STPM/S930

PEPERIKSAAN
SIJIL TINGGI PERSEKOLAHAN MALAYSIA

(STPM)

SUKATAN PELAJARAN

SYARIAH

Sukatan pelajaran ini digunakan bagi peperiksaan tahun 2000 dan tahun-tahun
seterusnya sehingga diberitahu.

MAJLIS PEPERIKSAAN MALAYSIA
1

KANDUNGAN
Sukatan Pelajaran 930 Syariah

Halaman
Matlamat

1

Objektif

1

Kandungan

1

A. Fikah

1–8

B. Usul Fikah

9 – 11

C. Ayat Ahkam

12 – 27

D. Hadis Ahkam

28 – 41

Bentuk Peperiksaan
Senarai Rujukan

42
43 – 44

930 SYARIAH
Matlamat
Sukatan pelajaran ini bertujuan untuk memperluas dan memperdalam ilmu pengetahuan, kefahaman.
dan penghayatan dalam bidang Syariah. Sukatan pelajaran ini bertujuan juga untuk memupuk sikap
dan minat pelajar yang berterusan dalam ilmu-ilmu Syariah untuk membolehkan pelajar meneruskan
pengajian dalam bidang berkenaan ke peringkat yang lebih tinggi serta melahirkan pelajar yang
beriman, beramal soleh, berperibadi mulia, dan mempunyai kebolehan beristinbat secara matang
tentang segala hukum yang berkaitan dengan amalan harian.

Objektif
Objektif sukatan pelajaran ini adalah untuk membolehkan pelajar
(a)

meningkatkan pengetahuan dan kefahaman dalam bidang Fikah, Usul Fikah, Ayat-ayat Ahkam.
dan Hadis-hadis Ahkam,

(b)

menentukan hukum-hukum syarak bagi membantunya menyelesaikan masalah-masalah yang
berbangkit,

(e)

mengistinbatkan hukum-hukum syarak daripada al-Quran, al-Sunnah, Ijmak, dan Qiyas.

(d)

meningkatkan kemahiran pelajar dari segi penggunaan kaedah Fiqhiyyah.

(e)

membuat penilaian dan rumusan tentang isu-isu dalam bidang Syariah.

Kandungan
Sukatan pelajaran Syariah terdiri daripada Fikah, Usul Fikah, Ayat Ahkam, dan Hadis Ahkam.
(A) Fikah
1.

Muamalat
1.1

Mukadimah
1.1.1
1.1.2
1.1.3

1.2

Pengertian muamalat
Dalil
Fungsi

Jual beli
1.2.1
1.2.2
1.2.3
1.2.4
1.2.5
1.2.6
1.2.7
1.2.8

Pengertian jual beli
Hukum
Dalil
Hikmat
Rukun dan syarat-syaratnya
Jenis jual beli serta hukumnya
Jual beli yang haram tetapi sah dan jual beli yang haram tetapi tidak sah
Persoalan semasa tentang jual beli, contohnya,
(i)
(ii)
(iii)
(iv)

jual beli Fudhuli
jual beli Mu’ata
tas’ir (kawalan harga)
urbun (bayar cengkeram)

1

1.3

Riba
1.3.1
1.3.2
1.3.3
1.3.4
1.3.5
1.3.6
1.3.7
1.3.8

Pengertian riba
Hukum
Dalil
Hikmat
Jenis riba
Barang-barang yang boleh berlaku riba
Syarat jual beli barang jenis riba
Perkara yang berkaitan dengan persoalan semasa, contohnya,
(i) pinjaman yang dikenakan faedah
(ii) sewa beli
(iii) simpanan wang yang dibayar faedah

1.4

Khiyar
1.4.1
1.4.2
1.4.3
1.4.4
1.4.5

Pengertian khiyar
Hukum
Dalil
Hikmat
Jenis-jenis khiyar:
(a)
(b)
(c)

1.4.6
1.4.7
1.4.8
1.5

Majlis
Syart
Aib

Syarat khiyar
Batalnya khiyar
Persoalan semasa tentang khiyar, contohnya, jaminan dan aspek-aspeknya

Jual beli salam dan istisna’
1.5.1
1.5.2
1.5.3
1.5.4
1.5.5
1.5.6
1.5.7
1.5.8
1.5.9
1.5.10

Pengertian jual beli salam dan istisna’
Hukum
Dalil
Hikmat
Rukun
Syarat barang yang dijual salam
Syarat sah akad jual salam
Jualan harga tangguh
Perbezaan antara jual salam dengan istisna’
Beberapa persoalan semasa tentang jual salam dan istisna’, contohnya,
(i) pembelian secara tempahan
(ii) pembekalan barangan

1.6

Gadai
1.6.1
1.6.2
1.6.3
1.6.4
1.6.5
1.6.6
1.6.7

Pengertian gadai
Hukum
Dalil
Hikmat
Rukun dan syarat-syaratnya
Hukum penggunaan barang gadaian dari segi hak milik, tempoh, kehilangan,
kerosakan, dan lain-lain
Batalnya gadaian

2

1.6.8

Beberapa persoalan semasa tentang gadaian, contohnya,
(i) pajak gadai barang kemas
(ii) gadaian tanah, rumah, kereta
(iii) bon sebagai cagaran

1.7

Syarikat
1.7.1
1.7.2
1.7.3
1.7.4
1.7.5

Pengertian syarikat
Hukum
Dalil
Hikmat
Jenis-jenis syarikat dan hukumnya
(a)

Syarikat Uqud
(i)
(ii)
(iii)
(iv)

(b)
(c)
1.7.6
1.7.7
1.8

Syarikat Amlak
Ta’amin

Batalnya syarikat
Beberapa persoalan semasa tentang syarikat, contohnya syarikat kerjasama,
perkongsian, dan korporat

Mudarabat
1.8.1
1.8.2
1.8.3
1.8.4
1.8.5
1.8.6
1.8.7

1.9

Inan
Mufawadah
Abdan
Wujuh

Pengertian mudarabat
Hukum
Dalil
Hikmat
Rukun dan syarat-syaratnya
Batalnya mudarabat
Beberapa persoalan semasa tentang mudarabat, seperti yang diamalkan oleh
Bank Islam

Wakalat
1.9.1
1.9.2
1.9.3
1.9.4
1.9.5
1.9.6
1.9.7

Pengertian wakalat
Hukum
Dalil
Hikmat
Rukun dan syarat-syaratnya
Batalnya wakalat
Beberapa persoalan semasa tentang wakalat, seperti harta warisan

1.10 Sewa
1.10.1
1.10.2
1.10.3
1.10.4
1.10.5
1.10.6
1.10.7
1.10.8

Pengertian sewa
Hukum
Dalil
Hikmat
Rukun dan syarat-syaratnya
Jenis sewaan
Upah mengerjakan ibadah
Batalnya sewaan
3

1.10.9 Beberapa persoalan semasa lentang sewa, contohnya,
(i) sewa atas sewa
(ii) sewa menerusi agen
(iii) sewa jual
1.11 Wakaf
1.11.1
1.11.2
1.11.3
1.11.4
1.11.5
1.11.6

Pengertian wakaf
Hukum
Dalil
Hikmat
Rukun dan syarat-syaratnya
Jenis-jenis wakaf. contohnya,
(i) mutlaq
(ii) muqayyad

1.11.7 Beberapa persoalan semasa tentang wakaf, contohnya, pengurusan dan
pembangunan harta wakaf
1.12 Wadi’ah
1.12.1
1.12.2
1.12.3
1.12.4
1.12.5
1.12.6
1.12.7
1.12.8

Pengertian wadi’ah
Hukum
Dalil
Hikmat
Hukum menerima wadi’ah
Rukun dan syarat-syaratnya
Batalnya wadi’ah
Beberapa persoalan semasa tentang wadi’ah seperti wadi’ah dalam institusi
Bank Islam dan koperasi

1.13 Wasiat
1.13.1
1.13.2
1.13.3
1.13.4
1.13.5

Pengertian wasiat
Hukum
Dalil
Rukun dan syarat-syaratnya
Beberapa persoalan semasa tentang wasiat, contohnya,
(i) wasiat untuk waris
(ii) wasiat untuk binatang
(iii) wasiat memberi organ-organ manusia

1.14 Nazar
1.14.1
1.14.2
1.14.3
1.14.4
1.14.5
1.14.6
1.14.7
1.14.8

Pengertian nazar
Hukum
Dalil
Hikmat
Syarat sah nazar
Perkara yang boleh dinazarkan
Nazar yang mewajibkan kafarah
Beberapa persoalan semasa tentang nazar, contohnya,
(i) nazar di tempat-tempat tertentu
(ii) nazar untuk menggalakkan insan berusaha

4

2. Munakahat
2.1

Mukadimah
2.1.1
2.1.2
2.1.3
2.1.4
2.1.5

2.2

Praperkahwinan
2.2.1
2.2.2
2.2.3
2.2.4
2.2.5

2.3

Memilih jodoh
Meminang
Mahar
Hantaran
Walimatulurus/walimah

Perkahwinan
2.3.1
2.3.2
2.3.3
2.3.4

2.4

Pengertian munakahat
Dalil
Hukum
Hikmat
Fungsi/tujuan

Akad
Rukun nikah dan syarat-syaratnya
Perwakilan
Perempuan yang haram dikahwini

Tanggungjawab suami isteri
2.4.1

Tanggungjawab suami:
(a)
(b)
(c)

2.4.2

Tanggungjawab isteri:
(a)
(b)

2.4.3

taat kepada suami
melayan suami

Tanggungjawab bersama terhadap
(a)
(b)
(c)
(d)
(e)

2.5

memberi nafkah zahir dan batin
tanggungjawab dari segi kebendaan
tanggungjawab dari segi akhlak dan kerohanian

harta
anak-anak
urusan rumah tangga
pendidikan
muafakat, tolak ansur, kesabaran

Penyelesaian terhadap krisis perkahwinan
2.5.1
2.5.2

Punca-punca keretakan rumah tangga
Penyelesaian terhadap
(a)
(b)
(c)
(d)

nusyuz
li’an
zihar
illa’

5

2.6

Talak
2.6.1
2.6.2
2.6.3
2.6.4
2.6.5
2.6.6

2.7

Idah
2.7.1
2.7.2
2.7.3
2.7.4
2.7.5

2.8

Pengertian idah
Hukum
Dalil
Hikmat
Pemberian mut’ah dan nafkah idah

Rujuk
2.8.1
2.8.2
2.8.3
2.8.4
2.8.5

2.9

Pengertian talak
Hukum
Dalil
Hikmat
Rukun dan syarat-syaratnya
Penyelesaian mahkamah

Pengertian rujuk
Hukum
Dalil
Hikmat
Rukun dan syarat-syaratnya

Rumah tangga dalam konteks masyarakat
2.9.1
2.9.2
2.9.3

Hubungan keluarga/rumah tangga dengan jiran
Hubungan keluarga/rumah tangga dengan keluarga terdekat
Hubungan keluarga/rumah tangga dengan masyarakat

2.10 Poligami
2.10.1
2.10.2
2.10.3
2.10.4
2.10.5

Pengertian poligami
Hukum
Dalil
Hikmat
Syarat-syarat poligami

2.11 Persoalan semasa tentang perkahwinan
2.11.1
2.11.2
2.11.3
2.11.4

Syarat-syarat yang diwujudkan dalam undang-undang keluarga Islam
Nikah mutaah
Kahwin lari
Muhalil

3. Jenayah
3.1

Mukadimah
3.1.1
3.1.2
3.1.3
3.1.4

3.2

Pengertian jenayah
Fungsi menjaga kehormatan diri, agama, nyawa, akal, keturunan, dan harta
benda
Hukum-hukum jenayah
Dalil

Jenis-jenis jenayah yang dikenakan hukuman qisas, diyat, dan kafarah
3.2.1
3.2.2

Bunuh dan bahagian-bahagiannya
Memotong atau mencederakan anggota
6

3.3

Qisas
3.3.1
3.3.2
3.3.3
3.3.4

Pengertian qisas
Dalil
Syarat-syarat wajib qisas
Kesalahan yang mewajibkan qisas seperti
(i) bunuh dengan sengaja
(ii) memotong atau mencederakan anggota manusia

3.4

Diyat
3.4.1
3.4.2
3.4.3
3.4.4
3.4.5

Pengertian diyat
Dalil
Jenis-jenis diyat
Syarat-syarat diyat
Kesalahan-kesalahan yang membolehkan diyat
(a)
(b)
(c)

3.5

Kafarah
3.5.1
3.5.2
3.5.3
3.5.4

3.6

bunuh dengan sengaja tetapi dimaafkan oleh waris si mati
bunuh dengan separa sengaja (syibhul ‘amdi)
bunuh tak sengaja

Pengertian kafarah
Hukum
Dalil
Syarat-syarat kafarah

Hudud
3.6.1
3.6.2
3.6.3
3.6.4

Pengertian hudud
Hukum
Dalil
Jenis-jenis jenayah yang dikenakan hudud
(a)

Zina
(i) Pengertian zina
(ii) Syarat-syarat wajib had zina
(iii) Sabit zina dan hukumnya

(b)

Menuduh zina
(i) Pengertian menuduh zina
(ii) Dalil
(iii) Sabit menuduh zina dan hukumnya

(c)

Meminum minuman yang memabukkan
(i)
(ii)
(iii)
(iv)
(v)

(d)

Pengertian minuman yang memabukkan
Dalil pengharaman
Hikmat pengharaman
Sabit had peminum arak
Hukuman meminum minuman yang memabukkan

Mencuri
(i)
(ii)
(iii)
(iv)

Pengertian mencuri
Dalil pengharaman
Syarat-syarat wajib had mencuri
Hukuman mencuri
7

3.6.5

Beberapa persoalan semasa tentang jenayah-jenayah tersebut, contohnya,
(i)
(ii)
(iii)
(iv)
(v)

3.7

rogol
liwat (homoseksual)
bersekedudukan
penyalahgunaan dadah
rasuah

Ta'zir
3.7.1
3.7.2
3.7.3
3.7.4
3.7.5
3.7.6
3.7.7

Pengertian ta’ zir
Hukum
Dalil
Hikmat
Bidang kuasa ta’zir
Penetapan hukuman ta’zir
Beberapa persoalan semasa tentang hukuman ta’zir, contohnya,
(i) hukuman denda dengan wang
(ii) wati syubhah

4. Mirath
4.1

Mukadimah
4.1.1
4.1.2
4.1.3
4.1.4
4.1.5

4.2

Sebab dan halangan mendapat pusaka
4.2.1
4.2.2
4.2.3

4.3

Pengertian waris
Waris dari pihak lelaki
Waris dari pihak perempuan
Waris yang mewarisi semua harta

Ketentuan kadar dan waris
4.4.1
4.4.2
4.4.3
4.4.4
4.4.5

4.5

Sebab-sebab mendapat pusaka
Sebab-sebab yang menghalang mendapat pusaka
Syarat-syarat mendapat pusaka

Waris
4.3.1
4.3.2
4.3.3
4.3.4

4.4

Pengertian mirath
Hukum
Dalil
Hikmat
Tanggungan dalam harta pusaka

Menghalang waris (hajb)
Waris yang pasti mendapat habuan
Golongan waris (ahl al-Furudh dan ahl al-Asabah)
Susunan waris Asabah
Habuan waris Asabah

Persoalan-persoalan semasa tentang harta pusaka (pembahagian harta pusaka) dan
penyelesaiannya

8

(B)

Usul Fikah
1. Mukadimah
1.1
1.2
1.3
1.4
1.5
2.

Pengertian Usul Fikah
Pertumbuhan dan perkembangan Usul Fikah
Faedah Usul Fikah
Cara-cara penyusunan Usul Fikah
Bidang perbincangan Usul Fikah

Hukum
2.1

Pengertian hukum syarak dan bahagiannya
2.1.1
2.1.2

Pengertian taklifi dan bahagiannya
Hukum wad’ie dan bahagiannya

2.2

Rukhsah dan ‘Azimah

2.3

AI-Hakim

2.4

Al-Mahkum Fih
2.4.1
2.4.2

2.5

Pengertian al-mahkum fih
Syarat-syarat mahkum fih

Al-Mahkum ‘Alaih
2.5.1
2.5.2

Pengertian al-mahkum ‘alaih
Syarat-syarat sah taklif

3. Sumber-sumber hukum
3.1

Sumber-sumber hukum yang disepakati
3.1.1

Al-Quran
(a)
(b)
(c)
(d)
(e)

3.1.2

Al-Sunnah
(a)
(b)
(e)
(d)
(e)

3.1.3

Pengertian al-Quran
Kehujahan al-Quran
Al-Quran menunjukkan hukum
Isi kandungan al-Quran
Al-Quran menerangkan hukum dan cara-caranya
Pengertian al-Sunnah
Kehujahan al-Sunnah
Kedudukan al-Sunnah dalam perundangan Islam
Bahagian-bahagian al-Sunnah
Syarat-syarat menerima khabar Ahad

Ijmak
(a)
(b)
(e)
(d)
(e)
(j)

Pengertian ijmak
Kehujahan ijmak
Bahagian-bahagian ijmak, iaitu sarih, sukuti
Kehujahan ijmak sukuti
Sandaran ijmak
Kemungkinan berlaku ijmak pada masa kini

9

3.1.4

Qiyas
(a)
(b)
(e)
(d)
(e)

3.2

Pengertian qiyas
Kehujahan qiyas
Rukun dan syarat-syaratnya
Bahagian-bahagian qiyas, iaitu khafiy dan jaliy
Persoalan semasa yang berhubung dengan qiyas, contohnya dadah

Sumber-sumber hukum yang tidak disepakati
3.2.1

lstihsan
(a)
(b)
(c)

3.2.2

Masalih Mursalah
(a)
(b)
(c)

3.2.3

Pengertian masalih mursalah
Bahagian-bahagiannya
Pendapat ulama terhadap kehujahannya

‘Uruf
(a)
(b)
(e)
(d)

3.2.4

Pengertian istihsan
Bahagian-bahagiannya
Pendapat ulama terhadap kehujahannya

Pengertian ‘uruf
Bahagian-bahagiannya
Syarat-syarat penerimaan ‘uruf
Pendapat ulama terhadap kehujahannya

lstishab
(a)
(b)
(e)

Pengertian istishab
Bahagian-bahagiannya
Pendapat ulama terhadap kehujahannya

4. Kaedah pengambilan hukum
4.1

al-Khas
4.1.1
4.1.2
4.1.3

Mutlak
Muqayyad
Amr dan Nahi

4.2

al-‘Am

4.3

al-Musytarak

5. Nasakh
5.1
5.2
5.3
5.4
5.5
5.6
5.7
5.8
5.9

Pengertian nasakh
Syarat-syarat nasakh
Hikmat nasakh
Bahagian nasakh
Cara-cara berlaku nasakh
Masa berlaku nasakh
Dalil-dalil yang menasakhkan
Hukuman yang boleh dinasakh dan tidak boleh dinasakhkan
Cara mengetahui nasakh

10

6. Ijtihad
6.1
6.2
6.3
6.4
6.5
6.6

Pengertian ijtihad
Syarat-syarat ijtihad dan mujtahid
Hukum yang boleh diijtihad dan tidak boleh diijtihadkan
Kehujahan ijtihad
Batalnya ijtihad
Persoalan semasa tentang ijtihad. contohnya:
(i) Penentuan awal bulan Ramadan/Syawal
(ii) Pemindahan organ manusia
(iii) Anak tabung uji

7. Taklid
7.1

Pengertian taklid
7.1.1
7.1.2

Terikat dengan mazhab tertentu
Tidak terikat dengan mazhab tertentu (Talfiq)

7.2

Hukum taklid

7.3

Berpegang kepada mazhab-mazhab tertentu

7.4

Persoalan semasa tentang taklid, contohnya bayaran zakat fitrah

8. Qawaid Fiqhiyyah
8.1

Mukadimah
8.1.1
8.1.2

8.2

Pengertian Qawaid Fiqhiyyah
Sumber pengambilan Qawaid Fiqhiyyah

Kajian kaedah-kaedah berikut dan pemakaiannya
8.2.1
8.2.2
8.2.3
8.2.4
8.2.5

al-umur bimaqasidiha
al-yaqin la yuzal bissyakki
la dharara wala dhirar
al-masyaqqah tajlibut taysir
al-‘adatu muhakkamatun

11

(C)

Ayat Ahkam
1. Dalam bahagian ini Ayat-ayat Ahkam dikaji dari bidang-bidang berikut:
(a)

Asbab an-Nuzul

(b)

Munasasabah al-ayat

(c)

Sarh al-ayat
(i) ijmali
(ii) tafsili

(d)

Istinbat
(i) al-Ahkam
(ii) taujihat

2. Setiap ayat yang dikaji hendaklah dikaitkan dengan
(a)

nas-nas lain yang berkaitan

(b)

realiti masyarakat masa kini
Tajuk

1.

Huraian

Pendidikan
1.1 Firman Allah

‫ﺴ ُﻜﻢْ وَأَهْﻠِ ﻴ ُﻜﻢْ َﻧ ﺎرًا‬
َ ‫ﻦ ﺁ َﻣ ُﻨ ﻮا ُﻗ ﻮا َأﻧْ ُﻔ‬
َ ‫َﻳ ﺎ أَﻳﱡﻬَ ﺎ اﱠﻟ ﺬِﻳ‬
‫ظ‬
ٌ ‫ﻏَﻠ ﺎ‬
ِ ‫ﺠ ﺎ َر ُة ﻋَﻠَﻴْﻬَ ﺎ َﻣﻠَﺎ ِﺋ َﻜ ٌﺔ‬
َ‫ﺤ‬
ِ ْ‫س وَاﻟ‬
ُ ‫وَﻗُﻮ ُدهَ ﺎ اﻟ ﱠﻨ ﺎ‬
‫ﻻ ﻳَﻌْ ﺼُﻮنَ اﻟﻠﱠ ﻪَ َﻣ ﺎ َأ َﻣ َﺮ ُهﻢْ وَﻳَﻔْﻌَُﻠ ﻮنَ َﻣ ﺎ‬
َ ٌ‫ﺷِ ﺪَاد‬
(6)‫ن‬
َ ‫ُﻳﺆْ َﻣﺮُو‬
(‫ اﻟﺘﺤﺮﻳﻢ‬6)

(i) Tanggungjawab bapa dalam menjamin
keluarganya untuk kebahagiaan dunia
dan akhirat
(ii) Langkah-langkah untuk mengelak
kemurkaan Allah SWT
(iii) Tanggungjawab semua pihak dalam
menjamin keluarga bahagia
(iv) Penjelasan tentang neraka dalam
pembalasan di akhirat
(v) Penjelasan tentang malaikat sebagai
hamba Allah

12

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Konsep bersepadu dalam pendidikan‬‬
‫‪Islam‬‬
‫‪(ii) Sudut-sudut penting dalam‬‬
‫‪pendidikan‬‬
‫‪(iii) Keprihatinan ibu bapa dalam‬‬
‫‪mendidik anak‬‬
‫‪(iv) Mendidik menjadi hamba yang patuh‬‬
‫‪(v) Mendidik semangat daya juang‬‬
‫‪dalam mengharungi dunia‬‬
‫‪(v) Membentuk peribadi yang baik‬‬
‫‪dalam masyarakat‬‬

‫ل‬
‫ﺧﺮْ َد ٍ‬
‫ﺣ ﱠﺒ ٍﺔ ِﻣﻦْ َ‬
‫ل َ‬
‫ﻚ ِﻣﺜْﻘَﺎ َ‬
‫ﻳَﺎ ُﺑ َﻨﻲﱠ إِ ﱠﻧﻬَﺎ ِإنْ َﺗ ُ‬
‫ت َأوْ ﻓِﻲ‬
‫ﺴ َﻤﻮَا ِ‬
‫ﺻﺨْ َﺮ ٍة َأوْ ﻓِﻲ اﻟ ﱠ‬
‫َﻓ َﺘ ُﻜﻦْ ﻓِﻲ َ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ ﻟَﻄِﻴﻒٌ‬
‫ت ﺑِﻬَﺎ اﻟﻠﱠ ُﻪ ِإ ﱠ‬
‫ض َﻳﺄْ ِ‬
‫ﻷرْ ِ‬
‫اَ‬
‫ﻼ َة َوأْ ُﻣﺮْ‬
‫ﺼَ‬
‫ﺧﺒِﻴﺮٌ)‪(16‬ﻳَﺎ ُﺑ َﻨﻲﱠ َأ ِﻗ ِﻢ اﻟ ﱠ‬
‫َ‬
‫ﻋﻠَﻰ‬
‫ﻦ اﻟْ ُﻤﻨْ َﻜ ِﺮ وَاﺻْ ِﺒﺮْ َ‬
‫ﻋِ‬
‫ف وَاﻧْ َﻪ َ‬
‫ﺑِﺎﻟْ َﻤﻌْﺮُو ِ‬
‫ﻋﺰْ ِم‬
‫َ‬
‫ﻚ ِﻣﻦْ‬
‫ن َذِﻟ َ‬
‫ﻚ ِإ ﱠ‬
‫ﻣَﺎ َأﺻَﺎ َﺑ َ‬
‫ﻻ‬
‫س َو َ‬
‫ك ﻟِﻠﻨﱠﺎ ِ‬
‫ﺧ ﱠﺪ َ‬
‫ﺼ ﱢﻌﺮْ َ‬
‫ﻻ ُﺗ َ‬
‫ﻷﻣُﻮ ِر)‪َ (17‬و َ‬
‫اُ‬
‫ﺤﺐﱡ‬
‫ﻻ ُﻳ ِ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ َ‬
‫ض َﻣ َﺮﺣًﺎ ِإ ﱠ‬
‫ﺶ ﻓِﻲ اﻷرْ ِ‬
‫َﺗﻤْ ِ‬
‫ﻚ‬
‫ﺼﺪْ ﻓِﻲ َﻣﺸْ ِﻴ َ‬
‫ل َﻓﺨُﻮ ٍر)‪(18‬وَاﻗْ ِ‬
‫ُآﻞﱠ ُﻣﺨْﺘَﺎ ٍ‬
‫ت‬
‫ﻷﺻْﻮَا ِ‬
‫ن َأﻧْ َﻜ َﺮ ا َ‬
‫ﻚ ِإ ﱠ‬
‫ﺻﻮْ ِﺗ َ‬
‫ﻀﺾْ ِﻣﻦْ َ‬
‫وَاﻏْ ُ‬
‫ﺤﻤِﻴ ِﺮ)‪(19‬‬
‫ت اﻟْ َ‬
‫ﺼﻮْ ُ‬
‫َﻟ َ‬
‫)‪ 19 -16‬ﻟﻘﻤﺎن(‬
‫‪Firman Allah‬‬

‫‪(i) Perlunya kanak-kanak dan remaja‬‬
‫‪dididik dengan adab dan tatasusila‬‬
‫‪terhadap ibu bapa dan orang tua‬‬
‫‪(ii) Batas-batas pergaulan serta‬‬
‫‪kehormatan yang perlu dijaga di‬‬
‫‪antara anak/remaja dengan dewasa‬‬
‫‪(iii) Pihak yang perlu bertanggungjawab‬‬
‫‪dalam mendidik serta bagaimana‬‬
‫‪metodenya‬‬
‫‪(iv) Hikmat dan tujuan daripada‬‬
‫‪peraturan yang dinyatakan di dalam‬‬
‫‪ayat‬‬
‫‪(v) Tatacara berpakaian dan adab‬‬
‫‪pergaulan bagi golongan wanita‬‬
‫‪lanjut umur‬‬
‫‪(vi) Sejauh mana peraturan dan tatacara‬‬
‫‪diamalkan dalam masyarakat‬‬

‫‪1.2‬‬

‫ﻦ َﻣَﻠ َﻜﺖْ‬
‫ﻦ ﺁ َﻣﻨُﻮا ِﻟ َﻴﺴْ َﺘﺄْ ِذﻧْ ُﻜ ُﻢ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﻳَﺎ أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ث‬
‫ﺤُﻠ َﻢ ِﻣﻨْ ُﻜﻢْ َﺛﻠَﺎ َ‬
‫ﻦ َﻟﻢْ َﻳﺒُْﻠﻐُﻮا اﻟْ ُ‬
‫َأﻳْﻤَﺎ ُﻧ ُﻜﻢْ وَاﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ن‬
‫ﻀﻌُﻮ َ‬
‫ﻦ َﺗ َ‬
‫ﻼ ِة اﻟْ َﻔﺠْ ِﺮ َوﺣِﻴ َ‬
‫ﺻَ‬
‫ﻞ َ‬
‫ت ِﻣﻦْ َﻗﺒْ ِ‬
‫َﻣﺮﱠا ٍ‬
‫ﻼ ِة اﻟْ ِﻌﺸَﺎ ِء‬
‫ﺻَ‬
‫ﻈﻬِﻴ َﺮ ِة َو ِﻣﻦْ َﺑﻌْ ِﺪ َ‬
‫ﻦ اﻟ ﱠ‬
‫ِﺛﻴَﺎ َﺑ ُﻜﻢْ ِﻣ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻬﻢْ‬
‫ﻻ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ُﻜﻢْ َو َ‬
‫ﺲ َ‬
‫ت َﻟ ُﻜﻢْ َﻟﻴْ َ‬
‫ﻋﻮْرَا ٍ‬
‫ث َ‬
‫ﺛَﻠَﺎ ُ‬
‫ﻀ ُﻜﻢْ ﻋَﻠَﻰ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ُﻜﻢْ َﺑﻌْ ُ‬
‫ن َ‬
‫ﻃﻮﱠاﻓُﻮ َ‬
‫ﻦ َ‬
‫ﺟﻨَﺎحٌ َﺑﻌْ َﺪ ُه ﱠ‬
‫ُ‬
‫ت وَاﻟﻠﱠ ُﻪ ﻋَﻠِﻴﻢٌ‬
‫ﻦ اﻟﻠﱠ ُﻪ َﻟ ُﻜ ُﻢ اﻵﻳَﺎ ِ‬
‫ﻚ ُﻳ َﺒﻴﱢ ُ‬
‫ﺾ َآ َﺬِﻟ َ‬
‫َﺑﻌْ ٍ‬
‫ﺤُﻠ َﻢ‬
‫ل ِﻣﻨْ ُﻜ ُﻢ اﻟْ ُ‬
‫ﻷﻃْﻔَﺎ ُ‬
‫ﺣَﻜِﻴﻢٌ)‪(58‬وَإِذَا َﺑَﻠ َﻎ ا َ‬
‫ﻚ‬
‫ﻦ ِﻣﻦْ َﻗﺒِْﻠ ِﻬﻢْ َآ َﺬِﻟ َ‬
‫ن اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫َﻓﻠْ َﻴﺴْ َﺘﺄْ ِذﻧُﻮا آَﻤَﺎ اﺳْ َﺘﺄْ َذ َ‬
‫ﻦ اﻟﻠﱠ ُﻪ َﻟ ُﻜﻢْ ﺁﻳَﺎ ِﺗ ِﻪ وَاﻟﻠﱠ ُﻪ ﻋَﻠِﻴﻢٌ‬
‫ُﻳ َﺒﻴﱢ ُ‬
‫ﻻ‬
‫ﻼﺗِﻲ َ‬
‫ﻦ اﻟ ﱢﻨﺴَﺎ ِء اﻟ ﱠ‬
‫ﻋ ُﺪ ِﻣ َ‬
‫ﺣَﻜِﻴﻢٌ)‪(59‬وَاﻟْ َﻘﻮَا ِ‬
‫ﺟﻨَﺎحٌ َأنْ‬
‫ﻦ ُ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻬ ﱠ‬
‫ﺲ َ‬
‫ن ِﻧﻜَﺎﺣًﺎ َﻓَﻠﻴْ َ‬
‫َﻳﺮْﺟُﻮ َ‬
‫ت ِﺑﺰِﻳ َﻨ ٍﺔ َوَأنْ‬
‫ﻏﻴْ َﺮ ُﻣ َﺘ َﺒ ﱢﺮﺟَﺎ ٍ‬
‫ﻦ ِﺛﻴَﺎ َﺑ ُﻬﻦﱠ َ‬
‫ﻀﻌْ َ‬
‫َﻳ َ‬
‫ﻦ ﺧَﻴْﺮٌ َﻟ ُﻬﻦﱠ وَاﻟﻠﱠ ُﻪ ﺳَﻤِﻴﻊٌ ﻋَﻠِﻴﻢٌ)‪(60‬‬
‫َﻳﺴْ َﺘﻌْ ِﻔﻔْ َ‬
‫)‪ 60 – 58‬اﻟﻨﻮر(‬

‫‪13‬‬

‫‪1.3‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Tanggungjawab dan kewajipan anak‬‬
‫‪terhadap kedua ibu bapa‬‬
‫‪(ii) Keutamaan ibu daripada bapa serta‬‬
‫‪hikmatnya‬‬
‫‪(iii) Merealisasikan kebajikan terhadap‬‬
‫‪kedua ibu bapa dan keistimewaannya‬‬
‫‪kepada ibu‬‬
‫‪(iv) Kelebihan anak yang melakukan‬‬
‫‪kebajikan terhadap ibu bapa‬‬
‫‪(v) Penderhakaan terhadap kedua ibu‬‬‫‪bapa dan implikasinya‬‬
‫‪(vi) Fenomena kederhakaan terhadap ibu‬‬
‫‪bapa dalam masyarakat dan cara‬‬
‫‪mengatasinya‬‬

‫ﺣ َﻤَﻠﺘْ ُﻪ ُأﻣﱡ ُﻪ‬
‫ن ِﺑﻮَاِﻟ َﺪﻳْ ِﻪ ِإﺣْﺴَﺎﻧًﺎ َ‬
‫ﻹﻧْﺴَﺎ َ‬
‫ﺻﻴْﻨَﺎ ا ِ‬
‫َو َو ﱠ‬
‫ﺣﻤُْﻠ ُﻪ َو ِﻓﺼَﺎُﻟ ُﻪ‬
‫ﺿ َﻌﺘْ ُﻪ ُآﺮْهًﺎ َو َ‬
‫ُآﺮْهًﺎ َو َو َ‬
‫ﺷﺪﱠ ُﻩ َو َﺑَﻠ َﻎ‬
‫ﺣﺘﱠﻰ ِإذَا َﺑَﻠ َﻎ َأ ُ‬
‫ن ﺷَﻬْﺮًا َ‬
‫ﻼﺛُﻮ َ‬
‫َﺛ َ‬
‫ب َأوْ ِزﻋْﻨِﻲ َأنْ َأﺷْ ُﻜ َﺮ‬
‫ل َر ﱢ‬
‫ﺳ َﻨ ًﺔ ﻗَﺎ َ‬
‫ﻦ َ‬
‫َأ ْر َﺑﻌِﻴ َ‬
‫ي َوَأنْ‬
‫ﻲ وَﻋَﻠَﻰ وَاِﻟ َﺪ ﱠ‬
‫ﻋَﻠ ﱠ‬
‫ﺖ َ‬
‫ﻚ اﱠﻟﺘِﻲ َأﻧْ َﻌﻤْ َ‬
‫ِﻧﻌْ َﻤ َﺘ َ‬
‫ﻞ ﺻَﺎِﻟﺤًﺎ َﺗﺮْﺿَﺎ ُﻩ َوَأﺻِْﻠﺢْ ﻟِﻲ ﻓِﻲ‬
‫َأﻋْ َﻤ َ‬
‫ﻦ‬
‫ﻚ َوِإﻧﱢﻲ ِﻣ َ‬
‫ﺖ ِإَﻟﻴْ َ‬
‫ُذرﱢﻳﱠﺘِﻲ ِإﻧﱢﻲ ُﺗﺒْ ُ‬
‫ﻋﻨْ ُﻬﻢْ‬
‫ﻞ َ‬
‫ﻦ َﻧ َﺘ َﻘ ﱠﺒ ُ‬
‫ﻚ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﻦ)‪(15‬أُوَﻟ ِﺌ َ‬
‫اﻟْ ُﻤﺴِْﻠﻤِﻴ َ‬
‫ﺳ ﱢﻴﺌَﺎ ِﺗ ِﻬﻢْ ِﻓﻲ‬
‫ﻋﻦْ َ‬
‫ﻋ ِﻤﻠُﻮا َو َﻧﺘَﺠﺎ َو ُز َ‬
‫ﻦ ﻣَﺎ َ‬
‫ﺴَ‬
‫َأﺣْ َ‬
‫ق اﱠﻟﺬِي آَﺎﻧُﻮا‬
‫ﺼﺪْ ِ‬
‫ﺠ ﱠﻨ ِﺔ َوﻋْ َﺪ اﻟ ﱢ‬
‫ب اﻟْ َ‬
‫َأﺻْﺤَﺎ ِ‬
‫ل ِﻟﻮَاِﻟ َﺪﻳْ ِﻪ ُأفﱟ َﻟ ُﻜﻤَﺎ‬
‫ن)‪ (16‬وَاﱠﻟﺬِي ﻗَﺎ َ‬
‫ﻋﺪُو َ‬
‫ﻳُﻮ َ‬
‫ن ِﻣﻦْ‬
‫ﺖ اﻟْ ُﻘﺮُو ُ‬
‫ﺧَﻠ ِ‬
‫ج َو َﻗﺪْ َ‬
‫َأ َﺗ ِﻌﺪَا ِﻧﻨِﻲ َأنْ ُأﺧْ َﺮ َ‬
‫ن َوﻋْ َﺪ‬
‫ﻚ ﺁ ِﻣﻦْ ِإ ﱠ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ َوﻳَْﻠ َ‬
‫َﻗﺒْﻠِﻲ وَ ُهﻤَﺎ َﻳﺴْ َﺘﻐِﻴﺜَﺎ ِ‬
‫ﻻ َأﺳَﺎﻃِﻴ ُﺮ‬
‫ل ﻣَﺎ َهﺬَا ِإ ﱠ‬
‫ﻖ َﻓ َﻴﻘُﻮ ُ‬
‫ﺣﱞ‬
‫اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫ل‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻬ ُﻢ اﻟْ َﻘﻮْ ُ‬
‫ﻖ َ‬
‫ﺣﱠ‬
‫ﻦ َ‬
‫ﻚ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﻦ)‪(17‬أُوَﻟ ِﺌ َ‬
‫ﻷ ﱠوﻟِﻴ َ‬
‫اَ‬
‫ﺲ‬
‫ﻹﻧْ ِ‬
‫ﻦ وَا ِ‬
‫ﺠﱢ‬
‫ﻦ اﻟْ ِ‬
‫ﺧَﻠﺖْ ِﻣﻦْ َﻗﺒِْﻠ ِﻬﻢْ ِﻣ َ‬
‫ﻓِﻲ ُأ َﻣ ٍﻢ َﻗﺪْ َ‬
‫ﻞ دَرَﺟَﺎتٌ ﻣِﻤﱠﺎ‬
‫ﻦ)‪َ (18‬وِﻟ ُﻜ ﱟ‬
‫ﺳﺮِﻳ َ‬
‫ِإ ﱠﻧ ُﻬﻢْ آَﺎﻧُﻮا ﺧَﺎ ِ‬
‫ﻻ‬
‫ﻋ ِﻤﻠُﻮا َوِﻟ ُﻴ َﻮ ﱢﻓ َﻴ ُﻬﻢْ َأﻋْ َﻤﺎَﻟ ُﻬﻢْ َو ُهﻢْ َ‬
‫َ‬
‫ن)‪(19‬‬
‫ﻈَﻠﻤُﻮ َ‬
‫ُﻳ ْ‬
‫)‪ 19 – 15‬اﻻﺣﻘﺎف(‬

‫‪14‬‬

‫‪1.4‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Sahsiah Muslim‬‬
‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Pembentukan peribadi Muslim‬‬
‫‪melalui ibadat yang sempurna‬‬
‫‪(ii) Pembentukan peribadi melalui‬‬
‫‪pelaksanaan zakat‬‬
‫‪(iii) Menjauhi daripada perkara yang‬‬
‫‪melalaikan‬‬
‫‪(iv) Melaksanakan suruhan dan‬‬
‫‪meninggalkan larangan‬‬
‫‪(v) Menjaga kehormatan, amanah, dan‬‬
‫‪hubungan dengan manusia‬‬

‫‪(vi) Solat mampu membentuk peribadi‬‬
‫‪mukmin‬‬

‫ﻼ ِﺗ ِﻬﻢْ‬
‫ﺻَ‬
‫ﻦ ُهﻢْ ﻓِﻲ َ‬
‫ﺢ اﻟْ ُﻤﺆْﻣِﻨُﻮنَ)‪(1‬اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫َﻗﺪْ َأﻓَْﻠ َ‬
‫ن‬
‫ﻦ اﻟﻠﱠﻐْﻮِ ُﻣﻌْ ِﺮﺿُﻮ َ‬
‫ﻋِ‬
‫ن )‪(2‬وَاﻟﱠﺬِﻳﻦَ ُهﻢْ َ‬
‫ﺷﻌُﻮ َ‬
‫ﺧَﺎ ِ‬
‫ن)‪(4‬وَاﱠﻟﺬِﻳﻦَ ُهﻢْ‬
‫ﻋﻠُﻮ َ‬
‫)‪(3‬وَاﻟﱠﺬِﻳﻦَ ُهﻢْ ﻟِﻠ ﱠﺰآَﺎ ِة ﻓَﺎ ِ‬
‫ﺟ ِﻬﻢْ‬
‫ﻋﻠَﻰ َأزْوَا ِ‬
‫ﻻ َ‬
‫)‪ِ(5‬إ ﱠ‬
‫ن‬
‫ﺟ ِﻬﻢْ ﺣَﺎ ِﻓﻈُﻮ َ‬
‫ِﻟ ُﻔﺮُو ِ‬
‫ﻏﻴْ ُﺮ‬
‫َ‬
‫أوْ ﻣَﺎ َﻣَﻠ َﻜﺖْ َأﻳْﻤَﺎ ُﻧ ُﻬﻢْ َﻓِﺈ ﱠﻧ ُﻬﻢْ‬
‫ﻚ ُه ُﻢ‬
‫ﻚ َﻓﺄُوَﻟ ِﺌ َ‬
‫ﻦ اﺑْ َﺘﻐَﻰ َورَا َء َذِﻟ َ‬
‫ﻦ)‪َ (6‬ﻓ َﻤ ِ‬
‫َﻣﻠُﻮﻣِﻴ َ‬
‫ﻋﻬْ ِﺪ ِهﻢْ‬
‫ﻷﻣَﺎﻧَﺎ ِﺗ ِﻬﻢْ َو َ‬
‫ن )‪(7‬وَاﻟﱠﺬِﻳﻦَ ُهﻢْ َ‬
‫اﻟْﻌَﺎدُو َ‬
‫ﺻَﻠﻮَا ِﺗ ِﻬﻢْ‬
‫َ‬
‫ﻋﻠَﻰ‬
‫ن)‪ (8‬وَاﻟﱠﺬِﻳﻦَ ُهﻢْ َ‬
‫رَاﻋُﻮ َ‬
‫اﻟْﻮَارِﺛُﻮنَ‬
‫ُه ُﻢ‬
‫ﻚ‬
‫ن)‪(9‬أُوَﻟ ِﺌ َ‬
‫ُﻳﺤَﺎ ِﻓﻈُﻮ َ‬
‫ن‬
‫س ُهﻢْ ﻓِﻴﻬَﺎ ﺧَﺎِﻟﺪُو َ‬
‫ن اﻟْ ِﻔﺮْ َدوْ َ‬
‫ﻦ َﻳ ِﺮﺛُﻮ َ‬
‫)‪(10‬اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫)‪(11‬‬
‫)‪ 11 – 1‬اﻟﻤﺆﻣﻨﻮن(‬
‫‪Firman Allah‬‬

‫‪(i) Konsep infaq dalam Islam‬‬
‫‪(ii) Anjuran supaya ikhlas dalam Infaq‬‬
‫‪(iii) Faktor yang menghalang seseorang‬‬
‫‪menunaikan infak‬‬
‫‪(iv) Konsep nazar, pelaksanaan dan‬‬
‫‪implikasinya‬‬
‫‪(v) Sedekah suatu amalan yang‬‬
‫‪dianjurkan, tatacara terbaik dalam‬‬
‫‪melaksanakannya‬‬

‫‪2.1‬‬

‫ﻦ ﺁ َﻣﻨُﻮا َأﻧْ ِﻔﻘُﻮا ِﻣﻦْ ﻃَ ﱢﻴﺒَﺎتِ‬
‫ﻳَﺎ أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﻻ‬
‫ض َو َ‬
‫ﻷرْ ِ‬
‫ﻦاَ‬
‫ﺴﺒْ ُﺘﻢْ وَﻣِﻤﱠﺎ َأﺧْ َﺮﺟْﻨَﺎ َﻟ ُﻜﻢْ ِﻣ َ‬
‫ﻣَﺎ َآ َ‬
‫ﻻ‬
‫ﺧﺬِﻳ ِﻪ ِإ ﱠ‬
‫ن َوَﻟﺴْ ُﺘﻢْ ﺑِﺂ ِ‬
‫ﺚ ِﻣﻨْ ُﻪ ُﺗﻨْ ِﻔﻘُﻮ َ‬
‫ﺨﺒِﻴ َ‬
‫َﺗ َﻴ ﱠﻤﻤُﻮا ﻟْ َ‬
‫ﻲ‬
‫ﻏ ِﻨ ﱞ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ َ‬
‫ﻋَﻠﻤُﻮا َأ ﱠ‬
‫َأنْ ُﺗﻐْ ِﻤﻀُﻮا ﻓِﻴ ِﻪ وَا ْ‬
‫ن َﻳ ِﻌ ُﺪ ُآ ُﻢ اﻟْ َﻔﻘْ َﺮ َو َﻳﺄْ ُﻣ ُﺮ ُآﻢْ‬
‫ﺸﻴْﻄَﺎ ُ‬
‫ﺣَﻤِﻴﺪٌ)‪(267‬اﻟ ﱠ‬
‫ﻼ‬
‫ﺑِﺎﻟْ َﻔﺤْﺸَﺎ ِء وَاﻟﻠﱠ ُﻪ َﻳ ِﻌ ُﺪ ُآﻢْ َﻣﻐْ ِﻔ َﺮ ًة ِﻣﻨْ ُﻪ َو َﻓﻀْ ً‬
‫ﺤﻜْ َﻤ َﺔ َﻣﻦْ‬
‫وَاﻟﻠﱠ ُﻪ وَاﺳِﻊٌ ﻋَﻠِﻴﻢٌ )‪ُ (268‬ﻳﺆْﺗِﻲ اﻟْ ِ‬
‫ﻲ ﺧَﻴْﺮًا‬
‫ﺤﻜْ َﻤ َﺔ َﻓ َﻘﺪْ أُو ِﺗ َ‬
‫ت اﻟْ ِ‬
‫َﻳﺸَﺎ ُء َو َﻣﻦْ ُﻳﺆْ َ‬
‫ب)‪(269‬‬
‫ﻷﻟْﺒَﺎ ِ‬
‫ﻻ أُوﻟُﻮ ا َ‬
‫َآﺜِﻴﺮًا وَﻣَﺎ ﻳَﺬﱠآﱠ ُﺮ ِإ ﱠ‬
‫ن‬
‫وَﻣَﺎ َأﻧْ َﻔﻘْ ُﺘﻢْ ِﻣﻦْ َﻧ َﻔ َﻘ ٍﺔ َأوْ َﻧ َﺬرْ ُﺗﻢْ ِﻣﻦْ َﻧﺬْ ٍر َﻓِﺈ ﱠ‬
‫ِﻣﻦْ‬
‫اﻟﻠﱠﻪَ َﻳﻌَْﻠ ُﻤ ُﻪ وَﻣَﺎ ﻟِﻠﻈﱠﺎﻟِﻤِﻴﻦَ‬
‫ﻲ‬
‫ت ﻓَﻨِﻌِﻤﱠﺎ ِه َ‬
‫ﺼ َﺪﻗَﺎ ِ‬
‫َأﻧْﺼَﺎ ٍر)‪ِ(270‬إنْ ُﺗﺒْﺪُوا اﻟ ﱠ‬
‫َوِإنْ ُﺗﺨْﻔُﻮهَﺎ َو ُﺗﺆْﺗُﻮهَﺎ اﻟْ ُﻔ َﻘﺮَا َء َﻓ ُﻬ َﻮ ﺧَﻴْﺮٌ َﻟ ُﻜﻢْ‬
‫ن‬
‫ﻋﻨْ ُﻜﻢْ ِﻣﻦْ ﺳَ ﱢﻴﺌَﺎﺗِ ُﻜﻢْ وَاﻟﻠﱠ ُﻪ ﺑِﻤَﺎ َﺗﻌْ َﻤﻠُﻮ َ‬
‫َو ُﻳ َﻜﻔﱢ ُﺮ َ‬
‫ﺧﺒِﻴﺮٌ)‪(271‬‬
‫َ‬
‫)‪ 271 -267‬اﻟﺒﻘﺮة(‬

‫‪15‬‬

‫‪2.2‬‬

‫‪2.‬‬

Tajuk
2.3

Huraian

Firman Allah

‫ﺤﻴَﺎ ِة اﻟ ﱡﺪﻧْﻴَﺎ وَﻣَﺎ‬
َ ‫ع ا ْﻟ‬
ُ ‫ﺷﻲْ ٍء َﻓ َﻤﺘَﺎ‬
َ ْ‫ﻓَﻤَﺎ أُوﺗِﻴ ُﺘﻢْ ِﻣﻦ‬
‫ﻦ ﺁ َﻣﻨُﻮا وَﻋَﻠَﻰ‬
َ ‫ﻋﻨْ َﺪ اﻟﻠﱠﻪِ ﺧَﻴْﺮٌ َوَأﺑْﻘَﻰ ِﻟﱠﻠﺬِﻳ‬
ِ
‫ﻦ ﻳَﺠْﺘَﻨِﺒُﻮنَ َآﺒَﺎ ِﺋ َﺮ‬
َ ‫(وَاﱠﻟﺬِﻳ‬36) ‫ن‬
َ ‫َر ﱢﺑ ِﻬﻢْ َﻳ َﺘ َﻮ ﱠآﻠُﻮ‬
ْ‫ﻀﺒُﻮا ُهﻢ‬
ِ ‫ﻏ‬
َ ‫ﺶ َوِإذَا ﻣَﺎ‬
َ ‫ﺣ‬
ِ ‫اﻟِْﺈﺛْ ِﻢ وَاﻟْ َﻔﻮَا‬
ْ‫ﻦ اﺳْ َﺘﺠَﺎﺑُﻮا ِﻟ َﺮ ﱢﺑ ِﻬﻢ‬
َ ‫(وَاﱠﻟﺬِﻳ‬37) ‫ن‬
َ ‫َﻳﻐْ ِﻔﺮُو‬
‫ﺼﻠَﺎ َة َوَأﻣْ ُﺮ ُهﻢْ ﺷُﻮرَى َﺑﻴْ َﻨ ُﻬﻢْ وَﻣِﻤﱠﺎ‬
‫َوَأﻗَﺎﻣُﻮا اﻟ ﱠ‬
‫ﻦ ِإذَا َأﺻَﺎ َﺑ ُﻬ ُﻢ‬
َ ‫(وَاﱠﻟﺬِﻳ‬38) ‫ن‬
َ ‫َر َزﻗْﻨَﺎ ُهﻢْ ُﻳﻨْ ِﻔﻘُﻮ‬
‫ﺳ ﱢﻴ َﺌ ٍﺔ‬
َ ‫ﺟﺰَا ُء‬
َ ‫( َو‬39) ‫ن‬
َ ‫ﺼﺮُو‬
ِ ‫ﻲ ُهﻢْ َﻳ ْﻨ َﺘ‬
ُ ْ‫اﻟْ َﺒﻐ‬
‫ﺢ َﻓَﺄﺟْ ُﺮ ُﻩ ﻋَﻠَﻰ‬
َ ‫ﺳ ﱢﻴ َﺌ ٌﺔ ﻣِﺜُْﻠﻬَﺎ َﻓ َﻤﻦْ ﻋَﻔَﺎ َوَأﺻَْﻠ‬
َ
(40)‫ﻦ‬
َ ‫ﺤﺐﱡ اﻟﻈﱠﺎِﻟﻤِﻴ‬
ِ ‫ﻻ ُﻳ‬
َ ‫اﻟﻠﱠﻪِ ِإﻧﱠ ُﻪ‬
(‫ اﻟﺸﻌﺮاء‬40 – 36)

(i) Konsep dunia dan akhirat dalam
kehidupan Muslim
(ii) Keutamaan akhirat berbanding dunia
(iii) Sikap unggul bagi seorang mukmin
mengikut ayat.
-

mengutamakan akhirat
tidak mengetepikan dunia
sentiasa bertawakal
bersifat sabar
tidak berdendam dan mudah
memaafkan
- sentiasa bermusyawarah
- pemurah dan sanggup
berkorban
- menentang keburukan
(iv) Bagaimana memahamkan
masyarakat tentang sikap unggul di
atas serta menyemaikan sikap
tersebut dalam diri
(v) Kesan dan implikasi dari sikap
unggul tersebut
(vi) Konsep dosa
(vii) Konsep Syura

16

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Kemasyarakatan‬‬
‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Menjelaskan etika perhubungan‬‬
‫‪orang kaya dengan orang miskin‬‬
‫‪dalam masyarakat‬‬
‫‪(ii) Kesediaan untuk memberi kemaafan‬‬
‫‪dalam apa-apa urusan‬‬
‫‪(iii) Larangan membuat tuduhan palsu dan‬‬
‫‪mendedahkan keaiban orang lain dan‬‬
‫‪implikasinya kepada masyarakat‬‬
‫‪(iv) Munasabah ayat 26 dengan ayat‬‬
‫‪sebelumnya‬‬
‫‪(v) Manusia bergerak/bertindak sesuai‬‬
‫‪dengan fitrah semula jadinya‬‬

‫ﺴ َﻌ ِﺔ َأنْ‬
‫ﻞ ِﻣ ﻨْ ُﻜﻢْ وَاﻟ ﱠ‬
‫ﻞ أُوُﻟ ﻮ اﻟْ َﻔ ﻀْ ِ‬
‫ﻻ َﻳﺄْ َﺗ ِ‬
‫َو َ‬
‫ﻦ‬
‫ُﻳﺆْ ُﺗ ﻮا أُوِﻟ ﻲ اﻟْ ُﻘﺮْ َﺑ ﻰ وَا ْﻟ َﻤ ﺴَﺎآِﻴ َ‬
‫ﻦ ِﻓ ﻲ ﺳَ ﺒِﻴﻞِ اﻟﱠﻠ ِﻪ وَﻟْﻴَﻌْ ُﻔ ﻮا‬
‫ﺟﺮِﻳ َ‬
‫وَاﻟْ ُﻤ َﻬ ﺎ ِ‬
‫ن َأنْ َﻳﻐْ ِﻔ َﺮ اﻟﻠﱠ ُﻪ َﻟ ُﻜ ﻢْ‬
‫ﺤ ﱡﺒ ﻮ َ‬
‫َوﻟْ َﻴ ﺼْ َﻔﺤُﻮا َأَﻟ ﺎ ُﺗ ِ‬
‫ن‬
‫ﻦ َﻳﺮْ ُﻣ ﻮ َ‬
‫ن اﱠﻟ ﺬِﻳ َ‬
‫ﻏ ُﻔ ﻮ ٌر رَﺣِ ﻴﻢٌ)‪ِ(22‬إ ﱠ‬
‫وَاﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ت ُﻟﻌِ ُﻨ ﻮا ﻓِ ﻲ‬
‫ت اﻟْ ُﻤﺆْ ِﻣ َﻨ ﺎ ِ‬
‫اﻟْ ُﻤﺤْﺼَﻨَﺎتِ ا ْﻟﻐَﺎ ِﻓﻠَﺎ ِ‬
‫ب‬
‫ﻋ ﺬَا ٌ‬
‫ﺧ َﺮ ِة َوَﻟ ُﻬ ﻢْ َ‬
‫اﻟ ﱡﺪ ْﻧﻴَﺎ وَاﻵ ِ‬
‫ﺴ َﻨ ُﺘ ُﻬﻢْ‬
‫ﻋَﻠ ﻴْ ِﻬﻢْ َأﻟْ ِ‬
‫ﻈ ﻴ ٌﻢ)‪َ (23‬ﻳ ﻮْ َم َﺗ ﺸْ َﻬ ُﺪ َ‬
‫ﻋِ‬
‫َ‬
‫ﺟُﻠ ُﻬ ﻢْ ِﺑ َﻤ ﺎ َآ ﺎﻧُﻮا‬
‫َوَأ ْﻳ ﺪِﻳ ِﻬ ْﻢ وَأَرْ ُ‬
‫ن)‪َ (24‬ﻳ ْﻮ َﻣ ِﺌ ٍﺬ ُﻳ َﻮﻓﱢﻴ ِﻬ ُﻢ اﻟﱠﻠ ُﻪ دِﻳ َﻨ ُﻬ ُﻢ‬
‫َﻳ ْﻌ َﻤُﻠ ﻮ َ‬
‫ﻖ‬
‫ﺤ ﱡ‬
‫ن اﻟﱠﻠ َﻪ ُه َﻮ اﻟْ َ‬
‫ن َأ ﱠ‬
‫ﻖ َو َﻳ ْﻌَﻠ ُﻤ ﻮ َ‬
‫ﺤ ﱠ‬
‫اﻟْ َ‬
‫ن‬
‫ﺨﺒِﻴ ُﺜ ﻮ َ‬
‫ت ﻟِﻠْﺨَﺒِﻴﺜِ ﻴﻦَ وَا ْﻟ َ‬
‫ﻦ)‪(25‬اﻟْﺨَﺒِﻴﺜَﺎ ُ‬
‫اﻟْ ُﻤﺒِﻴ ُ‬
‫ن‬
‫ﻄ ﱢﻴ ُﺒ ﻮ َ‬
‫ت ﻟِﻠﻄﱠﻴﱢﺒِ ﻴﻦَ وَاﻟ ﱠ‬
‫ت وَاﻟﻄﱠﻴﱢﺒَ ﺎ ُ‬
‫ﺨﺒِﻴ َﺜ ﺎ ِ‬
‫ِﻟ ْﻠ َ‬
‫ن َﻟ ُﻬ ﻢْ‬
‫ن ِﻣ ﱠﻤ ﺎ َﻳﻘُﻮُﻟ ﻮ َ‬
‫ﻚ ُﻣ َﺒ ﱠﺮءُو َ‬
‫ﻄ ﱢﻴﺒَﺎتِ أُوَﻟ ِﺌ َ‬
‫ﻟِﻠ ﱠ‬
‫ق آَﺮِﻳﻢٌ)‪(26‬‬
‫َﻣﻐْ ِﻔ َﺮ ٌة َو ِرزْ ٌ‬
‫)‪ 26 – 22‬اﻟﻨﻮر(‬
‫‪Firman Allah‬‬

‫‪(i) Adab menziarahi rumah orang‬‬
‫‪(ii) Cara minta izin‬‬
‫‪(iii) Maksud rumah dalam nas‬‬
‫‪(iv) Hikmat/tujuan berkaitan hukum‬‬
‫‪memasuki rumah orang lain sama ada‬‬
‫‪individu atau masyarakat‬‬
‫‪(v) Penghayatan masyarakat kini tentang‬‬
‫‪peraturan tersebut‬‬
‫‪(vi) Langkah-langkah bagi meningkat‬‬
‫‪penghormatan kepada orang lain‬‬

‫‪3.1‬‬

‫ﻏﻴْ َﺮ‬
‫ﺧﻠُﻮا ُﺑﻴُﻮﺗًﺎ َ‬
‫ﻦ ﺁ َﻣﻨُﻮا ﻟَﺎ َﺗﺪْ ُ‬
‫ﻳَﺎ أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﻋﻠَﻰ أَهْﻠِﻬَﺎ‬
‫ﺴﻠﱢﻤُﻮا َ‬
‫ﺣﺘﱠﻰ َﺗﺴْ َﺘﺄْ ِﻧﺴُﻮا َو ُﺗ َ‬
‫ُﺑﻴُﻮ ِﺗ ُﻜﻢْ َ‬
‫ن)‪َ (27‬ﻓِﺈنْ َﻟﻢْ‬
‫َذِﻟ ُﻜﻢْ ﺧَﻴْﺮٌ َﻟ ُﻜﻢْ َﻟ َﻌﱠﻠ ُﻜﻢْ َﺗ َﺬ ﱠآﺮُو َ‬
‫ن‬
‫ﺣﺘﱠﻰ ُﻳﺆْ َذ َ‬
‫ﺧﻠُﻮهَﺎ َ‬
‫ﺠﺪُوا ﻓِﻴﻬَﺎ أَﺣَﺪًا ﻓَﻠَﺎ َﺗﺪْ ُ‬
‫َﺗ ِ‬
‫ﺟﻌُﻮا ُه َﻮ‬
‫ﺟﻌُﻮا ﻓَﺎرْ ِ‬
‫ﻞ َﻟ ُﻜ ُﻢ ارْ ِ‬
‫َﻟ ُﻜﻢْ َوِإنْ ﻗِﻴ َ‬
‫أَزْآَﻰ َﻟ ُﻜﻢْ وَاﻟﻠﱠ ُﻪ ﺑِﻤَﺎ ﺗَﻌْﻤَﻠُﻮنَ‬
‫ﺧﻠُﻮا‬
‫ﺟﻨَﺎحٌ َأنْ َﺗﺪْ ُ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ُﻜﻢْ ُ‬
‫ﺲ َ‬
‫ﻋَﻠِﻴﻢٌ)‪َ(28‬ﻟﻴْ َ‬
‫ﻏﻴْ َﺮ َﻣﺴْﻜُﻮ َﻧ ٍﺔ ﻓِﻴﻬَﺎ ﻣَﺘَﺎعٌ َﻟ ُﻜﻢْ وَاﻟﻠﱠ ُﻪ‬
‫ُﺑﻴُﻮﺗًﺎ َ‬
‫ن وَﻣَﺎ ﺗَﻜْ ُﺘﻤُﻮنَ)‪(29‬‬
‫َﻳﻌَْﻠ ُﻢ ﻣَﺎ ُﺗﺒْﺪُو َ‬
‫)‪ 29 – 27‬اﻟﻨﻮر(‬

‫‪17‬‬

‫‪3.2‬‬

‫‪3.‬‬

Tajuk
3.3

Huraian

ْ‫ﻻ َﺗﺄْ ُآﻠُﻮا َأﻣْﻮَاَﻟ ُﻜﻢْ َﺑﻴْ َﻨ ُﻜﻢ‬
َ ‫ﻦ ﺁ َﻣﻨُﻮا‬
َ ‫ﻳَﺎ أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﱠﻟﺬِﻳ‬
‫ض‬
ٍ ‫ﻋﻦْ َﺗﺮَا‬
َ ‫ن ِﺗﺠَﺎ َر ًة‬
َ ‫ﻻ َأنْ َﺗﻜُﻮ‬
‫ﺑِﺎﻟْﺒَﺎﻃِﻞِ ِإ ﱠ‬
ْ‫ن ِﺑ ُﻜﻢ‬
َ ‫ن اﻟﻠﱠﻪَ آَﺎ‬
‫ﺴ ُﻜﻢْ ِإ ﱠ‬
َ ‫ﻻ َﺗﻘْ ُﺘﻠُﻮا َأﻧْ ُﻔ‬
َ ‫ِﻣﻨْ ُﻜﻢْ َو‬
‫ﻚ‬
َ ‫( َو َﻣﻦْ َﻳﻔْ َﻌﻞْ َذِﻟ‬29)
‫َرﺣِﻴﻤًﺎ‬
‫ن‬
َ ‫ف ُﻧﺼْﻠِﻴ ِﻪ ﻧَﺎرًا َوآَﺎ‬
َ ْ‫ﺴﻮ‬
َ ‫ﻇﻠْ ًﻤﺎ َﻓ‬
ُ ‫ﻋﺪْوَاﻧًﺎ َو‬
ُ
(30)‫ﻋﻠَﻰ اﻟﱠﻠ ِﻪ َﻳﺴِﻴﺮًا‬
َ ‫ﻚ‬
َ ‫َذِﻟ‬
(‫ اﻟﻨﺴﺎء‬30- 29)

(i) Larangan memakan harta orang lain
secara batil
(ii) Setakat mana larangan diambil kira
dalam masyarakat
(iii) Galakan memperoleh harta secara
halal dan diredai
(iv) Jangan membunuh orang dengan
tujuan menguasai harta
(v) Kedudukan harta dalam Islam

18

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Keluarga‬‬
‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Konsep talak sebagai jalan‬‬
‫‪penyelesaian dalam rumah tangga‬‬
‫‪(ii) Implikasi talak‬‬
‫‪(iii) Konsep idah‬‬
‫‪(iv) Konsep rujuk‬‬
‫‪(v) Etika dalam perceraian‬‬

‫ﻦ‬
‫ﻄﱢﻠ ُﻘ ﻮ ُه ﱠ‬
‫ﻃﻠﱠ ْﻘ ُﺘ ُﻢ اﻟ ﱢﻨ ﺴَﺎ َء َﻓ َ‬
‫ﻲ ِإذَا َ‬
‫َﻳ ﺎ أَﻳﱡﻬَ ﺎ اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱡ‬
‫ﻦ َوَأﺣْﺼُﻮا اﻟْ ِﻌ ﱠﺪ َة وَا ﱠﺗﻘُﻮا اﻟﻠﱠﻪَ َر ﱠﺑ ُﻜﻢْ ﻟَﺎ‬
‫ِﻟ ِﻌ ﱠﺪ ِﺗ ِﻬ ﱠ‬
‫ﻻ َأنْ‬
‫ﻦ ِإ ﱠ‬
‫ﻦ وَﻟَﺎ َﻳﺨْ ُﺮﺟْ َ‬
‫ﻦ ِﻣﻦْ ُﺑﻴُﻮ ِﺗ ِﻬ ﱠ‬
‫ُﺗﺨْ ِﺮﺟُﻮ ُه ﱠ‬
‫ﺣﺪُو ُد اﻟﱠﻠ ِﻪ َو َﻣ ﻦْ‬
‫ﻚ ُ‬
‫ﺸ ٍﺔ ُﻣ َﺒ ﱢﻴ َﻨ ٍﺔ َو ِﺗﻠْ َ‬
‫ﺣَ‬
‫ﻳَﺄْﺗِﻴﻦَ ِﺑﻔَﺎ ِ‬
‫ﻻ َﺗ ﺪْرِي‬
‫ﺴ ُﻪ َ‬
‫ﻇَﻠ َﻢ َﻧﻔْ َ‬
‫ﺣ ﺪُودَ اﻟﻠﱠ ﻪِ َﻓ َﻘ ﺪْ َ‬
‫َﻳ َﺘ َﻌ ﱠﺪ ُ‬
‫ﻦ‬
‫ﻚ أَﻣْﺮًا)‪(1‬ﻓَﺈِذَا َﺑَﻠﻐْ َ‬
‫ث َﺑﻌْ َﺪ َذِﻟ َ‬
‫ﻞ اﻟﱠﻠ َﻪ ُﻳﺤْ ِﺪ ُ‬
‫َﻟ َﻌ ﱠ‬
‫ف َأوْ ﻓَ ﺎرِﻗُﻮ ُهﻦﱠ‬
‫ﻦ ِﺑ َﻤﻌْ ﺮُو ٍ‬
‫ﺴﻜُﻮ ُه ﱠ‬
‫ﻦ َﻓَﺄﻣْ ِ‬
‫ﺟَﻠ ُﻬ ﱠ‬
‫َأ َ‬
‫ل ِﻣ ﻨْ ُﻜﻢْ َوَأﻗِﻴ ُﻤ ﻮا‬
‫ﻋﺪْ ٍ‬
‫ِﺑ َﻤﻌْﺮُو ٍﻓ َﻮَأﺷْ ِﻬﺪُوا َذ َويْ َ‬
‫ﻦ‬
‫ن ُﻳ ﺆْ ِﻣ ُ‬
‫ﻆ ِﺑ ِﻪ َﻣ ﻦْ َآ ﺎ َ‬
‫ﻋُ‬
‫ﺸﻬَﺎ َد َة ِﻟﱠﻠ ِﻪ َذِﻟ ُﻜﻢْ ﻳُﻮ َ‬
‫اﻟ ﱠ‬
‫ﻖ اﻟﻠﱠﻪَ َﻳﺠْ َﻌﻞْ َﻟ ُﻪ‬
‫ﺧ ِﺮ َو َﻣﻦْ َﻳ ﱠﺘ ِ‬
‫ﺑِﺎﻟﻠﱠﻪِ وَاﻟْﻴَﻮْ ِم اﻟْﺂ ِ‬
‫ﺐ‬
‫ﺴ ُ‬
‫ﻻ َﻳﺤْ َﺘ ِ‬
‫ﺚ َ‬
‫ﺣﻴْ ُ‬
‫َﻣﺨْ َﺮﺟًﺎ)‪(2‬وَﻳَﺮْ ُزﻗْ ُﻪ ِﻣ ﻦْ َ‬
‫ن اﻟﱠﻠ َﻪ‬
‫ﺣ ﺴْ ُﺒ ُﻪ ِإ ﱠ‬
‫ﻋَﻠ ﻰ اﻟﱠﻠ ِﻪ َﻓ ُﻬ َﻮ َ‬
‫َو َﻣﻦْ َﻳ َﺘ َﻮ ﱠآﻞْ َ‬
‫ﺷﻲْ ٍء ﻗَﺪْرًا)‪(3‬‬
‫ﻞ اﻟﻠﱠ ُﻪ ِﻟ ُﻜﻞﱢ َ‬
‫ﺟ َﻌ َ‬
‫ﺑَﺎﻟِ ُﻎ َأﻣْ ِﺮ ِﻩ َﻗﺪْ َ‬
‫)‪ 3 – 1‬اﻟﻄﻼق(‬
‫‪Firman Allah‬‬

‫‪(i) Konsep susuan‬‬
‫‪(ii) Tanggungjawab bapa terhadap anak‬‬
‫‪kecil dan ibunya apabila berlaku‬‬
‫‪penceraian‬‬
‫‪(iii) Hendaklah berkompromi dalam rumah‬‬
‫‪tangga dan menjaga kepentingan anak‬‬
‫‪(iv) Hak penjagaan anak kecil apabila‬‬
‫‪berlaku penceraian dan penyelesaian‬‬
‫‪mahkamah‬‬

‫‪4.1‬‬

‫ﻦ‬
‫ﺣﻮَْﻟﻴْ ِ‬
‫ﻦ َ‬
‫ﻻ َد ُه ﱠ‬
‫ﻦ َأوْ َ‬
‫ﺿﻌْ َ‬
‫ت ُﻳﺮْ ِ‬
‫وَاﻟْﻮَاِﻟﺪَا ُ‬
‫ﻋﻠَﻰ‬
‫ﻋ َﺔ َو َ‬
‫ﻦ ِﻟ َﻤﻦْ َأرَا َد َأنْ ُﻳ ِﺘﻢﱠ اﻟ ﱠﺮﺿَﺎ َ‬
‫آَﺎ ِﻣَﻠﻴْ ِ‬
‫ف‬
‫ﻦ ﺑِﺎﻟْ َﻤﻌْﺮُو ِ‬
‫ا ْﻟ َﻤ ْﻮﻟُﻮ ِد َﻟ ُﻪ ِر ْز ُﻗ ُﻬﻦﱠ َو ِآﺴْ َﻮ ُﺗ ُﻬ ﱠ‬
‫ﻻ ُﺗﻀَﺎ ﱠر وَاِﻟ َﺪ ٌة‬
‫ﻻ ُوﺳْ َﻌﻬَﺎ َ‬
‫ﻒ ﻧَﻔْﺲٌ ِإ ﱠ‬
‫ﻻ ُﺗ َﻜﻠﱠ ُ‬
‫َ‬
‫ث‬
‫ﻻ َﻣﻮْﻟُﻮ ٌد َﻟ ُﻪ ِﺑ َﻮَﻟ ِﺪ ِﻩ وَﻋَﻠَﻰ اﻟْﻮَا ِر ِ‬
‫ﺑِﻮَﻟَﺪِهَﺎ َو َ‬
‫ض‬
‫ﻋﻦْ َﺗﺮَا ٍ‬
‫ﻻ َ‬
‫ﻚ َﻓِﺈنْ َأرَادَا ِﻓﺼَﺎ ً‬
‫ﻞ َذِﻟ َ‬
‫ِﻣﺜْ ُ‬
‫ﻋَﻠ ْﻴ ِﻬﻤَﺎ َوِإنْ‬
‫ح َ‬
‫ﺟﻨَﺎ َ‬
‫ﻼ ُ‬
‫ﻣِﻨْ ُﻬﻤَﺎ َو َﺗﺸَﺎ ُو ٍر َﻓ َ‬
‫ح‬
‫ﺟﻨَﺎ َ‬
‫ﻼ ُ‬
‫ﻻ َد ُآﻢْ َﻓ َ‬
‫ﺿﻌُﻮا َأوْ َ‬
‫َأ َردْ ُﺗﻢْ َأنْ َﺗﺴْ َﺘﺮْ ِ‬
‫ﺳﱠﻠﻤْ ُﺘﻢْ ﻣَﺎ ءَا َﺗﻴْ ُﺘﻢْ ﺑِﺎﻟْﻤَﻌْﺮُوفِ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ُﻜﻢْ ِإذَا َ‬
‫َ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ ﺑِﻤَﺎ ﺗَﻌْﻤَﻠُﻮنَ‬
‫ﻋَﻠﻤُﻮا َأ ﱠ‬
‫وَا ﱠﺗﻘُﻮا اﻟﻠﱠﻪَ وَا ْ‬
‫ﺼﻴﺮٌ)‪(233‬‬
‫َﺑ ِ‬
‫)‪ 233‬اﻟﺒﻘﺮة(‬

‫‪19‬‬

‫‪4.2‬‬

‫‪4.‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Konsep zihar‬‬
‫‪(ii) Implikasi zihar‬‬
‫‪(iii) Zihar dalam masyarakat‬‬

‫ﺟﻬَﺎ‬
‫ﻚ ﻓِﻲ َزوْ ِ‬
‫ل اﱠﻟﺘِﻲ ُﺗﺠَﺎ ِدُﻟ َ‬
‫ﺳ ِﻤ َﻊ اﻟﻠﱠ ُﻪ َﻗﻮْ َ‬
‫َﻗﺪْ َ‬
‫َو َﺗﺸْ َﺘﻜِﻲ ِإﻟَﻰ اﻟﻠﱠﻪِ وَاﻟﻠﱠ ُﻪ َﻳﺴْ َﻤ ُﻊ َﺗﺤَﺎ ُو َر ُآﻤَﺎ‬
‫ن‬
‫ﻦ ُﻳﻈَﺎ ِهﺮُو َ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ ﺳَﻤِﻴﻊٌ ﺑَﺼِﻴﺮٌ)‪(1‬اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ِإ ﱠ‬
‫ِﻣﻨْ ُﻜﻢْ ِﻣﻦْ ِﻧﺴَﺎ ِﺋ ِﻬﻢْ ﻣَﺎ ُهﻦﱠ ُأ ﱠﻣﻬَﺎ ِﺗ ِﻬﻢْ ِإنْ‬
‫ن‬
‫ﻼﺋِﻲ َوَﻟﺪْ َﻧ ُﻬﻢْ َوِإ ﱠﻧ ُﻬﻢْ َﻟ َﻴﻘُﻮﻟُﻮ َ‬
‫ﻻ اﻟ ﱠ‬
‫ُأ ﱠﻣﻬَﺎ ُﺗ ُﻬﻢْ ِإ ﱠ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ َﻟ َﻌ ُﻔ ﱞﻮ‬
‫ل َوزُورًا َوِإ ﱠ‬
‫ﻦ اﻟْ َﻘﻮْ ِ‬
‫ُﻣﻨْ َﻜﺮًا ِﻣ َ‬
‫ن ِﻣﻦْ ِﻧﺴَﺎ ِﺋ ِﻬﻢْ ُﺛﻢﱠ‬
‫ﻦ ُﻳﻈَﺎ ِهﺮُو َ‬
‫ﻏَﻔُﻮرٌ)‪(2‬وَاﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﻞ‬
‫ن ِﻟﻤَﺎ ﻗَﺎﻟُﻮا ﻓَﺘَﺤْﺮِﻳ ُﺮ َر َﻗ َﺒ ٍﺔ ِﻣﻦْ َﻗﺒْ ِ‬
‫َﻳﻌُﻮدُو َ‬
‫ن ِﺑ ِﻪ وَاﻟﻠﱠ ُﻪ ﺑِﻤَﺎ‬
‫ﻋﻈُﻮ َ‬
‫َأنْ َﻳ َﺘﻤَﺎﺳﱠﺎ َذِﻟ ُﻜﻢْ ﺗُﻮ َ‬
‫ﺼﻴَﺎ ُم‬
‫ﺠﺪْ َﻓ ِ‬
‫ﺗَﻌْﻤَﻠُﻮنَ ﺧَﺒِﻴﺮٌ)‪َ (3‬ﻓ َﻤﻦْ َﻟﻢْ َﻳ ِ‬
‫ﻞ َأنْ َﻳ َﺘﻤَﺎﺳﱠﺎ َﻓ َﻤﻦْ‬
‫ﻦ ِﻣﻦْ َﻗﺒْ ِ‬
‫ﻦ ُﻣ َﺘﺘَﺎ ِﺑ َﻌﻴْ ِ‬
‫ﺷﻬْ َﺮﻳْ ِ‬
‫َ‬
‫ﻚ‬
‫ﻦ ِﻣﺴْﻜِﻴﻨًﺎ َذِﻟ َ‬
‫ﺳﺘﱢﻴ َ‬
‫ﻄﻊْ ﻓَﺈِﻃْﻌَﺎ ُم ِ‬
‫َﻟﻢْ َﻳﺴْ َﺘ ِ‬
‫ﺣﺪُو ُد اﻟﻠﱠﻪِ‬
‫ﻚ ُ‬
‫ِﻟ ُﺘﺆْ ِﻣﻨُﻮا ﺑِﺎﻟﻠﱠﻪِ َو َرﺳُﻮِﻟ ِﻪ َو ِﺗﻠْ َ‬
‫ﻦ ﻋَﺬَابٌ أَﻟِﻴﻢٌ)‪(4‬‬
‫َوِﻟﻠْﻜَﺎ ِﻓﺮِﻳ َ‬
‫)‪ 4-1‬اﻟﻤﺠﺎدﻟﺔ(‬
‫‪Firman Allah‬‬

‫‪(i) Konsep sumpah dan kedudukannya‬‬
‫‪dalam Islam‬‬
‫‪(ii) Larangan mempermainkan sumpah‬‬
‫‪(iii) Implikasi daripada sumpah‬‬
‫‪(iv) Kaitan di antara sumpah dengan nazar‬‬
‫’‪(v) Konsep Ila‬‬
‫’‪(vi) Pandangan Islam terhadap Ila‬‬
‫’‪(vii) Implikasi daripada Ila‬‬

‫‪4.3‬‬

‫ﺿ ًﺔ ﻟِﺄَﻳْﻤَﺎﻧِ ُﻜﻢْ َأنْ َﺗ َﺒﺮﱡوا‬
‫ﻋﺮْ َ‬
‫ﻻ َﺗﺠْ َﻌﻠُﻮا اﻟﻠﱠﻪَ ُ‬
‫َو َ‬
‫س وَاﻟﻠﱠ ُﻪ ﺳَﻤِﻴﻊٌ‬
‫ﻦ اﻟﻨﱠﺎ ِ‬
‫َو َﺗ ﱠﺘﻘُﻮا َو ُﺗﺼِْﻠﺤُﻮا َﺑﻴْ َ‬
‫ﺧ ُﺬ ُآ ُﻢ اﻟﻠﱠ ُﻪ ﺑِﺎﻟﻠﱠﻐْﻮِ ﻓِﻲ‬
‫ﻻ ُﻳﺆَا ِ‬
‫ﻋَﻠِﻴﻢٌ)‪َ (224‬‬
‫ﺴ َﺒﺖْ ُﻗﻠُﻮ ُﺑ ُﻜﻢْ‬
‫ﺧ ُﺬ ُآﻢْ ﺑِﻤَﺎ َآ َ‬
‫َأﻳْﻤَﺎ ِﻧ ُﻜﻢْ َوَﻟ ِﻜﻦْ ُﻳﺆَا ِ‬
‫ن ِﻣﻦْ‬
‫ﻦ ُﻳﺆْﻟُﻮ َ‬
‫وَاﻟﻠﱠ ُﻪ ﻏَﻔُﻮرٌ ﺣَﻠِﻴﻢٌ )‪ِ(225‬ﻟﱠﻠ ِﺬﻳ َ‬
‫ﺺ َأرْ َﺑ َﻌ ِﺔ َأﺷْ ُﻬ ٍﺮ َﻓِﺈنْ ﻓَﺎءُوا‬
‫ِﻧﺴَﺎ ِﺋ ِﻬﻢْ َﺗ َﺮ ﱡﺑ ُ‬
‫ﻋ َﺰﻣُﻮا‬
‫ن اﻟﱠﻠ َﻪ ﻏَﻔُﻮرٌ رَﺣِﻴﻢٌ)‪َ (226‬وِإنْ َ‬
‫َﻓِﺈ ﱠ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ ﺳَﻤِﻴﻊٌ ﻋَﻠِﻴﻢٌ)‪(227‬‬
‫اﻟﻄﱠﻠَﺎقَ َﻓِﺈ ﱠ‬
‫)‪ 227 – 224‬اﻟﺒﻘﺮة(‬

‫‪(viii) Perlunya kesedaran tentang Ila’ dapat‬‬
‫‪disebarkan dalam masyarakat‬‬

‫‪20‬‬

‫‪4.4‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Ekonomi‬‬
‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Konsep riba‬‬
‫‪(ii) Kesan riba terhadap individu dan‬‬
‫‪masyarakat‬‬
‫‪(iii) Alternatif bagi sistem riba yang ada‬‬
‫‪(iv) Perbandingan antara riba dengan‬‬
‫‪dividen, bonus‬‬
‫‪(v) Sistem Islam terhadap piutang yang‬‬
‫‪tidak boleh dijelaskan‬‬

‫ﻻ آَﻤَﺎ‬
‫ن ِإ ﱠ‬
‫ن اﻟ ﱢﺮﺑَﺎ اﻵ َﻳﻘُﻮﻣُﻮ َ‬
‫ﻦ َﻳ ْﺄ ُآﻠُﻮ َ‬
‫اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﺲ‬
‫ﻦ اﻟْ َﻤ ﱢ‬
‫ن ِﻣ َ‬
‫ﺸﻴْﻄَﺎ ُ‬
‫ﻄ ُﻪ اﻟ ﱠ‬
‫ﺨ ﱠﺒ ُ‬
‫َﻳﻘُﻮ ُم اﱠﻟﺬِي َﻳ َﺘ َ‬
‫ﻞ‬
‫ﺣﱠ‬
‫ﻞ اﻟ ﱢﺮﺑَﺎ َوَأ َ‬
‫ﻚ ِﺑَﺄ ﱠﻧ ُﻬﻢْ ﻗَﺎﻟُﻮا إِ ﱠﻧﻤَﺎ اﻟْ َﺒﻴْ ُﻊ ِﻣﺜْ ُ‬
‫َذِﻟ َ‬
‫ﻈ ٌﺔ‬
‫ﻋَ‬
‫ﺣ ﱠﺮ َم اﻟ ﱢﺮﺑَﺎ َﻓ َﻤﻦْ ﺟَﺎ َء ُﻩ َﻣﻮْ ِ‬
‫اﻟﻠﱠ ُﻪ اﻟْ َﺒﻴْ َﻊ َو َ‬
‫ﻒ َوَأﻣْ ُﺮ ُﻩ إِﻟَﻰ‬
‫ﺳَﻠ َ‬
‫ِﻣﻦْ َر ﱢﺑ ِﻪ ﻓَﺎﻧْ َﺘﻬَﻰ َﻓَﻠ ُﻪ ﻣَﺎ َ‬
‫ب اﻟﻨﱠﺎ ِر ُهﻢْ‬
‫ﻚ َأﺻْﺤَﺎ ُ‬
‫اﻟﻠﱠﻪِ َو َﻣﻦْ ﻋَﺎ َد َﻓﺄُوَﻟ ِﺌ َ‬
‫ﻖ اﻟﻠﱠ ُﻪ اﻟ ﱢﺮﺑَﺎ‬
‫ﺤُ‬
‫ﻓِﻴﻬَﺎ ﺧَﺎﻟِﺪُونَ)‪َ (275‬ﻳﻤْ َ‬
‫ﺤﺐﱡ ُآﻞﱠ َآﻔﱠﺎ ٍر‬
‫ﻻ ُﻳ ِ‬
‫ت وَاﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺼ َﺪﻗَﺎ ِ‬
‫وَ ُﻳﺮْﺑِﻲ اﻟ ﱠ‬
‫ﻋ ِﻤﻠُﻮا‬
‫ﻦ ﺁﻣَﻨُﻮا َو َ‬
‫ن اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫َأﺛِﻴ ٍﻢ )‪ِ (276‬إ ﱠ‬
‫ﺼﻠَﺎ َة وَﺁﺗَﻮُا اﻟ ﱠﺰآَﺎ َة‬
‫اﻟﺼﱠﺎﻟِﺤَﺎتِ وَأَﻗَﺎﻣُﻮا اﻟ ﱠ‬
‫ﻻ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻬﻢْ َو َ‬
‫ﻻﺧَﻮْفٌ َ‬
‫ﻋﻨْ َﺪ َر ﱢﺑ ِﻬﻢْ َو َ‬
‫َﻟ ُﻬﻢْ َأﺟْ ُﺮ ُهﻢْ ِ‬
‫ﻦ ﺁ َﻣﻨُﻮا‬
‫ن)‪ (277‬ﻳَﺎ أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ُهﻢْ َﻳﺤْ َﺰﻧُﻮ َ‬
‫ﻦ اﻟ ﱢﺮﺑَﺎ ِإنْ ُآﻨْ ُﺘﻢْ‬
‫ﻲ ِﻣ َ‬
‫ا ﱠﺗﻘُﻮا اﻟﻠﱠﻪَ َو َذرُوا ﻣَﺎ َﺑ ِﻘ َ‬
‫ﻦ)‪َ (278‬ﻓِﺈنْ َﻟﻢْ َﺗﻔْ َﻌﻠُﻮا َﻓﺄْ َذﻧُﻮا‬
‫ُﻣﺆْ ِﻣﻨِﻴ َ‬
‫ﻦ اﻟﻠﱠﻪِ َو َرﺳُﻮِﻟ ِﻪ َوِإنْ ُﺗﺒْ ُﺘﻢْ َﻓَﻠ ُﻜﻢْ‬
‫ب ِﻣ َ‬
‫ﺤﺮْ ٍ‬
‫ِﺑ َ‬
‫ن‬
‫ﻈِﻠﻤُﻮ َ‬
‫َﺗ ْ‬
‫ﻻ‬
‫َ‬
‫َأ ْﻣﻮَاِﻟ ُﻜ ْﻢ‬
‫س‬
‫ُءُو ُ‬
‫ﻋﺴْ َﺮ ٍة‬
‫ن ذُو ُ‬
‫ن)‪َ (279‬وِإنْ آَﺎ َ‬
‫َوﻻَﺗﻈَْﻠﻤُﻮ َ‬
‫ﺼ ﱠﺪﻗُﻮا ﺧَﻴْﺮٌ َﻟ ُﻜﻢْ‬
‫ﺴ َﺮ ٍة َوَأنْ َﺗ َ‬
‫ﻈ َﺮ ٌة ِإﻟَﻰ َﻣﻴْ َ‬
‫َﻓ َﻨ ِ‬
‫ِإنْ ُآﻨْ ُﺘﻢْ ﺗَﻌْﻠَﻤُﻮنَ )‪ (280‬وَا ﱠﺗﻘُﻮا ﻳَﻮْﻣًﺎ‬
‫ﺲ‬
‫ن ﻓِﻴ ِﻪ ِإﻟَﻰ اﻟﻠﱠﻪِ ُﺛﻢﱠ ُﺗ َﻮﻓﱠﻰ ُآﻞﱡ َﻧﻔْ ٍ‬
‫ﺟﻌُﻮ َ‬
‫ُﺗﺮْ َ‬
‫ن )‪(281‬‬
‫ﻈَﻠﻤُﻮ َ‬
‫ﻻ ُﻳ ْ‬
‫ﺴ َﺒﺖْ َو ُهﻢْ َ‬
‫ﻣَﺎ َآ َ‬
‫)‪ 281 – 275‬اﻟﺒﻘﺮة(‬

‫‪21‬‬

‫‪5.1‬‬

‫‪5.‬‬

Tajuk
5.2

Huraian

Firman Allah

‫ﻦ‬
َ ْ‫ﻦ وَاﺑ‬
َ ‫ﺣﻘﱠ ُﻪ وَاﻟْ ِﻤﺴْﻜِﻴ‬
َ ‫ت ذَا ا ْﻟ ُﻘ ْﺮﺑَﻰ‬
ِ ‫وَﺁ‬
‫ﻦ‬
َ ‫ن اﻟْ ُﻤ َﺒ ﱢﺬرِﻳ‬
‫(ِإ ﱠ‬26)‫ﻻ ُﺗ َﺒ ﱢﺬرْ َﺗﺒْﺬِﻳﺮًا‬
َ ‫ﻞ َو‬
ِ ‫ﺴ ِﺒﻴ‬
‫اﻟ ﱠ‬
‫ن‬
ُ ‫ﺸﻴْﻄَﺎ‬
‫ن اﻟ ﱠ‬
َ ‫ﻦ َوآَﺎ‬
ِ ‫ﺸﻴَﺎﻃِﻴ‬
‫ن اﻟ ﱠ‬
َ ‫آَﺎﻧُﻮا ِإﺧْﻮَا‬
‫ﻋﻨْ ُﻬ ُﻢ‬
َ ‫ﻦ‬
‫ﺿﱠ‬
َ ‫(وَإِﻣﱠﺎ ُﺗﻌْ ِﺮ‬27)‫ِﻟ َﺮ ﱢﺑ ِﻪ َآﻔُﻮرًا‬
ْ‫ﻚ َﺗ ْﺮﺟُﻮهَﺎ َﻓ ُﻘﻞْ َﻟ ُﻬﻢ‬
َ ‫اﺑْﺘِﻐَﺎءَ َرﺣْ َﻤ ٍﺔ ِﻣﻦْ َر ﱢﺑ‬
‫ك َﻣﻐْﻠُﻮَﻟ ًﺔ‬
َ ‫ﻻ َﺗﺠْ َﻌﻞْ َﻳ َﺪ‬
َ ‫( َو‬28)‫ﻻ َﻣﻴْﺴُﻮرًا‬
ً ْ‫َﻗﻮ‬
‫ﻂ َﻓ َﺘﻘْ ُﻌ َﺪ‬
ِ ْ‫ﺴﻄْﻬَﺎ ُآﻞﱠ اﻟْ َﺒﺴ‬
ُ ْ‫ﻻ َﺗﺒ‬
َ ‫ﻚ َو‬
َ ‫ﻋ ُﻨ ِﻘ‬
ُ ‫ِإﻟَﻰ‬
(29)‫َﻣﻠُﻮﻣًﺎ َﻣﺤْﺴُﻮرًا‬
(‫ اﻻﺳﺮاء‬29 –26)

(i) Konsep perbelanjaan berhemat
(ii) Bantuan terhadap orang yang tidak
bernasib baik – miskin
(iii) Bentuk pembaziran – harta, masa dan
tenaga
(iv) Kesan daripada pembaziran – individu,
masyarakat, agama
(v) Menanam nilai belanja berhemat dan
kesederhanaan
(vi) Imbangan antara arahan infak dengan
larangan membazir

5.3

Firman Allah

‫ت‬
ٍ ‫ﺳﺒْ ِﻊ َﺑ َﻘﺮَا‬
َ ‫ﻖ َأﻓْﺘِﻨَﺎ ﻓِﻲ‬
ُ ‫ﺼﺪﱢﻳ‬
‫ﻒ أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﻟ ﱢ‬
ُ ‫ﺳ‬
ُ ‫ﻳُﻮ‬
‫ت‬
ٍ ‫ﻼ‬
َ ‫ﺳﻨْ ُﺒ‬
ُ ‫ﺳﺒْ ِﻊ‬
َ ‫ن ﻳَﺄْ ُآُﻠ ُﻬﻦﱠ ﺳَﺒْﻊٌ ﻋِﺠَﺎفٌ َو‬
ٍ ‫ﺳﻤَﺎ‬
ِ
‫ﺟ ُﻊ إِﻟَﻰ‬
ِ ْ‫ت َﻟ َﻌﻠﱢﻲ َأر‬
ٍ ‫ﺧ َﺮ ﻳَﺎ ِﺑﺴَﺎ‬
َ ‫ﺧﻀْ ٍﺮ َوُأ‬
ُ
‫ل‬
َ ‫(ﻗَﺎ‬46)
َ‫س َﻟ َﻌﱠﻠ ُﻬﻢْ ﻳَﻌْﻠَﻤُﻮن‬
ِ ‫اﻟﻨﱠﺎ‬
ْ‫ﺼﺪْ ُﺗﻢ‬
َ ‫ﺣ‬
َ ‫ﻦ دَأَﺑًﺎ ﻓَﻤَﺎ‬
َ ‫ﺳﻨِﻴ‬
ِ ‫ﺳﺒْ َﻊ‬
َ َ‫ﺗَﺰْرَﻋُﻮن‬
‫ﻼ ﻣِﻤﱠﺎ‬
ً ‫ﻻ ﻗَﻠِﻴ‬
‫ﺳﻨْ ُﺒِﻠ ِﻪ ِإ ﱠ‬
ُ ‫َﻓ َﺬرُو ُﻩ ﻓِﻲ‬
ٌ‫ﻚ ﺳَﺒْﻊ‬
َ ‫( ُﺛﻢﱠ َﻳﺄْﺗِﻲ ِﻣﻦْ َﺑﻌْ ِﺪ َذِﻟ‬47)‫ن‬
َ ‫َﺗ ْﺄ ُآﻠُﻮ‬
‫ﻼ ﻣِﻤﱠﺎ‬
ً ‫ﻻ ﻗَﻠِﻴ‬
‫ﻦ ﻣَﺎ َﻗ ﱠﺪﻣْ ُﺘﻢْ َﻟ ُﻬﻦﱠ ِإ ﱠ‬
َ ْ‫ﺷِﺪَادٌ َﻳﺄْ ُآﻠ‬
ٌ‫ﻚ ﻋَﺎم‬
َ ‫( ُﺛﻢﱠ َﻳﺄْﺗِﻲ ِﻣﻦْ َﺑﻌْ ِﺪ َذِﻟ‬48)‫ن‬
َ ‫ﺼﻨُﻮ‬
ِ ْ‫ُﺗﺤ‬
(49)‫ن‬
َ ‫ﺼﺮُو‬
ِ ْ‫س َوﻓِﻴ ِﻪ َﻳﻌ‬
ُ ‫ث اﻟﻨﱠﺎ‬
ُ ‫ﻓِﻴ ِﻪ ُﻳﻐَﺎ‬
(‫ ﻳﻮﺳﻒ‬49 – 46)

22

(i) Bekerja kuat secara berterusan untuk
memaksimumkan hasil
(ii) Pengurusan yang betul terhadap
sumber ekonomi
(iii) Perbelanjaan berhemat dan amalan
menyimpan
(iv) Kesedaran masyarakat terhadap
pengurusan ekonomi yang baik

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Penjelasan tentang muamalah secara‬‬
‫‪bertangguh dan secara tunai‬‬
‫‪(ii) Tatacara dalam melaksanakan urusan‬‬
‫‪muamalah secara bertangguh dan tunai‬‬
‫‪(iii) Tanggungjawab setiap pihak yang‬‬
‫‪terlibat dalam urusan muamalah‬‬
‫‪(iv) Saksi dan keperluannya dalam urusan‬‬
‫‪muamalah.‬‬
‫‪- syarat saksi‬‬
‫‪- tanggungjawab saksi‬‬
‫‪(v) Konsep gadaian dan matlamatnya‬‬
‫‪(vi) Hak dan tanggungjawab penggadai dan‬‬
‫‪pemegang gadai terhadap barang‬‬
‫‪gadaian‬‬
‫‪(vii) Bila sesuatu gadaian berakhir‬‬

‫ﻦ إِﻟَﻰ‬
‫ﻦ ﺁ َﻣﻨُﻮا إِذَا َﺗﺪَا َﻳﻨْ ُﺘﻢْ ِﺑ َﺪﻳْ ٍ‬
‫ﻳَﺎ أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﻞ ُﻣﺴَﻤًّﻰ ﻓَﺎآْ ُﺘﺒُﻮ ُﻩ َوﻟْ َﻴﻜْ ُﺘﺐْ َﺑﻴْ َﻨ ُﻜﻢْ آَﺎﺗِﺐٌ‬
‫ﺟٍ‬
‫َأ َ‬
‫ﻋﱠﻠ َﻤ ُﻪ‬
‫ﺐ آَﻤَﺎ َ‬
‫ب آَﺎﺗِﺐٌ َأنْ َﻳﻜْ ُﺘ َ‬
‫ﻻ َﻳﺄْ َ‬
‫ل َو َ‬
‫ﺑِﺎﻟْ َﻌﺪْ ِ‬
‫ﻖ‬
‫ﺤﱡ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ اﻟْ َ‬
‫ﻞ اﱠﻟﺬِي َ‬
‫اﻟﻠﱠ ُﻪ َﻓﻠْ َﻴﻜْ ُﺘﺐْ َوﻟْ ُﻴﻤِْﻠ ِ‬
‫ﺨﺲْ ِﻣﻨْ ُﻪ ﺷَﻴْﺌًﺎ َﻓِﺈنْ‬
‫ﻻ َﻳﺒْ َ‬
‫ﻖ اﻟﻠﱠﻪَ َرﺑﱠ ُﻪ َو َ‬
‫َوﻟْ َﻴ ﱠﺘ ِ‬
‫ﺿﻌِﻴﻔًﺎ َأوْ‬
‫ﺳﻔِﻴﻬًﺎ َأوْ َ‬
‫ﻖ َ‬
‫ﺤﱡ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ اﻟْ َ‬
‫ن اﱠﻟﺬِي َ‬
‫آَﺎ َ‬
‫ل‬
‫ﻻ َﻳﺴْ َﺘﻄِﻴ ُﻊ َأنْ ُﻳ ِﻤﻞﱠ ُه َﻮ َﻓﻠْ ُﻴﻤِْﻠﻞْ َوِﻟ ﱡﻴ ُﻪ ﺑِﺎﻟْ َﻌﺪْ ِ‬
‫َ‬
‫ﻦ ِﻣﻦْ ِرﺟَﺎِﻟ ُﻜﻢْ َﻓِﺈنْ َﻟﻢْ‬
‫ﺷﻬِﻴ َﺪﻳْ ِ‬
‫وَاﺳْ َﺘﺸْ ِﻬﺪُوا َ‬
‫ن ِﻣ ﱠﻤﻦْ‬
‫ﻞ وَاﻣْ َﺮَأﺗَﺎ ِ‬
‫ﺟٌ‬
‫ﻦ َﻓ َﺮ ُ‬
‫ﺟَﻠﻴْ ِ‬
‫ﻳَﻜُﻮﻧَﺎ َر ُ‬
‫ﻞ ِإﺣْﺪَا ُهﻤَﺎ‬
‫ﻀﱠ‬
‫ﺸ َﻬﺪَا ِء َأنْ َﺗ ِ‬
‫ﻦ اﻟ ﱡ‬
‫ن ِﻣ َ‬
‫ﺿﻮْ َ‬
‫َﺗﺮْ َ‬
‫ﺸ َﻬﺪَا ُء‬
‫ب اﻟ ﱡ‬
‫ﻻ َﻳﺄْ َ‬
‫ﻷﺧْﺮَى َو َ‬
‫َﻓ ُﺘ َﺬ ﱢآ َﺮ ِإﺣْﺪَا ُهﻤَﺎ ا ُ‬
‫ﺻ ِﻐﻴﺮًا‬
‫ﻻ َﺗﺴَْﺄﻣُﻮا َأنْ ﺗَﻜْ ُﺘﺒُﻮ ُﻩ َ‬
‫ِإذَا ﻣَﺎ ُدﻋُﻮا َو َ‬
‫ﻋﻨْ َﺪ اﻟﻠﱠﻪِ‬
‫ﻂ ِ‬
‫ﺴُ‬
‫ﺟِﻠ ِﻪ َذِﻟ ُﻜﻢْ َأﻗْ َ‬
‫َأوْ َآﺒِﻴﺮًا ِإﻟَﻰ َأ َ‬
‫ﻻ َأنْ‬
‫ﻻ َﺗﺮْﺗَﺎﺑُﻮا ِإ ﱠ‬
‫ﺸﻬَﺎ َد ِة َوَأدْﻧَﻰ َأ ﱠ‬
‫َوَأﻗْ َﻮ ُم ﻟِﻠ ﱠ‬
‫ﺿ َﺮ ًة ُﺗﺪِﻳﺮُوﻧَﻬَﺎ َﺑﻴْ َﻨ ُﻜﻢْ‬
‫ن ِﺗﺠَﺎ َر ًة ﺣَﺎ ِ‬
‫َﺗﻜُﻮ َ‬
‫ﻻ َﺗﻜْ ُﺘﺒُﻮهَﺎ َوَأﺷْ ِﻬﺪُوا‬
‫ﺟﻨَﺎحٌ َأ ﱠ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ُﻜﻢْ ُ‬
‫ﺲ َ‬
‫َﻓَﻠﻴْ َ‬
‫ﻻ ﺷَﻬِﻴﺪٌ َوِإنْ‬
‫ﻻ ُﻳﻀَﺎ ﱠر آَﺎﺗِﺐٌ َو َ‬
‫ِإذَا َﺗ َﺒﺎ َﻳﻌْ ُﺘﻢْ َو َ‬
‫َﺗﻔْ َﻌﻠُﻮا َﻓِﺈ ﱠﻧ ُﻪ ُﻓﺴُﻮقٌ ِﺑ ُﻜﻢْ وَا ﱠﺗﻘُﻮا اﻟﻠﱠﻪَ وَ ُﻳﻌَﻠﱢ ُﻤ ُﻜ ُﻢ‬
‫ﺷﻲْ ٍء ﻋَﻠِﻴﻢٌ)‪َ (282‬وِإنْ ُآﻨْ ُﺘﻢْ‬
‫اﻟﻠﱠ ُﻪ وَاﻟﻠﱠ ُﻪ ِﺑ ُﻜﻞﱢ َ‬
‫ﺠﺪُوا آَﺎﺗِﺒًﺎ ﻓَﺮِهَﺎنٌ‬
‫ﺳ َﻔ ٍﺮ َوَﻟﻢْ َﺗ ِ‬
‫ﻋﻠَﻰ َ‬
‫َ‬
‫ﻀ ُﻜﻢْ ﺑَﻌْﻀًﺎ َﻓﻠْ ُﻴ َﺆ ﱢد‬
‫ﻦ َﺑﻌْ ُ‬
‫ﻣَﻘْﺒُﻮﺿَﺔٌ َﻓِﺈنْ َأ ِﻣ َ‬
‫ﻻ‬
‫ﻖ اﻟﻠﱠﻪَ َرﺑﱠ ُﻪ َو َ‬
‫ﻦ َأﻣَﺎ َﻧ َﺘ ُﻪ َوﻟْ َﻴ ﱠﺘ ِ‬
‫اﱠﻟﺬِي اؤْ ُﺗ ِﻤ َ‬
‫ﺸﻬَﺎ َد َة َو َﻣﻦْ ﻳَﻜْ ُﺘﻤْﻬَﺎ َﻓِﺈ ﱠﻧ ُﻪ ﺁﺛِﻢٌ َﻗﻠْ ُﺒ ُﻪ‬
‫َﺗﻜْ ُﺘﻤُﻮا اﻟ ﱠ‬
‫ن ﻋَﻠِﻴﻢٌ)‪(283‬‬
‫وَاﻟﻠﱠ ُﻪ ﺑِﻤَﺎ َﺗﻌْ َﻤﻠُﻮ َ‬
‫)‪ 283-282‬اﻟﺒﻘﺮة(‬

‫‪23‬‬

‫‪5.4‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Jenayah‬‬
‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Konsep qisas‬‬
‫‪(ii) Pelaksanaan qisas‬‬
‫‪(iii) Hak menuntut qisas‬‬
‫‪(iv) Hak pengampunan‬‬
‫‪(v) Gantian qisas – diyat‬‬
‫‪(vi) Hikmat hukuman qisas‬‬
‫‪(vii) Pemikiran terhadap hukuman qisas‬‬
‫‪dan menjawab kekeliruan yang timbul‬‬

‫‪(i) Jenayah terhadap nyawa dalam Islam‬‬
‫‪- Secara tak sengaja‬‬
‫‪- Secara sengaja‬‬
‫‪- Separa sengaja‬‬
‫‪(ii) Implikasi hukum terhadap ketiga-tiga‬‬
‫‪jenayah tersebut‬‬
‫‪(iii) Konsep diyat dan pelaksanaannya‬‬
‫‪(iv) Pelaksanaan hukum jenayah bunuh‬‬
‫‪dan kesannya kepada masyarakat‬‬

‫‪6.1‬‬

‫ص‬
‫ﻋَﻠﻴْ ُﻜ ُﻢ اﻟْ ِﻘﺼَﺎ ُ‬
‫ﺐ َ‬
‫ﻦ ﺁ َﻣﻨُﻮا ُآ ِﺘ َ‬
‫ﻳَﺎ أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﺤﺮﱢ وَاﻟْ َﻌﺒْ ُﺪ ﺑِﺎﻟْ َﻌﺒْ ِﺪ‬
‫ﺤﺮﱡ ﺑِﺎﻟْ ُ‬
‫ﻓِﻲ اﻟْ َﻘﺘْﻠَﻰ اﻟْ ُ‬
‫ﻲ َﻟ ُﻪ ِﻣﻦْ َأﺧِﻴ ِﻪ‬
‫ﻋ ِﻔ َ‬
‫ﻸﻧْﺜَﻰ ﺑِﺎﻟُْﺄﻧْﺜَﻰ َﻓ َﻤﻦْ ُ‬
‫وَاﻟْ ُ‬
‫ف وَأَدَاءٌ ِإَﻟﻴْ ِﻪ‬
‫ﺷَﻲْءٌ ﻓَﺎ ﱢﺗﺒَﺎعٌ ﺑِﺎﻟْ َﻤﻌْﺮُو ِ‬
‫ﻚ َﺗﺨْ ِﻔﻴﻒٌ ِﻣﻦْ َر ﱢﺑ ُﻜﻢْ َو َرﺣْ َﻤ ٌﺔ‬
‫ن َذِﻟ َ‬
‫ِﺑِﺈﺣْﺴَﺎ ٍ‬
‫ﻚ َﻓَﻠ ُﻪ ﻋَﺬَابٌ أَﻟِﻴﻢٌ‬
‫ﻋ َﺘﺪَى َﺑﻌْ َﺪ َذِﻟ َ‬
‫ﻦ اْ‬
‫َﻓ َﻤ ِ‬
‫ص ﺣَﻴَﺎةٌ ﻳَﺎ أُوﻟِﻲ‬
‫)‪َ (178‬وَﻟ ُﻜﻢْ ﻓِﻲ اﻟْ ِﻘﺼَﺎ ِ‬
‫ن)‪(179‬‬
‫ب َﻟ َﻌﱠﻠ ُﻜﻢْ َﺗ ﱠﺘﻘُﻮ َ‬
‫ﻷﻟْﺒَﺎ ِ‬
‫اَ‬
‫)‪ 179 – 178‬اﻟﺒﻘﺮة(‬

‫ﻄًﺄ‬
‫ﺧَ‬
‫ﻻ َ‬
‫ﻞ ُﻣﺆْﻣِﻨًﺎ ِإ ﱠ‬
‫ﻦ َأنْ َﻳﻘْ ُﺘ َ‬
‫ن ِﻟ ُﻤﺆْ ِﻣ ٍ‬
‫وَﻣَﺎ آَﺎ َ‬
‫ﻄًﺄ َﻓ َﺘﺤْﺮِﻳ ُﺮ َر َﻗ َﺒ ٍﺔ ُﻣﺆْ ِﻣ َﻨ ٍﺔ‬
‫ﺧَ‬
‫ﻞ ُﻣﺆْﻣِﻨًﺎ َ‬
‫َو َﻣﻦْ َﻗ َﺘ َ‬
‫ﻻ َأنْ ﻳَﺼﱠﺪﱠﻗُﻮا َﻓ ِﺈنْ‬
‫ﺴﱠﻠ َﻤ ٌﺔ ِإﻟَﻰ َأهِْﻠ ِﻪ ِإ ﱠ‬
‫َو ِد َﻳ ٌﺔ ُﻣ َ‬
‫ﻋ ُﺪوﱟ َﻟ ُﻜﻢْ َو ُه َﻮ ُﻣﺆْﻣِﻦٌ َﻓ َﺘﺤْﺮِﻳ ُﺮ‬
‫ن ِﻣﻦْ َﻗﻮْ ٍم َ‬
‫آَﺎ َ‬
‫ن ِﻣﻦْ َﻗﻮْ ٍم َﺑﻴْ َﻨ ُﻜﻢْ‬
‫َر َﻗ َﺒ ٍﺔ ُﻣﺆْ ِﻣ َﻨ ٍﺔ َوِإنْ آَﺎ َ‬
‫ﺴﱠﻠ َﻤ ٌﺔ ِإﻟَﻰ َأهِْﻠ ِﻪ‬
‫َو َﺑﻴْ َﻨ ُﻬﻢْ ﻣِﻴﺜَﺎقٌ َﻓ ِﺪﻳَﺔٌ ُﻣ َ‬
‫ﺼﻴَﺎ ُم‬
‫ﺠﺪْ َﻓ ِ‬
‫َو َﺗﺤْﺮِﻳ ُﺮ َر َﻗ َﺒ ٍﺔ ُﻣﺆْ ِﻣ َﻨ ٍﺔ َﻓ َﻤﻦْ َﻟﻢْ َﻳ ِ‬
‫ن اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
‫ﻦ اﻟﻠﱠﻪِ َوآَﺎ َ‬
‫ﻦ َﺗﻮْ َﺑ ًﺔ ِﻣ َ‬
‫ﻦ ُﻣ َﺘﺘَﺎ ِﺑ َﻌﻴْ ِ‬
‫ﺷﻬْ َﺮﻳْ ِ‬
‫َ‬
‫ﺣﻜِﻴﻤًﺎ)‪َ (92‬و َﻣﻦْ َﻳﻘْ ُﺘﻞْ ُﻣ ْﺆ ِﻣﻨًﺎ‬
‫ﻋﻠِﻴﻤًﺎ َ‬
‫َ‬
‫ﺐ‬
‫ﻀ َ‬
‫ﻏ ِ‬
‫ﺟ َﻬ ﱠﻨ ُﻢ ﺧَﺎِﻟﺪًا ﻓِﻴ َﻬﺎ َو َ‬
‫ﺠﺰَا ُؤ ُﻩ َ‬
‫ُﻣ َﺘ َﻌ ﱢﻤﺪًا َﻓ َ‬
‫ﻋﺬَاﺑًﺎ‬
‫ﻋ ﱠﺪ َﻟ ُﻪ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َوَﻟ َﻌ َﻨ ُﻪ َوَأ َ‬
‫اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﻋﻈِﻴﻤًﺎ)‪(93‬‬
‫َ‬
‫)‪ 93-92‬اﻟﻨﺴﺎء(‬

‫‪24‬‬

‫‪6.2‬‬

‫‪6.‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Siasah‬‬
‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Tidak harus menjadikan orang bukan‬‬
‫‪Islam sebagai pemimpin‬‬
‫‪(ii) Orang Islam harus bijak dalam‬‬
‫‪menangkis tipu helah politik dan harus‬‬
‫‪berhati-hati dengan golongan hipokrit‬‬
‫‪(iii) Konsep murtad dan implikasinya‬‬
‫‪(iv) Orang murtad menjadi musuh kepada‬‬
‫‪orang Islam‬‬
‫‪(v) Ciri-ciri orang Islam yang boleh diberi‬‬
‫‪kepercayaan‬‬

‫ﺨ ﺬُوا ا ْﻟ َﻴ ُﻬ ﻮ َد‬
‫ﻻ َﺗ ﱠﺘ ِ‬
‫َﻳ ﺎ أَﻳﱡﻬَ ﺎ اﱠﻟ ﺬِﻳﻦَ ﺁ َﻣ ُﻨ ﻮا َ‬
‫ﺾ‬
‫ﻀ ُﻬﻢْ َأ ْوِﻟ َﻴ ﺎ ُء َﺑﻌْ ٍ‬
‫وَاﻟ ﱠﻨ ﺼَﺎرَى َأ ْوِﻟ َﻴ ﺎ َء ﺑَﻌْ ُ‬
‫ﻻ‬
‫ن اﻟﻠﱠ ﻪَ َ‬
‫َو َﻣ ﻦْ َﻳ َﺘ َﻮﱠﻟ ُﻬﻢْ ِﻣ ﻨْ ُﻜﻢْ َﻓِﺈ ﱠﻧ ُﻪ ِﻣ ﻨْ ُﻬﻢْ ِإ ﱠ‬
‫)‪َ (51‬ﻓ َﺘ ﺮَى‬
‫ﻳَﻬْ ﺪِي اﻟْﻘَ ﻮْمَ اﻟﻈﱠ ﺎﻟِﻤِﻴﻦَ‬
‫ن ِﻓ ﻴ ِﻬﻢْ‬
‫ﻦ ﻓِ ﻲ ُﻗُﻠ ﻮ ِﺑ ِﻬﻢْ ﻣَ ﺮَضٌ ُﻳ ﺴَﺎ ِرﻋُﻮ َ‬
‫اﱠﻟ ﺬِﻳ َ‬
‫ن َﻧﺨْ ﺸَﻰ َأنْ ُﺗ ﺼِﻴ َﺒﻨَﺎ دَا ِﺋ َﺮ ٌة َﻓ َﻌ ﺴَﻰ‬
‫َﻳﻘُﻮُﻟ ﻮ َ‬
‫ﻋﻨْ ِﺪ ِﻩ‬
‫ﺢ َأوْ َأﻣْ ٍﺮ ِﻣ ﻦْ ِ‬
‫ﻲ ِﺑ ﺎﻟْ َﻔﺘْ ِ‬
‫اﻟﱠﻠ ُﻪ َأنْ َﻳ ﺄْ ِﺗ َ‬
‫ﺴ ِﻬﻢْ‬
‫ﺳ ﺮﱡوا ﻓِ ﻲ َأﻧْ ُﻔ ِ‬
‫ﺼ ِﺒﺤُﻮا ﻋَﻠَ ﻰ َﻣ ﺎ َأ َ‬
‫َﻓ ُﻴ ْ‬
‫ل اﱠﻟ ﺬِﻳﻦَ ﺁ َﻣ ُﻨ ﻮا َأ َه ُﺆَﻟ ﺎ ِء‬
‫ﻧَ ﺎدِﻣِﻴﻦَ)‪(52‬وَﻳَ ُﻘ ﻮ ُ‬
‫ﺟﻬْ َﺪ َأﻳْ َﻤ ﺎ ِﻧ ِﻬﻢْ إِﻧﱠ ُﻬ ﻢْ‬
‫ﺴﻤُﻮا ﺑِﺎﻟﱠﻠ ِﻪ َ‬
‫اﱠﻟ ﺬِﻳﻦَ َأﻗْ َ‬
‫ﻦ‬
‫ﺳ ﺮِﻳ َ‬
‫ﻄﺖْ َأﻋْﻤَﺎُﻟ ُﻬﻢْ َﻓَﺄﺻْ َﺒﺤُﻮا ﺧَﺎ ِ‬
‫ﺤ ِﺒ َ‬
‫َﻟ َﻤ َﻌ ُﻜﻤْ َ‬
‫ﻦ ﺁ َﻣ ُﻨ ﻮا َﻣ ﻦْ َﻳﺮْ َﺗ ﱠﺪ ِﻣ ﻨْ ُﻜﻢْ‬
‫)‪َ (53‬ﻳ ﺎ أَﻳﱡﻬَ ﺎ اﱠﻟ ﺬِﻳ َ‬
‫ﺤ ﺒﱡ ُﻬ ْﻢ‬
‫ف ﻳَ ﺄْﺗِﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ ِﺑ َﻘ ﻮْ ٍم ُﻳ ِ‬
‫ﺴﻮْ َ‬
‫ﻋ ﻦْ دِﻳ ِﻨ ِﻪ َﻓ َ‬
‫َ‬
‫ﻋ ﱠﺰ ٍة ﻋَﻠَ ﻰ‬
‫ﺤﺒﱡﻮ َﻧ ُﻪ َأ ِذﱠﻟ ٍﺔ ﻋَﻠَ ﻰ اﻟْ ُﻤ ﺆْﻣِﻨِﻴﻦَ َأ ِ‬
‫َو ُﻳ ِ‬
‫ﻻ‬
‫ﻦ ُﻳﺠَﺎهِ ﺪُونَ ﻓِ ﻲ ﺳَ ﺒِﻴﻞِ اﻟﱠﻠ ِﻪ َو َ‬
‫اﻟْ َﻜ ﺎ ِﻓﺮِﻳ َ‬
‫ﻞ اﻟﻠﱠ ﻪِ ُﻳﺆْﺗِﻴ ﻪِ‬
‫ﻚ َﻓ ﻀْ ُ‬
‫ﻻ ِﺋ ٍﻢ َذِﻟ َ‬
‫ن َﻟﻮْ َﻣ َﺔ َ‬
‫ﺨ ﺎﻓُﻮ َ‬
‫َﻳ َ‬
‫ﻋِﻠ ﻴ ٌﻢ)‪ (54‬إِﻧﱠﻤَ ﺎ‬
‫َﻣ ﻦْ َﻳ ﺸَﺎ ُء وَاﻟﱠﻠ ُﻪ وَاﺳِ ﻊٌ َ‬
‫ﻦ‬
‫ﺳ ﻮُﻟ ُﻪ وَاﱠﻟ ﺬِﻳﻦَ ﺁ َﻣ ُﻨ ﻮا اﱠﻟ ﺬِﻳ َ‬
‫َوِﻟ ﻴﱡ ُﻜ ُﻢ اﻟﻠﱠ ُﻪ َو َر ُ‬
‫ن اﻟ ﱠﺰآَ ﺎةَ َو ُه ﻢْ‬
‫ﻼ َة َو ُﻳﺆْ ُﺗ ﻮ َ‬
‫ﺼَ‬
‫ن اﻟ ﱠ‬
‫ُﻳﻘِﻴ ُﻤ ﻮ َ‬
‫ﺳ ﻮﻟَ ُﻪ‬
‫ل اﻟﻠﱠ ﻪَ وَرَ ُ‬
‫ن)‪َ (55‬و َﻣ ﻦْ َﻳ َﺘ َﻮ ﱠ‬
‫رَا ِآ ُﻌ ﻮ َ‬
‫ب اﻟﱠﻠ ِﻪ ُه ُﻢ‬
‫ﺣ ﺰْ َ‬
‫ن ِ‬
‫وَاﻟﱠ ﺬِﻳﻦَ ﺁ َﻣ ُﻨ ﻮا َﻓ ِﺈ ﱠ‬
‫ﻻ‬
‫اﻟْﻐَ ﺎﻟِﺒُﻮنَ)‪َ (56‬ﻳ ﺎ َأ ﱡﻳ َﻬ ﺎ اﻟﱠ ﺬِﻳﻦَ ﺁ َﻣ ُﻨ ﻮا َ‬
‫ﺨ ﺬُوا دِﻳ َﻨ ُﻜﻢْ ُه ُﺰوًا وَﻟَﻌِﺒً ﺎ‬
‫ﻦ ا ﱠﺗ َ‬
‫ﺨ ﺬُوا اﱠﻟ ﺬِﻳ َ‬
‫َﺗ ﱠﺘ ِ‬
‫ﻦ أُوﺗُﻮا اﻟْﻜِﺘَﺎبَ ِﻣ ﻦْ َﻗ ﺒِْﻠ ُﻜﻢْ وَا ْﻟ ُﻜ ﱠﻔ ﺎ َر‬
‫ﻦ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ِﻣ َ‬
‫أَوْﻟِﻴَﺎءَ وَا ﱠﺗﻘُﻮا اﻟﻠﱠ َﻪ ِإنْ ُآﻨْ ُﺘﻢْ ُﻣﺆْﻣِﻨِﻴﻦَ)‪(57‬‬
‫)‪ 57 – 51‬اﻟﻤﺎﺋﺪة(‬

‫‪25‬‬

‫‪7.1‬‬

‫‪7.‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Konsep amanah dalam Islam‬‬
‫‪(ii) Hendaklah menghukum dengan adil‬‬
‫‪(iii) Taatlah kepada Allah, Rasul, dan Ulil‬‬
‫‪Amri‬‬
‫‪(iv) Al-Quran dan al-Sunnah adalah‬‬
‫‪rujukan asas dalam mencari‬‬
‫‪penyelesaian‬‬

‫ت إِﻟَﻰ‬
‫ﻷﻣَﺎﻧَﺎ ِ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ َﻳﺄْ ُﻣ ُﺮ ُآﻢْ َأنْ ُﺗ َﺆدﱡوا ا َ‬
‫ِإ ﱠ‬
‫س َأنْ َﺗﺤْ ُﻜﻤُﻮا‬
‫ﻦ اﻟﻨﱠﺎ ِ‬
‫ﺣ َﻜﻤْ ُﺘﻢْ َﺑﻴْ َ‬
‫أَهْﻠِﻬَﺎ وَإِذَا َ‬
‫ن‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ آَﺎ َ‬
‫ﻈ ُﻜﻢْ ِﺑ ِﻪ ِإ ﱠ‬
‫ن اﻟﱠﻠ َﻪ ﻧِﻌِﻤﱠﺎ َﻳ ِﻌ ُ‬
‫ل ِإ ﱠ‬
‫ﺑِﺎﻟْ َﻌﺪْ ِ‬
‫ﻦ ﺁ َﻣﻨُﻮا‬
‫ﺳﻤِﻴﻌًﺎ َﺑﺼِﻴﺮًا)‪(58‬ﻳَﺎ أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫َ‬
‫ل وَأُوﻟِﻲ‬
‫أَﻃِﻴﻌُﻮا اﻟﱠﻠ َﻪ وَأَﻃِﻴﻌُﻮا اﻟ ﱠﺮﺳُﻮ َ‬
‫ﺷﻲْ ٍء َﻓ ُﺮدﱡو ُﻩ‬
‫ﻷﻣْ ِﺮ ِﻣﻨْ ُﻜﻢْ َﻓِﺈنْ َﺗﻨَﺎ َزﻋْ ُﺘﻢْ ﻓِﻲ َ‬
‫اَ‬
‫ن ﺑِﺎﻟﻠﱠﻪِ‬
‫ل ِإنْ ُآﻨْ ُﺘﻢْ ُﺗ ْﺆ ِﻣﻨُﻮ َ‬
‫ِإﻟَﻰ اﻟﻠﱠﻪِ وَاﻟ ﱠﺮﺳُﻮ ِ‬
‫ﻦ‬
‫ﺴُ‬
‫ﻚ ﺧَﻴْﺮٌ َوَأﺣْ َ‬
‫ﺧ ِﺮ َذِﻟ َ‬
‫وَاﻟْ َﻴﻮْ ِم اﻵ ِ‬
‫ﻼ)‪(59‬‬
‫ﺗَﺄْوِﻳ ً‬
‫)‪ 59 – 58‬اﻟﻨﺴﺎء(‬

‫‪26‬‬

‫‪7.2‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Jihad‬‬
‫‪Firman Allah‬‬
‫‪(i) Konsep jihad‬‬
‫‪(ii) Sebab mengharuskan peperangan‬‬
‫‪(iii) Larangan memulakan peperangan‬‬
‫‪(iv) Kelebihan mereka yang mati dalam‬‬
‫‪peperangan‬‬

‫ب‬
‫ب اﻟ ﱢﺮ َﻗ ﺎ ِ‬
‫ﻀﺮْ َ‬
‫ﻦ َآ َﻔ ﺮُوا َﻓ َ‬
‫َﻓ ﺈِذا َﻟﻘِﻴ ُﺘ ُﻢ اﱠﻟ ﺬِﻳ َ‬
‫ﺸﺪﱡوا اﻟْﻮَﺛَﺎقَ ﻓَﺈِﻣﱠﺎ ﻣَﻨًّﺎ‬
‫ﺣﺘﱠﻰ ِإذَا أَﺛْﺨَﻨْ ُﺘﻤُﻮ ُهﻢْ َﻓ ُ‬
‫َ‬
‫ب‬
‫ﺤ ﺮْ ُ‬
‫ﻀ َﻊ اﻟْ َ‬
‫َﺑﻌْ ُﺪ َوِإ ﱠﻣ ﺎ ﻓِ ﺪَاءً ﺣَﺘﱠ ﻰ َﺗ َ‬
‫ﺼ َﺮ ِﻣﻨْ ُﻬﻢْ‬
‫ﻻﻧْ َﺘ َ‬
‫ﻚ َوَﻟﻮْ َﻳﺸَﺎ ُء اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َأوْزَا َرهَﺎ َذِﻟ َ‬
‫ﺾ وَاﱠﻟ ﺬِﻳﻦَ ُﻗ ِﺘُﻠ ﻮا‬
‫ﻀ ُﻜﻢْ ِﺑ َﺒﻌْ ٍ‬
‫َوَﻟ ِﻜ ﻦْ ِﻟ َﻴﺒُْﻠ َﻮ َﺑﻌْ َ‬
‫ﻞ‬
‫ﻀﱠ‬
‫ِ‬
‫ﻞ اﻟﱠﻠ ِﻪ َﻓَﻠ ﻦْ ُﻳ‬
‫ﺳ ﺒِﻴ ِ‬
‫ِﻓ ﻲ َ‬
‫ﺢ‬
‫ﺳ َﻴ ْﻬﺪِﻳ ِﻬ ْﻢ َو ُﻳ ﺼِْﻠ ُ‬
‫َأﻋْ َﻤ ﺎَﻟ ُﻬﻢْ)‪َ (4‬‬
‫ﻋ ﱠﺮ َﻓﻬَﺎ َﻟ ُﻬﻢْ)‪(6‬‬
‫ﺠ ﱠﻨ َﺔ َ‬
‫ﺧُﻠ ُﻬ ُﻢ اﻟْ َ‬
‫ﺑَﺎَﻟ ُﻬ ْﻢ)‪َ (5‬و ُﻳﺪْ ِ‬
‫)‪ 6 – 4‬ﻣﺤﻤﺪ(‬
‫‪Firman Allah‬‬

‫‪(i) Tuntutan berperang pada jalan Allah‬‬
‫‪tetapi tidak harus memulakan‬‬
‫‪pencerobohan‬‬
‫‪(ii) Keharusan untuk bertindak balas tetapi‬‬
‫‪dengan tidak melampau‬‬
‫‪(iii) Konsep fitnah dalam ayat‬‬
‫‪(iv) Pengorbanan harta benda adalah salah‬‬
‫‪satu aspek jihad‬‬
‫‪(v) Larangan terhadap hukum berperang‬‬
‫‪di tanah haram dan bulan haram‬‬
‫‪(vi) Tidak boleh mendedahkan agama dan‬‬
‫‪ummah kepada kehancuran‬‬
‫‪(vii) Menjelaskan kekeliruan yang timbul‬‬
‫‪dalam konsep jihad‬‬

‫‪8.1‬‬

‫ﻻ‬
‫ﻦ ُﻳﻘَﺎﺗِﻠُﻮﻧَ ُﻜﻢْ َو َ‬
‫ﻞ اﻟﻠﱠﻪِ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﺳﺒِﻴ ِ‬
‫َوﻗَﺎ ِﺗﻠُﻮا ﻓِﻲ َ‬
‫ﻦ)‪(190‬‬
‫ﺤﺐﱡ ا ْﻟ ُﻤ ْﻌ َﺘﺪِﻳ َ‬
‫ﻻ ُﻳ ِ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ َ‬
‫َﺗﻌْ َﺘﺪُوا ِإ ﱠ‬
‫ﺚ َﺛ ِﻘﻔْ ُﺘ ُﻤﻮ ُهﻢْ َوَأﺧْ ِﺮﺟُﻮ ُهﻢْ ِﻣﻦْ‬
‫ﺣﻴْ ُ‬
‫وَاﻗْ ُﺘﻠُﻮ ُهﻢْ َ‬
‫ﻻ‬
‫ﻞ َو َ‬
‫ﻦ اﻟْ َﻘﺘْ ِ‬
‫ﺷ ﱡﺪ ِﻣ َ‬
‫ﺚ َأﺧْ َﺮﺟُﻮ ُآﻢْ وَاﻟْ ِﻔﺘْ َﻨ ُﺔ َأ َ‬
‫ﺣﻴْ ُ‬
‫َ‬
‫ﺣﺘﱠﻰ ُﻳﻘَﺎﺗِﻠُﻮ ُآﻢْ‬
‫ﺤﺮَا ِم َ‬
‫ﺠ ِﺪ اﻟْ َ‬
‫ﻋﻨْ َﺪ اﻟْ َﻤﺴْ ِ‬
‫ُﺗﻘَﺎﺗِﻠُﻮ ُهﻢْ ِ‬
‫ﺟﺰَا ُء‬
‫ﻚ َ‬
‫ﻓِﻴ ِﻪ َﻓِﺈنْ ﻗَﺎ َﺗﻠُﻮ ُآﻢْ ﻓَﺎﻗْ ُﺘﻠُﻮ ُهﻢْ َآ َﺬِﻟ َ‬
‫ن اﻟﱠﻠ َﻪ ﻏَﻔُﻮرٌ‬
‫ن اﻧْ َﺘ َﻬﻮْا َﻓِﺈ ﱠ‬
‫ﻦ)‪َ (191‬ﻓِﺈ ِ‬
‫اﻟْﻜَﺎ ِﻓﺮِﻳ َ‬
‫ن ِﻓﺘْ َﻨ ٌﺔ‬
‫ﻻ َﺗﻜُﻮ َ‬
‫ﺣﺘﱠﻰ َ‬
‫رَﺣِﻴﻢٌ)‪(192‬وَﻗَﺎﺗِﻠُﻮ ُهﻢْ َ‬
‫ﻻ‬
‫ن ِإ ﱠ‬
‫ﻋﺪْوَا َ‬
‫ﻼ ُ‬
‫ن اﻧْ َﺘ َﻬﻮْا َﻓ َ‬
‫ﻦ ِﻟﱠﻠ ِﻪ َﻓِﺈ ِ‬
‫ن اﻟﺪﱢﻳ ُ‬
‫َو َﻳﻜُﻮ َ‬
‫ﺤﺮَا ُم‬
‫)‪ (193‬اﻟﺸﱠﻬْ ُﺮ اﻟْ َ‬
‫ﻦ‬
‫ﻋﻠَﻰ اﻟﻈﱠﺎِﻟﻤِﻴ َ‬
‫َ‬
‫ﻦ‬
‫ت ﻗِﺼَﺎصٌ َﻓ َﻤ ِ‬
‫ﺤ ُﺮﻣَﺎ ُ‬
‫ﺤﺮَا ِم وَا ْﻟ ُ‬
‫ﺸﻬْ ِﺮ اﻟْ َ‬
‫ﺑِﺎﻟ ﱠ‬
‫ﻞ ﻣَﺎ اﻋْ َﺘﺪَى‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ ِﺑ ِﻤﺜْ ِ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ُﻜﻢْ ﻓَﺎﻋْ َﺘﺪُوا َ‬
‫اﻋْ َﺘﺪَى َ‬
‫ن اﻟﻠﱠﻪَ َﻣ َﻊ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ُﻜﻢْ وَاﺗﱠﻘُﻮا اﻟﻠﱠﻪَ وَاﻋَْﻠﻤُﻮا َأ ﱠ‬
‫َ‬
‫ﻻ ُﺗﻠْﻘُﻮا‬
‫ﻞ اﻟﱠﻠ ِﻪ َو َ‬
‫ﺳﺒِﻴ ِ‬
‫ﻦ)‪َ (194‬وَأﻧْ ِﻔﻘُﻮا ﻓِﻲ َ‬
‫اﻟْ ُﻤ ﱠﺘﻘِﻴ َ‬
‫ﺤﺐﱡ‬
‫ن اﻟﱠﻠ َﻪ ُﻳ ِ‬
‫ﺴﻨُﻮا ِإ ﱠ‬
‫ﺑِﺄَﻳْﺪِﻳ ُﻜﻢْ ِإﻟَﻰ اﻟ ﱠﺘﻬُْﻠ َﻜ ِﺔ َوَأﺣْ ِ‬
‫ﻦ)‪(195‬‬
‫ﺴﻨِﻴ َ‬
‫اﻟْ ُﻤﺤْ ِ‬
‫)‪ 195 – 190‬اﻟﺒﻘﺮة(‬

‫‪27‬‬

‫‪8.2‬‬

‫‪8.‬‬

(D) Hadis Ahkam
1. Dalam bahagian ini hadis-hadis Ahkam dikaji dari bidang-bidang yang berikut:
(a) Asbab al-wurud (di mana yang berkaitan)
(b) Sarh al-hadith
(i) ijmali
(ii) tafsili
(c) Istinbat
(i) al-ahkam
(ii) taujihat
2. Setiap hadis yang dikaji hendaklah dikaitkan dengan
(a) nas-nas lain yang berkaitan
(b) realiti masyarakat masa kini
Tajuk
1.

Huraian

Pendidikan
1.1

Sabda Rasulullah SAW

‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ‫ﺿ‬
ِ ‫ب أَﻻ ّﻧﺼَْﺎ ِريْ َر‬
َ ْ‫ﻋﻦْ َأ ِﺑﻰْ َأ ﱡﻳﻮ‬
َ
ِ‫ل اﻟﻠﱠﻪ‬
ِ ‫ض ِﻟ َﺮﺳُﻮ‬
َ ‫ﻋ َﺮ‬
َ ‫ن أَﻋْﺮَاﺑِﻴًّﺎ‬
‫ َأ ﱠ‬:‫ﻋﻨْ ُﻪ‬
َ
‫ﺧ َﺬ‬
َ ‫ﺳ َﻔ ٍﺮ َﻓَﺄ‬
َ ‫ﺳﱠﻠ َﻢ َو ُه َﻮ ﻓِﻲ‬
َ ‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو‬
َ ‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ
‫ل‬
َ ‫ل ﻳَﺎ َرﺳُﻮ‬
َ ‫ﺨﻄَﺎ ِم ﻧَﺎ َﻗ ِﺘ ِﻪ َأوْ ِﺑ ِﺰﻣَﺎ ِﻣﻬَﺎ ُﺛﻢﱠ ﻗَﺎ‬
ِ ‫ِﺑ‬
‫ﻦ‬
َ ‫ﺤﻤﱠ ُﺪ َأﺧْ ِﺒﺮْﻧِﻲ ﺑِﻤَﺎ ُﻳ َﻘ ﱢﺮ ُﺑﻨِﻲ ِﻣ‬
َ ‫اﻟﻠﱠﻪِ َأوْ ﻳَﺎ ُﻣ‬
‫ﻒ‬
‫ل َﻓ َﻜ ﱠ‬
َ ‫ﻦ اﻟﻨﱠﺎ ِر ﻗَﺎ‬
َ ‫ﻋ ُﺪﻧِﻲ ِﻣ‬
ِ ‫ﺠ ﱠﻨ ِﺔ وَﻣَﺎ ُﻳﺒَﺎ‬
َ ْ‫اﻟ‬
‫ﻈ َﺮ ﻓِﻲ‬
َ ‫ﺳﱠﻠ َﻢ ُﺛﻢﱠ َﻧ‬
َ ‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو‬
َ ‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ ‫ﻲ‬
‫اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱡ‬
‫ل‬
َ ‫ي ﻗَﺎ‬
َ ‫ﻖ َأوْ َﻟ َﻘﺪْ ُه ِﺪ‬
َ ‫ل َﻟ َﻘﺪْ ُو ﱢﻓ‬
َ ‫َأﺻْﺤَﺎ ِﺑ ِﻪ ُﺛﻢﱠ ﻗَﺎ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ ‫ﻲ‬
‫ل اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱡ‬
َ ‫ل َﻓَﺄﻋَﺎ َد َﻓﻘَﺎ‬
َ ‫ﺖ ﻗَﺎ‬
َ ْ‫ﻒ ُﻗﻠ‬
َ ْ‫َآﻴ‬
‫ﺷﻴْﺌًﺎ‬
َ ‫ك ِﺑ ِﻪ‬
ُ ‫ﻻ ُﺗﺸْ ِﺮ‬
َ َ‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﺗﻌْ ُﺒ ُﺪ اﻟﻠﱠﻪ‬
َ ‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو‬
َ
‫ﻞ‬
ُ‫ﺼ‬
ِ ‫ﻼ َة وَ ُﺗﺆْﺗِﻲ اﻟ ﱠﺰآَﺎ َة َو َﺗ‬
َ‫ﺼ‬
‫َو ُﺗﻘِﻴ ُﻢ اﻟ ﱠ‬
.‫ﺣ َﻢ َدعْ اﻟﻨﱠﺎﻗَﺔ‬
ِ ‫اﻟ ﱠﺮ‬
(‫)رواﻩ ﻣﺴﻠﻢ‬

28

(i) Konsep syirik
- khafi
- jali
(ii) Langkah bagi mengelak daripada
berlaku syirik
(iii) Menanam kepatuhan terhadap
perintah Allah
(iv) Kepentingan silaturahim dalam
kehidupan manusia

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬
‫‪(i) Pengertian ulama dan kedudukan‬‬
‫‪mereka dalam Islam‬‬
‫‪(ii) Peranan ulama dalam pengembangan‬‬
‫‪ilmu pengetahuan‬‬
‫‪(iii) Kepentingan ilmu terhadap pemimpin‬‬
‫‪(iv) Implikasi orang yang tidak berilmu‬‬
‫‪(v) Konsep dhalal‬‬

‫ﻲ‬
‫ﺿَ‬
‫ﻦ اﻟْﻌَﺎصِ َر ِ‬
‫ﻋﻤْ ُﺮو ﺑْ ِ‬
‫ﻦ َ‬
‫ﻋﺒْ ِﺪ اﻟﻠﱠﻪِ ﺑْ ِ‬
‫ﻋﻦْ َ‬
‫َ‬
‫ل اﻟﻠﱠ ﻪِ ﺻَ ﻠﱠﻰ‬
‫ﺳﻮ َ‬
‫ﺖ َر ُ‬
‫ﺳ ِﻤﻌْ ُ‬
‫ل‪َ :‬‬
‫ﻋﻨْ ُﻪ َﻗ ﺎ َ‬
‫اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺾ‬
‫ﻻ َﻳﻘْ ِﺒ ُ‬
‫ن اﻟﻠﱠ ﻪَ َ‬
‫ل ِإ ﱠ‬
‫ﺳ ﱠﻠ َﻢ َﻳ ُﻘ ﻮ ُ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﻦ‬
‫ﻦ اﻟْﻌِﺒَ ﺎدِ َوَﻟ ِﻜ ْ‬
‫ﻋ ُﻪ ِﻣ َ‬
‫ﻋ ﺎ َﻳﻨْ َﺘ ِﺰ ُ‬
‫ا ْﻟ ِﻌ ْﻠ َﻢ اﻧْ ِﺘﺰَا ً‬
‫ﺾ اﻟْ ُﻌﻠَﻤَ ﺎءِ ﺣَ ﱠﺘ ﻰ ِإذَا َﻟ ﻢْ‬
‫ﺾ اﻟْ ِﻌﻠْ َﻢ ِﺑ َﻘ ﺒْ ِ‬
‫َﻳﻘْ ِﺒ ُ‬
‫ﻻ‬
‫ﺟ ﱠﻬ ﺎ ً‬
‫ﺳﺎ ُ‬
‫س ُرءُو ً‬
‫ﺨ َﺬ اﻟ ﱠﻨ ﺎ ُ‬
‫ُﻳﺘ ُﺮكْ ﻋَﺎﻟِﻤً ﺎ ا ﱠﺗ َ‬
‫ﺿﻠﱡﻮا‪.‬‬
‫ﻀﻠﱡﻮا َوَأ َ‬
‫ﻋﻠْ ٍﻢ َﻓ َ‬
‫ﺴ ِﺌﻠُﻮا َﻓَﺄﻓْ َﺘﻮْا ِﺑ َﻐﻴْ ِﺮ ِ‬
‫َﻓ ُ‬
‫)رواﻩ اﻟﺘﺮﻣﺬى(‬
‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬

‫‪(i) Konsep ilmu‬‬
‫‪- ilmu bermanfaat‬‬
‫‪- ilmu tidak bermanfaat‬‬
‫‪(ii) Tanggungjawab orang yang berilmu‬‬
‫‪(iii) Menggunakan kekayaan kepada‬‬
‫‪saluran yang betul‬‬

‫‪(ii) Tanggungjawab masyarakat terhadap‬‬
‫‪jenazah‬‬
‫‪(iii) Mencegah daripada budaya mewah‬‬
‫‪(iv) Hikmat suruhan dan larangan yang‬‬
‫‪terdapat dalam hadis‬‬

‫‪1.3‬‬

‫ﻋﻨْ ُﻪ‬
‫ﻲ اﻟﱠﻠ ُﻪ َ‬
‫ﺿ َ‬
‫ﻦ َﻣ ﺴْﻌُﻮ ٍد َر ِ‬
‫ﻋﺒْ ِﺪ اﻟﻠﱠﻪِ ﺑْ ِ‬
‫ﻋﻦْ َ‬
‫َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ‬
‫ل اﻟﻠﱠ ﻪِ ﺻَ ﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺳﻮ ُ‬
‫ل َر ُ‬
‫ل‪َ :‬ﻗ ﺎ َ‬
‫َﻗ ﺎ َ‬
‫ﺟﻞٌ ﺁﺗَﺎ ُﻩ اﻟﱠﻠ ُﻪ‬
‫ﻦ رَ ُ‬
‫ﻻ ﻓِﻲ اﺛْ َﻨ َﺘﻴْ ِ‬
‫ﺴ َﺪ ِإ ﱠ‬
‫ﺣَ‬
‫ﻻ َ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َ‬
‫َو َ‬
‫ﺟ ﻞٌ‬
‫ﻖ وَرَ ُ‬
‫ﺤ ﱢ‬
‫ﻋﻠَﻰ َهَﻠ َﻜ ِﺘ ِﻪ ﻓِ ﻲ اﻟْ َ‬
‫ﻄ ُﻪ َ‬
‫ﺴﱠﻠ َ‬
‫ﻻ َﻓ َ‬
‫ﻣَﺎ ً‬
‫ﺤﻜْ َﻤ َﺔ َﻓ ُﻬ َﻮ َﻳﻘْﻀِﻲ ﺑِﻬَﺎ وَ ُﻳﻌَﱢﻠ ُﻤﻬَﺎ‪.‬‬
‫ﺁﺗَﺎ ُﻩ اﻟﻠﱠ ُﻪ اﻟْ ِ‬
‫)رواﻩ اﻟﺒﺨﺎري(‬

‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬
‫‪(i) Tanggungjawab individu terhadap‬‬
‫‪masyarakat‬‬

‫‪1.2‬‬

‫ﻋﻨْ ُﻪ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺿَ‬
‫ب َر ِ‬
‫ﻦ ﻋَﺎ ِز ٍ‬
‫ﻦ اﻟْ َﺒﺮَا ِء ﺑْ ِ‬
‫ﻋِ‬
‫َ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﻲ َ‬
‫ل‪َ :‬أ َﻣ َﺮﻧَﺎ اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱡ‬
‫ﻗَﺎ َ‬
‫ﺳﺒْ ٍﻊ َأ َﻣ َﺮﻧَﺎ ِﺑ ِﻌﻴَﺎ َد ِة‬
‫ﻋﻦْ َ‬
‫ﺴﺒْ ٍﻊ َو َﻧﻬَﺎﻧَﺎ َ‬
‫ِﺑ َ‬
‫ﺖ‬
‫ﺠﻨَﺎ َز ِة َو َﺗﺸْ ِﻤﻴ ِ‬
‫ع اﻟْ ِ‬
‫ﺾ َوِاﺗّﺒَﺎ ِ‬
‫اﻟْ َﻤ ِﺮﻳْ ِ‬
‫ﺴ ِﻢ َو َﻧﺼْ ِﺮ اﻟْﻤَﻈْﻠُﻮمِ‬
‫اﻟْﻌَﺎﻃِﺲِ َوِإﺑْﺮَا ِر اﻟ ُﻤﻘْ َ‬
‫ﻋﻦْ‬
‫ﻼ ِم َوِإﺟَﺎ َﺑ ِﺔ اﻟﺪﱠاﻋِﻲ َو َﻧﻬَﺎﻧَﺎ َ‬
‫ﺴَ‬
‫َوِإﻓْﺸَﺎ ِء اﻟ ﱠ‬
‫ﻋﻦْ ﺁ ِﻧ َﻴ ِﺔ‬
‫ﺐ َو َ‬
‫ﺨ ﱡﺘ ِﻢ ﺑِﺎﻟ ﱠﺬ َه ِ‬
‫ﻦ اﻟ ﱠﺘ َ‬
‫ﻋِ‬
‫ﺧﻮَا ِﺗ ِﻢ أو َ‬
‫َ‬
‫ﻋﻦْ‬
‫ﻲ َو َ‬
‫ﺴﱢ‬
‫ﻦ اﻟْ َﻘ ِ‬
‫ﻋِ‬
‫ﻦ اﻟْ َﻤﻴَﺎ ِﺛ ِﺮ و َ‬
‫ﻋِ‬
‫ﻀ ِﺔ َو َ‬
‫اﻟْ ِﻔ ﱠ‬
‫ق وَاﻟِﺪَﻳﺒَﺎجِ‪.‬‬
‫ﺤ ِﺮﻳْ ِﺮ َواﻟِْﺈﺳْ ِﺘﺒْﺮَا ِ‬
‫ﺲ اﻟْ َ‬
‫َﻟﺒْ ِ‬
‫)رواﻩ اﻟﺒﺨﺎري(‬

‫‪29‬‬

‫‪1.4‬‬

Tajuk
2.

Huraian

Sahsiah Muslim
2.1

Sabda Rasulullah SAW

:‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ ﻋَﻨْ ُﻬﻤَﺎ‬
َ‫ﺿ‬
ِ ‫س َر‬
ٍ ‫ﻋﺒﱠﺎ‬
َ ‫ﻦ‬
ِ ْ‫ﷲ ﺑ‬
ِ ‫ﻋﺒْ ِﺪ ا‬
َ ْ‫ﻋﻦ‬
َ
‫ﺳﱠﻠ َﻢ ﻓِﻴﻤَﺎ‬
َ ‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو‬
َ ‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ ‫ﻲ‬
‫ﻦ اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱢ‬
ِ‫ﻋ‬
َ
َ‫ن اﻟﻠﱠﻪ‬
‫ل ِإ ﱠ‬
َ ‫ﻞ ﻗَﺎ‬
‫ﺟﱠ‬
َ ‫ﻋ ﱠﺰ َو‬
َ ‫ﻋﻦْ َر ﱢﺑ ِﻪ‬
َ ‫َﻳﺮْوِي‬
‫ﻚ‬
َ ‫ﻦ َذِﻟ‬
َ ‫ﺴ ﱢﻴﺌَﺎتِ ُﺛﻢﱠ َﺑ ﱠﻴ‬
‫ت وَاﻟ ﱠ‬
ِ ‫ﺴﻨَﺎ‬
َ‫ﺤ‬
َ ْ‫ﺐ اﻟ‬
َ ‫َآ َﺘ‬
‫ﺴ َﻨ ٍﺔ َﻓَﻠﻢْ ﻳَﻌْﻤَﻠْﻬَﺎ آَﺘَﺒَﻬَﺎ اﻟﱠﻠ ُﻪ َﻟ ُﻪ‬
َ‫ﺤ‬
َ ‫َﻓ َﻤﻦْ َه ﱠﻢ ِﺑ‬
‫ﺴ َﻨ ًﺔ آَﺎ ِﻣَﻠ ًﺔ َﻓِﺈنْ ُه َﻮ َه ﱠﻢ ﺑِﻬَﺎ َﻓ َﻌ ِﻤَﻠﻬَﺎ‬
َ‫ﺣ‬
َ ‫ﻋﻨْ َﺪ ُﻩ‬
ِ
‫ﺳﺒْ ِﻊ‬
َ ‫ت ِإﻟَﻰ‬
ٍ ‫ﺴﻨَﺎ‬
َ‫ﺣ‬
َ ‫ﻋﺸْ َﺮ‬
َ ‫ﻋﻨْ َﺪ ُﻩ‬
ِ ‫آَﺘَﺒَﻬَﺎ اﻟﻠﱠ ُﻪ َﻟ ُﻪ‬
‫ف َآﺜِﻴ َﺮ ٍة َو َﻣﻦْ َه ﱠﻢ‬
ٍ ‫ﻒ ِإﻟَﻰ َأﺿْﻌَﺎ‬
ٍ ْ‫ﺿﻌ‬
ِ ‫ﻣِﺎ َﺋ ِﺔ‬
‫ﺴ َﻨ ًﺔ‬
َ‫ﺣ‬
َ ‫ﻋﻨْ َﺪ ُﻩ‬
ِ ‫ﺴ ﱢﻴ َﺌ ٍﺔ َﻓَﻠﻢْ َﻳﻌْ َﻤﻠْﻬَﺎ آَﺘَﺒَﻬَﺎ اﻟﻠﱠ ُﻪ َﻟ ُﻪ‬
َ ‫ِﺑ‬
‫آَﺎ ِﻣَﻠ ًﺔ َﻓِﺈنْ ُه َﻮ َه ﱠﻢ ﺑِﻬَﺎ َﻓ َﻌ ِﻤَﻠﻬَﺎ آَﺘَﺒَﻬَﺎ اﻟﻠﱠ ُﻪ َﻟ ُﻪ‬
.‫ﺣ َﺪ ًة‬
ِ ‫ﺳ ﱢﻴ َﺌ ًﺔ وَا‬
َ
(‫)ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ‬
2.2

(i) Konsep makruf dan mungkar
(ii) Niat dan kepentingannya dalam
pembentukan peribadi Muslim
(iii) Kepentingan dan kelebihan
melakukan perkara-perkara kebaikan
(‘amar makruf)
(iv) Kepentingan dan langkah-langkah
untuk menghindarkan daripada
melakukan perbuatan jahat atau
kemungkaran

(i) Hubungan iman dengan tindak-tanduk
manusia

Sabda Rasulullah SAW

‫ن‬
‫ َأ ﱠ‬:‫ﻋﻨْ ُﻪ‬
َ ‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ‫ﺿ‬
ِ ‫ﻋﻦْ َأﺑِﻰ ُه َﺮﻳْ َﺮ َة َر‬
َ
‫ﻻ‬
َ ‫ل‬
َ ‫ﺳﱠﻠ َﻢ ﻗَﺎ‬
َ ‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو‬
َ ‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ ِ‫ل اﻟﻠﱠﻪ‬
َ ْ‫ﺳﻮ‬
ُ ‫َر‬
‫ﻻ‬
َ ‫ﻦ َﻳﺰْﻧِﻲ َو ُه َﻮ ُﻣﺆْﻣِﻦٌ َو‬
َ ‫َﻳﺰْﻧِﻲ اﻟﺰﱠاﻧِﻲ ﺣِﻴ‬
ٌ‫ق َو ُه َﻮ ُﻣﺆْﻣِﻦ‬
ُ ‫ﻦ َﻳﺴْ ِﺮ‬
َ ‫ق ﺣِﻴ‬
ُ ‫ق اﻟﺴﱠﺎ ِر‬
ُ ‫َﻳﺴْ ِﺮ‬
‫ﻦ ﻳَﺸْﺮَ ُﺑﻬَﺎ َو ُه َﻮ‬
َ ‫ﺨﻤْ َﺮ ﺣِﻴ‬
َ ْ‫ب اﻟ‬
ُ ‫ﻻ َﻳﺸْ َﺮ‬
َ ‫َو‬
.ٌ‫ُﻣﺆْﻣِﻦ‬
(‫)رواﻩ اﻟﺒﺨﺎري‬

(ii) Contoh-contoh perbuatan maksiat lain
daripada hadis dan kedudukannya
dalam hukum Islam
(iii) Kesan-kesan kesalahan zina, mencuri,
meminum arak dan yang seumpama
dengannya terhadap peribadi,
keluarga, dan masyarakat
(iv) Langkah yang perlu diambil bagi
seorang Muslim apabila terlanjur
melakukan dosa atau maksiat

30

Tajuk
2.3

Huraian

Sabda Rasulullah SAW

(i) Konsep nifaq

‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ ﻋَﻨْ ُﻬﻤَﺎ‬
َ‫ﺿ‬
ِ ‫ﻦ ﻋَﻤْﺮٍو َر‬
ِ ْ‫ﻋﺒْ ِﺪ اﻟﻠﱠﻪِ ﺑ‬
َ ْ‫ﻋﻦ‬
َ
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ‬
َ ‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ ِ‫ل اﻟﻠﱠﻪ‬
ُ ‫ل َرﺳُﻮ‬
َ ‫ ﻗَﺎ‬:‫ل‬
َ ‫ﻗَﺎ‬
‫ن ُﻣﻨَﺎﻓِﻘًﺎ ﺧَﺎِﻟﺼًﺎ‬
َ ‫ﺳﱠﻠ َﻢ َأرْ َﺑ ٌﻊ َﻣﻦْ ُآﻦﱠ ﻓِﻴ ِﻪ آَﺎ‬
َ ‫َو‬
ٌ‫َو َﻣﻦْ آَﺎ َﻧﺖْ ﻓِﻴ ِﻪ ﺧَﱠﻠﺔٌ ِﻣﻨْ ُﻬﻦﱠ آَﺎ َﻧﺖْ ﻓِﻴ ِﻪ ﺧَﱠﻠﺔ‬
‫ب وَإِذَا‬
َ ‫ث َآ َﺬ‬
َ ‫ﺣ ﱠﺪ‬
َ ‫ﺣﺘﱠﻰ ﻳَﺪَﻋَﻬَﺎ ِإذَا‬
َ ٍ‫ِﻣﻦْ ﻧِﻔَﺎق‬
‫ﺻ َﻢ‬
َ ‫ﻒ وَإِذَا ﺧَﺎ‬
َ ‫ﻋ َﺪ َأﺧَْﻠ‬
َ ‫ﻏ َﺪ َر وَإِذَا َو‬
َ ‫ﻋَﺎ َه َﺪ‬
.‫ﺠ َﺮ‬
َ ‫َﻓ‬
(‫)رواﻩ ﻣﺴﻠﻢ‬

(ii) Implikasi nifaq kepada individu dan
masyarakat

31

(iii) Sikap orang Islam apabila berhadapan
dengan golongan munafik
(iv) Langkah-langkah untuk
menghindarkan ciri-ciri nifaq dalam
peribadi Muslim

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Kemasyarakatan‬‬
‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬
‫‪(i) Tanggungjawab masyarakat dalam‬‬
‫‪menguruskan jenazah‬‬
‫‪(ii) Pandangan Islam terhadap amalan‬‬
‫‪berhutang‬‬
‫‪(iii) Kewajipan menjelaskan hutang‬‬

‫ن‬
‫ﻋﻨْ ُﻪ‪َ :‬أ ﱠ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺿَ‬
‫ﻋﻦْ َأﺑِﻰ ُه َﺮﻳْ َﺮ َة َر ِ‬
‫َ‬
‫ن‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ آَﺎ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫َرﺳُﻮ َ‬
‫ل‬
‫ﻦ َﻓ َﻴﺴَْﺄ ُ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ اﻟﺪﱠﻳْ ُ‬
‫ﺖ َ‬
‫ﺟﻞِ اﻟ َﻤ ﱢﻴ ِ‬
‫ُﻳﺆْﺗَﻰ ﺑِﺎﻟﺮﱠ ُ‬
‫ث َأﻧﱠ ُﻪ‬
‫ﺣ ﱢﺪ َ‬
‫ك ِﻟ َﺪﻳْ ِﻨ ِﻪ ِﻣﻦْ َﻗﻀَﺎ ٍء َﻓِﺈنْ ُ‬
‫َهﻞْ َﺗ َﺮ َ‬
‫ﺻﻠﱡﻮا‬
‫ل َ‬
‫ﻻ ﻗَﺎ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َوِإ ﱠ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ َ‬
‫ك َوﻓَﺎ ًء َ‬
‫َﺗ َﺮ َ‬
‫ح‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ اﻟْ ُﻔ ُﺘﻮ َ‬
‫ﺢ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺣ ِﺒ ُﻜﻢْ ﻓَﻠَﻤﱠﺎ َﻓ َﺘ َ‬
‫ﻋﻠَﻰ ﺻَﺎ ِ‬
‫َ‬
‫ﺴ ِﻬﻢْ َﻓ َﻤﻦْ‬
‫ﻦ ِﻣﻦْ َأﻧْ ُﻔ ِ‬
‫ل أَﻧَﺎ َأوْﻟَﻰ ﺑِﺎﻟْ ُﻤﺆْ ِﻣﻨِﻴ َ‬
‫ﻗَﺎ َ‬
‫ﻲ‬
‫ﻋَﻠ ﱠ‬
‫ك َد ْﻳﻨًﺎ َ‬
‫ﻦ َﻓ َﺘ َﺮ َ‬
‫ﻲ ِﻣﻦْ اﻟْ ُﻤﺴِْﻠﻤِﻴ َ‬
‫ُﺗ ُﻮﻓﱢ َ‬
‫ك ﻣَﺎﻟًﺎ َﻓ ُﻬ َﻮ ِﻟ َﻮ َر َﺛ ِﺘ ِﻪ‪.‬‬
‫َﻗﻀَﺎ ُؤ ُﻩ َو َﻣﻦْ َﺗ َﺮ َ‬
‫)رواﻩ اﻟﺘﺮﻣﺬى‪ :‬ﺣﺪﻳﺚ ﺣﺴﻦ ﺻﺤﻴﺢ(‬

‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬
‫‪(i) Konsep zuhud dan hubungannya‬‬
‫‪dengan masyarakat Islam‬‬
‫‪(ii) Kepentingan perkahwinan sebagai‬‬
‫‪satu sunah Nabi SAW‬‬
‫‪(iii) Kewajipan menunaikan hak antara‬‬
‫‪rohani dan jasmani‬‬
‫‪(iv) Kesan-kesan negatif apabila‬‬
‫‪meninggalkan sunah Nabi SAW‬‬

‫‪3.1‬‬

‫ل‪:‬‬
‫ﻋﻨْ ُﻪ َﻳﻘُﻮ ُ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺿَ‬
‫ﻚ َر ِ‬
‫ﻦ ﻣَﺎِﻟ ٍ‬
‫ﺲ ﺑْ ِ‬
‫ﻋﻦْ َأ َﻧ ِ‬
‫َ‬
‫ﻲ‬
‫ج اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱢ‬
‫ت َأزْوَا ِ‬
‫ﻂ ِإﻟَﻰ ُﺑﻴُﻮ ِ‬
‫ﻼ َﺛ ُﺔ َرهْ ٍ‬
‫ﺟَﺎ َء َﺛ َ‬
‫ﻋﺒَﺎ َد ِة‬
‫ﻋﻦْ ِ‬
‫ن َ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﻳﺴَْﺄﻟُﻮ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ ﻓَﻠَﻤﱠﺎ ُأﺧْ ِﺒﺮُوا‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﻲ َ‬
‫اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱢ‬
‫ﻲ‬
‫ﻦ اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱠ‬
‫ﻦ ِﻣ َ‬
‫ﻦ َﻧﺤْ ُ‬
‫َآَﺄ ﱠﻧ ُﻬﻢْ َﺗ َﻘﺎﻟﱡﻮهَﺎ َﻓ َﻘﺎﻟُﻮا َوَأﻳْ َ‬
‫ﻏ َﻔ َﺮ اﻟﻠﱠ ُﻪ َﻟ ُﻪ ﻣَﺎ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﻗﺪْ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َ‬
‫ﺣ ُﺪ ُهﻢْ أَﻣﱠﺎ أَﻧَﺎ‬
‫ل َأ َ‬
‫ﺧ َﺮ ﻗَﺎ َ‬
‫َﺗ َﻘ ﱠﺪ َم ِﻣﻦْ َذﻧْ ِﺒ ِﻪ وَﻣَﺎ َﺗَﺄ ﱠ‬
‫ﺧ ُﺮ َأﻧَﺎ‬
‫ل ﺁَ‬
‫ﺻﻠﱢﻲ اﻟﱠﻠﻴْﻞَ َأ َﺑﺪًا َوﻗَﺎ َ‬
‫َﻓﺈﻧﱢﻲ ُأ َ‬
‫ﺧ ُﺮ أَﻧَﺎ‬
‫ل ﺁَ‬
‫ﻄ ُﺮ َوﻗَﺎ َ‬
‫ﻻ ُأﻓْ ِ‬
‫َأﺻُﻮ ُم اﻟ ﱠﺪهْ َﺮ َو َ‬
‫ج َأ َﺑﺪًا َﻓﺠَﺎ َء‬
‫ﻼ َأ َﺗ َﺰ ﱠو ُ‬
‫ل اﻟ ﱢﻨﺴَﺎ َء َﻓ َ‬
‫َأﻋْ َﺘ ِﺰ ُ‬
‫ل‪:‬‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ ﻗَﺎ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫َرﺳُﻮ ُ‬
‫ﷲ إﻧﱢﻲ‬
‫ﻦ ُﻗﻠْ ُﺘﻢْ َآﺬَا َو َآﺬَا أَﻣَﺎ وَا ِ‬
‫َأﻧْ ُﺘﻢْ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫ﻷﺧْﺸَﺎ ُآﻢْ ِﻟﱠﻠ ِﻪ وَأَﺗْﻘَﺎ ُآﻢْ َﻟ ُﻪ َﻟ ِﻜﻨﱢﻲ َأﺻُﻮ ُم‬
‫َ‬
‫ج اﻟ ﱢﻨﺴَﺎ َء َﻓ َﻤﻦْ‬
‫ﺻﻠﱢﻲ وَأَﻧَﺎ ُم َوَأ َﺗ َﺰ ﱠو ُ‬
‫ﻄ ُﺮ َوُأ َ‬
‫َوُأﻓْ ِ‬
‫ﺲ ِﻣﻨﱢﻲ‪.‬‬
‫ﺳ ﱠﻨﺘِﻲ َﻓَﻠﻴْ َ‬
‫ﻋﻦْ ُ‬
‫ﺐ َ‬
‫ﻏ َ‬
‫َر ِ‬
‫)رواﻩ اﻟﺒﺨﺎري(‬

‫‪32‬‬

‫‪3.2‬‬

‫‪3.‬‬

Tajuk
3.3

Huraian

Sabda Rasulullah SAW

‫ل‬
َ ‫ ﻗَﺎ‬:‫ل‬
َ ‫ﻋﻨْ ُﻪ ﻗَﺎ‬
َ ‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ‫ﺿ‬
ِ ‫ﻋﻦْ َأﺑَﻲ ُه َﺮﻳْ َﺮ َة َر‬
َ
‫ﺴﻠﱢ ُﻢ‬
َ ‫ﺳﱠﻠ َﻢ ُﻳ‬
َ ‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو‬
َ ‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ ِ‫ل اﻟﻠﱠﻪ‬
ُ ‫َرﺳُﻮ‬
‫ﻋﻠَﻰ‬
َ ‫ﻋﻠَﻰ ا ْﻟﻤَﺎﺷِﻲ وَاﻟْﻤَﺎﺷِﻲ‬
َ ‫ﺐ‬
ُ ‫اﻟﺮﱠا ِآ‬
.ِ‫ﻋﻠَﻰ اﻟْﻜَﺜِﻴﺮ‬
َ ‫ﻞ‬
ُ ‫ﻋ ِﺪ وَاﻟْ َﻘﻠِﻴ‬
ِ ‫اﻟْﻘَﺎ‬
(‫)رواﻩ اﻟﺒﺨﺎري‬

33

(i) Adab-adab dan kepentingan akhlak
dalam masyarakat
(ii) Konsep memberi salam dan
kepentingannya dalam masyarakat

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Keluarga‬‬
‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬
‫‪(i) Kebijaksanaan suami dalam‬‬
‫‪menguruskan rumah tangga‬‬
‫‪(ii) Hak-hak dan tanggungjawab suami‬‬
‫‪dan isteri dalam rumah tangga‬‬
‫‪(iii) Implikasi daripada kepincangan‬‬
‫‪rumah tangga terhadap suami, isteri,‬‬
‫‪dan masyarakat‬‬

‫ل‬
‫ل‪ :‬ﻗَﺎ َ‬
‫ﻋﻨْ ُﻪ ﻗَﺎ َ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺿَ‬
‫ﻋﻦْ َأﺑِﻲ ُه َﺮﻳْ َﺮ َة َر ِ‬
‫َ‬
‫ن‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ ِإ ﱠ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫َرﺳُﻮ ُ‬
‫ﺖ ُﺗﻘِﻴ ُﻤﻬَﺎ آَﺴَﺮْﺗَﻬَﺎ‬
‫ﻀَﻠ ِﻊ ِإذَا َذ َهﺒْ َ‬
‫اﻟْ َﻤﺮَْأ َة آَﺎﻟ ﱢ‬
‫ج‪.‬‬
‫ﻋ َﻮ ٌ‬
‫ﺖ ﺑِﻬَﺎ َوﻓِﻴﻬَﺎ ِ‬
‫َوِإنْ َﺗ َﺮآْ َﺘﻬَﺎ اﺳْ َﺘﻤْ َﺘﻌْ َ‬
‫)رواﻩ ﻣﺴﻠﻢ(‬

‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬
‫‪(i) Konsep susuan dalam Islam‬‬
‫‪(ii) Implikasi hukum daripada persusuan‬‬

‫‪(ii) Kaedah pendidikan anak-anak‬‬
‫‪(iii) Didikan supaya melakukan solat‬‬
‫‪secara berjemaah‬‬
‫‪(iv) Implikasi apabila suami mengabaikan‬‬
‫‪tanggungjawab keluarga‬‬

‫‪4.2‬‬

‫ن‬
‫ﻋﻨْ ُﻬ َﻤﺎ‪َ :‬أ ﱠ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺿَ‬
‫س َر ِ‬
‫ﻋﺒﱠﺎ ٍ‬
‫ﻦ َ‬
‫ﻦ اﺑْ ِ‬
‫ﻋِ‬
‫َ‬
‫ﻋﻠَﻰ اﺑْ َﻨ ِﺔ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ ُأرِﻳ َﺪ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﻲ َ‬
‫اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱠ‬
‫ﻞ ِﻟﻰْ أَ ﱠﻧﻬَﺎ اﺑْ َﻨ ُﺔ َأﺧِﻲ‬
‫ﺤﱡ‬
‫ﻻ َﺗ ِ‬
‫ل إِ ﱠﻧﻬَﺎ َ‬
‫ﺣﻤْ َﺰ َة َﻓﻘَﺎ َ‬
‫َ‬
‫ﻋ ِﺔ ﻣَﺎ‬
‫ﻦ اﻟ ﱠﺮﺿَﺎ َ‬
‫ﻋ ِﺔ َو َﻳﺤْ ُﺮ ُم ِﻣ َ‬
‫ﻦ اﻟ ﱠﺮﺿَﺎ َ‬
‫ِﻣ َ‬
‫ﺣ ِﻢ‪.‬‬
‫ﻦ اﻟ ﱠﺮ ِ‬
‫َﻳﺤْ ُﺮ ُم ِﻣ َ‬
‫)ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ(‬
‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬

‫‪(i) Tanggungjawab suami terhadap‬‬
‫‪keluarga‬‬

‫‪4.1‬‬

‫ﻋﻨْ ُﻪ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺿَ‬
‫ث َر ِ‬
‫ﺤ َﻮﻳْ ِﺮ ِ‬
‫ﻦ اﻟْ ُ‬
‫ﻚ ﺑْ ِ‬
‫ﻋﻦْ ﻣَﺎِﻟ ِ‬
‫َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫ل‪ :‬أَﺗَﻴْﻨَﺎ َرﺳُﻮ َ‬
‫ﻗَﺎ َ‬
‫ﻋﻨْ َﺪ ُﻩ‬
‫ن َﻓَﺄ َﻗﻤْﻨَﺎ ِ‬
‫ﺷ َﺒ َﺒ ٌﺔ ُﻣ َﺘﻘَﺎ ِرﺑُﻮ َ‬
‫ﻦ َ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َو َﻧﺤْ ُ‬
‫َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫ن َرﺳُﻮ ُ‬
‫ﻦ َﻟﻴَْﻠ ًﺔ َوآَﺎ َ‬
‫ﻋﺸْﺮِﻳ َ‬
‫ِ‬
‫ﻦ َأﻧَﺎ َﻗﺪْ اﺷْﺘَﻘْﻨَﺎ‬
‫ﻈﱠ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َرﺣِﻴﻤًﺎ َرﻗِﻴﻘًﺎ َﻓ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫َ‬
‫ﻋﻦْ َﻣﻦْ َﺗ َﺮآْﻨَﺎ ِﻣﻦْ أَهْﻠِﻨَﺎ‬
‫أَهْﻠَﻨَﺎ ﻓَﺴَﺄَﻟَﻨَﺎ َ‬
‫ﺟﻌُﻮا ِإﻟَﻰ َأهْﻠِﻴ ُﻜﻢْ َﻓَﺄﻗِﻴﻤُﻮا‬
‫ل ارْ ِ‬
‫َﻓَﺄﺧْ َﺒﺮْﻧَﺎ ُﻩ َﻓﻘَﺎ َ‬
‫ﻀ َﺮتْ‬
‫ﺣ َ‬
‫ﻋﱢﻠﻤُﻮ ُهﻢْ َو ُﻣﺮُو ُهﻢْ ﻓَﺈِذَا َ‬
‫ﻓِﻴ ِﻬﻢْ َو َ‬
‫ﺣ ُﺪ ُآﻢْ ُﺛﻢﱠ ِﻟ َﻴ ُﺆﻣﱠ ُﻜ ْﻢ‬
‫ﻼ ُة َﻓﻠْ ُﻴ َﺆ ﱢذنْ َﻟ ُﻜﻢْ َأ َ‬
‫اﻟﺼﱠ َ‬
‫َأآْ َﺒ ُﺮ ُآﻢْ‪.‬‬
‫)رواﻩ ﻣﺴﻠﻢ(‬

‫‪34‬‬

‫‪4.3‬‬

‫‪4.‬‬

Tajuk
5.

Huraian

Ekonomi
5.1

Sabda Rasulullah SAW

ْ‫ﻋﻦ‬
َ ‫ﻋﻨْ ُﻪ‬
َ ‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ‫ﺿ‬
ِ ‫ﺣﺰَا ٍم َر‬
ِ ‫ﻦ‬
ِ ْ‫ﺣﻜِﻴ ِﻢ ﺑ‬
َ ْ‫ﻋﻦ‬
َ
ِ‫ل اﻟْﺒَ ﱢﻴﻌَﺎن‬
َ ‫ﺳﱠﻠ َﻢ ﻗَﺎ‬
َ ‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو‬
َ ‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ ‫ﻲ‬
‫اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱢ‬
‫ﺣﺘﱠﻰ َﻳ َﺘ َﻔ ﱠﺮﻗَﺎ‬
َ ‫ل‬
َ ‫ﺨﻴَﺎ ِر ﻣَﺎ َﻟﻢْ َﻳ َﺘ َﻔ ﱠﺮﻗَﺎ َأوْ ﻗَﺎ‬
ِ ‫ﺑِﺎ ْﻟ‬
‫ك ﻟَ ُﻬﻤَﺎ ﻓِﻲ َﺑ ْﻴ ِﻌ ِﻬﻤَﺎ‬
َ ‫َﻓِﺈنْ ﺻَﺪَﻗَﺎ وَﺑَ ﱠﻴﻨَﺎ ﺑُﻮ ِر‬
.‫ﺤ َﻘﺖْ َﺑ َﺮ َآ ُﺔ ﺑَﻴْﻌِﻬِﻤَﺎ‬
ِ ‫َوِإنْ آَﺘَﻤَﺎ َو َآ َﺬﺑَﺎ ُﻣ‬
(‫)رواﻩ اﻟﺒﺨﺎري‬
5.2

(i) Konsep khiyar
(ii) Akad dan kepentingan khiyar dalam
jual beli
(iii) Kesan-kesan penipuan dalam urusan
jual beli

Sabda Rasulullah SAW

‫ل َﻧﻬَﻰ‬
َ ‫ﻋﻨْ ُﻪ ﻗَﺎ‬
َ ‫ﻲ اﻟﱠﻠ ُﻪ‬
َ‫ﺿ‬
ِ ‫ﻋﻦْ َأﺑِﻲ ُه َﺮﻳْ َﺮ َة َر‬
َ
‫ﻋﻦْ َﺑﻴْ ِﻊ‬
َ ‫ﺳﱠﻠ َﻢ‬
َ ‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو‬
َ ‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ ِ‫ل اﻟﻠﱠﻪ‬
ُ ‫َرﺳُﻮ‬
.‫ﻋﻦْ َﺑﻴْ ِﻊ اﻟ َﻐ َﺮ ِر‬
َ ‫ﺤﺼَﺎ ِة َو‬
َ ‫اﻟ‬
(‫)رواﻩ ﻣﺴﻠﻢ‬

(i) Larangan daripada melakukan
penipuan dalam urusan jual beli
(ii) Bentuk-bentuk urus niaga yang
mempunyai penipuan
(iii) Implikasi daripada penipuan terhadap
masyarakat

35

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Jenayah‬‬
‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬

‫‪(i) Bentuk hukuman zina muhsan (sudah‬‬
‫‪berkahwin) dan ghayr muhsan (belum‬‬
‫)‪berkahwin‬‬
‫‪(ii) Bagaimana kesalahan zina boleh‬‬
‫‪disabitkan‬‬
‫‪(iii) Hikmat pelaksanaan hukuman zina‬‬
‫‪terhadap individu, masyarakat, dan‬‬
‫‪negara‬‬

‫ﻲ‬
‫ﺠ َﻬ ِﻨ ﱢ‬
‫ﻦ ﺧَﺎِﻟ ٍﺪ اﻟْ ُ‬
‫ﻋﻦْ َأﺑِﻲ ُه َﺮﻳْ َﺮ َة َو َزﻳْ ِﺪ ﺑْ ِ‬
‫َ‬
‫ﺟﻼ ِﻣﻦْ‬
‫ن َر ُ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ ﻋَﻨْ ُﻬﻤَﺎ‪ِ :‬إ ﱠ‬
‫ﺿَ‬
‫َر ِ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫ب َأﺗَﻰ َرﺳُﻮ َ‬
‫ﻷﻋْﺮَا ِ‬
‫اَ‬
‫ﻻ‬
‫ك اﻟﱠﻠ َﻪ إ ﱠ‬
‫ﺸ ُﺪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َأﻧْ ُ‬
‫ل ﻳَﺎ َرﺳُﻮ َ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﻓﻘَﺎ َ‬
‫َو َ‬
‫ﺨﺼْ ُﻢ‬
‫ل اﻟْ َ‬
‫ب اﻟﱠﻠ ِﻪ َﻓﻘَﺎ َ‬
‫ﺖ ﻟِﻲ ِﺑ ِﻜﺘَﺎ ِ‬
‫ﻀﻴْ َ‬
‫َﻗ َ‬
‫ﺾ ﺑَﻴْﻨَﻨَﺎ‬
‫ﺧ ُﺮ َو ُه َﻮ َأﻓْ َﻘ ُﻪ ِﻣﻨْ ُﻪ َﻧ َﻌﻢْ ﻓَﺎﻗْ ِ‬
‫ﻼَ‬
‫اﻟْ َ‬
‫ل اﻟﱠﻠ ِﻪ‬
‫ل َرﺳُﻮ ُ‬
‫ب اﻟﻠﱠﻪِ َوأْ َذنْ ﻟِﻲ َﻓﻘَﺎ َ‬
‫ِﺑ ِﻜﺘَﺎ ِ‬
‫ن اﺑْﻨِﻲ‬
‫ل ِإ ﱠ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ ُﻗﻞْ ﻗَﺎ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َ‬
‫ﻋﻠَﻰ َهﺬَا ﻓَﺰَﻧَﻰ ﺑِﺎﻣْ َﺮَأ ِﺗ ِﻪ َوِإﻧﱢﻲ‬
‫ﻋﺴِﻴﻔًﺎ َ‬
‫ن َ‬
‫آَﺎ َ‬
‫ﺖ ِﻣﻨْ ُﻪ‬
‫ﻋﻠَﻰ اﺑْﻨِﻲ اﻟ ﱠﺮﺟْ َﻢ ﻓَﺎﻓْ َﺘ َﺪﻳْ ُ‬
‫ن َ‬
‫ت َأ ﱠ‬
‫ُأﺧْ ِﺒﺮْ ُ‬
‫ﻞ اﻟْ ِﻌﻠْ ِﻢ‬
‫ﺖ َأهْ َ‬
‫ﺴَﺄﻟْ ُ‬
‫ِﺑﻤِﺎ َﺋ ِﺔ ﺷَﺎ ٍة َو َوﻟِﻴ َﺪ ٍة َﻓ َ‬
‫ﺟﻠْ ُﺪ ﻣِﺎ َﺋ ٍﺔ‬
‫ﻋﻠَﻰ اﺑْﻨِﻲ َ‬
‫َﻓَﺄﺧْ َﺒﺮُوﻧِﻲ أَ ﱠﻧﻤَﺎ َ‬
‫ﻋﻠَﻰ اﻣْ َﺮَأ ِة َهﺬَا اﻟ ﱠﺮﺟْ َﻢ‬
‫ن َ‬
‫ﺐ ﻋَﺎ ٍم َوَأ ﱠ‬
‫َو َﺗ ْﻐﺮِﻳ ُ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫ل َرﺳُﻮ ُ‬
‫َﻓﻘَﺎ َ‬
‫ب‬
‫ﻦ ﺑَﻴْﻨَ ُﻜﻤَﺎ ِﺑ ِﻜﺘَﺎ ِ‬
‫ﻀ َﻴ ﱠ‬
‫ﻸﻗْ ِ‬
‫وَاﱠﻟﺬِي ﻧَﻔْﺴِﻲ ِﺑ َﻴ ِﺪ ِﻩ َﻟ َ‬
‫ﺟﻠْ ُﺪ‬
‫ﻚ َ‬
‫اﻟﻠﱠﻪِ اﻟْﻮَﻟِﻴﺪَ ُة وَاﻟْ َﻐ َﻨ ُﻢ َر ﱞد وَﻋَﻠَﻰ اﺑْ ِﻨ َ‬
‫ﺲ ِإﻟَﻰ‬
‫ﺐ ﻋَﺎ ٍم َواﻏْ ُﺪ ﻳَﺎ ُأ َﻧﻴْ ُ‬
‫ﻣِﺎ َﺋ ٍﺔ َو َﺗ ْﻐﺮِﻳ ُ‬
‫ل َﻓ َﻐﺪَا‬
‫ﺟﻤْﻬَﺎ ﻗَﺎ َ‬
‫اﻣْ َﺮَأ ِة َهﺬَا َﻓِﺈنْ اﻋْ َﺘ َﺮ َﻓﺖْ ﻓَﺎرْ ُ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ‬
‫ﻋَﻠَﻴْﻬَﺎ ﻓَﺎﻋْ َﺘ َﺮ َﻓﺖْ َﻓَﺄ َﻣ َﺮ ﺑِﻬَﺎ َرﺳُﻮ ُ‬
‫ﺟ َﻤﺖْ‪.‬‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﻓ ُﺮ ِ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َ‬
‫)ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ(‬

‫‪36‬‬

‫‪6.1‬‬

‫‪6.‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬

‫‪(i) Pengertian mencuri dan hukumannya‬‬
‫‪dalam Islam‬‬
‫‪(ii) Syarat-syarat bagi sabit hukuman curi‬‬
‫‪(iii) Kedudukan dan kesan apabila tiada‬‬
‫‪pelaksanaan hukuman had terhadap‬‬
‫‪individu dan masyarakat‬‬

‫ن ُﻗ َﺮﻳْﺸًﺎ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ ﻋَﻨْﻬَﺎ‪َ :‬أ ﱠ‬
‫ﺿَ‬
‫ﺸ َﺔ َر ِ‬
‫ﻋﻦْ ﻋَﺎ ِﺋ َ‬
‫َ‬
‫ن اﻟْ َﻤﺮَْأ ِة اﻟْ َﻤﺨْﺰُو ِﻣ ﱠﻴ ِﺔ اﱠﻟﺘِﻲ‬
‫ﺷﺄْ ُ‬
‫َأ َه ﱠﻤ ُﻬﻢْ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ‬
‫ﺳ َﺮ َﻗﺖْ ﻓَﻘَﺎﻟُﻮا َو َﻣﻦْ ُﻳ َﻜﻠﱢ ُﻢ ﻓِﻴﻬَﺎ َرﺳُﻮ َ‬
‫َ‬
‫ئ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﻓﻘَﺎﻟُﻮا َو َﻣﻦْ َﻳﺠْ َﺘ ِﺮ ُ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ‬
‫ﺐ َرﺳُﻮ ِ‬
‫ﺣ ﱡ‬
‫ﻦ َزﻳْ ٍﺪ ِ‬
‫ﻻ ُأﺳَﺎ َﻣ ُﺔ ﺑْ ُ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ ِإ ﱠ‬
‫َ‬
‫ل‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﻓ َﻜﱠﻠ َﻤ ُﻪ ُأﺳَﺎ َﻣ ُﺔ َﻓﻘَﺎ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َأ َﺗﺸْ َﻔ ُﻊ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫َرﺳُﻮ ُ‬
‫ﺐ‬
‫ﻄ َ‬
‫ﺣﺪُو ِد اﻟﻠﱠﻪِ ُﺛﻢﱠ ﻗَﺎ َم ﻓَﺎﺧْ َﺘ َ‬
‫ﺣ ﱟﺪ ِﻣﻦْ ُ‬
‫ﻓِﻲ َ‬
‫ﻦ َﻗﺒَْﻠ ُﻜﻢْ‬
‫ﻚ اﱠﻟﺬِﻳ َ‬
‫س إِ ﱠﻧﻤَﺎ َأهَْﻠ َ‬
‫َﻓﻘَﺎل أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﻟﻨﱠﺎ ُ‬
‫ﻒ َﺗ َﺮآُﻮ ُﻩ‬
‫ﺸﺮِﻳ ُ‬
‫ق ﻓِﻴ ِﻬ ُﻢ اﻟ ﱠ‬
‫ﺳ َﺮ َ‬
‫َأ ﱠﻧ ُﻬﻢْ آَﺎﻧُﻮا ِإذَا َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ‬
‫ﻒ َأﻗَﺎﻣُﻮا َ‬
‫ﻀﻌِﻴ ُ‬
‫ق ﻓِﻴ ِﻬ ُﻢ اﻟ ﱠ‬
‫ﺳ َﺮ َ‬
‫وَإِذَا َ‬
‫ﺤ ﱠﻤ ٍﺪ‬
‫ﺖ ُﻣ َ‬
‫ﻃ َﻤ َﺔ ِﺑﻨْ َ‬
‫ن ﻓَﺎ ِ‬
‫ﺤ ﱠﺪ وَاﻳْ ُﻢ اﻟﱠﻠ ِﻪ َﻟﻮْ َأ ﱠ‬
‫اﻟْ َ‬
‫ﺖ َﻳ َﺪهَﺎ‪.‬‬
‫ﻄﻌْ ُ‬
‫ﺳ َﺮ َﻗﺖْ َﻟ َﻘ َ‬
‫َ‬
‫)ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ(‬

‫‪(i) Pendapat ulama tentang arak‬‬

‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬

‫‪(ii) Hukuman terhadap kesalahan‬‬
‫‪meminum arak‬‬
‫‪- kadar hukuman‬‬
‫‪- sabit hukuman‬‬
‫‪- cara hukuman‬‬

‫ن‬
‫ﻋﻨْ ُﻪ‪َ :‬أ ﱠ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺿَ‬
‫ﻚ َر ِ‬
‫ﻦ ﻣَﺎِﻟ ٍ‬
‫ﺲ ﺑْ ِ‬
‫ﻋﻦْ َأ َﻧ ِ‬
‫َ‬
‫ﻞ َﻗﺪْ‬
‫ﺟٍ‬
‫ﻲ ِﺑ َﺮ ُ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ ُأ ِﺗ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﻲ َ‬
‫اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱠ‬
‫ﻦ َﻧﺤْ َﻮ‬
‫ﺠ ِﺮﻳْ َﺪ َﺗﻴْ ِ‬
‫ﺠَﻠ َﺪ ُﻩ ِﺑ َ‬
‫ﺨﻤْ َﺮ َﻓ َ‬
‫ب اﻟْ َ‬
‫ﺷ ِﺮ َ‬
‫َ‬
‫ﻦ‪.‬‬
‫ﻷرْ َﺑ ِﻌﻴْ َ‬
‫اَ‬
‫)رواﻩ اﻟﺒﺨﺎري(‬

‫‪(iii) Hikmat pengharaman arak‬‬

‫‪6.2‬‬

‫‪37‬‬

‫‪6.3‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Siasah‬‬
‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬

‫‪(i) Konsep kepimpinan dalam hadis‬‬
‫‪(ii) Setiap individu perlu memikul‬‬
‫‪tanggungjawab dalam bidang masing‬‬‫‪masing‬‬
‫‪(iii) Kesan daripada pelaksanaan‬‬
‫‪tanggungjawab dan kesan daripada‬‬
‫‪tidak melaksanakan tanggungjawab‬‬
‫‪kepada kesejahteraan masyarakat‬‬

‫ل‬
‫ل‪ :‬ﻗَﺎ َ‬
‫ﻋﻨْ ُﻪ ﻗَﺎ َ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺿَ‬
‫ﻋ َﻤ َﺮ َر ِ‬
‫ﻋﻦْ ُ‬
‫َ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ ُآﻠﱡ ُﻜ ْﻢ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫َرﺳُﻮ ُ‬
‫ﻷ ِﻣﻴْ ُﺮ‬
‫ﻋ ﱠﻴ ِﺘ ِﻪ ﻓَﺎ َ‬
‫ﻋﻦْ َر ِ‬
‫ع َو ُآﻠﱡ ُﻜ ْﻢ َﻣﺴْ ُﺌﻮْلٌ َ‬
‫رَا ٍ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻬﻢْ َو ُه َﻮ َﻣﺴْ ُﺌﻮْلٌ‬
‫ع َ‬
‫س رَا ٍ‬
‫ﻋﻠَﻰ اﻟﻨﱠﺎ ِ‬
‫اﱠﻟ ِﺬي َ‬
‫ﻞ َﺑﻴْ ِﺘ ِﻪ َو ُه َﻮ‬
‫ﻋﻠَﻰ َأهْ ِ‬
‫ع َ‬
‫ﻞ رَا ٍ‬
‫ﺟُ‬
‫ﻋﻨْ ُﻬﻢْ وَاﻟﺮﱠ ُ‬
‫َ‬
‫ﺖ‬
‫ﻋﻠَﻰ َﺑﻴْ ِ‬
‫ﻋ َﻴ ٌﺔ َ‬
‫ﻋﻨْ ُﻬﻢْ وَاﻟْ َﻤﺮَْأ ُة رَا ِ‬
‫َﻣﺴْ ُﺌﻮْلٌ َ‬
‫ﻋﻨْ ُﻬﻢْ وَاﻟْ َﻌﺒْ ُﺪ‬
‫ﻲ َﻣﺴْ ُﺌﻮْلٌ َ‬
‫ﺑَﻌْﻠِﻬَﺎ َو َوَﻟ ِﺪ ِﻩ َو ِه َ‬
‫ﻻ‬
‫ﻋﻨْ ُﻪ َأ َ‬
‫ﺳ ﱢﻴ ِﺪ ِﻩ َو ُه َﻮ َﻣﺴْ ُﺌﻮْلٌ َ‬
‫ل َ‬
‫ﻋﻠَﻰ ﻣَﺎ ِ‬
‫ع َ‬
‫رَا ٍ‬
‫ﻋ ﱠﻴ ِﺘ ِﻪ‪.‬‬
‫ﻋﻦْ َر ِ‬
‫ع َو ُآﻠﱡ ُﻜ ْﻢ ﻣَﺴْ ُﺆلٌ َ‬
‫َﻓ ُﻜﻠﱡ ُﻜ ْﻢ رَا ٍ‬
‫)ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ(‬
‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬

‫‪(i) Konsep keadilan dalam pemerintahan‬‬
‫‪(ii) Kewajipan pemerintahan terhadap‬‬
‫‪rakyat‬‬
‫‪(iii) Bila seorang pemerintah dianggap‬‬
‫‪penipu‬‬
‫‪(iv) Implikasi ketidakadilan dalam‬‬
‫‪pemerintahan‬‬

‫‪7.1‬‬

‫ﻦ ِزﻳَﺎ ٍد‬
‫ﻋ َﺒﻴْ ُﺪ اﻟﻠﱠﻪِ ﺑْ ُ‬
‫ل ﻋَﺎ َد ُ‬
‫ﻦ ﻗَﺎ َ‬
‫ﺴِ‬
‫ﺤَ‬
‫ﻦ اﻟْ َ‬
‫ﻋِ‬
‫َ‬
‫ﺿ ِﻪ اﱠﻟﺬِي‬
‫ﻲ ﻓِﻲ َﻣ َﺮ ِ‬
‫ﻦ َﻳﺴَﺎ ٍر اﻟْﻤُﺰ ِﻧ ﱠ‬
‫ﻞ ﺑْ َ‬
‫َﻣﻌْ ِﻘ َ‬
‫ﻚ ﺣَﺪِﻳْﺜًﺎ‬
‫ﺤ ﱢﺪ ُﺛ َ‬
‫ﻞ ِإﻧﱢﻲ ُﻣ َ‬
‫ل َﻣﻌْ ِﻘ ٌ‬
‫ت ِﻓﻴْ ِﻪ َﻓ َﻘﺎ َ‬
‫ﻣَﺎ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠ ِﻪ َ‬
‫ﺳ ِﻤﻌْ ُﺘ ُﻪ ِﻣﻦْ َرﺳُﻮ ِ‬
‫َ‬
‫ﻚ ِإﻧﱢﻲ‬
‫ﺣﺪﱠﺛﺘ َ‬
‫ﺣﻴَﺎ ًة ﻣَﺎ َ‬
‫ن ﻟِﻲ َ‬
‫ﺖ َأ ﱠ‬
‫ﻋِﻠﻤْ ُ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﻟﻮْ َ‬
‫َو َ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫ﺖ َرﺳُﻮ َ‬
‫ﺳ ِﻤﻌْ ُ‬
‫َ‬
‫ﻋ ﱠﻴ ًﺔ‬
‫ﻋﺒْ ٍﺪ ﻳَﺴْﺘَﺮْﻋِﻴ ِﻪ اﻟﻠﱠ ُﻪ َر ِ‬
‫ل ﻣَﺎ ِﻣﻦْ َ‬
‫َﻳﻘُﻮ ُ‬
‫ﻻ‬
‫ﻋ ﱠﻴ ِﺘ ِﻪ ِإ ﱠ‬
‫ش ِﻟ َﺮ ِ‬
‫ت َو ُه َﻮ ﻏَﺎ ﱞ‬
‫ت َﻳﻮْ َم َﻳﻤُﻮ ُ‬
‫َﻳﻤُﻮ ُ‬
‫ﺠ ﱠﻨ َﺔ‪.‬‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ اﻟْ َ‬
‫ﺣ ﱠﺮ َم اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َ‬
‫)رواﻩ ﻣﺴﻠﻢ(‬

‫‪38‬‬

‫‪7.2‬‬

‫‪7.‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬

‫‪(i) Dasar Islam dalam pelantikan sesuatu‬‬
‫‪jawatan‬‬
‫‪(ii) Islam melarang daripada memungkiri‬‬
‫‪dasar ini‬‬
‫‪(iii) Implikasi daripada melanggar perkara‬‬
‫‪tersebut‬‬

‫ل َأ ُﺑ ﻮ َﺑﻜْ ٍﺮ‬
‫ن َﻗ ﺎ َ‬
‫ﺳ ﻔْﻴَﺎ َ‬
‫ﻦ أَﺑِ ﻲ ُ‬
‫ﻋ ﻦْ َﻳﺰِﻳ َﺪ ﺑْ ُ‬
‫َ‬
‫ﻦ َﺑ َﻌ َﺜ ِﻨ ﻲ ِإَﻟ ﻰ اﻟ ﺸﱠﺎ ِم َﻳ ﺎ‬
‫ﺣﻴ َ‬
‫ﻋﻨْ ُﻪ ِ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺿَ‬
‫َر ِ‬
‫ﺖ َأنْ ُﺗ ﺆْ ِﺛ َﺮ ُهﻢْ‬
‫ﺴﻴْ َ‬
‫ﻋَ‬
‫ﻚ َﻗﺮَا َﺑ ًﺔ َﻓ َﻬﻞْ َ‬
‫ن َﻟ َ‬
‫َﻳﺰِﻳ ُﺪ ِإ ﱠ‬
‫ن‬
‫ﻚ َﻓ ِﺈ ﱠ‬
‫ﻋَﻠﻴْ َ‬
‫ف َ‬
‫ﺧﺎ ُ‬
‫ﻚ َأآْ َﺒ ُﺮ َﻣ ﺎ َأ َ‬
‫ﻹﻣَﺎ َر ِة َو َذِﻟ َ‬
‫ﺑِﺎ ِ‬
‫ل َﻣ ﻦْ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﻗ ﺎ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َرﺳُﻮ ُ‬
‫ﻋَﻠ ﻴْ ِﻬﻢْ‬
‫ﻦ ﺷَ ﻴْﺌًﺎ َﻓ َﺄ ﱠﻣ َﺮ َ‬
‫ﻲ ِﻣﻦْ َأﻣْ ِﺮ اﻟْ ُﻤ ﺴِْﻠﻤِﻴ َ‬
‫َوِﻟ َ‬
‫ﻼ ِﺋ َﻜ ِﺔ‬
‫ﺣ ﺪًا ُﻣﺤَﺎ َﺑ ﺎ ًة َﻓ َﻌَﻠﻴْ ِﻪ َﻟﻌْ َﻨ ُﺔ اﻟﱠﻠ ﻪِ وَاﻟْ َﻤ َ‬
‫َأ َ‬
‫ﺻ ﺮْﻓًﺎ‬
‫ﻞ اﻟﻠﱠ ُﻪ ِﻣﻨْ ُﻪ َ‬
‫ﻻ َﻳﻘْ َﺒ ُ‬
‫ﻦ َ‬
‫س َأﺟْ َﻤ ِﻌ ﻴْ َ‬
‫وَاﻟ ﱠﻨ ﺎ ِ‬
‫ﺟ َﻬ ﱠﻨ َﻢ‪.‬‬
‫ﺧَﻠ ُﻪ َ‬
‫ﺣﺘﱠﻰ ُﻳﺪْ ِ‬
‫ﻻ َ‬
‫ﻋﺪْ ً‬
‫ﻻ َ‬
‫َو َ‬
‫)رواﻩ أﺣﻤﺪ واﻟﺤﺎآﻢ(‬

‫‪39‬‬

‫‪7.3‬‬

‫‪Tajuk‬‬

‫‪Huraian‬‬

‫‪Jihad‬‬
‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬

‫‪(i) Tujuan peperangan dalam Islam‬‬
‫‪(ii) Orang Islam tidak harus lari daripada‬‬
‫‪jihad‬‬
‫‪(iii) Konsep syahid dan kemenangan di‬‬
‫‪sisi Islam‬‬
‫‪(iv) Pergantungan hakiki dalam sesuatu‬‬
‫‪peperangan adalah kepada Allah SWT‬‬

‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
‫ﺿَ‬
‫ﻦ َأﺑِﻲ ّأوْﻓَﻰ َر ِ‬
‫ﻋﺒْ ِﺪ اﻟﱠﻠ ِﻪ ﺑْ ِ‬
‫ﻋﻦْ َ‬
‫َ‬
‫ﻦ‬
‫ﻋ َﺒﻴْ ُﺪ اﻟﻠﱠﻪِ ﺣِﻴ َ‬
‫ﻦ ُ‬
‫ﻋ َﻤ َﺮ ﺑْ ِ‬
‫ﺐ ِإﻟَﻰ ُ‬
‫ﻋﻨْ ُﻪ َﻓ َﻜ َﺘ َ‬
‫َ‬
‫ل اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
‫ن َرﺳُﻮ ُ‬
‫ﺤﺮُو ِر ﱠﻳ ِﺔ ُﻳﺨْ ِﺒ ُﺮ ُﻩ َأ ﱠ‬
‫ﺳَﺎ َر ِإﻟَﻰ اﻟْ َ‬
‫ن ﻓِﻲ ﺑَﻌْﺾ َأﻳﱠﺎ ِﻣ ِﻪ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ آَﺎ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َ‬
‫ﺖ‬
‫ﺣﺘﱠﻰ ِإذَا ﻣَﺎَﻟ ِ‬
‫ﻈ ُﺮ َ‬
‫ﻲ ﻓِﻴﻬَﺎ اﻟْ َﻌ ُﺪوﱠ َﻳﻨْ َﺘ ِ‬
‫اﱠﻟﺘِﻲ َﻟ ِﻘ َ‬
‫ﻻ‬
‫س َ‬
‫ل ﻳَﺎ أَ ﱡﻳﻬَﺎ اﻟﻨﱠﺎ ُ‬
‫ﺲ ﻗَﺎ َم ﻓِﻴ ِﻬﻢْ َﻓﻘَﺎ َ‬
‫اﻟﺸﱠﻤْ ُ‬
‫ﺗَﺘَﻤَ ﱠﻨﻮْا ِﻟﻘَﺎ َء اﻟْ َﻌ ُﺪوﱢ وَاﺳَْﺄﻟُﻮا اﻟﻠﱠﻪَ اﻟْﻌَﺎ ِﻓ َﻴ َﺔ ﻓَﺈذَا‬
‫ﺠ ﱠﻨ َﺔ‬
‫ن اﻟْ َ‬
‫ﻟَﻘِﻴ ُﺘﻤُﻮ ُهﻢْ ﻓَﺎﺻْ ِﺒﺮُوا وَاﻋْﻠَﻤُﻮا َأ ﱠ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ‬
‫ﻲ َ‬
‫ف ُﺛﻢﱠ ﻗَﺎ َم اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱡ‬
‫ﺴﻴُﻮ ِ‬
‫ل اﻟ ﱡ‬
‫ﻼِ‬
‫ﻇَ‬
‫ﺖ ِ‬
‫َﺗﺤْ َ‬
‫ب‬
‫ل اﻟْ ِﻜﺘَﺎ ِ‬
‫ل اﻟﱠ ُﻬﻢﱠ ُﻣﻨْ ِﺰ َ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َوﻗَﺎ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ب‬
‫ﻻﺣْﺰَا ِ‬
‫ب َوهَﺎ ِز َم ا َ‬
‫ﺴﺤَﺎ ِ‬
‫ي اﻟ ﱠ‬
‫َو ُﻣﺠْ ِﺮ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻬﻢْ‪.‬‬
‫ﺼ ْﺮﻧَﺎ َ‬
‫اهْ ِﺰﻣْ ُﻬﻢْ وَا ْﻧ ُ‬
‫)رواﻩ ﻣﺴﻠﻢ(‬
‫‪Sabda Rasulullah SAW‬‬

‫‪(i) Etika peperangan dalam Islam‬‬
‫‪(ii) Tujuan Islam menetapkan peraturan‬‬
‫‪dalam peperangan‬‬
‫‪(iii) Implikasi daripada tidak‬‬
‫‪melaksanakan etika tersebut‬‬

‫‪8.1‬‬

‫ن‬
‫ﻋﻨْ ُﻪ َأﺧْ َﺒ َﺮ ُﻩ َأ ﱠ‬
‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ﺿَ‬
‫ﻋﺒْ ِﺪ اﻟﻠﱠﻪِ َر ِ‬
‫ﻋﻦْ َ‬
‫َ‬
‫ﻲ‬
‫ﺾ َﻣﻐَﺎزِي اﻟ ﱠﻨ ِﺒ ﱢ‬
‫ﺟ َﺪتْ ﻓِﻲ َﺑﻌْ ِ‬
‫اﻣْ َﺮَأ ًة ُو ِ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﻣﻘْﺘُﻮَﻟ ًﺔ َﻓَﺄﻧْ َﻜ َﺮ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫َ‬
‫ﻞ‬
‫ﺳﱠﻠ َﻢ َﻗﺘْ َ‬
‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو َ‬
‫ﺻﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ َ‬
‫ل اﻟﻠﱠﻪِ َ‬
‫َرﺳُﻮ ُ‬
‫ﺼﺒْﻴَﺎنِ‪.‬‬
‫اﻟ ﱢﻨﺴَﺎ ِء وَاﻟ ﱢ‬
‫)رواﻩ اﻟﺒﺨﺎري(‬

‫‪40‬‬

‫‪8.2‬‬

‫‪8.‬‬

Tajuk
8.3

Huraian

Sabda Rasulullah SAW

‫ل‬
َ ‫ﻋﻨْ ُﻪ َﻗ ﺎ‬
َ ‫ﻲ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
َ ‫ﺿ‬
ِ ‫ﻚ َر‬
ٍ ‫ﻦ ﻣَﺎِﻟ‬
ِ ْ‫ﺲ ﺑ‬
ِ ‫ﻋ ﻦْ َأ َﻧ‬
َ
‫ﺳ ﱠﻠ َﻢ‬
َ ‫ﻋَﻠﻴْ ِﻪ َو‬
َ ‫ل اﻟﻠﱠ ﻪِ ﺻَ ﻠﱠﻰ اﻟﻠﱠ ُﻪ‬
ُ ‫ﺳﻮ‬
ُ ‫ن َر‬
َ ‫َآ ﺎ‬
‫ﻻﻧْ ﺼَﺎ ِر َﻣ َﻌ ُﻪ‬
َ ‫ﺳ َﻠﻴْ ٍﻢ َو ِﻧ ﺴْ َﻮ ٍة ِﻣ ﻦْ َا‬
ُ ‫َﻳ ْﻐﺰُو ِﺑُﺄمﱢ‬
.‫ﺠﺮْﺣَﻰ‬
َ ْ‫ﻦ اﻟ‬
َ ‫ﻦ اﻟْﻤَﺎءَ َو ُﻳﺪَاوِﻳ‬
َ ‫ﻏﺰَا َﻓ َﻴﺴْﻘِﻴ‬
َ ‫ِإذَا‬
(‫)ﻣﺘﻔﻖ ﻋﻠﻴﻪ‬

41

(i) Penyertaan wanita dalam peperangan
(ii) Tatacara yang harus bagi seseorang
perempuan di medan perang
(iii) Hukum wanita perlu turut serta dalam
peperangan

Bentuk Peperiksaan
Peperiksaan bagi mata pelajaran ini terdiri daripada dua kertas, iaitu Kertas 1 dan Kertas 2.
1. Kertas 1: Fikah dan Usul Fikah
(a)

Kertas ini terbahagi kepada dua bahagian, iaitu Bahagian A dan Bahagian B. Calon
dikehendaki menjawab kedua-dua bahagian ini.
(i) Bahagia A – Fikah
Bahagian ini mengandungi 6 soalan dan calon dikehendaki menjawab 3 soalan sahaja.
Bahagian ini mempunyai wajaran sebanyak 60% daripada markah Kertas 1.
(ii) Bahagia B – Usul Fikah
Bahagian ini mengandungi 4 soalan dan calon dikehendaki menjawab 2 soalan sahaja.
Bahagian ini mempunyai wajaran sebanyak 40% daripada markah Kertas 1.

(b)

Masa yang diuntukkan bagi Kertas 1 ini ialah 3 jam.

2. Kertas 2: Ayat Ahkam dan Hadis Ahkam
(a)

Kertas ini terbahagi kepada dua bahagian, iaitu Bahagian A dan Bahagian B. Calon
dikehendaki menjawab kedua-dua bahagian ini.
(i) Bahagia A – Ayat Ahkam
Bahagian ini mengandungi 5 soalan dan calon dikehendaki menjawab 2 soalan sahaja.
Bahagian ini mempunyai wajaran sebanyak 40% daripada markah Kertas 2.
(ii) Bahagia B – Hadis Ahkam
Bahagian ini mengandungi 5 soalan dan calon dikehendaki menjawab 2 soalan sahaja.
Bahagian ini mempunyai wajaran sebanyak 40% daripada markah Kertas 2.
(iii) Soalan Pilihan
Calon dikehendaki menjawab 1 soalan pilihan sama ada daripada Bahagian A atau
Bahagian B. Wajaran markah bagi soalan pilihan ini ialah sebanyak 20% daripada
markah Kertas 2.

(b)

Masa yang diuntukkan bagi Kertas 2 ini ialah 3 jam.

42

Senarai Rujukan
A. Fikah dan Usul Fikah
1.

Al-Quran

2.

Hadis-hadis

3.

Al-Sharbini. Mughni al-Muhtaj, Dar al-Fikr.

4.

Al-Tantawi, Mahmud Muhammad. al-Ahwal al-Shakhsiyyah, Matha’ah al-Sa’adah, Cairo,
1399H/1979.

5.

Al-Zuhaili, Wahbah. al-Fiqh al-Islami wa Adillatuh, Cetakan Dar al-Fikr.

6.

Ibn Qayyim. Zad al-Ma’ad, Muassasah al-Risalah, Beirut, 1402H/1982.

7.

Al-Sayyed Sabiq. Fiqh al-Sunnah, Maktabah al-Khadamat al-Hadithan. Saudi Arabia.
1404H/I984.

8.

Al-Milbari, Zainuddin. I’amah al-Talibin, Dar al-Fikri.

9.

Abd. Aziz ‘Amir. al-Ta’ir, Dar al-Fikri Al-rabi.

10.

Al-Sayuti. al-Ashbah wa al-Nazair.

11.

Al-Shaukani. Nail al-Autar.

12.

Muhammad Ali Quthb. Tahfatu al-'aris wa al-‘urus (Mutiara Perkahwinan Menurut Ajaran
Islam) Terjemahan oleh Tn. Hj. Taib Azamudden Md. Taib, Pustaka Haji Abdul Majid,
Kuala Lumpur.

13.

Al-Sayuti. al-Ashbah wa al-Nazair.

14.

Ibn AI-Talla’. Aqdhiyah Rasul Allah SAW Dar al-Kitab al-Lubnani, Cetakan 2.
1402H/1982.

15.

Al-Zarqa. Mustafa Ahmad. AI-Fiqh AI-Islamy Fi Thaubihi Al-Jahid (Juz. 2).

16.

Al-Ramli. Muhammad bin Abu Al-Abbas. Nihayah al-Muhtaj, Mustafa al-Ha’labi, Cairo,
1386H/l968 (Juz. 6, 7).

17.

Al-Shirazi. Ibrahim bin Ali. al-Muhazzab. Dar al-Fikr.

18.

Al-Ansari. Abu Yahya. Fath al-Wahhab, Dar al-Fikr.

19.

Al-Oumyati. Al-Sayyed Al-Bakri. Hashiyah I’anah al-Talibin, Dar al-Fikr.

20.

Ibn Hazm, Ali bin Muhammad. al-Muhalla, Dar al-Fikr.

21.

Umar Ibn Al-Khattab. Fatawa wa Aqdhiyah ‘Umar, Maktabah Al-Quran, Cairo, 1405H.

22.

Al-Nawawi. Yahya bin Sharaf. Fatawa al-Imam al-Nawawi. Dar aI-Salam, cetakan 3.
1405H/1985.

23.

Al-Sayuti, Abdu Rahman bin Abu Bakr. al-Hawi ... , Dar al-Kutub, Beirut, 1402H/l982
(Juz. l ).

24.

Al-Subki. Abi bin Abdul Kafi. Fatawa Ai-Subki, Dar al Ma’rufah. Beirut.

25.

Al-Haitami Ibn Hajar. al-Fatawa al-Kubra al-Fiqhiyyah, Dar al-Fikr, Beirut, 1403H/1983.

26.

Fatwa Qadhikhan.

27.

al-Um.
43

28. Dr. Mohd. Sidqi bin Ahmad aI-Borneo. al-waji: bi Idhah Qawaid al-Fiqhi al-Kulliyyah.
Maktabah al-Maarif Riyadh.
29. Dr. Zakiyuddin Syaaban. Usul al-Fiqh al-Islami. Matba’ah dan ai-Ta’lif Mesir.
30. Dr. Wahbah Zuhaili. Usui al-Fiqh al-Islami. Dar al-Fikr lil-Tiba’ah wal-Tauzi’ Wal-Nasyri.
Demisq.
31. Dr. Ab. Karim Zaidan. al-Wajizji Usul al-Fiqh. Maktabah al-Qudsi Baghdad.
B. Ayat Ahkam dan Hadis Ahkam
1. Mohd Ali al-Sabuni. Tafsir Ayat al-Ahkam. (Jld. 1, 2, 3, dan 5) Maktabah Ghazali Demisy.
2. Sheikh Mansor Ali Nasif. al-Taj al-Jami’ Lil-Usul (Jld. 1 dan 5).
3. Mohd ‘Alan al-Sadiqi al-Shafie al-Asyhari al-Makki. Dalil al-Falihin (Jld. 2, 3, dan 4).
4. Imam Nawawi. Sahih Muslim, Darul Kitab. Beirut (Juz. 18).
5. Mohd. Ismail Subula ai-Salam Darul ai-Jil. Beirut. Juz. 2, 3, dan 4.
6. Ibn Qayim al-Jauziah. Zadul Maad (Juz. 5).

44

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful

Master Your Semester with Scribd & The New York Times

Special offer for students: Only $4.99/month.

Master Your Semester with a Special Offer from Scribd & The New York Times

Cancel anytime.