munere
teneiis,

non

nierllisvcttris,
'

persociitori (licebil,

Quid mo

peisequi!ri$ {Aci. ix

i)1

exceUcniiorem lucuni

habentes conscieiitiam
et

in nobis. Sic Llii Doininiis siccxpressit ct hic se csse in nobis csl ii.lus crcscil : quia quom:>iIiiioilum ille
liic, sir cl

qux

a Dco donata csu Nain

ipsa malis et invidis

noslris in suspicioncm vcnit.
ut prohelur. Si

Ad boc tamen

mordctur,

nos

ibi

iii

illo

siimus.

Uoc
,

facit

comiiago

enim

in ipsius

conlinenli* profcssioiic

cliarilaiis. Ipse qui
p.pi-is siii.

ciput nostrum
Clirisliis

S.^lvator est cor,

laudcs qu.crimus hoiiiiuum, deficimus reprehenstoiii-

Prxdicu cigo
,

Chrisltmi

pradicat

bus hominiini.

Cum

sis

caslus servus Dei
,

,

ccc« le

corpus ca|>ut siium
iileo

et liietur capul
,

corpus suimi. Et

mundiis su^pic;iiur forsiian impudicum

cl mordci, ct

nos iinmdiis odit
,

sicul ah ipso

Domino audivi-

reprcheiidit, et lihenlcr in luis detraciionibtis iinnio-

inus (Jonn. xv

18 21).

Non

cnini Aposlolis hoc dicc-

ratur

;

malevol.-c quippe

animx
tu

quasi dulcilcr sapit
si

hai paucis, qiiod odissel eos muiidus; et quia gaudcre

quod pessime suspicaiur;

auicm

propter laudes

dehercnt

,

ciim eis detrahereul homines ct dicercut
,

liumanas caiitincnliani suscipci'o voluisii, reprcliensiouibus lium.tnis defecisti, et toluui quod
libi

omnia mala advcrsum eos quia propter ha;c merccs oorum niajor csset in coeiis (Slaiih. v, 11 , 42) non sed diiit iinicis solis dixii Dominus, cum h;cc dixit dixit omnibus membris suis. Qui»crso corpori suo
;

propu-

sucras

,

perdidisti.
III.

:

C.APUT
li^e


Cor.

Porro aulem
est
,

si

nosti diccre

cum

,

Aposlolo, Gloria uotira Uocc nosira
(II
i,

let/iowiitum conteientibi

ciiinque
ril,

iii

corpore cjus et inembrum cjus esse volueqiiia odit

l^);

non solom

rcprefcensio-

non mireiur

eum mundus.
foris,

nihus lucrcedem non ruinuit, sed ct
sed qucs-

facii tiuplioreoi.

4.

Mtmbra
etiiim

Chrisli

non sotum eos qui

Tu lamen
ct hinc

pra illoora, no tua mercede moriatur.
si

Nam

dain

iiilus

patiuiiiur iuimicos.
:

Corporis auiem
scd non omnes

probamur, cbarissimi, quia
,

non liaberemus

eju8 sacr;iiiieiiium niulti accipiuut
qiii

inimicos

nun esseut pro quilNN orurcmus ex prxiiustri diceniis, Diligite inimitot vttlrot,
(/iii

accipiunt s.icranienlum
hicuiii

,

habituri suDt apiid euiii
cjiis.

cepto noiiiini
et

etiam

promissinn memhris

Pcne quidcni
',

urale pro
,

eis

vos odtruHt (Uailh. v, il).
,

Unde
ulruiu

sacranientum oniiics corpus ejus
in pascuis ejus siinul psscunt
:

dicuiii

quia oinncs

prob;inius

undc cor noslrum iuierrogamiis
nullum dciraclorcm

sed venlurus cst qui
,

lioc faccrc valeamiis, si niilluio iuimicuai, nulliim re-

dividat

,

et alios ponat

ad dexleram

alios

ad

siiii-

prchcnsorem

,

,

millum lualcdiniali

Slram. Et iilraquc pars dictura est,
qiiando
quaiido
te

Domme, Domine,
? vel
tibi ?
,

cum
boc

cxperianiur? Yidclis efio quia ei
lii

ncccssahi

vidimus, vidimut,
:

et el

minitlratiinus

libi

Domiiie
iilra-

siinl boiiis.
csl, in

te

non minisiravimut

Pars

qumlam modo aurificis siinius hoc uiundo. Si aurum noii es, simul ardes.
rornace

que

dictura esi

uni

Uimcn dicct
;

,

Vaiiic, benedicii

Si auruiii cs, palea lua est nialut. Si ct lu palca c&

Palris
nuiii
,

iiin, pcrcipile

regnum
csl

altcri, //.; in
et

iyncm a-Ur-

sUuul erilis fimius.

tiui

pnrpurutus
-il).
II.

diaboio

anyelis ejus (Maiih.

CAPUr

IV.

4.

/k C/ir«/i corpore non

soli cenli-

»xv. 31

neiiiet, ted eliam coajtigali locum habcni. Conjugali hu-

C.\P13 T

— Non ergo sulos inimicos nostros dc-

iMi/ts supi-rbis contiiieiilibiis iiielioret.

Venuuliiuen

pri-

' Kossilciisi* vclus codex, Sacrameiiluni qmdem pcne emiies qtnles iliciml corpns ejiis. <ic eti.iin lloriacei.sls, oiui»co Uiiliiiii vi.iabu!o, (fetues. cvleri fcic ui.iniisfripli ah eibbix-. niodo articula' lis i.il tl:ll'eruiil nisi 'lra;isiit.sitione i tlinait. /'eiic Mcrmiiiiili'!'! qiiiilim vmnea corpiu ijns
,

luum

id noveriiis

,

chari.xsimi

,

in

oorpore Christi ex-

ccllcutiora uiciiibra esscnoiisola. Est eniiacui^ugalis
viia laud;kktlis
,

et

liab«t in

cor|>ore Christi

locuin

siium
locimi

:

sicul et in noslro
,

corpore non ea sola habent
,

'

necogu.ius
III.

ail

Ircs bii.

a>.l

i'UJliHir

cl. acl a. cii. (

Is.

^.

qu:o cx.-oUeniiiis locaia suiit
lOii.iwM/iim.

sicut seiisvs in

tr.

|ir.

riii.

vd. ct

aJ

^ni.

Fr. rar. \j3S.
v

(o)

All.ii, ilc

Vcrliis Duiuiiil TiS.

(t) Hi.rus « sciiiioiicin Ccr. \iu cl kiu.

do

wlls nomini»

appellal ad

I

Ki.rie

.*i^idtx.

tuijd.

voil, Jci«M-

Itiaii.

U.

,

;

: ,

1565

s!;(\>io

cccLiY.
lalis noluit diccra prius,

ir>6r)

std facje fupcrioicm corpoiis partcni nf.iiiavfniiii;
iiiM |ic(lo5 poitaiTii!, qni.l.|iiiJ siililiiiio
i'sl

Kon

injJittur

;

ct postca.
;

Non Non
non

in lerra ja-

<ni!ul«lur

;

.seJ

priusdixit,
Qii;ire

Non
Q;!i;i

trnir.latar

pcis:c;i,
,

ceiel. Liide Aposlolus dicit
tioitra,

:

E(

qmv

inlioiiesia

ywt

Non

influtur.

boc?

ciira dixisict
,

magis

necessariii sunt.

Diiis

tempenifU corpus
Cor. xii
,

(vmululur, qiiasi qn;vsituius cras causam

qiiarc

vt noH esfciit scissura: in corpore

(l
,

23-2o).

a-mulatur; subdidit,

Non

i;iflu:ur.
si

Ergo

si
,

idcn iion
;riiinlaic-

Noviniu" aulfin inembia Cluisii
tigiiiilv'l;iiii, si
Siiiit
,

qnx

coiijiignlcm
si
1

«nnilalur, quia non infl.itur;
tiir.

inn^irclur

nicniliri Cbriiti sunt, id csl,
sa;culiiiii vcl

fidclcs
i:x^p<',

IIoc in vobis crcstat, ct
inflaiur.

:iniiiia

snlidiiur, qni;!
,

si
,

fiiliiruin

sponiiit

,

vi

n

>n

Scieniia

,

ait

Apiisloius

ihfui.

Quid

ctanl

si noriiiil qnrtre

si/niini Cliri^.ti

pdrlcnl

sicut

crgo? scientiani fugcrc

debciis, cl eleciiiri csiis iiibil
l(ii|uiiiiiir, si

noviinusqiiod lionorcm dcrennit

voliis; iioviiims (iuoJ

scirc potius qu;iin iiiHari? Uiquid vobis
inclior

nicliorcs esse vos judicani, qn.im ipsi suiir. Scd quaii-

est

ignoraniia qu;im scicnlia? utquid
ista

vobis

tum vos

illi

liiinorant, lanlniii et

vos miitu:im

lioiinri-

dispulamus? utquid
iiostis

distinguimiis?
i

ulqiii.l

qimd
si

ficcntiam cis pr.isiare deliclis. Si •nim csl in vobis
saiiclilas, liineic

admonenius, quod
cavenda
est,

liosiis

inferiiiuis,

ne pcrdaiis c:im. Uiide? Pcr
santlitas casii,
fuit.
si

siipcr-

sciciitia

ne

iiiflct?

Ergo ainalc scionliam,
si

biam.

Alilei- perit
si

aduitcr fueiil;
,

scd aiileponite cli;iritatcm. Scicntia

sola sit,

infl;it.

alitcr perit,

superbus
si

Kt audeo diccrc

conjii-

Quia \cro cliarilaswdificat (lCor.

\iii,

l),nonpcrmiuil

galcin agcnies viiam,

tcneiit limiiilitalcm, supcrbis

scieiiliam inflari. Ibi crgo inflal scieiitia, iibitbaritas

castis nieliorcs sunt. Consideicl

enim Cbaritas vcsira

non

ajdilical

:

ubi

aiiteiii

.Tdifical, solidata est.

Non

quod
Itei

dico

:

dialKilum atlendilc, iiimiqiiid ei in jndicio
Niliil

csl ibi

inOatio, ubi pctra cst fundanier.luin.

olijicicndum C&l adulieriuin aul loriiic;itio?
facit,

CAPUT

VII.

7. Siiiuulus carnis

Apontolo dalut,

liorum

qui

non babct carncm. Sola
ignem .Ttcrmim.

ciini siiper-

bia et invidia mittitin

CAPLIT V.
virgo
et

ne superbiret. E.taudiri ojitemus, non ad voluntaicm, sed ud saniiatem. jElerna quamodo petcnda, quomotlo temporalia.
elatio,

S.

Superliia iiividi(E malcr.

Agnes

Quantum

autein

tental
'

inflaiio,

Iiocest,

Crispina nudier,
sihi desil
,

ambm

mnrtijres. Conlitiens co-

ut proptcr hoc

viliiim

ciiaiit laiiliis ille

Apo,

gitetquici

non
,

qiiid ailsil-

Scrvo cigi Oci

stolus appositum sibi csse diccrel slimubim caniis
aiigeluiii salanne,

cui subrcpserit supcrbia

coiiiinuo ibi est ct invidia.

a qiio colapliizaretur? Qui colaphi:

Non

potest supcrbus csse non
:

invidus.

In\idia
;

filia

zalur, capul cjus tundilur, nc erigatur

iiam et

ilii

est supcrbi.ic
fuerit,

sed

isia

niater ncscit cssc sterilis

ubi

de scicntia melus
Ait enim
:

crat inflaiionis,

boc

cst elalionis.

coniinuo

parii. l!t aiilcm

non

sil in

vobis, boc

In mngniludiiie

reveliilioniim

mciirum ne

cogilate,

persecuiioiiis

tempore non
,

solaiii

Agncn
de

cxiollar. Ibi

eigo metuenda cral elatio, ubi magnaruni
:

fuissc cnroiialam

virginem

scd el Crispiii»iTi niulie,

rcrum crat rcvelatio
«

<

Iii

magiiitudinc rcvebilionum
csl milii siimidiis

rem

:

et fortc

,

quod non
,

diibit.itur

aliqui tunc

mcaruin ne cxtoUar, datus
nic.-ii!,

camis

cnnlinenlibus defcceriinl

et miilti

de conjugalis pu-

<

angelus

s:ilaiia?,

qui ine colapbizcl. Propler

gnavcruiit, alqiievicenint.Unde iion fruslra dicit .\postdlus

<
< c

quod

ter Domiiiuin rogavi, ut aiifcrrct
;

eum

a

mc

:

omnihus membris

Cliristi

:

.Mler alterum exisli-

cl dixit milii, Siiflicit libi gralia inea

naiii virtus

iii

vianlei stiperiorem tibi, ei licnore
iPliilipj).
lctis,

muluo

pra^venientes
si

infirmitalc pcrllcitur

i

(II

Cor.

xi\, 7-9).
,

Pclita^ger,
voiiicrit
,

n, 5,

et

Rom.

jtii,

10).

Hxc etcnim

cogi-

ut qiiod ad salutcm appi)iiii

mcdicus
:

cum
;

non

eritis

apud vos magni.

M>igis cniin cogitare

a^grulus auferatur. Mcdicus dicit
sanat.

Non

inordct

sed

dcbclis (|uid vobis desil,
Ir.ibes,
iil

quam

quid vobis adsit.

Quod

Tu

dicis

:

Tulie quod mordet. Mcdlcus dicit

cave ne perdas
Iii

:

qiiod iioiidum babes, supjdica

Nun

tdllo,

quin sanai.

Tu ad inedicum quare
cpiia

venisli ?

li;ibcas.
iii

qiiantis sis niiiior, libi cogiianJuiti csi
sis

Sanari, an niolcsliam iion pati?Niin cigo exaudivit

iion

qiiantis

niajor. Si
,

cnim cogiias qiianlum

Doininus Paulum ad voluntatcin,
£;iniiatcm.

exaudivit ad

prxcessisti alterum

linie
,

tumorein. Si vero cogitas
ingeiniscis
;

Nam non
;

est

maguuni, cxaudlri a Dco ad

quantiim
miscis
,

tibi

adliuc deest

et

cum

ingc-

volunlatem

iion

est magiiuiii.

No

puletis magnuin'
si

curAris, humilis eris, tutior

ambubbis, non

csse boc, quaiido quisiiue orat, pro magiio,
ditur. Qu;erc quid

exau-

jiriccipitaberis, noii inllaberis.

CAPUT

VI.

orat

,

qua-re in qini cxaudiatur.

6. Churilas se.ctanda, ut viletur inftiilio.
,

Nain
tatem

noii
:

liabeaiis pro

magiio, exaudiri ad volun-

Siiperbia quid esl
scieniia, ncinflet.

et

cur paril invidiam. Aii [ugienda
possiiit

liabete pro

inagno, cxaudiri ad utilitatcm.

Kt utinam

omncs dc una

Ad voluntatem

eliam da:moi!Cs cxniidili sunt.etad
ire pcrmissi

cliaritate cogitare.

Sola est cnim qua: et vincitonniia,
valenl omnia, cl qu:c ubicumque

porcos quos pclierani,

sunt {Maiih.

viii

cl siiic qu.i
fuerit trabit

njliil

51, 32). .\d vuluntatem etiam princcps
diius est diabolus;
esl negatiis, ut esset
i

corum

c.vau-

ad se omnia. Ipsa csi qu;G non a;mulaiur.
?

a quo petitus Jub tcntandus
ille

non
(Ji.fr

Qiixris causain
(
I

Aitende (juod scquitur
Prior est in
vitiis

:

Non
,

iiiflaiur

probaius, iste uonfusiis

Cor.

xiii, i).
,

superbia

ut dicere
ei
II

).

Ad

voliintalem etiani Israclitx cxauditi suiii;

coeperam

deiiidc invidia.

Non enim

invidia peperit

eltum adbuc cibusesseiin
'

oic ipsorum, noslisquii;

siiperbiam, sed superbia peperit invidiam.
invidet, nisi

Non enim
susic melioris nota^ Mss. Ai Lov.: Qiiando

amor

eiiccllenii:e.

Amor
in

exccllcnti.r,
sii

antem

tenlat inileeft.
in;iiiii.seri-

perbia vncatur. Cuns ergo in ordiiie prior

superbia,

flaiio,

hoc

est ctulio

'.'

ilique uhi

cl

quiiudo rlKirilw:
;

Kam

prof.tcr hoc lilium, ctc. Kdlli o;tieri iiuslris

icquatur

;iuteiii

invidia

:

Apostolus

laudibus ch:iii-

Itis consenliuiit, nisi (ptod pro, i^uaiHnui

li;ilieul,

(Jnuiulo,

;

: ,

1!J87
coiiseculi suiit (.Vnm. xi). Nolile ergo pro
re, ciaudiri ail vuUinlaicni. Ali<|uaiido

S.

AlCil.ST I.M EPISCOPI
iiivcncrani
:

IMill

iii;igiio li:il)Ciiiiiiis

iiinJo biiia cuni intendo, iion diibito

prv-

Ocus

dat

rcrre liimiilcm

mulicreiii

virgiiii

«upcrbx'.

Et qiio-

quod
IiMis

|iciis, el

Ut^us |iro|>itius iiCKat i|iiod pciis. Cimi
l;iiulal
,

in':do pr.efcrre? Vidctc qiioiiindo pr.a-fcro ilhiin, i|uain
iiio.lo
liicliiir
iioii

vero ca na.v Oous
in
futiiro

(|u:«

bciis pnccipit
,

,

qua!

coiiipar.ibaiii.

IViiia

puduilia ronjngalis est
,

s:ec'.ilo

proniillit

ul>

iilo

petilis

inlegrilas virgiiialis. niio boiia cninparab:iin

«ecuri pclito,

cl iiiciiinliilc, (|iKUit(iiii
Illa
,

polesli*, or:ilio-

icaluin cl

bonum; scd
aiitcin
,

boiiiim cl niciius distiiiilla cuiii po»iici'0,

nibus, ui sumatis.
lur
:

eniin propitio

Oco cnncediin-

giicbain.

Porro

dno

siipcr,

illa

ejns noii ira

scd inisericiirdia largiuniur

biam

et

humilitatem
,

mimqiiid possiimiis dicere
niclior est huinilit:is
est, huinilitas
?

Quando anlem
si scil

peliiis tcnipnnlia, cuin
:

modo
,

petite,

Boiiuin est superbia
qiiid

kciI

Scd

cuin timore pclito

illi

roiiiniiuite, ut si prosniit, dcl;

dirimus? Snpcrbia iiialnm

bnnuni

obesse

,

uon

det. Qiiid

autem

obsit

((uid

pro-

et su|ierl)ia

magnuin iiialum,
jungitur

liumiliias

magiium bo-

sit,

medicus novil, non a-grotus.
VIII.

niim. Si crgo horuin
i-onlinentes
,

duorum uiium

cst nialum, el

CAPUT

8.

Conlra
biiniiles

supnbos.

Siinl ergo coiilineiiles
sibi proiniit:int $ii|K>rbi

sunt siipcrbi.

Non

legoiim Dei. Excellenlior lo:

malum ad majus tmim bunum, ct lii totiim malum : jungitur bonnm ad inatris tu:e miiiiis boniiin et fit magnum boiium. Miiioalierum boiium
:
,

CHs

esl,

quo

diicit contiiiriiiia

sod

71(1

se exnttnt, hu-

rein

locum babebit matcr
lilia,

in

rcgno cueloruin, qiiniiiam

miliabiiur{Lue. xiv, II). Qnid qiixris cclsioiem lociiin
appetitu
celsitiiiliiiis,

marilata cst, (|unm
eniiii

qiicin

potcs apprcbcnilcrc rc:

locuin

lilia

qunniam virgocst. Majurcm virgo, niinorcm lorum inaler iiiariibi
:

tcnlione humililatis? Si cxlollis te, Dciis dejicit tc
tii

si

lata,ainba;
slella,

tamcn

quomodofulgidastella,ohsciira
vero inater
tiia

dcjicis te,

Deus clovatic.
,

Seiitenlia

Domini

est

:

iiec

anibx tamen
:

in coelo. Si
illa

fuerit

addi aliquid

nec dctrabi potest.

Usque adeo aulem
,

humili<, iu sup.crba
lu

habebilqualemcnmque locuin,
cuin
qui itide ceci-

eontincntcs homiiics plcriimipie siiperbiunt

ut

non

autem nullum locum. Et qnis invenit alterum locuin
ibi

solum quibuscuinqiie liominihiis
bus
ingrati sii<t,
illi

,

sed ctiam parenti'

qui

non babaerit locum,

iiisi

illo

ct

ndvcrsus parcDtes cxtollantur.
,

dit, stantemqiie dcjccitT Inde cccidil diabolus,

undc

Quare?Quia
runl.
iiisi

genueninl

isii

nuptias conlempse-

siantem dejecit hominem.Dejecitstanlem

:

sedChri-

Unde ingTatiessenlqiiinuptiascontempsissent,
illi

stus desceiidcns ercxitjnccnlem. Uiide tetamenercxil

genuissent? Sed melior est

filius
:

paire suo

Dominus

tuus, aitcnde. Ilumilitate erexil, ractusobe-

conjug:ito, quia ipse
filia

non

diixit
,

uxorcm

et melior cst

diens usque ad mortem, humiliavit semetip3um(PAi/. n,

matre sua marilata
Si

quia ipsa non qu.-esivit vi-

8).Priacepstuusbumilis,cltusuperbus?Capiit humile,
et

lum.

superbior, nullo

modo

inelior

:

si

mclior,

membrum superbum?
qiii

Absit.

Non

vull esse

de cornc am,

sine dubilaiiune humilior.

Si vis te invcnire melioibi

pore capiiis humilis,

amat superbiam. Si autein

rem, interroga animam tuain,si vidcs
11 bi

inflationem.

non

fucrit, vidcat ubi crii.

Ego nolo

diccre

,

inflatio est, inanitasest.

Diabolus ubi inane inve-

plius vidcar terniisse. Iino utinam terruerim

et ali-

iicrit,

nidum

facere molitur.

qnid egerim. Utinam qui sic fuerat

,

vcl qiix sic fue-

CAPUT

IX.

9. Coniinentibut

quam ma.x'me
locum non

ca-

renda superbia. Conjugotus

liumilis qiiantum

mclior
lia-

rat, non sii ullerius. Utinani verba ista infuderim, et non effuderim. Totum sperandum estde iniscricordia

foniiiiente superbo. Continens superbus

Dei

:

quia qui terrel, coniristat; qui coiitristat, coa-

brt

iii

rcgno Dei. Denique, fratres rnci, audeo dicerc,
,

solalur; sed si qui contrisialus esi, emeiidatur.

siiperbis continentibiis expedit cadere
in
riii

ut in co ipso

SEUMO CCCLV
De

(a).
1

qno se

cxtolliint huinilicnlur.
si

Qnid cnini prodcst

Vila el Sloribus ctericorum suorum,

{b).
sil

inest coiitiiienlia,

dominatnr siiperbia? Con-

CAPUT PRIMUM.

1.

Cvrandum

ut

hona

non

icinpsit

unde natus

est boino, ct appetit uiide cecidit
,

sotum conscientia, sed eiiam fama. Propter qitod volui
et rogavi hcsicrno die, ut hodie frei]ueniius convenireiis,

diaboliis.

Nupiias rontcnipsisii
:

bene

recisti

;

aliquid

iiiclius clegisti

sed noli snperbiie.

De

nnpliis

bomo

hoc

csi

quod dictnrus sam. Yobiscum
vos viviinus
:

hic vi^i-

iiaius esl

,

du superbia angcli cccidorunt. Si singula
et tu melior

mus,

ct propter

et

inteniio votumqtia

vcstra bona considerem, melior es pairc tuo, qui
mipii:is contempsisti
iiiiptias
;

nostruin est, ut apud Cbrisium vobiscum sine flne
• Emendatiis ad el. gr. m. et ad rlira. Par. Lov. ad Teterem codiceni S. Quiuiioi Bellovacfinsls, et ad ediiioaes coocUii Aquisgraneosis. (a) Alias, de Diversis 40. (b) S^criiiones sul)scquentes Augnsllni , ques apud pliv benulixit, • duiu forto ilc posscs.sioiiiliU5 iiiviilia ii^nis oltv « ricis fieret, » incnioral rossi tiii.s iii cjiis Mta, oa|i. •3. dtati oliin lucrunt iii uonriUisel e(Y'lcsi;islioiiiiliplii<iiatilms, siicuiidus ipiiileiu aiito iiiillo ct cciitiun auoos a Pelro al>. bate in synixlo cjrltKigiuoiisi, anno fi^i^, lonio 4 aioritioruiii iiovx' cditioiiis, |ag. ltU7. Siibiiule vcro siniul ouiii

matre

tiia

,

qux

contempsisti. Elciiim
,

inelior cst

virgiiialis

sanriitas
si

qiiain pudicilia conjiigalis. Ista
illiid

duo simul
:

coinparentiir, melitiscsl illud i|uain

quis du-

bit.il?

Scd nddcndo
iii

alia

duo, supcrbiain et hnmiliia-

lcin

;

istisduobus iiilcrrogo vos, cl de bis respon:

dcle milii

Qiiid est melius, siiporbia
,

,

an

biiniilitas?

Itespoiides
taii.
iu:i
,

lliimilitas.

Juiige illam virginali saiictlsit

Supcrbia vero non solum nun

in virgiiiitate

sed noii remaneat nec in matre tua. Si cnim tu
,

lenncris Fuperbiain
lior
Jaiii

et tiia inaier humiliiatein
lilia.

,

me-

eiil

maler qiiam
singill.^

Itcrum roniparabn vos.
tc

ejiisdeui syiioiti aiictiiritite luuitatus est iti PrivlIcKlo IjudiTici rjirisloiisiseiiiscopi nionysiaiiis iiioiacbis, cl iu alloi» Bcrlcrridi Aniliiaueiisls Curbciciiailiusriiuco&sc) cireiter iiiediiiio siptiiiii s:cculi , toino 6 ('.oiicilioruin , yifif^- 487 ct lan. Itcrquo (liMiiiiiii, riiiius cl sociinitiis ia A<piis^r inciiai
I

coiicilio, aiiiio 811} cxbil'itus luil.

rruuuni inut llurui jd

II

duduin

cum

inteiidorem, mcliorcni

ror. vui.

;

IS69
vivaiins. Cie«Io
vcrsatioiii'ni

SERMO CCCLV.
auicm anie otulos vcslros
;

1S7()

cssc; coiiaii-

dispoiicb.ini, in nicnastiTio csse

Cnm

fralribus

',

co-

iiosirani
illi

ui cl iios

diccrc forlassis

gniio iiisiituio ct vuluiiinic

iiiea, beaia;

memoriae se-

deamiis,

r|uaiiivi$

niiiUuin

iniparcs,

qund

dixil

nex Valcrius dcdit
est

milii liortuin iliuin, in

quo nunc
liabebain,

Apostnlus, Imilulorci
(
I

inei estole,

mVhI

el

ego Chrisli
iioliis iiive-

monaslcrium. Ca<pi bcni proposiii fraircs colligcre,
niliil
:

Cor. IV, 10

).

El ideo

iioio ut ..liqiiis

de

compares meos,
ei inruniilcs nie

babciiics, sicut

niliil

niat inalc vivendi occasiunem. Providemut cnim bona, ul ail idein aposloUis, 110« solum coram Deo, scdeliam

ut quoniudo cgo lciiiiem paiiperla-

lulam
renl et

mcam
illi

vendidi ct pauperibtis ciognvi,sic face-

coram liomimbus

(

II

Cor.

viii,
:

Sl

)

Proplcr nos, con110-

qui
;

mccum

cssc voluissenl, ut dc coininoni
nulciii iiobis esset iuagiiuin ci

scicnlia noslra sufficii iiohis

propcer vos, fania
in kvobis.

vivcrcmus

coniniunc

Slra iion pnlhii, sed pollcre dcbct

Tcneie

ubcrrinium prxdiuin ipsc Deus. 1'ervcni ad cpiscopa-

qiiod dixi, alquc dislinyuilc.

Dux
fania

rcs suntconscieniia

lum

:

vidi iieccsse liaberc episcopiim exliiberc
vciiiciilibiis sive

iiiiiiia-

ct

faiiia.

Coiiscicntia

libi

,

proxinio tuo. Qui

nitalem assiduam quibusquu

trans-

lidciis coiisciciiti.c
lis

sux

ncgliglt

famam suam, crudequo
dicit

cunlibus:quod
dicerelur. Si

si

non

fecisset
ista

cpiscopus,
in

iiiliuiiiainis

csl

:

iiiaximc in

loto islo posilus, de

autem
*,

consuciudo

monaslcrio

Apostoliis scribcns ad discipiiluin suuin, Ciicn omnes
te

pcrinissa esset
iii

iiidccens cssel. Ct idco vuUii liabcre

ipsiim
).

bonormu opcrum prabens exeinplum

(

Til.

isia

domo
II.

episcopii

inecum nionastcrium
quoniodo vivimus. Nulli

clcri-

«. 7
2.

coriim.

Vila communis, cuj'u» ftremfi/um iu primis chri-

CAPllT
in

— Ecce

licet
:

tlianii.
p-)sl
i/i

Ilonasleiium ab Auguslino, priinum in horlo, et
episcoiiii

socictate nostra

liabere allquid
:

prnprium

scd

doino iiulitutum. !n loco humili talus,

forte aliqui liabent. Nulli licct

si

qui linbtnt, faciiinl
fratrlbus mcis,

iu alto periculum. Vila

communis

in monasterio.

Pro-

qiiod
et

non

licet.

Dene autem senlio de

priuui aliquid habere qucinquam vita; iiUus tegevelilum.
lll

scmper bene credens ab Uac
:

iiiquisitione dissiiiiu-

crgo noii vos diu leiieam, prxsertim quia ego se:

lavi

quia ct ista qua?rere, quasi niale seniire milii
qiii

deiis loquor, vos slnndo laburalis peiie oiniics, sic

noslis oinnes, aut

videbaiur. .Noveram enini, cl novi omncs,

mecum

nos viverc iu ea
',

domo qux

diciiur

viverent, iiossc prapositum nostrum, nosse lcgem
vit;c

doinus cpiscopii

ul

,

qunntum possumus, iinilemar

nostnc.
Januai-ius presbyter proprium conlra monaslerii
relinuii.

eos saiiclos, de qiiibus loquilur liber Acluum Aposioloruin,

3.

Nemo

dicebal aliquid proprinin, sed erant
(\ct. iv, oi). Qiiia
vitje

illit

legem

Testumentum

feeit.

Hcereditatem ipsius

omnia communia
boc

fortc aliqiii vc-

pro

F.cclesia

tutcipere

non ruU Auguslinus. Lit mlet

sirum non sunt lam diligentes
res, ut
sic noverinl,

nostrx scriilaiovolo vos nosse

Januarii fiUot de ejus hwredilatc. Venit ad nos ctiain

quomodo
vcstriiin

presbyler Januarius, qui videbalur sua Iioncstc cro-

dico quid
pitio

bit,

qiiod breviicr dixi. Ego,

quem Dco

pro-

vidctis

episcopum

,

juvenis

vciii

ad

gando quasi consiimpsisse, scd non coiisunipsit '. Ucmansil illi qu.xdam pccuiiia, id cst, argcntum, quod
diccrcl cssc
fili.TC

jstani civilatem, ui niulii

vcstrum noveruiii. ()uxre-

sii;c.

Filia ipsius,

Dco
illa

propiiio, in

baiu ubi coiistitucrcin nionasterium, et viverem
frairibus mcis. Spein quippe
raiii, ct

cum

nionasicrio feniinaruin, et

bonx

spei Csl. Cubcrnet
speraiiius, In

omnem
:

s:rculi relique-

illam Dominus, ut iiiiplcat qu;c de
illiiis

quod

cssc polui, csse nului

nec tameii qua:inei abjeclus

misericordia, non in cjus merilis. Ei quia infra
et

sivi

cssc quod suui. Elegi in

domo Dei

aniios erat,
(qiinnivis
nicii

de sua pecunia

niliil

facere poterat

esse,

magis qiiam

liabitare in

labernaculit pcccalorum

cnim videreinus fulgoiem professionis, latimebanius xiaiis); faclum
csl

(Psiil.

Lxwiii, 11). Abcisquidiliguiitsa:culum,scgre:

lubriciim

ut

gavi nic

scd cis qui pr.vsuiit populis, noii
iii

mc

coje-

ipsuin

nrgentum qunsi

piicllx servarelur, ut cuin

ad

quavi.
elc;;!,

Ncc

coinivio Domini

iiiei
:

su|icriorciii

locum
illi

lcgiiiiiios
Cliristi

aiiiios venircl, facerel

inde quod viigiiiem

scd inlciiorcn) ct alijccium

ct placuit

di-

deterct, qii:indn npiiinc

jam

faccre pusset.
:

ccic

iiiilii,

AsccnJc sursuin. Usijue adeo aulcm limcDei scr\os lama
,

Duiii lia;c cxspcctnntur, co-pit ille niorli propinquare

bani cpisciipatum, ui quoniain coeperat csse jain aliciijiis

qui diu tani|unm dc siio^, juraiis quia ipsius erai, non
filix,

niiiiiicnii

iiitcr

iiica,
illo

iii

quo

icsianienium

fecit.

Tcstamcntum, inqiiam,

fetit

locu sciebam non esse episcopuin

non

accedeiit

presbytcr et socius noster, nobiscum maiiens, de Ecclcsia viveiis,
tuiii fecit,

rcm. Cavebam
iii

lioc, ct

agebain quanium potcrani,

commHiiem viiam prontcns
instiluit.

;

lcsiainensocieiatis!

loco

liuiiiili

salvarcr, nc in alto peridiiarcr. Scd,

hxrcdes

dolor

illius

u( dixi, duniino servus coniradicerc non dcbci. Veni

o frucius natus, non de arbore quam plantavii DomiSic Mss. et

ad

istain civiiaicm propler

vidcndiim ainiciin, qneni
'

piitabam nic lucrari possc Deo, ut nubiscuni esset in
nionasterio
;

Aquisgranense concilluni. ai
iu iimii.isterio

edlli, ut

quiu

liic

liiipuuebdm essc
Mbs.
,

cuin frali
sic

ihiis.

quasi securus.quia locus linlicbai episuiii, et

'

scopuin. Appreliensns, presbyter faclus

pcr

praneiiM
slluiii

tnoiuislerii missa csset. con.llio f.iiiiaiiic ediliiiiis.
in
? \i-\ lorle

eliani
nii^sii

111
,

Ai|iiisilji

An,

1«iiiis-

pro. umissa

leirciidmn, in moim!.tei iiiw

liunc graduin pcrveui ad cpiscopalum. Nuii
i|uid, noii vcni
iiiciitis

altiili alllis

Sii, 111 iiitclli;;alur, si 11.1

fiiTel,'i:iilccciisk>rc, iinii niMiinsk-

ad lianc Ecclesiain,
illo

nisi

cuin

iiululiuc

rio,

bos|iiles,

quibus

tcmpore veslicbar. Et quia

ile con.-.ueluilmc suscii ieiuli niaxinie iii nion.isicriis iiliR|ue viyuba; Vide llicroiiyinuin, *|olog. Iiiiuilin. lil). 5. ca|i. 4.
iiu'?!'

sed cjlscopo. Dicit sane
iiinc

'

Ms».,

(/wd

ii./c('i.(:.i-

liab^ic, lioueile

iiogimiio, quoii

Edili,

domus

fpisco/ii. At Collicrtlnus aiifc ociiiigeulos

coiisuiiip^U, el

non

eon.^iimipsii.

viDos descriptus liber babet, domus cpscoim.

bic Mss. tdiii vere, tioiqvam clc

suo wi.vi».

:

i;i7|

S.

AUCrSTI ,N1 LPISCOPI
immera
Heo
rcdilfttem?

157t

niisTSeil
ista, noii

Mtilcswm »cnp»il
iviiii

li.iri'iK'm?Ni>lo

Sed

p|:ini>,

si

faiial

qiind

STpe

liorlRliis
;

ftrii:uiliuliitis

fiiiiuim

l!xi) illiini

sum
iliios

;

unum
habet,

lilium
piitet

li:ibol,

pntei (Itiristtim .iluTum

qkiaTcb.-iiii, siieiil.iiom

prolessus cial,

liaiic IfiiiTot,

(^lirisliim
fiicial,

terlliini; dooeiii li:ibel,

har.c fxliiLiTCl,

iiiliil

liabercl, tcjlaiiieiiimii noii (.iro-

Cliristum uiidccimuiii
leoi

ct

snsiipin. Qiila crgo

ret. Ilalieliat allniiid? nnii
l)/i
|iati|ie.ieiii
liiiiJ.^ret.

so inisiriim

s'«oiiim niiasi

lioc

in

quibusilam rcbus, jam voluiit bniiKatcin
iu alind vcr-

Magiiiis imlc

niilii

ilolor tst,

meain vcl commcndallonein famie incx
ttTe,
iit

IraliTS

Itiro (;ii:irilatl

vostr:c,
iii

iuopler Imiie dolorem
I

allo niodo ine roprehendaiil, quia ublationes

staliii !Krivilil:ileiii i|isaiii

Kei

'sia

non

siisei|iere,

ilevoiorum

Itoniimim

nnlo

siiscipero.

Considereiii

rilionim

iiisiiis

sil

iiuixl

ri'ii<|iiii,

ipsi

iiide

rnciaiil
siis<'e-

quain niulla suscoperliit. Quid opiis esi ea nnniot;ire?

qiioj voluoriiit. Viileiiir

ciiiiii iiiilii (|uia si

eain

Fccu iimim dico,

lilii

Juliaiii

'

h.Drcdilaieni

susccp).

peio,
Cjiis

iii

i'lo f:iito, (|iio(l milii ilis|ilieei ei i|iiOil iIoUh),
iii'ii

Quare?

Qui:i sine

lillls

delmieliis est.
ifuiire

particeps eio. lioe voliii
iii

laiere (Jiaritaieni

CAl'UT
SHsccperit.

IV.

5.

Bonifnch hcnedilatem
li;«Todilalciii

iion
:

vestr.im. Filia ipsius
filiiis ipsiiis
iii

nionaslerio fenrniarum esl

lioiiiracii
,

suscipere

noliii

moiiaslerio virorum ost. Aiiilms e\li;cciiiii

nnn misericordia
csse Eoclcsi.tm

scd llmore.

Navlciilariam
qiii

nului
ciiain
irel

ii'ilavil

:

ill.iiii

lauile,

isliiiii
'

ciim clogio,

iil

esl,
iit

Cliri.-^li.

Mulli siint quidem,

ciini viliipcialioiie.

Cnmmenilavi

aulciii Kcilesi.B

de navlbus acquirnnt.
iiavis, ct

T:iiiien
:

ima lcuiaiiu essct,

non

accipiant ipsas p.irtiiinciilas, qiix' periineiil ad

naiifragaret

homiiics ad torincnta daluri

exliapredalos, nisi
riiit.

cum

.•iil

lcgiiimam :elatcni perveiiedimisit
:

erainus, ul dc submei'stunc navis
tudliicni

sectmdum consue-

Hoc

cis resirvat Kcclesia. r>oiiidc lilem
f|iia

quicrcretur, et lorquereiiiur a judice qui
?

inler lilios suos, in

lalinro. Puclla ditit

Meiim

essent de Uuctlbus llbcraii

Sod non eos darcmus.

esl, iiosiis ipiia lioc diceb:it

semper

ixiter nicus. Piier

Nullo paclo ciilm lioc facere decerct Ecclcsiam.

Onus
enim

dicit

:

Crcdatiir pairi nieo, quia inoricns incnliri

non
si

ergo fiscale persolverei? Scd uiide pcrsolverel? Erithccani
(d) iiobls

poluit.

Et
isli

isla

contciitio
lici

riii.nle

nialiim esl?
li;iiic

Sed

habere non

licet.

Non

est

pueri

servi

suiil,

lilom
et

iiilcr illtis cilo

episcopi scrvare aurum, cl revocare a se mendicantis maiiuni. Quoiidie lani multi peluiil,tam
iiiulli

fininms. Aiiilio

illos

ut

p:ilcr,

forle nielins qiiam

gemiint,

palcr ipsdium. Videlm quid
liierit,

sit juris,

sicut

Dcus vo-

tam mulli

iios

inopes Intcrpellant

;

ut plures Iristes

cum

paiicis frairibiis lidclibus bonuraiis,

Deo

rciinquamus, quia quod possimus dare omnibus, non

propilio,

Aiidio

de mimcro veslro, id esl, de plelie ista. et sicui Dominus donaveiiiier illos causam
;

habcmus.
naufragium

Non habemus
ergo,

ergo enthccam. Propter
feci,

hoc vitando

non doiiando.
Plane

rit, fiiiio. i.

Nemo
filiis,

ibi

me
fcci.

laudot, scd
liiin,

nemo ciiam
iratiis

vlliiporet.

llarcdUntein enjusquam, eiliteredatis

iion

qtiando donavi
lit,

quod

pater morieiis alvstu-

mseijtit Auijustinus.
l:enilai, ijnia

Tamcn rngo

vos, neiiio

me

rcpre-

beoe

Laiidcnt qui voluiii, parcant qoi laudare
plura,
fralres

ejns h;cicdil:iiciii nolo suscipial F.cclcqai.i
fai iuiii illius

noiunt. Quid
exli;crodaio

mci? Qiiiciimquc

vult

sia.

rrimo,

dcicslor

:

deiiutc, quia

filio

lixrcdcm facerc Ecclesiam, quxrat

insliiiiimii

iiieiiin

c.il.

Mulli

laudant quod diclurus

altcrum qui

susciplat,

non Aiiguslimim

:

inio

Deo

sum, sod
valde

alii|ni ct

rcp.chendunl. Utrisqiie facere satis

propilio ncmiiiem
sa:icii et

inveniat. Qiiam laiKiabile laclum

(liflicil'-

esl.

veiierandi episoopi Aurelil Cartliagiiiensis,
laudibiis

CAl>l'T

i;i.

— Audisiis modo cum Evangelium
snltiistis;

le-

gerctur, CoiilnriiiiMS t'obis,et non
tl noii luxistis. beiis, el diiHiil,

ptaiiximus,
frt-

quomodo implcvit omnibus qiil sclunt, os Dei? Quidam cum (ilios non habcrcl, neqiie
si.e.

spcraret,

Yenit Jounnes non inanducans neque

rcs suas onincs retcnto sibi usufructu donavit Eccle-

Dwnwiimin

liabet

:

vciiit

Filius hominis

Nati

siiiil iUI filii,

ct rcddldit episcopus iiec opi-

miiiiducans

el

bibens, el dicuiil, Kccc

Iwmo

vornx, po-

iianii qiix ille doiiaverai. In potestatc

habebat episco•

talor vini, el nmicus yubticnnorum (ilullli. xi, 17-19).

piis noii

rcddcre

;

sed

jiiie fori,

non
a

jiire poli *.

Quid cgo

facio iiiier illns, qiii paraiit
iii

me

reprelRHide-

G. Ctericis suis

pracipit,

ut si qui habeut

proprtHm,

re, el deiitos

nic ducerc

si

susccpero IixTeditates

ciio dimitlant. Clericatuin, ti citi

s.ia sociclate difce-

cormn
•iiin

qni

filios

suOs

iraii c\li;credaiil?

llerum quid

dere ptacunil. proponit non auferrc. Siniuliire proposi-

faclurus eis quibiis caiiio, et nolunt saltarc?qui

lum

sanclilalis

pejus

esl,

iiuain

cadere a proposilo.
eliaiii hor.

dicniit, Ecce. qcare ncino donat Eoclcsi;c Ilipponeiisi
aliipiid
:

Ctericalus iiiagis onus

quain lionor. Sauc

eccc ipiarc non

eam

faoiunt

qiii

moriiiiilur

iioverit Chiriias vcslra dlxissc nie fiatribus niels, qui

hxredcm;
(i.iiiilanilo
giiiil)

qnia episcopus Aiigiisiiiius de boiiilaiesua
oiiim
iiiordcnl, liibiis mulcciil, (leiitcm
fi-

mecuin manent, ut qiilounique habci
dat ct erogci, aul

aliquid,

aiit

veu-

donct et

commune

iirnd

faoiai.

donai

toiiini, imii siiscipil. 1'laiie siiscipio,

pro-

Ecclosiani liabcl, por
dilatioiiom U'-ipio
:ul

quam

iios Deiis pascil.

Ct dedi

lUeor nie siiscipere oblaiioiics bnna», oblaiioncs sancias. Si qiiisaiilein irasciiur
e\lia'iC(l;ii
oiiiii,
si
iii

"piphani.lm, proptcr eos qni vel
ct dimisorunt (|uod
ali-

firmm suum

ct iiioriciis

ciim fratribus
Imbeiit

siiis

nnn diviscrunt,

viverct, noii ciim

pboarem?

iion

apud

fralrcs suos, vel

noiidum de re sua

ci lirniiii

sinmi loooncili.ire

deborcm? Quomodo ergo

quidogcruiit^quiaexspeclabaiur.Ttaslegitiuia. FiU-iant
iiidc ipiod voluiit
> .\1.,
:

cum

lilio siio

volo ut habeal pacein, ciijus appcto b;B-

dum

lanicn slni paupcres niecuin,

.iriiiimi.

' Mss. , conmeatltnit. Fcrto melins, relcrciido ad JaDuirituu.

>lix ^!ss., noH)urt;di'/i.
Ii<)

liiUieoa cst uiiM-

1

eposilorium.

;

<573
siiiiul
luiit,

SERMO CCCLVl.
exsperlanles miscricordiam
qui forte nolunt
:

457^
hobeie aliquid,
nisi .diqiia

Dei. Si niucin noqiil

aliijiio-:
iiis, iioii

ncccsgiute rtiigio-

cer(«

*

egustiiu

stHiucraiii,

occasiduc cnpidiiatis. Qiiod crgo cgoro post
vcslr.T
in

^icul nnsiis, nulluin ordinare clcriciiin, nisl qni

me-

Epifbaniam. Cbaiitaii
auiitiabo
;

Doiiiini

volniilaij

cuin vellel inanere; nl
recle
illi

$i

vellel discedcre a proposilo,
s.iiictx

ct

quomodo

lilem finiero inier duos rratrcs,
iioii

loUerem

clericjituin, quiu dcscrerct

filios prcsliyleri

Januarii,

vobis

lanlKi.

Multa

(ocielalis

proniissum cce)ituinque consorliim. Lcce

locntus sum, daie veniam loiiuaci
iiifirniiiati.

sfiiecliiii,

sed liinid c
seinii,

in conipeclu Dei el vestro,
liinl

muto

consiliiim

:

qni vosiiflicit

Ego, sicul vidctis, pcr a;laicm inodo
placet,

babere aliquid proprium, quibub
el Ecclesia ejus,
.'\urero

iion

scd pcr iiifirmilalcm cniporis
nien
si

olira siini sencx.

Ta-

HeuH

niancant ubi voluiit, et

ubi

Deo

quod

dixi mtido, ip.se del vire*.
iil

potsont, non eis
pocritas.

clericatum. Nolo liabcrc hyncsciat ? nialuin est

non vos desero. Orale pro me,

qiianHim ino^i ani-

Malum cnim
;

esi, quis

ma
iii

in

hoc cor|)cre,

et

qiialcscumque viros su|.peluiii,

cadere a proposito
tuin.

sed pejus csl siiniilaro pioposi:

verbo Dei scrviam Tobis.

Eccc dico, auditc

qui

socielaicm coniiiiunis

viix jani susccpiam, qua: laudalur in Actibus Aposloloruin
,

SERMO
De
1.
ritni

CCCI.V!

*

{a}.

deserit

,

a voio sno cudit,

ci

a profcssionc

Vita ei Sioribus

saiicia cadit.

Observet judiccm,

sed Deum, non ine.
Qiiantiiin sil pericu<.uli.

cUriconm suoram,

ii

(*).

Egu

ci iioii

aurero cleiicaium.
:

Fcrma

vivendi ccfiinbitc.ritni in

A

li!)t's

.\pr,s!,)to-

lum, anle oculos cjus posui
eiiiin qiiia si

faciat qiiud

Noti

descrip:n. Charilati vcslra: liodic

dc nobis
ait

ip^is

aliqucm

lioc racieiilom

degradarc voluedceruiil sufTrag.idicaiii,

sernio reddendus est.

Qiiod

cniin
el

Aposioliis,
e>

ro.

non

ei

dccruNt

pairiiui,

non

ei

spectoculum
bits (1

facli

smims wuitdo

Angclis

Itomini-

turcs, ei bic ci
recii?

apud episcopos qui manere,

Quid
:

inaii

Cor. IV, 9). Qui nos amnnt, quariinl qiiod lauiii

Non

polcsl lcium tolorare istain vitam
ct
?

exira

dcnt

nobis

:

qiii
iii

aulcm nos odi
uiioque nicdio

riinl,

dclraliunt

ejiiscopiiiin vull

depropiio vivcie, idcone
scio quantuni mali sil
inqiiit,

nobis. Ni)4 autcni

consiiliili, .idjii-

dobet perdcre clericatum

Ego

vante Domino Deo
sic cuslodire

iiostro,

etvilam el r.nnam nnsirani
iion

proQlcri sanctum aliquid, nec implere. Voeeic,
el

debemus, ul

erubcscani dc doira-

reddiu Domine Deo vetiro {Psal.

lhv,

12)

:

ct,

Me-

clnribus laudaiores. Quouiodu

aulem vivere velimus,
vivamiis,

/Hi« ett

non vovcre, qunm vovere
Virgo
et&i
illi

el

non reddere {Eiclc.

qiiomodo Deo propiiio jam
nioraiidos vos, ipsa de

quamvis de

V, i).

iiunqiiam fuil in nionasierio, cl vir-

Scriplura sancia mulii nnvcrilis, tanien ad cominelibro

go sacra

est.

nubere non
*.

licet,

quamvisessein
cocpit es«e in esl
;

Artnum Aposlolorum
iibi

monasterio non compellitur
mon.isierio, et deseruil, el
ruit. Sic et clericus

Si

auicm

vtbis lcaio recilabiiur,
foriiia

ut vidcatis

dcscripia sil

tamen virgo
^

diinidia

duas res prnfessus
:

csi, et sancti;

lur,

quain desidcramus iinplcre. Diim eigo rccitavos intenli.ninios volo, ul posl ejus reciutioncm,
iiisiilui loqiiar,

laiein, cl clericaluin

interius

sanciilalem

nam
:

quod

Dco
legil

donaiite, iiiientioiii vesiran.
:

clcricaiam propl(.T populum
Ticibus ipsius,
quit SMpient
et

suum Deus

iaqiosuil cer-

^El Lazarus diaconus
esl

)

<

Ctiin orassont,

mo

us

cui niagis onus est qiiani lionur
vUelliget
licec

sed

locns

iii

qun

craiil

congrcgati, el
et
'.

iinplcli suiit

{Psal. cvi, 43)?

tigo

omiics Spiritu

sancto,

loqiicbaniur
Mullitudinis

professus eslsanctiiatem, prolessns est communiicr
Yivcndi socielatem
;

cum
rum
ciaiit

nducia omni volenli

verbum Dci aulcm creet

prnfessus csl

JKCUiidwn, habilare (rah-esin
si

quam bonum cl quam unum (Psal. cxxiii, J)
:

duiiiiiim erat

anima una

cl

cor uiitim

:

ncmo eo-

qua; possiilebat, dicebat aliqnid suiim csso, sed
illis

ab boc proposito
;

cecitleril, et cxlra

inaneus cleri?

omnia

coinniiinia.

El

viriiilc iiiagna roiliic-

cus ruerit

dimidius ct ipse cccidil. Quid ad ine

Non
cc-

bant Apostoli
Jesu
ciiim
:

testimunium

rcsurrcciionis

Doniiiii

eum
cidil
cidit.

judico. Si roris serval sanclitaicm, diniidiiis ce:

gratiaqne

magna

eral siiper ouines
iiilcr illos.

illos.

Neque

si

vero inlus babucrii siinulaiioiiem,
liabeat

iiitits

quisquam egens crat

Qnoiquot cnini
eraiit,

Nolo

necessiiatern

simulandi.
:

Scio

(lossessnres

pradiorum

vei

domorum

vondenpcdcs

ipiomodo lioinines ameiil
tollonolenti

ctcricaiiini

iiemini

eum
Deo

tcs afrerebant prelia illoriim, et poncliant anle

mccum communiier

vivcre. Ilaliei

Deum,

Aposiotorura. Disiribuebaiur aulem unicuiquc proni

qui

mecum

niaiiere vult. Si parauis esl pasci a
aliqitid

cuiqueopus

erat

i

{Act. iv, 31-35). (Cumqiie

Lazarus

per Ecclesiam ipsius, noii babcre

proprium,

scd aut crogare pauperibns. aui in coinriiuiie raiiiere,

diacnnus rccilassel, ct cpiscopo codirem tradidissel Angusiinus episcopiis dixit : ) Lt ogo lcgere volo.
Plus
eiiim nic

mancal mecum. Qui
:

lioe ii»n vull,

babeat liberfclicilatis

dolcctal biijus verbi
i

esse lectorein,
orassent, raotus

laieni

seil

vldeat Dtroin babere possil

quam
'

verbi niei disputatorem.

Gum

*teniiuiein.
7. Pollicetur

sermonem tubsequentem.

Editi, voletili credcre.

Suflicianl Iiapc
*

Abest, creilere, a inanusciipljs.
ct Kdd. in serinone prsca-

nunc inierim
Iribus ineis,

Charilati veslrrc.

Quod egero cum
Spero enim
nec invenlurus
:

Fmendatus ad omnes Mss.

rra-

decti

modo

desijjualus.

nnnuntiabo

vobis.

boiia.
suiii

Omnes mihi
'

libcnter obediunt

<a) Alias, de Diveisis 50. (b) In cariliaginetisi synodo anai b2j arpellatiu- 1 de Moribus clericoriini secunilus liber. » lu LauiJerici autem el

ergo. M. , Mss., yirgo est, si mmqtuan fiiil comiieUUw. f'i nule'n coepil csse, elc. * Ibs.^ interim.
*

Sic lov. In B.

inmonmtcrio, non

Berlefridi Privileiiio, u iibri de Gradilius ecclesiaslicis » vocanttir iitJem isli s<.Tini>jie.s, pula qiiod hic AugustiB«s clori» coruin siiiguios graiius porcurrat, cl n. 9 dkM, « sic euiiu ad

eos srailatim asceiidere volui-

»

,

l.V-S
i>$i

S.
in i|iio

AIJCUSTI.M KI»|S(.UI1
sunt

j;.7(j

loriit

miit
saru-lo,

ciiiigre^;i(i,

el

iiiiplcli

Siriptum
autem
denegal,

csi ciiim, et
el iiiaiime

hoc Aposlolus Inquitur, Qui
dometlieii. non
providet, fidem
8).

iiiimfs

Spiiilu

el loiincb:iiiliir

verbuin Dei

tiiis,

cuiii (iitiuia omiii solcnti. Miiliitutiiiii!» aiituiu crciiciilluiii ertit

et

ett infideli deterior (I
ci

Tim. v,

Adliuc

aiiiina

iina

el

cor

iiiiiim

:

ct

nenio oorum

aulem manripia sunl
ni»,

similiter

cum

fraire

rommu-

quu- possiik-lMl, iliccbat alii|uiJ
illis oiiiiii.-i coiiiiiiiiiiia.

siiuiii

e>se, scJ eraiil

Et viitute niagna

reddcbant
Jesu
:

4posioli

icNliiiioiiium

resurrucliuiiis Doniiiii

divisa. Disponit ca manumiitere; non anlcquam dividantur. Quid enim ad queni pertineai, adhuc ignorat. Ad ipsum sane, qniamajnr esl,

nondum

potest

gr:itiai|iic in.i|jiia

crat su|icroinnes illos. iNcque eniin

per(ine( divisio
frater ejus

;

el

ad fralrem cjus

electio.

Et ip«c
«anclo

«luisqiiaiii cgi-iis

eml

intcr illos. Quoti|uoi ciiiin pog-

Deo

servil, subdiacoiius csl
iii

cum

sessures

pr.ciliui iiin

vcl ilomnruin
,

erant,

vciidcntcs
pctlcs

fratremeocl coepiscopo Severo
IIoc agitur,

Ecclesia Milevilanii.
est, ui
illi

alTcrcb.iiil

prclia eoruin

et

poiiobaiit

aiitc

hoc sine dilatinne peragendum
cxcipiai alimeiiium.
est, et

A|>ostoluruin. Disiribucbaiur auleui uiiicuique piuiil
cuii|ue

servuli dividantur, manumitiantur, et sic del

Ecfle-

opus

eral.

i

(Cuiiiquu cpiscopus

lcgisscl,

six, ut

eorum
ipsc

Ncpos aulem meiis
inviia

dixit:)
2.
vila
riirf«

e\ quo conversus
Augustino vitum
est

mecum

esse coepil, impcdio-

de suoruin clericornm

baiiir ct

aliquid de agelliilis suis agcrc
siia *,

apud pkbem agfje.

Aiulislis
auieiii
:

quid vcliiiius

:

orate

iisufructuaria inatre
est. Intcr

qua; hoc
'

anno defuncla
in

ut possiiiius. Cuiiligii

quxJ;im necessiias, ul
sicul

ipsum

ct

sorores ejus
:

sonl quxdaro

bxcdiligeniiusagcrcm
prosbyicr
laii

(|uuiii;ini,

jam

noslis,

Chrisli adjuiorio cito linicnda

ut ei ipse faciat

qnod

in iiosira socieiate coiislitulus, quali societesiiinoiiiiiin

servum Dei decet, quod
lectio.

ipsa profeaiio, et isia exigit

pcrhibel

lcctin,

qiiam niodo,
le^l.-tnientuni

cum
fccit,

rcriiareiiius,
qiiia liabuii

audislis,

uioricns
K.rat

4.

Faustinus

diacnnut.

Diaconus Fausiinut, sicut
militia sxculi

unde

f;icerct.

quod dicciet suum,
iirniini

pene omnes nostis, hic de

ad monastediaconus or-

cum

inca socielate vivcret, ubi

licebat diccre

rium conversiis est
dinalus.

:

liic

b;iptizatus, inde

aliqiiiil suuiii,

sed essent

illis

oniiiia
iipiid

communia. Si

Scd quia exiguiim
ct

est
,

quisdilcctorrl laiidator noster
slruiii pra;dicarcl

delractorein no-

sicut jurisperiii loquunlur

quod videtur possidere, jure, non corpore (a) rciiec ipse

isiam socicialcm, ct diceret, Ciim
sic vivunt oiiines

liqueral illud

,

ab ejus fratribus tenebalur. Nun-

episcopo Aiigustiiio

cob ibiiatorrs
:

quain inde cogiiavit cx quo conversus cst,

ejus, qiioniudo scripiuni esl in Actibiis Aposloloruni

aliquid quxsivit a fralribus suis, nec ab Uloestaliquid

continiio ille dctraclor caput

muvens.dcnlem promo,

quxsitum. Modo quia vcntum est ad hunc articulum
tempnris,

vcns

,

diccret, lla vcre

sic ibi vivitur

qiiomodo tu

cnm

consilio

meo

divisit

ipsam rem

:

el di-

dicis t Qiiare meiiliris ?

Qiiare falsa laude lionoras in
in

midiam donavit

frairibus

suis,

dimidiam Ecclesix

dignos? Noiine

ibi

modo

eorum

socielate positus

pauperi in loco eodein constitutx.
6. Severus diaconui aecus.

prcsbyler Irslaineiiluni
voluit di^posuil,

fccit,

etquod babu^liinomodo
Ccrle oninia
aliquid
ibi

Diaconus Severus sub qiia
nostis
:

el rcliiiuit ?

suiil

Oei disciplina et fljgello
perdidit meiitis.

sit,

limicn lamcn noii

coinniiiiiia ? cerie iienio dicit

verbis
qiinsi

suum ? Sub liis quid ageret laudator meus? Nonne os ejus plunibo oppilaret ille deiracior? Nonnc illum
tcsl.ilorl
illi

Unam dumuni

bic eineral propter

mairem

et

sororein suam, quas

dc

siia

pairia

huc

desiderabat adduccrc.Emenit aulcmnon sua pccunla,

laiidasse popnilercl? Noniic revereniia pcrfusus et illiiis

quam non babebat
vit.

;

scd

n

collalionc rcligiosoruin
iiidica-

scrnione confustis, vel nnbis vel
.'

ma-

virorum, quos mibi quxrcnti eliaui nominans

leilicerci

Hjc

fuil necessitas, ut

ad

istara

diligen-

De

ipsa

*

non possura dicerc quid

fccerit, aul

quid

liam vcnircinus.
5. Clerici

disponai, nisi quia loium et ipse in
>n proposito paupertatis
,

mea

posuit vo-

omnet Augustini

luntale, ul quidquid ipse vellem, hoc indc fieret.

Scd

contlanlct

invenli.

VaUns diaconus
meos,
qiii

Palricius

sub-

babeiquasdamcausascummatre

sua, quarura rjusaillx caus;e

diaconus.

Nunlio crgo vobis unde gaudeatis. Onines

rum me
aatem
bel.

juilicem posuit;

utcum

fuerint

fratres el clericos

mecum

habitant, pre-

lerminai.x', lial

deipsa doino quod rgo voliicro. Quid

sliyteros,diaroiios,subdiaconos, et Patricium
(ales inveni, qnalesdcsidcravi.

nepoiem

velle pniero

Dco regcnte,
dispoiiit

nisi

quod

jiisiiiia

ju-

Sed qui desua incum, qualiciimque paupcrtate, quud slalueranl, iiondum
fcceruiit,

ct

pieias

postulai? liabct etiara in pairia sua
:

aliquus agellos
eliain
illic in illo

eos

sic

distribuere, ui

biduo

siint,

Yalcns

iliaconiis, et
;

paulo ante

loco

positx pauperi largiatur

Ec-

dictus nepos

meus

subdiacoiius
vivebat.

sed mairis vita imillo

clesix. 6.

pediebat, quia inde

Exspeclabatur in
,

Hipponensii

diaeonu*.

biaconus Bipponensit

eiiam legiiimx xtaiis accessus
riniiissinic faccret.

ul

quod

facerci

Nondum auicm
frairc Si

fecit,

qui.t ipsos

homo p:iuper est, quid men de laboribiis suis
manumissurus
*

alicui conferat,

non habet

:

la-

anieqiiam csset rlericus enievetlro

agellos liabet

cum suo

cnnimunes, el sub
ilivisi

in-

rat aliqiios servuloj, hinlie illos in cons|ieciu
esi episcopalibus Gestis.

diviso
Ciipii
'

eos

possidont.

aiitem

fuerinl.

eos

l'>clcsi;e conrcrrc, ut iiidc
,

alaiUur qui suiit in
iii

propusilo sancliiaiis
*

quousqiie

hac

viia dcgunt.

Hss., HSii/rurdMrto matiii sute: oiuissa voco,
.\\

mitM.
ei torf-

* ^ic Hss. cl AquisjirauciiM; cviiciliuui.

ediu

,

Mss., Sie

autem
suiu.

ciriHl

p;iiilii iiirra,ltH'o,

ir.liuc

eus ; oini.sso, dirut AJ^rtnf. Et uuteni mcaicipia sunt b:ibent, llae
,

rem
*

eju».

Ms<..

ne

ipso.

auum tn<mi-i}'iii

(a) ttirio, eorjiori,

nonjw*.

,; ;

1577
7.

SERMO
Eradhm
diccoir.is.

CCCLVl.
0.

J57a
pifjti.tois

Diaconiis Er.iclius anlc

vc-

De

Pesia:it presbyioii.

Sic.

ciiim

stj

slros oculos versatnr ;o|icra ejus lucent cor.iin ociilis
vcsiris.

Cdsgradaiim :iscendcrc volui. Cito dixcrim, pauperes
Dci suiit. Nihil ad
riint, iiisi

De opcre

ejus et expensa peciinia inoinori^im
(c),

dnnium

sncielatis nostr.t attule-

sancti

Marijris liabcmus

De

pccuiiia sna eniil
:

ipsam, qua nihil charius cst, cliaritalem.
scio nalos fiiisse runiores

eliam

pnsscssionom ex consilio

meo

iiam

ipsam
niilii

Vcrumlamcn quoniam
diviiiis ipsornin,

da

pecuiiiani volclial pcr maniis

meas

crogari, sicul

iion a

mc

nd

ali.juid

compcllendi,

placcret.
tes

Ego

si

pccunii aviduscssem,aut

neccssit.iiii

scd

voliis

mco

sernione piirgandi sunt.

mcas

ipsas,

quas pro paiipcribus liabeo,

liac
lis

10. Leporius prcsbyl,r. Vobis dico, qui fortc nescl(naiii
,

c:uisa plns
cii aliqnis?

curarem, pecuniam aociperem. Quare, diQuia posscssio
illa qiia:

vcstrum

pliirimi

sciunt*,

presbyterum Le,

ab

illo

empla

et

poiiiim

qnamvis

saciili nalalibus cl.irum

et

apud
Bcr-

Ecclesix (lonnia

cii, adtiuc niliil

prxslat Ecclcsi;\;. Mi-

suiis lioncsiissimo loco

nainm

,

lanicn

jam Deo

huseiiim tiabebalatl prctium, cl quia mutiialus rucrai,

vieiitciii,cunciis qii.Thabebat rclictis,

inopcmsusccpi

Iwc de ejusadhuc
qitantiis railii

rriiclibiis reddit.

Homo sum

scncx,

non

qiiia iiibil

hnbuit

,

sed quia jain feccrat quod lenoii fecit
,

de

illa

possessioiie polest Tructiis .icccmilii tot

clio isia ct

porsundct.
fecit.

Ilic

scd nos scimiis
'.

dereTNumquidproniitto

annns cssc viciuriim,

ubi

Unilas Cbrisii ci Ecclesi» una esi

donec suum preiium
accipere voluissem.

illa

pcrsolval?

Quod ergo

vix
si

Ubicuniqiic fecil opus

bonum

,

pcrliiiet el

ad nos, si
;ibi

diu partibus reddit, de proximo haberem totum,

congaudeamus
Ille liortus

'.

Ilortus csi
,

unus ubi nosiis

mo-

Non
iit

feci,

aliud aitcndi. Faieor
fuil,

nasierium suis consiituit

quia ct ipsi Dcoserviunt.

enimvobis,etipsa suspecta mibi adliucxtas ejus
et

ad Ecclcsam non pertinet, nec ad ipsum.
dixcrit nliquis?

mebar

ne

rorlr,

snnt liomines, matri ejus hnc
ruissc adolc,

Et

adqucm,

Ad

illud qiiod
,

ibi est

displiceret; ct

diceret inductum a roe

monaslcriiim. Sed qnod vcrnm esl

usqiie ad \iot

sccnlem, ut bona cjus patcrna consiimerem

ct

eum

tempus curam pro

illis
,

ita

gerebat

,

ut sumplicnloa,
cl eis ipse, ut
lioc

e^nicm
ii!a

relinqiicrcm.

Idco volui cjus peciini.im in
;

quibus sustenianlur
vidcbatur
,

apnd se haberet,

posscssionc servari
aliler

ut

si

aliqiiid,
,

quod Dcus
rcddcreiur

impcnderet. Sod ne propter

darelur

avcrUl,
Tilla
'

qiinm volunuis, evcnissot

locushominibus, suspiciones suns rodenlibus, et ventren»

nc colparelur episcopi fama. Stio cnim quansit

non implentibus
illi

,

hoc placuit et mihi
,

ct ipsi,
s.^cculq

iiim vobis
flcit

fama mca necessaria mca.
Einit ctiam
*

:

nam

inihi

sufista

ul sic se
exierit.

Irnnsignnt

qiinsi

islc jnni

dc
illi>

conscienlia

spatiiiiii

ab

Numquid cnim cum
?

obierit ipsc,

dispeuT

postea ecclcsia
vit

notum vobis,

ei sua pccunia aidifica-

salurus est aliqnid

Melius est utvideat

illns ibi lieiia

domum. Et hoc nostis. quam sermoncm dc hac re

Aiite pancos dics priush:il)crcm vobiscuin,

cnnvcrsnntcs
Tivciitcs,
iil

,

ct rcgentc
illis

Dco

in disciplina Cliristi sic

cnm

dc

tanlummodo gaudeal, nnn corum
bnbchnl xenodochinm xdifican-

donavii Ecclesiie. Exspcctabat enira ut
rct, et

eam

perfice-

nccessiliitibiis

occnpctur. Pecuniam noii habci, quain
:

pcrfeciam donarct. Fabricandi autem
illi

dnmum
maircm
iii

siinm dicerc possil

necessilas

nulla crat, nisi quia cogitavii

diim, quod inodo videlis xdincatuin.
egojiissi.
videtis
,

Ego

illi
,

injunxl,
ct sicut

soam huc
filii

csse vcnturam. Si autcm venissct,
:

rc
sui

Obleinpcravit
opcraiiis
cst,

niilii

libenlissinie

sui habilaret

modo

si

vcnerit, in opcrc

fitii

qiiomodo rnco

jiissu

etiani
q{\.v.

babilabii.

Testimonium

ci

perhibco, paupcr rcman*

Lnsilicam ad octo Martyrcs fabricavii, dc his

Mt

:

sed

in chariiaiis

posscssione

pennansit. Aliqui
in

pcr Tos Dcus doiiavil. Ccepil enim dc pccnnin
data eiat Ecclesix propler xcnodocliium, ei

qn.i>

servuli ei reliqui fiicrant,

jam quidem

monasterio

cum

toc-

viveniet, quos

tamcn Gestis

ecclesiasticis

manuinis:

pisset a'dilicare, ut sunt rcligiosi dcsidcinntes oper:i

surus est hodic.
existimet, nenio

Ncmo
male

crgo dicat, Divcs cst

iiemo
vcl

sua

in coelo

scribi

,

adjiiveriint proiil quisqiie voluii,
:

lnqiintiir,

nemo

se

ipsum

animam suam
hal)ct

suis dcntibus lanict.
:

Pecuniam nullam
rcstitual.

servaiam

iitinnm

quam debet

Opus anle oculoslinbcmiis omnisboiiii> quid ractuni sit vidcl. De pccunia quia iion linbf!, mibi crcdaiit, dcntcm conipcscnnt noii frnngnn!.
ct fabricnvit.
, ,

8. Siibdiacom. Cxlcri, id est, subdiaconi,

pauperes

Emcrat dc
in Cnrraria

ipsa pecunia xcnodocbii
,

qiiamdam dDminn
prnptcr lapidcs

snni, Deo propilio, misericordiam Dci exspectant.
ipsi

Unde

quam

sibi existiinabnt
ejiis

facianl

non

liabcnt

:

niiHas habenlcs racultatcs,

profuliirnm
snrii

;

scd Inpides
,

dnmus fnbriex neccsnlii:nde
,

riiiierunt

lalc

mundi ciipidiiates. Yivnnt nobiscum insociccommnni nemo cos distinguit ab illis qui aliqiiid
:

non

fiicrunl

quoniam
rcmnnsit

provifi

siiiit.

Domus
In

cr;;o ipsa sic
,

pciisioiicni

prcsLii
:

atlulerunt. Charitalisuniiasprxponenda c&l lciTcna!

cfmimodo hxreditatis.
Sic Mss. et AquisgraneDse concilinm. At edili, redderelur iila. • Mss., ab ista postera ecclesia. ' sic Mss. et Aquisgrancnse concilium. At Ulini., profcstione. Ijov., pronttsswne. (n) ste|'liani lorte collocandis reliquiis, qux ron niullo anie annuni in Africani allaU-e sunt , sdiricaiani. sic seimo laulo posl lipi(ilianiain li.iliilus, ad iniliuni anni 425 pertinebit. Rracliuni rono, di; quoliic loquitiir, factuni poslea I rcsl>ylorum Au?;u»tiiius suuir. in ec.iscoiialu succcssotcm designa\il aano 42i), die -26 scj lcrawis, ex eiisl. 213.

non presbylero. Nemo aniplius dicai domum prcsbytcri anlo domum presbyleri .iit domum presbyieri. Eccc ubi cst domus preshytcri
scd Ecclcsi c
,

,

ubi cst

domns mea
doiniim
i>i!er
;

,

ibi cst

domiis prcsbylcri
*

:

alibi

non
1

liabi'i
1 .

seil

iibicunique

habet Deum.

Lis

Jttnuarii fiUos, zponte finila.

Quid am-

'

'

ila in

Mss., rnitas Chrisli efl, Ecclesia vnn est. Mss. el in concilio Larthaginonsi. in pdills aiitem
Editi
iifJjT

Aiiuisgranensi coiicilin, ut sihi cunqiindeamus. n/si iibieumqiip. Longe vcrius Jiss. , scd , cumqiie.
et
iii

Patrol.

XXXIX.

(Cinqnnnle.i

;

1879
l'iius (|iu'riiii?

S.

AUCUSTINI EnSf.OPl
miiiii accipio ct
niilii

I5S0
ipsi,

Shi

qiii-i

iiic illini
i|iii(l

iiiemiui cii.im |irocgissciii iiiicr Jiius,

riim scium

communc ma
iilar
:

iiiiii»>o, ul

:i«l

vos pciTciTCin
sororoni
illos

liaberc vcllc qtiidquid lialtco.
ciilas vcslra
OlT(i':it
,

Nolo

talia off^Tai Saii;

Irili-ein viiJcliccl el

,

lilios Janniiiii \)resliy-

(piiliiis

cgo

siiliis

quasi dcccntius

leri

,

qui»
:

orl;i iiilcr

fiicral cniiliovcrsi;» (ie<ii-

niihi, \crlii gritia, tiyirliiini prelixsiim
,

forlt

iiiari:i

sed

t.iiiien,siciit

iiilcr

[raircs,

s:ilva

.

Dco

(lccet C|iisc(>pnni
il csi,

(|uainvis

iioii
,

dcccat Aiigiistimiin,

|iri>|iilio, (liniil:ilc.

Proniisorini crgo aiidirc, ut inlcr
,

honiiiieni

paupcrem
hoinincs

dc p:iupcribus naliim.
invciii pretinsas
iii

illos

i)iii(l>|ui(l
:

essei

judicando nnircin. r^iravcrnin
,

M>ido
sics
,

dittiiri siiiit

ipiia

vc-

nic juilicein

scd

anl(;qium judicarcm
,

ipsi

undc

qiias iion ppluissciii li:ihcre vcl

doino patris

judicnturiif fuerain

finicnint.
l.-ciarcr.

Non

liivcni iindc jii-

nici, vcl in illa s,cciil:iri
l:ilcnt

profcssionc mea.
si

Non decel:
non habiic-

dicarem

,

sed undc

Acquicvcruiit oinniiio
,

dcbco

li;ibcre,

qnalcm pussuin,

roncorditer voluutati
cssenl in pccuiiia
( ,

mcx

ct coiisilio ineo
p:itcr

iit

pares

ril,

fritri

nico

ilare. Qiialeni |>olcst

hakre prcsbycoinmune ac:

quain rdiiiuit

eoruin, l^c

tcr,

qii.ilent

pnicsi li:ibcre deccntcr diaconns el sub.icci|)cre
:

lcsia renuntiante.

(li:icnniis,

talcm volo

qiiiu in
.

14.

ObtTeclalortm culumniic sine rixa

rc[elU-iid(r.
;

f ij iu.

Si

quis inuliorem
;

dcdcril

vciulo

quod

et

Pdsl sernionem
el qiiodlibel

meum

locuturi siinl hoiniiies
,

sed

(accic soleo
niiMiis,
cl

nl qiiando

non potest

veslis esse cora-

hoinincs ioqnnntiir

qu.-tlicumque aura
:iiircs

prclinm veslis possit csse cnmniune. Vcndo,
talcm det, undc non erBbcscam. Faleor eiiim

Ikuite

,

pcrdiicctiir inde aliqiiid

ad

mcas.

Et

&i

crogo |iaupcribus. Si hoc cimi dcleciat, ul ego ha;

rueril lale, uisiiiteruni

necessenos pnrgare, respon,

bcain
vobis

dcbo
suis

delrartoribiis
,

,

respondcbo maledicis

rcspon-

,

de prciiosa vcste erul)esco
,

:

quia non decct
,

dfbo hicredulis
',

iion nobis crcdentibiis

pr.xpositis

hanc profes.Moncm
li:ic si

lianc

admonitionem

nnn decel
:

ul polcro,

respondcbo quod Doininus dedcril:
esl ncccssc
,

nicnibra, non decel lios canos. Etiam illud dico
iii

inlcrim

modo non

quia

iiiliil

fortc di:

fortc

nostra

dumo

vel In

nostra socictaie »ger

cturi suni.

Qui nosamant, libcre gaudebiint

qui

cst aliqiiis, vel post .rgritudineni, ul iiecesse sit
aiitc

eum

nos odcnint, lacitc dolebuni.
cui>rint,

Tamcn

si lingiias

excr-

lioiam prand;! reficcrc; non proliibco religiosos
rcligios;is
:

audienl, Deo propitio, voliisctim rcspousio,

vcl
iniit

ntiitcp!

eis

quod

eis

vidctur ut mii-

iicm nicam

non

litem mcani.
,

Non enim
hoc dixil

homiiies
,

piandiuii)

inmcn cl ca'nain extra iicmo hapauper-

iioiiiinalnnis

sum

et diclurus

lllc

istc sic

bcbit.
i.i
liiiis

dclraxil, cuin furtassc eiiam ad nie

f.ilsa, qui:( et

hoc

Clericormn ttHo e.rpungendum
propotiiiim violaverii.
:

sialnil, qui

potesi
p(*rlala

lieri

,

pcrferanlur.
,

Veruintamen quxciimque
loquar indc
sil vita

Ecce dico, aiidisti$,auct

ruerinl

si

oportere videbilur,

diuiil

Qui liabere volucrit propriiini

de piopriil

Charitati
nofitra.

veslrx. Anlc oculos vestros volo

vivcre, ei conlra ista pnrcepli nostra f.accre, paruni
esl ul

Scio quia quxrentes licenii:im male faciendi,
sibi

dicam

,

non mecum nancbit
,

:

scd ct ch ricus
,

quacnint

excrapla male vivenlium

,

et niultos in-

non

erii.

Dixcrant cnim

cl scio
vil'<ni

me

dixisse
,

qiiod si
iion
illis

rainant, ul socios invenisse videDntur. Ideo quod nostnini csl,

iiollent suscipcrc

socialcm
;

iiostram

fccinius

:

plus quid faciamus, non habe-

tollercm clericatum
Eiim vivercnl
ta
I

fcd scorsum
iios.scnl
,

in;tiicreiii,

seor-

mus. Anie
15.

ociilos vestros

sumns. Nullius aliquid deqtUB clericis

,

quomodo

Deo vivereot. Et
sil
',

sidcramiis, nisi

bona npera vcstra.
tull
,

e:i

anle ociilos posui

quantuin nialuin

a

In conimuiicm tisum cedere

posit>>

cadere. Maliii enim liabere vel claudos

pnv quam
ma;

tuit olferunlur a fidelibut.

Auguslini modeslia.

Et vos

plaiigcro innrtuos. Qui eniin bypocriia esl,
c>t.

iiiortuus

cxhortor, fratrcs niei
sciatis quia

,

si

aliquid vullis clciicis dare,
viiia

Quoiiiodo ergo quicumque

vnlnissel cxtra

non debelis quasi

eoruni
,

foverc

iiciu ei
ita

dc suo viverc
qiiia placuit

,

iion ei lollcrem clericatuin

tonira me.

Omnibus

otrerte qiiod vuliis
,

offcric

de

ntudo
,

illi-;,

Dco propitio,
,

socialis

kve
iiide

voliintile vestra.

Qiiod cnminiine erit

dislribuelnr

viia

(|iiisqiiis

cum

hy|iocrisi vixcrit
,

ipiisquis iiiven-

uiiicuique sicut ciiiquc opus erit. Ga/.oiihylacium at-

tus fuerit habeiis

proprium

non

illi

pcrmittu ut

lendite

,

ct omncs habebiinus. Valdc

me
,

dclectat

,

si

facial icstaniciiliim, scd dulebo cuin
ciiriim. Iniorpcllct
citi.tra iiic

de tabula cleri,

ipsum
llei,

fueril prjcscpe nosiriiin, ut

nos

siiiuis

jdmciila

contra

me

millc cuiicilia

navigel
:

vos agcr Dci.
,

Neino dct byrrlium
,

vcl lineani
*
:

quo

\olucrit, sit rerte ubi |Kitueril
,

adjuclcri-

luuicain
>

seu

aliqiiid

nisi

iii

commune

dc com-

vabil

mc

Dciis

ut

iibi ej:;o

episcopiis suin,

illc

cus cssc uon pussit. Audisiis, andicruiil. Sed Sfiero
sic Mss. Ai editi, non vobis credenlibus presbfiteris suis. • ixxliccs niaaus^n-ipli, scnio fciyrr/iiiiii, lincinn fHmriMi, niii i/i conmiune; omis.so, rc/, ul, seii aliiiniU. njrrhmn

(M

in

Dciim noslrum ct miscricurdi:im ijus

,

quia sicut
,

dis|iositioiiciit

tncam isiam

Itilaritcr

acccpcniut

sc

\i%i Vblcljal llrasmus, |iileuiii riiOriiiu e, iscu))0 usilaliiin iiucr) rclalus iu ccusura ad Ro^. AU('., tuiii. I. Scd vcriiis
liio

cam

jiure lidcliicrquc scrv:il>unl.

oinniiio lihri ediii et mauuscri|.li lialient, tn/rr/ictii. l.iiluuienliim uoiiniillis clericjlu cst aiit C|iisO(ipalo,

i,>iiod

IS. Presbyter Bariinbas. Dixi aliqiild suiim non ba-

aliis

bcrc prcsbytcros cobabiiaiorcs mcus
cl

,

inicr

quos csi
i|u:vd.>iil

vcio

oiitiinuniiis i|iiiKlilaiii iisui|iie cli iin

:i;

iul |<rii :in>>s \iil-

g.ir(!.

Auguslinii»

S(ipr:i, i»

sormono
:

li>l,o:ip. 10,

u. 10,

prcsbylir P.irnabas. Scd

d<-

illo

audivi

de fcmiiia ad nm:isiumsiium n taleni bjrrbum, nnnliatiel.

<

II

a ilitcrit,
iii

Nolo Inihcs
l'a>s;irii Vii:i,
^iiiiinil.iiis

liiis^c j;tclata, aiile (imiiia i)iiod ciiiil villaiii a dilctio

i

Mc.ssi:iiiiis

n

9,

Iptcque

(.'csariiis

Iri

suo

Tesi:iiiiPiil>i

ct

lionor.-.bili

lilio

meo

Llensiii

>.

Iloc falsuui csl

b.vrrlii

sut meniliiii. inOueb:iiiLar rccciis b3i>tiMli, apiid Orc;j<i
il.vnliiis .'iihiis iliiins

(U:<iiiesi,
loiii

quu
iiliii, ('(Cros

|><|i:ii>i,

ab. '

wl

UuiUos.

Nuv, "irroi, abcst » nan.:-

iii>l

i.

t'{<i' t

"'.

«crit tls.

, :

,

i581
niiiiiastorio ilom.vii il!(-,iioii vciididit.

SF.UMO a:cL\u.
Cgn
siini tcslis.

4582

SniMO CCCLVII
De laude
.M

(«).

Quiil

ampliiis
illc
,

qii:i'r:ilis
iioii
,

,

igiiiiro.

F.gO siim

lcslis

pacit.

ilonavil

vciidiilit.

Scil iliim

non crcJiinr
Ucatiis

udcai

tlonarc

poliiissc

crcJilns cst vendiJissc.
fccil, iit

llia;;iiicnihaliiliis, iiislaiitccollalionecuml)oriitistij, a:i;ic .»11, circitcr lodicin iiiaii.

lioiiio, qiii

lam honiim opus

non crcdrrcliir.
i. Pticis L^ns.

Tamcn vcl moJo crcditc, ci Jclracloics aiidire libcnUT desinilc. Jam dixi cgo snm lcstis. Diclum esl
,

Tcinpus csl exhortari

Cliaritaleiii

vcslrani, pro viiiimsquas

amandani,

do

iilo (d)

quod anno praposilurjo suse pcr induslriam
iit
'

et

Dominus diinat, ad pacciii pio paco Dointimm deprccanduin. Sil

dchita fcceril-,
illi

diiin

volo ego rcddi dcliita
fuiidiiin

,

darcin
:

licenliain

poscendi
,

Victorianciisem
dcliila

crgo pax dilccia noslia ci aiuica, cuin qua sit castuin ciihilc cor iiosirum ; cuiii qiii sit (ida rcqiiies et noii
aniaruin consortiuin,

taiiqiiam dixisscl mihi
milii
iii

Ut leddam

mea

,

da

cum

qiia sit

dulcis

complexus

dccem
cst.

nniios

riindiim Yictoriancnscm.

Et

cl inscparabilis amicilia.

racein laudare

diflicilius esi.

hoc falsum
cil (lchila

Scd

fuil

unde ruinor

iiasccrclur, fe-

rcddcnda.

A

nohis rcddita

sunl partim,

uiido poliicruiit.
liir',

Rcmansit

aliiiuid qiiod iion
illi

dehcha-

qiiani Ii;ibcre. Si cnim eaiii hiudare volumus, vires opiamus, sciisus qii:crimus, vcrba lihramuj si autcm hahcrc vohimns, sinc aliqiio labore hahcmus
:

et pos-

sidciiiiis.

ctiam monaslcrio

quod pcr

ipsiiin Dciis

Laudaiidi sunt qui amaut p.accm

:

qui au-

iiisiltuit.

Cum

tcm
ipsius
of-

crgo remansisset, coepiinus qiixrcrc

oilcriint, mcliiis iiiicriin
((iiain

doccndo ac tacendo pa-

iiiulc

dchitdin reddcremus.
,

Ad conduciionem
fundum

candi,

riindi niillus acccssit

nisi quadragiiita

solidorum

vitupcraiido provocandi. Verus pacis amaior iiiimicorum cjus nniator esl, Qucmadmodum
ciiim,silncciii isiain ainarcs, c.ccis noii irasccreris

fciens pensionem. Sed vidimtis

ampliiis posso
;

darc,
fidci

ul

ccleriiis

reddciclur dchitum

ct coninii-.i

seJ cos Jolcics
.scs,

;

qiiaie

enim bonum
illi

lu

caperes, nos-

cjus, ut dc ipsa condnciione lucra
fratrcs;

non

reqiiire-

el idco quaiitn
libi

bono

fraujarenlur conspiciens,
;

rcnt

scJ quidi|iiid daret fundiis, dc ipsis

misericordia
res,
si

difii vidcrentiir
niedicaniciiiiim,

et si

opcs habe-

friiclilnis
iiis

impiilarent ad dcliiium. Fide agitur. Para-

arlcm,

si

potius ad eos sa»
:

c^t presliyler iu aliiim constituam, qiii
'.

dc

fructi-

nandos currcrcs,

qiiani daiiinaiidos

ila si

pacis ajna-

Ims fralribus rcddat
fiii

E\ numero vesiro

sit aliqiiis,

tor es, quisiiuis es, niisereio euin qui noii aniai

quod

liic commillani; ex

nnmcro ipsorum
in

qni ad nos

amas,

(lui

iion liabct

qiiod

liahcs.

Talis qiiippe est

lalia

pcrlulcrunt. Siinl cniin
,

vohis lioniines rcli-

res qnaiii diligis, ui non iiivideas eomposscssori tuo,

giosi

qiii

cnm riimorcm
et

falso

rcprchcnsum esse
factum.

nabcl tcciim pacem, et

tihi

non

angiisut posses-

«Jiiliicrunt,

laiiicn ciodiilcriini

E\

ipsis

orgo

aliqiiis

venial ad nos, snscipiat i^ossessionem,

sioncin. Quidijuid lerrcniim amas, difflcile cst ut habeiiti iion invideas. Deiiide si forte ascendii
in

ani-

omncs

friictus preliis snls fidcliicr

vendat, ut reddi
inde

mum
islis

tuiim, lerrain

,

quam

possidcs,

communicare

possil facilius
ciira presbytcri.

quod debctiir

,

el Iiodic recedil

Locusctiam ipsc, ubi monaslerium
(ilio

c.onstitulnm esi a inemoraio lioiiorabili
siiio,

meo

Eleu-

ipsi

prcshylero Barnahx donaius cst antequam
in ipso loco

ordiiiareiiir presbyter;
siitiiit.

monasterium

in-

ul laiidelur beiievolenlia lua, ut etiam in tcmpoialibus rehus charilas prxdicetur si ergo \elis possessionem tiiam lcircnam, veliii pncdiuin. velut domum, vel quodlibct hujiismodi, coiiimiinicare cnm aniico communicas cum uiio,
: ;

cum amico,

et admiitis

Sed tamcn quia nominc
miilavit

ipsius donatus crat

cum ad

sociclatera, ei gaudes
el

cum

illo.
:

Cogiias adr
aliendi»
inliabi»

lociis,

instrumciila

,

ut noniine monasierii
,

mittere leriium fortassis,

qiiarlum

jam

possideniur.
linrlor,

Dc fundo
si

Victorianciisi

ego rogo

,

ego

quantos capiai, quanios

ferat,

veldcmusad

ego pcio, ut

qnis rcligiosus est, fide ogat,

et exhibeat Ecclesi;c islam

opcram

,

ut ciio dchiium

landum, vd ager ad pascendum ; et dicis, Jam quintum non capit, sextus habiiare iion potesl
iiobiscura,

reddam. Qiiod
pr:i'P'ino
*

si

ncnio dc
i!.ic

laicis fucrit inventus,

cgo

septimiim qunndo pascil

tantilla possessio ?

Excludit

alium,

illuc

non accedel. Quid
:

vullis

ergo c-Eteros, noii

tii, se<l

angiistia.

Ama

amplius?

Nemo

lacerct servog Dei

qiiia

non expcfalsis de-

dil laccraiitibiis, Scrvis Dei

qnidem merces

pacem, posside pacem, cape ad te possidendam pacem taiito latior erit, qiianto
:

paccm. Iiabc qnantos potes ad
a plu

ttaciionibiis

crescii

:

sed crcscil cliam poena detra,

ribus possidebitur.
los

hcntihus.

Nnn

sine causa dictum esl

Caudcle

el
:

ex-

non capit

:

terrcnacoliabiiaiores mulposscssio pacis cum multis liabitaiori-

Domus

tullate, quando detralmni de vobis, dicenle.s fatsa

quia
19).

l)us crescit.

merces vestra magna

esl in ecclis

[Malih. v

,

li

2.
,

i*flfi;in

Iwc
!

est hnbere,

quod amare.

Quam

bo-

Noliimns

cum dctrimcnlo
Minus
ibi

vcstro
ct

niagnam habcre
tamen
vobisciira

Diim est amare
».olit
ii(

nicrcedem.
ibi

hahcamus,

Hoc enim cst habcrc, Qnis auicni crcsccre quodamat?Si paucos tecum vis cssc
libi crit

regncmus.
Vss. careut nx^c, UcaUiian.

pacc, parva

pax. Siviscrescere istam pos-

sessioncin, adde pcssessoreni.
«

Hac

Ibrte

oniissa

,

loco,

fralres,

Bonum

cst aniare

Nam illnd qnod dixi. paccm, etipsnm amare e-t
quo corde quod amare? Considcra

posccnUi, Iriyi^nduni urai. jmceiHi, vel, pio * lu Culberliuo cudicc &ci'i, tum a j.rinia
dabaliir.

awds dcccm. manu ruci-jl

halicre, qiianii constal? qiia voce Ifliideiiir,

cogiieiiir: lloc csl hahere,
caiiera,

* FxJili, debilnm reddat. At Mss. iioii Iialicnl, (lelilum. liiiiti, propoiio. v;'.'liu3 M.^s.,))/a'(0«o. ((0 Korie, aietiim eft e( de illo, scilicel lianial:a ircKhj-

quorum

'

lioraines cupidiiaic coiidagranl.Vidg

EmendaUis ad

teto.'

(a) Alias

cl. v. ct ad sirni. inler sinnondianosjS.

;,5g3
iiii'iTn

S.

AUCUSTIN

I

lanscupi
4.

1584
e.xliibeiida liiiiiaiilibiis ei

am.ire

fiin.l»», .iryenlu'n,
«'l (iiiial.i»

anrnni,

lilios imiii.'<:l

M wuiieliulij lia^nlicis
esl

eon-

losos,

|>rclioias

iloiiwis,
.'

aiii(i;nissiiii.i
]

ihidiilibiis. Sonjurijiis, s^fd

mngis nfmd Dciim preeibns
IVoiiido,
olr.irissiini,

liiTiiosissiina pr.rdia. Aiiiai Ikic
(|iii

Amai. Numqnid

mi,

aijcndmn

coiilra

hmrclicot.

amai,

lialici ? l'oi«st (ierl

ui hornni oniniiim

ama-

cxliorlor (^liaritalem vcsiram, ul o\liiboaiis illiscliri-

lor

iiiaiiis <ii. Oiiaiiilii hoii
III

liilKl

amal, cupidiiale artociicrit,

siianam ot oatbnlicam mansnotudinom. Niinc curan»
dis
iiisiaiur.
Iii

dot

lialicai

:

enin auiein

lialioic

limore

forvorc

siinl

oculi
siint.

sanclorum

',

rriicialur

ne lerdat. Amal

li(tiiore:n,

amat piUcsta-

caulecuianili, loniierque iractandi
pi;it

Ncmo

susoiip<ani
sciii-

Irm

Qiiaiili lioniines polesiaiilius

atcipieiidis privati

suspii:iiii?eliilcriimiiucantei!Uisoccupalultimnsdies,

fiim aliiiuo liiein, ncmo vclit iiunc vcl suam fidem alicrcando defcndcrc, nc dc lite
lilla

qi.am p.Tvei.iant ad
tiat.

id (|uod aiiiant.
?

Qoanli.crgo con-

nasoatiir,

ne qu:rreiiiibiis

norasioiiem occasio
audis, tnlera,
dissiqiiain

J |

quod cum

amaveris, liaLebis

Non

prelio qn:c-

prarlicaiiir.
niiila
,

Prorsiis coiivicium

qiicm lisq Kid anias; non ambulas ad patronum, pcr
pcrvenias. Ecceubi gias.
(|iiO:l

prcicri.

Mcmenio curandum. Videte
pritbent

ama

p:iccm, ct tecum csl
:

bl iiidi

snnt mcdioi cis (|uos cliam mordaciter curant.

amas.

[\cs isla cordis cst

ncc

sic

cum

amicis

Audiunt
rcdduiit
iiiius sit

convioium,

medicameiiluin
sit

,

iicc
:

rnmmuiiicas paccm, quomodo panem. raiicm (|uippe
si

convicium convicio. Vorbuin
ciiraiidiis, aller

vcrbo

ut

commiinirarc

vclis,

qiiaiito
fil

plurcs simt qiiibus

curat

:

nim duo

liliganles.

fraiigitur, t:.ulo
p:ini similis csi.

minus

uiidc dalur.

Pax antcm

illi

Fertote, obsccru, frairos mci. Scd
qiiia

nun

fcro,

inquit,

qui in maiiibiis

discipulorum Domini

biasplicmat Ecclcsiam.

Iliic

te rogal

Ecclosia,

fr.iiigendo cl
35.

dando cresccbat. Siliitimiki ad pacem pacifice revocandi. Donauiiilale alienus. Ilabete
igiliir

ut fcras,
quil,

quia blaspbematur Ccclcsia. Dclrahii, in-

'

episcopo mco;

crimcn

dicit

in

cpiscopum

tislnrum animiis nb

pa-

mcum,
pro
illo

el tacco ? Crinien dicat,

primi ciii. fiatro^. Si viihisad iliam irabore cxtcros, vohis fervcat illam liabcto, primi illam loncto. Ii

scendo, sed fercndo.

et lace ; non agnoHoc prcstas episcopo tuo. si
Intelligc teinpus, lia-

tempore non miscearis.

quod

lialiolis. nl

alios

acceiid.it.

Odil

paccm

lisercli-

bctocoiisiliiim.

Deum tuum
lu

qiianii

bbsphemanl? Tu
ct ille
el

ons, tt Incoir. lippns.
lippus ii.m

Numquid ideo mala

lux, quia
:

audis, ct

ille

non audlt?

nosti,

non novii?
et pluil

pnlo-lcam lolcrarc? Odit lucom lippus
pnipior liicom croatus csl
ooiiliis.

El tamon
super

fncit oriri

sulem snpcr bouos

matos,

sod

laiiioii

Haliir

jiisios et

injusios {Miilih. v, 4o). Ostcndit

pa-

ilaqiic nper.-»

ab

eis

qni amant pncom,

ct

volinit se-

tioiiiiam, dilTcrt potoniiam. Sic ei lu

agunsoe lompus,

ctim possidcri qiiod amant, ut possessiirc addilo creKcai possrssio. Pent cigo opcr.iiii ouiari ociilos lip-

noli

provocnrc tumenlcs nculos ad turbandos sc Ipsos.
libi in

Aniatur pacis cs? Sit
liia.

corde bcne ciim dilocia
ag;is.

imrum,
(iir.

qiialibcl ope, quolibet funalu.
viilt

Ndlons ruiaiiicom vidorit,

Ei quid agam?llabcs quod

Tolle jnrgia,
ropellere con-

nnn

dum

curaliir

:

sod

diiin

eiiiivcrlore ad prccos. Noli

convioiis

(ieleitabilur. Piila quia siicrcnset;
laiigari.

noli inslando

de-

viciaiiicm, sed ora proeo.
loqiiere
[>ci)

Lnqui
tilii

vis

illi

conlra illum
:

:

Ainator pacis. alloiido. ot delcct;ire tu prior
ad traliendiim
leiieat
:

pro

iilo.

Non

dico quod laceas

scd

piiloliiitudiiie (lilccUi; lu:i-, ol iii;iruoscc

eli^'e niagis ubi liiquarls,
l.ibiis tlausi';,

apud qiicm
L'bi

t:iciius loqneris,

alicrnm. Videal quod vidos. amot quod amas,

corde clamante.
illo. Illi

nnn

le vidoi,

ilii

qnod

ien."S. Allnquitiir te dilecta

tua,

quam

diligis

csio bo:;US

girii

autom paccm non amanli,
:

o(

lii^liiiuir libi,
(liio

Aina nie, cl coiilinno liabos
potcs ad am:indiim Addiic quos
iiic
;

iiie.

Ad-

liligarc viilenli, respoiide pacificus

Quid(]uid vis di-

icciini qiios

casia crn, oi
iiivoni:iiil,

cas, qiiaiiUimlibel oderls, ut placuerit dctesieris, fralor
siis
illo
iiieiis cs.

iiilegra
leiieaiit,
niiiiii

pcniianobo.

poles,

Quid

agis, ul

non

sis fiater

meusT ProrE(

pcrfiuininr. Si Incom isiam ikui oorrumpant

boiuis. iiialus,volons, nolens, frater ineus es.
:

vidciiles,

mc

corruiiipnnl ninlii
iiiidc

amantes? Sed

IJiule siim

frater

tiius,

host'$. inimice (a^? Sic
videtiir
:

iioliini veiiirc,

qnia iion liabeiit

mo

possiiit vi-

ijiiomodo

ista dicis, fratcr

moiis cs. Miriiin

dcrc. Nolunt vcnirc, quia splendor pacis
li|ipitiidinc:n

revorbcnil

(Hlil, doiost.ilur,

ei fraior

est?

Illi

enim

vis

crcdam

dissensioiiis.
illis,

Vide miscrandam vocom

iicscioiili qiiiil loqiiatiir?

Cnjus Ojilo sanilatem. ut luIlli

lippnrum.
licaiit

Nunli:itur

Visum
illi

csl ul

paocm baiiiier

tan

vidoal. et fratrom agiioso;il.

crgovis crcdam,

Clirisiiani. Taii nuiitio

accopio, aiunl

qiiia niiii siiiii fialor ipsius.

quia deleslatur. qiiiaodil.
iiuid

so, V;c iiobis.

Quaro?

Uiiii.*s viiiil.
?

Quid oM? qu.c
jiislnis

01 iion

poiiiis

ipsi

luci? Audiiiiius
:

dicai ipsa

\:ix, V;c nobis, unilas vciiil
lis.

Quaiilo

dicoro-

lu\. rioplioliiin li"ge

Audite,

4<ii

puvclis, VtT^uiu l)o:

Va; nobis, disscn^io vcnil? .\bsillioc, ul voni.ililis:

muii. S|iiiilussani Uis loi|iii(ur por Isaiani prophetaui

sensio

b.ic lencbra;

siiiit

videntium.

Nam

vcnit unii^is,

Audiie,

ijui

pnrolis, rortium

Dumini.

Dicile,

Frnliwt

1

gaiiilendum

csi, fiaiics. Qiiid

oxpavisli? Diiiias vonii,
'

.liiliiiiicsl.Numdioiimiosi^lMiaNonit.ii^iiisxoiiii^riii
f.i» vciiil,

torlo, sniicionim.
>iili'l'aul
lr;iti'os
l':ii
:i

luxvi

nit. Si vclil vori(li(e

le-ipdndoro, dioi

((()
l

viilollcot
iioslris
,

so fratros
,

(lioi
ii|

lv>iiaiij.L<e,
lili
I

et

la-

nii-u
siis

ilicobitiiliir

Uliis,
.

ailv. r-

vobis
siini
:

:

Non

cxpavi. qiiia fcra vcnil; noii oniin liiiiidns
qui:i

iiiouiamiiii
« Noii

»

^.iluiil

"

iiuiuit

so

ilioi

Iia|rf,%
;

sed expavi,
igitur

lux \cnit

;

lippiis

enim

» m).siriis.
siiiii.

Suiit siiio
euiiii

lUilno .riiUes.
polo.-ais

quauuis uou Unii
iralvos, qui>s
l.'!>ij

»

cl

li:>. "1,

iio» o:»o

lin-

I>anda

(ipera

cuniinli.

(amimiiiiioaiiduni
iioii
lil

osl

<i

iloiii Siicra

iiciiunuiu
|.liiia

Msccnlms
Uvos

u.i.iiiialor li\

jtoiniil,

• i|ii(is ofKloiii iiiihIo

iido|

lUios

nous laior oxooiii.

cniii iHis,

(inoil oiiiiiiiiiinioiirKMio

aiiyii.liiiii,
1,11' ii

K''iH'i'o

oUaiU .^Ujjusiiuu», cuiu a^il i.uiilu

proviribus,

qiiiiiuiiii

valemus, (puniuin doiat

l)eii^.

tioiiallsas.

Mnu.

rs83
uottri efis.
Qiii.l
i-is

qnl voi uilcrunl,

rl ititi

i'0»

il,l,s!on!iir.
:

Tac

ut li:ibeas ipioJ tibi !cild:ilur.
p' siicris.

N.t

Ikic
viill

iilii

rcilili-

esl?

liailiavil
liiipiis,

Im,

osleiiiiil

InilrniU.ikiii
l'r:.lii-

rt

liir '. (|iiod

Fciieiatureiii to

Uoiiiiiiii^,

ailluic

didl
:

Claiiili"

fcnpstiaiii.
iii

o(iil>s

seii stiuiii, iiou pruviiiii liii.

luosliici
luiii, in

agiio.sce frairciii

loiicbiis uo.i

c(iii'.iiiiiii>.

tonebris coiisiiiiilus

:

et dic, dic sjcui

vcrl.u

SEiniO CCCLVIIl
De
I

(«).

Dei dicis el iion mca. Dicile, dicil Dciis,

/•V(il/-.s
iiii

no"li-

ptice et chatiiiite.

Hri

es/is

;

(juibus ? eis

qiii

tos oJerwU.

N

(|iii'l

runi

si dicilis <!is fiui

vos diligunl''
.

//(s qui

tos

oiUcaii-

arlliagiiic haliltus,

ante coliatiuucin

cuiii

DonMi^lis, n.

riint, el <iui vos

delestanlur

Vu\\\'u\ iioc? .\iidi,

d

1.

Viicis

conciUamlce cura

catliolicis episcopi,.

Yiiid

sje

aspice

fi-iiciimi.

Vclui iiiicrro^avcris

Doiiiiiiiuii

iwlens a verilute, vincilur ab

errore. Ciiriiii iiostiaiii
cl vcsii is
,

Dcuiii tiium,

et
cs,

dixcris,
(iiii

Domine,

(|uniiiiido

diL.un,

pro vohis
s.ihitc

,

el pro
,

iiiiiiiicis

noslris

ct
,

pi

o

Fruleriiidus

odit, qiii dcicslaiiir? Dic <|ii;'iv.

uinniuiu

pro quicle, pro p.icc

coiiiiniiiii

pio

Ul nonun Domini
tiinditalc
:

Itunorificelur.

Appureat

vel

in

jniiiiiiatc
.-<>.

quam

Doiuiniis jussit, Doiiiiuiis diligit, aJill;i

ipsi auleiii

eruhescant (Isiii.
,

Lxvi, 5,
,

jiivcnt prcces Sanctitiiis vestr.e, ui ilc
taiii;i!

idoniiileiii

LXX

).

ViJe, olisicro

rnicliim

|)a!ienti:c

ct ad vos loquamiir, cl vobiscuiii gauilcainus. Eii-niiii

mansueludinis. Dicite, Fratrcinoslriestis. yiiare? Ll

dc paccct charilale loqni
|»cr

,

sisciiipcr aiiiaiuiis, scmiqu;iiidi>
-

nomen Doinini
iiorilicavit.

honorificetur.

Quare

aiitcni

iioii

ic

dcbcinus. Mulio magiscigo isio tciiipiiic,
sic aniaiu."
,

agiioscit fraircni ?

Quia

iioiiieii

liominis lntiniiics lio:

\rM

ut

iii

pericuhi

cjiis aniaiiihv! et leiieii
iii;il.>

Krgo

dic, Fiaier nieiis

odeiis licel, dciii

da: coiisliluti iMi, quibus ni:iluin pro

iioii

i<-ddi.

lesleris liccl, fraler aieus cs. Agnosc(!

le

.'iigiuim

miis

,

el

cum

qiiibus, sicui scriptiiin csl
,

,

odio iKibcii-

palris mei. Sernio palris noslri.
Iraier, fralcr

Male

fiaicr, litijsiosc
tibiis

paccni

siiiiius pacilici

ct qiiia paccui Idqiiimur

meus

es

tu. Dicis
qiii

etenim
cielis

tn,

(|iioiiiiido

cis,

dcbdlare

iios

volunt gratis (Psal. c\i\, 7). llliergi)
intcr

et ego, Pater
L'iuiin

iiosier
:

es

in

{.Vuiili. vi, 9).

qiii lalcs suiil, pcriclit:iiilur

dicimus

(|uare in uiio

iioii

suinus? riugu

lc,

fiisiunom pudoris

:

iiec id

aguni,

amorem pacis o( cuiicum viiici noliint iii
,

fiaicr, agiiosce
cciiiira

quod niecum
sed

dicis, el

daniiia quixl

iiivicli siiit. Qiii eiiiin

vincia vcritatc noliinl, aherrore

nic facis.
noii

Adverte veiba exeuiitia dc oie luo.
,

Tiiiciinlur.

si

eus charitns polius qnaui niiiinusiias
iindc
,

Aiidi,

ine

le.

Vide

ciii

diciuius,
iion

Paier
;

superaret

!

Inde victores fierent,

<icli

cs.scl.

nosler qui

«

in

calis.

Nun amieus,

viciiius

Nos aiitcm Ecclcsiam catholicam
coiicurdiain ct reconcilialioncm
ejiis,
iiiis,

ad ciijus paccin ct
iiniiainus
iiiiiiiicos

scJ ipse cui dicimus, concordaie nos jubci.

Siiiiiil

liahcmus apud P:itrem uiiain voceiu
lialicnius

:

(|uare

uon

siiuul

non bumanis opinionibus, scd
ainamus, teiiemus
ciamat

divinis tcsiiinu-

unam pacem ?
in eos qui

ct defcndiiiiiis.
,

Qiiid

ctiiii

5.

Pia opera pro Ecclesice obtiiienda pace. Jejuiiium
Car-

illo.^gain, qui pro parle

cl lOiitra
,

tolum

lili-

solemiw fosl Venlecoslen. Hospilalilas

gai

?

Nonne boniim

illi

esl viuci
iii

qni

si

viclus fuerit.

thaginein tcniunt collaiioiiis causa. Talia dicite ardeiiter, dicitc lcniter. Dicite

toiuin tencbit; si viceril,

parte rcniaiiebil?
Tiiicil nisi

Imo

£i
:

ardenics fervore

cliarilatis,

vincere sibi videbitur. Naiii non
vicloria veritalis esl c.baritas.

veritas

non

tuiiiore dissensionis, et dcpiccaniini

nobiscum Do-

iiiinuni solemiiibus jejuniis.

Quae jaiu rcddiinus Deo,

i. Testinwnia pro Ecclesice calholica: wiilate. Contentio

reddamus

el pro causa. Jani

enim jejuflamus posl
uiiqiie

calholjcnrum quomodo dilectwnis

cst,

non

titis.

Quid

Pentecoslen

solemniter

:

ct

jejunarcnius

,

ergo vobis, fratres, Ecclesiam calliolicam toio orlio

eliamsi isla causa iion essel. Quid ergo
tribus iiosiris, quos
dici nostri,
iii

debemus

fra-

lcrrarum fructificanlem alque crcscenteiii cominen

nomine

Doiiiiiii

Dei

i:oslri, iiieiili

dcm
pru

multis verbis
illa
,

,

et mcis. Ilabemiis verba
,

Doinini

curandos sanandosque suscipimus,

of-

et

pro nobis. Doininus
,

inqiiit
te.

,

dixit

ad

iiie :

ferentes ut saneiitur,

non nobis manus medici
corde
pia

proisii-

Filius meiis es tu

ego hodie genui

Poslulu a ine

,

et

menies? Sed quid facimus? Dcprecemur ijjsum medi-

dabo

tibi

genles hceredilatem tuani, el possessionein fuaiii
ii,

cum

,

jejunantes

liumili

,

confessioiie,

pnes terrw (Psal.

7

e/

8). Quare crgo, fratrcs, do

timore fraterno. Exbibeamus Domino pietatem, IraIribus cliaritaiem. Crescant enim cleemosynae nosir*,

possessione liiigamus, e( non pntius sanctas labulas
recilaiiiiis ?

Venisse nos opincniur ad jmliccni.
:

Dti

quibus exaudianUir facilius oraliones nostrx
spitalitatcm seclamini.

'.

Hn-

possessioiie contentio est

et

bxc

coiitenlio

non

litis,

Tempus est

:

servi Dei vcniuiit.

sed dilcctionis
sioiiis

est.

Denique
iit

liligator lerrcna) posses-

Teinpus
ii;ibes

est, occasio est,

quare pcrit? Allende quid
tuoe'. Aitende el su:siiin

ad hoc

liiigat,

e.xcludat

adversarium

:

nos ut
,

in coenaculo

domus
libi

iiiiroiniltamus. Liiigaior

terrcnx possessionis
,

ctiin
;

quid reponas, quid

serves, dc

quo

lliesaiiro solo

audicrit advcrsaiium diccnlein
spoiidet,

Possidere volo

rc-

securus es. Pone sursuni, conimenda non si^rvo tuo,
ged Domino tuo. Nuinquid
illic

Non

permiito.
:

Ego

;iuloni fiairi dico, Possi-

limes ne fur ohrepat,
turbulcnlus eripiai?

dcas iiiecum volo

ille l.itigatid'!

dicil, Nolo.
ct

Nnu

il:i-

ne elTractor

iiivadat,

iie

hostis

qiic liiiiuo iie cuntci!iii:it

iiie Diiiiiiiius,

Ci>ri'ipi:il

,

in

uno Ms., crebrescant etiam elecmosyna;
vcstra\
liiibci
co'J'.:iu ^ib.,

veslra^,qiii-

'

In

uno

Vs., \ec lioc tili .'oliim rciltliliir,

(iiio:l

posucrif.

bus
'

e.xiiiuiiiintur (iiciliiis oi aliones
iii

'

Kiiiciiil.iius

aJ

)iss.

ei l.Jd. in soniioiie

j

ricccJciili ni'jdo

Attcndc

qiiiil

in

sacciilo domiit

(lt>.sij;iial(is.

lutv.

(ii)

Ahaj,

iiilcv ^ii-nioi«ii-3ii''!..3'i.

;

Il3«1
itlcul

S.
illo$
iii

AUGUSTIiNI LI'ISCOl'1
h:i'rcdilaic
,

1588
de qu&

frulrcs, vcl illum rralrem, qui euiii iiilci-

modo

.ludisii

,

A mari

usque ad

liellnvli

populo

,

el ail

:

Domine

,

dic fruiri nieo

,

n(

inare
illniii

,

u flumine usque

ad termmos

orbit lcrro! ?

Quare

ilividal

tiuTum hxreJilalem.

Cuiiliiiiio Uoiiiiiius

pru-

non

toiics?

Qnia liinninoni ainas. Quid

est lioino.

foreiis eorropiioueiii,

quia oderai
conilitiiit

div.sioiiciii
,

:

i>k,

iiisi

aiiimal rntioiialc factuni
,

de lerra

?

Ideo ergo inipoiiiis
fecil

homo
rem

,

iiii|iiit

,

quit

me

jnditem

aiit

diviio-

micus es

qiiia

tcrram

lingis.

Despicc hoc

h<greditaHs inter voi ?

Ego autem

dico vobii, cavele
I.staiii

Nuii lingcrc (crrain, ul speni puiias in cuni qui
ca^liim et icrraiii. il.ec spes nosira
,

3b omiii cupidiiale(Lue. xii, 15-15).

corrcptio,

lixc

tcsiinionia.
,

:icm noii leor
,

liiiico. Iiiierpcilo eniiii Doiniiiiiiii

meuiii

fa-

Dcus dcoruin Dominui locutns
sclis orlu usqiie

esl, et

voeavil lerram
,

a

intorpello.

Non

lanion

ilico,

Dontine, dic fratri
dico, Doiiiiiie,

ad occasuin
,

(

Pial. XLin

1 ).

Noli rc-

tneo, ut dividat hainditalem

mecum : sed
noii

maiicie

in terra

scd qiio vuc.ila est terni.

dic fiairi nieo, ut lciient inooiiiii uiiituie:ii. Liee pos-

4. Charitas
r.i

latum mnndatum, quo pax redinlegratur.
ibi

Kessionis

liiijiis
,

l:ilitilas

rriiio

,

nd

linc

iil

silns

(juis

potcst
liiijus

omiiia do labnlis sanctis
rccitarc
,

posscsnnii

possidtMoi

setl ut fiiitriin

nieum
l;iliiila5

niociiin
,

nolenicm
:

sinnis

(csliiiioiiia

?

Qiiarc

cij^u

|iossidci'C cnnviiicain.

Ccec

frnior

rosfd/n
,

cnnvcrlunlur ad Ecclesiain
l'xclcsi;r,

nisi

qnia

ipsiiis cst
te
,
,

vux

«

me

,

iiiquil, el

dnho

tibi gciites htcrediliilem

(11,7111

et

Cnnvertanlur ad nic qui timent

el

cogno-

poSscssion<'in luiiin jincs tcrrw. Clirislo tlictuin esl.

No-

scaiit teslimonia lua ?

Yidil lioc Ec( lcsia
;

qiiod dixil

liisergndioiiim est, qiiia Clirisli
cun'is in pnrle?
Itmi
trtiic (|iiod

iiicinlirasiiinii->. 0'iid
iii

in

Psalino

:

modo

aiidistis

reccnii;i

sunl vcrba in

niit

qnid rcmaiies

parte? Kcce to-

aiiribiis

et cordibus vcstris.

Omnis consummalionis
consunimaliomi vidi

in

mbulis. Qii;ciis intcniucin cl ipicm
iiisiriiineir.is
(|ii:i'ri

vidi

finem.

Qiiid cst

,

Oimiis

|:osside:is,

qiiimiodo stilont

possos-

fiiieni?

Ciinsunimaiionis perfeclionis, non consum:

sorcs, interqiios sint allliics.Oui
iies, niillosilimisit afliiies.

libi tlcdit oiniios li-

ptionis

vidi

linciii

pcrfcriiouis

,

non

aboliiionis.
(iiiis ?

Omiiis conswniiwtioiiis vidi finem.
.illuj lesliino-

Qiiis est iste
,

3-

Teslimonium pro cathoUca Kcctesia.
aliiiil
iii

Latuin nmnduliim tuuin vutde (Psal. cxvili
Fiiiis

79,

0(i).

ninm. .Audi sanctnriim

lcstininniiim taliularuni.
figiira
el

cnim

prwcepii

esi

,

jam vos
qnod

dicite

mccnm
piiro

Oe Pomino

diciinr Cliristn

Salomonis

:

Doad
,

(n |inpnlo acc!;imatiim est), churitas de corde
(I

minabitiir a mari usque ad inare,

a fluinine usijuc

Tiiii.

1,

5).

Oiniics di.vistis,

iion

inrriicluose

lenninos orbis terra: Coramillo procident JElhiopes
mlinici ejus terrnm ling:iit.

et

semper
puro.

aiidislis.
,

Finis prcccepti est chatiias de corde
iiuii

Rcgis Thnrsis
el

ct

insiilm mit-

Fiiiis

(|U0 perllciniur,
,

quo consuniimur.
,

nern oljeienl: reges .irabum

Snha duna
:

addiicent.

Et

I.slc liiiis

latus cst

quia mandatiim Dci est

dc quo

ndorabunt euin oinnes regcs lcrrw
illi.

omncs gcnles

scrvient
:

dirliim csl, Lalnni maiuUilum

luum

valde. Miiudaluin

{Psnl. L\xi, 8-11). Qiiaiitlodiccb:itur, credobatur

nuium do
niini juid

vobis

,

ut vos iiivicein diligutis

(Joan. \ni,

qiiniido implelur, nogaiur.

Tone crgo mcciiin

liarcdilaJortl:ine,

Zi). Yidc lalitndincm mandati biijus. Lbi latum c&t?
in

icinaiiiariiiS(|iieadmaro, cl;i

lliiiiiino, scilicei

carne

?

Iii

cordc poiius. Nani

si

ct in

iibic(B|iluineslCliristiinagi^leliiiiii, nsqtiead tcrmiiios

c:inie

lalum ossct, audiiores studinsi,
Iii

aiigiisiias iinii

orbls lerrnp. Qiiarc non vis? Quare liuic piomissiuni el
lixrediUili, divitiis tuis, inimicus os ? Qiiare noii vis?

p;il.'rcmiiii.
si

curdc latuin
,

est.

Lbi laiuni est vidc.
,

sit

iiiidc

vidcns

et

hiiic

audi Apostolum

quam
dixil,

Propter Donntuin

?

pioiiler

C

i'cili:muiii ? Qiiis fiiit

Dn-

biliim esl
diffusa est

mandatiim chariiatis. Charilus autein Dei
in cordihiis vestris (Ilom. v, 5).

iialus?quisC;eciIianus?Ulii|iic lnimines. Si boni,

bono

Non

suo

,

noii nieo

:

eigo et
,

si

maii

,

malo

siid,

non mco.

Imliisa
ipi;isi

;

ted, diffusa. Yorbimi ciiim
:

qnod
,

est incliisa,

Tn

Clirisliim accipc
ntteiidc
in
,
:

et zelaiilcm Cliristo cjus .'^po-

angii^tias soiial

siiilum

Nuinqnid Pauhis crucip.rus at pro
f.\(/s.'

iiisimiat.

quod cst diffusa bititudineiu Latum crgo mandutum tuum valde. Doniine
approba quia proptcr ipsani
ad
pusscssioncin
pacis
bititudineiii
iiivilaiiius.

robis? nut

noinine Puuti bnpliznli

Ul nulcni
veilrnm
,

Deiis nosiiT,
l'i;itrcs

hnc dicerct
dicit,

\ide

iiiiid

liorruit
,

:

V nusquisiiue

nostros

Ego quidem sum Pauli
,

ego autem Apollo

eyo

'piscnpi vullis esso ? Niibiscum estote. Noii vuli po-

vero C.epltcr

ego aulem

Clirisli.

Divisus esl Christui ?
esl ?
et

pnliisduns cpiscopos. Nobiscum in h;i-rcdiin|u fralres
cstiiie.

yumquid Paulus
III

pro vobis crucifixiis
(
I

uul in noiioii

Nnn pioptcr

lionoros nosiros inipcdiamus palioiiorem
iii

miiie Pauli baptizuli esils

Cor.

1,

12

15) ? Si

roiii Cliiisii.

Qnom
,

coclosli

pace aciein tcrrona
,

nnminc Pauli

,

miillo

minus
miiuis

in
'

noniine Caciliani
iii

ptnri siimiis
lito

si
?

lionoiem nostriun miiic
Tullatur parics crrnris
:

iiiullo

ampliiis, cl miiltn

nnmiiie Doiiaii.

dcfeiidaiiius

cl

siniul
:

Fi lainen adbuc post npostolicas vocos, post Ecclesi.c
ilcclanlionoin ol loio
ciilii,

^iinus. Agiio.scc uic fiaircni

.-igiiosco
,

IG

fraircm

imiiid.i

scd cxccpio scliismate
dil;il;itioiioiii
,

,

cxcopto errurc
,

e.\cepla dis.^iiiiou vis
tuiis.

dicilur
sciisione.

Nun
,

diinitlo Doiiaiinn, noii diinitlo ncscio qiiciu
,

Hac
?

corrigatiir
si

ct

iiioiis

cs.

r<aiuin

Liiciiim *

Parmcnianuni

;

millc

noniina

csse ineiis
,

Ego,

to ciirrig;is,

vnlo esse

Ergo
ego

niillc sci.-surns. Privaliis (c,

scqiiendo homiiiuni,

siibbiio orrore

de inedio,

(anqii.nii

p:iriclc

macori;e

l;inla

coiitr.adiciionis c( divisiunls, esto rruler ineiM, e(

vorbn, ))i nomine mciliaiu, midto amptiiis et minui, alisuiit .1 v ss. coliicrti;»! cl v lctoriDO. ;-irni., COD/i/i, luciinn. l.cgenilum vidoiur (.ffi«))i, l.itfiiim niisr pronnmiia Mint poiii sdiii pro qni libci lioir»!no, III su; la in sorinono (J, ca,'. ^, 11. o.
'

llaec

sim

fr;iter tiiiis, ut
tiiiiit.

unibo simus ejns qui Doiitiiius cs(

muUo
'

ct inous, el

5. Ci/Ao/ici

quu animo veniunl ad
p.^icis
,

colliiiiontin.

Iloc
IIik

:

Olcimiis aiiioic

non

dif.idcnlia vcrilaii»

:

1589
piiiiii

SEUMO CCCLIX.
ruscripsimus
,

15^0
,

lioc

proposUum

lcgisiis (EpiiH.

pio

iiie

ul

dcliu

iiiihi

scrm<j
iii

{Eplics. vi, l'Jl.
s|iciii

Illiim
ilu

t28e( 129); qula caiisam coBfereiiilam iion rii^iiiiiis, iiiio ut cimferanir insiamus ; ut ciiiii dcinoiislravcio
possessioiiein
leni.
,

eigo pro

iiohis rogelis,

quo

pusuunus, ul

nostra disinitalioiie gaudealis.

Teiictc ista,

rraheb,

sic

cum

illo
,

coiiiiuunicem
veiiiat
,

L;i'ie(lila-

«hsccrainus vos

:

per nonicn ipsius Domiiii, pcr au.
,

Iiitrepidus
:

veniat

socurus

Jutliis

'

cturem pacis
orainus vos
ccmiiii
csi
,
;

,

planlaturein pacis

dilectorem

|

arib,

vcniat

iiolo

aiictoriiate

prxjudicare.
iioii

Apeiiamus
:

',

ui euiii pacilice oretis, pacilicc deprerilii

oculos ad

illuiii

qui errare
Ecclesia.

poiesl

ipse nos

et niemincritis essc
pacifici
,

ejiis

,

a qiio dictiiiii
vcciibmitiir

doceat

i|ua; sit

Audisiis tcstimoiiia ejus.
,

Iteali

quoniam

filii

Dci

Noii eain

conlnmliiant
justitia.

liuiiiaiia delicia

quam

noii

{Mallli. V, 9).

rcdemii liuBiana
Ecclesix
,

Et tamen, cuin
,

alia sit

causa

alia

hominum

et oniniiio dislineta sil,
,

SEU.\10

CCCLIX

(«).

ncc hominum causam formidamus
ruiit et coiiviiiccre iiuii potueruiil.

qiios

accusavc-

De

eo

quod scriplim

esl in Ecclesluslico, cap.
ei

\\v, 2.
,

Purgalos novimus,
,

Concordia fralrum,
lile et

ainor pro\ini:iruin

atc.

Ve

purgaios legimiis. Qiii

si

non

csseiit purgaii

iioii

iii

concordiii ciim Uonatistis {b).
llal>ilus [>nst collitioiicm.

causa coruin Ecclcsiam consiiluercm, nec a-dilicarem

super arenam

,

et

dejicerem de pcira.

Quia supcr

hanc pelrani

,

iiiqiiit,

wdificabo Kcclesiam
vincciil

meam,

el

l.

Tria excellentia. Concordia raia

,

qiare.

1'riiii»

porlce inferorum

non

cam

{Mallli. \\\, i&).

lectio diviiiorum

cluquiorum, de lihro

qiii apiiellaiiir

Petra auteiii er;itClnisiiis. NmiiqiiiU Puulus pro vobis
erucifixus esl ?

Ecclesiasiicus

,

comiiiendavlt nohis

tiia
,

quxHlam c\coiicordiaiti
luulii!-

Hoc

leiictc,

huc aiuato, hoc Iraierue

cellcniia et considerationc dignissima

ci pacilice dicile.
6. liogat ne
lionis.

fratrum, et ainorem proximnrum, et viriim ac

quisquam de plebe irrual in loeum colla-

rem

sihi

consentlenles. Boiia ha;c sunt plane, jucuii;

.\d collaiiunis

locum nullus vesirum
si

iiriiat,

da et laudahilia in rchus huinaiiis

sed
qiii

in divinis

fralres mei. Prorsus,

Ccri iioicst, etiam per illiim

rehus multo potenliora. Qnis est cnim
g.audet
csl
,

iion

con-

locuin iransituni devitale, ne lorle aliquis cniitenlionis et
lilis

concordibus fralrihus

?

Et quod dolcnitnni
:

adiius invcnialur, vel occasio aliqua pru:-

in

rcbus liumanis tam inagna res raia e>t
laud.itur, a paucisbimis custuditiir.
,

res

beaiur, et invcniant ipsam occasioncm qui qu.urunt
occa;iionem.
linienl, aut

ah omnilius
qiii
iii

Itcaii

Maxime

qiioiiiam

qui

parum

Dcuui

sc ipsis amplectuDtiir

quod
noii

etiara

in al-is

admonitionem nosiram parvi penduiit,
Edictnm
:

laudare coguntur. Nulli fratres
d:inles fraires.
cile
El.

laudanl concu'difli-

vel quia prxsentia diliguni, duheni saltem terrcna!
potestatis severilatcm veiicrari
stris (a) puhlice
'.

undc

fratres

cuncordes cssc
,

viri

illu-

est? Quia litigant de

terra

quia volunl essu
,

prupositum

legistis

quod quidcm
Dcura timeiis,

terra.
es
,

Audivit eniin ab iniiio peccalor liorao

Terra

non propler vos pruposilinn
lemnitis

est qui

et in

lerram

ibis

{Gen.
,

iii

,

19). Uiidc disculiamnK

et cominoiiiiiuiiem cpiscoporuin vesiroruiii
;

non
qiiis

coiiista

el pcrscruleinur

vocem
ibis,

quam

justus del;ct audirc
,

:i

.iod

ne quis

isia

non curel,
:

iie

coniiario. Si
es
,

enrm

rcclc diclum cst peccatori

Teirit

contemnal. Vidcaiit

igiiur qiialcs siint

ne

fiirle illis

ci in

icrram

rcclc dicilur jiisio, Coeluni eg,
iioii siint

eveniat quod nit Apiistolus, Qui eiiim

rcsislil polcstati,

ct in cceluui ihis.

Aut

jusii ca-li,
,

cum dn
eiiurrunt

Dei

ordinaliom

resistit.

Principes

enim

non

suiit

Kv:ingelislis apcrtissime dicluni sit

Cm*/!

timendi bono opere, sed malo [Hom.

xiii,

2 elo). Vilescditionis.

gloriam Dei

?

Et quidem qnia de

ipsis dictunt es(,

inus

oiiincs

seiiiiiones
:

,

oniiies

causas

conseqiientia saiis edoccnt. Et opera, inquil,
ejus annnnlial

manuum
,

Furte diciii»

Irlciiii

siimus quid facluri sumus.

Et

firmamentum. Qiios dixit coelos
diei eructal

ipsos

quid vohis injiiiiganius? Partes forle uheres pictatis.

dixit

lirmamenlum. Dies

verbum
,

,

et no.«

Nos dispulemus
mus,
illis,

|iro

vohis
,

:

vos orate pio nohis.

nocti iiidicat scientiam.

Non

smit loquelte

neqne ter-

Orationes eliam vesiras

sicut

jam

aiite

prjnmoniii-

niones,

quoruin non audiantur voces eorum. Qu:cris
,

jejuniis et eleemosynis adjuvate. Addite

peunas

quurum
Unde

ct

non invcnis
,

nisi

coelorum. Dictum ergo

quihus volani ad Deum. Sic agenles nfgotiuni,

do Aposiolls

dictiim de

annuniialoribus veritalis.
terram exivit sonus eorum,

lurlasse uliliures nobis eritis,

quam nos

vobis. Neiiio
'

sequilur,

In

omnem

eniin nostrum in bac disputaiione de se prxsumii
ia

et in fines

orbis terrm verba eorum.
,

Non

sunt toquelte,

Deo

est lota

spes.

Neque

ciiim mcliorcs

sumus

ncque termoiies
{Psdl. xviii
ctiis
,

quorum non

audiantiir voces

eorum

Apostolo, qui dicit, Orale pro iiohis.

Oi'a(c,.iiiquit,

,

2-3).

Quando

iii

cos

veiiit Spiritus saiifecit

el

co-pit

Dens

liahitare

caelum quo«l

de

*

lis. V.,

'

Ms.

indoctvs veniat. cl., terrena potesUUis liniere
cl.

lcrra, loeuli sunt, iinpleiiie et
severiiatem.

dunante Spirilu

saiiclo,

Edi' lla icgendum cuni uno Ms. d. [per plantatorein pacis, oramits vos.]

clum,

etc.

amrem

poiis, per

' ita

ex eodem Ms.

Iprose praisumtt.]

(a) Id esi, Marcellini Iribuni el nolarii, qui judex Hooorii Augiisti noaiiae praeluit coUatioDi. Kjus edicto, quod iu (iestis (jrimse cogiiilioDis cootinetur, de admoneiida per episcopos plebe inter oaeiera cavelialur, ut « nullus vel • laicus vei C|iiscopus,uUranuiiienim irjeslilutuin iu illiiui •. iraiiquiUissirauin concilil lacunicuiitra prdiil ituiii iiioliru« tur

'

Emendatus ad

cl. v.

ct ad sirm.

fa) Alias, de Diversis 91, el {b) atat l'lorus ad 1 Thess.

ex Sinnnndianis 37. iii. Mcolaus Falier in

[iraBfa

acccdere,

»

ete.

i^iiiM.

lioue ad Hilarii liagnieuia, ja^. .19, opiiiatur ('artliS|riMi? habitum in dedieitioiieni liasilic:c rloreiiliie, cx Aurnhu episcoiio, qiii el Hore.is dicerctur, cojjiiuiniuat^e. \ idts uwtani (/i) iufra, pao'. Ij97.

,

:

*59«
liiiguis
li»iuela;
,

S.
oiiiiiluin
gniitiuiii.
,

AIGLSTI.NI EMSCOPI
A'u/i luiit

1592
ul [iii:ii jube:il hiercditalem

IikIc

tlicluiii
iiiin

,

3.

buminus iuUrpelUilus
,

neque ieriiwiies

quorum
sii:.l

oudiuiiiur

vodt

parliii

cur

(iicere

reiiuit.

I'ra;ccpliim ul denius

omni
i:itcr-

taimii.

Kl quia

liidc

iiii^i^i

ail

pc.idicaiidiiciii
ierruiii cxiiit

peUnii

,

ijuonwdo inipUiidum. Talis crgo fralcr
,

l.v:iii;.'«-lii

iicr uniiies gciilis,
iii

ln omiieni

pelhiius isl a quodain fiaire contra fiatrci-i
qiio>
iinii

inli-r
illi

umut
ruiii ?
III

uuriiiii, el

fiiiei

urbii lerra' cerba enruiii. yinita-luiii cs, (l
iii

erat coiironlli proplcr tcrram

,

et ail

(:a>l'iruiii,
.

qiiilius rcctc diiiUir,

Duiiiiiic, (iic (riiiii
Tiit:iiii lulil,
tciiiiiii

meo, ul dividal

mecum

limrediiaiem.
,

cifluiii ibis

sicia rccic

poccalDii,

VVna

es, el

niibi p:irleiii

meain

iinn vult d.irc
:

roii-

Urruiii ibis.

nie, audiat vcl te.

^^uid perlinobal

il

Domi-

2. TerrciKe possessiuiiis anior ciiitsa discordiw. Fia-

iiiini?

Sicut cugiianius nos bdmllc!: Iiumilia, ro|>la!ites
,

Ircsergosl
Soil
si

\oluiit cssc coiicorilus,iion aincnt

tcrram.
tcrr.i.

in lcrra

coiistiiuti in
,

hac vila, ct iieminem

v<dciitcs
,

voluiil

iion ainare

lcrruii,
(Ji\iili

noii
iioii

sini

Cdnlrisiari
(luid

et pleriimqne Inde gravius coiihibtanlos
Veiii, fralor, icilde fralrl luo p:irleii

QuxTaut possessinnem
dia? uiidc pi-rlurbati(i

(iii.i:

(lolesl,

ct

diccrcinus?

heiiiprr coiicordcs crui.i. riulo inicr fi.iircs
iii(laii->?

discnrct

su.iin.

Non

hi>c dixit

Domlnus. Ei

ipiid

illo jiistius?

uiilc

iiiius iiierus,

tnii^ taleni

judiccm

liiveiiial,

qucm

Interpellet contra
ille

non

uiiiis aiiiinus, nisi

duui curvatur

aiiiina eoruni, ct

a\aritiam fiairls sui?
dciii

Nonnc gaudehal

hoinoian-

|iartein siiarii quisqiie respitit, et p.irli

sux opimand

<••

se iiivcnlsse

magnuni

solal;iiin?M.igiiiiin i|uoi|Uu

<l cxaggcraiidii;
•iiia

opcram

iiiipeiidil, ct in pobscssioite

adjutorium sine dubilailonc sperabat, dlccnt tamo
judici, Doniine, dic frairi
diiateni.

vulllialjercuiiilatein, qiiiciiin liatrc siio possidei

meo, ul dividal mecum heerehonio, qais

divisioneiii ?
est.

Bona

cst ista possessio, ciijus esi t Nosira
!

At

ille

quid dixit?

me coHsti:uU

.Magiia pojsesslo
.Noii
iiiilii
;

Slc dicl s

il.-l.

Tola iua est
si viill

divisorem heereditatis intcr rot.'Repulit Doiiiiiins, non

/latcr?
veiidct
Iteus.

liabco

liic

consortcni

:

sed

Dous,

dedliqiiod pclcbatur, iion concessit gralullnm Ixno-

partem suam. Adulator respondef, Faclat
faciai

ncium. Quid magiiuin erai? Quid inde pcrdcbat?
iii

qniil

Quid

Deus?

L't

oppriniatur vicinus, et

eo

lieneliclo

sallem laborabat?
,

partcni siiain vciulat viciiio. Faclat
Kiias, coiiiploat libl
•II

Dous

:

bene co-

Oiniii pelenti tc
qiil

da (Luc.

vi,

Nun dedit. Ubl 50)? Non lioc egil

esi,
illc,

Deus. Quoniam laudutur peccator

nobls vlvendi pr.cbult ezcinplum. Quoniodo nos

desidcriis aiiinia: sua;; el qui inifiua geril, beiiedicitur

id facturi

suinus? Aut
si
iioii

{Psal. X, 3). Qiiid lam iiiii|uuin quain vcUe ditescere
alleriiis

pendlinus,
diiiius, ubl

quomodo dabiiiius qinKi iuidamus bcncQoium ubi iiiliil impt>niiilill

pauperialc

?

Et tainen abundat hoc
,

:

qui iniet forte

iiiliil

erogamus, ubi

aniiltlmus? Noii

tfua geiit,

bcnediciiur; et forle praevaluit

dcdii Donilnus liuc, nec lainen nihll dedlt. Mliiiis
iiegavll, sed qiiod plus est donavlt. Dixit manifcslc
,

prcssii cl oppressli, torsit ei extorsil,
i|ue

non qiicmciiinMclliis csi ut

consortcm, sed rorsitan

fratrein.
llle

divit, Oniiii petenli te, da. Qiild,sl aliquls petat a le,

cgoeniam, quam cxtrancus. Et
si

facile

oppressus,

iion

dicn qnnd
si

iniilile

est darc

,

scd quod lurpe csi

est juslus
,

,

liabei consolalioiiem.

Audiai Scrlplu,

dare? Qulu,
a Joscpli
?

petai inuller allqua, quod pcliii mulier
si

rain

quam modo

audlvii. Ille laborai Inopla
,

fraicr

Quid,

pclni \ir aliquls,

quoJ

falsi seiiioilla

ejus plenus est copia. Scd plcnus cst lerm
justlli*.
tiiiiere,

el Inanis

res a Susanna petlerunt?

Etiam

lilc

sequcnda est
pcieiiti le
,

Advcrte lerra, quld

audi.it ille paupcr.
,

Kuli

tanqnam generaiis
Absit.
tiiio rarlaintis

senlciiti:i,

Oiiini

da?

eum

dives fiiclus fuerit lioinu
:

iieque cuin niuliicuiii

Faciemus ergo

hic coiitra pra-ccptum Doiniui?
,

plieala fuerit gloria donius ejus
iiir,

quoniam

morie-

secundum pr.xceptum Domlnl
n deinus,
iicc
le,

el

mala

non acHpiet en {Psal. xlvmi, 17, 18). Tene tu paiiper (|uod iion dlinHla; morlens et quod acqiiiias
,

1'cieiiiibtis ni

conira istam seiitentiam
da.
le,

facioinus. Diiluni est enim, Oniiii petenii

Non
da
da
:
:

iii

acieiniim vivens.

Tene

jiisliiian:,

non
tii?

tc poenlteal.

est dictum, Oiiinia petenii tc da. Omiii petenii

CoiiirisLirls qiiia In terra
'iili qiii

paupcr

c,i

Paupcr hic Dnis

pnirsus da

;

etsi

non quod

peill, lu tamcii all(|uid

cre.-ivii

terrain. Ci)iisolalur te Doininiis

nialum

petll, tu boiia da. Fecit

hoc Josepli. Nun dcdit
;

iims

.

coiisolatur le Creatur tuus, consolaliir le lle-

quiid pcicbai mullcr impudica
atulire debercl
,

ct dcdit

tamcn quod
:

'li'inpli r liiiis.
i>ii;iiatiis

Cunsolatiir le non avarus frator luns.

ne inipudlca esset exemplo suo
iii

ot

r^t enini

cssc fmter nostcr ile Doiiiiniis
ridisslnius, cuni

ip>o iion iiicldit
c:istltaiis.

foveam
ue

libidinls, el dcdit consiliiiin
:

11'ister. Snliis fralrr siiie iliibilallone

Hoc

eiiiin rospoiullt

.\bsit

a

me

,

ue k»c

liuo concordia pos^idoiidn cst. Dixi

cum non
cst
:

avaruin,

[aciaiu dumiiio meo,

polluuiii loruin ejus qui trediJit

oi forie invciiln avaruin.
lial)cre,

Avarus

scd nos vu!l

mihi

oniiiia iu doiiio
liaiic

sua {Gen. sxsix). Si servus vre
,

nos \ull acquirere. Pro nnbis
Ipsiiin
:

laiiiiini pioiiiiin

eniplus
cOMJiix

ndoin servavil dumino

qu.ilem debol
V.io

ilcdlt sc

nihil

ad hoc prolium addi
fartiis esi

|iolosl.

scivarc inarltuT iioc
lioc iioii

crat adinonerc.

Dedit preliuni se ipsuni, et
ster.

Rcdciiipior noiiOb iniiiiiciis

servus

faciam doniino

meo

:

lucuiijux dcbos
diuiisii

Niinenini sic sc dedit prciiinii, ut

iioc faccre inarilo

luo? Dcdit

cl

Susanna, nec

(limltterot, et
1

ipsnni possidcret. Dedit se ninrli, ucsiia

eos inanes,

si

Implori vollcnt coiisilio pudieiti:f.

Nou

idens moricm. Ilorte qnippe

mnricin nrridii
,

Sdluiii cniin noii consciisit;
,

scd

ei

iion

laculi (|uaro

n'in iiiortc occlsus est; cl iniirtc oicisa

libi-ravit iioi

iion cOMseiisit.
si

.Si
,

consenlio, Inqiiil, lobis, pereo l)e.>;

a iiiurl<\ Vivcbal
rictiir \i\eiitibus

eiiiiii

morieiitlbus ni'bls
,

more
,

,

nin-

non cunsculio

non

effuijio

maiiiis Vistras
,

:

melius
perire

iiobls
(
I

qnando

ci

d.cctur

(Jbi

</,

iiutem est in iiniiiiK teslras incidere
t^b.iH
\iii)

qiiuut
esi
iri

Deo

nvrs, cuHUiilio tua

Cor. xv,

5b)?

Qi.id csl

:>.uleiii

,

Mclms

in.iiiM (<•

: ,

: ,

1593
tlrns incidere, qiiam
Lilia (|ua;riiis.

SERMO CCCLiX
Deo
perirc ?

t59i

Vos Dco

pLTislis

,

qui

fica, qiiam bcliigna,
«los liligarc

qinm
(|iii

jiisia, qtr.iu
:

(iiliJis.

N.ini

Ergo

lianc regiilain lenelc.

Daie qu:iudo

vidcmur cuin Donatislis
,

scd non
sii;)

|iiii;:i-

petiiiiiiii, elsi noii lioc

qnod

|ietiiiiiiii.

lloc fecil Doinili.crcditaiis.

imis. ille

ciiiiii litig:it

ndvcrsai io
siiiiiii

iiialc viilt

;

iius.

Pctebaiille, quidr Divisioncm
,

Dc-

litiqat illc qiii

advcrsariu:n
;

viilt

Jclriiiionliiiii
,

dil

Domiiius

qiiid ? PcrcmiiliiPiicm cupiditaii';. QiiiJ
,

pati, se

aiigmcnluin

illi

aliiiuid

doccdcre

sibi
i|iii

acoo. oxtra
ac-

|ictebal?quidacce|iil? Dic (ralri meo

ut diviilat nie-

dcre.

Non

sic suinus nns. Soiiib cl vos, sciiis

cum iMrcdilatem.
rem

Dic, liomu, quis »ie fOH»(i(uil difiio-

unitatciii tiligatis; scilis ct

vos,

(jni

cx

(li\i>ioiii-

lieeredilaiis inter vos ? Eijo
'.

autem dico
qii.iie.

vobis,

quid ?
cuiiii

qui^iti cs is

:

scitis qiiia isti lis niiii cst
,

l.ills lis, i|in:i

Catele ab omni cupidilnie

El dico

Koiic

lon

est iii.ilevola
,

qni.i

noii
iii

tciidit

in

dotiiiiniitum

diihidiuin liajrediiatis ad lioc pctis, ulditescas.

Audi

advcrsarii

sod m:igis

liicruiii.

Vololiaiinis ciiim

Uomitiis cujiisdam divitit tiiccrssit rcgio;
iiiagiios

siiccessus

eus,
niiir

cum
,

quibiis llligarc vidcbamiir, vol adliiie vide;

habuit

,

id est

,

mullis frfctibus fecuiidaia
:

acquirerc noliisciim
alia

non pcrdcic
iiosira

,

ut iios :ie,

cst

*.

El

cogilavit
(riictus
,

apnd
meot

te dicens
f

Quid [aciam

,

quo
/ii-

quiramur. Deniqiic

vos

est

qii:iiii

fnit

tongrcgem
veiii,

Ei diligcnier cogiians

,

ftatris illius, qui inlcrpellavit

Chrisium non

in lcrra air,-

\fmu\l

qiiid

(aciam. Deslrn.im veleres apotliccai,

bulantem.
causa
in

Nam
coclo

et nos

interpcllainiis ciiin
:

in

li:ic
,

faciam novas, implcbo eai. Majorcseniin faciain, quani
oraiil vetcrcs.

scdcniem

ct

diriiniis

,

Domine
;

Et dicam animce
jucuudare. Ail
»

oieie

;

Uubes
:

miilla
,

Jic (ralri
fratri

meo, ut dividal mecuin
,

lia:rcdilntem

scd, Oic

bonn; tatiare
valde
libi

,

illi

Dcus
:

Stulte

qui

mco

ut teiicat

raccum

Irorcdii.iicfn.
ei

vidcris
,

cssc cordalus

nosli eiiim de-

5. Cailiolicorum proposiliim

volunias pro Eeclcsiit

struere vctera

el a:di(icarc nova, ct tu in veiustale
,

pace. Quoiiiam boc

volumus

et piiblica Gesla tcstaii'
iiidiccs suiit

ruin» remansisti
Jjiiisii,

qui vetcra

iii

le ipso
:

destrucrc dequid dixi-

lur

:

quoniam

lioc

volucrimus,

non

laii-

ul jain terrena

non saperes
tu.c dinisti

Siiilie,

tum scrmones, sed
odimus,
nibil

liltcr» noslr.c dal.c ad ilbis. Epilialiete.

sti? cui dhisti?
:i:ulla

Animx

,

Jucundare, liabcs
,

scopatum aniaiis? Nobiscuiii
Jeicstainur,
nisi

In

vobis

iiibil

bona.

Hac

nocte repctctur unima tua

cui talia
,

niliil

exsccrauiur,

nliil

|iroinisisii.-Cu<E promisisti, cujiis erunl {Luc. xii

13;

anathcinamus,

bumanum

crrorcm. Iliinniniun, di-

20)

?

Noli ergo limere,

cum

dives (ncius (uerit lioino

xinius, dctestamwr errorem.

non divinani veritaieni
;

qiiia

non

,

cum

moriclur, accipict ea.

sed quod Dci babetis, agnnscimus

quod vcslrum

ini-

i. Concordia (rairum ia ccelcsii hueredilate. Liiigare
qiiis

probum

habells

,

coirigimus. Signuni Dnniitii mci
iiiei,

censendui. Eccc quale consiliuin Domiiliis fratridedil dissidciitibus
,

sigiium Imperatoris

cbaractcrem Uogis moi,

iii

lius

quo concordes essent

,

ut

dcsertore agnosco

;

qusero, invciiio, adnniveo, accedo,

carcrtni cupjditatc, ctconiinuo iniplerciitur vcritalc.

apprebeiido, duco, corrigo dcserlorcm, no:i violoclia-

Inveniamus ergo lalem lixreditatem. Quanidiu loquiinur de coiicordia tcrrenorum frainim, quse rara est,

ractercm. Si quis advertai,
est litigare, scd
sia, pacis

si

quis attendat, bnc
iii

iioii

amare. Dixinins possc

uiia
:

Eoclc-

<|ux suspecta est, quae dilGcilis est?
Iralrutn concordia
,

Loquamur dc
siiii

illa

causa,

cssc frairos cnncordcs

spcoio^»
eniiu
'

qiix vera esse debel, el potcst.

eiiim

res cst concnrdia fralruin («).
,

Non pnsse
ille

Fratres sini Chrisiiani oiniies, fraircs

Ddeles

om-

diios esse episcopos. Dixiniiis
uiia siinplici basiiica
;

ut ainbo scdoaiit

iii

nes, fratrcs sint

iiati

cx Deo et ex visceribus inatris
:

illc in

catliedra,

ut pcrogri-

Ecclesix per Spiriliim saiiciuni
et ipsi hxrcditateiTi

fratrcs

siiit,

h;ibeanl

nus

;

illc

in

catbcdra christiaiia,
:

ille in h:Gi'etica (|iiasl
iii

dandam

^,

el iion divideiidam [a).

collega juxla sedcat

rursus

ille

congrogaiionc

sii:i

ilxrrdilas coruni Dcus ipse cst. Cujus sunt ipsi
reditas, ipse est vicissim

bxtibi

prj'sideat', vicissim
caiain esse in

illc in su:i.

PuMiltcntiam prxdi-

eorum

baireditas.
et

Quomodo
dabo
esl

romissioncni p(M:caiorum pcr oinncs

sunt ipsi ejus bxrediias? Postula a me,
gentes liceredilatem luam [PsaL
nie ipsorum
ii
,

genics ab Aposlolis iucipii ntilius ab Jiriis:.|om, dixi-

8).

Quomodo

mus. QiiiJ respondcbis Diximus

l.'iic

Erclcsi», qux-cst per

ba;reditas?

Dominus pars
,

liwredilalis

omiies gciiios ab Apostolis
a^dilicala?
rit
:

'nci|iiciitibus

ab Jcrusaleiii

mece

,

et calicis

mei {PsaL \\
:

5).

Iii

bac lixredilalc

Ponnn.us ouiiiino
'.

nial:iiii li.ibuc-

concordia custodltur

pro bac bxrcditate non iiiiga:

causam
,

C:ccilianus

Uiius liomo nialam
, ,

c:'.usaiii

liir.Alia bxreditis litigaiido acqiiiritur
ainiilitur.

ista litigando

habciis

Nolenles huuiines hanc lia.Toditaiem per-

buiit tnt
plici

duo liomines, quinquc dcccm pnvjudira.. inillibiis ndclium loto orbc lcriariim niiilli?

dere

,

vitant litigarc. Et
iion litigaul.
,

quandu

forle videnlur
,

liii-

focundilate diffiisoruiii

nixinius

isla.

Crodiilit
:

£are

,

Sed

fortc vidcntiir litigare

aut

Abrnliaiii, ct pr(imis.S3c suiit ei oninis gcntcs
vil Ca'cilianus, et

pecoa
va-

piitantur litigare

ciim voluiit fratribus consiilerc.
sit

pericrunl omniis gciiti^ ul

pliis

Videte quain cunsors
'

eorum

litigaiio

,

quain paci-

leal qiind iiiiquilas

commisil,

i|u:iin

qiind vcril:is pni-

misit? Diota
addit codex c!., Siimqmd velilorem innnem tliimsil, el non potius veritnle implcvit, si iile iniplen vellet ub co qui
llic

suiit

hcc

:

logiiiitiir.

Oinuiiio

coiilia

ail,

raietc ab onmi cupdilute
tla

'!

'

rodex
liloin

cl., «J attenii

legenduin ex eddiiin coclice cl. \sueccssut niagnos habuii, et iiiultis fruclibus (ecundala fsl.] ' 113 liigciiJuiu cx eoden! codicc cl. et Lov. <irin.
^i
i(i

«

oodex

cl.,

sedenni. rursui iile in congregation'' fmlcrna

un^ideat.
'

lil-.;iiicoilo\ol.,
i

lommiis nnmiiio

qmd

iiiulcm liubHciil

roltle videris. [qni vatdc videris.] Aliquol lihvi, tcnendain.

causcm

cecili.iniis.

W)
91.

M'Je

oijsi. 1-28 iulur .^iignbliiiiaiias, ot

coUj'. ",

iai>.

io) llic oliiB dosiiicbatsjriuo

dc Uivcrsis

350.

.

,

irios
c\uiii|il.i

S. All('.USTINI
iliviiKi,

i:i'is;:oii

«.^yo
fi-liris, ct

coiiha

icsiiiiHini.i,

nui^

;issi'iuiil

Tc

co, \iiiiitiir

saiialur a-gnitus.
:

Nain

lioc

iii-

clesium lolo orlto

lcrriiruiii

iliiriiii(li,

nijns Ktcl.hio:
illi

tciidit iiiidiciis, viiiccrc

lioc iiilciidil ct febris, viii-

iu iioiiiiiiu Doiiiiiii iciiuiiius iiiiit:iluiu, uilul

rci^poii-

ccre. Pusitiis csl qiiasi in

mcdio
:

a'grotus. Si

vicciil

dcre
G.

|ioUieruiil,
Ih-

niudiciis, salvus esl :cgrolns
$nlvii F.cdeiiiV

si

viceril fcbris, nioric-

Ctccilwno,

causa, jndicium hni'i;;o

tur n'i;riitus.
niediciis pro
^)ui

Iii

cuiitcntioue ergo iiostra contcndeliat

beri volueiunt. C<ecilianus iuveulus innoccns. &iImi
caiis.1

salute, pro fclirc coiitondebat a^grotus.
,

lLrclcsia>, coiinnu^iUi, ci iiicnnimuialiilitcr lixji

aniinadvcrtcrunt mudici coiisilimn

viceriinl, fccl

ac

slabilit:i,

iani|uain supra ruudaiiieiitum |ictrj:, qiiaui
iioii

brciii superavcriiiit.

Ilabcmus eos s:inos

gaudcnlcs

piirtx iiilcroniin
iiiiis

viiuaiit

:

liac

ergo

salva, vciii-

iKibiscum in Ecclesia. Rlasphemabanl nos antca, qiiia
fiatros

ci :>d c:iiisain Caxiliaiii, jaiii sccuii qiiidi|ui(l ille
ciiiiii, si

nos non agnosccbanl

:rehrisi'iiiin nicntein lurdot(!.->t:iiites

iiiveiiircturadmisisse. Fortu
rciiir in aliqua
ciilpaiii

ul liomo iiivcni-

bavor.it.

Nos lanien
iios

illos

el

nos

,

ct s.r-

culpa, nos liiigaturi cramus, ui pioptcr
aiil

vientos in

ainainus, et s.xviontibus .Tgrotis scr-

unius liomiiiis damnaiuli

icliapti^audi ju-

violiainus. Rcsislebanius, coiiiciidobamiis, ct quasi li-

dicaieiiiur? Kt di.vioius,
niliil
1

S:ilva c:iusa
f.;iciliaiii
;

Ecclcsia-,

cui

ligabamus

;

ct

lamen

aiiiabamiis. Molesti
;

eiiini suiit

pncjudicai peccaluiii
CKroiiat Ccclcsi:ini
; ;

iiccjuitilia Ca;-

uniiius qiii talibiis langucutibus scrviuiit
tciii

scd ad

salii-

iliaiii

nccculpa

Cx-ciliaiii dauiii:it

niulesti sunt.

Ecclesiani

vidcamus

ct ipsius causaiii qualis sit.

Sus-

8. Obslinalormn
inauiiiu et fnror.

quommdam inepla excusatio.
aulciii
,

Mioruin

ccpimus eam discutiiuidam, scd
tani|iiain

lani|iinm fratris, noii

Invcnimus

hooiincs aliquaud»

pairis,aul
Ecclcsia
si

inalris.
e.^t
:

Paler noliis Oeus csl
fuit,

pigios dicoiiles, Veruni est, domiiic
est quid dicorc. Qiiid ergo
?

verum

csi

;

m

ii

iiiatcr iioliis

C:ccilianus rralcr
fratcr
;

aul

Vcni,

.igu.

Paler mcu.'^

ilii

IVaier cst;

i>onus, boiins

si iiialus,

inalus

csl morluus, inater inea ibi scpulla.

Mortuum
quo

noiuiloqiii.
:

fratcr, laineii fr:itcr. Si iiiveiicrimtis euni iiinoccutein,
jaiii

nasti ct sepuUuin.

Vivis

,

adliuc csl cuin
in

vos

ul)i eriiis

,

qui cl

iii

ipsa huniaiia caliimuia
si

Parcntes

tui chrisiiaiii

fucrunt
ipsi

parlc

Doii:ili

pa-

dcfecisiis? Si autciii iiivciiius fueril nocens,
lus fucril leiis,

iiiven-

rciitcs eoriiin fortc

cl

clirisliaiii,
siiiit
,

avi aut pruavi

nec

sic vicll

sumus, quin uniialcm
Iiivciitus sit
Clirisii Ccclesi.im
:

ccrlc pagaiii. Qui crgo priini facli
exlulisseiil pareiites

clirisliani, cuiii

Ecclesix>,qux invicta est, oblinemus.
prorsus
reiis, liomiiiein

suos paganos

nuinquid contra

anathcmo,
diximus

vcritalciii fiigidi fucriint?
tiioriini

numquid auctorilatem mnret

iion dcscro.

Hoc

fccimiis,

deincups cuni ad

paiunium seculi sunl,

nun potius mortuis
Si crgo hic

aliaru iiitcr episcopos, quos lideles el innoceiiies crc-

paroiitiLns

vivum Clirisium pra^tulerunt?
,

dimus, niin rccitabimus. liocsoluni fecimus(a).
quid proptcr Caccilianura rebaptizaiuri

Num-

vura unilas est
inuri:iris, qiiarc

cxtra quain necesse est

iii

.xteniuin
vis,

esiis orhcin

mortuos parentcs luossci|ui
dicis? rcspondc.

mordicis,

icrrarum? Hac securitate constilula

et Ciniat:i, ctepii

tuos
1)011

tibi cl

Dco? Quid
diceie.

Verum

discuii causa C:cciliani. liiTentus esl innocens, inveu-

cst quid

Quid

vis faciain ?

Cunsuctudo

lus est a calumniantibus appulitus. Sciiiel abseiis da-

nescio qua;
coiitririo

teiiot sibi hiiniiiies tales.

Lelhaigici suiit,
sinit.

innatus

,

prasens

ter absolutus (4)

:

daniiiaius a fa-

morbu

laborani,

durmiendo muriiuri

ctione, absilutus
li;cc
,

ab ecclesiaslica

verilate. Lecta sunt

Alii phreiietici sunl, molcsti sunl. N.ini clsi iiioiitiirus

probata sunt ha;c. Quxsiluni utruin habeicnt

cst

Icthargicus, vel scrvienli sibi

mm

csl niolcsliis.

qiioJ voiilra dicerent. Coiisumptis oinnilius tergiversalioiiibus caliiinniaram suaruni
,

Pliruiietici niolcsli suiit, qui nienicin
iiisani

perdidernMt, ct
liac

aul ubi

iiiiiil

coiilia

ntquc furiusi armati vagantur

alquc

illar,
eiiiii»

evideiilissima proforre documeiita,
iiinocciiiiain Ca-ciliani

nec coiilra ipsius
piolata sciilcnlia

qu:creiitcs

quos occidant, quos excxcciit. Nova

poiuerimt

iiobis nuiiiiata suni,

cuidam presliytero nustro

liiigu::ni

,

esi

advirsus eos. Et lamcn

ipsi dir-jiit,

Vicimus. Vin-

exseciicruiit («). Isli phrenetici sunt.
cliaritas
,

Exccfccnda csl

caiit,

sed se, ut possidcat co? Cliristus; vincat eosqui

amandi
:

cl

ipsi.

Mulli corrccii fleverunl
iios veneruiit

icdcmit eos.
7.

nuilii corrcoii
iiicro
stia,

nos novimus, ad

de nu-

Mulli ex DonnlisUlrum tchismatc conversi ad EcMulti

ipsoruui furiosorum.

Flcnt quotidie prxicrita

clrsiam. El lanicn dc muliis gaudcnius.

eonim

ncc satiaiilur lacrymis atleudcntcs eurum furoiioii

frucluose

victi suiil, qiiia

nec

victi sunt.

Error huiiia-

rcm, qui

digcsta ebrietate vanitatis adhuc sxviuut.

niis victus cst.

houio salvatusest.
;

Nam

mcdicus iion'

Eigo

qiiid faciiiius?

Talibus scrvire cliaritas cogit. Ei
ulrique gcneri
,

conlcndil

cum xgroto

ct si a-grotus facit ciiin nicdi-

quanivis inulcsli

sumus

et lelliargi-

cuin cxcitaiido, et phrcneiicuni ligando, ainbos luiucu
' rarlicula npj>ans abost a rolhcrtino codicc. lo) V ide collat. 3, capp. 230, 2V3, *Si. ' (b)Ds Damiialiis fuurat a Duiiaiistis iii syiiodo, apud cartliaRiiieni, aniio3il. Alisoiuliiscsl priaiiiiii IIoiii.te iii roiuilio sul) Uelcliudc, an. 313 ituruni, Arelale a coiicilio ficiic:

aniamiis.
9.

Concordia fratrum in
;

Clnritlo.

BoDa

r«s eencordia

fruirum

iCii

videie

iibi

:

in

Christo
si

('.liristianoiuin.

rali, ai>.

iiostrciiio , Mcdiolani a Coiislantiiio iiii|icralorc, ad qucm pars adversa provocaial, aii. 313. lola aiiitMii lu euni criihinatio.quod onliiiatus liiisscl a l"clicu A|ituiijunsi eplscojX), qiii sacroscodiecssub nioclctiaiio Irailidissu fc creiiatiir. (juod clsi vcruin lorel, ad scliisiiiulis causinii s;i:

3U

Eiamor
ler
iii

pio.ciiiiortim.
?

Quid,

adbuc noiiduni
proximtis est
;

est fri-

Chrisio
,

Quin hoiiio

,

ames

ci

ipsiim

ut liicreris et ipsum. Si ergo conrurdcs cuiii
nroxiinuin, ctiain
iii

fralrc clirisliano, aincs autciii
i|iii)

ciiiii

lisnonurat; quia alia cst caiisa i:cflcsi:c, fateruin e\ Actis ulliolsconipiotialuni csl 1
|

aiia lioiiiiiiiiiu.

iiiodu coiuordia
\ i.io

iiuii

c>l, ipiia iioiidum

Chrislkt

fum

cllcein ci isiof.i)

iradilofciD iion luissc. sinn.

Aiifiusiim orist. IKi, a. 30.

,

:

f5»7
fr^iiei C8i,

SLIIMO CCIJ.X.
quia
iKiiidiiiii
iii

|5!,8
viilu^t,

Cliiislo

reiialusest, non-

VeibiiVQiiia vcrc iiobis comp.iti

cl

nos rcdibiceral,

duiii Chrisli s:icrainciilu iiovil; paj;aiius e l,

Juihcus

inere, indiiit se forma scrvi,et doscendil

qiii

esl

;

csi lainen proximus, quia Iioino est

:

si

amas

ct

ut apparerct qui noii abcrat
fecit

;

et vnlnii

licri

bnnio qui
niaircm.
osieiidit

i|)suiii,

aoccssisli el ad aliain dilectionem alio

dono.

hoininem, creaiide maiie,
in criiccm,

iiui cre:ivii

61 sic suiit in te diio, Coucoriliafrdtntm, ct

amorproxi'

Ascendil usqiie

mortuus est,
el

ei

niorum.

Ex

liis

omiiiljus concordiani tciienlibus

cum
V;V ct

nobis qiiod iioveramiis, nasci
liiimilis

mori.

Iinjilevit in

so

fiairibus ct amanlibiis proximiim, coiisiat

Eccltsiu

h.cc vctcra noslra usitala el noia. Nasci ct
;

dcvnta Chrislo, ct subdila
tmtlier sibi conseniieiilcs
iiciiius Cliarii.aicm
{

vii o,

ut

(ial tcrtiiini,

mori iiovcrainus

rcsurgcrc et in :cterniiin vivcrc non

Eccli. xxv, 1).

Lnde adinoin

novcramiis. Duo crco nostni vclera luinilis ;issmnpsil
:

veslram, et vos c^lioi lainur

Do-

diioalia

magna

ct iiova excolsus iiiiplcvil.

Ue-

iniiio, prajsentia

contemnalis, frativs mci,
porlaiii
:

(|u;c iion

Siiscilavit carneiii, levavii in

calum

cariicm, seilet aJ
\oIiiil,

vobiscum moriendo
lis

caveaiis pcccatn, cavea-

dexteiam Patris. Caput nostrum csse
pro menibris clainavit
:

capul

iiiiqniiales, caveaiis saiculares cupidilates.
t-x

Tunc

quia et ciim hic esset, dixii,
ibi sint el isii

eniin esi Ciucliis nostcr in nobis inlcgcr,
slra

mirres no-

Paler, voto ul ubi cyo sum,
xvii, 21).

mecum

[Joan.

apud Doininuin

pleiia gaudioriuii. N.iin elsi dicielsi pr;vdicanius

Speremus

lioc ct

de c.irne

iiostra, reswsci-

nius°quod diccndum esi,

quod

\\tx-

tiiiionem, ciimniul;itionein, incorriipiioncm, iminorinlilatem,
uiaiiiiis.

dicandum
lacuinius

est, clsolviraus

nosapud
ut super
,

Doiiiiniim in cnn-

xternam mansionem

:

et

agamus

ut pcrve-

spectu Domini, quia non taciiiinus qiiod tiincmns, non

H;cc eril Florcntia, vera Florcntia.

quod amaiiius

,

quem

veiierit gla-

SEItMO CCCLX

(»).
(/>)

dius
iioii

viiidittx
iiiveniat
:

dominic:c

qiiid

spcculatiiri

impiilct

Ad

vitjilias

Muximiani

',

de quodam Donatista

qiii

tamcii iioliimus mercedeni nostiaiu se-

revcrsus esl

ad Eccksiam.
fralri veslro,

curain csse vobis pcrdiiis, sed vobis invciilis.

Nam

et
l:i-

Deograiins, (raties, congiatnlainini
qiii

aposiolus Paulus sccurus erat de inorccde sua, et

iiioriuiis er:it ct revixit,

perierat el invenliis esl.

men
mino
siru!,

quid
(

ait

populo? Nuncvivimns,sivosstitlisinDoiii,

«iiatias palienlia; cl nii8cricordi:c Doniini Dei iioslri

I

Thess.

8).

Loquor vobis

el

Cliaril Ui

ve-

patienlia;,
(|uia

quia sustinuit tard;miem

;

misericordia.-,

secundum jussioiiem

Doniini, palres ct fratrcs.

suscipere dignatus est redeiinlcm. H;ec est viiiea,

Loi|uor etiam pro fratre nieo episcupo vesiro (n)
cujiis

ubi iioD operabar, et vires

gaudiuin esse debeiis

,

obediendo Domino ftco
li:i

ram.

vinea dilecia

mcas iii Domino meo

alieii:i
,

coiisumpsc-

noii

solum bibor

iiosiro.

Certe

in

nomine Dei

facla esl vobis

c ccclelicliirc

sia

opeia ipsius, per rideliiim fralruin colbiliones
,

neficas, misericordes

devotas

.

Facia est vobis

nieusnihil tibi prodeiat, verum cliam coiiiia te inimico tuo serviebam. Magiio sudore spargebam, qiiando libi non coliigebain. Gialias pl:iiilatoii liio, apud

ecclesia
bis,

:

sed vos magis eslis LVcIcsia. Facla est voinlreiil
iiitrct.
:

quo corpora vestra

sed ineiitcs veslrc

dcbeiit esse, qiio Deiis

Ilonoraslis

cpiscopum
(6) voc:ire
sic
iii

non nianet merces operariuium eiiain hora novissima vocalorum. Serus advenio , scd dcnarium non despero 'yHatih. xx, 9). Qui piius fui blasphequeiii

veslrum,

iit

lianc basiiicam Floreiiiiam

nius

,

et pcrsecutor, el injuriosus

adversiim
qiiia

te

:

sed
feci

vellelis; sed Florentia cjus vos eslis.

Nam
eslis

dicit

miscricordiam coiisccuius sum,
(I

igiiorans

Apostoliis

:

Caudium
is, i ).

et

corona mea vos

Doini-

rim.
,

no (PMiijip.
scit, transit.

Qiiidqiiid

est in sxculo, vancnisi

oriim

I, 13). Tenebam enim verba parentiim menon Patriarcharum , non Prophelanim , noii
;

Vita isia quidest,

quod Psalnms

Apo^toloruiii

scd

parentiim
;

carnis meue. Noii ac-

dixit
iet
:

:

Mane
est

sicut licrba transiel, niane (loriet et prii;:er-

quievi cariii et
riiati
,

s;iiigiiiiii

sed acquievi siipeiaius vcuniiaii.

vespere

decidel, durescil et arescit (Pstil.

lxxmx,
viia,

ct

requievi

redciiliis

Nuinqnid

imn Sed

6)? Iloc

omniscaro. IdcoClirislus, idco nova

casdem Scripturas lcgebam, quas
cliain
illc

el nuiic lcgo?

ideo spcs ailerna, ideo coiisolatio immorialiiatis proniissa, et in Doniiiii

doctor Gi;iitium vas elcctionis, ex Saulo
iiiinimus, ex

carne jani reddila.
,

A

nobis enini
,

Paiilus, cx elato

pr.idone paslor, cx
tiebrueis, sccunduiii

assiiinpta est

illa

caro

qux jam

iinmortalis est

et

lupo aries, llcbraus eral ex

nubis quod

in se implevit, osiendii.

Propicr nos

eiiiin

lcgem Pharisxus (Philipp.
lielis

iii,

carnem
buin,
et

liabuit.

Nam
erai

5,

6),

ad pedes G.mia,

propicr se, /n principio erat Yer-

dortoris legcm eruditus (Act. xxii

Yerbum

apud Deum,

3)

:

et

la-

et

Deus

erat
:

Verbum
ubi in

mcii Cliristum,

quem
coelis,

legebat

iii

Piophetis,
iii

(Joan. 1,1). Quxre carnem et sanguinem
(fl)

iicc se-

dcre nnveratiii

nec

coli

permiliebal

lerris.

Suspicamur legendum, secundum jussionem domni palris el frnti is. loqiior enim pro fratre tneo episcopo vestro. Hoc epilogo utilur loqiiens aUeca; plebi , a. uii quaiu lorte
iiou solebat coiicionari.
(6)

Fidem

passioiiis ei resnrreciionis ejus

nesciens ore

nuemadmoduin
de

liasillca Fausli

caniabal, et sxviens errorc vasiabal. Sccunduin Fniphctas, iii quibus naiiis erat et creverat, jam Cbrisius
surgciis a morliiis sedebat
iii

dicue simt a Kausto et Lcontio cnndiloribus,
1)00 loco liasilica
:

et bnsllica Leoiuiaiia sic Kloreniia
r.iijiis

coelo

;

ct

ilie
,

adhuc

in

noniiiie llorciitii e| iscopi.

vcro
i

parcnlum suoriun
discipiili ejus
'

c;rc:ib;iHir

niendacio

qiiia

scdis ei isco|iiis liierlt iQceniiin cst iiisi I lnronliiiin iiiltlliRi placeal Hip|iouensiuiu-iJiarryloruni in Proconsul.iri ro »iucia Cjiscoi uiu , qiii ct collalioni t>oiialislai'uiii cuin ca;lcris boc aaiio iiilerfuit, ul cognilionis primse Ccsla declar»nt, et aliquol ost a.inos Lepoiii iiionaclii eiisiolial t.allossuhscripsit cuio Augiistino et aliis. Quoil !,i veruiii
i

eiiiii

furaii fut;raiit

de sepulcro. Sic et cgo
vinilitis

Ms.
I ;

r.

non, ad Maximiam, sed, ad inaximini

1

r;erci

rsi,

non

i".ail1iagiHe

,

nequ j Hipponc-regio

,

scd Hvpponc-

alicujus forsitan niarijris Alricani. Kiiicndalus ad c(. v. r. cl ad >irin. («) Aiias, inlor .Sirniondiincs 58.

(liarr;toUab;tu:udici scraiouciu coa4eBtaueu;n iueril.

nm.

(b) imo cijiisdani l)onaiist:c oro aut tus, scd Jiju.ilc Uaud dubis .'.usuitiiio.

nomni"

proituulia

,

, ;

i'^9D
ilu
li.ir

S.

AIJGLSH M
surilinii

I

piS!:oii

iiioo
-

lCtcloshi c:iili>)liiM Uito iirbu iliITus.i circiiinliiiulcdiviiiariiin

C.VPUT

III

5 In

atlera i«/ii/i//s erriii,

i/i

alura
du-

vocibiis Liuerariiiii

;

cl

iiic

cliritiiiiniisciirniiH». Cli>i.stiiinnsiiiicluriliilis ^ionderc

rii'ii'li:int

a pareiKiltiis iniuiiialu
l';iiili

Til-a criiiiiiia Inuli,

ceiidus. Qiii ergii diciiiil inurliius
sliaiii
iiiiii

iioii

rcsitigcrc, ciiiiciitii

i.iriim. Ndii iiie
I.liaiiisi
laiii

niriilis lOiiipani
,

scil

|

cci

;ilis.

Minl

:

ipii

vcru

pitlaiit

morttios
,

resur-

biiiiiis

esse roii iiicrui
laiii

noii

l-.iiiicii

siiie

rcxcriiil, c^ir. alili r cs-(' victitrns
siint.
Qi:iili|ui(l

c;iiiialcs cbristiaiii

iiieiliciin currO|>tionis
siiiii

iiialus fni.

Ncc

illo s|i()n-

cr^u dispitlalionis cst advcrsiis opiqiii

agmisccbal in I Jbris ipius lcgcbai, iiec cgo spon-

iiiuncm eoiuiii
(laiit
,

rcsurrectioncm
qiii

iiKirtiiiiruin
,

iic-

saiii. ^iii

icvcIaxU
,

illi

Ju Christi

clarilicatioiic i|U'>d
,

ailvcrsus ctis esi

fui is

sunl

cx

ipiiiriim

Kciipliiiu cst
l»vii n.ilii

Exoltare aiiptr laloi
clTiisiunc

Deus

;

ip.^e

rcve-

iiunicro
flu:i

nun bic

arbitrot :idcssc a:i.|iicin. lliide siipcr,

de Kccleoi;c

i|iioil sci|iiit(ir,
,

Super

vidcri poicst nosira dissertiu

^i

iuciil iiiiinui-

vinncm

le)riiin ijloriu

lun {Psal. tvii
,

(i).

l)lra(|Ui; lo-

rain, ut duccre coiicniur
rilatis
jaiii

rcstirgcrc iiiuiitios. Aiict

htiniiiiiia
Illis

apcrta

suul vidcnlilMis

scd clansa
,

c.ciis.

cnim piuidcrc

clirlsliaiius

duccudiis cst,

(jiil

uculu:^ apcniil Oaplisiiiiis Christi
Illuin

iiiibi

pix

r.hii:

Cbristu crcdidit, qui nullo inodo
iit

piitat nicniiii

sti.

lavaccuin aipuc

saiicl:i>

rcildidit iinvuin

Apusluluni. Suflicitergo
resurgiinl
,

istc audial,

Si murliii twii
el

iucorun) autein cliariUii coo|ieruit niultiludineni pcccaluruiii.

iaaiiis
&°i

esl

prwdicalio iwslra, inaiiit est
,

fides veslra.

morlui

iir|iiil

,

iioii

reiurguiil, ncque

SliRMO CCCLXI

(n).
i

Cliristus reiurrexil {Ibid.
rcsitrre.vit
('>).
,

14,

13). Si uiitcm Chri&dia
,

De

KcfurTeclioHe mariuorum,

in qiio sulus cst Cliristiunorum

non

nti-

qiic iitipossibilc csi

resurgere inortuos

:

qiioiii:iin illc

CAPLT PUIMU.M.— I.
stoli EpiMliila

Aniniadvcrtiniiis, cuui.Vpo-

qui siiscilavit Filiiim

suum,

et illc qui suscitavit car-

lcgcrctur, laudabilein nioliiui lidei rba-

iicm

suani, cxtero corpori, quod cst Ecclesia,in
sii-

riiatisqiie vestrae,
iics, qiii

queinadinodiim exbDrruerilis

liomi-'
ciini

cupiicdemoiistravii excmpltiin. Polcrat crgo cssc
pcrfiiia dispuiatio

piiianles liaiic solaui esse vitam, quani

dc resurrectione

iniirtiioritni, ut jain

pccuribiis
iiniri

habcniusconiinuncm

,

post inoricni aiitcm

siisripcrenuig
liabcre,

eam quain qux
:

inter se Christiani solenl

tdluin

quod

es( Iioniiiiis, ncc essc

spcm

iillam

rum
aiit

resurrexerimus quales crimiis, qiiemadcrunt negutia nosira
,

itu!

alterius

melioris,
:

pruritum

nialaruiii

aurium
crns

moduiii vivcinus,
aliqua
,

cruntnc
victuri

curruinpenies, dicunl
iHiin mori/Hur
( I

Mandueemus etbibamus;
52).
,

iiulla

si

nuUa
si

crutit, desidiusc

6'or.

XV,

Ilinc

crgu suinaliir

suiiius niliil

agendo; aui

aliquid agcinus, quid agc-

iiostr.c dispulatiunis

exordium
,

ct hic sit iiosiri vciui

mus

:

deiiide, nianducaiuri ct bibituri suinus, coiijunsuiit,
;

cardu scrinonis, quo CiVtcra
dignaius fuerit
,

qux Doniinus

sutigercre

ciiones inariutit reininarumque futurje
siniplex
et

an aliqua

rcferanlur.
i.

CAPUT
iiira

II.

incorrupta viia conimunis

ctsiitacst,

Spei (idetque nostra

,

rcsunectio

quatis eril ipsa vita, qualis niotus, qualis figura ipsurtiin

mortuorum. Charilas noslra. Ducc
resnrreciione.

rjucCslioncs

de fures rre-

curporum.

Isix

disputatiooes CliristiunoruiU

Spes
:

enini

iiuslra

est

suiK, snlva fide rcsurrcctionis.

clio

inorluorum

fides

iiostra

est
,

resuirectio

CAPUT
tuscipit.

IV.

4.

liesurrectionem (uturam probar*
,

inortiiurum. Cliarilas ctiain nostra est
catio rcruni

qiiam prxdi-

Ad

liaitc

crgo dispulationem

quatitiim

vcl

qux nondiim

videniur iiinaiiiniat, et ac-

suscipi vel
qu:iles vel
ircro,
iiisi

prumi pcr homines hominibus puicst
traiis-

cciidit dcsiderio,

cnjus niagnittidiiie fiant cur.la nosira

nos suinus, vcl vos estis, jam janique
nie
iii

capacia bealitudinis

diu crcditur

qux ventura pruniiiiitur, qu.iinquod nondum vidctur cbaritas crgu
:

illa

quxstionc, ubi quxritur, utnini
,

oinniiiu

rcsurgaitt murtui

aliquantulum iinmoruii
fra-

etiam ipsa nostra
bilia dclici

,

ncc circa
,

leui|'orarta h;vc et visiiii

co;:eret sulliciiudo

quxdain de nimis carnalibus
paganis.

occupari

ut (ule aliquid nos babituros
si

Iribus nusiris ct prope

Nam nemincm
omnes

bic

rcsiirrcclione speremus, quale niodo,

coiiiemniintis,

pag.iniim ntinc esse arbiiror, sed

chrisiiaiios.
lii

inclius vivinitis mclioresquc suiiius, carnales videliccl
voliipiaics aiqiie dclicias. Subbila ita(|ue

Pagani vero cl irrisorcs resurrectionis quoiidie
auribus

nJe

rc&iir-

Cbrislianurum iinniurinurarc non ccssant
et

jcciiunis niurtuuruni

,

oiiinis intcrcidit doctriiia cliri-

Miindiicemus

bibamns

;

crat enim morimur. Et iptod
sollicitudiiicin

siiana. Fitndata vcro fidc rcsurrcciionis mortttoriini
11' III

dixit Apostolus, subinfcrens

suam

cl

cuntinuo sccmitas esl de auitno cbri^tianu, nisi
illa qu:i>

subjuiigens huic
coUoqiiiu mala
:

senteiiliu:,

CoirKmpMiil tnores bonot

distinguatur viia
it.

futura cst, ab isia qu.c traiis:

mclneiitcs isia niala ct solliciiudincin

Ilaqitc
,

sic

pro|ionciidutn cst

Si

iion
vi(:c

resurgcnt
:

gercittcs pro inliruiis, noii

solum pnterna, scd

etiain
ali-

inontii

iMilla

spes nubis cst futurjc
vita

st
;

auteni

inatcrna qunduin cbariiate, otiam hinc dicenius
qtiid
,

re.->urgeiit

inoriui, crit q'iiilem
esl, ipialis erit.

futura

scd se-

quaiitum fortc

siiUiciat Cbristinnis
(|ui

,

qiii.t

iiu-

cunda quxsf.o

Prima iiaque
niortuorum
iii

dispiilatiu
:

dicriiu die

hos unincs

cuiivenerunt dcvutio circa

cst, iitruoi fiilura

sit restirrcctiu

sccuiida

Scripttiras

m:ijor nddiixit.

Ncquc

eiiiin diei alicujus

vcro disputatio
vita
'

csl, qiialis ftitura cst

rcsurrcctionc

iVsti sulciiiiiiias

ad ccclesium Dci

ctiain lurbas lliea-

sanctorum.
t.

tricasconvocavit.SoIentcnimquiduin noii dc pielale,
v. ct

Ciisii(;atus ail d. r.

ad lov.

sod dc solcintiitute coticurrerc.
iit

Il;cc

cunsideraiio fecil
iiioi

((/)
((>)

Alias, lic DiviTsis l^).
russi.lius,
iti

|iriiiiu
,

dicuiiius

de rcsurrcctiuiic

liiorum
sit

;

cl

liiilii^ul», ca|i. t,

m

lat «
a>l

trtclaliisiluos. <

1'riiiiiiin

citat
1

H iriis

I

do Resurrcclioni? Oir. xv;sccuaitt.

deiiide
vil.i

si copiaiii

Duiuintis dcdcril, qualis

pusiea

(Jum, Idcui

i(ise

uc

Dti>Ja aiJ

cur. \\, ct ad Ul.-ss.

fulura jubiurum.

;

;

<601
('..M'l!T V.
iiinil, ijuusi

SEllMO CCC.I.XL

160a
iioii lojiiimis.
:

5.

/h <os

qiii

sk

yivciiiinin

liic

(tiCrriiii|iiil

giniiis, parciilalum cssc

post morlrin snpinit mliil.
«iT;»fiu

— Tinieo,

IIoc otiam

in

moribiis Jiid:oonini aiiiin.idvcrli lolcsl
nuoniiti inde virluiis fiiig,ni, scd
qiiibusd:ini soloninllalibus
l-.t

non cnim

tein

Al><)Slo!(is, tie sfiMl
tii

ICiam

sedu.xit atlulia nia,
ciisiitale

lamen lonucninl

ei vtslrtK
(II

mentes corrumpnnlur n

quiv est in

rnnsuclndinis vciustalem.

Lhristo

Lor. \i, 5). Horuin aiiloin nienics corntm-

<niod olijiciiHil qiiidam dc Scripturis,
cl

Frange pa-

|iiMit illa ciilli»<|nia.

Mimducemus

et

bibamus

;

cras enim
qiii

nem luum,
11(111,

clfumlc vinum luuin

mpcr tepulcra juslolaiiicn

morimur.
lani

Qw
(ini

lixc anianl, qtii lixc seclitiliir,
iini iiiliil tle
,

so-

cl iie Iradiis

rum
quod

injuslis
,

(Tob.iy, 18); iion est
se<!

cssc viiam islaui arbiir:inlnr,
,

c.vlcro

quiJem de
dtim

lioc

disscreiidiim

posse dico

S|icranl

Deuin anl nnn rnganl

anl iiroplcr lioc

inloliigcrc fidoleg

dioiiiin ost.

Nam

qiicmadinusiio-

iiigani, qiiilius oiicrosus osl

scnno

tlilig^^nii^B, auiliuiil

i>ia lideb^s fachiit rcligiose

crga mcinorias

iios cuni iiiagna irisiitia isla diceines.
luiit

ManJucare vo-

rum
viiii

iiutiim

cA

I

delibus
,

;

et

<|iiia

non

siint

isl.^

exliifiile

cl

liilieic;

cras

cogitarrnl sc cras cssc moriliiros. Qiiis

enim nioriunlur. Uiinam vere cnmi lani ile,

bciidii injiisiis, id cst

infidclibus, qnia, Jutins ex

(liom. 1,17), cliain lioc

lidilibus
vnlnits, et

notum

csl.

mens
sux,
oniitia

alqiic
qiii

pervcrsus cst

ijuis

lam

liosiis aniin.T!
fiiiiia

Nenio ergo qiKorat dc modioiiia
ris concltir torqiiere vinoiiliim
injici.it
,

de Scripiu-

crastino die niorilurus
«iii:c

«on

cogiiel

csse

uiide laqiieum moriis

propter

laborai? Sic ouim scriptum cst,

anima; sux. Maiilfestum csl qiiomadniodum

/m
4).

illo

die i>ericnt onines eoijitalionet ejut (Psal. CXLV, liomiiies proplor eos

illud inlclligitiir, ot aiicria

alque salubris csi lixc cc-

Etsi

quos

liic itie

rclinquunt,
niorlis su;c

lebralio (^bristianoriim.

tesamcnii curam gcruiil iiiiminente
quaiilo magis debeiil

CAPUT
or-,-!!,

VII.

7. l-ides nostra in corde,i)nasiClirislHt

de aninu Mia aliqnid cogiXare?
liacc

in navi dormicnt, excilanda, ut tempeslas tedelnr. Illiul

Cogiialbonio quosrolinqual, et se qui
relinqiiit noii cogilal? Ecoe babebunt
iliniiitis
,

oinnia

ul coppciaiii dicere, viJcanins, proptor boinines
iii

filii

tni

quod
eu
qiio

iiiimiirmuraiilcs
et

aures infirraoruin
:

,

Manducemut

tu

iiiliil

liabebis, ci tota cogitaiio tua in

bibamus; cras atim morimiir

quia diciint, Niillui

ronsuittitur qiia pcrogrini posl le Iranseanl,
iraiisciinlos perveiii:iiil. Uiin:ini

non

inde rcsurrexit, iion audivi

vocem cujusqiiam, c»
,

ergo csset cogilatio

quo
qiio

ibi

positiis
;

cst avus

meiis, ex qiio aiaviis

ox
,

de niorie.Scd cum
cl dicilur
:

eiroriinlur niorlui, cogiiatur niors,
lalis

paier

nuilliis

atidivi

vocom.
:

Ucspotid<ie

Va; niisoro!

fuil,
,

lieri

aiiibulabai;
atqiic
illud
i!<la.

Clirlsliiini,

si

clirisliaiii
,

esiis

ne forle cnm

Miitis

ailt, atite septoin

dies illum viJi
;

illud

in

populis

inebriari

pigcat vos

corruploribiis rc:

ineciim bicuius cst

iiibil

csl lioino.

Murmurnnt

spondorc. Ilabctis quid rcspondeatis
concnpisccnlia vohipialnm
vivi
,

sed fluciuaiis
ot

Sed

forte

rum

inorluiis (ibingitMr,
pra;p:iraiititr,

cnm

funiis curalnr,

ct

vultis iiignrgiLiri

ctim ciscquif

<uni circrlur,
:

cnm

iliir,

sepeliri.

Sitrgit cupiditas

ebiieiaiis

,

ot

qitasi

cum

sCjieliiur, vigci istc scrnio

so|inIio aiiteiii nior-

niictus quiJain irruil in aniniam, atlnclus flalu in;ilc

luo, ctiani talis cngiialio scjieliiur.
rx' moriiferu!
,

Ucdcunt
,

ill.e

cu-

suadcnlis.
vis

Tempcslatem ergo
,

magii;iin paieris, noii
f.ives

obliviscitur

qucm

dcdnxerii

dc suc-

rcspondere rorruptori

cum

pnipinatori

cessinnc cogilat docossiirus; rodittir ad fraudcs.ad
r.ipinas,

scd fluclus coiicupisccnlia: niniis erigiinr, ct obniorc
vuli t.inqiiam

ad porjuria, ad vinoleiiiiam, ad ioliniias cor-

navcm cor tuum.
:

Chrisiianc, dormit in
;

poris voluptates,
pcritiiras
,

non

dico,

ciitii

e\liausta: fuerint,
;

navi lua Chrisius

cxcita illiim

jubobit lempcsiatiIllo

gcd cuni bauriuniur pcrcuntes

ct

,

<|n>id

bui ut

oniiiia tranqiiiilcnlur
,

(Matth. v>ii, 3i36).
iii

cst periiiciosius,dc sepulto niorluo
lieiidi

argumenlnin scpccl bi-

cnim

lonip<ire

quando

discipuli

navi nuoiualianl

cordis .issumitur, cl dicitur, Uatiducemut
;

Cliri.toJorniientc, slgnincavcriintnuciuarcCliristiaiios

bumus

cras enim morimur.

cbrisiiana
stulus
:

fiile

CAPLT

VI.

dorniionie. Vidcs cniin quid dlcit A|)uper fidcm in corditiut
enini prscseiitiani
sciiipor tiiin Palro
jaiii

C.

Resurrectioms fidet irridetur nb
iii

lliibilare, mq\x\l, Cliristum

incredulit. 1'arentiiUa.

eos

qiii

ohjiciunl iiullum a

cesiris (Eplies. iii, 17).
piilciiiitiidiiiis

Secundum
Sii.c

morluis rcdiistc. IrriJcnt cliam lidcm asscreiiliiini rc-

ct divinilalis

surrrctnros csse moriuos
posiins csi
iioit
iit

.

dicenics

silii

:

Eoce Sed

isic

esi

;

socuiiJum pr:oscniiam

coipiiialciii
;

siipia

sepitkru, andialiir voi

iliius.

hiijiis

caJos aJ Joxiciani Palris est
vcru

sccunJum prosciiiiam
cst.

poiosi

:

pairis nici voccin audiani, a\t
siirroxil?

iiiei,

proavi
ag:itur
:

lidci in oiniiilius Cliristianis

Et idco

oigii

nici. Qiiis

iiidc

Quis indicuvil

qiiid

fluotu:iS, qiiia

Cbrislus donnit

:

boc

est, ideo
iiiale

concur

apiiJ iiiforos?

Donc nobis

fa.iaiiius, cuiii viviinus

piscenlias

illas,

qiuc exciuuiiur flaiibus

suadenfidcs

Cum
sibi

antoin iiioilni
iri
,

riieriniiis, ctiainsi jiarenics noslii,

liuin, iion superas,

qula (iJes

Joriiiit.

Quid est,

aul ch

ant propitu|iii afTeraiii ad sipulora nostra,

dormit?

Soirita cst.

QuiJ cst, soplia esl? Obliius es

aOorinlqui vivunt, nun nobis niorluis. Et lixc
irrisit cilaiii

cani.QuiJ ergoestexellaieChrisluni'Exci!are fidem,
reiiiinisci

quidoni
lion.i

Scriptura, dioens de (piibusdam

quod

credidisti.
:

Eigorccordare lidem

tuar.i,

pr.osentia noii senlicnlibus,

Tanqnam

si
:

cpulas,
el nia-

excila Clnijlum

ipsa fidcs lua jubcbi;

lliiciibiis, qiii:

iiiquil,

mortuo circumponas (Eccli. xx\, 18)
lioc

bus

tiirbaris, el veiiiis

perversa suaJeiilium

staiiin
iuiit

iiifestum cst
siioliidinein

ad

monuos

iion pcrtincrc, ctcoii-

discedcnl, siatim oinnia coiiquiesccnl; quia elsi
dcsistlt m:ilus suasor

bniic csse Paganiiruiii
ii!a
,

pnijia^ine

et vcna

jiisiili:o.

non venire dc patnim nnsirnrum
,

loqui, jani non coinmovct

iia-

vom,

iioii

fluilum

oxoll;il,

non mcrgil vcbiculum quo

ralriarcliariim

qnibus csseqiiias

celcbr.it;!s csse le-

p! rlaris.

im
titcuiiiprobata.

S.

AIICUSTJM EriSCOPI
sepelivimiis eei-lc jain
iiiaiiibiis

460;

Christo tn8. Reiuntctionit fulma: fiJes raurfjciUi:

non

cst in Imrreo

.

noii est in
,

Tului orbii atliSlatnr lnUi

iioslrw. Omiliti

nosiiis: vciiiemus ad

agrum
,

liuiic

et

dn

lenimoiiium

pciliibeiit resiirrtcliuni. Qiiiil

crgo fucis

«.xci-

loclabit te viderc
iiiidilutcin

spccicm scgclis
Illc (]ui

ubi

iiiiiir

plangis

l;iiis r.lirialiiiii

t OiiiUliliiiliMiiil nialnJi iH'; scriiiiicliu-

aralionis.
,

novcrat quid esset dr
aralionc gauderct
iit
:

l..i?QuidiliM;r:itillccoriii|(lor.c<>iriini|ii;iisl)miosiiioI

frunicnto vcnturuin
ille

ct in

ipsa

ts per

colloiiiiia iimI.i? (iuid ilixi;ial.'

Corli; lioc liixcral
|i;iliciii

:

vern increduliis vel pulius insipiens, ct,
,

verius

Ncnio

iiidc ri:viTSUS csl
;

,

iioii :iii(liu

iiiciiin

,

dic:iin

inexpcrtus plaiigeret quidein forsilan primo,

ncn

4VU111 iiicuiii

reJcal

iiiJc uliiiuis, ilic;il (iiiul illic

sed expcrto crcdons consolalus abscederet, et futurani niesscm cuin cxperlo sporarct.

.igitur.

C\l'l]T Vlll.
lua, rccolciis
Slullc,
si
|>;ilcr

Tii

jnm

cxcilato Cliiisio in iiavl

CAPliT X.
pliim
in
rcciiuiwiii.

10.

ncsurrcctioiiix

nostrw
loqnitur

exemresur-

li.lciii

loaiii,

rcsiiondc

illi,
;

ct dic

:

Cliristo.

Oiiviis

cieatura

iiius

rcsurgcrcl, crcdcrcs
ct
iioii

Doiiiiniis

Etiijiliitio

nnimnlium. Novilunia. hWondet

onuiiiini
voliiil

rcsum-xil,

cirdis?

l.'ii<le
(

cniin

iia

arboium. Sod solcnt videri per annos singnlus niesses
:

mori el rcsurgerc,

uisi ut oniiics uui

rcdcrciniis,

generis aulcm liumani iina ultima in fine sa'Culi
ociilis

ne a mullis diHipcrcinur? Eiiiuid

f;iccrct p:itcr tuiis,

mcssis assiiigct. Ostoiidi nunc

non poiest

:

sed

iicruni nioriliiriis? Alsi resurgerct et lo(|ucretiir, tcndc cuin qiiaiila ille pntest;ilc resurnsoiit, (lui jam

de
cil

iiiio

principali

grano daluin est experimenlum. Di,

ipsc

Doiniiius

Si

granum

sic

nianseril, ct

non

non

niiiriiur, cl niors ci ultni iioii doiiiin:il)ilur(/}(jm.

inorlilicatuin

[ueril,

toluin manebil
,

{Joan. Xli,i4),

VI, 9). Osiiiidit

sc ipsum discipnliscl lidclibus suis

:

dicoiis

de sua niortificationc
illiiin

quia inulliplex futura

conlreciaia esl solidilas corpoiis, ciini paruni cssct

cst

iii

credciiiiiim resurreciio.

(juibusdam viderc quod mciuincranl,

nisi

cliam tan,

e>t dc iino graiio, sed tale
(

gcrenl quod vidobanl. Conriniiata fides est
luni in coidilius, sed cliaiii in ocidis
dil
ille
,

iion so-

iiiiics i|iii

grana csso

Exemplum datum excmplum cui credcrent vellent. Qujnqnam ct oniiiis
,

hominum. Ascenin coeluni
,

cioatina loqiiitnr rcsiirrectionom inus
:

si

surdi
fiiie

non

sii-

qiii

h;cc

dciuoiisiravii

,

,

niisil

uiide coiijiccrc debcnius quid in
facturiis

scincl

dc

Spiriiiini

sanclum discipulis

suis

pnedicalum esl

gencrc humaiio

est

Dcus

,

ciim tot similia

r;ir:iiii.

Kvan^elium. Si inculimur l.a-c, inicrroga orbciii lcrMulia qisx promissa siint , facla sunl niulia
:

quolidie vidcamus. Ucsurrcciio Christianorum senicl
crit,

snmiius aninialiuui et evigilatio quotidiana cst.
inorli siiiiile esi
E.\:
:

qii.T

spiT;>ba;!iur,inipleia sunt

:

in fide cliristiana lo-

Dormire,
siniilc est.

evigilaro, resurrcclioni
lit,

lus oibis vigct.

Nou audenl

Clirisli resurrcctioid

dc-

hoc quod
est.

i|uoiidie

crcde qucd senasciiiir,

Iraherc, nec

illi

qui nonduin Christo credidcrunl. Te-

mcl fuiurum
crcscit
,

Luiia por

omnos nienses

slininuium in c(eIo,
iiium

teslimonium
teslinioiiium

in tcrra:

leslimo-

porlicilur,

minuilur, consiimitur,

iiiiiov;iliir.

ab Angelis

,

ab

inferis.

Qmd

Qnod
in

iii

luna pcr ini>iises, Ikic in rcsurrcciione somol

rcniansit,
cl

quud non

clainct ?

El tu

dicis,

ilanducemus

toto toiiipore.

Quoniodo

id

qnod de

dorinie»ilibu«

lib.wius; crns
9.

eiiiin

morinmT!
in

quotidie,
temine. Sed
,

hoc dc luna pcr singulos mciiscs. Uiide

Excniplum

returrectionis

Irisiis

abcunl

,

unde redeunt

froiides arboribus? in qH:e se-

f;iciiis

es de sepiilto ch;irissiino luo

quia non
:

si.Tiim

:iiid.sii
l);il,

voccm

ejus. yiveliai, mortniisesi
:

nianduc:i:

crota disceduut.dc quibus sccrctis adveniunl? Ilicins csi, ccrie uunc arborcs arenlibus similes vcrno teiii-

jani

non mandiical

senlicbal

,

jani

n jn scnlil

porc vircscunl

'.

Niiiic

primum factum
iii

esi

,

an

ei

noii iiitcrcsl gaiidiis el l;etili.c

vivorum.

prjniciiio aniio iia fuil? Iino et prxterito sic fuit. In-

C.M*l]T IX.

NiiuKiuid plniigcres semcn, (lunndo
il;i

lerccptum esl ab aulumno

hieme
iii

,

redit per vcrei

arr.rcs?Si crgo cssit qiiisqiiam
qiii

reiiim inipcriius,

num

iii

Kslaie. Eigo aiinusredil

lemporc,

ho-

qii

ndo

effvMtur seiiicn

iii

agniiii, et in lcrrani
si

piiiies, fjcli

ad iniagiiiem Dei, cuni niortui

fiicrint in-

iiiiliiliir,

Pt fr;\cia glclia scpclitur;
pi(i|

cigo csscl quisqiii plaii-

teribniil

?

q:i;ini

ignarus rcnini etiam

e futuraruin,

CAPUT
«(auruHlur.

XI.

11.

Quoniodo de lcrra quxdam
milii aliqiiis dicere

iii-

gcrci irliciim, qiiia nicn;i.iissct xsiaiis, ci cogii;iri-t
:ipiul
tiiin

Sed polost

minus

dili-

>e diccns, lloc frainoiitum

,

qiiod iimdo

scpiil,

gentcr inspicicns mulaliones instaurationesquc rcruin
:

cst
,

,

qiianto labore

mcssum

,

apportatum
,

iriui-

!ila

folia

pulruerunt

,

nova nascuntur. Beiie
illa

raiuin
cjiis

purgatuin, scrvali;itur in horrco
,

vidcbainiis

aisteni
iii

considerans videt quod et

qnae piitrescuni.
pinguifici-

dceorcin

ct gr.iliil;iiiamiir; niodo

ablalumcst

viris lerr.u

cediint. IJnde eiiiin

lorra

ab
iiiiii

ociilis

nostris;

lcrram
,

e\ar;il.ini
liie

\idco, fiuincn:

veio npc

in liorrco

ncc

ceriio

frinneiitum

nWi dc puliedine tcrronorinii? Ailondunl h.co qui agrum oolunt ; et qiii iion coluiit, quia in urbo
tur,

ipi.isi niorliiiiin

atipic sepuluini Ingubriicr pl.ingcrct,

sciiiper vivunt,

de horiis cerie vicinis urbi cognoscaiii

Ikret uhcrtini
autein
iioii

,

atloiidcns glibas el tcrrani
:

,

niessem

conleinptibilia qiiacquc
stiidiis

puigimenla

civiiatis quibiis

vidcns
,

qnoniodo irrideretur a quibusliilla

servcn:ur, a quibiis etiam prctio coinparcii-

bei iiidoclis

scd in

re non indnciis

;

imporiiis

tur, ijuo porleiiiiir.
iiiauila

Corie jain

conicmpiibili.i,

ox-

quidcin

aliariiin icriini, periiis
illc

aiilem

iilius rei

quam

onini

ulilit.ile,

ab inexperiis possent

pui.iti

phiiigcrct

dcforniiler iiiiperiius?

Et

iiuid ei dice-

£t

(juis

dignalur slorcus inluori?

Quod iutuen hoimi

rent

itli

ipii

scircnl, si foric propierea ipse plangebai,
:>

quia

iiiliil

horii

v(icb:il ? Nuli

csse tristis; hoc quixl

'

Mss.,ii'r<(<i'w.irJ,

,

4605
liiiiint, scrT.ire

SERMO CCCLXI.
ci;rat.

1606
x\
,

Illud

crgo

qiir.d coni^unipiuiii
iii

crcduni (Jojn.

2.i-2P). Expergiscliii:!ii

ergo

:id

j'*m ct alijcctiim

viilelxilur,
siiccuiii
,

rcdit

pingiicdiiiein

iicnlitudiiicin vcslr:ini, iiii!ln>

inalc siinil.siA c\('Uii:ii

lcnx,
i|iinj
!.il)iis

pingiicdii in

succiis in

radiccm

;

et

dc cordibus vcsirisipiod
14. In cos qui resmtjere

Cl:ristiis inli.vii.
Cliriitlo

do terra
niigiat

in radlccni irnnsii, invisibililius
iii

acccs,

tmiluin ticinssedicunl.

loliur, di: Iriliuitnr
,

per raiiKis

a

r:i-

inis

in

gcrmina

a gcrininc

iii

riiictus ct folia.
iii

Eccc

Mcmbrorum conjw.clio cuin CkriUo capile. .ipln similitudo. Ncquo iniiii illud diiatiir. Iloc ciiiiii diiiliir nb
oinnibus,
qiii

(|uud liorrcbas in pulrcdine stcrcoris,
cuiiitiintc et viridilnlc niirriris.

arboris Te-

jam ctiam
cniiii

inviii aiicioriintl Cliristi

ces-

scrunl. Oinncs
niil

pciie r:igaiii,

oliam

qiii

noliiiit
,

CAPUT
cinercm.
(i|i|>(in3S

XII.

— 12.

Objeclio, quod corpn* abenl in

dinonini Chrislum dcvotii no apprclirndore
:

ikhi
,

Uos £gtjp!iorum.
quod
nioiiiii;

Gubbarce. Ncilo
:

iiiilii

j.iin

aiidcnt rcprolieiidcre
Cliristuin uiin

quanivis

aiiilcaiit
,

Cliristiains
nilliiic

sules opiionerc

Non
si

maiiei inicgriiin

niidcnl; ccilunt cnpiii

ct

coi-

cnrpus scpulti

iiam

niancrct, rcsuigcc

pori ii:sullant.

Scd corpus

aiidions
iiiiii

insiiliaiiuncs ool

rredcrem. iCgyptii crgo
qiiia

soli crcduiit

rcsurrcclinncm,

ruiii, (jui j:iin ccduiit capiil,

so prn-cisum puii
cssciniis,
niileni
,

diligcnier curaiit cacl:\vcra

niorUionini. Mcirciii

a capilc, scd sulinixiiiii. Naiii si

pi';v(l.>i
:

doinis

eiiiin luihcnt

siccarc corpnra, et quasi
'.

xnca rcddcrc

:

buinius

tiiiicrc

voccs
ille

iiisiillanrniin
tcsl:itiir
,

noii

Galibarasca vocant

Ergo sccundum

istos, qni sc-

esse prvcisos

ipse

qni

Paiilo

ndliuc

crcios nnlurx siniis ignurant, ubi oiiinia salvn sunt

Saulo Ecclosinin persrqncnti,

ail,

^suulc, Snulc.

quid

Conditori, etinm cuni morlalibus
liiintur,

scnsiliiis

subtra-

soli

iEgypiii bcnc

credunt rcsiirrcclioncm

me persequeris? iam trnnsicrnl per maniis impictalis Judxorum jnm infernn pcneiraverat jaiii de sepiil, ,

inoritiorum suoruin,aIiorum vcro Christi:iiioriim spes
iii

cro resurre.vcrat, jam

in coeluiii asceiidcrnt, jain diiiio

angusto cst? Sjrpe eniin vel vcluslatc vel

nliqiia

Spiritus sancii credeiuium corda dit.ivcrai aiquc fir-

iioii s:icrili'ga

nccessilnte apcrtis vel niidatis scpiilcris,
cl siispiraiitcs

niaverat, nd dextorain Palris scdeiis interpcllaiis pro

invciilasunt corpora pniruissc,
ruiil

geinae-

nobis

:

noii

se ileruin
,

iiiorti

tradilnnis

,

S(!d

iins

de

linmincs, qni solcnt corpnrali specic delcctari,
in

morte liberaturus
vientc?
set ille
,

quid pntorat pei pcti a Sniilo g.e-

et dixeruni

cordibus suis

:

Iiane isic cinis ali,

Unde

illiim

mnniis i:h inngcbnt, qiiamvis es,

quando habebit illam spccicm puUbritiidinis
lur viix
,

rcddc-

siciil sci iptiim Cst

Spirans

cwdem

{Act. i\

,

rcddctur luci? Quaiidu islud crit? QuaiKio
viviini

i, 1)?

in Chrislinnns
:

liiimi

Inboraiitcs impcliim fa-

ego

aliqiiid

do hoc cincrc Sjiercin?
:

Qtii

hiic

cere poterai

in Christiim aiilcm (|iiniido et qiioinodo?

dicls, vides in sepulcro vcl cincrcin

rcplica xlatcni

CIam:il tnmen pro c:iicris

membris

,

cl

non

oicil

Uiam,

si

cs, verbi gratia
:

,

triginla, qniiiciungintn vcl
ciiiis cs! inoriiii
,

Quid perseqiieris mens?
coh;creni servi domino
Alia csl ista c.impngu
:

amplius annoriiin

in

sepulcro vel

enim diccrot. Qnid persequoris meos? crederemus scrvos. Scd iioii inntiiin
si
,

tu anle quinqunginla niinos quid eras? ubi er:is? Cor-

qiinnluin Cln istiani Cliristu.
aliiis (inlii

pura omiiium iiosirum
diinus, post
aiinos ncc

,

qui nunc luipiiimir, vul
ciiiis

aii-

nicinbriiruin

,

alia

pawos

aiiiios

ernnl

,

ante

p:inctis

unitas charitnlis. C:ipiil

prii incinliris lnipii iir, iicqiie

ciiiis craiit.

Qiii

eigo potnit pararo qnod

lioc snllein dicit, (,h'id peiseipicris

moinbra nirn? scd
cnpiit, scd

iion cral, doficiei repararo q;i(id crai?

dicit,
fiJe.%

Quid mc pcrsf^Kpris XIV.

.'

Non tangobal

CAPUT

XIII.

13. Conlra

mala colloquia

a

langebat qiiod capiii jiiiiclnm csl.

Cliriilo /irmaia.

Desinant ergo miinnuia inale

lo:;uc:i-

CAPUT
niiliiiido

— Jain s;ppe diximus
rem bcnc
pcdcin
Qiiid sibi crgo

,

scd quia si-

tiuni, et corruiiipcntium niures
lis.

bunos colloquiis ma:

apla est, et
te
iii

insinuat, rrpctoiida
tuiiiii

Pigile

pcdcs

iii

via

,

ligilc

ut

noii

relinqualis

cst.

Qui

tiirha calcat,

proinit, lin.

vi.ini,

non ut

rciTiniicatis in via

,

sed

quemndmcidum
(I

gu;c

aulem

niliil facit.

viilt

qiiod

liii-

dicluiiiesl, Sic currite, ul comprcliendalis 2i). Scinpcr vigeat Cliiistus
iii

Cor. ix

gua clamat, Calcas nie? Prcssurn pedis
,

esl, nulla lin-

cordc.qui voluit nostrum

in

gu,T hcsio
patitiir
uiiir!!
,

,

sed Hiia compago. Et

si
;

uiiHm memhruni
el si

cnpitc

ostendcrc

(|uiid

menibra cxiera spcreni.
,

In

compalinntur omnia membra

glorilicntm
(I

lerra quidcin

Inbornmus
doficit

cnp.ut

in coelo jani
:

iiicmtiHiH, congaudent

omnia membra

Cor. xil,

nec moritiir, nec

,

nec

aliqiiid patilur
csl

passum

20). Si ergo lingun tnn pro pcde luo loquiiiir, Cliri-

cst lanicn pro iiobis.

Quia tradilus

propler delicla

sius iu

ccelo prn Cluistinnis

mm

loqiiitiir?
iil

Non
,

sic

uostra,

ct

returrcxil

propler jnsli/icalionem noslram

ergn loquitur lingua tna pro pedc,
pi'(lom
sit.

dicat

Cnlc:is
incia

(lioin. IV, 25).

lloc iios pcr

lidcm novimus

:

qnibiis

mcum;

sed, Calcas

iiie, cniii ips:i
ciiin

non
tc

aniem sc

osieiidit,

per oculos didiccrunt. Non tanicii
,

Cognnscc illum cjput liinm,

pro

de coplo

nos rcprobati sunius
ociilis
ipsiiis

qnia resurrcxit, ct euin \ideic

lo(priliir, rt dicit,

Saide. Sanle, qnid dixiinns?

me

perscqnciis ?
ila

canialibus iion potiiinuis. Ilabomns pro nobis
Duniiui lcsliinoniuin, qiiod dixit
diibil:iiiti

Eigo,

fralros
illi

ciir linc

Ne

forle

vobis

Ji^ci-

sulnepant

de qnibiis

dicit Apnsloliis,
;

Corrnmpnnt

piilo ct inciu qiixrenti
tl:inins cl

quod credcroi. Nani
contrccliaionc

ciiin

exct

mnres bonos colloqniu midn
el

qiii:i diciiiil,

Mandncemut
S^i)
:

cicairicum

cuiivicliis,

bibumus; crae enim niorimur {hl. xv, 35,
(iwn nudoiit

ut

di\issct,i>oiiiin»s meus,el
vidiiti
'

Dcus meus :i\ic coutra, Quia
;

dicaiit vobis

ciiini Ciiiisiuin rcj-ielicn-

me

,

iiiquit, et credidisli

beali qui

non vldcnlet

(b.Tr.conlrciniscunt majesiaiis aiicioriinlem loto orbe

verba

islbiLC,

Cabbaras ea vocant, ab>Ui.l » ma..u-

fiindjlam
'>!!,

;

sfd qiiomoilo scriptum cst, Ceccator tidedeniibns
:iiij

icriplis.

ct irascetur,

[retuiet el tabetcel

{PsaL

<607
i\i, 10)
:

S.
riomlcr.;
(

AUGUSTINI F.PISCOni
blaccpor.ii, an
slolus. Cniii
iii

1608
ca naiiiialilor oral '? Distin!;iiil

|iolo-it

,

ii

i.ibi

smmc
;

|ioi(>>.l;

Apo:

plifiii:iri! :mioiii

liiisiiiiii

noii audot)

lu-

foiie

cigo

rorinn;ii

Doi dicerol

,

etset

dixit

cum

iu

ln.|iiaiiliir el tlic.iiu,

Clnislo Isniuin

licuil.

Aliquaiiliiiiorc
,

fiimiain servi noiniiiarel,arr/pi«N«di\it. CbristusergQ

tlii ciiiiii

cl
lii

c\

aniiii.i ilrii.il, alliniaiiJo

auicm

rrat

:iliipiiil

,

accopit

alii|niil

,

ut cuin illo iiiuini estcl

iliciinl
i|iiiil

:

laincii

cl iniiJ aiiilcaiil Jicerc ailcnilc

cl

qiiod acccpcral. In f.>rina Dci eral xqiialis Uco, sicut

ni>n aiiilianl.

cvangclisla
,

illo |>isc:itor

loipiilur,
,

Verbiim erat in

r.\l'lj r

XV.

l."i.

Chriiliis iloloseab infiiUlibtii Inii-

princiiiiu

et

Ycrhuin niiud bciim
:

el

Dcus

eral Yerettft
,

dalur,
siinl
:

»<•

«imi/cm

riiiirrcf (ioiicm sjiereinut. Diiluri

crgo
iiiile

bum

(Joan. i, 1)

lioe csi,

Cum

in

forma Dti
Deo.

Oiiis

inilii iimoiI

rcsiirrixiril r.lirislus
;

,

el

iion ropiniim arbiiralus esi csie wiiualit

Quod cni»
el cecidii

gprras icsiiiTCilioiicin inorluoruiii
rcsiirg«rc a iiiorliiis.El in.
iion ui
illi

sctl Clirislo licuil

iion iiaiuralitor

inest, scd usurpatur illicitc, rapii».

i|iil

jain landQrcClirisUim,
libi f.icial

csl. /Ei|ii3lilalcm

Dei usurpavit angclus
:

,

ilcl

lii.iinicin,

sod ul

dcspcni-

ct farlu>

cst diaboliis

xi|ualitalem

Dci iisurpavi»

lionciii. Si-r|iciiiis asiuia

|>rriiicics, ui

Iniidc Clirisli

liomo,

cl ccciJit, et factus csl inortalis. Ilic aulcii..
,

10 avi-rial a Clirislo,
iioii ;.uilci.

dnlosc prxdical

qucm

vilupeiaie
ut siiigiila-

qui iialus cst aqnaiis, qiiia noii natus ox loinporf

Ex.igscrat in:ijisialcni

illiiis,

sed sempitcrnn Patri scmpiiemus Fitius
liis,

,

seinpcr
ci

r

i.

rcni

f.icial,

nc

tn spcros laic nli(|Hid, qiiale in illo rc-

per qiiem facia sunl oinnia

,

in

forma Dei

siirgcnic moiislialiini cst. Ei qu:isi rclii;iosior apparcl
crg:i Clirisluiii
,

Ui autcin meJiator esset inter Deuni

ci bomiiie»

/o-

cum
iit

dicil

:

Ecce qui

S(^

aiidct coni,

tcr justuin cl injnstos, intcr immortalcin et moi<-.lcs,

parare Cliri-to

,

qnia rcsurrcxil Cliristus

cl sc rc-

assiimpsit aliquid ab injustis ct morlalibus,
aliqnid cuin jusio ct iinmoriali.
niorlali

s>.

Tant
ini-

turrcctiiruiii piiiet.

Nnli pcrliirbari pcrvcrsa laude Im-

Cum jiisto cniin el
cl

pcraioris ini

;

liostilcs insidi:e tc pcrlnrlianl,

scdChri-

scrvansjnstiliam.ab injusiis
,

morialibns as,

sti liiiniilitas ct

iMiinaiMlas to ciiiisol;itnr. Illc pncdicat

sumeiis morlalitaicm

factiis

iii

inedio rccoiiciliator
illi

qiiaiiiuiii

cn

cltis sii Cliri-tns

a le

:

Cliristns

aHlem
liuic:
,

di-

dcjicicns nniruin pcccaiurum nostrorum; uiide

c.v

cii qn:iiitiiin ilcsccnilii ail ic.

Uespnndo crgo
,

ex-

nitur a populo siin

,

F.t
:

in

Deo nto

Iratugrtdiar

mn'

cila

illaii» liilcin

;

lcinpcsl;is csl

flucius suiit

laboral

nim

{Psal. xvii, 30)

rcdilens

Deo qnod

peceaia ab-

iiavis, (lonnil Clirisliis; cxcila illain visci qiiod crcdidisii {Mallh. viii
.«ponilcliis
rit.
,

lidcm

,

noli obli-

alicnaverani.roJimcnssiiosanguinequoddiaboIuspotsidebai
;

,

24-2C). Suiim rccccpetu cris

nioriuiis csl pro nobis, et

resuncxit pro noillis

cuin

iii

tc fidcs cvaiigelica vigilare
:

bis. Portavit pcccata nosira,

non

inhxrcns, scd
,

Noii cris iiiops in rcsiwiidKtido
lo;|ueiis; iicinons
iii

non enim

ea sustineiis

:

sicut

Jacob portsvit pellcs bxdoruin

<pii

le

Chrislus arripiei instru,

utpilosiis patri bcnediccDli vidcreiur (Cfn. xxvii, 1G).

iiicntiiin sniiin
iileiis

liiigiiain

tuain
liia

veliit

glidium sunm

,

Esau

inalus pilos proprios babcbat, Jacob autein bu-

corde ino ct voce
,

lanquam posscssor
,

in:

nus alicnos ponabat. Mortalibus quippe homiiiibus
percata
dixerat
et
,

habitans
l;iiiiiiiii

resist^t

aJvcrsai-io
,

securum

te facict

lu

iiih;t:rent.

oxcita diiriniontcin

id est,

rccorJarc cbii-

Polcsialein

Non autem inha?rebant illi qiii Itabeo ponendi aniimm meani ,
sumendi eam
(

laiii

lidoin.

C.\riiT XVI
miirrei-lioiiis
tiiiili'.

poleslalein babeo iterum

Jonn. %

,

IG. Clirisii resurreclioue speni nobis

18).

meiilo allnlum etse.

UorUdilas

Cltrisli

CAPUT
gnuni
fiiil

XVII.

— Mors

crgo

in

Doniino nostro
jiaRiia

si-

Cliiisliis

qiiomodo

fncliis

medialor. tcccala oiiopccciili.

alionorum poccalorum, non

proprio-

iiuulo in

CliriM. Uorliililus pa:na

Modo

ciiiin

rum.

In

nmnibus autcm bominibus
:

niorlalilas pceiia
,

ijuid dicturus

snm.nnde
,

lalibusrcsponsiirus sis?Niiii

pcccaii esl

traliiiur eiiim
illius

ab origine peccati

undo
hii-

iiiivuin aliquid dicain

scd id quud crcdidisti. Excita
.

onines Tcnimus; dc

hominis lapsn, non de

cigo lidcm
tiiii,

,

cl

rcsponde diccnti
:

Chrislns solus po-

jus dosccnsu. AliiiJ eiiim est cadcre, aliuJ desccndcre. Cccidit unus neqniter, desccndil alius inisrricorditer. Sicul ciiiin in Jldam

nos non possumus
quia Deus;

rcspondc etdic, Idco Cbriuliquc, qnia Deus. Si qnia

siiis poiiiit,

ille
;

omnet moriuuiur
(I

,

tie la

Dciis, quia uiniiipotciis

si

quia omnipoiens, cur de-

Chrislo

omnet mcificabuntur
pcccala
,

Cor. xv

,

'ii).
,

Portaiis
tuiic

!.pcrabo

quod poleril et

in nie,

qnod demnnsiravii

in

crgo

aliciia

Qiice

non rnpui,
:

inqiiii

eilia-

se piopicr inc? Dciiide
siiis. liespiiiidcblt,
fcit.

qnwro undc

resurrexil Cliri-

svlvcbnin {Psal. lwiii, 5)
bciis

id cst,
,

peccaiuni non

A

nionuis. Qnacro qnare inorliius
Jila

inoriebar.

Ecce

,

inquil

xtiiiel

princtps hiijns

Nnniqiiid cnini Dcus mnri puicsi 7
.i'qii;ilc

etiani di-

muiidi,

el in ine niliit iiivcniel.

Quid

est, niliil iu

me

iii-

vinitis Verbnin
liiicis
,

Patri
siinl

,

ars omnipotcntis ar,

vcnici?

Non

in

me
:

inveniet meriluin nioriis. Meriiuni

pcr qiiein facia
,

omiiia

incoinniut:ibilis

cniin mortis pcccatiiin est.
qiiitur
,

Quare crgo moricri-.? Scomncs quia tolunlalcm
liinc

i.:ipiriiiia

iii

sc ipsa niaiioiis, iiinovans on);iia (.Snf.

cl dicil

Scd

ut scianl
,

VII

,

ST)

.

atiiiigciis a riiio usipio

ad
,

rnieiii

f.iililcr rt
?

Pulris mei facio
31).

,

suigile

eamus

{Joan. xiv

,

50

,

dispoiiCiis oiniiia siiaviior {fd. viii

1)

,

mnri poluil
cst.

Et surgii pcrgons ad passiononi. Qu;irv?Quij
l'.itris

Non

,

inqiiit.

Et lamcii Cbristiis murtuus
qii(<d

Uiidc

voluntaleni

sui facicbat,
ilobel>;it
,

iioii qiiia priiicipi

poc-

iiiiiitiiiis

csl? Viiloliccl

non

id/iiiium arbilraliis
,

catoriim
cral.

aliqiii J

iii

qiio peccatuni nulluni

tsl cssc (iv/Hd/is

Uco

,

scil

senietiiisnin cxiiiniiivil
aiilcin ipiiil ait?
ii
,

[oc-

Krgu Doiainus

niistor

Jcsus Clirislus divini-

fiinm (crti accipicns.

Anle

Qni cnm in
Dci ac-

fariin Dci iss<(

(/'/ii/i;)/i.

Gcf").

Fiiriii;iin

Mss., iiui at .'

tonmm

servi acceperal,

an

in ta naturaliler

, ,

t6«9
laiom sciiin
assumiisil.
ciiijiiiigeiis
alliilil
,

SEUMO CCCLXI.
iiuiilaliialem
iii

lOlO
ct d.citc
.

Ilanc

acco|iil

anlem a iiobis uleio virginis hlTix,
Dei

apondele,
iiioricmiir.

Ji-jiiiic;niis el

urcnui»; cras

cniiii

so

ipsuiii

Viilmm

lininanx nnin,

CAPUT XX.
eiil
iii

10.

Vtiimum jndiclum
Scd

e.rspeitari
inialis

r,f
iil

.

1:111(1'";"»

spoiisiis si«oiisx in lli:iIr<mo virgin;>li

exemplo Aoe ndmoncnwr. Heslat ut dica:nus
rcsiirrcclione vila jnsldriim.
qiiia

ipsc iaii(|»ain sponsos proccilcrel

dc lliabmo

siio

jam
iil

lio-

(1'uil.

xvni, C).

die modcratiiiii

tcmpus
:

videtis assuiiiptnm,
lioc

qiicd

cx 17. iloilalitas in Cliritlo vcra, non ex mcrilo, sed
miuricortlKi. Chrini resurrcciio

rcddidimiis rimiinale

aulcm qnod

dcbciiiiis,
lcni^ic

uralc ut ali<|uaiido rcddamus. Illud
qiiarc locuti
islos,

maiime

iccundum ciirncm

aiiiea

m:rtatem. Si jittlum eum falenlur, non

fefcltil proniit-

sumus
mei
,

,

prxsertini

proplcr dics fcsio»
celcbraiil.

Uns resurrectiouem.

ne«Ji

crgo

aii id

quod

fralres
:

qnos Pagani

Aitcndiic

diccli:im.
:

Moiialilas de pcccalo venii in omiics liomiiies

in

vobis

transii bic

mnndus, rccordamiiii Evangoliiim
sic fuiiiruin nuvissiniuni dicni
el
,

Doniino aulcm dc misericordia eial, ci tamcn vera
«rat
;

ubi pra-dicit

Dominus
vendebanl

qiiia lalis

caro vcra cral

,

cl vere morlalis crat,
,

quomodo
e.ncbant

in dicbiis
et

Noc. Mandiicabnnl
,

bibibnnl,
niibebanl

uxorct ducebanl
;

siniiliiiidintm liabcns carnis pcccali {lloin. viii
noii

3);
donec iutravil

Xoe in
et

arcaiu

vcnit dilutinm, el perdidil

simililudincm cainis
:

,

scd simililiidinem car,

«is peccaii

vcra

eiiini

caro

sed iion peccati cno.
,

omnes (Luc.

xvii,
,

tl). Ilabetis aperiissiine Domiiiom
alio

pru-raoocnlcm
nt dixi
,

loco

dicentem

,

Non enim
«•ali

inorlalitateni illam

mcrilo pccvciilur

Non
*

gra-

corda vcstrain crnputa

el ebrielale

accepcral, qui tciiic(if>Him
,

c.vinaiiiiiJ

formam

(Id. xxf,34).

servi

»ccip:cnt

et

fnclm obediens usqne ad nwrlcm. Quid
,

Sinl tuinbi veslri
tiiniles

acciiicti, el

luccriuc

ardcnlct

;

H

estote
veiiiat

pueris

exspectantibus donihium
xil, oIj,

tnum,

crgoerat,

el qnid liabelial? Divinitas enit

liabcns

quaudo
iiide

a nuptiis {IJ.
,

iniirtalit.itcm.

Unde aulcm mortuus esl,

rciiiiis

3G

).

ExspcctO-

cuni voniuruin
cst mulicri
:

non

iios

lorpciilcs invcnial.

turrexit.

CAPUT XVHI.
funt
:


:

Turpe

conjngat.-e

non dcsidcrarc vimni
Cliricl

Ad

eos jani respicite qul di-

snum
tis

quanto turpius Ecclcsix non dcsidorare
vir

Chrislus sohis poluil rcsurgcre, non aulem tu.
Clirisius in

sium? Vcnit

ad canialcs amplexus,
:

magnis vo-

Sed
in

rcspiinde et dic
,

eo quod cx nobis
servi
,

casix uxoris accipitur

ventunis est sponsus Ec,

«cceperat

rcsurrcxil. Tolle
;

lormam

non csset
dc-

clesijc

ad Iradendos xtcrnos ai^iplexus

ad facieiidos

qua resurgerel
ei-go

qnia non esscl in qna morcreiur.
vis

iios sibi

scmpiicrnos coba^redcs, ei

iins ita viviinus,
,

Ouid

milii

dc laude Domini mci fidem

ui cjus
ciiaiii

advcnlum non solum non desidercnius

ic«l

slrncre,

nnam

in

me

a'dificavii Domiiiiis

mcus? Es

tiincainus!
illo,

Quam vcrum
in

etl

quod

sic

vcntunic
niidliH

illo ciiim quod forniam servi acccpii, moriiiug est. Secundiim hoc aiitem resurrexit, secundum quod

Cst dics

quomodu

dichusNoc? Quam

sic iiivcntiirus est, ct

eos qui cbrisliimi

iip|icllantiir?
qiii

moruius est.'NnIlo mndo ergo servi rcsurrectioiiem
dcsperaverim, cuin
rit.

Idco pcr tot aniios x-dilicaiur arca, ui cvigilcnt

in

fnrma servi Doroinus rcsurrexetribuunt quod Cliristiis

non crcdunt
catisa liomo

(

Gen.

vi

).

Pcr ccnluin aiinos
dicen.-iit,
iiisi

ill.i

.Tdilisiiio

Ant

si

poli-ntijn liomiiiis
;

cata cst, cl uon evigilafcruiit ut

Non

resurrexii a niortuis

nam

ct lioc solent diccre, quia

Dei

arcam

adilicat,

quia imminui

hoino erat tam justus, ut possct eliam rcsurgcrc a
morluis
:

cxiiium gciicri
vorsi ad
Niiiivit:<>.

bumano;

el placarent

iram Dci, cun-

ui intorim seciindum ipsos loquar, et dc
divinitale

morcs qui
XXI.

pl;iccnt

Deo

,

quoiiiodj fcccrunl

Domini noslii

non dicim;

illc

lam juslus,

ut a inoriuis ctiam rcsurgere mercretur, nullo pacio
iios fallere {iDiuit,
I

CAPUT
20.

— Fecerunt cnim fruclum

ixxiiiiicii-

cuin eliam nobis icsiirreciioDcni

tix, ct propitiaveruni iram Doi.
Siiiice juxla

roniii-it.

prophctiam evcrsa, *ed per

pceiii,

CAPUT XIX.—
reclio futura.

18.

Vnde probala

superius resur-

teniium. .^miuniiivil Joiias,
ii

non misericordiaiu
,

scd

Omaia ergo qux
,

dicta smit, fratrcs,

ad

am

futuram
;

:

iion

cnim

dixit

Tridiiu

,

ct Ninive

id valcnl, ut siiis iiisiructi

si

qui dicuiit noii rcsiirsi

evcrletur
tis,

si

autem

[locuitcniiam in isto Iriduo egori:

gcrc morluos. Dicta sunt autem,
luiii

memiiiistis,
,

qnan-

parcet vobis Deus

non

dixit

lioc.
:

Eversionein
illi

Deus siiggercre dignalus csl iiecessaria ct do rcrum nalnra qnoiidianisque cxcmplis dicta siini te;

sulaiii

minatus

est, el pru:nuniiavil

ct tameii

du

Dci miscricordia non de^pcranlcs, couvortcrunl se ad |'G8nitcndnm
;

stimoiiia
filo est
,

el

de ipsa omnipnlentia Dci cui
si

iiibil difli,

ct pepercil

Deus

(

Jonce

lii ).

Sed

quiil

qui

poluil facere

quod nnn eral
;

niiilio

diccnius? qu':a Pi'op!icta nientiliis esi? Si Ciirnalilcr
iiitclligas, falsuin

magis potest rejiarare quod erat

ei

de

ip.so

Domino

vidolur dixissc

:

&i

spiritnaiiicr

iii-

iitSalvatore Josii Clirislo, qiicni coiislal rcsurri^xissc,
iicqiic c.jus

loiligas,

faclum ost qiiod di\it

Pi'opbei.i.

Eversa

c^'l

rcsiirrectioncm faclain ni>i in form^i scr-

cniin Ninive. .\tlonde qiiid crat Niinve, el tidc qnij

vi

,

quia iicque
iiisi

siirgcre,

mors (ieri |ioluii, nmle opiis cssei repcr formam servi. Uiidc qiioiiiain servi
siicrare

evrrsa cst. Qnid erit Ninive? Manducabant ei bibcb:int, emcbaiii, vendcbaiit,

planlabanl, n-dilirabapt.

•imius, id in forma noslra
ille
iii

dcbomus

,

qiind
> Edili addu;it, t" manibus veslris ; quod abcst a uss. miii hic Uinium, scd ubi()UR lcre apud AUj^stinum. iLsrteiii vcr» his careiH Mss. gr;pci, nec ea exluBol uosini \ ulfcsia lu

forma servi pra!mon<.trare dignatiis
ergo rmgii:e
crat
etiini

lircscaiit

diccniiiiin

,

csi. ObMnnduccmut ct
ct
'.os

^Aimu»;

laorimur.

Pn

i^ns

lc-

a,ili;|iiis (:on>eie:)ii!iUi, l;l'iliis.

Patbol.

XXXIX.

(Tinti^inntt-une.)

;

4fi41
lirijuriis Yat':iliaiil,
liiis,

S

AUf.USTlNl EPISCOPI
ii-iiipiis delii.".'rci,

im
atipie ila cani
.1

iiUMnUcii^, vliiiclalllms, r.iciiinM:

iii

hunc

diuiii dilTurnk

toiTiipiionil)iis
'.

li:i'C

crat Ninivc. Alloiidc moili>
cimlrisUiiiliir,
ii»

cogcrcmur. Iloc crgo
iiilcnlio, ct

nohis dcbiiurn vestra poKlt
n^'iiosciniurt.

Ninive
ciiierc.

|il:iiigiiiit,
iii

iliil''iil,

cilicio ol
illn

nos rciMcndi tninpiis
II.

jcjiiniis el «ir.itidiiiliii*.
iioii

Ulii csl
iii

Ni-

CAPIIT
dcbiliim
el

— rariler
iii

crgo pia co.-dis iiitcntiont
ct
i

iiiTC? Nciiipe c\ersa csl, i|uia

iHis supcriori-

Doininum dcprccciniir,
,

nos opporiune solvaniiis
Esi cniin h.TC
,

bus

nctiliiis coiistitiita cst.

vos salnbritcr

ocipialis.
:

CAIHIT XXll.
tiuiit

—21.

Reprelumsioue liKjnkres qui

qiiod falcndiiiii cst,

iii:ijor qii:cslio

scd umnibiui (|U:c-

Clirislo aililiciinle
f/iii

Edhsidm
i!li

noii

comertiintur,

siionibus dillicillbus
.•.crvirc

1'orlior

est charitn3,cui onincs
lioc

junm
inoJo
siiiil
:

oiim

;\oi' tedificmiie

arcnm. Ergo, fralres, cl

dcbcmiis, ut Dciis
iii

qiii

pncecpit

,

oinncii

a'ilirir:ilur

arcn, ct

cciitiimanni tcmpora ista
illo

nostras difficultates
vcrlflt.

bcilitatcm gaudiumqiie con-

lnlus islc iiacliis tcmporis

aiiiioruin
,

iiii<|iii

nicro sigiiiticalus csl. Si cii;o digiie pericruni

i.

Idem
lllo

traciatiir

argumentnm. Mcminisiis cs5e n
dicciiiilius, siciii
el

Noc

:v(iificaiitc

arc:iin

(lissimiilavcrunt

;

tinid

digni

nobis

dic

rcsponsum i|nltnisdam

Mint, qni Clirislo

a~()ilic:iiitc

Kcclcsiam a salulcdissiinirr

Apostoliis cos ;irguit,
cniin

Manduremus

bibamut

;

erat

inulaiu? T:)ntiim

iiilrrcst

Noc
;

ct Clirisiiim

,

morimur

:

snlijiinf ens et diccns,

Coiriimpunt bo-

qiiantiim intcr scrviin: cl Doniiiium
lilin

iino vcro, (jiian-

nos mores
esiote
,

coiloifitia
,

maUt

;

atqiie ita conchidons, So6rir
:

intcr Deiiin cl lioinincin.

N:im

servns ct do-

jnsti

ci nolite

peecare

ignorantiam enim Dei

ininiis possiinl ct

duo

lioiiiines dici.

Va lamen

(\w.\

ijuidam linbeiu; ad rererentinm oobit
3:2-34).
Ciinli

loqmt

(I

Cer. iv,
ci

lioniine

a'dilic:iiitc

arc:iin
illis

iion

crcdidcrnnt

hoini-

Ihcc verba aposiolicn
:

omncs audierimus,
,

ncs,
i-is.

datum

est

dc

cavciidinn cxcinpltim posle-

iiuiiKtaveviiniis

et quisquis aadierit

ci cordi

Christus Dens proptor nos lioino aulificat Kcclcilli

niandaveril, opcra indiccnt. Qtii auditenim, tanquani

sinin;

arc.i; rund:inieiitiiiii

se ipsiiin posuit

:

qiio-

agcr esl semen cxcipicns scmiiiaiitis
m:indal
,

:

qiii aiitcin
,

cnrdi
seiiii-

lidic ligna impiiiriliHia, liilclcs lioniincs rcnuiiiiautcs
hiiic s:i'Culo,
iiitr.ilil
iii

similis cst

glebam
:

fraiigenii

ct

quod

arc:i'
el
,

conipaginom; et adbibimms
fiaties,
;

natiim cst opcricnli
audivil ct cordi
iii

qiii

aulein sccuiiduin id

quod

kuc

diciiiir

,

Hmiducemus
ut

cras
coiilra

enim
illos

mandaui

opcraliir, ipsecslqui surgii

merimur? Vos crgo,
diciie
Hli
,

dixi

niesscm, et fruclum

aflcrt

cuni toleraniia, aliiid

Jejuiicinus et orcinus; cras eiiiin iiioriinur.
,

tricciium, aliud scxagcnnii), aliud ceiitenura (tluiih.

cnim dicnnl
(]ui

illinduccmus

el

bibamits
:

;

crns cnim

\w, 23,

et

Luc.

VIII, 15). Hiiic

non ignisvelui

iialex,

moriniur,
«jni

rcsurroctioncni iion spcraiit

nos

aiitcin
,

scd liorrra sicnt fruniento

pr.Tpvtr.iiiliir.

jam rcsurreclinnem
iios

el loqnenlibus Prtiplietis

cl

CAPUT
eiiain

III.

In ipsis ergo abilliis lioricis, in recst
illa

prcdicanic Clirislo ct Apostolis credinius ct aiiiinnliamus, qui speramus
iion dcliciamiis,

siirrcctionc niortnorum keatilud<i ipsa secreta jnslorurn
,

perpelii»

posl islam miirlcm victunis,

qiio cos

rcclpicndos

nec corda nostra onercmus crapiila
scd
solliciti

Scripiura commcfulat.
5.

et cbriciatibus;

exspeclanies, acciucii

Vflsfw/ortnn nomitte bealontm tecreiee tedet sigui-

luinhis ct luccrnis ardcnlibus,
slri, jfjtinemiis ci orciniis
,

adventum Ouniini

iio-

ficaloe.

Ahsconditum nilius Dei. Vasoriim eiiam nocomiiicmoravit,
siniilc
;

noii ideo qiiia cras ninrie,

miiie alio loco
rMis

quando

ait

Doml-

mur, sed

ut scciiri inoiiamur. Qiiod rcsiat crgo

fia-

Jcsus Chrisius,
,

esse rcgiium

coclonim

Ires, in nomiiic Doniini alio leinpore a noliis cvi^iie.

sageiia"

id

cst

,

relibtis

rctia

cnim quac dnin soinqtiit,
et

Conversi ad Donrniiiin

,

elc.

gcna

a|»pellaiiliir.

Simile ergo esl,

regnum
ge,

fcclorum

sagcna"
:

missx

in

mnre

,

ex

omm

.SKfiMO CCCLXII

(«).
tiere

congreyanli

qua' cuin iniplctn csxel, cdiicentes

et

De

Ftesurreciione mortiiorum

,

n.
sii

iccut liltus scdentes, elcgermit bonos in vasn, malos au-

CAPIIT rP%lMUM.
futlontm resurrectio
iloneni


In

tem
1.

furiis

miserunt (Malth. xiii,

Direndiim qualis [uiuin

M

ct

iS). Significare

vuluii lioinimis nosicr

niodo

sic niilli verbiini

Dci su-

mcnioria roiincntcs polliciiaEvangclio ci

nostram

,

congruas ctiain cx

pcr popiilos ct siipor genics, ipiomodo sagciia in inaro
jaolinr. Colligil nutcni niodo sacranienlis clirisiinnis

Apostolo

fcciiniis retitarl leciinncs.

Qiiicumqiie ciiim
ct

vcstrum pr;vterito scrnioni adfucrunt
iiohigciiffl

bonos

el iiialos

:

sod non nmncs quos sngen:i tolHl,
•'asriita

,

recorilanti>r
ctiain vasciilis rccoiulniitur.
in

proposiiam de rcsurrcctionc qiixsiioncm
a nobis distribiiiaiii
:

eniin sunl san,

cloiiim soiles, el licat;c

vii.T aiagiia

sociela

qiio

iioii

gcrainam disputatiuiicm
uegani, utrtiin

iii

pripotoriiiii

oinncs pervenire qiiiiiimqiic

clifisii'>;i'i

uio dissereicmus, proptcr cosqui dtibilant, vcl
(|ui

a|w

ciiaiii

poll.inliir,
fiitiira sil rcsiirrei'tio ni(/riiiorniii
lioiil

sod qni sic appellanliir. ul sint. Sanc anleiH

01 niall
in.ilos

pUecs
,

postca vere, qnantuin possumus, .scciintlnniScripturas
loraiit

inlra sageiiam linlanl, cl boiii
iii

t

>-

doiicc

lliic

ioparei:liir.

i|ua>rcrcmus
justoriini. Jn

Dlcluin e-l

,

qnalis

iii

rcsiirrectionc

Inlura

slt

viia
(|iiiid

ciinm qnotlam loco, Abscondcs eos
tui
I

in abscondiio tutiitf

prima

erj?o pirle ubi iraclavimiis

Ps:il.

XXX, Sl): loqticbalur cnun d«
eoi. inqiiil,
ifi

saiicii^
:

x^suigantmurlui,
tiiiiusse

t:iin tliu
,

sunius imiiioiaii,

siciil iinv

Abscondci

nbsiomlilo vutlui tui

id csl,

(lignamiui

ui scciindx qu.-cstloiii tiaclaiid.c
v ct

qiio noii piissiiiit scqiii nculi

lioiiiliiuiii, iie<|t:e

cogll*-

'

(u)

Murndatut ad A. r. vlt:u Uc Uiversu,

|.

ail

Lov.

tiones iiiorlaliinn; socrcLi

qii:cd:iiii
,

slgtiificaiis niniis

i:il.

ab^coiidiu

uunis occului

in

abscoiuiiio viilius Dvk

,,

,

|«I3
«lixit.

SEIIMO rcci.xii.
Niiii)(]uid

f6U
vilcscat, quia

cnmaliiei
facieni

cogiUnduiii

csl

liatxsrc

dilc

quoU cmiidi. Non \obis
:

quod cre-

Dfnm quamd^un
dcndi sunl? Hjpc
iialia siiii, el

gnnd> m,

et in facie ejus essc

didi audilis

fludilis
,

aliqiiod recc^jlaculinn corpnrale, ubi sancii

ahsconcar-

aulem diccrom

cnim veraccni confcssioncm. Si Audiie quod novi; aiidireiis icnieraSi crgo, fralrcs,

\iiiclis, fi-aircs, qiieinadmoiliiin

riam pr.isumpiioneiii.

oniiies nos.
eiiain
(|iii

ab oiniiium fidelium corde respuenda.
viillus

ct, ut crcdiiiius saiicloiuin liitcris,

omncs

Abscondilum ergo
iiisi

Dci quid oportet

iiilclligi
.'

anle nos
ritus Dei

in

carnc vixerunt,

et

pcr quns Idqiiens

Siii-

qiiod tantumiiiodo vulliii Dei
,

cognilum esl

Cum
iiovj-

disliibuit homiiiibus laiilniu qii:iiiluin satis

ergo dicuntur liorrea
locft

iit

significentur sccrcta, cl alio

essct sigiiilicari p<?regrinaiiiibus, oiiines qiiod crcili-

dicuntur vasciila

;

ne<|ue horrea suiil
si

qux

mus
Quid

Idquiinur

:

Oominus

aiiiein

ipse, qu:c noverui.
vita
;

mus, neqiie vascula.
alieruin aliquid

Nam

aliqnid

unum
qiiia

lalc «ssct,
siiiiiliiu-

igiiur, si solus

non dicereinr. Scd

pcr

tnra iiossc

DominUu de poteiat quod dicebal

iii

a icrnuiii

fii-

alii

vlto

sei|iiciiics

dincs honiinibus itotas, ut possunl, insinuaiitur incognita, ad boc utnimi|ue

Dominuin, idco quia credidcrunt?
Doniiiiuin

Inveiiiniiis ipsuiii

nominatum

accipile, Dt se-

crctum

intclligaiis

,

el horrei noiniiie ei vasculorum.

nostnim Jesiim Christum, scicnieni qiiij loqticreliir, non dicenlcni lanicn. Ail enim qiiodaiii
in looo discipulis siiis
:

Sad

si

quxrilis qu.ile

secretum, audiie
in

lYophevtil-

AdAi: mnlia
portare

Itnbeo

vobis

ili-

Ism diceniem,
lui
liii.

Abicondc* eot

abscondiio

cere; sed non polalis
Illc

illa

modo (Joan.
prtipter

xvi, li),

propler illorum

infirinil:ilciii, noii

CAPUT
etim adhiicin

IV.

suam

dil-

4.

Ad

patriam fide stispiTamus. Qiiae

ficiillatem,

quod noverat dicere

diflcrebat.

Nos autcin
,

ila sinl, fratrcs, illani

in liac

adhuc

vita

percgrinamur,

proplcr communein nmiiiuin iiostrum iiifirmiiaiem
iion qiiod noviraus salis digne eloqni

nescio

quam
,

|iatriam fidesuspiiamus.
,

conamur,

scil

El quare

iicscio quani

unde cives sumiis

nisi

quia

qusdigne credimiis,
qiiis

nt

possumus, explicanius;
si

ei

in longinqiia pcrcgriiinndo oMiti
Iriain

eam sumus,

ul pa-

vos capiie ut polestis. Et

ampliiis fone capcrc ali-

nostram possimus dicere ncscio qnain? Ilanc
de corde Domiiius Chrislus
; ,
i

vcsirum polest,

,)uain

ego dicerc; non atiendai
:

oblivioiicin cxpcllit

ox

ipsius pairix

,

venicns ad pcrcgrinos
fil

ei susceplionc

ad exiguum rivgin, scd currat .id iibcrrirauni fonicm qiiimiam apnd cnm csi fons vii;c, in cujus luraiiie vidobimiis liimcn {Psat. xxxv, 10).

c.iriiis diviiiiias ejiis

nobis via
iii

,

ut per lioniincin

Clirisluin

ptirganius,

ct

Deo

Clirislo
,

mancamus.

CAPUT
tare

VI.

C. Chrisliano de resurreclione dtilticsl resurrcctio di>puiaviiiius,

Quid
vidii,
(I

ei^go, fraires?

secretum
ncc

illuJ
iii

quod ncc oculus

non

ticel.

Quia crgo

ncc auris

auilivil,

cor hi)niinis asccndit

sic crcdimiis, sic

credere debemiis, sic loquiiniir,
si

Cor. II, 9), qiio cloquio vobis explicaturi sunius,

quia sic credidiinus,

chrisliani

sumus, inluenics po-

aul i|Uo oculo nus vi^uri? Possumus aliquid aliquando
iiosse
,

lcniiam

bracliii Domiiii

slerneniis usqucqiiaqac su-

(|uod cloqui tainen non
,

possumus

:

quod au-

perbiain genlium, et a;di(icanlis lianc fidcm tam lata

tcm ncn nnvinius
Cuin eigo
C.1

aliquando eloqui non valemns.
si

pcr orbem terrarum
tcqiiani ficret
:

,

qiiam proinissum esl mullo an-

ficri

possit ut
;

ego

illa

nossem

,

eloqui

ha;c intucnies, xdilicamur ad credcii-

vobis non possein

quanlo difncilius eloquiuin
cgo,
fratrcs
,

dum

ca

qux nonduni
fidci

videinus

,

iit

ipsam visioncin

meumerit, quando ct fidem anibulo nondum
,

vobiscum pcr
Scd
lioc

mcrccdein
sii (iilcl

rccipiamus. Ciim ergo nianifesliiin

per spcciem

?

cgo

noslrx fuluram resurrectioneni morluoruni
liinc qiiisqiiis
;

an el ipse Apostolus? nosiram,

Nam

consolalur igiiorantiam
:

et iin

manifestum, ut

dubiiavcrit,

iin-

et xdifical fidera, dicens

Frnires, ego
,

me

pudeiitissime se dicat clirisiiaiinm
coriioia

qu.xritiir qualia

non mbilTor appreltendisse.

Lnum autem

qua: relro

habebunt

saiicii

,

et

qux

vila

eoitim (utura

obtitus, in ea qu(e ante sunl eitenlus, secunduni inlen-

sit.Miiliis

enim visum
VII.

esl resurrcctionen) qtiidcm ficri,

lionem uquor ad palinam supnnce voculionis (Pliilipp.
III,

scd per sulas animas.

13
:

e( i'i)

:

uiidesc dcmonsirat
,

iii

via csse. Et aiio

CAPCT

—7.

Qiia;stio, qualia fulura sint cor-

loco

Quamdiu sumus
Domino
{II
:

iiiquit, in corpore, peregrina,

porii. ftegiila fidei,

symbolum.

Apla

similituitii.

Qtiia

mur
qiiil

a

per fidem enim ambulamus
el 7).

non per

vero rcsurgunl cl corpora, non opiis esi diu disserere
post sermoncin pra;Ieriium. Scd objiciiur liujnsmodi
qiinestio
:

tpeciem
,

Cor. v, 6

El iterum

:

Sp'' enim, in-

salvi facli
:

sumus. Spes aulem gttm videlur, non
videl quis
,

Si coipora fuuna suni
iiiiiic

,

(iiialia liitura

suot?

esl

spes

quod enim

quid sperat ? Si nulem

Talia quali:i
riiis

sunl

,

an

alli^rius motli ? Si alle,

quod

iion vidcinus
VIII,

speramus, per patientiam cxspcctamus
23).
5. Ecclesia docel
,

modi

,

qtiis illc

iiiodus? Si lalia

ergo ad eadciii
Dominu.v,

yRom.
quod

24
V.

ei

opera?

Qtiia

crgo non ad cadcm
lalia

pr.iscril>it

CAPlJT
qiuc esi
el.;tain,
iii

quud

credidit,

non

qiiia iion

ad

ducet Aposlolus.

Nam non
,

id ecao-

novit. Sic

ergo

fralres

,

audile a

me vocem
noii ttmc:

dem

vilam, non ad eadein facta morlalia ct corrapti-

Psalmis, piam, liumilcm, maiisuetam, non

bilia el peritura

alqnc iran-eunii.i

nmi nd

carn.iiia

non lurbuleiiiam, non praecipilcm,

gaiidia,

non ad

cariralcs consolaiioiics. Si ergo

roriam. Ait enim quodain in loco Psalmus

Credidi,

eadein, nce

talia. Si noii lalia,

nonad quomodo ergo caru rein re-

propter quod locutus suin. Et iiiterposiiii hoc lcstimo-

surgct? Carnis auicm rcsurrectionem habeinns
gula fidei, ct
ibi

nium Apostoliis
proplerquod
et

,

atque subjecit

:

Et no* credimus

,

eam

confitentcs baptizamur. Et qnid.|ul(i

loquimur{Psal. cxv, lO.etllCor.

iv, 13).

confitemur, ex veriiaie et in veritale ennfileniur. Ih
cuiiii

Vultis eign ca

me

dicere

qux

novi?

Non v(»

fallo,

nu-

qua vivimui et movemur et siimut. Temporalibus

, ,

ici(i*^ii« il
(i;iiisi'iii.iil.ii'
.til

S.
i|iiilmMiain
tvlrriuint
,

ALCLSTINI F.PlSCOn
inusiiiiicndiiin
inio

icin
fiiiidanientiiin aliipiid trab.inl qiuid in
,

:ic

pr.cl(TiMmlibii3
(;i>sl:)

r:i(iis iiislrniiiiiii'

vll;iiii

Uiuiii;i i|iiic

stabilianl

piupicr sccuriialcin siipcrvemurn
l:ibric:c
iii

timi,
iciil,

iit

snlubrr

:ilii|uiil

;iiulirciiuis

ul mir.iciila lic-

midis in consiructiunibus
oiiiiiia illa

fiitur:F
,

:

sic

pcr

ul Duniiiiiis iio^lcr ua^cirreiiir,
cniii|in'li('iiilcri'tur,
,

c^mirct

rl si-

iiKc contigcrunt
,

Cbrislo

nasci, cresce-

iTcl

,

cuntiimcliis aflicoioiiir, \a.scpciirclur,
;

rr, (Oinprclicndi
figi,

conlunicliam

p.iii, nu^'c-llari, criici.iil

piilarel

criiriliycictur
iii

,

uiiircri^liir,

rect

cri idi, muri, scpcliri, vtlut ;iltratla cst niulc.s

kiirgcrcl,
ciiiii

cinliiin .tsrcnilercl, oiniiia irausicruiit

hiiid.imciilum coulcstc.
9. .iijeiiilum

pr:i'(licanlur, fidii iiusir;c actioncs (|ii,cd.iiii iciii-

ut in Clirislo trdificemur. CliriHut fun-

piiial<'S

cl

lr;iU!>ituii;c

pncdicanlur.

^iiiniiniil

i|iiia

daiiiiiilum esl, si yiiiiium in corde tocuiu vbliiieiit. Igiii»
gclieiiiia;

ipsa; Iranscniil, qiiod pcr casxililicaliirsiiiiililcr Iraiis-

quain linicndiis. Posito ergo in siiminis fiinda-

il? lulciulal

ciitm Saiiclit:is

vcstm

,

ul vidu:ilis lioc

niciiio iKislrn,

xdificcmur

in

eu.

Aiidi

Aposlobim

:

pcr similiiudiiicin. Arcliitcctus

x^dificai
iii

pcr macliinas

1'undameiituin, inquil, aliud neiiio puletl \)Oiiere,fro;itt
id

transilurisdoiuum niaiisiiram. Nain
ri aiiiplo,

islo

lam

iiiagiio

qiwd posilum

esl,

quod

nuod vidcnuis

,

adiricio,

cum

iiislrucrctiir,

CAPUT
mtlem
r.uriim,

IX.

esl Clirislus Jesns.

Sed quid sequiiur?

Uiiusquisiiiit
,

inacliin;i! fiicrunt,

qux

liic

modo

iion suiil; quia (inod

vidcal quid supeiaedi/icet tuper fundamciitum

pcr cas

;c(lilical)atiir,

jam

pcrfcctuin stat. Sic ei^go, fra-

argcntum, lapidct pretiosos,

liijiia,

feiium. sliiii

ircs, icdificaliauir aliquij in (ide clnisliana, el pcrfc-

ptiliiin. Iii

cocluquidcniChrisiuscsi.sed eiiam

cordi!

cia suiil qii.id;im inacliinaniciita lemporalia.

Dominus

crcdcnliuin. Si priinum locum
posiluin esl

babet Chrislus, rciio
a'dific:it,

cniin nostcr Jcsus
arliini cst
ilii
;

Cliristus

quod

rcsnrre.xit, Irans:

fundamenlum. Ergo qui
si

sccu-

ncqiic
,

enim adliuc rcsurgil
tiansucliim cst
;

cl

quod asccn-

rus xdificct,

pru dignitate fundaincnti

a-dificat aii'-

in

cccluui

ncquc cniin adbuc
,

rum. argenlum, lapides prctiosos.
lam
saltcni tcncal

Si autcin

nun pn»

asccndit.

Quod

auiciii

iii

illa

vita cst

ubi

jam non
nalura

dignitute fundamenti xdificat, lignnm. fciium, siipu;

inoriiur, ct niors ci ulira iiun dominabiiur {Roni. vi,

fundamentum,
fragilia,

et propier

illu i|>i;f!

9)

;

(|uod vivii in sctcrnuni ctiam ipsa
,

iii

illo
,

cxslruxit arida

et

ad ignem se prrparel.

liiimana
iiiori

quam

suscipcrc
dignatiis

,

ct in qiin nasci
cst,

ci in

qua

Scd

si

fundamentum

esf, id csi, si

primum

liicuni in
,

cl scpeliri

boc a;t!ilicatum esl

corde Chrisliis
iit

obtiiiuit, sa'Ciiluria
,

vcro sic amantiir

lioc

scinpcr inanct. .MacbiuLC aulcm per quas a^dificsi
,

iion Clirislo pra^ponaiitur
,

sed eis Domiiins Cbri-

CQlam
scilur

iransicrunt.

Non enim sempcr

iii

ulcro

sliis

ul sit

iii

xdificio cordis lcncus
:

rundamenium

,

virginali concipitur, aut scmpcr dc Maria virginc nn-

id csl,

priinnm locum

detrimciilnm, iiiquit, paiienir;
(

Cbristus

,

aui

sempcr coinprchcnditur, aul

ipse aiileni salvus eril, sic tanien quasi per igitem
1)1,

I

Cor.
iii

sempcr
Omiiia

jiidicalur,

flagcllaiur, crucifigiliir, scj clitiir.

10-15).

Non

cst

nunc tcnipus bortari vos,

bxc

macliin:c dcpulaiiiur, ut adificaretnr per
in .xterniim.

pniius aurum, argeuluni, lapides preiiosos xdilicclis,

bas macbinas illud quod nianel
icin rcsurrcctio

Hxc

au-

quam lignum, fenum, silpulam
et

,

super lam magiiuiii

Doinini nostri Jesu Cbrisii in coe.o

validum fundamentum

:

sed lainen brrviier diciuai

posila csl.

sic accipite, quasi diu et miillis vcrbis dicluin. Nuvi-

CAPUT
liabet

VIII.

8.

JHdifidum cceleuh Jeiusalem
Clirislus
et

fiindaniaitnm

sunum.

fiiiiJamentiim

iiostriim, et caput.

Allcndat Cliarilas veslra xdiiiciuin
i;>ta

mus cnim, fralres, quia qiiisquis vesirum proptcr illa qux modo diligii, |ier comniinaiioncs aliciijus judicis in carccrem raillcrclur, ui soluin fumum p.ilercliir, illa
p:iii. N-.;scio

mirabilc.

yEdiQcia qiiippc
,

tcrrcca pondere suo

omnia mallcl

ainiitorc, quain lncuin iCuiii

icrram prcmunt

lotu&que nuius

pondcrum

in

isia

qno aiitcm modo cutn

iguis nuuilnaiiir

struclura magnitudine ad lcrram nililnr, el nisi conlinealur, ad iiifcrior.i conlciidil, i|no poiidiis adducit.

in ilic judicii futurus,
furi liiiiciiics,

onines contcmuuiii, et n^nnin.is
gchciiiix piu nibilu
ducii.')!.

naminam

Quia crgo

in icrra
;

a^dificatiir, in leria

fundamcnlum

Qii:c

cst ista durilia? quu! lanla

pcr\crsilas cordis?
ail Aposlulii."', pet

prxmittitur

ot snpra fundaineiiium securus insiruat

Si vrl

slc liinrrciit lioiiiiiics ipiod

qui a-dificut.

Ergo

poiiil in

iino firinisvimas inolcs
,

igiicm, qiiuiiiudo timel qiiisquc iic vivus aidcal, qtiud
illi

ul idonec pnssinl porlarc dcsiiper qiiod imponitur el pro
magiiitndiiic
:

niiu
rciis

inoinriilo

coiitinj;il,

donec sensus meuibra
siipernuus facit; lime-

icdificii
t:iiiicn
,

niagiiitiido fimduinciiti

drs

omncs
,

illas flaniinus

pr.cparalur

in tcrra

ut dixi

,

(piia et ilbid
Ji;-

rct taincn

cl

non facercl

aliqiiid q:iud jiirc pruhi-

i|uod :tdificatiir stipra, utiquc in tcrracolbicutur.
nis:dcin
illa

bclur, nc ad
nirct.

iiluni

cruciaium moinciiti unius pcivc-

nostr.i

percgrina

in

ccclo

a.'dllicalur.

Idco pr:ccc>sil fiiiiduineiitiim Cbrislus in cceluin.

Ibi
:

C.M'UT X.
in Clirislo
diicaruiil.

— 10. lUturreciio
,

lalit

tperanda qualit

cniin fuuil.iincnliiin nosiruin c^t ci rapul Lcclcsi.v

pracessit-

Anyeli apud .Abralinni vcre inim,

iiam ct fiiud.inieiituiu dicilur et ciput, ci rcvcru
u*l.

iiu

Srd

ut dixi, fralrcs
:

ntiiic
,

de

b;ic le

spa-

Quia

ct

capul

x-dilicii

fundamentiim c^t

:

iiun

liiim

non

csi disscrcndi

illnd dicu

hoc

iios spt-raro

i;nim caput cst quoii finitur, scd uiidc incip^l scrsiim

dcbcrc
rsl
iii

in rcsiirrcctiune

moriuurum,

qiiud exprcssuiti
iii

vcrsus.
tiir,

Tcrrciioriim a'dilicioruin culiniiia
iii

suliri;;'iii-

capitc nnslro, qinHl eiprrssuin csl
iiu.^lri

ror|Mnc
s|>i'i;i|,

capiil laiiicn

lcrr.i-

siilidilalc

consiiliiniil. Sic

Dnniini
jaiti

Jtsu

Cliristi. Qiiisi|uis

aliiid
,

cl rripiii

Kcclcsi;c pr;rrcssit in ra;lum,
i'uti'iii

cl

scilcl ut

ad

Lon

Lcdificai

supcr

fiiiidaincntttin

nun

siditiit

«icxicrani

Quomiidonpcrantur honiincs,

ad

aiiruiti,

urgriiiiim et lapidc^ protiusos, seU ncc ip~a;n

,, ,

ici:
slipiitflm. F.xtra ciiim poiiil tolimi, qnia iioii
|irtnil.
iii
iii

SEKMl)
Cliiisio

(

iCCLXll.
cl siibjicinius i|iiod
i>'c.'s-,ii
,

«6!3
ei lefiocri; iliciniui.
ficil?

nui

Resiiiicxll cr;?o nomiiuis iuiblriii oo cnrpnrc,

dicil refici, qiiid rcficil. si

iiiliil ili

Pcr

iiidige.i

q'in scpuliiis esl. Ucsiirrcclio proiiiilliliir ri;ribii;i-

tiam crgo
oiiincs
.

liaiic ct ciirriipliniicnicti;im niontiiri suiiiti'»

iiis.

Talcin

rcsiiriccti<nieiii siierciiius,

qiiiilis

in

Do-

qiiia

lalo csl lioc roi p;is,

iil

ei

mors

(]cb;t;i

iiiinn

nostro pruTessii oimiinm noslriim fiJem. Ail
iit

rcscrvcliir. ILinceiiimmoruiIilaiein siguiJicani pellcs,
qiiiiMis iiidiili siiiil

{<ic ciiiiii pr.rvcnil,

(idrs

nostra siipcrxdilicetiir.
qiiali's nuTic siinuis?

Adain ct Fva,

el diinissi

de parainilicant,

ynid
(..aro

igitiiri!'

(Jiiomodo non lalcs,

diso
qii
('

((f'(')i.

III,

21-21). Pellcs

riiiiii

morlrm
siili'nt.

<niin Doniini nostri Jc>u Clirisii rcsurrcxit, scd
,

a iiinrtiiis pcciidiluis

drtialii

Cuin ergo
cui ctsi

aseeiidit in coeliim. in tcrra officia iiumaii.t scrvavit
•it

piirt;iniiis
ciliiis

islam dcfcctibilem
di'sil,

iuliriiiilatrin,

pcrsiiadcrct lioc rcsnrrcxisso quod scpiillnm cral.
aMlcin ct
iii

nuiii|uam
cfficit

scd subiiule reparrt vircs, non

Niiini|ui<l

cddo
iii

talis

cibus est? Nani cl

tamcn
slaliis
liir lis,

iit

niors

imn

sit fuiiira

(loius cnlui ille

Aiigclos oflicia liimiaiia
Vcr.cruiit
:id

lcna kyiiiius cirscculos.
iiianducaveninl
;

corporis pcr succedcnlrsa'lalrs, ciiamsidiiitiiis
,

Aliraliam, ct
fuil
,

cl

ciiin

vivalur

vriiirl alii]uando

ad

tciiiii:iiim

scncclu-

Tobia aiigelas
<iuia

cl

maiidiiravit. Qiiid dicimus
illa

et iiltra <iiioporrigalur

non

invriiicinisi niiirtcm.

plianiasma
Niiiiite
,

rral

inaiiducatio
esi,

,

ct

non crat

N::ni cl liirerna ipsa, clianisi siiliindi;
olrtiiu. iiim v;i!rl srin])cr

srinpcr iniHas

vcia?

nia:.i''csiuiii

qnoil

vitnluni occidil

arderc;

qiiia, iilaliis

casibu»

Abraliain

paiics fciii, ct

ad lueirain posuit; miin-

iinn rxstiiigii;iliir. ipsa sliipa ilrlicil, cl qiialaiu (|U.isi

stravii aiigclis, ct niaiidiicavcrunt {Geii. xviii. 1-9) ?

sciiectutc cdiisimiiuir

)

:

quaindiii crgo lalia corpora

Omnia

ista

niaiiiri:stissimc

(acla

ct

nianifcsiissiinc

gerimiis, cx defertu indigciniis, ex iudigeiiiia csuriinus,

c\pre>sa sunt.

cx csiiric maiidiicanius. Angcliis vcro nnn rx

iiKligoiilia

CAPUT

XI.

— 11.
iiie

Ilomo cx
crgo

iicccssitaic
ilicit
iii

imndi(eat

niaiiiliical. Aliiid est eiiiin

cx polcst:itc aliqnid faccrc.
:

uiigelui ex potestiUe. Q:iid
niigcliis? Vidiiiis

liliro

TnbiiC

aliiid

c\

iieccssiiaic.

Mandiicat liomo, ne inoriatur

mmidiiciire, ted visn vcslro vidc(|iiia

miniliiral aiigelus,iit morialibiiscongrual.Si

cnim mortioii

hulis (Tub. XII, l'J). Niinti|<rnl
ki^d

non

iiiandiicaliat

tcm
,

iioii

limctangclus

noii

cx

ilcfeclii

reficitur:si

iiiaiidiicarc

vidcbatiir?

Iino

\cro maiiducabat.

es

ilrrirlii rcficiliir,

non cx

iiiiligciilia n'>aiiducat. Qiii

(Juid estcryo, riiuvcstru iidibnlis? Iiiteiidat Saiiclilas

niitcin

\iilobaiii

anL^elum maudiic.iic, laiiqiiani esiiIloc esl

vcslra qiiod dicu

:

iiilendai in oraiioiiem |ilus

quam
iia <ii-

ricntcm
biiiis.

piil;iliaiil.

quod

ait,

1/*« vcstro tidc,

in ine; ut iniclligatis

quod dicimu^,

iil

ci

nos

Niiii eiiiiii
:

dixit, Viiicbaii, iiic inandiicare

sod
ted

luuius qiicinadniodum vos oporict

aiiilirc ct iiitclli-

iKHi

maiiducavi

Yidebutis,

iiiqiiit, iijc iiiniuliicure,

gcrc quiid
Itilc

aiiditis.

Corpus nosirum qiiaindiu

rurriipti-

visu vestro vidcbiitis; id c-t,

rgo nuinducabnni

ui vobis

esl ct

moiiturum, indigcniiam
cxistit
:

patiiurrcfcctioiii-^,

cungriiercin

,

non quia

faiiiein

ullam aut indigcniiani
,

iiide c(

fumes

proptcrca esiirimiis rt siiimiis;

paticbar, qiia cogenlc vos
el ideo
(iori

mandiicarc coiisucvistis
vidcrilis,

ct si esuriciii siliniquc

noslram

distiilcrinius diiuiiis

quos mandurare
,

ex iiidigcnlia

id

qtiain polcst curpussustiiiere, pcrducitur

ad tabilicani

SMspicamiui

qui cx vcstra coiisiietudine nieti:

iiiaciom, ct ad

(|uamdam morbidam

cxilitatcm, discc:

inini qiiod videtis

lioc e>t, visu vestro tidcbatis.

tlciilibus virlbus ct iioii succedi'iitibus
liai,

ct si

ampiius

CAI'IjT Xli.
ctioncm
liaties

12. Mmiduciimli potisliis postresiirre
Qirislo, non nccessitns. Qiiid cr j'<i,

inois ctiam coiiscqiietur.

Nain scmpcr de corquasi
qiiodani
fluvio

cril, sicut in

porc nustio disccdil aliquid
disccssioiiis
ics,
qiiiu
,

mci?

Sciiiius, sicut dicit

Ap

istoiis, quia

Chn-

sed

iiidc noii

senlimus vircs disccdcnassuiiiimus sucredcnlrs.
,

stus rcsinfjeiis

ex morluis jum

nuii niorilur, el niort ci

per rcfeciiuncm
ropiiise acccdit

ullra

non domiiiabitur.
csl sciiiel
:

Qiinil eiiim morlttiis est peccato,

Quod
)ilciva

ciiini

paiilaiim disccdit

:

prii-

worlims
VI,

qtiod

autem

vivil

,

virit

Veo (liom.
el

parvo tem|ioi'c

rcfitimiis,

produciiorc autcin
suiil ciim

9

et

10). Si

crgo

ille jaiii
;

nnn moritur,

mors

ci

(emporc drserunt
rcriecrcnius.

iios vircs,

qucaccept;c
in

ulira

iioii

dQmiiiabilur

sic iios rosiirrccturos spcr.'"-

Sicul olcum
diuiius

lnccrna, quod

parvo

mus,

ui in eo sialu

sempcr

sinius, iu qucin resurgoiido
aiilera

tenipore

iniiiiiiir,

paulatimi|ue consumilur.

iiiiitabimur.

ManJucamli
,

el

biliciidi

diaiibii
tuiic

Cum

auicni propc coiisuniptiiin fuerit,
illiiis

jam

langiinr
,

poteslas crit

iiecrssilas noii crit.

I^i':it

aulcm

(lammiiLn

qitasi fanies

liicrma',

admoncl nos

cur

lioc f.icerct

Uominus

,

qiiia rianl adliiic in
,

carno

et continiio sulivciiimiis, ui

iiisiaiirelur illa specic«

qiiilius

vellel

congruere

quiluis
qiii

eiiam

cicatrices

el iiianeal lux in

liie<>riia

,

cil>u

suo refrcia

cmn

ailji-

osteiidere \oluii. Noii caiin

locit

ociilos Civci,

rimiis oleiim. Sic vires noslra", qna<; accipiinus

man,

quos

in in:itris

utrro non arcrprrai, sine cicalrlcibu.s
si

diiraiido, ciinl ci d^srriml nis pcrpcltia di>cc-;s;oiic

Fcsurgrre noii valcbat. Qui

vcilei ipsius carnis sii;«
ita

ned

p:iiilatini. Natii

<!t

iil:p.>uni iiiiiic

agidir

iii

nolii',

inorUilom iiidigciitiam :^nie niortum
iit

commuiarc
Dcus crat

,

(•tiuomiiibusacllonibns
iKisira iiiin crssal ire

iiostri?, ia

omiiicliam qiielc
esl
:

iirn liaberot aliquain neccssitatis inopiatn, possei
:

qucd acccptuin
iia lionio et

e! si riiciil

uliqiie

iii

nianii ciiim

babebat

,

qiiia

iii

«mniiio consuinpiuin,
iuceriia exsiinguiinr.

inoritur quiinindo

carne, ct omnipoleiis

Filiiis,

siciil

oiniiipoicns I'ater.

t; auirm
ni:n quia

iion nvjiiatiir, idesl,

Nam
qiiod

ct

ip-am caniem suam
In

niilc inoi

tem

niiii.ivii iu

ul

niiii cxs!iiigii:ilur,

moriuir aninio, srd ut
cl

voluit.

mnnte qnippc ciim

discipulis cuin

corporalis hiic viia nosira non exsiiiigiialur,

qiiiv

csset, sicul sul spleiiduit vulius rjiis (Matilt. xvii, 2).
lliic

dam

qiiasi vijiiaiioiii islo c^irpore '•utTcJai,

currimus

aiitem potcsiate fccit

,

osleudcrc volen» qnia et

?

,g,j

S.

AUGIJSTINI tPISCOI'1
coinqiiit, rci/iiiim 0<'i
(|iie
,

lOM
iioii

t^mn

carncui suuiii possel ub
iil

oniiii iiiJii^culia

pussidebiint. AiiipL.'clor

utmniconlra

iiiiiiare,

non niorfreliir

si notlnl.
,

Potestoiem, \ni\w\,
iie-

iiec

dico isia

pugn;iniia

,

ne cgo

l|isc

».it<o poiiflirfi niiimi<m meuiit

ei

poieuaieni habeo

siiniiiliim pugiieiii.
qiift?

Quoinodo crgo aniplerlor utrunipossein
sic

rumsHiiieiiiHeiim.

Nemo
,

eain lollil a

me

(Joim.

x,
:

18).
scil

Ciio,

irt

dixi,

respoiiilcre

:

Apo-

PolMtas hjfc masna
niajor
lecit
|i«r

qiia
iiiia

posset el non nmri
voliiil

Sloiiis ail, Ciiro et ianifiiit

regiium Dei lur.reditate pcidixil;

misericorilia

,

mori.
|m)ssi'1

Ad

lioi;

enim

lidere

non possunt. Rccic

non

cst ciiim carnii
:ili-

pcr miserifordiaMi

,

qiiod

el iion farero

possidcre, scd possideri.

Non

eniiii

corpus liium
possiilct.

poicstalrm

,

iit tii

noliis coiisillnerel funtlainciitum
illini

quid possidel, sed aiiima tua percorpus

qax

lesurreciioiiis

:

<luoil

proptcr nos mortalo

ipMim etiam corpus possidel.
nl habcalTir, noii hiibcal;
iit

Si crgo sic resiirgil caro,

porlabai.ct niorereliir, qnia inorilnri sumus; ct aJ inimorlaliialcin rcsurgcrct nt immortalilaicm spcrc,

possideatur, noii possi-

deal

:

qnid niirnin

si

c;iro cl

sangnis regniiin Dei nnn

niiis.

«Hiia

IJooquc antc mortem non soUim scriplnm cst maiidiicavii et liil)il, ^cJ cliam qoia csnrivit cl
,

piissiilobil, qiiia uiiqiic

pnssidebilnr? Nain eos possiDci, sed reginim dl.a-

det carn, qui

iioii

suiit regiiiiin

Silivil {Mirith. IV. 2-2, ctjuim. xix

28)

:

P"Sl rcsur-

boli, ct ideo subdiii
ille

sunt volrplatibiis camis.
:

Unde

cl

reciioiicin

laiiiiini qiiia

ct

mandncavil
;

cl biliit, noii

paralyticiis grabalo pnrlahatnr

sed sanaloDomi-

aiitcm quia esurivil el silivil
•amplitis

qiiia

iii

corpirc

iioii

niis ait, Tolle

giabatum

tuiini,

et

vade in

domum tuam
vidi a

inoriiuro non crat

illa

iinli^onlia corrupiio,

(Marc. n, II). Sicergo paralysi san:ita tcncl carncm

«is,

iit

csscl nccc^silas refcctiiinis

?eJ crat poicsias
,

suam,

ct

ducil

quo

vnlt

:

noii

qiio

non

camc

iHleiitli.

Factnm

est causa congruendi
,

non

ul siibve-

ipse trahiinr, et portat pniius corpus,

quam

portalur

iiiictur

inopix carnis

sed ut suaJcrcior veritas cor-

a cnrpore. Manifestum est quod in

illa

rcsurreetione

pnris.

iion babeliil caro illeeebrariim tractum, ut ducat anl-

CAPIJT
tniiguii

Xlll.

13.

Qiiastio, qiioiiwilo

caro

el

niam
\ideo
le<^

per

quasdam
non
legein
,

titillationcs

aiqne btandilias,

non possiifebit regnum Dei. Adverstis liaiic lantamevidcntiam, nonnuHi oobiscx Aposlolo faciiint
qir.csiioncm
:

qiio aniina

vull, et pleruinniie supcraiin", dicens:

aliam

in

membris

meis repugnanlem
in legt

conlra islam quippeJispiiialionem.vidc

incntia nirte

e^ cnptivnm

me ducentem
:

«IiiM olijicitnit.

Non,

inquiunt,

resnrjet
Dci
;

caro

:

sl

jwcn/i, qnis

est in

mevibris meis. Adliiic porlatur gra-

enim
ilicil

rcsiirgct, pnssidcbil

regnum

apcrle anlcm

balo paralyticus,
felii

Aposiotus, Caro
Audislis,

et saiiguis rcijtium

Dei

tion possi-

ego liomo, qvis

nondnm porlal exclamcl ergo, /nme liberabil de eorpore mortrs /it,

ilebit.

cuin

Aposlolus legereliir. Dirinius
et

JBs.' Respoiidcattir

fe"i-aiia

Dei per Jestim Christim
22-25).

carnem rcsurgcre, ct elamai AposKilns, Ciiro
fiuis

san-

Dominum noslrum (Rem.
miis
:

vii,

Cnm ei-go
nose^m

resuf-

1

regnitm Dei non possidebit.

Ergo

coiilra

Aposlo-

rexerimiis, non noscaroporlabil.sed
si iios

poriabl:

lum prtcdicamiis, aiil ipse cohlra Evangclium prrrdicavit?Evangelinm divina voce tesialur, Verbiim caro
faetum
est
,

poriabiinus

,

nos eam possidebimus

si

nos cain possidebimus, non ab ea possidebimiir; quia
libenii a diabolo
cl

el liabitavit
,

in iiobis (Joan.

i,

14). Si caro
si
,

regnum Dei sumus

:

alqne

ila

caro

facium est
eato
,

vera caro

faclnin csl.

Nam
Mari.t!

non vera
vera caio

sanguis rcgiium Dei non possidebit. Ersocalumniailli

nec caro. Sicul vera caro
iiide

tores
et

cnnticescant

,

qci vere snnt caroet sanguis,

Cliristi, qiffi

suscepla

cst.

Ha-c vcra caro com;

niliil
iflis

possnnt
in

nisi carnalilcr cogiiare.

Quia etitm
,

prclieiisa, nagollaia, colapliiiaia, siispcnsa

lia^c li.tc

vera vera

de

eadcin prudentia carnis pcrseveraniibus
,

earo inorlua
c.iro a

,

mone

hjcc veia caro eliam rcsurrcxit. Redduni teslimonia
;

scpiilia csi

iinde caro et saiignis mcrito appellaniur
polnil, (.'nro
rt

recte dici

sangiiis

reqnum Dei non possideiunl.
h;cc qtue-

Ctcalriccs: videnl ociili di^cipuloruni.et adliuc flufluat

CAl'l]T XIV.
slio
:

— Etiam hoc modo solvalur
etiam Aposiolus
et

adiniraiio; eompalpat
Coiiira (antam
YOluit

maiius
.

.

ne

diibitel

aniniiis.

qiiia tnlcs

honiines, qui caro et sangnis appeldicil,

cvidcniiain
iiosler

fratrcs, qiiam

Iwc

inoilo

IniiHir
ett

(dc lalibus enim

iV(M

Dominus

Jcsns

Clirisiiis perstiadeic di;

nnbis colliiclatio
VI,

adviTsus cornem

tanguiMM

sCipiilis

cam
;

pcr orbcin lcrraruin pra-dicaliiris
pii^Minre

con-

[Ephet.

12]), si

non sc ad spiriiualem viiam confacta carnis morlificaveriHl, re-

tra

l-.anc

evideiuiain
('ara el

vidolur

Aposiolns,

verterint, et

spiritu

diccos

tnngiiis reijnum Dei iwn possidibil

giniin I>ei possidere
15.

non polerunt.

H.Solvilur

ifiiiTttio.

Prima
ila

exposilio .l/xK/o/i. l'os,

V.Tior ApostoH sentiis.

scmus hanc qiwslionciu
nis
caluiiinijitoiibiis
:

soJvcre

el rcsisterc va-

Aposlotus, dixciil

aliqiiis? Ille

Verumtamen quid ait cnim verior sensdl
ipsum
circa esl contexiioite
voluerit, videalerru
,

vcrtimuiincn et sic snlvctur,
ol ililigeniius, qiiod
sil

esl. qiii ciicunislanllaleeiionisaperilur. ll.^tque
|M>tiii$

qunmodo
rrg-o

polesi cito responderi,

audi inius, el ex lota
,

qiiae

ail A)>08lo)iis,

considcribimus

uiiilc

dittum. Dico

Scripiur.c
nius.

quid iu co loeo
:

iiiielligi

quomodo possimus faiillime rcsp(Midcro. Uuid liabci Evangelium? Qood rcsunexii Chiisiiis in eo
,

Sic

eniin ait

Primii»

liomo di

lernlaltt tt

NU<; tecundut lioma de coeh. Qualis terrrnus,
terreni
;

«•orpore

quo st^ullus

csl

quia

vi-ius,

quia rontrc(piod
splrlei

el

qiialis

civleslit

,

lulet
,

tt

(vlMlet.

Sicta

rlatus esl, qiiia disei)mlis
liis

iiit

piilaiililius
,

porturiimit imaginem terrem
ejiis qiii

porttmitt $t Huagintw^
dico. frMret, i/uia
;

eiset

,

Paly.iite, et \idete
liabtl,

quia syirilni caniem

de ctelo

esl. Iloc aulein

tmn

(>Min

non

tieut

me

viiletis

hubere (Luc. xxiv,
lii-

tl tiiiiijuii regiium bci
i.i.oiri<p(ioHi'»i (I

non

postidtbii

uexfue

cormplt»

19).

Uuid conira Apnstoliis?

i.ar» el siingiiis,

Cor. x\, n-oO). Singnl.i eiljo »iUc».

;

,

fC21
uiui. Piiiiius hoino, iiir|uil, Je leira,
lioino,

SEiniO CCCLXII,
Wneiius; secmidus
et lcrreui,
iil

ifrii

siiis cst

in dcvtcra Dwi soJens

;

ct

iji.o

qn;i; suisiiin

de

(Oelo.

Qualis tcrrenus, tnta
: el

cs(,

sunl qiiieraimis,
laiii.

;it(|ue sapiaiiius, iiua

(|ii:i;

super tei-

omnes moriiuri
cst,

qnaUs

cwleslis, lalcs el civlestes, iJ

onmcs

resurrecluri. J.ini
iii

enim
:

coulustis lioiiio re-

(;.\rL'T

XV.


in
ila

17.

Uoc

iiobis

rcsiirrectione

pvce-

«iirrcxit, ct ascetidil

coelum

cui

pcr (idcni
;

iiuiic

tlandum, quod
aRcbat

Chiitto
ijiiia

prwcessit.

Caro

tanguit

tuoorporainur, ut
teiii

sit

ipsccaput nostniin

nicmlira au-

pro coiTuplione. Sed
;

de

resiirrcctiniic corpuii»
:

orJine

siio

sequantur rapui
iii

siiuin, cl qiiod pi.x--

nani

proposiierat

Sed

dicil a/iV/iii»
,

iiioiisiratuin cst
in

c.ipile,

tempore suo
lide

duinuiislretiir
iit

membris

:

inudii auleni lioc
s|ieciein
:

portcmus,

ad

5') ) T quo aulem corpore veniunl ? el prnpierea dixerat, Prinwi

Quomodo

resiiriiunt

mortui

(

1

Cor. xv

i;isam

rem

et

suo tcnipore vcnianius. Sic

homo de
tcslcs

lerra terrenus, tecundus
;

homo, dc

eoelo.

Quali»

«iiim alio Irco dicit
tio
,

Si aulem resurrexisiis cuni Cliri,

lerrcnus, tnles el lerreni
:

et qualit coeteHis, laics et coe-

quae turtum sunt quwriie
;

ubi Clirisius esi in dexsapite
,

ut hoc

speremus

in

nostro cnrpore fiituruin
;

,

tera Qei seden*

quie sursuin (unt
iii ,

non quce

qiiod
qii.im

in

Chrisii corporc pricessit

alqnc hoc qnan-

tnper lerram
iiobisineiipsis

(

Cotoss.

1 el 2). Sicul

ergo

cum

in

nonduin rcipsa percepinius,
siibjuiixeral
et
,

iiiterim fidc lcnea-

nondain surreiimus, sicui

Clirisiiis in

mus. Ideo
lcrrciti,

Sicut porlamvtut iniaginein
ejiis qiii

corpoie
iins csl,

,

per Cdcra LimcH cuin Clirislo resurre.vissc
:

portemus

imaginem

de ctelo
,

ett.

Nu

dicimur
quij.im

iia

imaginem

coelestis

lioininis

,

id

ad

talia

nos resurrecluros crederemus

qnalia so-

in coeliscsl,

fideintcrimpojtarenusjubct.
cislesiit. Si

ruiidum primum homiiicmcorriiptibiliter agebamiis,
snbjecit slatira
ct
:

16.
(jiiis

Christus

quomodo huino de cmlo

lloc aulem

dico

,

(ralres,

qnia cero

anlem quxrit cur homiaem sccunduin nun

in

sanguis regiium Dei haredilate possidere non pottunl.

CtElo dixcrii, sed de coelo, cuin et ipse

Duminus dc

Atijue ostendcre volcns quid dixeritcarncinet sangiiinimi, quia

lerra corpus acccperit, quia
ei

uiinuc Maiia cx Adaiii

non ipsam speciem corporis, sed corrunomiiie carnis ct snnguinis, quas
crit.

Eva eral progeuila

;

iiiteiligat

lerrcnum hoiiiiiicm
dictuni
:

plioncm

sigiiifical

sccuiidum

icmoain concupiscentiam
ille

ei

corruplio luiic non
plioiie
,

Corpiis cniin
cl

sine

corru-

(|U(>niam affcciiis
liiiu

lerrentis csi,

quo per conculiicorpns au-

non proprie dicilur caro

sanguis, scd cor-

maris et foniinai nuscunlur homincs, tnihentes
;

pus. Si eniin caro csl,
csl
lis
;

corruplibilis

aique morlalis
noii corruplibi,

cliam ex paraitihus origioale pcceatuin

:

si

aulem jam
iileo
siiie

iion inoritur,

jam

lem Damini nullo

tali

afrcctu

o.\

ulern virginoli crca-

el

conupiione maiicnte spccie
:

iion

lum

est,

qiiamvis de terra Ciirisius assumpseril cariiiielligiiur

jaiii rai'o,

scd corpus dicitur

ct

si

dicitur caro,

nnu

iiein, qiiod

Spiritns sancins significare,
)

jiin

propiie diciiur, scd propter qiianidaro specioi
Sicut possumus furie proptcr eantJcni

diceus

,

Veiitas de terra orla est {Psal. lxxxiv, 12
,

biiniliiuJiiicm.

non lanicn terrenus
(ticitur.
Sli4it
,

sed roelesiis lionio
Iioc lldclibus

,

ei

de

coelo

siniilitudinem, cliam .^ngelorum carneiii dicere, cuin
sicul

Si

cnim euis

pcr gratiam prx-

hnmines apparucrunt hominibus
iioii

;

ciim csscni
iioii

ut recle dical Apostolus, A'cslra enim conversa(
,

corpns,
inerai.

caro

:

quia corrnpiionis indlgenlia

lio in ttelit ett

Philijip.
et

w, 20)

:

quanlo inagis ipse
,

Quia crgo possunius sccundum similitudiiiciH

c<Ele6lis
liiin

homo

de coelo dicendus est
fuii ?

iii

qiio nul-

cariiem appellarc eiiam corpus quod
riimpitiir
liiit
,

jam non corquia sccun-

uiiquam peccatum
,

Propler

pecc.iiiiin
ibis
(

ciiim

scciiius solliciius

Apostolus exponcre vo;

«licl«in e&t hoiaifli
III.

Tena

es, el in

lcrram
tllc

Cen.

quid Jixerii carnem ct sanguincm

t'J].
,

Do

coelo crgo coelestis iiumo

reciissinie

duin corriiptioncm hoc dixit,

dicilur
sii
:

cujus conversalio de coelo nuni|uain rccesfllius

ciem

:

et

unn secunduin s|iesuhjvcit staiim, Neque coriuplio iucorru:

qiiamvis Dei Filius ciiam Loniinis
id est
,

racius
servi.

piioncm
dixi
Jixi,
,

li(eredilaie possidebit
et

tan:|unm dicerct,

Quod
;

detcria oorpos assumpseril,

furmam

Caro

sanguis regiium Dei non potsidebit

lioc

Non
leri
,

eiiitn

ascendil, nisi qui desccndil. Qnia

cisi

ae-

qiioniam corruptio incorrupiionent non pottidebit.

qnibuscunique doiiaveril ascendunt, vel potius
coelum, eiiam sic ipsc ascen;

18
eiit ibi

Quoinodo
corruplio.

in coelo erit

corpus noslrum

,

ti

non

ojiis gratia levaiiiur in
ilit,

Curnis uon erunt eadem opera post
el

qiiia corpiis ejus fiuiit
:

cl

sccuiidiiin

lioc

iinus

resurrectionem.

Judceorum

Sadducceoruin crror de

asceiidit

qiioiiiam

sacramcntum magnum
unani

in Cliriblo

resurreclione. Resurreclio

ad vilam .Xngetorum. Et ne

rt

Ecclcsia expnnii Apostolus, quo scripium est,
in carneni
(

quisqiiam dicerel, Si ergo iiicorrupliu a corruptione
iion potesl possideri,
slriiin ? aiiJile qiiod

Et eruni duo

Fphes. v, 31). l'nde
iina caro (.ftnllli.

qiiomodo
scqiiiliir.

ihi eril

corpiis iiodieerotiir

cliam dicitur, Igilur uon jum duo, scd

Qiiasi eniin
?

xu,
de

G). Qiiapropter nenio uscendit in caluin, nisi qni

Apostolo, Quid est crgo quod dicis
didinius rarnis resuiTcclioiiem
icgiiuin Dei
rexi.^se
i|iin
?

frusirane cre-

eceto

desceudit,

Filius homiiiis,

qui esi in coclo

Si caro el saiigui*

(Juan.
catlo,

III,

15). Propier hoc
ejiis
,

enim

addidil, qui est in

nun pussidebit,

friistra

crcJidimtis rcsurin

ne quisquam

convers.itionem de coelo re-

Dominnm

iioslrum a mortuls in corpnro

cessisse arbitrarelnr
lerra

cum

per terieiium coipiis

in

iiaius

el ciiicifixiis esl, in

eo asceiidissc hi ue-

ho«iinibys
leireni
,

app:\rcrtl.

Ergo
el

sicvl

puriavimtis
ejus qui dc

liiin

corain oculis diseipiiloruiii siinruin, Je ipio cccln
te

iiliaginem

porleinus

imuginem

ad

claniavil,

Saule, Satile,

q.iid

me

pertequeri»

tttlo est, iiitcrini lide,

per qu.ini eliain

cum
,

illo

re-

{Aci. IX, i) ? Occurrit
stulo
,

hoc Paulo sancioel beato apor:ii iiiriciiti

smreximiis

:

ut el siirsum

cor hOic miu^

iilii

Cliri-

et

pn

charilate

liiios

suos in Chri-

,

:

iVM
sio |)erEvaiigeliaineeiiito$(/(.'or
|i.iri<iriel>ai

S.

AUULSl i.M

i:p:st:oiM
vil.im Aiigcloruin

iiw*
rosurgliuus, a Doinino audivimiis

iv, 15}, (|iius a.lliuc

Junec

Cliri^iiis

iii

cis rofonuaieliii {('nilul.
|ii'r

in

qiia

vcro s;ciic resurgamns, ipse osicnditin rcsiia.

IV, 1!)), id cst,
ojiis
<|iii

dimec porlarciU
Noluljal

fidein iniiigiiieiii

siirrcciione

Quia vero
Apnslolus
Siingnis
; :

ipsa
dicil

spocics
:

corruptio-

dc
iil

c<i;lo est.

ciiii)i

co^

iii

ea ruiiia
iii

nciii iion liuliebit,

lloc nutemdico,

iciiianoiT,

arbilraroiilur sc talia lacuiros
iii

rciliio

fralres, quiu ciiro et

rcgnuin

Dei liareditan

Dci,
lii

iii

illa a'icriia \ila, ijiialia r.ii:iol)uiil

liac \iia,

possidcrc nnn pnssuiil
Invridilalc possidcbil

ncque corruplio incorruptionem
iil

Vdluplatiliiis mandiitaiidi ct liiliendi, niibcndi,

ino:

osloiidcrel

nominc carnis

cl

res

diicciidi, et

eos carnalitcr gcncraiuli

(u)

li;cc

s.ingniiiis corruptioiicin niorlalis
ris

anim.ilisqiie corpo-

f niiii opi'ra coinipiio rariiis lialjct, rnrnis.
•niis,
iii

non

ipsa spccies

sc

iniclligcrc

volnisse.

neinde solvii jnm ipM
sollicili

Jam cigu
,

iiiiia

noii ail
uii

lalia resiirrcctiiri sii-

qiKcsliunem,

quam

posseni ab co

audilorci

iirxscri|isii

ut

j

diidmii di.\crain, Doiuinus

cxquirere
qiiani
lilii

:

quia sullicitior ipsc dcinlcllcctu (iliornni,

evaiigctira lcciioiie (jii*

niodo rccilila

csl. JuJ;ci

sutil

dc verbis parcnliim. Subjungit ergo,

rnini

rcsiMTeciioiieni

(piidcni crcdcl»aiil carnis, scd
iii

cl dicil
tiia,

:

Ecce mysterium vobis dico. Quicsc:itcogiLilio

lalcm futuram

piilabaiil,

ca viia csset gcrcbanl
;

iii

rcsun-ciia

o hoino, quisquis cs. Caspcras cniin cogiiarc dc
Apostoli,

ciioiic, qiialcin inlioc s;tU'iilo
iialilcr raiit

aupic

car-

vcrbis

qnod caro hiimaiin non
et

icsiirgal,

cugilantcs

,

S;idduc;cis rcspondcre noii poie-

cuin audires, Caro
bii
:

sanguis reqnum Dei non

fotMer,<ir-

propoiicntibus

de

rcsiirrcctioiic

i]u;cstioiicm

sed |)ra'be

aurem

coiisi-qiicntibus verbis, ci
cogilalioiiis. Ec<f,
iiiqnil,

ciijiis crii

uxor

iniilicr, qiiaiii
,

scplcni IValres sibi siicuiiiisiini^^quc

rige

prxsunipiinnem
:

wyh«n

ccdciitcs lialMierunt
siio iiKirliio
riiiin

cuni

vcllct

rraiii

tlerium dico vobis
oiiiiifii

omnes quidem
Qiiid

resiirgeniHt, $cd

cx cjus nxore senien excilarc. Sadduc;i'i
,

iiiiiiiu(ii6tinur.

csl

lioc ?

Mulaiio qnippo

sccta cral <]u;t'dani Jud.coriiin
Jiid.ci

qu;V!

iion crc-

aui

iii

pcjiis esl,

aul in mcliua. Si crgo posiia esl miu»
(|ualis cril, ntruni in iiliipiid
:

deb;il lesurrcclionem.

ergo Sadduc.i'is islain
iKesiianics

lalio, ui

nondum vidoamiis
iii

iin.estioncm propuncnlibus nucliiaiilcs cl
ri>s|i«iidcre
<'i

mcliiis, aii

aliquid dclcrins

crgo

scqiialiir, el ipsa

uon polcrani
id esi,

,

qiiia

rcgniiiii

Dci a c:inic

exponat

;

qiiid

iiubis cst suspicari ?

Et forUssi-

hii-'

saiigninc,

iiicorruptioncm

a corrupiioiie
,

niaiia sii5|iicioiie labi in

errorcm

te

non

|icnniiiii iu

possideri possc arbilnibanlur. Veiiit Vcritas

iiilcr-

conjccluras luas apostolica aiicioriuis, ct lioc lii|U;de
ex|ioiiit
,

rogatiir a dcccpiis el dccrptoribiis Sadduc.Tis, propoiiitiir

ciijiismndi
dixisset,

miitntioncm velit

inlclligi.

Quid

illa

qu;cstia
,

<|ui<l

diccrcl

ct

Doiniiio. £t Dominus qiii scirct qund ncscicbamiis credcrc nos vcl-

ergo

?

Cum
et

Omnet
:

returgemut, iicu laiuen

omnes inimutabimur bonos
malos
;

video

omnes

restin^ccluros et
,

lct,

rcsjKindct aiiciorilate majesiaiis su;b qiiod crcci

sed qui immuiabuntur

videaniiis

;

ei

daimis. Apostoliis autcm etposiiii <|iiaiilum
cst
:

daium
Quid

hiiic iiiiclligarons niiitalioncm,

utrnm

in nielius
i.^ia

an io

quod, quantiiin possninu
?

,

iiiiell'gamus.
inqiiii
,

deleriiis sil fiitura. Si
in

enim malonim
iii

csi

inulalio,

crgo Doiiiinus Sadduccis
tcs

Emiiit,

iiou scicn-

pcjus

;

si aiitcin

bonoruin,

melius

eril.

/u a/otnim

ScrijUurns,

neque virlulnn Dei.

In resuneclione
;

nio, iuqiiit, in icIk oculi, in novissima luba. Canet

eiiini

neque nubunt, neque uxores diicunt

nrque

eiiini

Ivba, et morlui resurgent incorrupii, et iiot iminiUabiimir. Jain
cit,

incipiunl niori, sed erunl wqaaies

Angclis Dei. Ma^iia
?

ergo in mclius
:

rrit

ista

mutalio,

ciiin

di-

virtus Dci. Qiiare

non nubiint, nciiue nxorcs (iucunt
mori.
Ibi

Ei nos iinmutakiiuttr

scd

nondum expressum

cst

Qnia non

inci|iieiit

cnlni

surcessor,
ille

iibi

qiiaiitum exprinii oporluil, quousqtie corpus noslruin

ileccssor. Niilla crgo ibi Uilis cornipiio. Ei
iius

Domi-

coniRiulaiur in melius. Quid est ipsum mclius, noiiduiii dicluni cst.

por xialcs qnia

;ib inr;iiili;i

usque ad juvenliiicni cu-

Nam

ei

ab

in.fantia in
iii

adolesccnliani
iibi

riirrii,

cainis adliuc mortalis gcicbal subslanrcsiirrcvii
iii

Ciim mutatur, potcsl

dici

nielius

commulari,

liam
tiis

:

posicaquam
cst,
?

;ct:ite

in qiia scpulin

cisi iniiius inlirmi/m, adliuc

lamcn innrnium

et niLV-

niimi|uid

crciliintis
,

eum

(celo

sciie-

talec^t.

«ccre
lulit

Ergo

eriinl, inquil

ceqiiates

Anyelis Dei. Abs,

CAPLT
mus, quid.
Jcitts oculi.

XVII.

— 20.
iu
singiila

Celeritiis

Tesurrectioiiis.

Aio-

du nicdio snspicionein Jud.curum
:

rcrdlit

c:\-

Atomut
Krgo

rorporc.

Alomus

in lempore.

liiinuias S.i<lduca:oruin
•leiii

<piia Jiid.ci

crcdebanl

qiii-

diligeiilius

relracltiuiis. In

rcsurrccliiros iiioriiios, sed ad

i|ii;c

opcra rcsiiriiii|uit,

atoiiw, iiiquil.
inorliios
:

DirTicile vidctiir lioiniiiibus

rcsurgcru

gcrciit
.UiijcUs

cjrnalilcr scnticbaiil. Knnit ivquiiles,
Dci.
Aiidisti

sed niiriim csl qucniadiiioduin abiliilcril
ancipitcs
(lilliciiliaics

dc

virlulc
,

Dci

,

auili
,

cli.mi ilc
leiji.lis,
</t^

A|iustulii$ oiniies
lidcliuin. Dicis

de
:

curdibiis

Scripliiris.

Dc
snnt

resurreelione
sii

ii>qiiit

ii<iii

lu,

Non icsurgunt morlui
,

ego uon
,

quomodo
il:cin-i
:

ioiulus
/'.90

Domiiius

uU
,

iloijsen

rnbo,

suliim resurgcre inortuum dico
<|iiaiiia iion

scd lanla celerilale
Qiiaiiiii

Dcns Abralinm

Dciti Isaac, cl Dciia
{

coiicepliis el naius es.
iii

cniuiiiuira
-

JiiCiib ?

fioH esl ficus inorliinrum, sed vivorum

.U(i(.'/i.

csi ul rormclur hunio
i'.ir,

utero, ut pcrliciatiir, ul nasra

XVII,

2.'>

52.

el Liic.

\x, 27-r)8).
licsnrrcciio iid viltnn sinc cornictius
liiiii

ul iclaluni succcssione roliureiur? iNuiinpiid rorlu
:

C.APLT XVI.
ruinionc
Qii.id

I!).

sic rosiiri'ecluriisesi?iNan
iicsciiinl i|Miil sil
ijiioil

sodi/i aioino, inqiiit. Mulli

iliilulio

cnnii» in
di(

hoiiorum
:

jiK.jiiiii.

aloiiiiis.

Aloimis dicuis isla n.ni,
sccaii iion |Mitcsl.
lcin|Hiro. lu

cr^o

n'siirgaiiiiis,

csl

cl

(inoiiiani

ad

cst scclio

:

iro/iLei gr.e;<cqiioil

(«) Hccliiis furli! li';?iM'cliir : h.t<iii'j ihu-cnili, milos, vcl, fnierr^ cinnnilcr gcnciwiili ; uiil «iiiii Miircl, Liciti. tiil.,
y
,'iJO
.

Scd

ilicitiiratomiis in
si

curpore, dicilurin
loveiiiri
|i'i|i'sl

iijuri-.f «/iirrw//, i'.r iiiiw'i.i///i'r

j/r(i''i'iiii(f<

«

ciriiirc ilicilnr,

i|iiii|

qiinil qniileiii

,, ,

:, ,

162S
tli^idi
13111

SL[i.'.iO

CCCI.X».
caro resurgei
caro
et
,

I(ji6
ci quiu

non

pnsse p
ul
iii

riiiliclur,

coipiisculum

aliqiiiHl

iminuiaiiir ci nt

ii-.curriipia,

niiniUiim,

Alonius nuiein
js.ii

jam non liabcat ubi sccaii possil. tcinporc momenluin esl lirtvc.quoJ
dividatur. Vcrlii gralia,
ut
:

miigmt rcgnnm Dei non

possidibit.

Quod

ji

illamimmiilalioncm
ril, qiins tunc

in cis aliquis iniolligcrc
ille

voliic-

non

lial)el

ulii

poslapis

adhuc vivos

dies

invcniiiriis esi;
qiii aiiloiu

sinl eiiiini
osi
;

corda lardinra
ciiin in

cnperi; qiiod dico

ul qui

jam

morliii erant, rcsurgnnt,

adhiic

dividc

partcs, el parles ipsas

dividc in

viviint,

immutontur; ut eorom pcrsonain
ail,

siisropisse
;

tnpillos, lapillos qnideiii in

grana

,

vcluti suiil aroii.T,

credalur A|K»slolus, cura

Ei not inimuiiibimur
ill.i

rursusque ipsa arenx grana divide in minuiissiiiinin

eadcm lamcn
diiel

raiio conseqiicliir, qni.i
,

incorruplio

pulvcrom, doncc
liani,qualis
j.iin

si

possil pervcnias

ad

aliqiiani niiim-

ad onines uiique portincbit
incorniplionem,
el

eum

eorrnpiibile lioc in-

dividi noii polest. Ihoc est alonins In
sic inlclligiiur. Aiinus,

morlale

lioc

indiul inimorliilicsi
,

corporihus.

In

lempore vero

lalem.

Tunc

fiet

sernio qui scriplus
est
,

Absorpla at

^orbi gratia, dividitur in menses,
in dic3, dies

menses

dividiintHr

mortin
e*t,

viclorioni. Ul<i

mors, comenlio liia? ubi
aiiieni qiiod jnni nior-

adbuc

in

horas dividi possunt,

bora:

mors, aculciit luus? Corpus

adliMC in
qiijc

partes

hoiarum quasdam

prodiicliorcs

tale

nonest,

mn

prnpric
:

dicilur raio cl saitguis,

admiilimidivisioiies,qiioiisque venias ad l.inlum
,

qn.T lernna siint oorpora

sod rorpiis dicilur, qiiod
iili'in
:

temporis puncium, ct qnamdani monienii slillam
iit

jam
c<iro

rcelcstc dici

polosi.

Siciit

aposinliis cuin
oiiuiis, inqiiit,

per nnllam mnrul.im

prodiici possit, et ideo

jam

diccret

de carniuin

diirorcniia

A'oii

dividi

non possil

:

hxc

est

atomus
:

lcinporis. Dicebas
rcsnrgiiiii,

eadeni cmo

A lia

qiiidcm esl liomiiium, alia pecoruin,

crgo non rcsurgere moriiios
si'd laiila cclcritaie

non soliim

atiapisciiini,alia volucrum.aliasrpeuliuin. Va corporii,
iuqiiil,

resurgunt, ut in alomo teniporis

cmUslia

,

el

corpora terrcslria (ICor. xv. 39 tl

fiiiura sit

omniiim resurreciio inortuornm.

55). Nullo
vis

modo antom
dici

diceretcarncs cocleslcs

C.VPtlT XVIII.
lcin
,

— Ei cxponeiis
,

;

qnani-

tibi

aiomi ccleritacoiiliiiiio,

carnos pr.ssini

corpora, scd icrrcsiria. Omiiii
:

ciim dixissct
(ieri

in

atomo,

adjun.vil

cniin

raio
:

corpus
soluiii

esl
qiiia

non

nuicni

oninc

corpiis dicitur

qiianluin

possil actionis ac

moUis

in

aionio lcui-

caro caro

iion

coeleste corpus
,

non

poris,
111

Iit ietu

ocuti ait. Scivii onini

obscurc dixisse,
facilius inlelli-

,

sed ctiaiu qu:edam ipsa terresiria
ct
si

sicut ligna

aiomo, el planius dicere voluii quod
ictiis

ei lajjdes,

quid ejiismodi est. Eliani sic crgo
possiinl

gcrelur. Quid est

oculi?

Non
:

qiio

palpcbris
dioit
(n).

caro cl saiiguis rogniiin Dei pns^idcre noii
qtiia rcsurgciis

claudiuius oculum
oculi

vel

aperimus

sed icuini

caro

iii

lalc

cnrpus commutabiiur, iu

cmissioncm radiorum ad aliquid cernenduin
eiiini ui

qiio

jam non

erit inorlalis

corrnpiio,et pruplerca itcc

Mox

conjcceris aspccliim

,

cmissus

radiiis in

cariiisel sangiiinis

nomen.
eirea teriinrog:iiiiuc

roelum pcrvenit, ubi solcm ct lunam

el siellas ei si-

CAPUT
vos
lur
;

XIX.

— 22. Error qiiorumdnm
Sed inlendite,

dcra contiiemnr, lani inimenso iniervallo a tcrra scparila. Tubaiii vcro novissimnm,
dicil.

tem remrreclionis.
noii csl res

fraires,

signum novissimum
el

pani pendenda

,

dc

fide nnstra agi,

Canet enim, inquit, tubn,
nos

mortui resurgeiil
uliijue

:

cui iion

lam a Pagaiiis caveiidiim cst

qnaiii

a

iiicorrHpii, et

immuiabimur. Nus

Gdcks
iu

quibiisdam pervcrsij, qui sc Clirisiianos dici ei vidori
volunt.

dixit, ct priores rcsurgeiitcs
illa miil;iiio,

ad vilam xternam. Rign
aique sanctorum cst
,

Non

Ciiim docrant ctiam sub .^posloiis

,

qiii

quia piornni

dicerent rcsurrcctioncm jam factam

csse, ci lide.n
Qiii

inelius cril,

non

in dcteriiis.
qu/ilis erit.

quorumdam
el morlntilatis

pervcrtcrent
iiiqnil
,

,

dc quibiis Aposiulus,

21. Immulatio sanctonm in resurreellone

circa verilalem,

erraverunl, dicenlct
et

retuirt-

Caro

et

sanguis proprie corruplionis
(|U:l-

no-

ctiunem
runt
(II

jaiii

{nclam esse
ii,

;

fidem quorumdiiiH siibverteauli-in vuoat (|uod nuii ail
scil
,

mina. Sed
ait,

esi isla mulaiio? quid esl iilud

quoU
Caro

Tim.

iS).

Non
;

/mmu/«6imur.' Species
corriipiio, proplcr id

amiliitiir qtix nuiiG est

A

veriUile abcrravcrunt

ciicn

vcriialem. noii
lolliiur, cl iinn
,

an sola
el

quod diclum

csi,

tamcn

veiiialein tonucrunt.

Morscrgo

languis regnum Dei possidere non pofsunl ; neqne cor
lioercdilale possidebil ?

cril qiioilam

mndo
(II

:

sicut Apostolus nit
l).

Absorbebiiur

ruplio ineorruplionem

Quod ne
oiimes
iie

vwriale a vila

Cor. v,

Sic eniin dicluin cst ol
(I

nuditorem inovercl
ciionein
,

.id

desper.indam carnis rcsiirrc:

de noinino, quia deglutivit inoriem

Pelr.

iii,

32).

subjcoit
,

,

Ecce niysierium vobis dico

resurgenitts

sed iion einues iinmulabiinur. Et
in pejus

pu •

Non enim quasi rccoillt mors habens aliqnaiii subslaiiliam suam sed iii ipso corpnre ubi crat, csse
:

laremus immulationcm
inqiiit, imnmittbiiimr.

fuuiram
iii

:

cl iios,

desiiiel, ut

spcciem videas,

spcciciii lcneas, qii.Tra^
,

Reslal ergo

dicat qualis im-

rorriiptionein ct mortaliialcm
cessit eigo aliqno corru|ilio?

ct noii invcnias- Diii:

miitatio ruturasit. 0;.'or<i;ifRii;i.%o<;c«rrupii6i<<:, inquil,

Nun

sed

ibi

iiilerem-

induere incorruplioncm,
litaUin. Si cnrrupiibile

el

moriatc

lioc iiiduere

immorla-

pla esl

,

ibi

absorpia
lioc

cst.

Proptcrea cuin dixisset
et

hoc induclur incorruplione
;

Oporlet corruplibile
Uile
lioc

induere incorrupliuntni,
:

mor-

cl morl;ilc lioc iiiductur imniorialiiaie

jain

non

erit

immortaliiaUjn induere

lunc

fiet,

inqnil

corMipiibilis caro. Si ergo

non

cril corruptibilis c;iro,

scrino qui siriiiiiis esl,

Absorpla

est

mors

in viclorium.
,

fessabit

nomen

cornipiioiiis in

carne ci sanguiiic,

Vhi

csi,

mors, conleniio lua ? ubi
ail, Discessil

est, niors

aculeut
;

cessabit ciiam noinen propriuin cainis et sanguiiiis;

tiius?

Et non

mors

in

vicloriain

scl

,

quia

niort:ilitalis

sunt

isia

nnmiiia. El
10.

si ila

csi, cl

Absorpta

cst inors

in

vicloriani.

Quoinodo ergo

illi

(fl) ^jilo siiira,

scrm. 277,

cirra ^criiatcni

'-an.

abena^cruiii? Qnia rtram dixerutii

,

;:

,,

16«T

6.

ALGUSriNI ECISCUPI
commemuravi, Si
et

IG2B
consurrcxisiis

resiimcdoiictii iiinm, scd aliain nogaveruiit.

cma

.Christo

,

q'i<e

CAPUT \X.— ^3
iii

Rcsunectilj duplcx, in spirilu

sur$um sunt
clionem

quasrile.

Ad corpnralem aulem
Sed

rcsiirre-

corpore.

Carpora iinpioruin qualia rciurgenl.
scciiiKliiin
iii

Eit

portiiiet qiiod miiic dicit

Apostolu<, qni lalefn
dicit aliquis,

cniiii
<|iii

rcsiirrcciio

fulem

,

in

qua omiiis
benc reNara

sibi qii:cstionoin

proposucrat
?

:

qno.'

creilit,

resiir^ii

spinlii.

Elenim

ille

nwdo resurgunl morlui
ccssit

quo aulcm corpore
in

veiiient

«iirget in cor|ior,', i[M priiiin rcsiirrcxil in spirilii.
qiii aiiiea
iii

Agcbal ergo dc resuiTociione corporis,

qua prKergo
ait
,

S|iii

iln |i<r fidein iioii

rcsurrexcrinl, non
iii

Dominus Ecclfsiani suain
corrupiibile hoc

:

dc

tuic

ad

lllain

coniiuuiaiioiiem resurgenl
et absorbcbiliir

corpore
,

,

ubi

Oporict

indiiere incorruptionem

ei

assiimelur

omnis corruplio
Nain inlcgra

sed ad
ct

murlalc hoc inditere iiniiiorluliiatem. Propler illud dixerat
,

i|iiod

lllam poe inlrm

inlfgriialcm.
iiiliil

criiiit

Caro

el

sanguis rcgnum Dei non possidebil.
alio loco nperlis&imc ipsius apostoli

tdrpora
«C(l

iiiipi.irum,

c.\

eis

immiiiulum appari;bit

Il:ibemus

autcm

ad pcenam

eril iiilegritas corporis, et

quxdam,

ut

Pauli testimonium de rcsurrecliouc

secundum
vcl

spiri-

iiadicam,qun!ilam fnmitas corporis, corruplibills firniiias
:

tum
fuit

,

el

de resurreclione sccundiim carnom. Corpiis
esi

quia nbi d.ilor esse poicril, iion potestdici non
;

cnim mort.ile, quod animatum
,

nnimatum
:

«^se corniplio
doloribiis,
|ilioiiem

qiiamvis noii deficial

illa

inlirmitas in

caro dicilur. Sic crgo Apostidns loquitur
,

Si
eit

ne dnlor ipse moriatur.

Nam

ipsniii

corru-

aiitem Christus in vobis

corpns quidem mortuum

nominc vennis propbulice signilicalam non iiicongnie creditur, ei ipsura dolorem nomine iguis. Sed
In
qiiia

propler peccntum
liam.

,

spiritus

autem

vita est propter jiisti-

Eccc jam rosurrectio
:

spirilus

per juslitiam
sit ctiain

fcu ta

limiitas
,

Unla

erit, nt

ncc doloiibus cedat
in

iiilclligilur

vide nlriim spcranda

corporis

mortcm
,

iicc'ad incorruptioncm,
;

qua nullus

rcsurrectio.
iiiortale,
iii

Mortale

eiiiin
;

corpus

notiiit

appcllaro

«lolor esl

commuleiur

propicrea sic scripium est,
et ignii

scd

mnriuum

ct

tamen hoc sc

signillcasso
,

Vermit eorum non morietur,

eorum

iion exslin-

consequentibiis aperit. Scquitiir itaquc

et dicit
,

:

ijuelur{hai. lxvi. 21; A/nrc. tx, 43, 15).

Commulalio
erit.

Si ergo spiritus ejus qui suscilavit
bilai in vobis
;

Jcsum a mortuis

ha-

vcro

qiirc

corriiptioncm
qui
:

iioii

liabcbil

,

sanclorum

qui susciiavit

Dominum noslrum Jesum ,

Illoruin ergocril,

modo

hMlieiil

resurreclioiicm

vivificabil el morlaiia

corpora veslra pcr habitanlem Spi-

spiritiisper fidein
sliilus,

de

qiia resurrcctionc dicit

Apo-

ritum ejus in vobis {Rom. vui, 10, H). Quaproptor
illi

Si aulcm resuriexi$lis

cum

Cliristo, qute

sursum

circa veritatem aberravcnml

uml
tnim
Deo.

quariie, ubi Christus est in dexlera Dei sedens

surrectionem. Si enim omni
vcriliUe abcrraicnt
,

, unam negaveruni romodo eani negarent, a

/luaisursuni swil sapite, non
esiis, et tiia

qnxsuper terram.

ilorlui
in

non

circa vcrilatem.
,

Quia vero

vestra abscondiia est

cum

Cliristo

circa veriialem aberraverunt

confessi sunt

unam

,

qtut

Quomndu morimur sccundum
:

spiritum, ct repostea

secuiidiim spirilura

fit

;

negaverunt autcn) alteram

surgimus secundum spiritum

sic

inorimur

qu.x per carnis resiirrectioncm tperalur, dicenla rtsurrcctionein
ut illam

iecundiim cariiem, ct resnrgimus sccundum
St;cniidum spiriium raors est, non crcdere
crodebal, non
facere niala quae

camem. vana qux

jam facijm esse : q.uod iiisi iia dicerent, qux in corpore lutura est credi et spcrarl
Fidem
quoritin-

faciebai. Scci iidiim

proliibercnt, non de his dicereiur,

f piriium rcsurrectioesl crcdere salubria qnae non cre-

dmn

subveriunl.

dobai, ct facere bona ipix non facicbal. Qui tcrrcDa
idola et figmcnia deos putabat,

C.APUT XXII.
fidein.

— 25. Amba' resnrreclioim
srcundum spiritum
,

tn

Cvonfit

unam Deum

cognovit,

gelio. Resurrectio

qnce nunc

pir

iu emncrcdidit,rooriuuscst in idololalria, rcsurrcxit

Scd audite jam maiiifeslissinuim lcstimMuuni
Domini
in

in (ide christiaiia. Ebriosus ciat, sobrius est;
luiis ost

morab

ipsius

Evaugelio secundum Joannem
,

,

uno

ab

ebriet.iic, resurrcxit in sobriciale. Sic

luco amb.is resurreclionos

ct

qux socundum

splrituni
fuiiira

iimnibus malis operibus

cum

recedilur, inors qu:«-

inodo
est,

lii

,

ct

qnx

seciindiim
,

carncm posiea

Jam

fil iii

anima

,

et in ejus bonis opcribus rcsurgil.

ita

dcclarantem

nt oninino dubitare

non possil,

Moriificale, iiiquit Aposlolus,

wmfrra
inquit

veslra qua; sunt
,

qui qiioqiio inndo chrisiiaiium sedicit, et evangolic:tt
aiicioritaii

»uper terram

,

inmiiindiiiam
,

,

perturbalionem
,

concu-

subjectus csl

;

ut nullus adilus caiuinnia-

liisceniiam maUini

ei

uvariliam
,

,

qute esl idolo-

toribus restct, ct quisi per lidem christianaro votentibus everiere Christianos, inserendo veneiia sua, ui

tuin scrviliis (Coloss. in

1-5).

Mortificalis ergo istis

iBeuibris

,

rosnrgimus

iii

bonis

qux

sunt

istis

contra-

occidant animas infirmorum. Sod ei ipso codice au>
dite.

ria; in saiiciiiate, in tianqiiillitate, in chaiitaie, in

Proptorea eniui noa Liiitum dispulatnris

,

sc<l

elcemosynis. dura

Quomudo aulem
pr.wcssura
qii.n

prx'ccdit

mors sccun-

ciiam leoioris fungor onicio, uisormo
ctjriiiii

isic iiosiur saii,

spirilmn,
:

rcsurreclioneiu qiix est
est raors

secundum

Scriplurarum aucloriiaie fulciatur

uun
sl

liit-

spiritum

sic

secnndum carnem,

nianis suspicionibus sujier ai^eiiaiu xdiiicelur,

furlO

resurreciionein

fnlura esi

secnndum carnem.

aliipiidnon memoriluroccurreril. Audiie ergo Evait(«-j
liiiin

CAPUT XXI.— 21.

r«ii»ioma dedupliciresurrcriio-

scoiiiidum Joaiini'm. Doniimis loqnilur
dico
ei

;

.Iiii^k

,|

ne ex Aposlulo. Uir.imque crgo novcriinus, el spiriina-

ninen
<•(

vvbis
qiii

,

quiit

qui
,

kerium

lucuiii
;

um/itl
$1 in

lemetcorporalem.Adspiritualom pertinel qnoJdiciiini
ist
,

crcdil

misil
,

mc

hubcl vitam xlerniun
[ecit

Surje
:

,

qui dormit

;

el exiiiT^e

a

nioriuis

(

tphe>.
/iix
.liile

judiciHitt iion venit
liim.
t;
'

tcd Iransitum
,

• iiwr(« i» ri«
htra,
; rt

1, 14)

et illild,
fii

Omi
i\
,

i(^(Ji'/>ini( iii
-?.)

«/«/"id »ioi7i»

Aiuen
jucr.itu

,

anun
mortni

dico vobis

qiiia veMil

et luiiil

crm

c:.l

{hai.

:

Ct illiid {\no<\

pauio

,

iiudieiii lui

cm

titii Pci

qui i4M«

, ;

, : ;

<619
ilurinl,
ifiso
,

SEllMO CCCLXIl.
viiHi
I.

fS30
siinl rcsiirreciiirji
iti

Siciit
ei

cnim Paler

tiabel

vilam in

scr)iet;

qiiornm Padavcra in nionumcntis
iilriino

lic

dMit

Filio vitnm liaherc in seineiipso
,

ci

sncnli. Ilic ergo
rcsiiriectio
,

itt i}I:i

in fine spor.irelur corait
,

poieilttlem italit ei et jhdicium facerc
nis est. Nolile inrniii livc
qiii in
,

qnia

filius

Homi-

porum
sunt
,

Omnes
et

,

qui in

monumenns
ti-

quia

veiiil liora,

in

qua omnes
:

audicnt vocem ejits,
,

proccdent. Ilcin snpcrius,

moiiumenlo sunt
bona [ecerunl
,

,

audient vocein ejus

et
;

proce-

Avdienl

inqnit

,

voccm

Filii

Dci

;

ct

qui uu<lierinl
;

,

dent

qiii

in resiirreclionem vila;

qui vcro

vciU. Qiiid

opus erai addere, Qui audicrint
,

cuiii
;

posniiti

mala egeiunt,

in resurrectionem judicii (]oan.
al>

v, 24-

scl iia dici

Audicnt voccm

Filit

Dei. el vivent

59). Aibilror qiiidcm miilios inlelligcre
iniiio in lioc

Ipso Do-

quia de

liis

diceb;it qiii scriindiim

mentis erroreiii
et

loco ulran)(|iie resurreflioncm, etsccun,

moriui simt, qnorum multi audiiini
id est,

non

aiidiuiit,

duin spiriium per fidcm
illaro

el sccuiidum

carncm, per

non obiemperant

,

non

rtcilvinl? Q:ii
,

vcio
,

sii:

iiulissiiiiam lub.-im dislincie

nperleque dccl.ira-

audiunt, quoniodo volebat audiri
linbet
vciit.

cuni dicerot
;

Qni

lain.

Taincn h:cc e.idem verba diligenicr considereoniniims aiidienlibus maiiircsliim
sit.

anres audiendi

,

audiat {Luc. vin, 8)
,

ipsi ^iriiviiJ
iit

iiius, ut

Anien

Aoilicnt ergo mnlti

scd

ijui

aiidierint

,

amen
ei

dico vebis, quia qui verbuin

meum
;

audit
et in

el ercdit

id cst, qui crcdidcrint. N:iin qiii sic atulicnt

,

nou
ad

qui misit

me

,

liabet vitain

(elernam

judiciuni

crcdant, non vivenl

:

unde apparcl dc
:

qiia

mnrle, ct

nnn

vcnitu ^sed Iransilum fccit

a morle
qii:v!

in vitam.
(il

Secunfi-

de

qiia vita

eo loco diTcrit

dc morlc

scilicct qii:c
;

dum spintum
dem. Sod ne
luiige ruliira sil

resurrcclio esl,
ila
;

inodo pcr
qiiasi
,

solos nialos pcrlinel, eo ipFoqiio mali

stiiil

cl

de vita
fiiint.

proposila videre'.ur

,

adliuc

qua; ad solos bonos periinet

,

eo ipso qno boni

quauquam non
;

dixeril

Transilurus

CAPUT XXIV.
cein ejiis, et

Ilic

aulcm, ubi sccunduin corprocedcni.

cst a

morte
:

iu

viinm

sed

,

transilum fccit a morte in

pora resurrectoros pronuniiat, non ait, Audient voqiii aiidieriiit,

vitam

tamcn ne veibo

pnclcrili leinporis figiiraic

Omnes

eniin

iisus vidcrclur, sicut cst,

Foderunl manus meas

el

pe-

iKivissiinam tubani aiidient, el pioccd-nt, qiiia on;iicS

des (Psal. xxi

,

17)

,

qiiod

adhuc fuliirum prxiiunlia:

resurgemiis. Sed qnia non onincs iinniuiabiiiiitr, seqitiliir

baiiir; scqniiur, cl

huc ipsuni plnnius cxplicat

Amen,

et dicit
i/i(i

,

Qiii

hona fecernnl
,

,

iii

rf.stirr«r(ii)n«n

amen
vivent.
liuc

dico

vobis

,

inquit, quia venil liora et nunc esl
Filii

riliv;

tero mala egertmt
iiaqiie ubi
,

in

resurrcclionem judicii.

quando morlui audient vocein

Dci

;

elqiiiaudicrinl,
;

Snperius
viviscilur
iil

pcr fidem sccundiim spiritum reoinncs rcviviscunl

Quod supra
,

dixil

,

Trausiit a morte in viUiiH
iie illud
,

ad

eamdcm sorlcm
dislribualur
iii

nuiic dicit
iii

vivent.

Scd

quod

ait

,

Venit

vila

eonim non
,

beatiludinem et mi-

liorii,

fiiicm sx'culi spcrarctur
;

quaiido eliam cor,

scriam
ideo
Qiii

ge<l

ad bonain parieni omnes periincant. Et
,

pnriim resurrcciio fuiura esi

addidil
;

et

nunc

est.
,

ciira dixisset

Qtii audieriiti
in

,

vivent
;

;

nnn

adji-cii,

Nnn
ei

ciiiiii

ait

lantum

,

Venit horn

sed

,

Venit liora
,

bona egerunl,
,

viiam .Eternam

qiii

vero mala

iiunc est. Qiii

autcm

audieriiit lianc vorein
sigiii(ic;ivit,

vivenl

egcruiit

in

pocnam a^ternam. Hoc

eniin

ipsnm quod

ftcilicel viia qiiani
iit

superius

dicens, Trans-

diclum

cst, titent, in

bono tantummodo
,

accipi voluil
fecit

a

morte ad
judicii

vituin. Ilic

crgo ens significavit qui ad
;

siciii etiain

supcrius

Transitum, inquit,
;

a morte
fideii!

pcenam

non

pertiiienl

quia pra-veniunt ju.1

nrf

lilam

;

nec dixil ad quini vitam
,

quia per

a

diciuin fide siia, ct transituni faciuiit

mortc ad vitam.

iiiorte

reviviscere

non potest esse mila
Audiont voccm cjus

vita.

Ilic

C.\PUT XXIll.
fiitura.

2.3.

Resurreciio secundum carnein

autcm primo non
bono
qiio

,

ct

viveiii

Reslat ergo ui judicium fuluruiu osteiid:it in:

ipsnm enim, virenl, per lotam isiam
inteltigi vnluit
:

lectioneiii in
el

icr

bonos et nialos

quia

liic

boiios laiitum
,

nioravit ad pra;sentem rcsurrcciioiieni

commer quc seciinquia
fi-

scd dixi»

,

audient,

procedcnt„
>niiii

verbo

significavit

corporalem mniiim coip
qiiia

diim spirilum est, pertinere. Sequitur iiaquc, et ditit
,

de locis sepuUuranim suarum. Sed

procederc da
:

Et polestalem dedil
hominis
est.

ei el

judicium facere

,

innnnmenti^ n»D omiiibus ad bonuin
inquit
,

erit

Qui bona

,

lius

Iiisiiiuavtt
:

secuiidiim quid acccpeiit
iiii|uit,
,

fccerant

,

in

resmrectionem
iiilclligi

vila: ;
:

cliani liiu

poieslatem judicii iNam sccundiim
ciim
1'aii'e

quia

filius,

hominis

est.

vilam ia boiio tanlum
egiTunt
sciliccl
,

voluit

qui vero

mala

id

quod

Filius Dci csi

scmpiicrnam
sit
,

inqiitt

,

in

resurrecliottem /uiiiot/, juditiuiii

habet pulcsiaicni.
,

Jam quomodo
:

futu-

pro [xiena posuit.

rnin jiidiciuiii

coiiscqiienler exponii
,

Nolile

inquit,

CAPUT XXV. —27.
rvw

0«a/e

<:i>iT«s.

etqualissanctO'

mirari hoc

,

quiu vcnil hura
,

in

qua oinnes qui
:

in iiiunu-

vila post Teturrectianem.

Jam

orgo, fratres, ne-

nienlis snnl

aiulient vocemejiis

el
;

proccdent qui bona
qui vero mala ege-

nto qu:rrai peiTersa subiilitate ciijusmodi fignra crit

fecerunt

,

iii

rcsurrcclionem

vitoe

corporum
tum,

in

rcsurrcclione

morluorum,

(|iianla st:icit tibi

ruiil, in resurrecliunein judicii. Supciiiis
Vi;/ii(

cum
Iioia

divisset,

qiialis

motas, qualis incessus. Suf.
liia

quod
appa-

hora

;

adjccit
,

,

ct

nunc

esl

:

iie illa

pr:Pnun-

r(5Surgit
ruit, in

cnro

iu ca spocie,

iii

qiia noiiiiinis

liata

pularclur

qua

in fiiie s:i;eiili fulura cst

corpo-

hominis ulique specic. Sed noli propierspe-

rum
lijji,

resurreriio. Ilic crgo quia ipsam volebat iiitelciiiii

ciein tiinere

corruplioncm

:

si

enim non

timiicris coret

dixisset
siipcriiis

,

Venit hora

;

iion adjecit

,

et niinc
Filii

rupiionem,

iion liiiicbis et

illam sciilcniiain, Caro
:

eti.
I)ei
,

Ilem

nniriuos dixit audire voceni

simguis reqnnm

Deinon
,

possidcbil

nec iiicides

iii

la-

nionunicnloriini nuleiii nullain comincmoraliu:

qHeuiM Sadduccorum

qucm

proptcrca noii

p(i=s;s

iiuni fecit

ut disiingiieicmiis

moriuos per mcntis erfidctn

eviiare, qiiia putas ad lioc resurgoie hoiuines, iiiducaiit

furein qui rcsiirguni

modo pcr

ab

eis nioriiiis

uxorcs, ei genercnt Gli«s, ei

ag

ui ojwia

vi-

;

:

m\
\je
II

8 AIOISTI.NI Li'ibcoPi
lioiiii-

k:3
higciiloiii?

alorhilis. Sl i|UXTi» i|Uiill» oril vita, qui>
hftu

cnnsolando

Magiia oiiera, plena niisori-

potfrit

cvplicaro? Vila cril Angeloruin.
\iig<'loruin,

ror(li:e, |ilona l.iuilis ct grati:e.

Sed lee

ipsa

ilii

crtiiit:

iluiruiiii|iie libi pnliieril ostoiiilcp; «iuiii

qiiia

npem

iiiisoneordix nceessil:is iniscri:e cnmp:i-

oslPiiJel vilani coriiin
i;.'lis.

;

q>ii:i

x'i|U.ilfS

rmuri crunt An-

ravil.

Qiicm pnscis, ubi ncmo csuril?Ciii potiim dat,

Si

.iiiteiu
;

Angelurum
iie

viui o<'C>ilia fsl,iieiiio

nbi iictuo siitl?

An

vesiiliinis es

itndnin,

iibi

uinnes

<|ii:eril
iil

niiiplius

prr cirureiii nuii pcrveiiiat aj
sibi

ipsa iinmi>rl:ililale veslili suiil? Auilisli
luiiie:is

paitlo

ante

i|iiod i|u.vril,

scd ad quod
i|u.rril,

ipsc coiifinvcril.

sanclorutn, loqiienie Apustolo, Oporlel corru-

IV.i
vi.i
'f

popcre enim

ct

festinaiis qiia>rii.

Tu

in

plible hoc induere incorruplionem. Ubi iitdnorc soiial,
iiidumeiiiiim iiniicai. tloc
dil,

anibul.i; vcnics

ad

|ialriaiii, si iioii

descras viam.

indumcnlum Adam perdi-

cneic ergo Cliristiim, fratres, teiielc lidcm, leiicle
:

ul pelles .ii-ciperrl.

An

peregriniim sitsceptiiriis

viam

i|is:i
Iii

vos penluoel ad
illo rniiii
iii

id i|UU(l

viderc luodo

iioii

cs, nbi
liis,

onmes

in patria

sua vivunt? i£grolo$ visiu-

|iiii<-siis.

e^ijiitc

aiipariiit qiiod

spereliir

ulii

oinncs cadem incnrrupiionis (irmitate vige-

in incniliris;

i!!o

rniidanienlo dciiionsiniluin esl
ul
poslc:! pcrfici:Uiir

bitnl? Mortuitin seiittltnrus, obi seiupcr vivunt? Lili-

qiiod

iii

niisir.i
:

:rt'iliceliir lide,
ciiiii

gnnte» concnrilaiiirus,
slos ciuisolaltiriis,
ulii

tibi ninttia

in

paee suitt? Tii-

in specie

nc forie

piilaiis

vus cirnoic, appai'c:il
quasi essc quod

onines in n-teruuiu gaudcliunt?

vubis aliqnid per iinnginem
iioii e(.t,

f:ils:ini

Quia ergn

ces.sabiiut

^unul miscrix', ccssabunt bxc

el diinissa

vi.i

in crroreni devielis, ei

ad padiicit

opera misericordi.T'.

iri:iin

qiin diicil

vi:i,

id

cst,

ad spcciciu quu

(ides,

noii pcrveiiialis.

reiurrcclioiicm.

CAPliT XX VIII. \mcn
Quid crgo

— 29. Qna:
ct

cril

bcalorum aeiio poU
lola aclio nostra

MlclHia
ngetur
?

cril

tVPLTXWI. —28.
rnriiit
oi>ciibiis

VUa
et

timitit AiigelonnH eril,
iiiiligenliie.

tiue twdio.
rilius
lilttd

ibi ibi

Nonuc jam

dixi, fa-

comiprwnis

Sdblmluni

me
scio,

diccre quid
rr.-itrcs.

non

cril,

qnam

quid ibieritT

pirpeluuni. Misericordite opera
<}aoiiiudo viviml Angcli
t

ciir i6i

ituUa crunl. Diees,

iptod

nnn suinus dnrmilaiuri vasiibsidiiim defoclionis da-

Suflieil libi srirc lioe,

quod

raiido, qiiia ct ipsc

somnus

iion rorruplibiliier viviint. Faciliiis
dici ijuid
ibi

eiiim
ibi

tlbi

poteiit

tus est niiimn\ Qiiippc inlcnlioncm pci|)eiuani innrkilcs
nisi

non

cril,

quani

qiiid

erit.

Possuin

scnsus agiiaiiiein iion
sensilms consopiiis ad

ferret

frigile

corpus,

cniiii ci ego, fiatros inei, breviiiT vobis percurrcre

enmdem
;

ngiinlioneni fo-

qiixd.iin qii:c ibi

non crunl

:

ei

boc propicrca posqii.-c ibi

retid:iin rcpaniroitir ipsa frngilitas

cl queninJinoduni
vi-

suni, qiiia isla cxperli suinus, ct noviinus ca
iioii
li.

cx inoric innovatio fulura est, sic nunc cx soiitno
giltlio ncret. Ibi

enini. Quid aiitem ibi crit nondiira siinuis exper:

ergo non

eril.

Ubi cniin

noii csi
tnl>-

Per /idem euiin ambulamut, Honduiu per sptciem
imiiiik
rt 7}.
iilii
iii

mors, nee imago mortiseril. Nec lamcn cuiquain
rcpat

^umndiu
Cor. T, 6
reni,

corpore, pcregrinamur a Doiiiiiio
ibi
;

limnr t:vdinruin

(II

,

cuni ei dicilur qnod

setii|M'r

Quid ergo

non

erii? Ducei-e uxoibi
:

vigilnbii, ct

non ngelaliquid. Possum diccrc,
sil,
:

dquo-

ul

prop.igenlur

qnia non csi

inors

roodo qiiidcm futuriim
:

nnn

possiini diccrc, quia

iion ibi crit crcscerf, ipiia

uec senesccre
:

non

crit

ncc videre nJliuc possum

tamen aliquid non impnibi

rofertio,

(|iiia

ncc defeclio
;

niui

ibi

crui:l

npgoli'.i,

denler dico, quia dc Seripluris dico, qu:e
nciio
n.^^sira.

orit

quia ncc iiHiigeutia

ncc ipsa laudabilia opcra homi-

Tota aclio

nn.strn,

Amen

et Albliiin cril.
el g:ivisi

nuni
Ins

iniioreiiliiini,

iitijiis

vii:c.

qux cogit opcrari egesias el nece^siNon eniin dico t:iiiluniuiodu nnn ibi fu-

Quid
eslis.

dicilis, fi^alrcs?

Videu quod

ai:ditis

Sed

iiul lc

ilcrum caniali cogit:iiionc contristari,

|i:ra

opcra laironum aut feneruluruin, sed ipsa quoe in-

qiii:i si

forlc ali(|uis vcstruni steterii el di\cril (piiilict Alloluia,
t:edio niatceseei,
l.iccre j:im videl
:

nnceiilcs liflminesoperanturproplcr indigcniiam sub"

die,

Amen

el

in

ipsis

levaiidaruni

bumanarum

neecssiialun),iionibicrunt.
eril

vocibus dormilabil, el

el pr>p:erca

CAPUT
a

XXVII.

— Sabbatum
Quies
eril

pulct sibi esse nspornabilcm vitam, el nou dcsiJera-

perpcluuni. quoJ

bilem, diccntes vobismelipsis

:

Anien et

.'Mloliiia

Juda'is colcbratiir tcmporalitcr, a nobis
inlelligitiir.

autem

seni-

in

a-iernum
plio:iri
liir,
tt-ni

iiieOabilis,

qux ex-

pcr dicluri

suiniis, quis

durabitT Dicam crgo,

si |io-

tcro, qu::ttlnin
niiii

pulcro.Non sonistrnnseunlibitsdicemus
aoiiui.

pniest; sed, ul divi, utciimque explica(pia; ibi

ciim diciinlur

non erunt. Ad
spirilualiter

Anien ct Alloluia, sed afToclu
ill:im qiiie-

Qnid
:

c.sl

euim

Ameii?
ita

qiiid

.\lleluia?

Amen,

est

veruin

Allc'uia,

loudinius, ad ill.un

regeneraniur.
lauibite Dentn.

Snui enim nd
tii

Qnin crgo Dens vcritas rst incoinnin-

labores carnalilcr n:isoiiuur,
:

ad
l:ibilis,

sine defoetu, sine prnvertu, sine deirimeiiio,

qiiieiem spiriuialiter rena^eiiuiir

elaniantc

illo,

Vesiiie

aiigmeiilo, sine alicujns falsitalisinoliiiaiiom'(a),

e i:d ine, oinnes qni laborniis el onerali eslis, ci cgo

per|)etua, el slabilis, el

scm|ier iurorruptibilis main

reficiam
liic

vos (ilallli. xi, 28). Ilic pascil,

ibi pcrlitil

:

neiis
piuini:lil, ibi
iii

;

b.i:c

niiicm qu:c ngintns

creniura et in

i.'il.i

reddil

:

liic sigiiilie:il, ibi

cxpriiuit.

Cuiii niitcm

ill.i

beaiiiiidlnc et spiritu ct
ist:i

corporc

vila, velut ligiir.c

sunl reruni pcr sigiiilicniiones
in qiiihiis aiubiilamtis |>er

mr-

peifeeii snlviqiie fiierinnis,
n<'C illa ibi eruiit, lius

negoiia noii eriinl
iii

poriim, cl qmrd.im

lidem

qu c bic laudanliir

liunis opori-

cum
longo

viJoriinus racio

ad faciem quod nunc videmut
tiii,

Chrlsiianoriim. Quis cniin iion laudatiir cbriiiiiaporrigi-ndo pancin csuriomi |ioiumquc
,

por S|vriiltim in :)'ni|;maie (lCor.
nlio
el
ineff.ibirtlcr

lii, lunc

alio

afTts-iii

dioeniU'^,

Ve-

'lus

siiieiili

,

vesiieiidu nnduin. siiscipicndo pcrcgrinuiu

pacindu

vieliuscumMi>rol,H r.nt., vooaiiuluin ap; nnio r:'Uj ontlot
(i/)
I

p. 5!6, m<^i»..livVta>, riUod

lerlin»
i

parU eniinKM-aiio^iu

''^gio^uui, Msiiiatidu .rgr';luiu, scpv'lioiidu

iniiiliiuiit.

ii.iittue ^oipiontis,

til

oM,

l.'i

o

hpii i.a.

u

1035
ruiii c>l; cl

SRMO
cum
:

CCCLXIII.
vacabitiir. Qiian.bi

\ty,

liuc ilicemus, Aiiicii uli(|ue (licciiiiis,

rulcm sumine

vacabiliir, nisi

ci.iii

sij

iiisatiabili salicuiio.

Quia

ciiiin iioii

deci

it .iliqi'i>li

transieriiil lciiipnrr. labori.jsa, lein|ior;i ncccsbilaiiiiii.

Idco salielas

qiiia

vcio illud qnod
si

iinii

Jecrit

sem-

qiiibus

niodo obsdicli

siiniiis,

qiianidiu

lcrra paiit

pcr

dclccl;il)il,

idcoquxdam,
Qiiain crgo
in-aiiiliili

dici |iolcsi, iiis.ilialii'

bomini peccaiorl spinas
lus
S!M

cl liibiilos, ul in siidorc vuisiuiiii ?

lis salitilas ciit.

insatiubililcr
,

sallabcris

mandiicct pancin
li<iiiiiiiis

Tcni|oribus

cr.o

veriiatc,

tam

vcrilaie diccs

Aincn. Jain
vidii,
ii,

terrciii

oiimi ex parie traiis;iciis, et die n;--

qualc cst quis poiest dicere, quod oculus iwn
nec ntiris audivit, nec
iii

lcsiis liomiiiis

oiiiiii

cx

p;irle pcificio,
Fiiiii;i

buinmc ^idrciiiin coiriiiioii

corhominisiiscendil

(I

Cor.

9j?

bimus;quia suniine vacjbimus.
eril proptcr qiiod

Qiiia iiaque sinc aliquo f;iSiidio et ciim pcrpctiia

dc-

ptione ct indigentia in rcsurrectiwie fidclluni,
laborctiir. Qiiasi

lcclalione vidcbimus vcriim
contiiebiinur,

,

ct ccrtissima cvidciilia

enim d'ccrciur,

amore

ipsiiis vei itatis

accensi ct iiih;c-

Rccuiiibiic ct maiiducalc;
dcic.

rcDics ei dulci et casto amplexu eodeinquc incorporeo,
tali

it:i dictum cst, Vucaie el wVacabinuis crgo etvidcbiiniisDcunisiruliesl; el

etiam voce laudabiinus
E\suItanlcs
'

eiiin,

ct

diccmus,

vidciites laud:ibiiiiiis Deniii. Kt li;cc crit vila saiiclo-

Allcluia.

cniin

se

ad parileni laudcin
Dcuin,onines
ci-

runi, h;cc aclio qiiicloriim, qiiia siiic dcrcctu laudabiniiis.

fl:igraiitissimacliai'itateinviceiiict in

Non uno

die laiidabimin

:

scd

siciit

dies

illc noii

vesilliiiscivitatis dicent, Alleluia

;

qui:i

diccnt, .\nicii.
iii

Iiabet lcrniiiiuin tcnipoiis, ila buisnnslia
teriiiiiiiim

CAPUT XXIX. — 30.

non

l:abcb:t

liequies el recubilus Ixalorum

ccssarKniis
Aiidi

;

ct id.-o

iii

s;vcula sxculoriiiii
diccnlciii
iit

eonlemiiluiione ac laude vcritalis. II.cc igiiur vila san-

laudabiiniis.

cii.im lioc
:

Scri|i!iira'ii
liecili

clorum etiam corpora eorum conimuiala
et

iii

cffilesiem

Dco, quod nos dcsidcramiis

qui hiibilunt

nngelicum statum
nt

sic iinplcbit, adjuc iiniiiorialiter
beatissiiiia

domo

tiia;

in

sa^culii

saruloium Uiudabunt

lc {1'siil.

Tegciabil,

ab

illa

coiitcni|il.iiionc

ct

laude veriialis, nulla corruptio nccessitatis avertat
aul avocel. Iia
illis

cibus erit ipsa vcrilag
reciibiius.

:

ipsa au-

Lxxxiii, 5). Coiiveisi ad Doniiiuiiii, ipsuni dcpreceimir pro nobis ct pro omni plcbe sna astante nobiscmn iii atriis doiniis su;e quani custodiro proicgercque dignc:

tciu rcqnics taiiquam
est,

Qnod
el

eniin

diclum

tnr; pcr Jesuin

CIm istuin lilium

ejiis

Doininuni nostrniii,

quia recumbentes epulabuntur, sicut dicit Domioccidciite, ct rein regiio

qui ciim eo vivii ci re^nat in s.ucula saiculormn. Anieii.

nus, Quia mulii venienl ab orienle

SWniO
De
1.

CCCLXIll
(b).

(fl).

cumbmt cum Abralium
tris inei (Muttli. viii,

et

Isaac
;

el

Jacob

Paquocanlico

II)

lioc significaliim est,

Exodi

Cup. xv, ^

.

1

21.
reg.re

niam magna requie
enim cibus
csi
ille
:

pasceiilur cibo

veritaiis. Talis

In

Scriptuiis snndis coiisideraudis iws
Scripiiiraruiit
cliarissiiiii
,

rclicil.et

non

deficil; iniplet et

integcr

debet

eariimdem
fratres

auctoiilas.
in

Seiisuni
saiittis

lii

consummaris, ipsc non consumiliir. Talis est
istc, ijui deficit ut reficiat, et

nostnim,

Scripiiiris

cibus, non qualis
flniat

ne

coiisideraiidis

atquc

tracL;iiu!is

rci^cre

dcbet

ca;

vitam ergo

qui

cum
:

accipit, ipse
erit
:

liiiitiir.

Itecubittis

riimdem Sciipiiinnim
ci
eis qu;e

irianifcsiissima

aurtoricis

ut

illc,

sempitcrDa reqiiies

cpulx
vita

iilx',

vcriias
eril,

apcrtc

dicla sunt ad niiiricndos iios, ea

incommutabilis erit
Id cst, ipsa cogiiilio.

epulaiio

illa,

xlcrna

qux

obscuriiis

dicta suiit ad

excrceiidos

nos, fide-

Quia

lioec est,

inquil, vila aterna,

liter disscranliir.

Quis enini aiulcal aliter expouerc

ut cognoscaiu te sohini vtruin Deuin, el

quem

misisti Je-

sacramcnla

diviiia, qiiaiii

cnrdc alqiie ore aposlolico
auiciii ;ipo-

sitm Cliristum {Joan. xvii, 5).

C.\Pl]T

XXX.
viia

pradicaiuin aiquc pr.cscripinin est? Dicit
stolus P;m!us
nostri
:

31. Vila delectabililiT siimmeqiie

?tolo vos ignorurc, fralrcs, quiu puirc»

vacnulium in visione Dei.

Precaiio

post concioncm.

oniiws sub

nnbe fncrunl,
Moijsc

ct

omncs

per miire
siiiii
,

Nani

i|iiia illa

iii

co:ilemplaiionc

vei-ilaiis

non soliim

irunsicriiv.l, ci
itiibc,

onines in
el

baplizali
e.<iiniii

ei

in

•nclTabililer, sedqiiiaetdelectabililerperiiiani;bit,niu!ils lcicis

cl

in

mari ;

oinncs eaniilein

spiriliuilein

Sciiptura testalur, qu;n oniiiia coiiiniciiioraic
;

manducnvcrniil,

ct

omncs cumdcni polum spirilualem
aulcm de
spiritiiuli conscqiientc eos

iion possuinus. Iiide cst illud
iiiea
illi

Qiii diiitjil
el

me, mandata

bibciunl. Uibebanl

cdtloiii

;

el

ego ditigam cum;

osteiidnm

me

ipsuin

petra

;

petra nulcin ernt Clirislus.
bcnepliiciliim
esl

Sed

iion in pluriuiit

{Joan. xiv, i\).

Tanquam cuim
illi ;

fructiis el

merces
:

eorum

Deo. Proslniti eniin sunl in

ab eo quaerereiur, quia inamlata ejus ciistodiunlur

deserlo. llccc

aulem

figura: noslrcs faclm sunt, vt
illi

miH

Ustendam,

liiquit,

me ipsum
filii

perfcciam bcatlludiest.

simtts ciipicnies mala, sicut el

ctipierunl.

Et paulo

i!cm poneiis, ul cognoscatur
illiid
:

siciiti

Inde tst cl
'

Dilcclissimi,

Dci sumus, scd nonditm uppu'

F,mi'nd:itus

ad

r.

v.

ct ad sirm.

(a) Alias, iulcr sirniondiaiios 2.
(ft) Idem est liuilus ai ud Pnssidium, Indiciili rap. 8. Fxcerpliim ex boc sennoiie irolixiiis cxiiiiiel JoaimcK Uninana! Ecc'esi:c diaccnus in siiis CoUeclancis ad jiriorca seplem Veieris eslainenli liljros, nouduin vulgatis, quorina peoos nns est e\ l.ibliollicca corbneiisi pervelustum cxeniplar, auctoris lorsilan ajlale, aulcerte aiinis|Kislnouuni sa.'l

ruit
ri

quid erimus. Sciinus quia
,

cum

appnruerit,
csl (I

siiiiiles
iii,

crimus

quia videbimus euin siculi

Jonn.

2).
fit-

Ideo et Aposlulus

Paiiliis, Tuiic, iiiquit, [acie
:

ad

ciem

(I

Cor. xiii, 12)

quia ctiam

dixil

;ilio

loco,

In

eanidem iiiiaginem transforniamur a yloriu

in gloriam,

ivnquam a Domini Spirilu
iiiis

(II

Cor.

iii,

1S)

Et

iii

Ps;il-

dicit, Vacale, el lidele qiiia

ego siim Domimis (Psat.

xiv, II).

Tunccrgo optime

videbiiur, quaiido suiiime

culum non mullisdescriplum. Duliium uobis abijuaado scriiiciiieni isluiii cQbccral cnarraiidi genus concibum el subobscurum :sed cuin Augiisliiiunicxlernquiii ina.viinesapiaL, rar csl credere lucis nouuullis ohscunlalem albtam cs»a liLirarinruin laisu; siculi videre licr.t iii uno et allero loco,

quem

ad

Joaiinis f.iilleolaaca

fortc, eitiorlMes.

(.ra^terea sernioueni

rcdinle:;rainu3. Mispicamur bcna parlc essc docurtatiu».

1635
(lo.M » 0)11/11(1 htti-, iiiciuil,
i'i

J'

ALCLSTLNI
illii ;

EI'ISCOI'1
XVIII, 3).

1656
ciiim crcduiit dimlili sibi pnssc qii;a

fiyuin roiiiwgtbuMl

Nou
:

tdiiua

iHiii oiirfiM

ad .urrectioncm uoilruin,
(I

m

qiiot fi-

fccerunt
giiiilur.

ct ca dcspcratiuiie gravitis altiiisqiic
liia,

merest

Hii sircutoruin ilevenit
•i.

Cor. j, i-ll).
Hd/Kisiiii. Iliiic ila-

Sed, Deilera

Domine, gtorifuala

Tiaiuim»

hkiii»

IMi> figma
iiiarc

virlule; deilera maiiui lun, Domiiie,con(regit inimieoi;
el niuliitudiiif majcslaiis tuce,

qiie, diletligsiini, nnllus liili-lmiii

duljilavcrii,

iraiisfiiisse

Doniiiu, conlrivisli adver-

iiuin illius
U.ipii!.mi

|i<>|iuli
:

jiei-

Riiliiuii»

liyuram

sarioi. Ilisisli qiiiiipeiramiuam, el comedil

eostanquarm

iiosiri

m adiabnlo

el iiiigclis

cjus. qut iios

tiiputam. Timuiimis
diinus
iii

cnim

le iiasccnlcrn (a), et credi'-

l:in(iu;iii> l'li;iiao
iii

el .CKyiilii, lulo c;»riiis

olmoxios veliio iioslro

ic, ct

umnla

dclicia nostra

cunsumpta iunU
diviia etl aqua, «I

l.iicnim

opi rihus auertlwiii, lince
ciij;is liiiic

Dom
:

Naiii qiiarc per spiriliim irce

Domini

Jesu Clirisui,

figuram Mojscs gcrebal.pcr

getiivcrunl

lanquam murus aqux, getaterunl
in isia divisiotie aqu;c
,

(tuelu* iu

iiaiiiisiiium libcrali,

t,'aii/.iiii(«

Domino

ijloriuic

enim

medio mari; cuni

gdanlibus
noii

maijnificulus csl

;

equiim

et

cqnitem projccit in mare.

fluctibus, via paiuerit

populo

lilicniio?

Cur ergo

NuUis

ciiiiii
:

iiiiu liii siiiit, (jui iiotiis

jam

ilomiiiari noii

poiius per spiritum nii$ericordi;c Domini divisa est
aipia
;

imssuiil
sulidilos

qimiiiaiii ipsa dclicla

iioslra,

qux nns

illi

nisi

quia tcrror irx Dei,
qui vcnit ad

quam cuutemnit
iiuii

illa

lcccifinl,
iii

lavacro graliiu
niari

sarict*
aliiiic
ciiiin

liberatis

peccator,

prufiindum malorum,

ipsc

iKibis, laiiiiuam

submersa
:

delela suiil.
niagnijicatus

cnmpeilit ad Baptismuin, ut pcr aqiiam

pr.rfu-

C'Hii/fi"«J

cryo bomiiio

gloiiosc

caniem, sed
iiiiiniciij,

transeiiiitcs pcr
el

viam libcrcmur? Oixtt
spointerficiam gtadio meo,

eil; equttiH el equiiem

projecit in

murc,

superlii^uii el
limiiilis

Pcrsequar,

comprelicrdam ; parlibor

sirpcrbuin delcvii

iii

H^ipiismo.

Jam

(juippe

lia,

(t

rcptcbo aiiimam

meam;

subdiius Dco caiiiai

l.oc c.iiilicum.

Nani supcrbogloesl glo-

dominabilur manut mea. Neque iutelligil iniinicus vini
doiiiiiiici

riam

su.iin i|iix'reiili. el

sc magui(icanli, non

S:icramenti, qusR est io Baptismo salulari,
:

iinriosc m;.giii(icalus Uoininus. Juslilicalus auiein

cis qiii

crcdunl ct speranl iii euii)
bapiizalis

c(

adhuc puiat ciiatn
,

pius, credciido in

cum
ad
i,

qui jusliflcal impiuni, ul dc-

dominari

posse

peccaui

quoniain carnis

puiciur lidcs

cjiis

jiisiiliam {Hoin. iv, 5), ul jiislus

fragiliuiie leiiianiur. ncsciciis ubi, ct quaiido,el

quo-

fx
ct

lide vivat {Id.

17)

;

oe ignoraas

l)ci

jusliiiam,

mndn
in

perficialur plena lolius hoininis rcnovalio,

qux

suam

volciis constilucie.juslilia! nciiion sit subjec;iiilat

Baptisnio inchonliir, cl pncsignatur, et spc certis«

clus [Id. X, 5); vcrissimo

adjnlorcra ei pio-

siina

jam

icnelur.

Tunc enim

ct

morlalc hoc induei

leitoicm
qucui

sibi

Douiinum

in

salutem,

Deuni suum,

iiiiniort:iIilaicm, ct

evacuato pcnilus omni priiicipalu
in

lioiiorilicat.

cogiioscciiies

Ncquc enim cst c\ illis elalis, qiii Dcum, nou sicul Deum lionoriricaveDicit ilaque,

ct poiesiate, erit

Deus oninia

omiiibus (ICor. xv,

53, 54,

^2i,

28).

Nunc aulcm,
et

qiianidiu corpus,

quod

runt

(/(/.

I,

21).

Dtut

patiis mei.

Deus

cniTumpilur, aggravat aiiiiiiam (Sap. ix, I5),diciliiiiniicus, Pcrsequar,

esienim
latum
cst

paiiis
illi

Abraham', qui credidil Deo,
iv,

cl

depu-

compreliendnm. Sed misisti spi-

ad jusiiliam (Id.
jiislitia

o). El idco parvuli,

ritum
lilus

1'ittin, et

operuit eos mare.

Mndo non

dicilur spi:

non dc noslra
pugiias, qui
ilti :

pracsunicntes, sed de ipsius

ira;

Dci,

quando inare opcruit inimicos

ei

gratia, ma.miiricamus Doininum, qiioniam ipse coiiierit

paulo
nqiia;

aiile

dictum

csi, per tpiriium irie tu<e divita ett
li-

pax est
ciii

iioslra.

Et ideo Dominus no-

cum
sit.

per boc polius Iransicns Dei |K)pulus

men eU
(/«((i.

dicimus apud Isaiam, Posside nos

bcratus

Sed uimirum videtur Dcus
pecc.iui,
iii

iion irasci, cui

XXVI, 13). Domiiius
:

uomcn al
iiivciiit

iUi.

Noii (Tamus,
:

suiit iinpuiiita

et niagis

ingravcscit. (Jnde

ct fccil iios
iniis

pcrieramus, et

nos

vcndidcr.v

plunibo comparaius
gis,

profunda dcsccndit, kinto ma»
qiii

nos, et eniit nos. Dominus
et

nomen

est illi.

Currui

quanto niagis videt eos

per lidcm

justilicali

Pliaraonis

excrciium

ejiis projecit in

mare. Et cxal-

sunt, ct pro spe futurx vilx priesciitia
in laboribus vivcrc,
iii

mala tuleranl,

lalioncs saicularcs, ci calervas iiiniimerabilium pi^c-

qiiibus cos perfcrendis conlir-

catnriim,

qux

in nobis diabnlo militabaiit, delcvit

iii

inat Spiritus Dci. Misit ergo Deiis Spiriuim

suum ad

Baptismo.
(jui iios

Tciiios {a)

slratores

curribus iniposucrat,
bumilialionis, limorc
llacc

consolindos
opcrnit csse

el

exercendus

in

laburibus justns; ci
piitauies nibil interillis

limorc

dolriris, liinorc

mare impios.non sulum
se
el illos
;

inorlis, pcrscipieiido

lcnebant.

omnia

siibniersa

\nlcr

scd pniius a.-siimaiiies

sunt

Uubro mari, quia illi conscpulti sumus pcr in mortem {Uom. vi, 4), qui pio nobis exlionoralus, ci occisus esi. lia Uubro flagellalus,
iii

essc iratiim Dcuin,

(|ui

tantis tribubitioiiibus alT)igc,

liaplisniuin

rontur,

sibi

aulcm propilium

qui

laiitis

prosperiuiin

tibus Ixtaroiiliir. Ila ((i'scrn((i'rHnl

lanquam ptumbtuu

pclago omiics linstes operuit,
i;ostra iiccc.iia
vii.

qiii

cruenia

iir.irie,

qua

aqiiam vutidissimam. Quis
qiiis simitis libi?

siniilis libi in

diis, Doiiiint)

consumcrcniiir, Uapiismum coiisecraiii

gloriosus in snnclis,

i|ui noii glori;in-

Qund

si

liosies nostri dcveneriiit

profiindHm
illis

tur in se

:

mirabilis in mnjcsltilibus,
tiiiic

qiii

facis prodigia.
aliijiiid

t^iM1u:im bpis, illos solos possidet,
esldiirilia diaboli,

ct ciun
csl,

solis

Ilac eiiim ipuc
nuiiliabant,
disti

facta sunl,
Itgiirx

fuiurum

prc-

dc quibiis scriplum

Peccalor

quoniam
tiiain,

iiostrx fueriiiil

Eslen-

tuM

itt

fiTofnnduin teneiii inatorum, contcmiii'. (Prov.

dexleram

iransvoravit eot

lcira. Niilluni

ccrt<!.£gypiioi'uiii illoteniporc lorr.i- hi:iiusabsurbuil;

Siroioodus

:

sed

ilicil «i

neu».

neut

esl

enim pri
liic

»i

aqua coopcrti sunt

,

in

iiiari

(lerieruiil.
luil

Qtikl rsi
iracl«-

\tlialu» lu Mss. sii>a:ui' JvJUUUS dijiDill (:iiUi'rl.iiiea iiolHtuiu \ul)iOLUI.

y<braluun. locus
{,u)

siiiiililer

ad
lu) i'ori«, iriKrentein.—

.tpudl.\.V,>ruJ.K(U.

kur lUjiuiiuMlo

o^UiUK cnHi^uU.

Qtue teoiio M.

de quo

:

mi
dicit,
LiiT,

srnMO
urra?

cccLXiii.
lapidet, rteiui. Iriin^etil populus
liiua,

1638
boinine,
iloiiec

rifeo, lUui.tliiii (lcxititiiHiuaiii,traniVoruul ee$

AHrecleitilclliginiusdcxleiainDeieuui.de quo Isaias

transeat popultts
est, sic
lil.

fittts

hic, qitem acqiticisli. Sic tactunt

El

bracliiuiu

Doiiiim

ciii

revelalum

e$t {Isai.

AJmiratione slupcntes (anqnain lapidos
(xclesi;c,

1)? I|isc csl ciiim iiiiifus Filius,

ciii iiori

prpor-

liuiil iiiiinici

doncc

traiiscaiiius

ad palriain.
.Amalccli

cil P.ilcr,
V!ii,

sed pro omiiiljus
Ali|uo
iia
iii

iioltis

iradidil illuin (liom.
siiain

Sed

ct qiii rcsistcrc tcnlavciinl, sicut

liiiic

32).

cruce cxlciidri iiiuiium

cxteiilis nwiiibus

Moysi [Exod.

xviii), iia iiiinc in si-

dexieiam, ei iiansvoravit inipios lcrra,
ciores, et illum conieniptijiikni putahaiil.
iraUila ett in

cum

se vi-

giio cruois doiiiiiiic;c supcrunlur. Aliiue ita inlroduoi-

Terroenini

mur, aiqne planlaniur
qui cx parvo lapide,
plcvit

in

monle

lia:rodiiuiis

Domini,
iiii-

mauus n, 21),

impii,
id

et
,

fiiticm

juditium ejvs

quem

vidit Danicl, crevit ci
ii,

eperuil (iiib

csl

diviniialem cjus. Ita

univcrsam lcrram {Dan.

31, 55). IIxc pn;-

guliernavil
ligiio

DoniiniK
iibi

pnptihim
leria,
id

suum
csl,

,

laiKpiim

illo

p.irnia cst liabiiaiio Duinini.

Templum cnim
qiia;

Dei sani|isn csi.

porlaium,

caio Duniiiii cx-

ctum

cnI, ct sanctilicalio

doinus cjus
esi, ail

ub

leiila irapios

iransvoravii. Noqiie enini navi iraiisivit
ul gHbeniiuii propric dicertlor. Iho

Temptum enim Dei sancium
estisvos
(I

Aposiolus, quoil

popiilus

marc,

Sd

Cor.

iii,

17). Et ne

qusquain rcspiceret ad
isiud
rignrnni

i/iifi^rnaKi jtisiitia

mcnlcm de
graiia tua
:

jnsiiiia

populum iimm, non pricsusu.i, scd ex fidi; \ivenicm sub

terrenam

Jeriisalcni,

obi

lemplum

quamdani tempoiaiiter
cavit
<le

gessil, sicut oportult, signifi-

popuiiiiii iinini lnntt,

quem

liberasti.

Novil

regnoajterno se dicere, quod csta'icriia lix:

eniin Doininiis qui sunl ejus (II
S. Tian»i(iiS per

7'i»i. ii,

VJ).

rediias Dei, icierna Jeriis;ilem. Sccuius ejiiin ail

Qiia

emnHin

/i;/Nr<i

percgrinalionis

no-

pra'pRrnteruni
et in

mimus

lu(e,

Domine, qui rcgnas temper,

sira in
Chriiti.
tiio

/i«c vila

,

in ffua adpersanies siiperanins tiuxilio

seinpiiernitm, ei adhue. Kslnc quid ulira

quam

in
ei

Ercherlaius esintirlHleUin,\i\ csl, iiiCIirislo

senipiternum? Qnis lioc dixerii? Cur ergo addidit,

Qiiia

qnod
I,

iiifirnKnn est Dei, forlius esi liomiiiisi

adltucl Fortc quia solet senipilemum el pro longw

biis (I Cor.

ib). IH

crncilixiis est

ex innrmiuip,

uimis teinpore
ut

intelligi,

ad

lioc

addilum

csi, et adliue,

sed vivil

in

virtiite
et

Dei (11 Cor.
in

xiii. i). E.rliorlatHt

verum scmiiiternnm, quod sine

<iue est, intclligc-

«

iii

ririute lua,

refcciione sancta lua.
in illo refccta

\n eo
esl

rclur.
siatuil

An

qoi;i

rcgnat Dcus teinper in cflelesiibus, qu.x

qiiippe quoil caniis

mortsltas

pcr

in sxcuIiid) sxculi,

prxceptum pu&uit
;

ct

non

resarrectionein, et in illo

jam

corru[>tibilc lioo indiiit
in

pncteribil {Psat. cxlmii, 6)

el

in seinpiiernum in eis

incorruptionem, cxJiorlati sumus
tes,

futurum speian-

quibus ex transgressione proicepii poslea conversis
pcccain
diniisil, ct

el proptcr li*c omnifi prxsentia toliTnnios.

RcjK:r

eos acqiHsivii cx lempore, eisqne
line

slDl

enjm pcst Baplisnuiin
in spc,

tr.insitus

per eronnim,

bc:ilitndiiicin sine

dmiavil; rcgnal

et

adhuc

iii

vilam qurc agitor

donoc

vciiirnnus ad lcriam
ulii
;

eos, qi40S sub popuii lui pedibus in suppliciis Jostis-

promissionis, lcrrain viventnim

nebis est poitio

simis oidinavii?

Mequc enim quisqiiam
iii

ejiis

rcgno
d.iiidi

Doniinus,

in

Tiernam Jerusalein

qno doncc venia-

subiraliiiur, cujos a'tcriia legc
iii|iie

dislribulione

nius, tota ista vita cieimis nobiscsl. cl lota tenliilio.

rcddcndi ct mcrilis

prxmiorum alque poenacrcaturx cuncix cocr-

Sed
Dei.

iu eo

qiii

vicil
in

sxculnin, vlncit oiniiia popiilirs

rum,

ct jusiissima ordiiiationc

Nam

sicui

Raplismc, Innqu.im lioslcs 3 tcrgn
peccata delcntur
:

ccntur. Deus enini superbis resislil, humilibus anlcni
dat

insequenics,

pr:i-icrlia

sic post H:\spiritu;i-

graiiam

{Jacobi iv,

6).

Quia

inlrarit

eijuilalHS

piisrnum, in itinere vitu Inijus,

cum escam
spirilualem

Phiiraonis

aim

citrribus cl adsccuioribus in

mare;

tl

lem m;in(!ucaniiis,
•imniti

ei

potuin

biliimus,

adduxil miper eos Doinmut aquas maris. Fitii aulem
Isracl
4.

nobis nd^er?aTilia snperamns. Terniit quippc

ambntavmml

per siccmn, per mediitm miire.
qiiid fignrat.

inimicos vix noslrse nomcii Impcratnris «ostri. Priiis
eniiu

Maria tynipano assumpto concinens

surrexit
;

ira

genliiiin

.ul

pcrdcnduin noincii
convcrsa est

lloc caiiiavil

Moyscset

lilii

Israel, lioc
iioc

Maria pcoplie-

elirieiianBBi
iii

ubiauieni

iia nilill pDiiiit,

lissa et filiic Isracl

cum
sit

ea,

et iios

modo,

sive

dolorcm,

e>t

msg is nwgisquc

lidc

cresccnlc atqne
in

viri ct foininx, sivc spiritu.-; et

caro noslra. Qui eniin

occupante omiiia, dobir conver.^usest
ct supcrbi
liiijiis

limurem

;

iit

Jcsu Clnisli sunt,
fticrunt

.4pos!olu<,

carnem suum crucilympa-

sieculi, tanqn:iin volaiilia coeli, siib

cum

passionibus cl cuncupiscenliis {Catat. v,

iiinbra oleris illius,

quod c\ inininissimo granosiiiarofiiginm

24). IIoc tigmlicarc coiigrnoiHor iiilclligilur

pis inulium crevii,
ijuirant
idii

piolociionoinqnc coniii

num, quod

assiimpsit .Maria,ot liulc canlico coiisoiia-

{Mfitrk. xiii, 31, 5-2). Sic ct

hoc canlico,

ict. ]n tigno ejiim

caro extciHlilur, ut lyrapanuin

li.il

conimemoi-siiilur ea, qiwp luiiciii figuia conliiigeii»

ct ox cruce discHnt iiiKiveni s<muni graii;i; couliieri.

baiit

illis,

seivatiis est

ordo

ira",

doloiis, et tiiiioris
ct iixilce

Huniiles ergo per Baptisiiium facii gruii.e pieiaic, cl
exsiincta
niiciis
ibi

HCnliuin. Audiermil, ini|Mit, tjentcs,

snnl; do-

nosira supcrbia, per
doiiiiiiabaiur,
(I

quam

siipcrbus iniiii

iorcs compreltendcrunt Itahititlorei PliUisirim.

Tunc

feet

nnliis

ul jani qui gloriatur,

$imu\ieinni, id est coiiiiirbaii
piinciflet

Runt,

duces

Edom,
:

Douvino glorieiur
gloriose

Cor.

i,

31),
;

Cantemus Domino
tt

:

Moubilnrnm

:

af^pielic^idil

eos tremor

tabue-

enim magnificalus

est

equum

equitem pro-

ntnt onin« inkabiiantes

Chnmnm. Ineumbat
lui,

in cos trc-

jitil in miiT4.

mvr,

ci

limor mngnitudinis brachii

Fiani tanquam

,

SERMONES DUBn.
Ouos iaicr
qiii visi

suul miuus referre Aususlinnni,

lyiiis

miiiulioribus exbil>cn;ur.

nriMO
Oe Sumione
4.
(i).

rr( 1\1Y

1«)

i. Iu

Sam$one figumlui

Christut.

Vxor Samtonit.
dicani,

Problemniptius. Quid f rai Sanison
Judic. fapp. xiu-xvi.
S,>iriiu Dei. Sainsoii forli-

? Si

Cbri;

gj,„„

siguillcabal

:

verum

niilii

diccre viJeor

scd

Forliludo Snmson ex
hiliuil

eo"'';»"»

luJiiiCiii

de

graiia,

iion

dc

n;ilura

Nain

si

^' ^'"is"'* *''«:'||" *"'',"'[^^\.*^"8|'"j"']iy'': blandiliis inuliebribus ? El Cbrislus qiiomodo inielliad

foriis csscl

iialur;i, ciiui ci ca|iillii.s

deinerelur, furii-

gitur

mcretricem intrare poiuis-.e? Deiiule, ci
excxcatur, illuditur? EviClirislus,
iio:i

tudonou

iidiincreiur.
iii

Eiubicral

ill;i

polcmissima for-

Cbrislus qiiando capite nudatur, caplllu radilur, virluie spolialiir, alli^atur,
gila, Odcs, allende
fccit,

liluJo, nisi
illo
illa

eo «luod Scri|Uura
?

dixil, Incedcbai cuni

Syinlus Dcmini
fi.niludo.
lii

Ad Domiui

S|iirilum jierliuebai

quid

sit

soluin quid

S

luisoii vas eral, in Spirilu plcnitu-

sed ctiam quid passns esl Cbristus. Quid fecil T
est,

do

cral. V;iS iiiipleii cl evinaniri polcsl.

Omnc auicm
iii

Upcraius

ni

forlis: passus esl, ut iiiftrmus. lu

vas aliunde balici comiilimeiiiiiiii. Ideo
gralia conii.iend.ila csi,
nis
(

Paulo ipsa

uiio iulelligo ntrumi|ae.

Yideo rorlitiidiaem

Filii Dci,

quando

dicius esl vas cteciiO'

vidco inflrmiiaiem
Cbristus lolus,

lilii

bominis. Accedit ct aliud, quia
Scripiura conuueiHlal,
caputes:! Cbri-

Vidcamus ergo Allo|ihylis <iualeiii iiiquii, expar.il)obni Samsou (iroposuil. Dc edeule, dulccdo. Prodiu esl ivil cibui, et de forli eit egretrn
Acl. IX, 15).

quomodo eum

et caput et corpus est. Sicut
stus, ila Christi corpiis
ei

Ecdesix
(

Ecclesia esl

Ephe». iv, 15,
til,

hxcparabola, dclila ad amicos, solula esl; viclus vald.: iii profun«slSanison. Uic si jusluscsl, l:ilcl
:

Coloit.

I,

18

).

Etsolaquidem ul non
est. Ilabcl

cuni cain

pile

suo tulus Christus
;

ergo Ecclesia

se
ve-

do

csl biijiis viri juslilia.

Nain el

«jiiod legilur

viclus

furtes, habet inririiios

hnbeteos qui solido

iiaiie

blandiiiis muliebribus, el
vil,

quod

:id

niereiriccm inlraiiilellig<"a-

scuiitur, habct aliud,

eosqui adliuclacienulrieiMiisuut.Addo
esi cimfiteri
:

videlur bujus meritum vacillare minus

quod nccessc

in

ipsa

tccietate

iixorcin libus sccrela veriiaiis. Naiii el prnplieia

mc-

Sacramcniorum,communicationeBaptismatig,participalioiiC Altaris, liabet justos, babet
iiijusios.

rciiicem prjeccpto Domiiii jubclur accipere {Otee i, Tcsta2). Foriassc pnlcrimus diccre boc iii veleri inenio criminosa vel damnubilia non fuisse, quaiido

Hodo
posiea

e:iim corpus Qirisli,
in

quod

iiosiis;,
iii

in

area est

;

horreo

eril.

Taraen cuni
:

area e«l, non rccusat

quidcm

lioc

quod

diccbal vc! agcbat, proplieiia er;it.
viciiis,

palcas susilaere
Irilicum
a

cum tempus

adveucril rc|H>iiendi,
iii,

ncqiiiramiis crgo quid signilicaveril
giiilicavcril victiir,
liis

quid

si-

paleis scgregabil (HaiUi.
fecii

12). Qiia*-

qiiid sigiiilicavcril
sigiiilic;iveril

cedens blandi-

dam
sii.

ergo

Samson ex pcn>ona

capiiis,

quxdam

muliebribus, quid

prodens sccrclum

ex per&ona corporis,

totum Uimen ex persona Cbri

p.inibolae,

qiiid significaverit

quid significaveril intrans ad merclricem, vulpcs capiens, el pcr candas viiligriem
allij;avil,

Ineo enim quod viriuteset mirabilia opcratus cst Samsoii, capiii Ecclesix Cbrisium sigiiificavlt in eo
:

piiim, qiiibiis
cciideiis.

iuimicoriim fruclus in-

autem quod prudcntcr

fecit, illorura
:

qui in Ecclcsia

Quos qnidem
si

fiiiclus

de compciidio inceiide-

justevivunk imaginem gcssit
ct iiicauie egii,

ubi forte prxventusesi

re poluil,

noii

iu

vol|iiliiis

mystcrium

cogilaret.

eos qui in Ecclesia pcccatores sunt',

Numquid
ignciii

eiiiin

btipiila

arida arderc iion potult, nisi
iransferreiii? Iiitelllgamus

fi^uravil. Meictrix

per

eaiii

vulpes

Lcclesia cst,
lis

ci-go praiidia lalere niystcria.

foroicaia

quam S:imson in conjugium siimil, qux ante agnitionem uiiius Deicum idofuil, quam poslca sibi Chrisliis adjunxit.
illumiiiaia fidera suscepii,etiaiii

Posiquamvero ab eo
'

Kjneiidalus ad b. d. ful.

r.

el ad

Am.

Er. Par. Ij>v.

lioc nieruit, ut

per euni

snlntis sacrameiila cogiio-

107. (fc) l^otoiJiiis iii liuliculo, cap. 10, recenset Iraclatiim «de « saiiisoii et <le versu Psabiii i>7, » lujus |iarteui rejiri'senUii arbilraniur i.\ isto .serniuue. Fuit alia> Unjiiieiisilius
(u) Alias,

de Tcmiiore

sccrei, ei

ab codeni

revelareiiiiir ei :iiysi"ria cisle-

kliiim secrctonim.

Nam
ei

quxstio ipsa d«
forti est

qux

coniiuel,

Vc

cdenie exivii cibus,

egreua dutcedo,

(lul.ius,verli..ioaulemet\iudiiigo siiurius. Nudc ccrte iiiullu ('uaiii aiitea iiiellor aul ininus iudii^iius Augusiiiio irtxlil

quid aliud significal
geiiiem
ciiiici.i

quam

Clirlstum a niurluis rcsurid est,

enieudatus ad vai ios oxlices iiiaiuiscrl|.los, quoriiiii aiicturil;ile iii eo iiu:c<laiii resliuiiiiius, iiiii'Jaiii resetaiiius. txordiuin iu
> lu lcetioiie isl3,<]ii3e exciisis isnid lialiel<ul t iioliis reeilala est , Tratres eliarissiiui , iiiiilta Ct niuiiuiii € ot'.scura diviua niysleriii ooulineiitur. i.iux ijiiia uon pos• sunt brevilcr ex|ilieari, h:ic snla ex eausa I>sjIiiius uutu i|iriiis
:

V

Do

cdeiite

ulique,

de morle

i|u:e

dcvorat atqiie coiisumlt, exivit

cibu.^ ille qiii
(

di\it,
VI,

Kyo lum
).

panii vivHs,(fHi de coilo detcendi

Joim.
ciii

41

Qiiem humaiia exacerbavil

iniquilas, rl

• iius teiii|ierius vuluiiuus (X>usuiiuiiare, iie viu»

.sermu

|ii'o-

accli

ei fellis

amariiudinem prupinavii, ab eu plebi
coiivcrsa suscejiil.

I

linr latig-iret

• L'xiliu'1 eMis,

bt quia bora eoiisuetudiuaria de ealesia ea qua; diccmla suat, si:cundui» veblram

Cciilium vitx dulccdineni
'

Ac

sie

• 'Xiiisurluiliiicui,

cuin sileiilio elqiiiclu atlentu

I dilo. siiiison, fniircs dilecils.>lmi, »

auetc. Abest Id lotiini a
aiiiiiHi

iuauuscri|>lls.

s:

Mss.. iii^rmi iMiit. raulo jiosl, loco, ni^rWrix, veriu* le^aiur, nnilitir (<TulicNi)fiNi], ut alias Aiigu.\iiuu».

lOII
(le mortiii lcoiiis orc,

SEllMO CCtLXIV.
id t=i,
ilc Cliribli

1012
lelro,

iiiorle,

((ui

cium

li;crcticis

qtioniodo

iion

vidcnl

posi

accubans donnivil
proccssit
:is

ul loo,

;i|)iiiii,

id c^l

Cbrislianorum
l\oii

se. Ilabent

blandimenta, ul mnlccani, primas paries
ostciiduut
:

cxamen. (JuoJ auleni
qu;i;

dicit,

invenisse:

snas

libcras
iil

in

judicio
siiis

Dei

iii

ligaiis

parabolum mcam,
Ecclesia cst,

nisi arassclis in vilula lidei

mca

vilu-

caiidis,

est, in

posterioribus

igiicm Irahunt,

la lixx

inysleria,

Trinitalis,

ipiia im|irobitas piacccdit

ptcnas suas.
civilatis, cum a Qnod aulem in-

rcsurrociionis, judicii pariter cl regiii, in fines terrx
j)er

i.

^lfccssHs

ud meretricein. Portw
niontcm ablntw.
si

A|)ostoloruni et sancloruni doctrinain ac pra;di-

somno
(rivit
lccit,

surir.rissel, in

caiionciii vulgavit, el iiitelligcnlibus alcjuecognosccn-

ad mcretriccni,

sine causa fecit, qnicuniqiic

libus a!tcrii3c vilx pra;niia icproniisil.
5. Sodalis

immnndus

est

:

si

autom piopbeta
ut

lecit,

sacra-

duccns ipsius vxorem

ficjura

liwrcticorum.

roeiilum cst. Si iion

ila iniravit

concumbcrcl cuni

Vulprs ignem incaudis iruhenles. Seqnilur aulcm, Iraliis esl

ea, mystcrii causa forlassis iiitravii.
iioii

Scd

coiicubuiss.^
ail

Samson, quia dnxil
isle

sudiilis

ejus

uxorcm

cjus.

leginiiis.

Sequitur, liiimici vero exspectubanl

Sodalis

omnium

lia;reiicoruiii

(igurani

gessit.

portas civilalis, ut comprehnidercnl cum,
tricc, ait

cnm a mcreIlle

Magnum
Ecclesiam

secrclum, fratres mei.

INam hxretiei, qui

quam

iiiiruverat,

fuissei

egrcssns.

vero

diviserunt, iixorcm Doniiui sui ducercct

ilnrmii.bal.

Videte qncmadtnodiim non scriplum est
;

abdiicerc volucrunl.
liis

De Ecclesia eiiim
iinpielaiis

et

de EvangcEcclc-

quia

niixius cst incictrici

sed

scriptuni
iiuvyin

est

qiiia
et

cxierunt,
id esl,

qui

pcr

adulteriuni

dormicbat. Vbi exsurrcxit, inquit,
ubstulil portas ciiiilalis ipsiiis

twcle

e.riit,

siam,

Cbrisli

corpus
lidciis

in paricin suuin

conan-

cum

seris, et

eusdcm portcncri

lur iiivadere.
ininica;

Undc

ille

servus cl amicus do:

tas tevnvit in

cacvmen
Portas

nionlis, et

ab Atlopliglis

spoiisx loqiiitnr diccns

Despondi enim vos

non

poiuit.

civitaiis,

([uibus

ad liierctricem

uni viro virginem castani cxhibere Chrislo. Et depravali

intravii, abslulit, ct in nioniein lcvavit.Quid esl lioc?

sodalis langit (ideli xclo et inorepatione
sicut serpens

personam.

infernum
ronjiingit.
tricis.

ct aniorein
Iiiferiii

niulicris,

iitrumquc Scriplura

Et timeo, inquii, ne

Evnm

seduxii, iia et

imagiiiem

tcnebat
:

sensus vesiri ccrrumpanlur a veriiale quo; est in Clirislo

Kccte pro infcris poniiur

quia

domus mcreneminem rcxxx,

Jesu

{

II

Cor. xi, 2, 5

).

Qui

nuteiTi

siml sodales, id

pt-llit, ct

omncin iniranlcm ad

sc

irabii {Prov.

csl, hscretici

dcsertores, qui spoiisaoi Domini invanisi

IG). Agnoscinius hoc loeo Kcdeinptoris nostri opera,
postqtiain Syn;igoga, ad

dere voUierunt,

Donatus, Arius, Maniclixus, cl
?

quam

vcnerat, a se per diaid

cxtera vasa crroris et perditionis
sloliis dicit
:

Dc

talibiis

Apocs$c
:

bolum scparaia
esi, in loco

cst,

postcaquam decalcavit eum,

Audio

in

vobis,

iiiqnit,

scisswic.?

Calvarix crucilixil, ad inferna descendit;

clius

enim dicil, Ego quidem sum Pauli ; oUus aulcni, Ego Apotlo alius vero, Kgo Ccplui ( I Cor. i, H 12 ). Videamus igitiir mysticns isie Samson quid lecerit
;
,

cl iniiniti custodicbant

iocum domiienlis,

id est, se-

pulcrura

;

cl capcrc volebaut

quem

vidcrc non pole-

rant. llle

aulcm dormicbat

ibi.

Iloc ideo dixi, quia

olTensus

in

uxore ab alieno. Cepit pni|n vnipes,

id

vera
rexit

iiinrs cral.
;

Quod
solis

dictiim cst,

Media nocte surApcrle

cst, adultcrantcs sodalcs,
cis

de quibus dicilur in Canii-

huc

significal, quia in secrcto siiriexit.

canticorum, Capiie nobis vulpes pusiltas, exiermi(

enim passus
buscumqiie,

csl

;

autem

discipulis ei ccrlis qiii-

nanles vineas

Cant.

ii,

15

).

Quid

esl,

Capitc? Id cst,

cum

surrexit,

manifcsiatiis cst.

Ergo

comprcbendite,

convineite,

confulate; ne extermi-

quod

inlravit,

omnes vidcrunt; quod

suricxit, pauci

nenlur ecclcsiastic.K vincoc. Quid est aliud vulpes capere, nisi liTreticos diviniclegis aucioritale revinccre,
el

cognovcrunt, temierunt et palpavcrunl. Tollit lamcii
portas civitaiis, id est, aufert porlas
iiiferni.

Quid csl

sanctarum Scripturanim icstimoniis velut quibusvinculis alligare atque constringere? Vulpcs caligalis

portas iiifcrni tollcre, nisi inorlis imperiimi

remoQiiid

dam
pit,

verc

?

Recipiebat
fecit

cnim

ct

non remittcba!.

ignem caudis apponit. Quid

sibi voliint
siint,

autcm

Domiiius noster Jcsus Cliristus? Ablaiis

cauda; vulpium col!igat;e? Caiida; viilpium quid
iiisi

porlis moriis, ascendit in caciimen montis.

Noviraus

posteriora bajreticonim, qui prima habcnt blan:

cnim eum
5.

et rcsurrexisse, ei in coelos ascendisse.

ilaet deceploria
line trabentia
;

ligata, idesi,

damnala,
ct

et

ignem

in

Virtus in capillis. Excacatio el

nwrs Samsouis.

ut

eorumfrucius

opeia consumanl,
?

Qiiid est
liuc,

autem quod

in capillis

virtutcm habcbat? El

qni

suis

seductionibiis

aci|iiiescunl

Tncit

bomini

fralres, diligenler atieiidite. Virliitem
iii

non

lia-

modo, Noli audirc
lia's.

lisreticos, noli acquicsccre lixrc-

buit

nianu, non in
in

pede, non

iii

pectore, nnn in

Respondel,

Qtiarc

?

iSuinquid

ille

el

ille

iion

ipsocapiie; scd
capilli
.'

capillis, in

crinibus.

Quid sunt

aiidivithxrcticos ? Numqiiid cl

alius

quiiihct chri-

quid coma;? Et nos videmus,

ct iiiterrogatus

siianus noii taiiia mata coimiiisit, innta adulteria fecit,
li

Apostolus
(I Cor. xi,

respondct
15).

nobis,
in

Coma

vclamentuin

est

lanias rapinasexcrcuil
Priina vulpium
suiit,

?

Etquid

illi

conligit ina;

Et

velanieiito Cbristus

habebai
legebant.

?

qux

seducii allcniiunl
illi

ct

virtutem, quando

umbrx

vcleris Legis

cum

rctro est ignis. Niliil,

inquil,

oontigit.
?

Nuinquid

Coina ergoSamson in velamentocrat; quia inChrislo
alind vidcbatur, et aliud iiitelligebatur. Quid
sibi vult,

quia piaecedit, post se nibil trahit
igiicm posteriorem.
irahuiit
Piit;is

Vcnlurus est ad

autem

aulein quiu biTctici ignein

quod prodituni

csi seereiiiui, et dccalvalu.'*

unde ardcant
?

fructiis iiiimicorum, et ipsi

non

est

Samson? Conlcmpla

cst Lcx, ct passiis est Chrisi

ardebuiit

Siiio

dubio ciiim vulpes, ubi messcs inccnuiique ar^crunt.

sltis.

Ciiristum eiiim non occidereut,

Lcgeni iion Chri-

duiunl, el ipsic

Vidcle ergo

judi-

coiilempsissent.

Nam

noverant ct

ipsi qiiia eis

Patuol.

XX XIX.

(Ciiiquante-deuxJ

; ;

,fi4A

S. iinn licibai oieiJoi.:. Diii Iwiil jiidui,
(.li<iin.

MU.l>il\l
(.u.i

ri'i>^'<>l'l
:i

4644
iilaspiieliia

Mum
i-si

SMi

li.siiiio iiiide,
Dii' .rt;.!,
lell: cliiiii.

ct

:iii|.

iili>siiii:)

iiiciil.:?

luel octiJcr/ iiliqmm
Saiiis:>n,
;

xviii,

M).

Iltt .lUaliis

Ilciiediciiui
Iiiv:iiiiis

Ihmiiniin,
es,
liiiiiii,
ijiii

(jui

liibuii
i

milii

iii

lioii

b:ili;itil.

s.

inirll. elii.ii
l;l'i
iil

icvulaia

siiiil
iiiii

ci.iiiliiisa,

leiiioiiim i"t
iiil.

liiibes
(tiiiii,

;

l.iu.bi
ijiii
I

lieiiin

iribeit

ii;li

ll.v

V. laiiiciauiii
aiili-iii

ci t.lirisiiis

lalclial aii|)ai
:

f.apilli

r.eslit

iiiiiliiiii:

iiit.'lli'eloiii,
i|ii.iiit:i
iii

c:i|iias

mlivivi caiml
Clii'i>liiiii

M'slieriiiil

iiui.>

Jml.ii ncc n;i|iiiili.iil

oeiiliiiii.
1

iil

:is|il(i;is:

c:i|iias
i,

sil

l;ititii.!.i

il

iiipliiilo

aiiimis

Di

api.
;

i:is

aiiel.)ri'iii

«rigciilciii
III

ci.ilric voliiuniiil. ImiiI
fuil
iii

Siliiiili:iloi.'ii)

liilei;

e;i|ii:is
iil
aiiii'.>.

chai

il:itriil,

n.olciiilino

ca;caius,

ilomo carceiis.

Do-

stiiiii

;

(liarlt^itiii),

('.lirisiiiiii,

cona^pieias Cbriiil bcncdicas,
el
:

iiiiis

c.uccris vil

iiiol.Mnliiiiiiii, lalior

csl linjiis s;cciiii.
ijiii

el aiieiiido et
lilii

l'.'iie.lici'ii.lo
;

ci^uoseas

Doiiiiiiiini, qiii
qiii:i,

tiiliiiil

iiiteiUcliiiii
II

Kn';«-calio auiciii
i.ilc

S;im>oii
n.'c

illos

imlical,

iiiliilcli-

et co^iioscciido vi\as

llivc esl viln

leniii, ui

cxcati llirisliiiu

viitulcs

operaiitcm.

mc
cri;!»

ccquoscniil le .sihinn Deuin, el

qucui
2.

ascciiilcHieiii
i|iiaui

ad ca^lcsliacoyiiovcruul. taciias
cacilalcm

iniiilcruiil,

Jiiil:coriim sigiiilicaliai.
coiii|iichciisiis csl el
i

tnixisli Vi.Mriii l.lirisltiui (Joan. x\li, "). Conlra Ita^relicos, intelieclntn biitttnn, quo bciietHcitur Ueus, lndwre sc n nalitra jitcUiues. Scd uinle, qii:eso, tilii iiilell.'eliis i>l.>? \ eniet ali.jiiis de trans-

Clirisius iulcin a
«•JSHS
:

Judais cl

c-

vcrso, el
biin:i
Siiriieit

ilicel

:

(Jiii m:iIiii

:un (leilil.dedit iiitellcctuiii
;

scJ

iiiagis

iiilerficieiilcs oicidii.

Adduvprii;il

nalii.n, Luiiiis iiilellreliis
;

lianc boiinin siirrnr,

crijoeum

iniiuici, ut iUiidciciil ci.
ciiiiii

Jam

luc i.iiagiiirm

iiiiii;.:

eiiiin iiitclieeliis erit
iiiiile,

desencr;

cl iiidc

Iiriiedic.'.iii

[louiiiiiMi,

niilii

Inliiiit iiilcllcclinii,

cnicis atlcndilc. lApansas
luinnas,
(|u;isi

iiiaiiiis

ad duas co:

ad duo

ligiia

crucis exlcndil

scd ad-

versarios suos

inicrcin|)tus o|iprcssii, ei illius passio

lioc est, a ii;itiira. li:i icliee, ergo boiiain sorliliis Noii cs iiaiiirain? Taeeat Apusioliis et coufuii.laliir quvd volo, iiiqiiil, bonum, lioc ficio (l>om. vii, 19);
:

ct laiiicn boii;iiii scriiliis esi natiirain, ct in

h.ic bon.i

iiilcrfcctio facia cst pcrsctiiieiiliiim.
ila coiiclusit, riiirts

Ll idco Scriptiiia

ii:ili'ra,

lioiiuiii

(iiind

viilt
:

;i^cri!,
viilt

moiluus

occidil, qiinin tiiun ocei-

Viill, (lesiilei:il, fniialur
cassiiiii
;

polcsl ajjcrc. iufirnie, dcsiderat iniion

Heral.

Quod

iiiysicriiini in

Doiiiiim iio^iro Jcsu Cliristo
:

coiciliir
,

fnistra

;

ct coiitra qiiod viilt, qtioil
boniiiii
iiiilii

cvidciler inipkliim
«|'iain

csi

rcdonipiioiiciii

nostrnn,

dc.^i.lcrat

qiK d

coiiatiir,

boc

nnii

pcrlicit.

boiiani iialiir:iin, rtijus

cilla vo'.n;it;is.

irriliim

vivens niinisnc cclcbravrral, moriuus cclclirarcgnal
iii

desi.leriiiin, foii;iliis iiiiitiles! P;irlcs siias

ai;ant pbi-

vji

;

qiii vivii ct

sxcuia

s;\>ciiliiruin.

Aoicn.

SKRMO CCr.LXV
Be

(n).
qiii Iri-

losoplii, ct iii;i\imam libi gratii^m Iiabcbiini, qui lam grainito biiiiaiu eis naiiirani iiidulgcs. Quid iiidi;? Novermit co^iuiii, no\criiiit terrani , novciunt inarc,

ter$u 7 Psalmi xv, Ucncdicam Doiiiinum, buit inilii intcUcctnin , e(c. (b).

abyssos
leriiin

riiiiaiiiiir,

abslriisa iialiira: scrutantur, sciiinl
,

discriinina

diirerenlias,

esseiiii:is;

de

liis

oninilius rationcni

reildunt; quid

iiide?

Perpe, die

Dcus cordc laiiddndiis fl amore. Imis sine \. aniore, »i«f vera, urc Deo acceplii. C:iniavliniis, cl dixiiiius,

anipliiis. l'(ist lot taiiia(|(ic d.'iiciiiiit,
jiloiificaveriiiit, ei

ncc sicut Deuiu

in c.igii:iiionibiis siiis cvanHcriint,
siiiit, ciini

Dencdicain Domimtm : iiliiiain corde, noii nic iiam si orc ei iioii cordc, sordcseil laiis : iicc silii Doiiiini in ore pcrcaloiis (Eccli. xv, 9)
laiitum
;

piodcsl oris CDiifcssio, si iio;i s^it iiuus cliarilalis non cst cliarilas virliis |;ri>f.:ssii>. Videlc. fratros oris ; ilii sedein figit, utii iuilolira csi aniiea Sjioiisi. Ubi aulcni \\xc piileli.itii.lo? Oinnis gloriit filia; reyit nh intus (Ptal. xi.iv, 11). Noii esi aliiid ca gloria i|iiain |;ulcliritudo,non cst aliiid ea p<ilcliriiudoqiiam
:

sapienlcs arbitraDci iii simililudiiiein vituli coiiieileiiiis fcniini, cl clTiisi sunt in crrorc Baaliin ; ct olie;i'cavit cos Deus sa-ciili, cl traditi suiil iii igiioiniiiios;re iia^isioiiee, et siiiiilcs f;icti suni
cl insipiciiles
reiitiir,

facti

sc

ct iiiutaverunl siniibtiidineni

qus! adorabaiil (Id. i, 21-28). Et laiiicii bona innalura gaudebanl, ot pcr natiirani intcliceiu. sanc, vidcs un li;ee ii;itiiia triliiiat iiilcllceluin, qiio Dcdin bciiedioanl? Qiiin potius tiiliu.il iiilcllecliim,
iis

diarilas, iion est aliud cli;iritas f|iiain vii;v Ergo ut vivas.ama.Si ainas, piilcb:>r es anior boiiiiiu, ainor piilcliriim. Si absii ilhid piilcliniiii, iion vivis; >-|ie:

quo Dco
paiil?

nialcdicinl,

ei :idveisiis <'re;ito:ein
,

cxsnriioii

Dieilc

poiiiis, fialrcs
:

rieuediciiin

Domiiiiiin,
in-

qui tiibuil uiihi intelleclitm
tcllcxisseiii
;

iiisi
,

Iribui.ssct,

scpiilcrum iliud tanlis fulliiin coluiiinis, efiiiiigalur inariiior; qiiid aliud occuncl qiiain iKirrciiduiii cadavcr, ossa fclida, cincrcs, veniios ? Kst ilai|nc siueies, sed
cicni qiiiilcin
halies. sed
iioii

iiilus. Iiecliid;iliir

iiisi

iiilellevisseni

scni
lc

:

iiitelliclmii liibiiit,

iiiininMm bciiedivisoeiilniii iledil. Ca'fa natura,

qiio ipsa caict noii prcsiat.

Fac

libi
iii

iiilclleclnni. cl
,

bicies

ea'euin.

Liiiiien

(luoil

te csl

lciiebr;n

tegit inorinuni,

ad

as|ieeiiiin
ilicat,

cmjiis liorreseis, fieniis.

I'utas

aiilem niortuus
iicqiic oin.ies

Uivcdicnin

Duiiiinvin ?
lc,

Imo
mine,
cxiii,

lcstc Seriptiira,

Son

inortui

liiudtibniit

qni dcscendiint in inferinun

bo(Pml.

17). Apcri Kvanjj.liiini, aiidii's iioiuiiiiini incre|ianlcm el diceiiteio dialmlo, Obinulesce (Miirc. l,25).Quarc? 0"ia >ion mortiti lnudiibiinl le, neqiie

Dic cr'^>\ Jlluiuinii tencbrits meiis, nc unquam obdirtitinm iu morle (Psid. xii, i). Qui.l cst obdorinire iii in.inc? Aliijuid a iiatiira spcrarc, brichium siium raniem laciie, sibi ipsi iiitcllcctiiin fiiii;crc Ikc^c qui lcccrit, iioii laiituin iii iiiovle esl, sed obdoriiiit iu
sriit.
:

moite,

plii>qii.:in

(;iialri.liiaiius

csl, plus(|uaiii

fiKtet

umiies
qiiein

(jui

desccndnnl
aiit

in
si

iulenium. N.
iitiinieiis

iiio ciiiii

laiiilal

noii aiiial;

laiidal,

viiuiiein

aiiuit fiiiam in

iiiiiuico hiudal. Oni pcce:il, iieqiic iKiliir Dcnir. hiiulal, iiec cxcrccl ciim Dco virliitein Dei biii.lat; qiiia laus aliijiiod b.iiiiiin csl, qi;o.l iiiiii cadil iu peccaluin. Qiii abqiieiii l;iii(l:il ct niciilitur, calumniatur, aut irrid.'l polius i|ii;iin l;iiitlal. Aufcr a cordc cliariiatcin, soluin snpeiai iiieiidacium. Vis ut mcndaciiiin laudcl vcritaleiu, et in.lc
iiiiiiii. ili;is
:

(Joun. XI, 3<J). Si lantiiin iu niorlc csset, snscilari le pliisqnain fc:Teum soiiinum posSCt : sed iii ipsa ilonnit. in ca n (piifiscil. Aeliini csl dc co. 3. lUirsus ciiufiiUinttir terbis Saloiuonit. Sed fi»
i

Siirc

(|uid

egeiit
ul
,

is

qiii
:

boiiam
iioii.'^

soit.liis crat natii,

rain'

Di.vilnu

tu

In

ii:itiir.i

boniis niibi
allerinii noil

csl iiitellcciiis

Ct

(|oi

kiiiiiii

tribiiit

,

nenavil?
iiiKpiit^ili

.Mli.biniiis sforpiuiii, c.iiitciainus, obsiiis.iii.r

Dciii siiuial clogiiini, uiule proficisciliir bl..S|>lieiiiia ? Noii iii;ii;iii diiciiiil sapieiilcs, iiui ab insaiiis et iinilis landaiiliir : laudaliitiir Dciis ab iiiipiuu cl iiii|iii(lcnin uiaouscri|itLS ii(i.stris. (n) Alias. iiuer \ inncraiiios 38. Ib) Ailversui rela^iaiKis elSiiiii|ieb;;iaiiliSCBrctiiHS, s;'d Ililo iion Viilelur serii^Uis AUijUNtiuiaiio.

os siiiiii) l.e(,'c. .Soi(i(iis.Mi»i niii/i.'<im bouum. Deige, audi:in;iis luialcni ii:K'tus bieris llirsauruii!, qni lortasse vciteiur in carboncs, ct ii|iii;ini iii ciiboii.s qiii sup.r c.ipiit imim coi;^esli sli-iiniaiil siip<'iibi.i.
/:."(
(

io;i ..<.<»; ui.iiiii
:

^oaiis, reni iid corjius iuioiitquiiiu-

Non exslat

liin:

el

i.l
;

sciei
et

Dcus
iiiiiii

det

quod non ulilcr fciifiii.ii! jwsscin , uni hoc ipswn ri.H sai<ieiilitr, euiun e^sei dii>
;

f<>(j)i(>.«i'cr.'

ri'itecHf />. »ii//HiH

,

el (i.jo.tii.Jt*

imim

iSitii vii!,<!l'2ll.\ciis.siiiicso:(iluscs iiaiiiKuii b. u.;ni.

,

;

4645
ijiiis

SLRMU CCCLXVI.
nrgi-i* N:im cl tliaboli
i

1646
vos
criitlirot
:

aiiiiM
scil
iii

liori.t

c-l, ol

o

ini;»

(|iix

IVus

fcoil

,

lioiia siiMl

:

lnfi

iiaHiri

lcrt

li<)iin,iii

s.i|iiciitcni

iiitcllcciiim

li.il)clii'<,

qiin possis

tiacuitores cssclis. Si ciiim, ipioil ;ivcriat Dcii^, iii lani irissiiin ct slniiidiim criorcin prolapsi c^scl!S,iiia na qiii

essci

oi apiij

vosiiioii|is;is

alisliiicrc a coiicui>isccnliis ct dcsiilcriis, qiiic niililaiit

.idveisiis aniinain, si
lioo, (lisoe laiulem.

Dcus

iioii

iledcrit

?

Discc, li.Trc-

Et scivi qund >wn itHtcr (onliiiere postem, iiisi Deus dct : cl in Imc |ii:coi;iiiiiin sapicnli c, tHixtolacslintollcctus,soiieiindecontiiicas,ct iioiialiegi-cgiaiii niiliir.iiiHiu.c a tcr ooiitiiie:is iiisi a solo Dco.
!iiilloal>stiiicic(Mitcsl, iiccalilcr poicsl,
iiisi iil
rii:il
!

lura voliis iiilclloolum liiliiii piil^irciis, i|iicni a sil.i gratia cl miseiicordia Dei lial;o;is, ciiieii;l:ir. nl m>.\ leiics vcslri, ct cl imarcnl, (Jiiaic nscciitliinl ongil:tli(inci

rual,si
taiite-

Dcus

iKni ilcderii iiiiellociuin

,

(|iio

iioii

cor vcslriim {Liic. x\iv, 58)? Uniisseipsuin p^ilpcl.coriilcloi', iicc sc (prcsioril cxlra; iiilerro.;;ct rciics siios, cl dicent illi fiiissc lcgom in nicniliris incis coiilrariain lcgi mcntis mc;c {lloin. vii, 23); pioiius siiin ad omne
hiiiiisnindi
iii

(piisqiiest! ipsiiiii coiisiilat,

,

mos

crgo, fralrcs, caiilciuiis, licncdiram

Dominum,

<fui (rifrHtf

mi/iitnfrf/ocdim .'ilcdil iia(ui'ain,dcdil iuteliiilcllcclniii.In ulro-

leotum; saii:ivitnaturani, sm.Tvit

3ue piusSimariCaniis
il, allif;:ivil

iiiiscricordiani e\liilinii;descoii-

, ila inc obriiiml ooiioiipiscciili;c fliictcs, iit quolidic mcrgar, ct iii pri>riiiidimi pcoc:>loiiiin ruaiii. Asceiidit invidia, ascoiulii siipciliia, a^ccmlii luvuria, agmiiic fat 10 niiscnim pcliint si Cliarjbdim dcdi-

fl:igitimn

:

viilncra, vino (|uod iiilclligimiis, tcrsit. rii-

r.tvit, in slaluilnin tiilit, liocestin Kcolcsiani, liuspili comiiicndavil (Lnc. x, 53 3S).Qiiali li ispiti' Spiiitui sanclo Ecclcsi:c samhc iiili:iliilal(iri. Is :icccpla mniiela, scd qiiain consci-sosaoco clTiidil (|ui pro miseris sulvit, oleo suo, ungiiciilo siio, viilncra ii:iliii':c jacciilis et cxspiraiUis sana\il, cl oodciii olco (|iiod accciidil,

navcrim Soyllam iiicnrro; si libidiiicin propulso, ir,c succumbo; si noii iiic doiinit avaiili:i, c;i'ditebrictas; si rapinis alistiiioo, niancm ct visccra paupcribiis cl;iii(l,i; si caliimiiiis a'.in's obduoo, iiiors iiilrat
,

pcr fciicslras,
plaliiin
oliiiiru,

lioc e-;t

,

pcr
;

(iriilos liliiiliiiiim ot voliiilciii(|ue
si

incciiliva

liaiii lo

riiiiam

iiiiam

cciiium
,

p;iiciii,

qnilius acoipiam

iiiiiniciiin

cil. Iloc si

tcneliras incas illuminavit, ct iiilcllcclniii lucidmn lcnon crcdidcris, non tilii cril Sainarit:iiius,

imbrcm
diuiit ic

Iraclant rcncs lui
,

el pcribis iu vulnere, qui incdciitis m.<nuiii rciiuis adoiittcrc.

faiisrnin. Il;cc siinl qua! apud le ct prnpria inlirmitatc conscii eriiincrepanl te , cint^ndaiil le , et iisque in noil
,

tandcm

clcin. (Jiialcm

iiocleiu?Conscicnli,c lu;c caliginoso:,
iiivolniiis vellcs
,

\. Iiitelleelusbonus n Spiriln sanclo. Spiritus sanctiis

douum

nobis Cliristi passione eniptum. Iiiicrrogcnliir Aposloli , et dicanl qiiis in illo qiiiiiiprigosimo a rcsurrcctioiie

Duinini dic tribuit
illi
iii

illis

iiitcllcoluin? Aii lor-

tassis excilavcrant

slrcpiluiii lcrribilciii, qiio

contuti

riissus cst locus,

qiin cxspccMliaiit pro;nissa Patris?

po-sos, liis qiiasi obiendcre, ct de foriitudine iiia bciie spjiare. Sed cniciid:iiit le renes Itii. 7)1 rcnibus el in tiinibis robur , ut cst alicubi iii Scriplura ( Job xi, II) scd quaiidoipiidcni adeo cluinbcs siiit liimbi tni adeo llacccsseiitos renes lui,
si

cujus lenoliiis

clypcum advcrsiis

liinicn

vcritaiis

,

:

,

Forlassis accciidcrunt illuin supcriiimi igncm.ipio

crudiuiit cl

diciiiil,

Si

iii

rciiibns,

undc
,

cst furtiludu,

ardcbani? Fortassis rmgu:is
lccitis, sibi

illas igiiit:is ipsi cre:iveruiil ?

Portassis ipsi dlvina ilta niuiicr.i, cx qiiibiis csl iiitclprocuraveruiii, ct in se secundum dcsidcria curdis cfriideriint? Iloc qiii ail,niillain in lioc sacro quinqu:igcnario parlcni liabct : noc accipit intclleciuiii , qui secuiiduin naturam dari pntal iiiielluctum. Quaiido ergo datus est iiilellcctus, nisi qiiando el datiis esl Spiriius? Againus simul, j.nn coiiriiiidcris jam erubescis ; et uliiiam ita coiiftmdaris iit xdilicerU, ita erubcscas ui gloriliccris. Qiiid est Spiriius Miicliis , iiisi proinii-sum Patris imiiius iiisi Filii dunum? Si proiniliiiur, liabes a qiio promiililur, nam qu:e promiiiiintur, cxtra nos siiiit ; ct promitiereiur lrustr:i qiiod aiit in ptiteslnte iioslra csset ciiiii promitiitur, aut cum libcret possidcrctur. Iloc libi promillo qiiod iion liabcs, ei in ine esi ciim promilto, u*.
,

quid de c:cteris net?Cuin nosergo crudieriiit lumbi noslri, et docucrint qiiam vana sil salns bomiiiuin; qiiid siipcresl, nisi ut suociiiganius Inmlios iinslros, ut iion diiniianl? Quaiido apud nos labulaia iioslra , aut nimia veiiislate, aiit niinio calorc, :iut liinpcslalum iinpulsionc,
taiila cst dcbililas, lanla iiilirmit:is

vel alia
lioc cst,

quapiam de
dc

oaiisa

dcliiscunl,
:

illa sl;iliin

claluis,

vis ct ncrvis coinpiiigimus

Iiuc liat

de liimbis

roriitiKlinc tua; laxanliir, niimi, faiisciiiit,
;

solvitnr tola coinpago
tilcr

impingc, ct
poiicrc

laiito

liabes clavos in crucilixo, Ibrniclius, qiiaiilo profiiiidnis
sic
,

noli

labaiili,

ul siisicntcliir;

nrniabiiur

dcsccndat quod proiiiitlo. E.si eliam Spiiiiiis doiiiim, et supcr oinnc doiiuin, et quod iiulli debetiir domim ct quud gniiis Iribuilur doiimn. Nalus est Clirisius, et in pncsepio qui pioriiin juincnloin
te

saiictus

,

coinpago rcsnluta. Ilabcnt clavi cnicis qiio jaceiiles crigani, quo dcbilcs restiiiiaiit, qiiolabcmesreiincani. Iiiipcllc, luiidc, usi|iic ad iiiodullas, iisquc ad ipsani aiiimam cx Iiac ciiicndalioiicsa;iabcris , ct sanaius dices ad Duminiim, Fortiludinem ineam ad tcciislodiam ( fsal. Lviii cx le foriiliulo inoa, ad tc for10) liiudo nica. Convorsi ad Doininum, ctc.
,

,

:

rum

esca

fierct, recliiiaius

:

tanicn silini, lassiludines ciuci-

SERMO CCCLXVI
De Psalmo
i
.

'

(a).
,

p:issu< est, a siiis voiidiius, a Juda:is iratliiiis ct aocus:itus, a Gciitibiis n^igellaliis, spiiiiscuroiiatiis,

xxii

,

Domiiius rcgil
dceril
(/i).

iiic

ct nihil niilii

lixus.

saxo laiidein inclusus
;

:

qiiorsum \ixc oiiinia? Ul
ilispeii-

Psalnius reformalionis liomiiiis wijsleiium conti-

lioc libi

cmcrct doniiin, (|uud pustca crcdcnli
, ,

nens.

Psalmiim vobis, dilcctissimi,

qiii :id

Christi

Ua-

sarei

poiius disponsarct, iil civdcrcs Nam nisi prius dedisset neqiie aiile iici|iie posl croilidisses.
aiit

llodc

si

a ii:itura
,

doiium

lioc
,

babcs,

inorlcni Clirisli

passioiicni

cruccni.

inoritur, ut tibi aciiiiirit (piod in lc

rcddi; Frnslia oiiiin esl, cl dunel qnotl
iiiiiicin
s:iiiguiiiis

ptismiim propcrutis , in iioininc Doiniiii iradinius niemuri;c collooandum ; ciijus nccesse esl, ut inysierinm, illiiininaiilc divina gialia, cxponanius. Ilic cniin psaliiiiis S|iccialitci' rcfnriiiationciii lapsiis liumaiii gciieiis, cl saiicla;
liiict s;icraiueiila.

possides.
criicis

Rrddc

Uuiniiio prcsepii luimilitilciii, rcthle
,

Ecclcsi.c disciplinam, simiilipie coiiP.ilcant igilur silciilio auros cordis

in:ilediotioiicin

rcdde profu^i
:

coli:cc

piain

,

incassum
;

Ii:cc

omnia

libi

snHicis, inaiiia

dives es, ct in diviiis ii:itiir:c b:)iiis coinpiii:is qiiom dcdit naliira , iion gr:Uia, cl cnjus iiitellectum r.on es dcbilor Cicalori , iiisi iii quinlum iialiiiam
oiniiia
;

vcslri ad audiciidiim , ct tuiius inlcniioiiis parnlos snloos verbi scmen invenial iil qiiud iiunc siticns icini sii-cepcrii , lempore acccpio inebriala sangninu
:

Cbiisti, in proccro
rat fruotus.
-2.

gcrminaus cnlmo

',

copio^s

alli:-

liibuit, qiiic tibi iiilcllcclimi lecit. ^. Conoincuiilur

Ilomiiiis
iii

poslremo experientin propriw

iiifir:

siilcm

tupsi figura in co qui dcscciidit ub JeritJericho. Domiims regil me,ct uihH milii de-

niilatit et coiicupiscenlia:. .'\gnnscis, ut

pulo, crrorciii

erii. .Magnuiii, cbarissiini,
'
'

priiicipium cunliieniis. Flr>

et utiiiam emeiidenl te rencs lui {Psal. xv, 7), iil inelius agnoscas , et agnuscciido pcias , ct petciido obtiiicas spiiiium iniellcotus ct consilii et limoris, quo
s:ipiciiiior evad;is, ipio fias jiior.

sirmoadus, prospc.o. At i'.s&.,procero. CX)llalusad duos v. ad gr. rni. et ad Sirm.
Augusiino iribulum rcperil 5irmoiidus in tribiis (?odiuii.i (Jeruianeiisi, et Viclonais duulms nos i.r.etL'rea
:

(u) Alias, iuler siniioniriauo.s 9. (d)

cautior ct

Dumino
,

Ihcc, frairrs,

eisi noii

iractarem

subjcalius lameii

cibus.

;

1647
ii)»\il

S.

AUCUSTINl KPISf.OPt
aliqtiando
il.it.i

1648
P^iscua tibi cfoqui» Oci ci nian

enini

(ti-r<'ii>.i(iiii^ lnl

i<

i:iiii, (li\

iu.ikiiii rolidrivit
iiit'
,

iioii siiiit.

intiiiiUiii

siiilislaiiliaiil-

iJuiiiiiiin

iiv/K

liiinavit

il.fi>ii>i(iiiis

rKliiiiaiii.

h-l iiilrl "nlii

<'iii"

,

lolioiavil

illc ipii

snnt dnlcia so;:iiiiala. l)c liis p;is('uis giislaveral dlcebal Diro Quam duicia fimcibm nieit tlo:

iliviliariliii iiiliiiilaii; siili^luitiaiii.
i.is, (|iiaiiti()(ic, (iiialisvc sil

SinJ (|iiaTaimis

<uiii

qnia lua
1(15)
liiat,
!

,

siii>er niel

cl

fnium

vri

meo

{1'sal. ctviii,

isla (oiircssi». Illiiis, illius

I>c liis
ilicit
:

pasrnis

idciii

csl',

ililiHlissiiiii,
iiiciilit
iii

i|iii

iIcsioikIciis
Qiii
ti

cx Jcriisalcm
(lis|i<iliaUis

cl

linsliilc el

ipse doiniiiicis oviliiis oliividcle quam suavis cil Uomiii;iliir (lcc^il(i);iini

JcriVho,
iiiigiiiis

lalroiics.
iiiiiilis:|ii(:

|iriiii;«

nui {Psal. \XMii,!l).
Tcslanieiiti
:

I.cgc
,

vcteriit

(li(;iiiialc,

lo

|ii(islraliis
l't't;is i'l

liiiiiiu

!\oii nccides

iiaii

furabcris,

non (altmii

.siiie viriliiis

|.|icl»riiiii iiisi.iiaiitc
l.iis, viiliiciis
(lil

jaccl.at et imdiis. 0»" li'li:i iliiMi snis ((Miaiiir ,

P'»reii-

siirgciv viri-

lesiimoniuiH riices {Kxod. \\. 15-16), ct Cirlera. I.cgi; pr.vccplorum laudcni novi Tcslamciili llculi pau/ic;

dolorc rcirai

iiis, iii la(isiiiiigra\iiis
:»it

res

(iiiojiccliat

0"'

1

'-''''.

'"

A|iiistoliis, nil pcr(c(luin

iii/ii!

.Miixit (tleUr.

vii,

19).

Uucm

Saiiiaiiiaiiiis ille

(iadcm

:i Jiiiluis iioslcr, Clirisliis scilitcl , iini Simariianiis cst ilicliis, (|Uiid iiitcriirclaliirOislos, misciando cinn via tiaiisirel, id csl, cimi in cariic jiisliis pro

reynHin ca-lorum. lieali milcs, qnoniam ipsi liaredilale possidebuiil terram et c.ctcra cnnscqiicntia, vcl siniili;i, {ilallli. V, 5. K) cl pliira |icr Propliclas cl Apostolos srminata. I)c
spiritu
,

qnoniani

iiisoruin

esi

:

liis iiti<|iic p;isciiis

clamat

p:istor

ad ovcs

,

Operamiui

cibiiin

olcvans a lcrra

mori veiiisscl, iii jimicntimi siiiini, imposuil;cl alicnaiilcm iil ovcin siilivcctans Immcris |iro|iriis, iii |iaradisum uikIc lapcrfccium |i<us fiierat, ad ccntcnaiium, lioc csi, ad
iKibis pcccaloi ibus
,
,

ail iiimicrimi rcvocavil {Luc. \, 50-5;>). Ipse ciiim, iil nobis doluit iiroiilicla , peccala iio»(i d portavit , ct yro iii jiiinciito mise{Isiii. iiii. 4). IVie 'y.m, homo. dic scdnis, (|ui ii<<.i<lia', cl limncrls doiiiiiiic.c d liclionis ti.tim ct Oomiiiiim , <Mi5,'iiitiis rccogiKiscis aiK lorein eicreijil iiic. Qtiod uliqiic, nisi a Doiiiiiio

{Juan. vi, i7). Idco autcin iicn perit , (piia vcrbiim Domiiii maiict in a'tcrnum, VcrLum Domini cibiis tiiiis csl. et noii soluni cibiis, s<;<i ct poius. Andi cuin per Propliciain diccnlcm vctcri popiilo , Qui eduiil nie, adliuc csurienl ; et qui bibunl mc, adliiic siiicnt {Eccii. xiv,2'J). Iioin per scnielqiii

non

peril

Cnro mca , inqiiit , vcre csl ribiis , r! ioiii;»!'* , incus vcre csl poliis {Joan. vi, 5(i). Non sniit aulcm loiigc pascn:i licc :ib aijiia rurcclionis. liniis !iis

ipsum

IhiHiiiiii

smU

legil lc, (|iii clus, j^.cciis diccrc noii i.nsscs. Ipsc crgo riyit me; mliil iMirlat lc. Coin ci.im dicis, Domiinii ni' cxtolvst iiroiiriiim, uiidc lidas in le. Ua<iiic lavc dc nicriiis tuis. Null.i eiiim liicinnt, cnin ad tc
laris
<>ri-'ciidiim

iion vcstilimi
leiii

Doinimis vcnit. Ocniquc mi.limi inyciiil , plagaliini inveiiii noii saiiiim jacen,

;

;

r<'|icnl, non reiiivcnil. ni.ii staiilcm ; crr.nilcm seuiivertcnlcni. Cavc jaclaiitiaiii, cavc; (iiiia i|iii ic miscniiiilo a lerra susinlit, limiiilcm iiorlal,

vivimi

l»ra'Cipilat
i'l iii

exti.lloiueiii.

Cnm

ciiim dixeiis limcndo,
i>ciiiiHHs

innocciitia

amlmbiulo,
iiiliii iiiilii
(

niiH

iiie; lidii-

(ia'.ilcr

addcs, c( iiiiicnliliiis ciim
U..iiiiiius

ciemt. Qiioniam

niliil

diH-st

boms

15), ct iion privabil ambulanlcsin iimocentia {Pia/. xxxiii,
Ps../.

i.wxm,

locus csl Ketlcsi:! Dci calliolica; ubi niandata vitai pasciia tna, el foiis aqu:n salientis in vitani :i;lcriiam, ciijiis relicicris lliientis, cum baplizabcris rcparan.liis in Cbristo. llac igiinr aqiia iiisi rigaia fuerint ediicari iioii potcris quia mandata Dei pascna tna sine Cliristi Dapiisniate germiiiarc noii possunt, ncc cdi ad aiiim;e salietateiii. 4. Convcrsio ex Dei gralia, non ex inerilis. SemiHe JHsiiiia^ qiia^iiam. Ciiiii crgo per aquam rcfcciionis iit sapnrc pnscnaruin Clirisii coepcris cssc idoncus dulciuni saticris tnnc cognosces ci clamabis gaudcns, el diecns, Aiiinmiii iiicam cottverlit. dcduxit mt pcr scniiliis juslilia' propler nomen suum. Diabulus per pcccaiuni aniinam iiiam cvcrtit , cl a Deo averlil qiiam Dcus Paicr per Cliristuni , non incritis tiiis ad so, scd propler noincnsmim, converiit. Jain crgo illumiii.itiis, jaiii convcrsus. jam credcns, jamdiiinis
, :

,

;

,

5.

Oiis
dirril,

per CliiisSum
cliiialiiiiice.

nd

ovilc

ri-diicla?

securilai.
iiuia niliil

pasciiis
nii'(iHi

per a(|iiam rcfeciionis saiiatus dices, AHiiiKiMi
fioiia csl gloria

ritsciia aiiiiiitv
lilii
111,

Nam

ul

scias,

comi(T(i(.

confessionis tua",

si

(V^ii.iscc,

aildc (|iiod se(|niliir : iii ivco /insnift! ifci cuilocdvil ; siiftcr nqiiam Tcfeclionis cducavit me. iKMiio, qnid rncris, ulii fncris , siili ipio

non

sit

nmialio coiiscicniia;
scd |irnpicr

tn;e.
,

Tunc

iinmuiabili consciciiiia iioc diccs
tuiii iiiiini,

cum

vcrc el non ob mcrieiiiin

nomen

suiiin diccs.

Qux

suiil

Ovis cirans cias, in invio el iii;uiuo,so, spmis snb mcrccn.irio posiia, veft irii.iilis pasccbaris aiiicm rcquisila a •lienlc liipi, scciira non cras. Nuiic subvecia, rcducia ver.i pasiorc , humeris ejus piclale videlicct licclec& ad ovile , id csl, ad domuni Dei , siam, «bi paslor luus Clirislus, ei oves coinniaiient con"iVgat:e. Pastor iste non csl ut mercenarius , sub (juo^miscra laborabas , snb i|uo liipnin linicbas. Vis liabcat bic p;isli)r aiitcin scirc quaniaiii iiii ciiram bomis? Aiiimam suam pro te p.isiiil. Ipse eiiim in P(isl<jr Iwiius aniiiiiim suain ponit pro Kv:iimclio dicil
fiKiis.
; :

aulcin scniil;c jiistili;e , iii qiiibus tcdeduxil? Aiidi (lcduclorcm tiiiiiii. Quani iula est, inqiiit, et spatiosa ria qiia' ducil ad pcrditionein ; arcta aulem et angusla
via esl qua- diicit
naiiKiiic

ad vilain{Matlli. vii, ISff 14) Uiniiis scmita brcvis esl et compcndiosa. Nmi ergo iicr dclicias munili , pcr opulcntiam aiiri ei argenli, iapidibus cliain vcstibiis<ine pretiosissiuiis conspicuiim lionorc omni, iiubilitalc pra'ditum, sapienlia
piiiliisiiplioriiin ciiiicia

irc

tumeiilem Dcus tc ordiiiavii quia h;cc oniiiia , el his ad rcgnum coelorum
, :

ovibiis sivs.

Iloc (ecil.

Iiisidi.inli
li;.

ciiim liipo libi

,

so

obtulil occidcmliim pro

Num- oigo sccura maiics
conis
;

alinm, iiiii in o\ili. Nec indigcs qiicmiiiam qiiia Cliiislns lil.i ' claiidat apcrial(|iic jaiiiiam liia' provisor. 01 paslor, ctjaniia cst ; ipse cl pascua , cl
i-.iiu

siiiiilia,qiiibusnialeuimiiur,qnibiisuti bcnedalur (n), clliciiiinur cis via lata el spatiosa, id csl in spc Linimu qna; vid(;lHr , cl diicit eos, ciim pr.csenli fucrint vita privati , non ad spcm , iii qua iiuii liabiieiunt

spcm, sed
smini
,

ail

pcrditionem. Doriniernnl cnim

sommim

silslnciil,

siim. iiupiii, osfinHi criioii. Per saliabiliir ; cl ciircdiclnr
{Joiin.

me
cl

si ijuis

iniircs,

ct nilnl invencrniil (luincs viri di\itiaruni in IVr semitas justilix in;inilMis suis i/*sii/. , G).

lwv

inyiciliclur
,

ct

iic te (lispnsiiit, id esi,
lciii.

jKf.sciid iiirciii,'(
ilii

\.\\.

!1).
iii

P.iscua igiHir

(lii;>;

Uiiiversic

eiiiiii

via;

per miscricordiam ei verilaUoniini misericordia el

ii;isl(ir
,

liielionns pai.ivit,
siiiit

qiiilnis lc s;ili.ni ci.l.

1.k;iviI

iinii

licrl);irimi viicnliiini v;ii iclas

iii

qiiic.laiii dnlci Micco , qu;cdam amaris^inio sii..i, coiislanl, qii;« succossu lcnipornm aliipiando

(iuibiis

vcrilas {Psui. XXIV, 10). Coiilcmiita via lala et sjvaliosa , scniilas arcias ct coinpcndiosas iiicederc 10 vull, idesl, per lamcni cl sitiiii, pcr nudilalcin, pcr
j<'juiiiimi,
|);iiiciiti:uii

pcr

ignobilil.itciii

,

pcr pauiicrlalcni
prxseniiiiiii

,

per
h.i-

pi>r (lcspcciiiin

onminni

,

orliagcnlniUMi. Aliiiic iii liis ii riMiiiKiaiin annoriim fcrc la;iiiii;i..i cikI.iii s|ic( lans , ili(.iniiiliiis libris iiiscrliis cst, liuul>rali.iiiil.iis<(.iili;i l'cla;;iaiiiis. Iisiiin
vcrsis Aiinuitiii

liciiicm \cii. ~|icin

|.ri.iiiissaiii {b)

Visaiitcin evidcnler

cogiiiisceic

c..ni|)<'ii<liiiiii

sciiiitariim, VH>r

qnas jussns

Bcniis Iito |.<msii imI (aiii.ii ili.-ciiili KTillis cssc insciii tioncni sciiiiimis, \ixiiiic
lal

ain

iii

icami-

(lul.ilaiiius

cs amliubirc ? Ilitiijcs Jloiiiinuin IK-um liiHin tx toto cordc tiio , ct cx loia aniiiia (iiii ; <( (>ii>.iiiHMUi liiiiM
(n) t'(iric,
{l>)
I

(r.iKi

111.11

sil MiniiMiiii.

slrinoiiaui,
Itiu:

coiUis

liii.

veiiiis auiciii

rin. >:s., cortis

iio/i liitiir.

(.ric, j>r(.iiii\jui i.m.

ig;

SEIYMO CCCI.XYII.
nioiiim
:

^iy.a

tifnl le i})sum. In hii enlm dunbiis inandatis omnis Lex lieudel el Prophelw (Malllt. xxii, ST-iO). Ul erg» ciio

nou

potcstis bibrre ciiliccm Doinint, et iiiliacm
(I

diiiiioiiioritm

Cor. x, -20

cl "^l ).

tiervcnias, si fcsiiiias nd iTgiiuiii ca'lorum, lis somilis , c\\\x (iinniuiii caput suiit , ct

iii

diiahiis

7. ijriitia prtvveiiieiis
(iiviiia gr;ili;i,

et siibseqiicns.

Cuni vos ergo

uii;iiii

Im-

ciunl viain , gradcrc ; ut uiiiversus, ciim pcrvcnciis, nnvitcr tc cl sinc f.iligulione pcregisse congaudciis.
K. Vmbra niorlis vin prcatli. Has crf;o lciie soinitas, inl<M' (lialjoli s:i:vicntis in his inancnnl iiircsMis liii
,

advexerit, rogiioscrtis mcnsani spiriliinlis coiivivii, ut agnila vcril-nte uiiiisquis(|uc vcslrnm c\siill:iiis , cl grntins agcns
,

ad

qnnm

propernlis

Dco, jam compelenter
ricurdia lua subscqiielur
Ji;igniiiii
ri:iiii

ct

(iiliiri;iliter

(iicat,

/','(

idisie-

insidias,

nl scciiiiis possis caniare
amt>uliiveio
;

Dco,

el diccie
,

:

diebu* vilce mea'. U- glori;c sol;itiiim comiialiir. Propler iiii.sctna:, iiiiscricorda
ilor
,
,

me omnibus

Nam
vin

cl si

iii tii

incdio v.ndjra; niorlis

non

videlicet infinniLilis

limcho mida
|N'cc:>li

quouium
,

mecum
iiebnlo

es.

llnilira inorlis,

siibsoqiiiliir.
iiioiistrol
,

Sed

iiriiis iit

tibi vil;e

:rlern;v
, ,

leHii do-

csl

iii

qiia

pir.ilai^ue diaboliis

pr:vvei>il
iii

le

,

id csl

antccedit lc
Ociit
in

sim iiii-

rcrie gradieniihus rclin dcccptioiiis cxpaiulii. Unilira csl , (|uia iitliil coiiiniiiiic luci cum lencbris. iliijiis iinilini; op<>ra repinliaiula ducct Apostolus, itiquieiis : Alijiciamui opiin Wiiebrartim, et indua.iiur urma lucis ; ficitl iii die lioncsle anibulemus , non in comcisaliiiuibus
el ehrielalibus
,

dnni qiiod dicit

alio

psalmo

mcus viam

miserite diirit

cordia ejus prccvenict

iiic (/'«fl<.

lviii, II).
,

I'ra;vciiil

crgo

te

iiiisci icorilia

cjiis,

id cst

igiioraniem viant, ad Dcuni te vocai lnnge fac tiini a Deo ; sorvuin peecati allraliil, iit lilieruiii fnci;il , til
niiiiHil:inilu
iii

non

in cubiiibus cl iiniiudiciliis

,

non

in

via (iniiiibiis diclius vila;

lii:c

non crres.

conlenlione
diii i;;iiiir

wniutalione (Roin. xiii, 1ie(l3). Qiuimin pra;seiiti viia niaiies , in inedio viiioet
,

Siibsequllur cti:im le, ciistddioiis lcrga lun, ne insidians calcanco tiio serpciis diabolus riiiii (|iio libi

prcssurarum i|u:c siinl umbra iii cordc tuo Cliristus , qui ilhiminat liicrrnam meiitis nuslnn per dileclionem
riini (n)
,

s.Tculariiim

mflriis, ambnlas. Luccat

Dei el proxiini

:

et

non timebis

niala,

f|uoiiiam ips<^

per pruphi;iani , deteram, ttcque derelinquam (Josue 1,5). Item iii Evangelio Ecce ego ero vobiscum omnibus diebus usque ad consiimmaiionan srecitli (Uallli. xxviii, 20). idoiieiis cst
est.
tc, inquit
:

tccum

Non

sunt iiiimiciii.-e supplantct te. i.airn iiamqiic ant occiirrendo occiilii, aut cxsiirgciHlo post tiTgiiiii. 01» lioc lc pr.Tcedit et subsequitnr miscrirordia Itei , ul medius tntus ambiiles ci scciinis oiniiiluis diclnis yiix tua;. Ilabe ergo spcm el gloriam, non iu lc, so<l in praK;edctitc el subscqucnle miscricordia Dci qtM pnevcnlus cs pcccaior, iit salvcris ; non iiivcnlus cs
, :

justijs, ui placui.<;se glorieris.

ciisins

liiiis.

Teciini est

Dominus
,

Ociis tuus. C.ive iie

jaciaiilia

dcsrras comitantcm
,

ct reinancas dcsertus
sitjnificat.

autem

8. Cralice el elirisliana: profcfsionis qiiis finis. Viilc qiio te pcrdiicil, si non descriKTis dodiiccntcni.
in

in uiiibra mortis. G.

Non
baculus adjuiorium

agrum

Virga disciplinam

Irlbnlns p;iiiem

miseri;c s.Tcnl;iris, ul iiiler spin:is et iii Inbore et siidon; ciiiiqnins ; iion ad

Uensa per Cliristum pra:parala.
iniiiiici

Cum

ila(|uu insidiis

oppugnari

te

iii

iiiiibra,

et dcterrcri
iii

cngnobaciilo

niarina discrimina , ut mercimonii (nusn ligno frngili inrerta liicra sccieris, ubi intoiiiioiic (pi.xsiiis miilli
racrseriinl.

veris,

apprcbende virgam

disciplina;, ct
,

Ad domuni
ul nii^jrcs

Dci te

diirit, iioii

ul bospilciii

iniscricorili.T;

ndenter incunibe

ut cuin tibi auxilio

sol jiistiti:c rcfulseril Clirislus, vcraciler dicas, Virga

lua el haculus luus ipsa tne consoiata sunl. Vlrga nainqiie

superbum

regit,

secundum
:

qiiod dictiiin cst

iii

sccundo de Christo Reges eos in virga fenea el lanquam vas ftguli confringes eos (Psa!. ii, 9). li.nculiis vcro debilem siistcnlat et fessum. Meiiiento ergo correpiioiiis et disciplinx virg;e, ul cuin rcple1'salnio

lus fueris boiiis
liia
,

dunorum

Dei

,

iion exlollaris .sii|icr:

ex ca; sod hnbitnioroni, ut pciniaiieas in ca. Scqiiitnr enim, Et ti/ iiihnbilem in domo Doinini in longitudine dieruin. Domiis li;oC Doniiiii, pnr.idisus est. Longitudo dierum viln nciernn esi. Non illic esiiries, non sitics , nec l;ibor;ibis ;estu solis ct lun,x>, frigiis et lenipcstates liiemis non scnlies. Trislitia ci luopror iii ea non simt. Consnriio semper snnclorum Leaius cris. Gaudeliis cum cis, ct exsulinbis, viveudoetlaudando iii sxxula sacculoriiin Deiiin.
,

ad icmpiis,

el

mnrniurcs
in

adversus euni
te.
iii

quia sicut vns

Diril

enim

in alio psalino, Beati qui liabilanl in

domo

liguli

irntus

ea confringet
et

Meuiento

ctinits

ndjutorii b.iculi,

ne

coiilidas

viriule lua, ni^ve

dicas, Sanciiis suni,

titubure

noii

possum. Mulius

liabet lapsiis inlirinilas noslra, iiec sanclilate opernin

siiornm adliuc in lorra danle spiiias ct Iribulos posila rcgilnr, vcl habel gloriain puril:ilis. Quamdiii ergo redent in icrram de qua suiiipia est iiisi baculu
,

laudabnnt le (Psal. i.xxxiii, 5). Il:cc cst spes fidci vestras dileciissiiiii. Acccssi>ii» ad Domiiiuiii cicderc feslinalc et opcram dntc apprebeiidere per bonnin coiiversationcm 'nind rrodidisiis. Noii eiiiiii propler pr.i-seiilcui vilain rriieiinini rlni siiaiii sed propter fulurain vitam (piaiii vohis i le;
; , ,

lua

in sa:cula sccctttornm

regatur, stnre iioii |iolcsl. Sive ita(|ue Deo , sive teiiialionuni tenipcsinie liirbcris. loliiin lc iii baculiiiii iiiiseiicnidi;» Dci projice, iit cuiii supra eum donis spiriiualibns pasceiidus cccubiieri<, delect;ilus gustii sunvil^ilis cjus, coiivediviii:!^ gi-alia-

dentibus' et in sc pcrscveninlibiis Doiiiinus (Jiii.^lus ipse largiliir qiii vivit ct rrgnnt ciiin Deo P.itre iii
;

prospercris

in

unllate Spiritus

s;)iicii,

iii

s:i'CiiI:i

saculoium.

Aiiicii.

SEU.MO CCCLXVII
Ve
veibis Evangelii

(n).

Luca:

,

cap. xvi,
(b).

19-31;

ubi da

iiiciiter di(

as
qtti

,

Parasli in conspeclu
Iributanl me.

meo mcnsain

iid-

divite ei

Lazaro

versus eos

Inipingitasti in oleo cuput

mcuin
est
!

,

el

pocuium lunm inebrians qnain pnvcluruin
pcr

CAPLT

PRIMU.M.

1. Diviiis cttm

Lnznro piwpere

lerrnruin fiiltn giati;e baciilu iinivcrsa raiitnt Ecrlcsia. Hoc advcrsus li.Treticos, Jiid;('(is ntinie Gentiles, qiii eam deridcndo Iribulniil,

Iloc

orbem

compariilio. Avarilia ine.rptebilis. Adverlit S;iiictitas vcsira, fratros cbarissimi.ct iiiccnin,iii arbitror, tota ineiilis iiiteiiliunc

scd in Doniino gloii;indo. Mcnsa namqiie jnciindilatis pnssio Clirisli ost i]iii se pro
pri-dic;it, iion in se,
,

perspcxit opulentiam dlvitis, ct iiidigen;

ilani
faiiie

mendlcnnlis
deficleiilem.

uiiuin cibis a'$tiiaiitom, et

;iliuiii

iiobis

iii

incnsn crucis

obliilil s:icri(iciiii!i

Oeo

i*airi,

l'',ccl(!si.c sii;e calliolic.c vilnlc convivium, corpore sno nos videlicot salians, el iiic!)ri:ins s:iiigiiine. H;ic nicnsn pasla ot vivificala, adviMSus eos

donans

Ambo
:

quidcni lioniines, anibo rar-

nnlcs,

ambo morlalcs

scd non

ambo

a;qiialcs. N:\tui'a
f.

(|ui

tribulaiit eani

,

e^siillni Kcclosia
siin:ii

,

linbeiis S|ieiii

ni. |ir. nii.

vit:K
i|iii

«lernre

por

vi(;iiu

(ani (iloo i,oliii;c por nliunde. riDjiier liniic inciisam corripiebai rerHiiibcnlPs Corinthios .\poslolii!, diceiis
,

Itoniiniim Cliiibliini, siiirluni Spiritiini iiii\lt
iii

roUalus ad duos bn. et qualuor cl. ad cb. vu. el ;iU Aiii. f.\\ rar. lj>v. (a) Alias, iidt! verbis Doiuiai.
(b) Aiiguslino

Is.

g. Ir.

trlhuunt
,

niaiiuscrijiti

omno?,

ninfiiio iiu-

idolio

inoro

;

Xon podauito-

leilit

coiiininuicnre

iiiciniv

Doiiiini

cl

meiisiv

(c) Forto, cl.

aOjun^i riJoni iioii | ili.tit dioli >iiis ralio ini)iro| riu iuelegaus el iiuinorose de.-<iiioii.s, sonteiiliis quaiicluiino siuiili vorhoruni .•ioiio stinJiose niiiiiiiui luriiiiii;Uis. Duliiuiii lijjiuoninl lovaiiiousi;.'*, Vorh:uis ai. toiii siiiiposUitiuin Vlniliiij^us iKuro coii;.uit AuKii.->liiii iiiiDiiiie, si nou :>lilus |ToUibcrcl, jure iiioiilu illsu'i!>-.-iiduiu.
:

sod

iiKluhilal.noi iis

:

1651

S.

AUClSriNI F.PISCOPI
niisericoidia ojiis parva,
riiitdus cst

iU5i

iiii»,8eilvi(a iion iina.Niillusenriiin n conililioiicinonis
iiniiiiiiiis
:

mngna
,

iiascinir copia.

Fe-

t'l

laineii uiiiis opululiir splondido, cl ^>l(iT
Illc delicxilis cscis
:

agcr pauporitm

cilo rcddil domiiianlilins
,

in paiinis et in xriiiiiiij snrdescil.

rructiim. Via culi ost paiipcr

pcr qiiam vcniliir nd
noit vis criare. Patriiu

iidiiivcnlioiic cui|iioriiin
niic.c

gniidchat

isic,

si

cadcreiit
niiiic

Patrcm.
numii
solvo
;

Incijic

or-o crogare,
ligaliis,
i

si

de

n)ciis;i ejiis

,

cxspcciali.^xt.
;

Audiant
nndiant

di-

lui,

quo es

oompcdem

\iM

viia rcr

vitcs, qiii

nolunl csse inisericordcs

qiiia iin.i

ut lilterc ad

ocltint
,

possis acccderc

itbjice

omiics nnseiiniir lcgc, una viviiniis lucc, unuin spiraniiis aerein, iinn qiiu<|iic exsliiigiiiiniir niorlc
:

abs

le diviiiartim

onora
ladia
,

nbjice viiicula voltmlaria,
,

qii:u si

alijicc ainiet.iles et
iiiquietaiit.

qit.o

te

pluribns in annis
:

non intcrcudcrct
ri>3us

,

iiee pniipcr ipsc

durarel.

Ilic iilco-

Da
,

polcnti
si

ul possis ipse accipcre
fl:tinniis cxiiri.

Iri-

et niidns j:iceiis

L^iznrus,

nd Abralia;

siiiiim

buc pauperi

non

vis

Da

in (crra

Angclornin porialiir

niaiiiliiis.

Eeco divcs

rereetiis

(lirislo, qtind libi reddal in cado. Oblivisccrc

quod
sed

ol splendidtis lartnrco carcorc
<ila

cl.'.iidiliir.

Ulii esl vestis

cs, cl atlende quod fuiurtis cs. Pia-scns vila frngilis
esi
,

byssiiin? ubi vita nliiiiulaiis el amuciis copiis inul-

ct

iii

morlom

proclivis.

Nenio polest

sl:irc

:

lis? Noiine

morlc

oiiinia

transount tanquam

umbra?
7). Niliil lnllc-

oinnes cogimur transire. Nolcntes imus,
iiiius
,

inviii

cx-

A'i/u7 inliiliinus in liuiic

wundiim,

dicil Aposloliis, sed
(I Tiiii. vi
,

quia inali snmiis. Si niitcin niitc nos aliquid

ner qiiidquam auferre poisumus
nolii^^ciim tollimus aui

niiilcremus, non ad inaiic liospitiiim veiiircntus.

Quod
quud

rapimus. Qiiid

si nliqiiid

enim pnupcri dainus, ante
nuloin rapimus, hic
totiiiii

iios

pr.cinittimus

:

romiis, nniiiic vivos liomiiics
nvidiins concupisccntiic
,

vorarcmus?

Qux

Cft ista

diniiltimus.
{«).

cuin ips»; bulliuc liabcaiit
:

niodum? Tiinc
ciiiit

SERMO CCCLXVIII
De
nniiiinm stinm
,

coiin rapiunl, qnaiido csiiriuiil
seiiseriiil &aiielalcm.

p:ir-

vcro

pmhr, cum
:

Incxple-

verbis Evangelii Jonnnis. rap. xii,

45, Qui amat

bilis csl sola nvaritia diviiiim.

Scnipcr rapit, cl iiimtimcl
,

pcrdct illnm

:

el

de verbii Aponoli,

quam
fratri

saiintur
:

iicc

Deuin

ncc

liomiiicm
:

ad Epliesios, cap. v,29,
sunin odio habuit (b).

Neio

unquara carneni

rcvcioliir

nec palri parcil, ncc niaircm agnoscit
,

iicc

ohlcmpcrat

noc amico fidem servat
invndil
:

:

vidiiam

CAPUT
modo
tur,

PRI.MUM.

1.

.\niniam

u

quit amat, qno-

oppriniit,

piipilli rcni

libertos in serviiiiiin

perdet.

Modo,

fiatrcs,

cum

divina kctio legere'-

rcvocal, tcstamrnluin falsuin profert. Res nioriui occupanlitr
Qiin; csl
;

audivimusDiiminuin diccntcm, Qui amal animam
,

quasi tion ci ipsi
isla

qiii lioc

faciunt morianiur.

sitam

perdel illam. Iluic sciitenti:c qiiasi conlrarium

crgo

aniinarum

iiisaiiia,
,

amillcrc viiain,
cl

videtiir

esse qiiod ait A|'OSlolus,
odio linbuit. Si crgo

appclcrc moriom? acquircrc niiruin

pcrdere coe-

nem suem

Nemo unqunni earncmo est qui carncm
carni pra'ponitur
;

luin?Sed

qiiia

ncmo

cogital

Oeum,

ideo manei in

siinm odcrit, qnnnlo niagis iiomo esl qui oderit ani-

inorlc judicium.

inam suani? Multuoi
2. Dives eur
rceepisli

qiiippe

aiiiiiia

:

CAPIIT
est divili,
timilitir

II.


;

dummius. Mcrilo
in vitu liia, el

dictiim

qiiia ips:) csl li:iliitairi\,

caro li:ibitaculum

ct nniiui

Quia

bona

Lnznrus
tu vcro

domiiialiir, caro :!ulcin servil; aniina superiur csl,

mala

nunc aulcin
is!a diviics,

liic

consoLitur

,

caro subjeeia

osl. Si

crgo

ncmo

iiiii|iinm

carncm suntu

cruciuris.

Audianl

qui iKdiiiil essc niiscri-

odin liabuit, qnis est qui anininm siinm odcril? Pro-

corde;:. Auiiianl iirognri siipplicia cis qiii noluiit ero-

picrhocnoii pai

vam
,

qiixsliiuiem iiobis

iniitlii pr;<>sciit

gare subsidia. Aiidinnl pnupcrem refriger.inlcin
dianl diviicm
poenis grnvioiibus
a'Stiiaiilcm.

,

au-

evaiigelica lcctio

iibi

audivinius

,

Qui amut unimam

Paicr

tuain

,

perdel itlam. Periculosum cst aitimam auiare,
si

Abraham,

inqiiil, millc

Ldziirum, ut inlingnl exlremum

nc pereat. Sed
nniniam tuam
,

propterca pcriculosura esi ut
,

ames

digiti sui in

aqiiam

,

cl irfrigerct

crucior in liuc flainma.

M

ille

:

Unguam meam ; quia Mcmenlo inquil, fiii,
,

nc percnl aiiima lua

idco noit debes

ilhim antare, quin
vis iilam prrirc,

non

vis iilam perire. Si aiilem iioii
illain.
,

quia

re.ccpisli

bonn

in vila tua, et

Lazarus

simiiiter

malu.

amas

Quid

est lioc? Si anto,
qiiia

Pensaiilur pro diviiiis poe^KP, rcfrigorium pro imiiperlate, pro purpiira naiiima,
.lalva
illius
sit

perdo. Ergn nun ameni

no pcrdam. Sed
el

limco

n

feciio

pro niidiiaic, ut

pcrdere, ideo noit anto

;

ulique qiiod liuieo
:

iic |M'r-

xqiiilas statcrn!, ct
:

non menliaiiir inodus
iHi.'nsi

dnm

,

amo.

Dicit et alibi Domiiius
,

Quid prodeit
vero
siio)

lio-

incnsiirc

In qua,

iiiquil,

fueritis

min-

miiii si

totum niunditm luerelnr

amniw

delri-

fura, ita rcmelictur vobis (Mnnli. \ii, 2). Idco
iii

iiog;itiir

mentum

pnliutiir (iliiltli. vvi, 2ti)?

Ecce

qitia

sic est

poenis miserieordia diviii

.

qnia ipse duiii viverel,
(.ollaUis ;id
|J)V.

iioluii miscrcri.

Ideo rogaiis dives non exaudiiiir in

duos

cl.

aJ gr. rm.

v.

cl ad Ain. Fr.

l*ar.

1'irinenlis; ii
lerris.

quia

n
3.

gantein paupcrcm

iion ex.iudivil

((()
(/>)

Alias,

37

iiilcr llomilias SO.

CAPUT
01

III.

Ad

elecmosijunm exhortalur. Divos
coiitinria
:

pauiier diio

silii

siiiit

sed ileruni diio
,

Sino Ait^uslini iuiuiiiie l;iiiqu lUi diilius 3 l.uvauiousilius ediius osl , a \ orliiio aHlcm cl \ iiuliiijjio rcjoclus iil s; uiiiis. (iu;r isli anilxi roiirclioiiiliint iii illis anlc ca; ul tcrliuiu vcrliis, « \iilclis ecilc iiukUi, si oiijus viLi, » cie.,
itlii

lociiiii \iiKiisiiiii

c\

svriiioiio Kil

,

ca|i.

4, cxscrii

iiiiii

sibi siinl iie<'css;iria. Niilliis iiuligcrel

si

so.

iiiviceiu

aul

siipporiarenl: cl
roiil.

nemo

l.iliornrel
f.u

,

si

si;

auilio jiiva,

Divos proplcr pnii|i.'rcm

tus osl

cl |>aiip(;r
,

proplcr divilcm faclus
viii»

c^l. 1'aiipcris est

oraie

et di-

cniiuoruiiliu, ca U»'lo liic lucruiu. SfriiKi, jiili'rnilal(irisalicii)iis inaiui ituiiiiss iKistia niiiiiioiic, iliijiuis csl \ii.i;iiMiu i, i| si(|uo l.nciie cou• Dj vciiil liliilus a l<(>.s.siilio uolntiis iii lndo iilo, c;u>. 8 « \| csidlii, ;\e'iio iintiumn c.tinein sium uuio liabnil : ol ox
iiiiilaliiiiic iiiiclicilor i'\|ircssiini
i
:

« l'\an;.;<'li(i,(.>Hi (IIIKK <uiiiimiil,>>

crogarc; Dci esl pio

p.tivis

nugiit

|H'iib.tie.

D

adsiri

itiir

.^KUili

>:>.

laliJiu

clc. Iuatilii|iiis lccli>>ii.irils ct scl>;isliarii iiailinuiL •

,

|(.53

si.UMO CCCLWIII.
,

ic:;;
cijfi), frntrcs, anir.ic
;iiiini;is

ainanJa aninia

ut lucro tolius

mundi

pi;i:feralur

,

ct

Pisramiis

iinslrag

Ot.inis
c<^t

tanicn observcl qui
ilet

animam

araat, quia si anial, pcr-

voliiplas s;ccii!i Ininsiioria esl. Est aiiior utilis,

illain.
si

N<m

vis pcrdere

eam

,

noli

iUam aniarc.

anior novius

:

auior nnioie inipodilur; aiiior noxiiis
iiiilis
;

SeJ

ium vis cam perdere, non poles eam non ainare. 2. Amor qutdam penersus et qiwdC.^PllT II.

rcccdat

,

cl anior

siicfodat.

Sc.l ipiia

hoiiiiiics

iioliiiit illinc

roceileio

idco

iii

illos
;

iimi |<olost aliiMl
fin :tl;iiit, el

dum recium odium
aiiiniam

fltiinuc.
:

Suiil

ergo qui

perverse

inlioire

:

ut

non

capiniil, pleiii sinil

c;i-

suam

aniaiil

ct lioc

vult

Dii scriiio corridili-

piiiht. Plciii suiit cniin
)ili'iii
;itii'i

aniore

v(ilii|il;iliiiii

cariinrmiii,
siiiti

gere,

non

iil Oileriiil

aiiimam suam, sed ul reclc

siini

ainorc

vit;u

pwsonlis

,

pleiii

aioor.!

ganl. Male aiiin diligcndo pordunl

cam

,

it

(it

qiiid:

cl nrgciiti, posscssioiiitin sxouli liiijus.

Qui erg»

«lam
iia

magnum
fil,

quasi pr.Tposlermn el conlraiiniii
ut
si

sod
;

|ili tii

snnl, sic siint i|iinniodo va^a.

Vis

iit

intrct inot
iit

lamen

dili^scam pcrvcrse, perdas
,

ill;iiii

tiiidc

acotitm nonduin fiidisli? Fiiiide (pind liabes,

si oderis illam recie

conscrves

ill.im.

Estcrgo qui-

onpi.is

qnod non

liabes.

Moo prima

rciiiinliatio

ost

dam
rjus.

perversus amorejiis, et quodJ;im recliim odiuin

liuic s.ociilo, ct doiiide coiiversio
niiiitial
iioii fini
,

ad Ooiiin. Qui
imptctnr
:

w»i

Sed anior perversus ab odio

,

odiiim recliim

ali

fiindit; qui converiilur,

sed

ani >rc cjus. Quis csl pervcrsus aninia;
diligis

amor ?

Qiiaiido

corpore solo, scd ei corile.
IV.

animnm Uiam
isle

in

iniqiiitiiiibiis.
:

Aiidi qui.i al»
diUijii
aii-

C.VPL T
frnlrC'^,

i. r^ntoiis
istc
,

initin.

Qmrrilitr niilcm,
eiiiiii initi;i

«dio vcnil amor

pcrvcrsus

Qui aulcm

quoinodo crcscat
augmeiita sua

amor. Ilubei

iiiiquilateM,oditamiitnm siinm (Psal. \,G).
icni

Odium

sn.t, lialioi

haliet perfoctioncm snani.

rcclum vide, quia
:

:ili

(iinirc vcnil. Ibidciu Domiiiiis

Kt dcbcinns nosse

qiiis ciriierit, ul
,

euin

;id

niigiiicnia
i

sccutus ail

Qui autem

odil niiiiiiam siiani in lioc

Jit"-

cohortcmur
ntoncanius
:

:

quis ncc coepcril

ul cnni qu
,

iiicipi;ii

rHlo,iH vilain ccleniain iumiicl cam. Dliqnc qiiod \is

quis cl coppcrit et crcvcrit

iit

ciini uii

invenirc iu vilam a:lcrnam, niiiUiim amas. Qiiod
ainas ad lcmpus, quid prodcsl? Aul subduccris

ciiiiii
illi

p<'rfecliiinem incilemns.
tns vesira
:

Primn
de

illud ntier.ikit Cl.nri'iii

amores omnes
de se
,

ct dilcolioi;cs priussiini
alia re

aul siibdticilur
ipsc nniuior
am.isti. Llii
:

libi.

Cum

riioris lu
illiid

subtiactus

,

pcril

liomiiiibus

et sic

qnain diligmil. Si

ciim rucril

sidjliticluin, pcril qiind

diligis aiirum, prius te diligis, ct sic

aurum

:

quia

si

crgo aul amator pcril, aiilquod amalur

tu

morluus

fticris

,

non

crit qui

aurum
;

ptis-idcat.
iiisi

non

esl amatiduin.

Scd

qiiid

csi

amandimi? Qtiod
si vlsaiiiiii:iin

Ergo dilcctio unicuique a sc
a se

incipit

cl iion potosi

iiubiscum potcsl cssc in :i'lcrnuin. Scd

inciperc.

Et ncmo monclur
iiicst
,

ul se
,

diligat. Iloc

luain in a-tcrniim linberc salvatti, <<dcris caiii ad lcin-

cnim non snlum

hominibus

scd ct pccorilins.
iioii

•ms. Ergo odiiiin rcctiim ab aiiiorc venil; pcivcrsus

Vidotis enim, fratrcs

qiieniadmodtmi
,

t:inlum in-

ainor abodio
3.

veiiil.

gciites besti;e et inagna aiiininlia

iii

suiit

boves

aiit

Modus

diligciidi

aiiimam. Duple.v amor. Quis
inarlyres
si

igi-

c;imcli vol clcphanti

,

scd cl

iitusc.<(
,

,

scd ct vormiciili

tor niodus diligcndi animani? ruuiiis

iton
ciijus

miiiimi

amabant aniinas suas? Viddis cerlc niodo,
viia

aniinatia

quomodo mortcm

noluiil

mori

cl diligaiit se.
dili^iint

Oninia

fugiunl.

Ergo

se, custodirc

prxsciilis

s:vcnli
:

pcriclilclur

,

qiiomodu

aniiii

se volunl; alia veIocit;ile, alia latcbris, atia rcsistoiido
cl

eivs curnint pro ca

qiioinod» currilur ad ccclcsiam,
si

lopugnando

:

omnia tamcn animnlia pro
nmare. Scd quid

viia

sii.i

rogatiir cpiscopus, nl inlorniiunl,
iics, currat, fcsiiiicl. Qii;ire?

quas

li:d)Cl

actiooiiines
,

piigiiant,

mori nolunl, custodirc se volunl. Ainant
Iiicipe el aliud

Pro anima. El

crgo se.
aliuil?

csl ipsuui

eonlrciniscunl

,

omnibus

c.xlcris

rcbus iiilcnnissis

Quidquid amaveris, nul hoc esl quod lu, ant
iiifcriiis lc

fcslinaiiduin cssc decornunl. Oninis restiiiaiio laudaliir
,

iiifcrius le cst, aiil superiiis te cst. Si

c-t

omnis
csl,

lard^ilio
aniiiia ?

accus;ttiir.

Quare? Pro
liomo.
:

aniina.

quod amas, ad consolandiim aina

,

nd iractan.luni Vorbi

Quid

pro

Ne moriatur

Non nuvelioc cst

ama

,

ad ulesidnm ama

,

nnn ad

illigandiim.
:

raiit inartyres
|>i'0

amarc animas suas
morialur lionio.

ei

tamcn

graiia,
lior cs

anima,

iie
III.

aurum amas, noli tc illigarc atiro quanto moqiinm anrum? Aurum cniiii torra cst fulgcns;
ul illinniiiarcris a Doiiiino, nd
iiii:igiitcin

C.^PLT
ris

— Mors boniinis
ccntum
millia
:

iniqiiitas csi. Si
,

cur-

tu aiiicm

pro

liac vil;^

qiiut

ntillia

dcbcs

Dci

factiis cs.

Cutn

sil auritin croaliira

Dci, noii tniitcn
,

currere pro viia aiicrna? Si
ciis, ct

fes.lir.ns

lucrari dies pauhoiiio
:

focit

Dcus aurum ad imagiiicm siiam

scd

tc.

Cigo

ipsus inccrlos
,

liodiu cniin

a

morte
sic

piisuit siib tc

aurum. Ainor ergo

islc
,

contcmiicndus
cis viiioulo

iibcralus

ncscii

iilriiin

cras looiiaiur

curritur projilcr

liioriiin

inmcn si pnucorum dicruni, quia

csl.

Ad

usuiii

assumcnda

stinl isla

noii

ct

anioris quasi gluliiio

hscrcndum

cst.

Noii facius libi
,

iisquc in sencctam pauci dics suiit, qiKiniodo ciiiTcn-

mciiibra

,

qu;o cuiii civperint pr.ocidi
Qiiid crgo?

dnlcas atque

dum

est

pro vita :rlerna? Cl tamcii proplcr baiic pi-

iriicicris.

Assurge ab
:

isio

amore

,

quo
,

gri sunt hoiiiiiies. Dinicilc iiivciiis qiii vel passos lcnlc

anias iiifcrima qtiam tu es
esl, qiiiid
ris,
tii

iiicipc

nmare

pnria

id

mnveat pro
abiindal
;

vila :vleriin.
;iiilcin
o.sl

Amor
non

ergo pcrvcrsiis aniinx

os.

Sod quid

niullis ojiuscst? Si vohie-

amor

roctus v:ilde

puicoruin

esl.

brevitor poloris.

Njm

sictit

ni:mii

(|ui

diligal ;iiiiinnni stinin,

CAPUT

V.

5. Aiiior vcrus ct proOiis qiio vrdilii:

siu iienio esl qui iion ;iniel o.inioni su;iiu. Llndc licri
(lotest ni el

coiupiiriiiiir. Qtii)
ruiii churil;iloiii

oidiuo aulctii voruin anioroni ot \«-

vcrum
itiaiu

sii

ipiod aii

Apo.>i()lii.s, i\'rm<

uu-

liabore possiiniii, ipso Doiiiiniisdivl
ciiiin

luamcaruiiii

oUio liabuii, cl aiiinia uuii ainolur?

nobis

iii

Ev.iiigoiio, ol c\iilcntor osloiidit. Sii

;

t6')6
ait
«(
:

S.

AfCLSTINl EnSCOPI
corde luo
iiii» ;
,

lUSO
rccinrninl Condilorcm
:

DUigei Dominim
tola aiiiina /uii
Jniiiii
,

niiuin
ct

liiuii'

ei

lolo

tcstari. Proplict;»;
r.v in tirra

roBli el ler-

<'.t

f-

oiiiiiibiii

viribut

cl

ciim linininlbns fiilnriim
et spiritiis

angeliis
in

annun-

lia\il

Croatorem rarnis

cariie venlu*

proximum

liciil le

ipsuin

(Mtiilh. xxii, 37, jO).
;

riim. Saliitavlt Jouiiiesex utcro in utcro Salvalorcin

Piiinum »Tgo
ililigc

dilige Doiim, Jeiiitlc ic ipsiini

posl lutc

pruxiiiiuni
te

luum
:

sicul (c ipsum.

Triiis lamcii
biciit

Jisccamare
lc

ipsum
si te

sicdirigeproxiimim luuin

Sinicon scnex Dcnm agiiovil infaiiieni Anna vldin virginom malrom. IItc snnl lesiimnni.i naiiviiaiis tii;u Doniine J{>sii, anteqmiu iUn nnctiis substeriiereiilur calcanti, oodoroiit imperaiili; unteqnani vcnliis
; ,

ipsum.

Nim

ipsuin uon nosli am.irc,

provimum
iionniilii

poicris in verilalc diligcrc?

quomodo TuUnl cnim
,

tc jiibeiilc siliiisHOt,

mnrtuus

lo voraiiic vixissci

,

sol

lo moriciite palliiissct, lerra lc resurgoiitc irrmnlssel,
roiliiin ic

lioiiiii.es

lcgilimo iirirmc sc am:ire

qn.imlo

iniraliilia

asceiidenie patulssct aiitoiinani ista ct alia jani juvenilis tui corporis ;rtale feoiAScs.
:

rcs alieiias rapiunt, quaiido sc iiiebrianl, quando iibidini ser\ iuiit,

Ailhiic

iii

nianilKis niatris pnrl:ibaris, el

jam Duminiis

quando pcr diversas calumni:is
I>ti lalcs

injusia

lucra conquiriiiit.

audianl Scripturam diccn-

lem,

Oiii diligii imiiullateiii, odil

animam suam.

Si ergo
diligis,

aroando iiiiquitalem,

le

ipsum non soliim non

seJ eiiam odio liabes;

quomodo aut Dcum
venc

aut proxi-

inum

dillgcre polcris? Si ergo vis

cliariutis or-

dincm
fiigc

custodirc, fac justiliam
;

,

dilige miscricordiam,

luxuriam

incipe

sccimdum prjcceptum

Domiiii,

orbis agnoscebaris. Ipse pnor parvulus ex scmim Israel, ct i|)se nnbiscuin Deiis Einnianiiot. 2. Naiivitat Chrisii ttierna. Qii.i; csi illa iioslri go> neratio S:ilvatoris, qiia gignenti Patri coa.-lernus est, qnando lianc generatioiiem cs vir^ine mundus expavii, quain pia lidcs agnovit et teiiuit, inlidelitas nutcm irrisit, superbia limiiit siipcraia? Qu-cnam estilla geiieraiin, qiia iii prineipio eral Verbum, el Verbttm erat apud Dcitm, el Deus erai Verbum (Joan. i, 1)? Vel quod cst hoc Vcrbuin, qiiod diciuriis anle non.silehat,

non sidiim amicos, scd oliam inimicos
li^tc

diligerc.

El

cum

lidcliter

custodirc tolo cordc conlendcris,

islis

virtulibus quasi

quibusdam gradibus pnteris as-

ccndcre, ut mcrcaris
diligcrc.
ris,

Dcum loio animo
istius

nnn siiuit qui dicebal? Qiiod csi Vcrhinn sinc lempore, pcr qnod facta sunt tempora? Verbum quod labia nnliius aperuil cocptnm, rlausitvelinilura; Vcrbnm qiiod iniiinm non habct cx ore loqucntium, ct apcrit ora mntorum : Verbum qiiod linguis genqiio dicio

et lola virtule

tium
facit.

(lisertis

iion

fil,

et lingnas iiifantium diserlas

El

cum ad

islam fcliccm perfcctioncm vcnenuindi

oinncs conciipiscenlias
:

tanqiwm
lxx",28).

sicrcora comiiuiabis

et

ciim propbct.i pnlcris diccro,
esl (Pinl.

Qnx-nam est, inqiiam, illa generaiio, cui Paicr moricndo non ccdit. qnia non cam vivendo pr.ccedit f Ab oiiinibus locorum leiiipornmqiic intcrvallis, ah omni disteniione spatiorum, qiiain vel in diebiis, vel
'

Uiiiiaulem adliceieie Dco, bonnm

in corpoi ibus sonlire consiievimus,

levcmus ad euin,

SERMO CCCLXIX
1)0 Nativitatc ixiniiiii,

quaiiiiini ipso ailjnvanic possuiniis, :inimain nostrani,
(<i).
i

(b).

iiidie.

DuplexCliriili orlus, aUiis aiileumnemdiein, alivs NaliaUuCltrisiidivimslcstimouiis ittustrala. Salvaliir iiiistcr nalus de Patrc sine die, per quem f:ictns csi omnisdies, voluit in lorra haberc naialem biinc
i.

qtiomodo capere valeainus et nalum non pr;i'venientem qiii gignil, ct gignentem non suhscquentcm qni gigiiilnr, Patreni et Fiiium : nec parilcr p:itres, iion utrainqse iiec paritor lilios, scd p;irilcr;riernos gcnerantem, iiec niriiinquo nascentem, sed alierum et Patrcin scmpitcrne gesine aliero non viventeni
si
:
:

dicm, quem hodic cclebr»mu«. Quisquis hunc diem iiiiraris ' .Teteriium mirarc potius aiilc omncm diem p.^rinaneiitcni , omncm dicm crcanicm , in die hodierno nascentem a nialilia dici liberanlcm. Adliuc quem iiiirare. Qire pcpcrii, et inaicr et virgo est
, ;

nuissc, ei Filiiim seinpltorne natnm essc cogllenius, si valcinus; si iion valonius, credainus. Noii est i|uo<l liic dicere valeamns, sod tanicn non longe positum
csl ab

lupcril

,

et infaiis et Ycrbiini
,

csl.

Mcriio

cocii loculi

saiii, Aiipeli gralulali

paslorcs

l.ctati. Sl.igi

miitaii»,

enim vivimut, rl Trnnsccndanius cariicni iiosirani, in qua pirenies aiitc filios vivunl: qiiia ul filios possenl gcnerare crcvcrunt, et liliis
:

unoquoquc noslrum
,

/n

illo

nioremur

(?{

<uii(u« (Ar/. jLvii,

38).

reges

iiiriiali,
;

ptirvuli coronaii.
)iaiicin

imstriiiii

laeu

Lacla, maicr, cilnini de cu>lo voniciilom, ct iii (>t;i-

cicM^cntibiis jani .-eiicsouiii.

volui |iioi'iim cibaria jiinicntoriim. Illic oiiim coqnovil bos jiossessorcm sniiin, el asiiiiis pra:srpe
KOiii posiiiiiii

dnmiiii sui [hiii
linin
,

1,5);

circiinicisio scilicet et pr:i'pa-

coli;vreiido

lapidi angnlari

fiioniiii p.istores el ic, ui i|)sc fiorol
aitiilit
iipliis
:

Magi. L;icia
lc,

iii
,

qui

libi

qiiorum primiiix qiii lalem lecil ci muiius fecunditatis
,

cum

Nonduin iiatis liliis parentos vixoruiii, quia ctiKirentibnsmortiiisrirM victuri parinnl ci sunt. Traiisccnd;iiiius et aiiinias nostras ips.'C aliijuld cogilando, qiioil sccum h:ibent scicndo: £<;d |iOssiiiit aniilleie ublivisceiido, qnia non liabchant aiite na^cendo. Cuncta c;irporalia, teinporalia, mutabiiia Iraiiscendjinus ut vidcanius supor omiiia, pcr quom facia siint umnia. Asceo.siis iioster in corde rsi:
: :

coiiccpiiis
(|ui sibi
,

ot deciis

virginilalis

n

in

abslulit

qiiia et ille

priusiiiiam nascereiiir, el ulcriini de

aiiieni

(pio iiasceroUir, cl diem qiio nasocroiur clogii. Li ipse oijiiiliilil (iiind elogit, nl illiiic pro.ce.lerol nt spoiisiis
i!o

ad (|ueiii ascciiJlinus prnpe est. Longo ab illo biiiiiiis, in (|uanliim dissimilcs siimiis. Ascendit or^o ad eum siia siinilitudo, qnam in iiiibis
fecit et rofcilt,
i|ii:i

iiondnni |)errecta, palpitat iiilirmiis

ilial.iino

sim

,

qiio innrlalilMis oculis pnssol vlderi,

asp>M'tus, et

iiiolf.ibileiii

oaiidorem lucis

:cierii;i; iitin

oi ;iiigiiionio lucis aiiiuKc sc Ui
'

cm mcntium

veiiisse

polost intucri. Cnjusorgofiilgorcin inenlis acios nondnm cajiit, yeneralioncin cjus quii enarrakil (Itai. itll,

Mss.,

ii| rfii!

iiiirniis.

» sio nioliores Mss. Al odili,
'

Cullaliis

ad Ircs cb. el duos

flaoi iiirUiili. gr. ii. ad f.

8)? Sod
1. 1.

\'oi 6uiii

ruro [uclmn

est, el

liahilavil in iiobu

et

ad

(JiHin.
.\in.

I,

14).

i:r.

(<i)

Par l.ov. KWis, ili! roni|ioi'o H.
l.(ivaiiions<'s
iiiliil

3.

lioiioni,

tSuiimias Clirisli leinporaria. Ilanc crgo seneraoiijiis lu<dierniim celcbrainus diem. Iianc in
esl veiiiro por l-rael, elliori
lii
;

(frj

iliiliiianl

an
i|

sil

,Mi;;ii>.liiii

roiiir:i,\hi,

qii.i dii,'iialiis

iri.i^ns d:tit
iiiiii
lli.

lialioro uinlo

si aliiiuliooiiir

imo
,

as.seriii

liubisouiii

iHus

caniis

iiilirinltale,

Enimanuel, non nobiscuni iu
jhm'
iil

.Mi^usliiio

«-.sso

aiiclnrililo

aiilii|iii

s('i'i|>iiiiis

Cim-

cordis
iii

iiiiiiuiliito

acoodens ad nos
qiiippo
iil
:

iiuoU as-

lu

Anidliii ol sorai ioiiis,

ail oiijiis

ii|ii-ris

liuoiii si-riiio

siiiiipsil

lolus rooilaiiir. vorniii Ciiiilliiins liiijii-; oiuiiiiioiilitii :iiictor (i|.siiis oliani Viiidiii;;! (o;ijcoliii.i iii irilioo .VuniislioiMMiii 11-^ iiiiii iiioroliir doiiioo|is iiiaiiii, liiiii. It ) M;;iiiiis
i-.lo
iill.iiii li.ii; lii

ox luislio,
^visicivii

oi iilioiaiis iios|u;r

idquod nunsit

Mio

ninniiiiis

inori .loni iiilii.nil.iuiii,
eiiiiuiinl.\lii'oiii

scrvos siios per oos lilioros f.ioerel ner inliaiio

ro

li.loiii, |uisli|ii nii

siia^

IkoiiIii iilioiios oiiiilra
luiiiii.io

voiiUilo n)
oa|i.i.\

ei;;o };oiiorati>ineni,
iioii

Ariiiiios oiiioiitilo
(iiiiNiciu.s
1

siijioi iiirinii

l';ili'|iiii

|ilililioas.so

oiijiis iii iiiiiu|iii.'

esl

liunianu fraj;iliias;
adJiliin),

ost. iiiiilari miIiiui Mi:;iisii,ii .stiulol,
|ii':i'ilii'>la]<ali
i|

iiroliniiiriis
<

iisoriii
I

no

s.i iliia

iialiMialo&

lii

sli

t.vi-

I.

\|i|<.'iiiii'.i.>koiiii'<aoiii

117,

Hic in exouiiis ulifim
'

tst

«Jiquot

Mis

mrMtU«

:

vel,

, ,

,6a7
sine
:

SEUMO CCCLXX.
in

ic:.s

tcnipnrc manc', sinft malie i.iijit-r illain qux nniiiia ; scd isiani nuv in icnipoie facia est, sinJ palro
jiitcr

vidcrciannosa, parvum agnoscercl aiiicula, intraiitcin

omnia

liunc virgiiiis

liliiiin

ct

virginum spoii-

muiidiim Salvaiorcm vidcret ilura (Utc.
in

ii,

56-58).

onni, de incornipia iiiaiie vcriiatc felanicm, laiiileniiis, anKiniis, adoremiis, ul in cjiis miscricordia de astuiia vicl.i diaboli Iriura-

iiasceiiicm, iiicorriiplibili

El

masenliiio scxu tria ipsa gencra
I|Kc Clirislus ptier naliis esl
;

(•oiiiii;eiid;il;i

winl.

cxsullcnl piicri

conlincniiain
pudicili.i:
tiilil,

pheinus. Diaboliis :<d iios dcciiiiciidos corrupLi feniinca monie siilirepsil : Clirislus ad iios libciandos liicorriipta fcmiiica cliam canie processil ; «pii csl licncdicms cnm Patre ct Spirilu s.incto in sxcul.i Rx-

vovcntcs piiero. Ipso vcre intcgrilaicm

consccravil, qui sn.T nialri rcrundilalcm al-

virgiiiilalcm noii absiiilit. Simcnii illc sciicx diu
<iijiis
;

vixcral,

.Tlas

comiiar:iiur Ann.t
csscl
lloiniiil.

;

ct .'.iidierai
nisi

culorum. Amcn.

n-sponsiim

qnod nnn

visnrus morieiu

SEUMO CCCLXX
Du
Ka(i\ilalc Uooiuii,

(rt).
ii

piius videret Clirislnm

(b).

CAPUT

I'RIMLM.

CAPUT
lum
sidorium

III.

3. Dviiilcrium Ctirhlinasciluri qniin-

1.

Soihiiniif seu condiiionis

in ntitiqiiis smictis. Iiitelligile, fralrcs.qiiaitlum lialiclianl antiqiii saiicti

dc-

hominit qualnor gciiera. Ilodicriiusdtoi Dd liabendam
spein viix seleri»*, maj^nuni
coiitiilil gaudium gcncri homo, quo cadentc oinnes ruina csl mortaliias nosira, non esl patrc niitlo, nulla malro, scd Dco

vidcndi Cbristum.

SciolKinl illiim cssc vcnturuin, ci

omnes

qui pie vivennlivius'.

liumano. Primus
cecidimus,
ciijtis

(c)

eiiim

bant, diccbanl,

si

bie

mc

invcnial

illa

osi qitod crcdo

in

Scripturis Dci,videamoculis meis!
sniicli

natus, scd factus

;

Et ut noYcriiis qiiantum desideriiim Iiabcbanl

opcraiitc. llxc est liominis
lerra.

prima condilin.

Adam dc
fcqiia
,

qui nuvcranlilcScri|iiui'issaiictis virgincm parilunim,
sicul audistis ciini Isaias legcretiir, Eceetiigo in utero
conci]>iet, el paiiet filiiim, cl vociibilur

Sccunda conditio liomoet viro

cst liominis,

qua crcatur
bominis

mina dc
n:iluscst

latcrc viri. Tertia cnnditio est

nomen

ejns

£m-

ct femina. Quaria conditio csl

tnnnuel (Isai.

vii,

U). Emmaiiiielqiiidsit, Evangelitim
quod inierpreiatur, Nobiscum
libi

Dei el bominis, qua natus est Cbristus sine viru de
femiiia. In istis ipiamor conditionlbus
usitala est, cxlcro: trcs
in fide cordis.

nobis apcruil

dicens,
I,

una sola nobis
scd

Ccus (Malth.

25).

Non

crgosit iniruin, qii.TCum-

noii ouiii in ociilis carnis,

quc inlidelisaniina, non

tibi

videaiur impussibilc nt

Dc tcna

faciuin
;

bominem

sine palre,

virgo parerct, virgo pariens permancrel. Iiilollige na-

sine matrc
viri

,

non iiovimus
,

faclam femiiiam de lalere
ct

lum Dcum,

ei

non miraberis

virginis parluiii. IJt ergo

non

noviiiins

leclain

audilam credidimus.
quolidiaiia

noveritis aiiliquos saiicios cl justos npiiisse vidcre,

Tcrlia

iila

usitala Cbl nobis ipsa

de com-

quod cunccssum

est tiuic scni

Simconi

;

Domiiius
aii
:

iio-

plcxu niaris et feminx quolidie n.iscnnlur bomines.

stor Jesus Cbristus ad discipnlos loqneiis
jusli el proplielcB voluerunl

Mulii

Jam crgoerat

uiiasine viro et femiiia,
lerlia

jam

erat aliera
ei

vidcre

qiia:

vus vidclis, el

de viro sinc fcmina, jani erat
qiiarla restabat sine viro
libcravil
Ires.

de viro

femina,

non vidcrunt

;
).

et

audire qua; auditis, et non nudicrunt

de femina. Sed
et
in

isia

quarta

(Id.

iiii,

17

Miiltum

sencx

isie

fuii

nd audieji-

Prima cnim

secunda ruoruni, lerqiiarla

duni scrus, sed
vii ut

advidendnm
illi

nialiirus.

Non exspeclaagiiuvil

tiam de ruina gcnuerunt,
iicrunl.

saluiem invc-

Cliristiiin aiidiret loipieiiieiu,

qunnlam

CAPliT
oninium

II.


:

iiifantciii.

Et lioc

toncessiini erat

jam dccrepilo.
nascetur?

2.

Omnis fideiuim gradui Salvntori
Exsullentcrgo virgincs
;

quasi «lcsidcraiili

ct susplranti cl diceiili quotidic iu
:

iialo altetlalur.

virgo

oralionibus suis

Qnando veniet?
videbuiil

qiiaiido

peperit Cbristum. Nibil in ea

quud voverunl

'

puteiit

qiiandovidebo? Pulas diirabo? piilasliicine invenict?
piilns
isli

cxtermiiiatiim
viduie
;

mansit virgo posl parliim. Exsiillcnt

oculi

iiiei

,

per

quem
qiiod

cordis ocnli

infaiilcm

Cbristum vidua
;

.*.iiiia

cognmit.

rcvclabuntur? Dicebal

isla in oralionibussiiis, et
,

pro

Exsullcnt

coiijugala-

nascilurum Duiniiium Josuni

desiderio sno accepil responsiim

non

giistarel

Cbrisium Elisabctb

niarilaia proplieiaviL Nulliis gra-

moriem,
ciini

nisi

priusvidercl Cliiistum Doiiiini.Gcslabai
ojiis iiiraiiicm
:

dus prxlcrmissus cst, dc quo non babercl lcstinioninm
sslusomiiium.Niimqiiid ciiim solx virgiiiesoilregnuni

Mnria niaicr

vidil illc, et
iniiis cst

agnovil.

L'bi niivcr:U

f|ii.'iii

agnovii?

An

revelnlus

cirlonim pcrvciiiuiil? Perveniunt ct
iiicriti fuil
illa

vidii:r (</). .Mngiii

qni foris est !i;aiis? Vidit, ct agnovit. Agiiovit Siincon
infaiitem
tateiiioiii;

vidua saiicia Anna.

A

virginilalc ciiini
()iio

cl

oceidcriint

eiia

seplcm aniius vixcrat

cum

Juilxi juveneni

virosuo;

dcfuneio

minibilia facieiilcni. Ciim
iii

ergo cogiiovissei, accepit

iisquc :id scnilem

xiatem p.rvencral,

et in sciiecliitc
uliins siins, lioc est,
iii

bracliia sun, aniplcxatus esl
eiiliii

Miicla c.\sticclab:it iiifanliam S;ilvaturis;
*

ul p.irvum
cuiii.

Poriabnl n qiio pnrt.ibnlnr. Ipse
liiic

cst Cliri

lov., voternt
Kiiiciidalus

;

re'.V.igantiluis

odiiis c3:ieris et
n.
r. t.

niaiiu-

slus sapieiitia Dci, ailiiii;ciisa
lilcr,

iisque;id (incnifor-

&ci-i|>lis.
'

ct disponciis
ibi

oiiitiia

sunviter

(Snp.

viii

,

1).

ad ircs

cli.

ad

I.

v. el

ad Am.

i;r.

Par. \x>\.
(«) Alias, do Temporc 30. (b) Duliius iiolii.s liie soiiiio est
iiiciilliini

Quaiilus

cral, el qiiain ningniis,
factiis,

qii;iiii

parvus fa-

cluscrat? Parvns
,

parms
iii

qii.crebat. Qiiid cst,

proplor geniis diociuli
,

ac

iiiiMiis

accmalum.

rxoiiiiili gralia

pi sl

rocoii-

parvosqiixrebat
iiiiles

? Noii siiperbus, noii elalos;

sod bu-

silOM|iialiiur niixins ouncliii liuiuiiiis, (jiiuu sulijiciuir, « boi.1 n isi.i i(uji'lu oiinUilio lilioia^il iros. 1'i'inia oniiit ol socH^ida • rnrriiiii , lorllaiii do riiiiia goiiiioriiiil , « oic , iicn lo\o
lilcliitii

elmiiescoiligebai.
pioruni

pra-scpi dignalus est poiii,

ut cssot
euiii

cibari;! jiiii;oiiloriiin.
sii;i,

Accopit ergo

obl ao

iiii)ir()|iiic.

iVuiiiidlla liic

rciiorics cuiisluiilia

Sinieon

in bracliia
liiuiii
iit

ctdixit:
Diiiiittis
iii

Nunc
iii

driiillis,

scriiiuiiuiii \oi'uriiiii .Mi-^iislini ilc ^alali liuiiiini.
(i ) lliiic

boniiu

iiici|<il

iii

iimllislilnis.

Domiiic, scrcum
.

pfiic.

p;i<",',

q<;ia

(i/)

Vhlo scnii. lyt,

caii. 2,

ol serni. I'J2, ca;

i.

\iilo'i paceiii.

Qtiiic crg" diniillis

pacc? Qu^niam

:

,

iG5'J
Kilcriiiil otu/i

s.

ai:gijstin
Saluc.t

KI'lSCOPI
ilitina
eriil
ii;i

IGGD
:

mei talulare

Utuiii {Liic. ii, 'ij- jll).

aii

1

n principio tral Veybutn,et Verbuni
,

l;ii« Di!i, Doiiiiiius
ilie

Josus Clirislus. Ununtiute diein
'2).

iifind

Ihiim

el

Deut

eral
jia-

Verbmn
1-5).

jn-incipio

njmd

liiuni.

Oimiin

: lioe eral in ijmiin fncla tunt, el

lutuiart fjus (l'snl. xcv,

OArUT
s:ineii
iit

IV.

tiiii'

iimo

fnciuifi csi

iiil:il
it;i

(./iwii. i,

De

liac
:

xero
Libcr
Ilir,

i.

Pueri

et
,

urua
,

el eonjugali aile|iul'i uiii

iialixitatc niiiiiaiia.

ovan:.'elisla alius refcrt

).iiiniur Cltiiilo.

H.ibi lis crgo

|meri

Jesiim

gencrnlionis Jcsi;
;

1'Jiristi lilii
lii<:

Ddvid (IHnllh. i.
oo.

{).

ergo nalalis Domiiii,
.sciies,

sooiiiid.o ii:ilisi|;itis dics ost
iii

scneiii

Siiiieoiicm. Si auieiii (iiix-iilis,

cvsiillemiis ot bclomiir

Ncc immerilo

,

aucio
; :

el conjiigatus alii|uis vir u-siiniuniiini Doiiiino por-

jain abbinc dio

liilic:il,

Zachariaiii cniisideraic. Neiiio crgo (iiiicral
fralres niei
,

nliiid

,

cliristiani fidelcs,
uiit

aut viigo, aut
,

rcnienliim accipil run) bumanogcncri iii lioc iitiipio dio vera liix veiicrit iil reote dios irtimiieni solis :iiigc;it , qno nobis hmir, pcr qiiem lcnebris mortis :ib>olvoreiiiiir, invcsil. Iliiiir
,

liodic Ui%

iii<

vidiia

,

aut cniijugala,
:

puer, aui cuniiiieiis
,

aut
iiiiii-

ergo Proplioi:v aiiiiuntianics
liiriim,

,

taii(pi;>m lucerii.o, voii-

uaoralus

qiiidqiiid [ilus csse quis voliii^rii

noii

veiill quciiiadnioduiii
veiiiniusi

ad Cliristuni

periiiicat.

Non

lcsiiinuniuin i)crliibuisse Clirislo adulteros
,

,

praHesseruiit dicni ortus ojiis, et iiiiracnl.t qiiac cssct Rosiiirus in rariie, cl;\rissiiiiis pr;eooniisodidcriiiit. Itooliiin iiaiiiqiie cral iil prcodicarctiir osse venturus tic ouni veiiisset , d(ibit:irctur. Ilic ituqee
,

lurnioalorcs

iiiinmndus' El ut a talibus ci tesiiiiio,

Dous

no.sier

,

bomn

inter iKiniines convci's;iliig est.

itiuni pcrliibereiur

ipse prjisliiil, ipse doiiavii. INon

eiiim i|uisqnam saiictus viribus suis {u),

Exsullcmus

.Apparuit cnitii vidonlibus bomo, iiitelligcniibiis Deiis: bniiiinein iiiiiienlibiis ofToreiis , credentibiis Deiiiii scrvaiiR. Ergo iiilirnios salvuvit aspcciiis inlirmitatis

ergo,
t

cliarissinii.
iii

Ab
,

liodicrno
iii

die

crcscunt dics.

ojus

:

(irmns quicrit coiiicmplatio
II.

ivde

Cliristum

ct crcscit

te dies. Credidisii ?

CAPIJT
Iwiiio


,

ilivinilalis ejiis.

2.

Incarniilione visibilis

Deus, quem
,

Iiicluwlus cst dies. Bipiizaius cs
in

?

Nalus cst

tcquotiir

cj:liibetur.

Cliristiis

Obsocro vos

iiilucmiiii

qiiam inagriuin

sil luic

cordc

liio.
,

Scd iiumi|uid

Ciirisius nalus sic
:

rcmanrobur

Ad

snlvaiidos

bomines Logem

charissimi niystorium vcritaiis. dederal, Pro|iliclas ini,

sii ?

Crcxil

ad jiivciilnlcm pervcnit

scd

in sciicctu,

lcin

non

declinavil. Crcseal crgo ct lldcs tua

scral : ct quia sanandis laiiguuribus liaH: rcmodia praiccsscruni, ipsiim sc adsaltitem curiim olTorre hotniiiiliiis

Dcus

voliiit.

Purro

hoiiiines
:

Dcuin ipsum

iii

iiiveniat,

votustatem

iic*ciat. Sic pirtiiiebis

ad Cbri-

siiim

Filium Dci,
;

in priiicipio

Ycibuni apud Dciim,
,

subsiantia sua vidore noii potiierunl spcm vcri> lioniines suam pnnerc in solo honiiiic noii debebaiit. Quid

Verbum Dcuin
bitarct
iii

scd Vcrbuiii carncm faclum
,

ut lia-

nobis. Majcsias ibi l.^tcbat

ubi iiirirniitas

apparcbai. In iiMniis
pil
,

siias Siniooii inririuitalcin
iiilus

accc*

scd majcsiatcni
,

agnovit.

Nemu conlemnnt
pcrtiiiiiil

iialum

si

vult ossc reiiatus.
,

Ad

illum
iii

pro:

ergo hic licrct ? Ilomincm seijui noii debcbanl , hoiita scqucndus non crat qui videri poicrat Dciis sequeiidus erat qui videri iion polcrat. Ut ergo cxhibcrciur boinini , et qui ab hoiuine vidorctur rt qiicm bomo scqucrctur, Dciis facius est lioino. Deiiique cum jaiii intor homiiics versarciur, cl tribiis api>stolis iii sc:

ptcr iins

iiasci

ad

iios pcrtiiieut

illo

renasci

qiii

vivit ct rcgiiat

iii

s;vcula sxculoruiii. Aincn.

SEIIMO CCl.LNXI
Ue
^3li\ilute Dotiiiiii,

((;).

iii

(r).

CAPLT
rst iiobis

Pttl.Ml!M.— I.C7/n5(; duiC naiiviloiei. Natiis liodio Salvalor ; et idoo bodic oinnt iiiuikK)
i

«niio Mil venis oxortiis cst. Deiis lidnio laolus cst , ut ol iil scrviis iii doiiiimiiii vorlereiiir, Deiis lii-rot
:

crcto addiioiis mcdiiis aslaret, subito cis in illa diviiii cultiis olarilate rcspleiiduit ; qiiod aposioli (|ui |ir:fscnios eniit, vix iiilucri prohuiiiani affccitis inlirmilale poliioriint (/(i. xvii, l-G). Nasci hiimanitiis voliiit , iit nos iii ipso u.iscereinur , et fuiuris culioribus sitis iierat;c nntivitatis sacrameiita snncirol : ul nus ipii a iinlivilntc illa ronrctali loncbamur obnoxii, Salseeund.e naiivilatis vaioris nostri vesligia coiniiati prrsidio ccrlo poiirenuir ipio in Dco ci cx Dco iiati , abrunipereniiis vincula niurlis nnti<|ii;i', cum pigiius
,

;

saliilis

Spiriliim saiiotuin suiiiereiiius.

Krgo cum appapritis iiianda-

(iiriiiam sor\i Diiiiiiiiiis aooopil. llabita\it

iii

torris

balii

rori! iKiniiiiibus

Dous

vellct

,

cosque qiuc

|.i:alnrra'loriini

,

ut boiiio lialiiiator lerra^ liabitarot
,

caMis. Natiis est crgo nobis Salv.itor partiia rcpiidiat;e Lc«is coiiocplus
l>atre sciii|ior, ilc niatre seinel.

passiis ost dieiil

docerc ciiam pr;vscn> cnporel. vim divinam nssiiinptu lioniiiie tcinperavit. ct posuii tcnebras laliverat
,

iialus autem de Licnim Domini nosiri
:
:

biiliim siium in oirciiitii siio (l'snl.

wii

,

ii)

,

ciim so

tabernaoiiU) cnniis oblevit. Tali crgo ct
,

lam

iiielT;ibili

Jcsii
liani

priiiio diviaccepiinus ii:itivitaics scd plaiic ulrani(|ue iiiirabilciii : iii illa ul mairis, in li:\c iii paliis iinicia ccssaiiiiaiii xlornaiii ut ercarot tomporalos ; alloram reiit leiiipoi-iloni , iit pr:fslaiot a^lcriiiis. lilc orgo iii fonoa
Cliri^ti diias
,

doiiKlc

iiuiiiaiiaiii

;

ct

:

,

Cliristus Deus nosicr et bomo haheiur sacranicnlo Deus pcr malrem hoino, por Patrein Dcus. Sio(|ue Palcr miijor lil III ulriiiiiqiie illiid sit vcriiiii quod ait me esl (Joan. xiv 28) ; ct h.go ,•« Pnicr unum iiimii.%
; ,
,

,

Dci Palri :rqiialis, illc iii roriiia Ecrvi Palri siibiliiiis. sj llle troalor icni|iiiruin, iiatiis iii tomporeest faciussc^l l:ii!i ut cilereliir a ieinina qiie est taiii parviis
: , ;

(Id. X, 50). Nnm diviniialc ;c(;uaiur Patri , iiicarn:)ttone subditiir Palri. 5. Dciis ct lioiiio quniuodo misceri CAPUT III.

iiiagiius
Iro.

iitii|iic

poriiian~it,

iil iiiiii

sopar:iroliir a

Pa-

aiiimw cor\wri$<fiie permi.xlio. Qii.i'rore t:imoii qui<l;im solont , qiioinodo niisoiri poliiil
fiodiii.

Difficilior

Ilas ori;(i Doiniiii ii.ui\il;ilos otiaiii diio
oiiiiii

ov.iii;.;o!i-

liimio ot
i|tioil

Deiis.

Oii;rritiit
:

ntioDOO)
lil

liiijiis~iiry,-lorii

siaruui lesiaiiiur prinoipia. Uiitis

de naiivitaic

somol faoliim esl
ralioiioiii

ouiii ip^i iici|ii;ti|iiai;i possiiit

ro<l<loro
Uosiileraliir
(ii)
iii

cjiis ijiia:

seinpor, id
lionio
lial

i^sl, i|iiiil'!ri;<)

nctilris niaiiuscrliitis.

iiiodo

anima
:

iiiisootiir

onrpoii,

iil

sic-

similia

iiisiYiii. lOfl,

pip. 2.

m

ooriioroa

rcs iiuoriioroaqiie conjiin;;iliir,

iil

hciii»)

(/?) Alixs, ilo Divcisis ."ii. AUi;iislii:i. (<) In ltro\iai'iii raiisioiisi loi^iltir noinliio (.orle qiiiiloni i|isiiis soiiloiillas l>oii<; niiiltas iii iirliiiu p< sod o:is ox siTiiiiino li.vsiiiiiiiii 01 sooui.dd i':i| ilo ooiitinol <l<! ^ulivil:ile .luaiiios l';a|lislx' iiitVa <ii'<liii<' TiMO, iilii (iiiiii :i
,

ollii i.iliir

ila Iioiiu) conjuiioiiis osl

Doo

,

ol facnis o»t
,

Clirisliis (n).
i'<>r|iorra
,

Kt laiiion
, ,

iil

liorot Chiisliis

diio illa io|ior-

id (Sl

aninia el Dons faoihiis
<|ii.iiii

o.'iijiiiii;i

iiiisiorii|iic poliioiiiiil
:ili

ini>coliir iiiia iiK.i>r|>t>ic:i

iipio

oorpiiro:)
1

,

id

osl

,

aiiiin;i
sl

ti.icoridra ot a|iliiis i'ii;iiio\a siint,
ailiiiivla (|ii:iin
I<'.-.|<-

(lolil>;il;is.

il:ili<'l

aiilc

ii

|iliiiiiiri

al> .\ii;;iis|i(ii
;

^ciiin

;iiil

slilii ii.ai;:iii

son.i
lcrr.o
vit

lioiiiiiiis
,

M^^lal. (jiiod
t

ot corpiis, iil |K'rHoiis oioalor itvli :ic
liis
,

alii

ii;i,

<|ii;ilij

isia siiiit
;

o:i|i.

i, > II
1

iil

scrtds
tr

<l<i-

ooiii Dcii^

smI

,

hiniia

l:ii

csl

,

ol bitmilii.ii.loiii

» iiiiiiiiiii • Mili^

xcrlcicliir

ilikloiii, •
'.2,

1

rooto ilios
»

iiiil<'<ii

S('iiioli|isiiiii

nsipie
utl

ad

iii»iioni
TiT,

iiioHcm
II.

jii:<'al, » i'lo.<:i|i.

"

•'t

liiliirisottlluriliussul-llo(ii)

• raUt' iiutitilulls s;itr.iiiioiita saiicirot.

viilcoiiit

\i'liisia>iiiiii,

II.

:

IRtil

SEKMO CCCLXXII.
non
liii-

1662

(nicis {Pltilipp. 11,6-81, qiianto nniem siipfiil)irc (|.-licl tcrra et cinis ? Vidcle . fr;ilr(S , (iii.iiitiini sc
niili.ivii

pioiiicin, siiie corriipiioiic pariciilcm?

Lu^upic

u.iiivi-

las iiilra csl,
islani mciis

propicr liomincs Dcus. Qiinniiim se ilojici le dclicl siTvus niinndo nd laiilini liiiinililaiem desccnilit rt Domiiiiis? Qii:i: liiimilil.is, cli.irissimi, si plcnis,

quia divina cst. Slvc ergo

ill.iin,

sive

Inimnna conslderct, rcclissiinc
ejiis

dli ll,

Ceiios

nerationcm
qiiid

qnis eiinrrnbil {Jsni.

1.111,

8)? Et

sime ab

liomlniliiis

pfis^iileiiir,

ornm ad

cli.-iritaicin

laclcmns, fralrrs? Qiioniam

dl|,'iie

cloqui nun vaiit

nsqiie proliciel. N:im diini :illcr .nUeriim cxi^liiiial siipcriorein, dilcclio facil :r(|nalilal<Mn. Undfi lum sc ipsc
lionio dcspiciai
,

lciiius,

taccrc dcbeiiiiis? Absit a nobis, absit
scrvi,

laciMl

proptcr i|uein

iillqiic isla

subirc di-

lingiia

qiiaiido

Naialis

cst

Doniini.

Dlcainiis

giiains cst nciis.

CAPUT

IV.

—-4.

crgo qiiod possiimns, qnod lcglmiif.
Ilouiinis (lifinilns

dignnlione.. El c;;o i|niilcin , li.iiics, pendi cl siipcrinipcndi cnpio liri't ma-^iios vos sciiiper in conscicnlia mca fiTciiin l:imcn iii.ijorcs qiindam nifldo vos res milii isla cllicil (nm inlcndo qiiaiita sit nnniinl mci pro lionilnc dlgn:)llo. Vos iill(|UC eslis Domlnica! iiicar(i:itlnnis vos Domiiiici sanHiiinis prctiiim vos niciiilira Clirisli vobis ca|iiit Clirisliis est pro vobis iia-ci , pro voiiis patl cuncla lioii distiilit ; ciiicem qiioipic ipsnni ad lioc pirliiiit, iit vos sibi in famillain coaptarct. Vos appcllanilni Cliristi Iralrcs , vns appcUamiiii Cluisil liaredes.
, ;

fx Dci in ipsum pio i|iiil)iis im-

2.

Ad
el

Clirisli

implins Judir.i cl
Clirisli

Genliles invilui.
Clirislus

Carne

sangiiino

pnsciniur.

spuii-

snsct gigas, putclier

ct foriis.

Bcatiis

David de Cbri-

,

sto loijucns, diclt in Psalniis,

/» sole posuii tnberm-

cuIhih siiuin

,

el

,

ipse taivjunin sponsus procedens de

,

,

Ifiatamo suo, etsuUavit ut gigns {Psn!. xviii, 6). Proccssil ciiim

:

bodiede

s.icro

Ihabimo, Imccsi, bcaiornm

virgiiicorum vlsccrnm abdllo incor>-iip(oipic sccrcio.

Proccssit inde vlrginis
vldelicct Mari.T,

lilius,

virgiiiis sponsiis

:

filiiis

Proiiidc, dilcclissimi , iiniisipilsqiic digiiiiiii sc ipsuiii liabcat, corani qiio peccarc non dclicat ; dlgiuini sc cxistimct , corani quo si dclirtiim cogil;ivcrlt criilie,

sponsus Ecclesi;c. Univcis.T.
:

eniiii

Ecclesi.T Inquebalnr Apostolus,
vi

quandndiccbat Apia-

scal. Prelio enini tr.ngno enipli eslis
tate

Deum

in corpore vestro

voliis natiis cst
si

dinne agalis

,

tantcs in lcgc dcre ciiin, ut dignaiiis csl dcscendere proplcr lioniiiics Dciis

: (jlorifnaU' el porCor. vi 20). Ilic p;o liic pro vobis obiatus cst ; liic cti:iiii , , liabilat in vobis. Agamiis ciso , nicdlDomini dic ac noctc , ni coiiiMrclicnvidere mcrcamur. Ag;iiniis , ni qiiia

ros uni viro virginem ciistam exliibereCliritto {H'.-!.

(1

,

XI, 2).

CAPUT
sponsi
ait

II.

— Ad

has talcs niiptias Cbrisii, Pater

primum

invitavitpnpiilnm Juibcoriim. Scdquiil
invitnli erunt,

Evangcliuni? Qni

non

{iicrunl digni

,

ad

iMaiih. xxii, 8). Invilai;i cst posica uiiivcrsirumGciiliuin mullitudo, ipsa implcvlt Ecclcsiain, ipsa :icccplt

Dtuin lionio possit ascendcrc.

SEIJMO CCCLXXII
De

'

(a).

de meiisa dominica nnn
potus, scd
Ipsiiis pasloris,

vilcs epiilas,

ant iguobilcs

Nalivitate DODiiui, iv (b).

ipsius

occisi Chrlsli car-

CAPUT PRIMUM.

1.

Nativiias Cliristi duplex.
qiia»

nem

pralibavii et snn^uincin. Occisus esl ad nupiias
;

Novil fides vestra, charissinii,

hanc univcrsam

suas ipsc iiinocens agiius, occisiis cst ad mipllas
qiioscuiiique
invilavit,
:

ci

miiltitudliicm congrcgavit, ipiia naiiis cst nobis Iiodie

de carne

siia

pavlt. (Jccisiis

Salvalor. Natus cst dc

Pairc srmper, dc niaire sesiiie usii.
:

cpulas prxparavit sns voliiniariam

rcsiirgcns niiiitias celcbravil. Occi-

mel

(r)

:

de Patrc

siiio

sexu, dc matre

Apud

pcrliillt

passioncm

:

resurgcns dispo-

Palicmquippcdefiiilconcipicnlis ulcrus
defull scminaniis

a|iud

malrcm

sliam diixll uxorcni. In uiero virginis !iiiman:im cariicm
vcliit

amplexus. Prima nniivilas cx Pjire
:

arrbam

acccpii

:

iii

crncc prcliosissimam
in rcsurreciinnc

naturain scrvavil
tiani

secunda
teiinit

iiatlviias

ex

malre gradiviii;x;

doicm

suiini saiigiiincm fndit
siia a;lrrni

:

alquo

scniiiiavlt. Illa

ir.ijcslatcm

siib-

ascensioiic
AsceniJit
dii

matriinonii

fcedoiM

rolionvii.

siaiiti;c;
Iii

isiasusccpltsocicialem mortaliiaiis liumau.f.
idco venire dignatiis cst, ut ficrei obc-

enim

in alliim,

cnpliram duxit capiiviiuicm, de19). Qii;p

liac auleiii

dona

liomiiiihus {Psal. lsvii,

dona?Spi-

dlens usquc

ad morlcm

{Pliilipp.

n, C-8),ct
nalivitas

mo-

ritiim sanct'im, pcr
cliarititc,

qiicm dlifusa buinanis incnlibus

ritndo vincerel mortcm, Utraqiie
liills
,

incff^i-

inseparabilitcr Cbrislo

tanquam viro suo

ntraqiic

niirabilis.

Qiiod

enim

cor

liiim:i-

ndba-sit Ecclcsia. Proccssit crgo hndic tanqiiam sponstis

iium comprebciiderc, qu;cve llngua valcatcxplicarc,
qiioinodo natus sil Cbrisius seniper ex Dco, aui qiio-

de sacro tbnlamo

sii:>,

et sicul cx-cqiiitur Psal.

iiiiis,
iil

Exsitllaril ul gigns

ad cHrrendmi viam. Crocessil
gigas. Piilclicr el fortis
:

inodo nuper ex ulcro? Quls iiiiclllgaico:cterii

Fi'io

sponsiis, exsultavit

iii

pnl-

Palrein, qiiis eloqiialnr vlrglnein niatrcm? Illuni sinc
iiiiiio,

clicr, nt sponsiis; fortis, ut glgas. Piilchcr,
forils,

iitametur;
iit

sinc fine gigneiiicm

;

istam sine libidinc conci-

ut

limcatur: pulclier,
invciiiiur
iii

iit

placcret; forlis,

vinccrct. Ubi
* Ilic

Scripliiris

sncris sponsi

quoque in nostris ma!iuscri[)lis desidcraliir. («) Alias, de Uiversis .'U. (b) ^on omuia liic sapiiiiil AiigiisliiiDni. Isliiil in exonlio,
• lic Patre siiie soxu, ili' inatrc sine iisii, » liaud salis accurHe|TOnuiUi;ilmii\icielur. F.lirior ars ciiis^lciii scutciiliic, tN;iUiscsldo latrc sciiiper, » cl;'., luiSoitir cliaaiin sii| criori sermoiic. Aiilc fiiicui citatur Iimduus Aiiil.rosii de f liristi Nalali , qui raulo a.itc luiral caiilatiis. Nuni ibrle ritus cai)lani.ii iii cccicsi:i liyiuaos Aiiiliriisi^inus j:or AUijusliiium fuwal iii Atiica:ii iuvccliis? Didl ipse iii
|

islius pulclirltiido ? Spcciosiis forina pia: filiis liomiiittm

di/fusa esl gralia in labiis

titis

{Psul. xi.iv, o). Ubi inct

vcniiur glgantis forliludo? Dominiis forlis

poteiis,

Dominus potens

in praiio {Psnl.

xxiii, 8). Ulriiinqiie

aiiicm, id esi, ct puIcbritudliK^mciforiitiidiiiciii ln co

vlderal ct liilfillc\erat
isle qiii advciiil c.l

lsai:i?,

fu:ii

dircbal

:

Qiijs cst
c.v

oi ist. 5,)

circilcr aiinuni bciidi

a Iviiiaiistis i\'\ rcoirlcsia diviua caiiiiia « lYopiielarum , cum i|si » ai(, obrioUilcs su;is art caiiii• cuin psalmoruui huiuaao iiigouio conirosito.uni , iull.iin,

M)0 scripta

Kdoin 1 rubur vesiimenlvriim ijus

CallioliL
iii
>.

is

«qiio<i sobrie

is.dlaul

Ilosur, sic sjieciosus in slola vcsliinciili citm forliludii.i'
{hiii. i.xiii, 1)?
(iixit ct

Isiccrgo proplicia,

qiii ct

spcciosum

I iiieiit

>

forioni, r
III

sponsnni novcraici giganieni.
5.

(c) Haec

caJoin

initio seniioiiij sjj crioiis.

CAIU

Vinm quomvdo

cucuiiit Cr.iltin.

:

ICU3
Amhrotii
/ijiiiiiw.

ALGDSTINI EPISCOI'1
Ergo,
cliarisstnii,£«u/(«»i« «« j(iy««
nlgi

JfiM

et prxputii, lioc rsl

Jud.rorum

alqiic

Cenlium, de diel

ud fUTTeiidamnam.Qaam viam,

niorlalein vlam,

vcrso venicnlcs in sua uniialc copnbvii,

fnelnt ett

quam (lignatiis

csl nobiscuni liabere comniununi ? IpM

pax

nostra, qui fecit uliaqiie uiiuin (Kiiliei.

ii,

11-3?);

estvia, perquani genus

Immanum

Irantit. Transouiil

ul |iasturibus

Judxorum

iiniiiiareliir,

Angcli vriieninl
stclla rc-

onim pcr cain venieiidu nascentes,

el

abscedendo nioab
initio

de coelo
fiilsii

;

et ui n

mngis Gciitiiim adorarctnr,

ricntes. El isle gcneris liumani fluvius

usque

in

c Cflcln'.
ca'li

Sivccrgo pcr Angelo», sivc per
:

slol-

riiiem ex oa-uliis naiura: vcnis jugitnr

manal. Dc

isio

lam,

cnanavcrunt gloriam Dci

iit

in

cjiis

qni

fluvio rupido aclurbulenlo bibere dignalus est Clirislus.

iiatus cstgralia, en:irrareiit oain
taiiics

ciiam Apnstuli, poriii

Mudo,iu(lisiisiii ps:dmo,

De

torrenleiii ria bibil (Ptat.

Doniinnm

sicnt caeli, alqiie

oiniicm lerrnin

cix, t). Toirciis

isli'

produxil nos ad nalivilatcni, per-

exiretsomis eoruin.et infines orbis lerr.r verbaooriitn
(Ptal. xviii, i, 5).
Qii.X'

duxit ad inorlcni. Qiiasi cx occullo fonlis,

abyssuni

qiioiiiam ct ad iios voneriini,
(II

maris

su.sccpil Cliristns.

Ulrumque

pro nobis, ct iiatus
iii

credinius, proplcr qund ct loi|iiimur

Cor.

iv,

ct inorluus cst. Et quia liomincs

nicdio liujus flu-

CAV*UT
igilur

II.

15).

2,

Jdem

Iraciatur
,

nrgimenlum. Mnlta
in liac

miiiis constiluli, pleruinquo deleclaniur inuiidi blundi-

consideranda sunt, fiatres

qnam

audi-

mcnlisctillccebris,
lur.aiqiiein

quxlimo hujuslnrrenlis involvunprorundum infcrni demergunl eos, quidum
in

vimtis, evangelica lectione.

Magi veniunl ab oricntr,
qui lot reges

regcm Jud.Torum requirunt,

JudxorDfr.
,

iranseuiites iindas avide hauriuat, sic necantiir, stare

nunquam
aliquem
oculis
,

aniea qiuesierunt. Rcquinmt aulem
virilis

non

cupientes in torrente proscipitante, et
qiixrentes lixa vesligia
via bibil.
:

rcpublica

*

xtatis

,

sive

grand:evum
,

,

humanis
diade,

ideo Douiinus de torrtau ia

in excelsa
,

scde conspiciium
,

exercitibus po*
,

Quid

cst, in via bibit?

Transiens
sietit

bibit. Bibit
iii

lentera

armis lerrcnlcm
[

purpura niicnlem
sibi

rnira et transiil,
c:itoruiii.

non remansit: nec

via pec-

maie rcfulgcntcm

vcl

dc cruce

cxsuluintcm

ia

rcssc est

morlcm nietuunt honiines; quia neprxcipitari omncs liujus torrenlis impulsu
Ilein
:

qua univcrsos mariyrcs redimcrct confitentes, vcl ab
inferis

rcsurgenlcm

,

aul in

Cflclos

ascendcntem

] ;

sed

Christus aulein morleiii qiiain sponle susccperat,

ti-

reccns natum,

in ciinis

jncentcm.uberibusinhianlem,
nullis
,

inerc non potuit; ideo dictum esl, £( extutlavit ut gifiat

nullo ornaiii corporis,
nullis parentuin ojiibus

membrorum
,

viribus

,

ad currendam

viain.

Ucscendit enim, ct ciicurrit

non sua xtate

non suornm
,

ascciidit, et sedit. Nostis, qiiia sic condleri (a) soletis

potcstale prxstanlem. Et
a rcgc
[

quxruntrcgem Judxnmm
[

postquani resurrex:'., ascciidit in coeluin, scdct nd dex-

Jnd»:orum
el

;

ab Ilerode
;

liomiiie

]

,

Clirisium
,

toram
sliiic
iiiiio,

{'alris.

iliinc nosiri gigantis

cxcursuin brevisin

Dcum
,

homincm

a tcrreno rcgc lioniinc
:

rcgem
a

ac pulclicrrimc cccinit beatiis Ambrosius

by-

coelorum qui condiJcrat iiominem]

ngrandi par,

qiicm paulo

aiilc

cintastis.
i

Loqucns cniin de

vulum

a claro

lalcntcm
,

,

ab excclso humilom
,

Domino
t <

Clirislo, sic ait:

Egrcssus ejus a Paire, rc:

loquciilc infanlcm

ab opulenlo inopcm

n forti

iiifir,

grcssus ejus ad Patrcin

cscursus usque ad
>

iiiforoe,

inum
sibi

;

cl

tamcn [quninvis ab llcrodc pcrseqiienie
Chrislum dominnnlciii]
profcclo in quo
niilla
,

rccursus ad scdcm Dci.

IIx'C oinnia,

cliarissiiiii,
f.icla

ct aliis
:

a

contcmnenlc
regia vidc-

si

qiixramus cur

facla

suni, invciiiemus
;

pro

adorandum
baliir
,

pnmpn
et in

nubis. Dcsccmlii cnini, nt .isccndcrcmus

inortuus cst,

scd vcra majcsias ndorabaiur.
III.

ut vivcrcmns; rcsurrcxil, ut rcsurgcrcnius; ascondit
in

CAPUT
niqiic

3.

Ileiodis

mclus

porvulorum

coelum, ut icrrcna conicnincrc, ci cnr siirsum

cri-

C(vdc sa'iiiia. Innocenlet mariijruni corowi donati.

Deilli

gcre disceremus. Deni(|tic nt lcvaret posi sc spoin nosti-ain, lcvavit

llcrodcs

liinel

:

klagi

dc^idcraiii.

Itogcm

primo cnrncin suam

:

ct ut speiarcinus

cupiiml

iiivciiirc, rogniini mcliiit illc finirc '.
:

Ulriqno

liuc

scculurum

in nobis, illud prxccssit

quod accepit

piislrcmo qiiaTuiit
illo
,

iili,

pcr qiietn
:

possint vivorc;
qiicin
silii

cx nobis.

qiieni vellct oecidorc

ille

,

iii

pocrainm

grandc

vomiiiillal

;

illi ,

qiii

oinni:l

|H'coatn di,

SER.MO CCCLXXIII
ne
E|ii|>liania Doniini,

'

(t).
niillal.

Nccat qiiippc llcrodos parviilos
tinius inorieni pcrveniro.
cl criiciilissiniam

iiiiilios

diiin

i

(c).

vuliad

El

cniii s:t>viciiii>si-

C,\Pl]T PUI.MUM.
gis.

1. C7/ris(i(« mnnifentaliis

Maiiia-

niani

'

cxdem
,

in tol

innoccniibiis
ir.lerfi^i-il.
.|!f;iiis

Soleninilas

qiiaiii

hodic celebramiis, proptcr

porfci

il

;

»e ipsiiin laiita iniquiinic priinilns

iiifcsinlioiiein

Uoniini Epipliani.x

grxcum nomcn acqiii

Iiilcrcn rex

nostcr [Clirislusl
iiliiin

Verbuni [Doi]

ccpit. Ilodicriio
|iriiiiiiiis

qiiippcdicMagis adorantibus Iniiqiiam

|Dcuk],

Magis

adorniiiibus, |»rvulis
;

pro

il'o

Genlium, conimcndaiur manifcsiatus,

iiioriciilibiis, sive

jacobni, sivc siigcbai

ct iioiithim

aiilc paiiros dics iraditur
l:iris,

cliam naius. Lapis illeangu-

loeuliis*, orcdcnlcs inveiiiebai; ei
cliaiii iiiarlyres faoiolial.

nomlum
,

jvwiis

,

parviili bcali

inodo

n.iii,
!

qui

veliit

parictcs duos, circumcisionis \idclicet
ct in rc labili.
1.

nunipiam
' '

toiilali

,

iiondum

luciali

,

jam
iil

coruiiaii

Illo

Konc logondum,
lii

iteoogttiliis ail d). li.

ii.

r.

rin. v

et

ail

Lov.
•'

ttiirlaeoii.sis veluslissiiiiiis lilH<r, ((

delibatio CenliHi:»

(n) ib\

syniliolo.

miqi

uilviirnilur, iwvo

iiiliiioiiili

siiut liiiiiine tii/oroo.

Ali.is, (lc

DlvcrsJKOO.

lc) Miilii};iitiiii rnliliiiii loci noiimilli , qiiibiis leiiicritati) alictijns l.ilieiii :ill:it:iiti l:ii tli' ircilinitis itispii lo tiiiii.iceiisi

(/e.s7(/i'iw((

Sic tiiiriacctisis >ls. Ainlili. liuiei jmitcsmuom. Hlinii icileininuicin . illi ciifiuul iiivcniie icijmnH,

mc

liiil illi- liiiiic

ii'()H(im.
,

volcii'
liiic

lilirii, i|iti
,

oa

|

iri'iiiiH|iU! |>i':oloiil,

i|ux

ilis|ilii'('iit iii

»
*

Hoiiacoiisis Miia
iilciii
vi-^

cclrbnilis^iimiin.

scriiiiiiii'

iili

iiiiclli^os c.\ aiisiilis

ail

ca

qiix'

codcx

^lii

vcruXks

oiiiii

cxcttsii, iitt iuii

illu iiuii tiatiol. a|i|i(>:>iti».

cieiceti.t, (( 'miliim, vic.

,

KlfiS

SKRMO CCCLXXIV.
Vcrlium quod
ut hiibilarct
toiige crat a nobis
i,
,

\c,i;c,

dc vcstra cfirona ilubiuvcril in passione pro Clirialo
qui
eii:iin

caro facium e>t
,

,

B^iplismum

p;i:vulis

prodessc non cxisilnial
,

in iiobis (Jon«.
,

3

li).

Agnoscamus
:

Clirisli. Ndii hiibeli»iis

quidcin xttlcm
:

qua

iii

Cliri-

iiaque in temporc

per (jueni facla sunt icmpora
,

el

sium passiirum crcderciis
qii.i

scil Jiabc-balis

carncm, ia

cclchrantes

cjiis fesla teiiipoialia

praniia dcsidcre-

pro Cliristo passuro passioncin sustincrclis. Nullo

mus

xterna.

iimdo istos inrantcs dcfcrerel gralia Saivatoris infantis
,

SEKMO
Du
t.

r£r.I,XX!V

(n).

qiii

veiicru qii.Trcrc ([uod pcrierat

,

non solum

in
Rpi|;banla Doniinl, n (6).
tlella
et

ranie nnscendi), vcriim
|ail

ciiam
,

in

cruce

peiidendo
cl

inferos dcscendendo

et in coelis

asccndcndo,

Uagi ad

Cliritliim

Angeloriim

nivliiiji.s

ad dcxteram Putris scdendo].
lialiere predicjilorcs

Nam

qui puluit nalus

lalioncpcrducli.
aniiivers.iriiiin
riliiis

Aiini\crsaria

ccl-bialio dici

Angclos, nnrralorcs coelos, adillis

serinonem a nobiscxigit,

dcbiliini aii-

oratorcs Magos,
icir

potuii ol
scirei

ne pro eo

liic

iiioreren,

pr;rsiare,

si

illa

morlc periluros
vcniens,
niliil

cl

non

cordibus vestris. Ilodic Salvalor iiosicr Magos ad se de lam longiiiqiia geiiie pcrdiisit. Vcnerunt
cl

piitius

majorc

fclirilate viciuros.
[Cliristiis]

Absil, absil, ul ad

ul adorareni infaiiicni,

lilicrandos

hnmincs

de illorum
cgeril
,

Quia stcllam inusit.itam

pracniio qui pro

co interncerciilur

qui

VcrbumDci. Quare vcncrHnt? vidcruiit. Etundc eainChiisli essc cognoverunt? Vidcre cnim polucrnni slollam ;
niimi|uid loqiii cis poitiit
cl diccre,

pcndens
oravit.

iii

ligiio

pro

eis a

quibus

interfieicbalur

Sklla
,

Clirisii

suni
Infelices

?

Pfocnl diibio alitcr imlicaliim cjt

per ali(|uam

CAPUT IV.— 4.
lajiidibus
leliciU'ite
niilliariif

Judwi

fabris

Arcx Notel
in-

revelalioneni. Tanien innsiiate rcx nalus

cnl,

qiii cl

persimiUs.

Quid dicam de

ab

aliciiis

adorandus crai. Numqnid non rcgcs
n:ili
,

aiile

Judxorum,

qui ClirisuiinqiiXTcntibusMagis,

in Jiidxa crant

aut

pcr nniversam
ador.mdiis
,

lerrani in
ct
,

Cliain proplictiam

indicem

proiulcrunt
ipsi

,

Betlilcbcm

divcrsis genlibus?
nigeiiis

Quarc
,

istc

ab

alic-

civilatem dcsignnveruiit [(|uam
Siniilcs fabris Arcae

non invcncriini]?

adorandus
,

non

tcrrcnie exeicilu

scd

in

Noe

,

aliis

ubi evadercnt pncsli:

paupcrUle carnis
naltis csi
,

laiente m.njeslalc virlulis?

Qnando

icrunl, el ipsi diluvio pcricruiil

siniilcs laiiidibus

adurattis est a pasloribus Isracliiis, quibns

milliariis, viain osleiidenint, iicc aiiibulare pulucnint
[qiiia siolidi

eum
iiia

in via

reinanscriint]. Qiuesilimi cst
:

»b

niniliaverunt : sed Magi non cranl de gcnie Isiael. Colclvint Genlium deos lioc csl daino,

Angeli

cis

,

ubi

Cbrislus nascerclur

rcspundcriint

,

/n De'
:

;

qiioruni fallaci dceipiebanlur poiciiiia.

Vidcrnnl
:

Ihlelicm Jiidm. Sic eiiim scriplum est per proplielain

ergo(ii;aindaiii stellam inusilatam, niirali

s.uiil

qii:c-

Et

lu Bellileliem lerra Jiida,

non minima
,

es in dueibut
cst

sicruHt

Juda.
(uin

Ex le meum
:

cnim prodibil rex
Israel
(Mallli.
;

qui

rcclurus

popucl

vum

noinbolitumqnc viderunt. Et uiiqiie aiidicriin!, pro,

siiie dubiociijiis

essct sigiiuin

quod

lani

n, iC). Audicrunt

foclivab Aii<;olis, abaliqna admoiiilioiic revi-l.iiioiiis.

nliicrunt

iiiquii,ilorcs

di\cruiU ct rcniaiiscruiit do,

Qu;cris fiiiiassis
sluin

,

Ab

Aiigelis bonis

,

an malis

? Cliri-

ciorcs

cl coiilrariis afltclibus scparaii
,

illi

facli

suni

quidom
quaiido

ct aiigeli niaii, Iioc esl (Leinnncs, Filium
siiiil.

adoraiores

illi

perscciilores.

Nunc quoquc
desiiiuiil.

Jud:ci si-

Dci csac coiifossi
riiiil,

Scd cur

iioii

cla Imnis nudicsalus pnriini jain
1'otiientnl

niilealiqiiid

nobis cxliibere non

Nonnulli

in

Cbristo adnrimlo

eiiim p:iganorum ul iioveriiit Clirisliim anlc prnplicta-

qii;i'rcbalur,

non

iiiiquilas doriiiiial aliir?
:

lum
sinl

,

quaiido cis de Scripturis leslimonia cbira pro,

crgo
esi
,

illis

diccrc Angeli

Slella qiiam vidistis, Clnisti
simiil
iiidi-

lcrimus
,

suspecli nc furtc a Clirisiianis isla coiiflcta
:

ile

cladoratc

oiiiu nbi nattis e.^t, cl

malunt crederc codicibtis Judxorum
,

ct

sicul

caic qualisct
ncruiit
ei

qi(;intiis naLiis. l!Ii

autem bocandiio vctliiis

lunc Magi rcccnint
ipsi

istos diinitlunl-tnaiiiler lectiiare,

ailnrnvcrunt. Aiiniin,

et inyn-liam

ob-

pergiinllidclilcradorare.

CAPUT
dieiii

V.


;

luleruiit, socuiiduni coiisiietudinem
lioc fetlo.
,

suam. Talia eiiim

5.

Spectaculum spirilunlein
e.\sultnnlcs
iii

solcbanl oircrrc diis snis.
2. Chrisius ab ipsis JiuUvis

Cclebreinus
Doniini

ilaquc

Doniino
Jiid:vis

fesium
natiis
,

demonstralus
,

Cciiiiliua.

non suluin
csl
iii

qiio csl

cx

Qiiod sanc anlcquaiii faccrent
vitale

anicqnam eum
,

in ci-

>crum eliam quo
inliicri

Ccniilius

m iiiifo^laius.

Jiivat

ubi naliis fucral invciiiiciit
,

voiicrunl

qu;c-

oinuia, el

iiniini adiliicla

coiispectuin, aninio

rcnics
eliani

Ubi nalns

cst icj:

Judceoruiu ? Noiine potcraiil
,

ccrnere spcctaculo
virgo coiieipil
ciiiiditas
,
,

spirituali

'.

Nascitur Clirislus

:

hoc rovclatione cognosccre
regis essc

sicul

cognoverant

virgo paril, virgo niiliil;
inlegritas. Ang>^li
,

adcsl fc,

illani stcllain

Judx-orum? Noiine poiuit cos
stella

ncc abest

aiiiiunliant

ad

illam

ci\iiatoin

eadem
locuin

perducere, sicul

pnsinrcs glorificant, coili enarrant

Magi dosiderant,
,

poslea perduxit ad
necogniius ad
Aliai,

ubi Chrislus curo matre

rcges formidanl
oraiil
:

,

Jud:ri

demonn.rant
,

Ccnies

ad,

froslraniur sa;vicnles

coronanlur

iiifanles

r.

rm.

v. et

ad Lov.

adiiiiratitur crcdenlcs.

Qu.t esl

ista htimilis •jelsiludo,

do Diversis 67.

iutirmi furiiludo, parvuli

magnitudo? Profecto
facta sunl

ia) b)
illud

Incuiieiantor asseril Magosvisa stcila cdoctos

ab

.\n-

Verbum
'

fccil \\xc

omnia, perquod
0««'' eliani
:

omnia.

is liiisse qund illa Clirisii siguuni esscl : « Et utique aii« dierunt, » ini]uit, « profeclo ali .Aiiftelis, ab aliqua adiiionitioue revelatioiiis. » rra;lerea dicil concioiiator , res iii

lu Flortaceosi Ms.

:

de

linc re scriplian esset,

memoiiler protuiiiliweriint

Ft tu Jiethlelieni, elc.

nmaera oblalas a Masis secutiduiu consueludiuoni siiain, quia lalia solobanl. ollorrc diis suis. .*t Augusliiius iii oorum niuneribus uoimitiil inystorii agiiosc;', ia soruione 3(S,
n. 2.

lu Flonacensi Ms., spcctacula spirittmUa.

;

,

<667
iHr.iiis

S.

AUCISTIM
csi

EI'ISa»l'l
figuiic
.1IIIC

i6ea
graiiim
,

iiai» l»iitarat saiie

,

iii>ii

i:>ii»<i>

Utwuu
iiuciii

lliijiis

vidiinls
.

adnmliratc
niiillis

ul hoc a
a

Ju.l.iis iuiiiircriiit.

U":»"'

vi>liiil
iii

hoc Deus
iion

sunt. Qiiod iino inudo luli.niiii lncr:il
providci.tia divi.ia
i.ra^iiui.liavil
,

niodis

Jiul.fis ini|iiiri?
,

iircliiiii

ii.sa

siia

Ul »liim osU-iidiml demoiisuaiioiio daiiinuiilur. AllcnMiigi.q"»"'«
d;.nics

iil
,

(|iiam

ni.igi.uiii

cssel tiim

,

ostcndercl.

Ipsc

nicdicus

ipse incJicaiucn,

dil(> (|iiiaol

miiic

(tiiiil|>«i"''''-»" <""'"t"'"i"

:

niediciis, ipiia

Vcrbum;

incdicamciiliim

qiiia

a

m.ijuii
iaiii

iiiiiiicialo

libciali
,

.

laiilu

maiorem
qui nalus

Vcrbuin caro
ciimi.
cliani

facliini csl. Ipsc

saccidos
viain

,

ipsc sacrill:

gloi

lil.(Tanli.

Qu.vriinl
,

Vbi

.•il

eU rex

Ipsc
niinc

cst qui n.ulavil
niiil:il

Magonim

ipse

Jmla-onwi?

Iloro.les

au.lilo iei;is

nomiiie, laii.niam
,

viiam inaloium. Cujus in canie

a'niitl»s cmiiioo.i-cit.

ViKai Lirgis pcrilos

iiiierrogal

niaiiifestiiiioneni, (|u:c gr.vce dicilur Epipliania, jiislificalx- in spiritu

iil al) cis s(>ciiiiiluiu StriiUiiras

iiuliicni iibi Clirisliis

gcntcs liodicrna solenmilalu coiicc,

n.sccrcini'.

Illi
.

resiM.iulciil, In Bdlileliem Jiid(c.

Per-

lebraiit

:

ul rciiovct meii.oriam solcinuiias

vigcat
,

lexcriml Majji

cl .idorav.innl

(.Ua(l/i.

ii

,

i-\i)

devniioiie pielas, fervcal coiigrcgalionc chariuis

lu-

Judai

rcinaiiscruiit,<|ni dciiioiislraveniiil.

niagmnn

ceat invidis verita.s.

tacramcnlum!
(•iinns
:

Ilodie pcr Jud.eoruin codices coiiviu-

pcr corum eodiccs. Osiciiiliuius Pagani Paganis (|uod iioliml crcderc. Nam aliquando
liunl rul.-Ics

SEUMO ccri.xxv
Dc
Cltrislus
r|ii|

'

(«).
((>).

hania Doiuiui, ni

faciuni uobis hiijnsmodi (luaesliouem

,

cum

videiil()u:B

J iida-is

pTiiiniiH elpost

Geniibut manifislalut.

oninnio scripia sunl sic implcri, ul iiegare

nnn possint,

liifanlcs mnrlijres effecii. Duopnr.eles

adangulum

conve-

quod ca per

uonicn iiiomiiibus gcntibus prxicciquaj in saiiciis codicibus pncdicia scnliniur, in evcrsioue idolorum , in fide rcgum iii
Cliristi
laiiliir
,
,

nienies.

Kpiphaiiia

lalinc manifestatio esl.

Uuminus
slellani

Christus auie p:incos dies nativiiale sua Jndicis inai.ifcsialus

cst

:

l.odicrno aiitcm
csl.

die

fcr

mulalioiic rcrum

humanarum
riori
,

:

ct aliqnanJo

audenl
Ceiilibns
dccl,.raliis

Agiiovil

bos

poisestorem
i,

ul dicanl. Vidislis ila

et lan;iuaiii pradicia sint

stium

,

et

asinus pratcpe Doinini sui (Isui.
,

5).

Bos

Conscri|)sislis. lloc pocta ([Uidam

gnoscunl isU qui legcrunt.
inferos descendisse
ni&se,
,

eorum fccil recoNarravil .luemdam apud
:

de Judxis
prxscpft

a>iiius
,

dc Genlibus
ct

;

anibo ad

unum

vcncruiil

verbi cibaria
,

ii.vcnerunl.
et signiricani

atiiuc in
illi

bcatorum regioiicm vc-

demonsiraiosquc

sciiuros, qnos jani

Uomanorum principcs naipsc, qui bic scribcbal, nalos
lib.

Magi qui vencruni adoiarc Cl.ristum
primilias Cci.lium, Lcgcra
Ijs non audicrunt
:

non aca'peruiit, ProplicQuasi dilucri ? Cof/i e«<ir-

Iii;gna coeli siclla fuit.

novcrat (Virgiliut, .Eneid.
Praeierita

C,

i'i.rs.

752 887).
ceretur cis
rant
,

Quid a vobis qnajsivi
Dci [Ptal.
xviii
,

prxdicta
gani
,

,

enim narravil; scd quasi fulura cssent nobis Pacousciipsit. Sic el vos , inquiunl
h:rc omiiia
fieri
,

gloriam

2).

Et
ubi

laiiicn

lle-

vidislis

el scripsisiis vobis

rodes turbalus, a Judcis
Cbrislus.

qiixsivil
iii

nasccrctur

I.lrosponderunt,

Bctlilehem
;

Juda:et

coiliies,in

qnibus h;cc leganlur tanqiiara pridicla.
!

nloria regis nostri
,

Meriio Judjei a

Uomanis

vicli

Omiics Renles a Romaiiis subacUe, suul Iransierunt haec gcns cl MCia in Roinanorum jura ad Dei cultiim csl.cl in lcgesua maiisit, qiiantum consneliidincs rltumquc cuslodivit. palrias
ni-c delcli.
:

cl Mag:s proidioiicuiii lestimonium adhibucruni adoraro peisci.tibus , ipsi imniobilcs peimanscruni.

aggoie lapidcs sunl; viani dcmonstiant , cl ipsi M..gi ad Bclhleiiun anibulanl. Taincii pcrrcxcrunt
In

hem; sed
in terra

invcnla civitate, unde possuiil
slclla
illa

domum

iu-

allincl,

Everso eliam lcmiilo suo
circmncisioncm et

,

exstinclo

sacerdoiio

pri-

venire? Eccc
.

scrv.ml siino,sicul dictumcsl a Prophelis;

Uimcn

stclil

de ca-lo, dcduxll supcr locum ubi eral piicr. Quantus

qux

fulsit

morcm qnemdani

,

quo

a cxteris

(luid. nisi proplcr gentibus distiii;;uuiitur. Propier Jiid.i. verilalis? Sparsi sunt ubiqne usliin.inium
praulicaliir, et siciil poriaiiles codiccs quibus Chrisius Paganis p.issilosprsdicius esl prxsentatur, ul jam
lci.di.

Turfamulatus elcmentorum, ct ncquilia Jiida-oruin vcneril Chiistus regnuiii est llercdcs , (luasi
!

bat.is

Naliis cst coeli leo, el qii.Trcre cl iiivciiire terrci.um. dixil de llcesl terrcna vulpocula. Dominus luihaia

rode

:

lie, dicite viilpi

iU' (Luc.

xiii

,

52). Turlata

Profcro

codicin

,

Icgo propl.ctam

:

osicndo

q.iid fccil?
riiiics

Occidil infai.tcs.
ii.f;.i.tc

Q.iid fccil ? Occidit in-

I>"biiai pagamis, iic forle iniplclam cssc p.opl.eii.im. Imi.c coconfiiixcrini. Inimicus mcus lialtct boc ipse

pro Vcrbo

(U«r//i. n). Aiilo iiiariyivs

sangiiiuc sunl
conliicri. Ei

etf. cli

,

quam

posscil orc Don.i.iuiu

Iias i.riii.iiias Clinsliis misit

ad Pat.cni.
iios.

inajoribns co.nn.cndati.m. (liccm . anliquilus sibi a quia id propl.cl.iluni ii.de convinco : Judxum,

infai.s Vci.it i..fa..s, cl icrunli..fanlcs;

ad

ialan-

An.bos

cognovi tl coinploliim cgo

;

paganuni

,

quij uon cgo

ICS ad
eiJi

Dcuni.

tx

ore iH[nnlium
viii, 5).

et

ImtCHliHm perfc-

Imidem (Psnl.

Caudcamus, nobis iUuxa
&isiiificaverunt.

hoc

confii.xi.

3.
caiil

Siu-rilicium uiii

Dco dcbilum. Non crgo sedu-

dics. Magi

primilix

Ccntium nos
v. et

rmn

iiicautos. el re(lainonia spccic diviiiaiionis malc cnriosos ; n^ c snporbo f:.-tu lemporalii.m
,

Fmcndalus ad
Uias
iiilci-

r. rin.

ad \igu.

duii.icnl.s imi.ios

sibi sacrificior.nn cxig..ni

hono-

divini viri ui.ius dircm. Vcrc divina pradixcrunl uiii vcro Deo dcbclur. '. Vcrum sacriliciuni ,
s.ipuli
>

M(5iuri;inas 1). .. , , quia sic do lloriHle loquiIb) IM aucturo iiioorli suiuus. alu-ruu. i.i vid.-alur . .nlanticidjm ueu.i* cl lur iil (luos u.m.ii.aluin caC.uml. ^ol"»»" KvaiiKclio l.u.w.ia|.. 15. ^u^uslmus d.sorlo .l.sl.intuit lu lib. i .W i|..so ...ii.l.m
(ii)
,

..

ou.»

Lnr.i»

Ytru

liiir.. slr jacel iiHril.MUS, qi.l in l'ill...'aiio «i.ms Dei »««<• dwiiM ,... .(uf..<"( divmi r.n

:

?o!.s.-..su hN».ii;elblaiuiii

.

oa,.. 7. ol .u lib.

H ivnir. *M-

siuu!. cai'. St.

,

, ,

1669
Agnnvciinl
(^ciilis
Jiul.ii
'

SERMO
(|!i:',:i

CCf.l.XXVI.
I;el

1G70
ribcrlalcni
isla
.«niiiliialis

1)

mii'

ovl

,

ai^iiovciiinl
la|iiiiriM
;

ciiiin

nnli\ii.ii Dii:c
s'.:iil

pmi

hehliMiio

illr.

IhviMji

pniielcs ad
,

piie aiilcin caniis n.ilivil:is scrvilutcin
qiic lioiniiiis naiiviiates,
:id

n-

aiiijulariiii

vciiciiiiit, iiiile Jiiila;i

iiidc Gciitcs

do

iiasci

ct rcnasci.
:

Na^^cinuir

Jivcisn, scd iion ad divcr»uni. Vidistis ct nosiis,
taiilum a sc paiictcs
rcnioti
siiiit.

(;iiia

biliorem
,

,

rcnascimur ad quiclcin
;i

nnsciniur ad
N.ini

loi

gc

suiit, (uianliiiii

ab angido

niisrrias
illi

rcn:isciiiiur ;id

tcrnam

fclicitaicin.

Qiiantiim
:

ail

angiiluni propintjiiaiil, |rovciicriiit
,

pucri

,

iiif:intcs, parviili,

laclentcs, iiialcniis ube-

|rnii|ii3iil
silii.

silii

cuiii

ad angiiluin

Ii:ri'ciit

ribiis iiilucrcnles, ct qiiaiiliiiii in

cos grali;e confcra-

Iloc
,

fccit Clirislus.

Lon^e

a sc fucranl Jud:vi ct
,

tur ncscicntcs,

iit

ipsi \idclis, qiiia inl.inles vocaiiliir,
:

GciiUs

ciixuincisio ct jnwpurniin

Lcgis ct

siiic

et ipsi liabent octavas Iiodic
adulcsreiitiili,

et isti

scnes

,

jiivcncs

,

Legc

',

fuUorcs

uiiiiis

vcri

Dci

,

ct roulloruin
iwitrii
,

fal-

oinncs

infaiites.

Dna quippc
,

illoriiin in-

SOriiin. (Jiiaiii loiige ?

Sid

illc e&t

pax

qui fccil
,

lantia perlinci

ad vcliislalcin

allera ad novil:ilciii.

ulra<iuc

iiniim.

Scd

qiii

vcneruiit dc Jud:cis
:

ipsi
,

in
iii

Naii! «pios videtis rcceiiies a
tur.

partu, velcres iiascim.\daiii
,

bono parietc nunieiantiir
iios

nam

qiii

vciicrunt
uniiiii

Vctus liomo nostcrdiciiis est
:

ex qiio

ii;i-

ruina non rcniauscriinl. Facli suinus
:

illi

ct

scimur
Is;i

novus liomo

Cliristus,

pcr qiicm rcnasciiiiur.

sed

in

uiio

,

iioii

in

nobis

(f/j/ics. ii,

11-22).

crgo ct novi sunl, ct renati sunt ad aliani vitani
illis, si

Diidc iiaius csi Cliiisliis?
|ituni
,

I)c Jiidxis.

Sic
,

lialjcs scri:

ci cst in
vctiislas.

dici poicst,

qiiando nasciintiir, iiuva

Salus ex JiuUeis

esi

{Joan. iv
,

22)

scd non
;

sulis Jud:i.MS.

Non

cniin di\ii

Salus Jiidxis

scd

,

3.

Ilaplizfitos horlalur

ne imilenlur malos

clirislia'

Sulus ex Jitdais.
ilcrunl
ct
;

Illi

conipiclicndcruiit, ct ipsi pcrdi,

nus. In Eccksia mali bonis permiiii.
liedic fidclibus

Etcc misccnlur

illi

ligaverunl
:

ct ipsos lugil;

i|isi

vidtruni
,

infantes noslri

,

et

tanqiiam dc nido
.illuqii.i-

occiderunt

nos ncc comprclicndimiis

et

tciic-

volant. Necesse est ergo, ul partiiricntes cos
iiiur.

iiius;
i!l

ncc vidinius, et credlimis; poslcriorcs siinuis,
Illi

Sicut cnini rccolitis, fratrcs niei, iiirundiiiimi
piillos,

anteccdimus.
:

qui nos pricccssciuiit
ct viani

,

viani pcr-

vcl

domesiicorum passerum

quando volarc do

didcrunl

iios aulciii

iiivenimus

,

ct

iii

illa

iiido coepcrini, niaires

cum

slrepitu circuinvolant, el

ambulantes ad patriain vcnicnius.

vncibus piis tcstaiilur pciiciila filiorum.
*

SERMO CCCLXXM
IJomiiiica in octa\
is

C.\1'DT
(fi).

III.

Scimiis

crgo miiltos, qui

appcl-

laiitur fidclcs,
Pasclia: {b).
,

male viveic,

ci grati;c, qiiain
;

accepcnint,
liiigiia,

C\rLT

PUIiMDM.

moribus suis non convenire
ifi-

laudarc Dcuni

1

.

^iaijnum Diiiccu/Nm

blasplicniarc viia. Sciiiius
tos,

autcm
cl

alins iiitcr istos inul-

Irarcjanuis clausis. .\iidivit Cliaritas vcslra,

cum

s.iU'

t-inquam

iiiter

midtam

abundanlcni paleani
,

ctuin Evaiigcliuin lcgorelur, Domiiiuiii ct Salvatoreiii

velut graiia geniciilcs

in tritiira

sed spe liorrei se

nostrum Jcsuni
niiiaculum

Cliri.^tum post resurrcciioucin suani

consolanlcs.
in

Diiu ista gciiera

liominuin scimiis csse
:

clausis ostiis inlroi-sc ad discipiilos suos.
:

Magnuni

Ecclcsia. Areani dinninicam Ecclesiam novimiis

scd inirari
esscl
,

dcsiiiis, si Deuiii cogitavciis.
R-_'fcr

vciitilaiioiiem in die jiidicii
ineiiti in

spcramus, massam fruiii

Mirum cnim
ad
iniravit.

si

solns lioino lioc fciissei.

rcsurrcciionc dcsidcramus, liorrcuin

vita

umiiipoteiiti:iin, iion

ad pliai.tisiain. Osliis clausis
ut sciasiiuia vcra caro fiicrai,

a'tcrna suincie cu['iuius. Ibi nulla palcj crii, sicut in

Rcspoiidco

libi,

gelicnna

iiiilliim

graiiuni ciit.

Nunc

ergo, fratrcs niei,

cicairices taiigciidas

nKinsiiavil
,

{Joan.xx,
corponilis

l'J-27).
pi;r

cum
sia
,

sciaiuus duo isla gciicra lioiuinum essc in Ecclc-

Scd

siciit noii est, iiKpiis

iiatiir;c

ja-

pioruin ct iinpiuruni

,

benoriiiii ct

malornni

,

li-

iiiiain
r.nlis

claiisani

iiili:irc, sic
in:iris
iiiilii,

nini cst

nalura! corpoIiiiravit

ineiiiiuin et

contcmnentiiim,

(;uibiis conjiinganiiir isii,
ip.-i

siipcr

nuctiis

aiubiilare.

per

iicscimus. Quid ;'.ulcm vclimiis, ct

sciunt

:

ulium

claus.i (islia, rc>i;on.lc
liis.

da

iiiilii

solidilaiein carniiiii

de

illis

vola noslia CQiiiplcaiiUir, !iuin:ina iguoianlia

.Ambiibnit supcr

ar|iias inaris,

da

cl

tii

poii-

sollicitudinc l.iligalur, aliquaiido ct fal^is suspiciciii-

dusianiis. Vis nosse

lioc

oniiiipotcnii:!' fuisse?

Kl

bus agitatur. Ex bis discitur
tciiialioiic noii

in

bac lcrra

,

iibi
,

sine

1'ctro dcdit {Malih. xiv, 25-20). Qiii qiiod voliiit,

do-

\ivitur.

.^dmouco ergo vos
iii

sancta

dil; (piod propriuiii cral

,

sibi

servavit. ll!c eniin vi(jiii

gcniiiiia

;

adiiionco vos, novcl!;i'

ngro dominico

vciis pci- clausas j;iniias

iiilravii,

nastciulo

iiiic-

plaiil:c, iic

de

voliis

dioalur qnoil de viiica
iil

domus
qiii

Is-

griu-ilcm tnatris noii violavil.

Ergo

,

fiMlrcs, adniiiali

lacl dicliiiii csl, Ex:.peclavi
spiiias

facerel iivas, fecit aulein

cicdamiis, crcdeiites oliaiidianms, ob.^udieiucs sj-ercnius proiuissa
jiissa, ip^c
,

{hai. v, 2). Bdlrum in voliis invoiiiat,
iioliis

bo-

si

faiimiis jiissa
a

:

qiiia

tit

f.iciaiiius

Irus pro

calcalUb cst. Uvani forle, bene vivitc. chari-

adjuval,
11.

quo sperimu!- promifsa.
Velus
el iioviis

CAPDT
liomo.

Fnictus

oiiiui s]>irilus cst, sicut dicit .\postoliis,

2. Ocliiva: liiffinliiim.

lus, ijinulimn,

pax,

longfiniinitas,

bcnirjiulus. bonilas,

Ilodic octavai dicuntiir iiifaiiiiiim, revclaiula
,

nuuisiicliiilo, fulcs, conliiicniia, caslila.', (('•ulal. v,

sual capita corum

22

qund

).

esl indiciiini libcrlalis.

II;i-

Quaiidu ad
larii

iios voiiei
ille

it

agricola nosler, ciijus iios opriiilus

I>"ortc lcgciiijiin!,
l-'oritf

Iwriierno.
.'eijis

'
'

suums,

qui

dal

iiicrciiicntiiin

:

legciiilnni, auUilores

nam

cl iiiic

ieqc.

Non

iiiveuliis nisi iu editls.

nos

foriiiscciis plaiitarc
/ViY/iie (jui
ifui

iiovimus et rigare; sed aii
qiii ri;

oalan-.o Si,'ri|'.luin nulluni repeiiuiuB. Pi-niia pars, niisequenliannna.lccreiit, aliuude sdscila \id-.;liir. coiier ad senuoueni 2i7, ii. 2.

(a) Alias, dc reini-ore t(>0. {b) Hiiius sermoiiis exeniilar

Aposloliis,

planlat csl aHqiiid, ne/jue
{
I

gat

;

tvd Djiis
\iilol

increincntum dal
:iuJi;itis,

Cor.

iii,

7)

qui

niodu

qiiomodo

qui

iiiodi) inspicil

i[w-

,

,^7t

S.
liinciiis, ant j.mi

AIT.HSTINI iriSCOPI
bis in

Ifi7i
clc

mndo
illi!

lim.ic

iiici|iiaiis
iii

:

cuin ad vos
ilixorai

fsilmodietuin, Tnlliic poilas,

— Dilcclissimi
pro-

.igiiool;» vciiciil,

iiiv.ni.il
fl

vobis qiiod

fratres,
f.-rat

de Vcrbo

;i'lcriio i|iiis lcinpor;tlc digiic

Aposloliis, Cioidiuin tiumn
tlali» in Doiniiio
(

curonu mea, oinnft qui

vcrbiim? Magiiis

inlinia

qiiomodo sulficiani?
laii.laiil a'llicri;c

fhilipii
4.

IV, 1).
"<'

I.aiidaiit

cocli, laudaiit virtiilcs,
l;iiid;iiit

poiil

1:APDT
cnvcniti.

IV.

~
lilii

^'"'i

i>ircnn(tum
illicila.

indiicenUt

lcslatcs,

cacli
:

iiiminaiia,

laiid:int

sider.1,

Ineanltilionnin
,

tciinilm
,

EUcinosij,

potcst laudat ct icrra

non

ui digiic laudct,
,

scd no

I

na.

KMlrcs

(liilcissimi

lilii

cliarissimi

imi-

bc iiigrata condcnmct. Quis cxplicat
qiiis vcl sapil

quis

lo(|uiliir,

inniiiii
liiri

boiios,

cav.-lc nialiis.
lioiniiies

Scio oniin qu,a vcn,

cinn

qiii

allingit

a rinc usqiic ail llnem
viii
,

siinl

ad vos

inali

el

poisiiasiiri

vo-

forliter, cl .lisponit

omiiia siiaviier [Sap.

1 ),

liis

vinolenii.am, ct dicluii sniit vol.is,

Quarc?

N.Miiie
li-

(|n.)modo exsullavcril ad currciidam suinniu ccclo cgrcssio

vi.ini, iit

csscl a

rl iio<

smnus
.lain

lidolissiiiii?
si

Scio, iiidc doleo, iiidc
:

ejiis, ct rcciiisus

cjus usqiic ad
I,

nico.

lu

dixcris consiaiilcr

FratiT, ncc tc

siimmum

ca'!i (l'sal. xvtii, 6,

7)? Si ubi.|uc aiiing
,

v.Ucm
iu

fa.cr.' iiimd facis. sc.l si le

non possum diicere
lialuro ad
,

niiile c:>ir.' Si

olii.pie allingit

qiio

vadii? I.otis non

II..IIUIII

nieum

,

vcl

noli

me

inalmn
dul.liil.
iiic

dislciidilur, ncqiie lcni|iorilius varialur, neqiie liabcl

tiiuin. Ilominilius islis, ul ficii soiet

caput
:

accessus et rccessus
lolus.

:

in

sc maiicns, nbiquc circuit

Dicturiis csi

lilii

viciiiiis

lims aut vicina

Est

in-

Qiix sunt spalia

qiiu; iion

habcnt omnipotcn*

canlator, cst
ciis.

liic
:

icmcdialor, ct ncscio

iilii

mailicmaii-

lciH qii;u iinn tcnciit immciisimi, qii;c noii

suscipiunt
iit

Tu

dicis

t.lnisiiaMUS suin,

non

licet milii. I.t si

vcnieiitem

?

Si

vcrbum

co^ilas,
a!i(|iiid

nilill

diximus. Scd

illc dixcril tibi,

Quare? iionne cgo
Scd cgo
lidelis

cliristianus

sum?
:

dc se bumilcs ducerct

diccre, liumiliavil se(iVitfi/i/i. ii, 8).
Iii

m

diciiinis cs,

sum. Et

ille tibi
,

Et

niciipsum rorinam servi accipiens

cgo hapli/alus suin.
Cliristi. Qiiia iiisum
rit

Eiuiit angeli diaboli

mcmbra

bac fornia dcstcndil

,

in liac

forma, scciindiiin Evan-

possidet inimicus, trahcrc quaeqiii ista

gclium, sa|iieiitix siudio

pr.ifccit (Liic. r, ij2), in liac

ci alium. Invcnial vos paratos,

vobis prx-

forma paiicns
hac forma

fuil,

iii

liac

forma

forlitcr dimicavit, in

parivii. Idco loquor, idco contestor, idco iion laceo,

inorluiis esl, in liac fornia

moricm
qtti
iii

vicil cl

ideo vcsiiincnia

mea

cxciitio, idco in (ribiinali Dei

resuncxii, in hac forma ad ccclum rcdiii,
lo

de coesolids-

roci cncusatinn nie liabco.

Dicam Doo mco

:

Domine,

nunquam
cocli,

rccessii.

Beiicdiclus ergo cst
/iro iiutis,

non

laciii

;

Duminc, talcnlum quod mibi

detiisti
:

non

menlo
ficrel

qui [nctus cst

sccundum Apotit

nbscondi, scd erngavi. Iloc poiirii milii dicer.; Serve nequam, tu dares, eijo cxigerem (Hultli. \xv, 2C>, 27 ).

slolum, maledictus, n( tu Uentibus benedictio Abralice
(
li

Galal.
).

iii

,

15, 14). Exsultarit

gigas

(

l'sul.

Eccc, Doniinc, dedi,
tilillavcril

tii

cxigc.
liabetis

Et

si forte vos veius

xviii.

Qu:ilis gigas''

Moricm moriciido
:

superavit.

consuctudo

,

qncm

intcrpellciis.

Qiialis gigns? Porlas inferni frogit

cxiii, et ascendit.

Major csl adjnlor qiiam oppwgnator. Ideo gcmiiis, idco oratis. idco dicitis, JVf iios iiiferns in Unlaliunan.
Observale
illiid

Quis cst

istc

rcx

gloii;i;

,

proplcr qncni dicluni cst

quibu dani principibus, Tollile portas, principes, veslrus
; cl

cliain, fralrcs nici
;

,

quod supra

dici-

clevamini

,

purtw
,

ccterna; ? Elevaiiiini,

magiius

tis, Ditnille

nobii debita nostra

iit

facialis ipiod seipii-

est

:

angusue

cslis

non capilis, clcvamini. Ulipiid
:

lur, sicnl et nos diiiiillimus debitoribus nostris(Id. vi, 13,

hoc?

l'( iR,'rofa(

rex glurice. E.\pavcscunt
agiio.<ciliir.

Quis

esl

12). Eleemosyiiam

facis,

clcemosynain, accipis. Igno-

isterex gloriar? J^im

Non
cst,

soluin

Dcus est,

scis, igiiosceiurlibi. Erogas,crogabilurtibi.

Dcum

audi

sed ct honio
titur, ccrlc

:

noii sdIuiii

honio

sed et Dciis. Ta-

diccnleni, DimiHifi;,
vobit (tuc. VI, 37
et

et rfi/)ii»i.'(ur

vobis; dale,etdnbilur

Dcus

csl? resurgil, ccrlc lionio csi?

An

ei

38). In

niente Iwbeic

pnpercs.
;

Dcus

et liomo est?

Vcre cniin

palitur, ct vcrc resurbis dicilnr,

Oniiiibus dico

:

fi.cile

clecmosynas, fralrcs mci
credile.

facite,

git. IIoc

autcm

iii

uno codcin(]uc psalmo
,

ci non perdctis.

Dco

Non solum dico vobis
:

Tollite portas, principes
telerna', et introibit

vestras

;

el

elevnmini, porta

non

pcrditis

quod

facitis

paupcribus

scd plane dico

rex gloricc. Et rcpelilur lioc ipsuin
,

vobis, lioc soluin

non

pcrditis, cailcrn perditis.

Eccc

poil

cadem verba

tanquam
iii

piiiciur

supcrfluuin ct

vidcamus

si cxliilaralis

pauperes bodie

;

horrca ipso-

non necessarium. Scd

repciili.me

eorumdem
et

vcr-

ruin V05 csiis, ut dct vobis Dcus iinde dclis. et diinillal

borum
fucrit.

rtnes attendiie, ct advcrtitc qiiarc bis dictuin

quod

fortc

pcccatis.

Indudile clccinosynain in
pro vobis cxorabii Dominuin

Tanqu;ini cniin scnicl resurgenii
,

,

scniel

corde paupcrum, et ipsa
{Eccli. XXIX,

ascendcnli
Ilcs enini
lis

bis pori;c infcroriim et cceli apcriuniur.
:

15)

:

cui cst lionor ct gloria in sxcula

no\a, infcris Dcus pr;vscns

rcs nova, ciEl.ico,

txculonim. Aincn.

liomo assuinplus. Utroque lcinporc, ulroqtie
est i.^lerex glori(f?

expavcscinit principes. Qiii»

l'iido

SERMO CCCLXXYIIin Asccusionc

(n).

Ii.c discerniiiius?
Illis

.Atiili

quid ulrisquc rcs|ioiidcatiir.
et

iiilerrogantibus dicitur, Doniinus (ortis
bello.

putens,

Domini

(b).

Domintis potens in

Qiiali

bello? Ilurlcin
,

prj

{,

Yerbitm

Dei

iliijne

a

nobis

lnudari

non

morialibus subire, solum pru omnibus imii

iion rc-

potesl.

Quomodo

ej^sultnvit

ad cunendain vmtn. €ur
iniiii.
»

Miilatus
III

liif

lcclioniirii,

iiiio

csl a.l cx.inpUrla velcra, i.l fsl, ».1 solo iii;.niiscrqU.>r»m gencrt* rcpi-n-

F.mi-ndalus ad
(ii)

t.

gr. et ad tov.

iiiiis

Alias,

il<^

Divcrsis 57.

((>}

lltulub in

vxcusis (irjrnxu;

er;it,

Du

^aiivilalc

Uo

v.Tbn, « lic liiiiic scniioiicni, »b islis lii.iiilenlcm vcilio aiicniu, > elc. Hal.cl nlnpii.l Angn^linijni slili. ' M-;c loco parlicnla HCtMns sbcsl a luanuJiTiplli.

, ,

1 .

I07S

SLRMO CCCLXXIX
bemus
us|icrsioriCm
:

IGTl
qiiauiJaii)
iit

sisierc omiiipoleiitcin, ei tanieu \iiiccrc moriciueii).

curuibus
,

iiosirlt

Magiius citi> isic rcx gloiia;,
l5e|M!iitiir

eibm

apiiJ

infcros.
:

Spiritus sancti

si qiiis

seniit

bunc rurcin
arrliaiii,

desiJerct

porlat,

frincipet, vctlrai

cliam hoc loelcsiilius poiesiutibiis ; el eleramwi, potix
,

Tollite

fontcm. Dtquid enini liabcinus
ct sili
eiiiin

nisi

ne

ruiin!

telerna:.

in

liac

percgrinalionc deliciainus? Esuriinu^
,

Knwm
Petrtit?

»ont porla; spternJE

ijuaruin

cUves

acifepit

ei

sitinius

si

tamcn

|icn'i!rlnantcs
,

iios

ess«

Scd quia secum
nori jain

hoiiiiiiei» icvul, ibi laii:

ciigiioscimtis. Q^uii pcrLgriiiatiir

cl novil sc pen-gri-

<|uam noii agnitus dicilor

0"'» t^ •*"

'

" glouce
,

?

nari, desidurat (latriuin;

quam dum

dcaidorut, iiiidesia

Sod

ibi q'iia

ccriator, sed viilor csi
ibi

(luia

ost peregriiiatio. Si aniai pcregrinatiiiiicni, oblivisci-

non

dimic.it,

sed triumptial; imii
;

respoiidelur,
ipte

inr p.'itrian)

,

ct

non vult redire. Non

est tulis

p:iiri.i

DoMiinnj potcns i» bcilo

sed, Dominu* virmum

noslra, cuialiquid piu:; oiiuinus. .'\liquaiido eiiiin iiuuiines duin perogrinuntur, divitcs
liuiit.

eu f«x

gloriee

(

P»a/. «lll, 7-1« )?

Qui egcbani

in palriu suu, peregrinutione dilcscuiil, el rcJire n<>-

SERMO CCCLXXVIli

'

[a).

luiit.

Nos

a

Oumino nostro
vita;
iit
,

,

ex quo inspiruvil prim»

bomini autitm
In die Penteooslcs (t).

pcregrinantes

omncs

naii suinus.

Piitria

nosira

oclis est, civcs Aiigcli.

De

pairi.i

Charilai tfeciui prieieiitia Spiriiu* saneti. SpirUui
iniicliiJ

iiostra, ui

ad reditum eiiiortemur,
quuiidie in

tiiicnc nobis niis»:t]

anlta

WiE

oeterna;.
titce

Arrham

inter et pignut dit-

suot,

qux

populis rccilantur. Vilcscut
(a).

trimen. Datur anlia

aienue, ut eun deuderemut.

niuudus, aioelur a quo laclus cst muiidus

Grata csi Dco solcinniias, ubi vigcl pictas, et fervct
cliarilas.

SERIIO CCCLiXIX

(*).
{c).

Ipsu

ciiiin

csl

effecius

proesentix Spiritus
tn KativiUle Joauuis Oaptista:,
i

sancli

:

i|Uod dorel Apuslolus diccns, Cburiiat Dei

diffuta etl in cordibui

nourit pei Spxntum tauctum qui
,

Joaunet
ditUTa.

tmii

magnnt homo
lot

,

ui Clirittum

Detim pree-

datui etl nobis

(Hom. v

5).

Adveulus crgo Spirilus

Cur propkttee

anie per Chrittum preemit-

sancti uiKi in loco
iiiiplevil.

ceolum

viginti bOBiiues cunslilulos

«. Bcalus Juannes, frutres cbarissinii, cujus hudic
naliviiatein ctilcbrunius
,

Cum

Acius Aposlotorun) luijcrenlur, audivigiuti

l.-im

magniis

cxstitit iiiier

vimus

,

Erant congrogaii ia UMuni centum
i

bumiiies

,

ut DoDiiiins no.^ler Jesus Christus tale ci
:

lciientes pruniissuni Christi (Aet.
eHiiii

et

u).

Dixerunl

lestimonium perliiberct, diccns

Inter naloi

muUerum

ut csscni in civitale, quousque induercnlur vir-

tulc ex tllo.

Ego

cniiii,

inquit, vtitiam promiuioiiein
,

non (urrexit mojor Jtaune Baplisla {Maith. xi, il). Audivimus, cuui Evangelium legeceiur, quam inirabitiler

meam
in

in toOii {I-uc.

xxiv

i9). Fidclis promissor,
in

fuerit

ex

desperaliune conceptus

,

ot 4]iiaut(>

bcnignus dalor. Quod

cum

lorra essci pruinigil

Sjtiritus saucti

lektimonio procrealiis. Pater ejus eu
,

ciBlum uscemlil el misit. llubeiniis pignus futurx
a:tcrp.i- rcgiii(|uc

quod oou Angelum,

credidit
ei iion

obuiutuii. Annuniiaius ergo per
patris

viix

cu:loruin.

Nuii nos rraudavil

crcdiiiis,

vocem

abstiilil,

rccenli promissione, et (raudaturus e&t fuiura exspe-

clatione? Onines liumiiies
iulcr 8C coutrahunl
,

quando

aliijuud iiegutium

nutus linguam resolvit (Lnc. i). Accipite ergo in b«ijus rei mysierio inagnum sacrMnentum. Anle Dominuiii

cl pecuniarii negolii spnniione
,

Jesum Cbrisuim Jounnes

prauinissus est, uissi
,

rclaxantur, plerumque accipiuut ariiiani
ct anlia dala fidem facit
lui-ain, cujus arriia
,

vel daiil

:

sunt Proplietu: pcr superiora s.TCula

nec defueniitf

etiani

rem

illani

esse secu-

qui Clirisium prxdicarent. Tanius enim judex ven
turus erat
,

prxcessK. Arrbuut nobis dcdit
:

ul aiulti debereiit prxire prxcuues.

Ab

Clirisius Spirituro
|H)ssii
,

sanctum

el qui falierc nus iion

ipso piorsus cxordio generis buBfiani iioa cessuvit se Cbrisiiis propbeiare, et

sccuros laiDCii fecii, qiiando arrbam dedil,

venturum prxnunliare.
crai
:

qiiam etsi non darct, sine dubio quod prumiserat exbiburel.

Novissime raissus esi Joaimes liomo, sed quo homin<;
nullus exstitii major.
iion lioino tantuin
,

Quid proniisil? Vitam xteruam,

ciijus

arrham
liabi-

Ventmus
,

Dominus Jcsus
1
;

Spiritum saiiclum dcdit. Viia xtcriia posscssio
lanliuin
:

sed ei Deiis

utique et Deus

arrlia consolalio esi percgriuantium. Melius

lionio

;

Deus scmpcr

ad

leiiipiis
;

liomo

cnim
tia

dicilur arrba quain pignus.
;

nxceiiim duo

siini-

lenipora, liomo in

liiie

leniiiuruiii

Deus anle Deusanie sxcula,
fccit, fLCit.

vidcntur inter sc

scd tainei) habcnl ali'joani dif-

buinu

in fine sacnli.

Dcus qui liuniincm
lnmio
,

propter
Venlnrt»

fereiiiiani

et

non negligendam. Et pigiius qiiaudo Jalur arrbn quando dutur, ideo (it, ut quod promiiiiiur
:

boiniiitiii Jigiialus est

fioi

i,

quein

cigo Doniliio Jcsu Chrisio
nc iiularciur tanium esse
illi

qiii

pius csi (|uam buuio,

imptc.itur

sed qu:indo datur pigiius
,

,

rcddit

bomo

bomo, tesiimonium
,

debuii
,

quod accepil
copit
;

re coinplcta propicr qu:iin pigiius ac-

perliiijerc

nuignus bonio. Clirisius

iiiquara

Do-

arrlia auieni qiianJn daiur,

non

recipiiur, sed
:

iiiinus, noii taiitiim

Deus, scd ei Deus et

bomo

:

Deus

supi-radditur ut impleatiir.

Arrbam ergo babemus
cst, silianius.

qui nos

ipbum foiitem, unde unba
EmeDdaius aJ d.
\a) ^lias.iuter

Arrliam

bomo
ei

lia-

fecil , homo qui iios refecit. Jo.innes auicm taiitnm, scd quantus hoiuo? Audi de co Deuiu

homiiiem dicenicm.
Emendalus ad
r. i.

Dowine Jcsu Chrisie ,
ad vign.

qiiis

r. t.

vat. v. cl

ad \ign.

Mgnenauos

2i.
,

t. et

(b) Seruio isle aul Augusliiii esl lecUonc versati. Confer sernioneui
«icai ISiO, cap. lo.

aul alicHJus in ir«iia 23, caii. 8. ct seinjuu«—. I "»

^

(n) \ i.le serni. -23, cap. 8, el semi. 136, cap. to. \b) Alias, iaier \ ignerianos o.
tf) llu

suuiano.

us s.;rmouis slilus non muliiim dissUel ab kuua•

rATiioi.

xxxi.\.

CCinguanie-lroisJ

, ,

i, ,

,

1675
cslJoaiiiics? El
ilicil

S.

AUCUSTINI EPISCOPI
iiiyi

1678

Dciis,

fii

iialii

mulimim

Ipsiusaiiicni lcstiinouiiini Joaniiis iluliac resic sc b.i-

lurrrxK majur Joaiiiie
liuiiio
,

UuiiliiUi.

U

Juannes

iii;ignu

bcl

:

Qiii poil

me

veiiit

,

uiile lue [ucliis est
veiiil

,

quia prior

(|uu

iii

nads

iiiiilieriiiii

inajor ncino surrfxil,

me

ernl. l»ost Jicinnein
,

Doininus nasrendu do

cl

iii

(lic inilii,
'

ni;i^iii> lioiiio,
,

quis esi iste qui

iiiit:i-

virgiiie M:iri:i

iion

de fatris sulislantia. Uuas cnini

iiir

solus
,

lioiiKi ? ()iiis est
,

nudi

:

Cujui

iiini

sum

Dbniiiii nalivitalis acci'piiiius, uiiain diviiiam, allerani
liuiiiaii;iin
;

(lignui

iiiquil
,

ciitceamenta \iortare.

nidicimus eccc
iii

Iniiien iilrainqiie miiabileni
:

:

iliani

sim-

per Joaniicin
Clirisiuin
,

ct pcr lioniinciii trcdenduni (.sse
iion essc poiieiid:iin spcin
iu

iiiatre

,

isiain siiic I';itrc
;

ill.iiii

;iierii;\iii
,

,

ut crearcl

ct

liuiniiie

,

tciii|ioialoni
iiain
'.

li

iiic

temporalciii

ut pri-staret

xlcr-

scd

iii

Cliritito.

Lcce liabis

ni.igimiii lioniiiicin, qiio

Illc

cniin deqiio dicit JoaiiHcs, iion Baptista.
,

iieino niiijor suTrexll, cl ipse esl Joannes.

Scd Mdc

scd

F.vaiigclisla

qiiia

In principio irat Verbum
et Deii.i ernl
,

,

ei

quia

isie
sibi.

Joanues ainicus csi sponsi
Dicit enini
f/ui

;

sponso zclat
:

yerbitm erat iipnd
«Jiiiiin
liil

Dcum,

Verbum,

cl qui:i

Dun

ad sc venieiiiibui

Lijo ba\itiio

pcr ipniin fncta sunt
1,

el siiie

ipio fnclum cst ui-

vot aqua;

auliin poit

me

venit, imijor
; ille

me

eit, ciijux

{Joiin.

13, i,3)
sinc

:

lllc taiitus in

forina Dci leqiiailli!

NOH iiim

digiius calceaiiieiila iolvcre

uiitcm biipliza-

lis

Patri,

ille

Ht
iiie

lcmpore fabiicans lenipora,
,

c\

vof
,

iii

Spiriiu saiicio (Maiili.
iioliie

iii,

li). Vciiitc posl

iiullo saicnlo

anie oninia sa^cula judex s.tculi
,

factus

scd

nianerc in nie

:

tr.insite

ad

illuin

qui

est lani parviis
lain niagnus
,

iit

de femina

iiascercliir

;

sed maiisil

crcavil vosei nie, quia ipse vivilicalurus esi vos cl ine.

ul a I'atrc iion sc|iar;iiclur. Ei pricbcn-

SEUMO CCCLXXX
iii

(a).

tcs obsequiiini ct icsiimonium, lauqiiam liicerna; ven-

luro dici
Nativltatu Joanois Bai>UslK,
ii (fr).

,

omncs Propliclx

pi'a;nuniiantcs

cum

anle

4. CArtiliim lemporalilcr

nalnin prteees$it Joauiies.

ipsiim nasccndo veneruni, posi ipsum crcdeiido adlia;serunt. Oportebal eiiim ui pruinuntiaretur veoturus
,

Naliiiilates Clirisli duce. Superbia,

tumor. Iiicariiationis
prccberet. Qniclis el
,

niiracula faciurus

catita

,

ut lioinini

Dcia eieinplum
Si

quibus miraculis, beiic inlelligenlibus indicarelur Deus; humanoaulemaspeclu viden':

parva vox

surficit.

autem vuhis

libiis

fiMtres, quieii

.npparcict liomo, parvus ad parvos, sed humilis
:

aiidire, nolite

babcrc cor

iu auribiis,

sed aurcs

iu

ad superbos

parvitate siia doccns hoininero
;

,

ut se

ctinic. llodiernuiu

diim

bcali Joannis Daptisla: soleincredil Eccicsia. Oporlet au-

agiiosccrci p;irvuni

ne

,

iion grandcsceiulo

,

sed lu,

iiitati illuxissc iradit ct

inescendo

,

se credeiei

magnum. Est enim supcrbia

lem boc dc ipso
orbis agnoscit
:

die crederu,

quod

sine varictale totus

non iiiagnitudo, sed

lunior. IU ergo gcncris liumani

sed

qiiia

Joannis csse dicm iicino
Cvangeiiuin scripsit, scd
is

islum tiiniorem sanaret ipsc medicus, ipse locdicina

dubital

,

non

Joaiinis qui

Joannis Baptisix prxcursoi

Doniini

,

qui lanlo

ma-

non soluni incdicamenium adbibens, scd niedicamentum se facieiis apparuit inlcr liomiiies bomo , offe,

giius apparuit, quanlo sc liuinilein pr:vbuil, dicens,

rens honiinern videntibus, Deuni scrvans credeniibus.
Aspecliis
cniin

cuin ipse Cbrislus putarclur, iion sc digiiuin corrigiain
calceanicnli solvcro
ei
,

Immanitaiis

ejiis

sanavit inlirmos;

quein Doniinum agnosccbat

conleinpl;iiio divinitaiis ejus qu;icril liimos.

Et iion,

(Mallh.

iii ,

li), ulainicus cssc incrcielur. NoDiiulli

duin crant liomincs qui Deuni

vidcrcnl iu hominc
;

aulcni putant passionis ejus diein liodie cclcbrari.

ncc poterant videro

nisi iioininem

iicc

tamen spera

Sclat prius Sanciilas vcstra

,

naliviiatis

csse diein

siiam puneio dcbciit in homine. Quid crgo fierei?

nun passionis. Ex
lur ejus naiivitas
nativltaieni.

leciione quippe cvangclica inveni-

Homo
rat
:

lioniinem videre potcsi,
erai

bomo
, ,

liomiiiem sequi

scx niensibus prxccdere Domiol
nativiiaiis

non debet. Dcus sequendus

qui videri non poie(|ui

Et quoniaiu dieni

Domini

hnmo sequcndus

iion crat

videri

poterat.

OCtnvo calcndarum jaiiuariarum die conseiisus tradit
Ecclesia;
;

IH ergoexliibcrelur liomini,
liir,

ei qui ali hoiiiiiie videre-

restat ut liodiernus dies nalivilaiis Joanois

ei queni liomo sequereliir, Deiis faetus esl

bomo.
aliipiid

intelligatur.
2.

bomo, propicr qucni Deus
tractatur
,

factus esi lioiiio

,

Idem

aigiimcnlum.
iaiiqu;iiii

Pri'CiSsil

crgo

n.agiinm le crederc debes
«las;

:

sed descende, ut asceiilioiii>i.

Joannes Doniinum
luni, scd

non

niagi.-.ler
;

discipu-

quia ei Deus desccndemlo laclus esi
,

A(lli;vluiini

tanquam

pr:i!cursor
,

judiccm
nl

noii ut

supcr-

resce medieamenlo luo

iiiiit;ire
,

m.iiii-.iruin

impoiicrel
'

potestalem

scd

piMbcrel

oriiciuin.

agnosce Doinimim
iiiicllige

tiiiini

ainplcctcro fiaircni tuiiui
ille

IMrte. legendum , solum. • Kuieiidaius ad cl. d. r. l. v. el ad \ign. (a) Alias, iuler vigneriaiios G. {b) lliijus serninnu iiisigueni locui» de dU|i)ioi Christi naiivitale iiisertiiiii liabet scriuo 571 , iieciiiui A)ii>en>liei.s

Deum
:

tuiim. Iloc
;

lanlusel Uiniillus, verfactiis cst
illu

niis, noii lioino

sed per qucin
Joaiiiics
,

liomo. Il»c

ergo

ille

qiiiil

iii^i

quod de

Doininus

,

nisi i|iiod

de

illo

verax,

iiisi

qu(Hl

d<j illo

vcnias dicil?

MTiuo

t::!7.
:

U m>& i|uidi'iu quiii

vere

A<it;iisliui sit

iiiilli itii-

Si

enim

ipsi

liilaimis

intiH' duliios taiiiea

Joanni dcbemus crcdcre de vcriiaic, ve-

i|>suiu c(>tliH'.aro

crevlmus,

qitia

io oiiiuibus btiris, eliaui

dcniaiiuscri) tis, a
iJciren

rilaii

non crcdimus de Juanne?

miHlio ferii iuler|>olatus ac viliatus esl. Ouo liic, inajtcr luureiu uostruiii , al)si|ue ui;iuuscn|>toruiu auclorilate, nepricsuuiius piiiuuiii, cciiluiu cireiler versus, qul s>^rinoub eraul ci-utesiiiii \igeMuii sexti , loco inovenius; aUeruiu, qua<li;igiiita |>lus iiiiiius alios versus cxU-a |h'ul.riaiii sedeui repcrtiis, ad euiu i|isuiii lucuui, qiiciii sernioiiis I2l> |iai'S illa (XTUjatiat, rcvoeauiiis. Cxiora, si i|iix' su|iur:>uul vitia. cxeui|>larluiu veriuruiii sulisidio deslilulu utsiorgcrc sivc dclegere nou licuil.
ccsi:»rii)
:

3.

Ix

rerbis Joamiis Ariiinonim calnmiiiiv. Vcriiim
,

siqiiidcm erai in principio

fiiclum

non

eral. Oical lesii;

monium

piiino verilati

ipsius parliccps verilaiis

»

dicai leslinioiiiuni liomiui Coiidihir bomiiiis.
' Uss. , H< creirret praefuirct (Klcrnos.

Priuo
,

lemitoralci

hatic

lemporMUui

•4

,, ,

,, : ;

1677
'.udiamiis qtiid

SEPxMO CCCLXXX.
Jaanncs de
Clirislo
,

1678
in

et dcinde fjuid

a

Deo

,

sonanle Scriptura et

aares reciisanlis
el

ir-

Clirisius

de

Joaiine; |iiioivni aiidiamus,
:

sod jiosierio-

rnmpenle, In
clarala
cla.

priiicipio fecil
;

Deus caetHm
ornata
, ,

tcrram.

rem

inlcllig;uiius

prior loquaiiir qui prius naius esl

Facia cranl haec
, :

sed

nondum
dislincla

nondmn de-

scd coniirnielur per euiu a r,»o faclus osi. Posl
imiuil,
diiiil
vciiit
,

we

lerra

nondum
iii

sed

taMicii jaiii fa-

ct

unle

me

faclun

esl. Ilic

juni

,

tiiii

tre,

Ne

aulcin

puiares conlinuo lerrani faclam sic

f;icium anle caucra per ijuem facla suiit
liis

omnia
,

liii-sc, iit

non

ea essct qiiod ornarctur
,

,

suliscciitiis

caluinniautur dicunt, Ecce
veiiil, f(

vcrLis vcl per lixc verba
cst
:

iioliis

et

ait

:

Facta cnt qiiidcm

(|iiia

in priiicipio [cci:
fccit

Oeus

(|nia factus

Joaiincs dicit, Vost
niilii
,

me

coetum elterram; terreautem,
invisibitis erat ct
qiisc facla

quam

Deus, adhiic
crat
crai.

ante

me
.

[uctus ist. Ex|ionc

ijuid sil

,

anle

ineomposiln. Oslcndit

libi qiialis

me

fnctus esi

Vcrba illorum Jico
,

et
,

ca discuiicnda
qiiaiido aliqiiid

erai;

non quia erat, qu:E
,

facta

non

propoiio. Solctis

iiiquiuiil

,

dicere

Poterat crgo dicere JO;iiines

In principio fccil

Deus

«ale deCliristo dicilur,

uteum
sit

Palre ininorem osieii;

Verbiim, Verbiiin aulem eral
fecit

;

quomndo, /n
autem
eral

principio
:

dal

,

(iiiod

ad liomiiiein

rcfereiida senieiiti;i

ut

Dcus corlum

et

lerram
,

;

terra

ut isie

qiiod in forma Dei esi, ;cqualis sit 1'atri,

quod aulem

esset ordo

vcrborum

In

principio fccil
;

Deus Ver-

semcii|)suni cxinaiiivit forniani scrvi accipiens, in siraililiidinem

buin

,

cl Verbiim erat

apud Deum apud Dcum
,

ut

iiilelligercmus

hominum
sit

factus

,

et

iiabitu inventiis

iit

quia Iioc

Verbum

crai

,

qiiod

Verbum
eral

fc-

homo, major
quod Joannes

Patcr. Quid orgo dicetis ad
anle
r»i!

lioc

ccrai Dcus.

Nunc vero audis
errore
tiio

In principio

Ver-

ail

,

[aclus esl ? Audi quid dica-

bum.
niior
ris, el

Qiiid (|u;iris antcriora factus

cxlremior? F.xlre:

mus

:

sed prius illnd vidc, quoil Apostotus ulruniqiie
,

enim

lu

iii

factus es
,

de imn loque-

disiingueiis

ct

ununi lamen
dixit,

in

ulroqne

eumdemque
I)e
:

ad ima respicis. Vellem
,

si

de im» loquiTeris, de profundo
aci

commindans, nun
spiciens ad illum

Formani Dei accipiens.

ul sursuni oor teiidcres

ct clamares

forina vcro Dei quid dixit? Chw. in fornia Dei essei
qiii

re-

Domiiiuiii
rirct

:

nimperet m;bcsc;iliginis larni^ lua% apeiii

vocalus eral ante illum
eral Yerbutn
;

,

iii

ciijiis

oculos humili..ali lux quj; venit
,

bumililaie

Evangelio cst
ciens ad illud

,

In priucipio

imo rcspi-

videres

Iii

principio eral
et

Veibuin
;

,

et

Verbum

eral

lumcn

,

iiiidc et ille lioc

dixil. Neqtie
:

apud Dcuni,

Dcus

eral

Verbum
,

lioc eral in principio
in

cnim

dixit Joaniies, In principio fecit Deiis Verlitini
iia
,

npud Deum. Dirat
sel.

ct Paiilus

Qui cum

funnn Dei

es-

qui posset dicere
liira facta

ul dixit

Moyses

,

qnia de crea-

Quid de liumana nalivilaie
est

dicit

Joiiiucs? El
,

a Doinino

Deo

loqiiebalur, In principio fecit

Vcrbiim cinu facliim

{Joan.

i,

1, 2,

5

l4). Dicil et

Deus fir/nm

et te.rrum. Ciiin

ergo

ille, si

hoc scntiret

Paiilus, Scmetipsum exinaiiivit, forinam seivi nccipiens
{Pliitipp.
II
,

quod Ariani seniiunl, possel dicerc,
Deus Vcrbum;
Verbum. Quod
qiie
noii

In principio fecit

6

,

7).

Quid ergo dicchas de vcrbis Joanniilii

hnc

ait

:

sed

ail,

In principio erat

nis B;'plista!?
loqiiere.

Eadcm

nunc
de

ea repcle

,

nunc ea
veiiit.

in priiicipio or.il, facluiii iion erat. aliqiiid

Ne-

Qiiid ait

Joannes Bapiista? Posi me
Ille

euim

pr.ecessit

de faclo Verbo. Umnia
fecit
:

Agnosco
Steriliias

iiaiiviiatem.

sierili, ille

de virgine.
:

enini qiix Deiis fccii,

Verbo

Diiit, etfactasunt;
5). Intcr di,

conversa esl

in

fecmidiiatem

virginiuis

mandavit,
centcni
niiini
iit

et

creata sunt (Psal. cxLViii,
el qiKid facliim
si

mansil post fecunditatem.
5. Objeclio
:

(iat,
:

est a dicente

pluri-

Christum
anlc

dici

faclum

,

in
,

quantum Vcrsecunduin

disiat

sed

diccns esi,
fecit;

Verhiini hnhet, per

Ycrbum
:

Verbum liabet; si si per Vcrbnm fccit,
Ge-

bum

est. Christiis

Joannem

factits

id est ante posisi

tusipsiei prataius. St^d Joannes, inquit,
liocdixissct facium,

Vcrbum non
4.

fecit.

secundum

qiiod ex virginc natus
;

Arinnorum

caviltatio
,

simililer dicttim esse in

est

.

noii diceret

,

ante

me

faclus est
,

quia ev virgii»!
,

nesi, Terra erat. Qiiare

iaoiiiunl?

Annon

audisti el
i

post illuni failtis eral.
Cst,
iiisi

Er;,'!)

de
1
,

terra

,

Tcrra cntt
,

invisibilis ct incoiuposilii {Geii.

quia in priucipio
erat
si
;

me fnctus csl quiJ Verhum facluni erat? Sic
anle

2)? Si propterca

inquiunt, dicis
est,
,

Verbum
erat
;

faciuni

enim anle Joaniiem

nam

ex virgine post Joaii-

non esse, quia dictnm
facla est, quia

V erbum
erat.

noc lcrrA
et h:e-

ncm

crai. Accipc, et
lorie

non

rixaris, advcrte.

Aliquan-

diclum est
'

Tcrra

CTca

tiim eiiim

subobscurum

cst
,

quod

vis iiitelligere,
in-

retica iusania
si

Aitende,
:

si

cst uiide :itieiidas; audi

ut rixando tibi augeas

fumum

quo impediaris ab
,

est iiiide andias
,

ne sonus inaniicr aiiiem porcu-

teUcclu. Scripiurim iilam
cct
til

primo intucre

qiia; le

do-

liat

cujus cor viriUis

non
,

ilUisirat.

Veiba ejufdein

ilocilis fias.

Eslo mantuetus ad audieiidtim ver.

Scriptiirse dicliinis siini

qiia; ibi

invenisli

cum

lcge-

bum, ut
forie
cst
;

inielligas {Eccti. v, i 3)

Palere ergo paulisper
sit, ante

res, ct praMermisisti

cum

liii^ares. Neiiipe
,

propicrea

invenicmus quoraodo dicium

me

factus

pulas lale aliquid diclum de Verbo Dei
esl
,

ciim dictiiin

duiii t.nmcn

nun inteliigamus

facliim Verbiim
inqiiit? Si

per

In principio

crat Vtrfriim
,

;

qiiale

dicinm csl de
incom-

qiiod facta sunt oninia.

Quomodo,

potcro

lcrra, quia diclum csl
posita.

Terra crat

iiivisibilis el

dicara

:

si

dicere non potero, non tamen non est

quod quoj
in-

Ego

libi

iii

lioc libro

Geneseos siiperiora verba
f.imii-

ditat qui dicere potuerit.
illitis

Credo auicm

et spero,

rccilalio, qiiod

anlequam diceret jcriplor Doi
,

majcsias

Uiiigeiiiti, qui

cum
iii

essel

Verhnm,
,

lus, Terra ernt
dixit
,

ul appaivret qnia
fccil

facla

eral, priiis
tcrram. Kccc
utii|ue

fans lactiis csi, apciict iiifanliam liiigiix niea;
ciet
in

ei fa-

In principio
libi

Deiis cceliim cl
;

ore pariiiin, qui
ul p tero
:

fecil

corde coiicepiuni.

cgo prius

edidi (a) terram fuctani

etfactam

Ecce dicam

inielligeut poics; ct qiiod iion

(n) Forle, ostentli.

poteris iniclligere,

iioli

reprehendere

,

qiiasi

jam

nia-

,

,

»67tf

S.
««(1 diflcr, ut

AUGUSTINI EPISCOPI
vemt
,

\m
calsi lioc

pwi ih;
iiioTei
111«
,

cresccre inercans. Ccrte lioc le
,

qiioiiioito diciiiin slt

Qui potl

nie

,

aiiie

Palris? niimquidvcnire ad judicaiidos viros cl niortuos? Qiiid si dicerct dignuin sulvcre corrijiiam

faciut esi.

Muveat

^>laiio

ul quaTeiitciii
teviiin
:

non ut

ceameiiti? M:igna liiimiiiias,
spoiisi.

esi digiiiis aniicns
:

rix:inloni.
iiiiis
,

Ccrle ci cgo quxro
quxraiiius
;

siiniil
,

invcniesi

Diciurns cnini cral amicuni sc cssc spoiisi
aniicitia rrqiialiias forte

cl

si siiniil
:

aiiibo accipieiuus
,

anibo

ne

in illa

ab

aliijuo iinpru-

pclaiiius

ulriqiie nostruin a|)erietur

&i

anibu pulsc-

denlc

iiilelligcrcliir; dlrii sc aiiilcuiii

nius. Poit

me

propter amorrni.

tenil

,

iiiquit

:

agnosce nalivitatcin e\

dcjieil se

ad vesiigii propter
vosiigi;i

virginc Maria. Ante
faciuseii'* liilellige

me
,

fuciui

eH

:

quid csl,
cst
luilii.

aiit^

me
qui

quod

se ad

i;i paruin csi dcponit; iuc dignum sc dicil

liiiiorciii.

aiitcpO'>ilus

Ille
si

posi nie vcoit

,

factiis
,

cst aiitc ine.

Quomodo
,

duo

solvero corriglam calccanicnti. Ilumilis profecto, si digiiuin solvcre ; scd qiiia iiec Jigiiiim se dicil solverc,
digniis
qiii
,

ninbulcnt in

itiiicre

ci

unus

slt

lardior
,

alter velo-

exali.iictur

ab
,

buniiliiate.
qi;iJ cst
,

Dicat

ctiain

ciiir.el prxccdat tardior uliqiiaiiluin

po&l pautoluin

apertiiis
aiite

dicat distinctliis

Potl nie venit
,

nutcni seqiiatur vclocior

;

respicit lardior prxccdciis
dicii,

me

factut esi. Dixit eniin ct

\clociorcm scqueiilcm,
ecce nccclcrantc
illo, ct
illc si

el

Posl
,

mc
ei

causam

veiiit.

Kl

quia prior
cl,

me

propinquantc
aiiterinreiu,

adbxrcnle
respicicb:U

Qiioniam, In principio erat Verbum; in forma Dci esset non rapiiiam arbilrattit
erai.
,

Cum
niinui

et iranscunte, videl

qucm

ttt esse

wqnatit Dco. lllum oporl<l crcsccre
{Joim.
III,

,

Irtisteriorcm

:

ccrle

ccUTit;Ucin

cjus ejpavescaJ

me autem
qiii

50). Oporiebat ut cresccrcl
qiii

quodam niodo
vcrb.i ejiis
:

cl adinirciiir, noiiiic potcrual csse isla
lioino po>l
iul'

posicrior

vcnit, et minncrciiir

antciior venil. Si crc*il qui
faclus csi cicscenilo.
,

Ecce

ciai

,

cl aiilc nic fan

poslerior

vciiit

,

ante

ipsuni

clus csl?

Qiiiii est

boc, qui pusl

mc

erai, anlc nic fa-

/««111, ini|uit, oporlel crescere

me autcm
.xiatc

miiiui.

cius csi? Qui ambul.ibal post
i-iuni est
iii

mc,

celcriiaie cjus fa-

Uoc

e>t, anie nie fuctut esi. Et qiioniodo crcvit Cbri.>.tus,

csbct aiile

iiic.

N:iinsi ubicuinqiic Icgciis,

minutus cst Joaiines? Pr;cccssit
nuni
iii

fudiii cst

,

iion iiitctligis nisi funiiatuin

csse qui non
,

Joannes Doniiainbo annls ac-

nati«ii;iie liuniana; crcvcruiil

crat; el Doininiiiii
dicliini csl,

Dcuin diclurus cs ractuin

de

qiio

Facluteil milii Dominus in refiigium {Psal.
,

ccdcnllbus, statuia carnis, c' pcrvenerunt ad ccrluin moduiii sicut liomincs. Scd Joaiincs lioiiio Cbiibtug
,

xciii

,

22). Faclus esl Dcmiiius odjulor (Psal. xxix
ct
,

Deus

et bonio (a). In diviniiate si iiitctllgiinus quia
,

II);

Fuclus

esl

miln

iii

salulcm (Psul. cxvii

,

M).

crevit Christus

absurdi sunius
,

,

el

iiiinis

ei

rainus.

Quotics lacius? Et ipse
niecuiii verba. Neqiic

fccii

umnia. Ergo

iiitclligc
il-

Crcscit ciiim aliquid
:

ut proliciai.

Deus quo crcscat

enim
;

Uicuit
ibi

idcm

Joaiiiics ct

lud

quod Vcrbuin

crat
,

ne

pularcs sigiiilicassc

non liabct si ciiim habct quo crescat , minor' ciat aiiteqnam crcsccret. Redcaiuus ad forinam caniis.
I|isa

Vcrbuin, quando dixil

ad

lioc periinerc anie

quia gloriGcatas est
tciidcrciii boroines

anle me factut esi : ui noveris me faclut esl, quia prxcc&sit me, ampllusme, quia cum me iii,

cuin Joaiinc crcvii, non
forlassis

illo

miiiuto crevit. Refe;

ramus crgo

ad glni

iani

et

inlclligaiims,

Jllum oporlel crescere,

me aulem

miiiiii,

sccuiidiim boe

pr.Tcursorcm

agnoveiunt Domi-

dictum, qiiod post

nie tenit,

et

anle

me

fuciut eti.

num,

qiiera nasceiidu
;

prxcesscrani.quem obsequcndo
,

JoaDnesciilm pcrsonain sustincbat
balur cx tjpo gcneris iiuinani

linniinis, cl Io«|ne-

nuhtiaveram

spetquc eorum
;

coiicursus coruin in
illc

Dominuin
lius

factus est

glorilicatus est
,

ianquam

Fi-

, ad qiind salvanduni venerat Clirislns. Dixerarous aulcin, fratn-s, buinilis

Dei
,

,

ante

iiie

factus

secuiiduin id
,

quod Apostoei

Deus Tenit ad supcrbum
se honiincin
veiiii
,

iioiniiiem. Agiioscal

boinu
iJeo

lus ait

Propierea Deut exaliavil eum
etl

donarii ilU

appareal Deus bomiui. Eiciiiin
,

si

noinen <fucd

luper

omne noni«n

,

i/<

tii

noiiiiiie Jetii

Christus

ni iMimiliaretur liomo

,

el et buinili-

omne genu fletlalur, cceletiium, leireslrium, el infcniorum {Philipp. ii, 9c( iO). Gloria crgo ejus doii csse
ctepil, sed innotuit. Faclus esl aute Jo.inncm
,

laie crescerci

homo; oportebal

u( g loria
:

jam cetsarcl
ut spcs lioiui-

bominis. et coromcndarelur gloria Dci
uis esscl
iii

quia

gloria Dci, iiou in gloria
iii

sua

.

dicciile
\l (jor.

prxccssit bonore JoaDneni.
6.

Aposlolo, Qui glorialur,
consonare
terba

DomiHO
,

glor etur

Dalce

inlerpretaUoni

Joannit

1, 31).

Uccte crgo dicitur humini

Quid

luibct quoit

tubtequeiiiia.

Scd vide iitrum

nierilo. Intcrroga ipsuin
ic factiis

non

accrpitli ? Si

aulem accepiui
iv
,

,

quid gkriaiit, quaii
typuiii

Joiinnem

:

llle

qai posl te vcnit, quare an(c

non accepeiis {Id
huiiian:r
opiiiio

7)?

Iluiic

bnniiliuiic

est?Qiii le sequebatur, quarc tibi prxlutus esi?Sequiliir
,

Quia prior mc

eral.

iloc esl

,

/n principio erat

Yerbum. Crgo merito

ntitt;

me

Joanucs osteiidcns, quia qusntum proAciebal cl fama Cbristi , non staiura Chi isti, nou na-

faciut eti, quia prior
,

jesias Clirisii, non sapicntia,
fain.i iita
,

me

eriit.
,

Prior Joanne
piior

,

prior AbiMliam
,

prior qnani

Adam

quam

non Verbnm Dci ; s«-d qua: ccppil » niiBimo, el jain tcncl orbem
gloria Chrisli,
iioii

cceluin cl lcrra

prior

quam An-

terrirum
scat

:

gloria houiinis,
.

iit

ngno

gclt, Scdi'S, Doniin:ilioiie6, Princlpalus et PolcstalcS.

homo

liuntilitaiem iiiam

iiuperiiai

Oeua

divinl-

Qu:trc prinr? Qiiia oninia per ipsum facla sunl. Agno&cat scrvus
buinilitaiein

tatem siiam. Eieniin gloria Dci,
csl.

fraircs. gloria ookira
iiotiii

suain

:

ostciidat

Doininut
di-

inajcsiatciii sii:iin. Dicut idcin Juaiincs,

Non tum
%\

Quaiiium dulcius glorilicatur Deus, (aoluw
sennonls seriAs lutcmipia
(iua<lra^iiila lere
t-nit

gnui conigiam calcettmenli tjus tolvere. Mulliim sc
biiiiiill:irci, si iliccrct, Digiiiis

(a)

sum. Qiiid eniin
iii

dicc-

locum
|jerie:>

iransiMitis hinH-iu

verwtiii»,

uuus

m lo-ni.ruiu.-Jtf
tt

i»-

in.ra

rcidigiiuni?

nuinqnid scderc

judiciu ad dcslcr;in)

uuando,

n. 7, (jroxiiiiu 1 etc.
,

aJ

ilbiJ, t niiiiiiti

wa<i.'t-

,,

:

,

1j8l
ixcxlest.
illiiin
:

SERMO CCCLXXX.
Noii

J'!SJ forlc dicii
,

enim

;illior cril

Deiis,

i|ui.i

lioDornmus

.Auciide,

ct

iioii

alio loco,

sed

ibi
;

:

ui

liumilieinus iios, ct exaliainiis illuin. Scilpium
,

ostcnderet qiicmadiiiodiiin cos dixerii lunien

quia

est eiiim. Exattabo te

Dominc

{Piat. \\t\, 2).
iii

Quid

non Vu(

luiiicii

verum
iii

,

qiiod

illuiiiiiiai
;

nmiicm

lioiiiinem

esc, Exallabo te? In torra rral, el ciim
suisti
?

coelo j)»te
.'

venieiiiem

liunc

muiidum

soqiiere vrrba Evangelii
polesl
civiliis

Ei

homo

exsllat Ociim

? Qiii J osl,

Exalinbo

estis tiimen

mundi.

Non
;

abfcondi

Alinm

le cnnfitebor. CoMfitc:iliir

ergo se lionio liomiDicai Joannes
f|ui

tuprii

monlem
?

constiittla.

Sed de

civilalc di\it, iion de.
,

Bcm

;

dccrcscat

priiis

,

iit

crcscal.

lumiiie
el

Sequcrc adhiic

Neqite acccndunt lueernam
luiiien
estis,

dccresccndo ad liMniilitalcm, non sc esse dignum,
«olvat corrigiam calceamcnti
,

poHunt eam sub modio. Talc
:

ijualu

et inlelligat se parlici-

Joaiiiies

luccriia iiluminatn. Tani|uaui cujus vox, vel
illuiiiinahis

paiido illuminaiiim

lieri.
,

quorum vox prxccsserat, Tu
comparalione
parlicipa-

luccrnaui

7. Joannei Itaplitia non erat lumen

meam
tl

,

Domine ;

Deiit metu, iltumina leuebras

meat

Chriui

rsri luminis.

Lumen lamen Joannes

{Ptat. ivii, %9).

Qoas lcnebras
,

in

Apostolis? Fuimut
illius
,

lione $apieniicc.
illo
:

Hoc

eiiim Joaniies cvangelisla dixit

de

nos aiiquando

ctc.

(n),

quomodo

reprobi ci

Non
ail
,

erat ille Uimen. Injuriam forte fecil Joaiini
iVoii erat Hle

Uasphemi, Qui prim
injuriosut.

fui blaspliemut
,

et

pertecuior, et
:

quia
•il a

lumen; cum Aposlolis dicliim
.'

Ecce lenebrx

accendalur lacern:i
(I

Se4
no,

Domino, Vot «li» Imnen mundi

Prxltileruni sc

mitericordiam conseculus
veris de ipsis dictiim
poituiil
,

snm

Tim.

i,

13). El ut

Apostoli Joanni?

Non

raciiint,

nc mendaccm ipstim
iiatit

Neque accenduni Ituernam

ei

Dominum

judicent, qui dixil, /n

tnulienuH tteoio
xi
,

exsurrezil major

Joanne bapinta {Matih.
,

11).

Non
erfo

ceal

tam sub modio sed tuper caHdelabrum, ut lu«mntbas, qta iu domo tunt ; slalini sequitur Sic
,
,

uiique niajor stalura corporis

scd gratia participatc

luetat

Inmen
:

tettrinH

eoram

liomitiibus, ui tideant

bowi

sapienlix
Ttllt,

,

gratia participai.-e saluiis.
ilte

Quid

sibi

«pera tesira
Bunui.

sed in liumililale, ^uia liominein uporlcl

floH erat

tumcn, ted ut leilimonittm perliibeiiiqiiil,

Quomodo auleiu Deum crescere ? £i glorificent
in coetis
ett

ret

de liimine ? Qitnre hocdixit? Novi,
,

quid

Patrem vettrum, qui

(Motth. v, ii-IO).
:

dicain

leslinioiiium perhibcre (lo luminc. Gral

eoim

£lofificatur Patcr, gbiriricalur Filius
rifical

quia Pater glu-

liimen veium disiincium a Joaniic, ne prorsus non

f iliuin

,

et Filius glorilicat Pairem.

Agnosrat

lumcn Joannes, sed
•iictum iiitelligaiur
«|uod dixit
,
,

ut in comparatione hujus lumiiiis

se ergo

homo

luimilein, agnoscat cxcelsum
,

Deuw

Non

erat

ittelumen; secuiidum

propler se humiliatum

ut

homo, qui

liumilialus eraC

quta Eral lumen lerum. Quoinodo disccr-

in confessione peccati, exalietur in adopiionc jusiiii^.
IIjtc

nis huc vcruro?

Quod

iltumiuai, inqiiil, omiiem homi'

duo

;

Dominus

el Juannes, hiimililas et clarii.is
,

:

nem
ergo

venieniem in liunc
ei

mundum.
ut

Si oiiinem humiiicin, colligeic

Deus
lale
;

liumilis in clarilate

iiouio buniilis in iufirini,

Joanncm. Sed

non vidcamur nos

Deus humilis propter bumitiem

bomo

iiiiinilis

ex vcrbis qiiod non cst dtclum, qiiamvis conscquenter
nilelligendum, ipse Joannes dical
niiudine rjus accepimut {Joan.
liinicn
i,
:

propter homincm. Deus enim humilis ut prodcsset
honiini,

Nut omnes de

ple-

homo

huniilis ui

non

nbsit sibi.

8, 9, 16). Erat cigo
,

8. Patsionis el nalivilalis diffcrailia. Chrislut ciescit

venim. Joanncs lumen

illumiiialuni

Chrislus

Jotmnet tuinialur. Agnoscamus ergo

b*c duo

ct in

/uinen illuininans.

Nam

tii

iiovens quia luineii crat
Doniiiius lestiinonium.
siio, lesliinoiiiuni

ipsa differenlia pas-ionum. Legimiis Joaiiiiom passiim

foanncs, j.im pcrliibcat ct

illi

marlyrium pro
pro Cbristo
ipsius
,

veriiaic

:

niiinquid pro Christo?

Non
pro

Perhibuil ipse tcstinioiiium Doniino

si noii

vcrilas Cbristus.
laincii

Non

omiiiiio

vcriiaiisdc Dnniino suo, quod habebat a Doiiiino suo.

noitiine, scd

pro ipsa veriiaie. Ncquo
,

Accepcrat
suo
.

ciiiin a
ille
:

Pomiiio suo, ul diceret de Domino
diccret de scrvu suo
et
iii
,

enim ideo decoilaius
Stiliam
tui
iliis

est Joaniies

quia confcssus est
,

ut auieni

non accepe,

Christum. Sed moiiebat leiuperaniiam
:

monebai jujusserai, dc

rat a scrvo suo
Joaiiiie Clirisius

se Clirislus de Joaniie

et in

dicebat
vt,

,

Non

tibi

ticel

habere «xor«iii jratrit

dc

se.

Ipsa ergo vcriias perbibeat

{Mare.

18). Lex cuim

qux

!ioc

tostimniiium

,

aiidiainus quia luraen est Joannes. Ju,

jiisserai qui

morereniur sine

liberis, ut accijie,

dxis dicitur de Joanne

lUe

erat

tucerna ardent et

rent fratres oxores fratrum

suorum

et rcsuscitarciii
niliiluisi
,

lucens {Id. v, 55). Et uiiquc lucerna
E.icui

lumcn

cst,

non

semenfratribussuis. Lbi

isla

rausa iion erat,

dius

,

sed lamen iumcn est. Ergo luccrna acceniit

libido erai. Ilauc libidincm Joannes arguebat

casius

«litur ut liiccat, et Joaiiiies illumiiiatuB est

loque-

incesluni

:

qiiia et iltiid

quod

figurabat, lale csl, lllum

retur. Si ergo

Joanncs illuminatus csl ul loqiioreiur

aportct crescere,

me aulem minui
,

(Joan.

iii,

30).

Prav
ejus

agnoscat se iuccrna, nc superbix vento cisliiigualiir.

ceptuni

jam fuerat

ut

si

quis sine semine moreretur,
,

Sed

foric

lumen

discipuli, el lucerna
aii
,

Joanucs? Doini»
,

qui magis propinquus esset
et susciiarei

accipcret

uxorem

,

nus enim de Joanne
iucent
:

Ule
,

erat lucerna ardens

el

semcn
nisi

fratri suo. Uiqiiid

enim boc Deus

de discipulis aulera

Vos
?

ettis

lumen mundi.
el fideles
illi

prxceperat

,

ui eo

modo

sigiiificaretur semeii

Discipulos suos pr.Ttulit Joanni

Nuinquid

susciiaiidum fratris ad iratris noiuen?

quos alloquiiur Paulus, prxponendi sunl
bus
ait
,

Joaniii, qui>iun<;
<iu(i'tit
,

cepmm

erat

,

ui

«jni

inde nascerctur,

Hoc cnim prjenomen liabeiel

Fuislis

enim aliquaiido

lencbrce

,

lui in

Domino (Ephes. v, 8)? Lux ergo Aposioli
,

et

lux fidclcs
iidelos

e\ peccaloribus justincali ex inlidelibus facti lamen luccnia non sunl dicli discipuli.
:

(a) Deest nonnihil, quosupcriora nectebaalur cum subsequenlibus veilns, quse aiitebac locum superius designalusn occupaverant, alque eoruni loco ia aliis editis ei iiiaiiuscriptis libris iaseria liic eral iirima pan^ seniioiils 135.

.

,,

;

mz
(lufnivli.
^Ciii
iioii

S.

AICIST l.M EMSCOPI
i(iiijii-

mi
alqiic