Digitized by the Internet Archive

in

2011 with funding from
University of Toronto

http://www.archive.org/details/patrologiaecur195mign

PATRO^OGLE
CCRSUS GOMPLETUS
SIVE

BIBLIOTHECA L.MYERSAUS, INTEGRA, L.MKOKMIS, COMMODA, OECONOMICA,

OIIMl!

SS.

PATRII,

DOCTOMI SCRIPTORIMOUE
QBI

ECCLESIASTICORUM

AB MYO APOSTOLICO AD INNOGENTII
FLOKUERIM
;

III

TEMPOIU

RECUSIO CHRONOLOGICA
OMNIUM QU.E EXSTITERK MONUMENTORUM CATHOLIC.E TRADITIONIS PER DDODECIM PRIORA
ECCLESI.E S.ECCLA,
JHXTA
EDITIONES ACCURATISSIMAS,
INTEB SE CUMQUE NONNLXLIS CODICIBUS MANUSGRIPTIS PERQUAM DILIGE.VIEK CASTIGATA
;

COLLATAS
;

DISSERTATIONIBUS, COMMENTARIIS LECTIONIBUSQUE VARIANTIBUS CONTINENTER ILLUSTRATA (JMMBLS OPERIBUS POST AMPLISSIMAS EDITIONES QU.E THIBLS NOVJSSIMIS SjECULIS DEBENTUR ABSOLUTAS DETECTJS, AT CTA INDICIBUS PARTICULARIBUS ANALYTICIS, SINGULOS SIVB TOMOS, SIVE AUCTORES ALIOUJUS MOMENT) SUBSEijUENTIBUS. DONATA CAPITLLIS INTRA IPSUM TEXTUM RITE DISPOSITIS, NECNON ET TITULIS SIN6ULARUM PA61NARUM MARGINEM SUPERIOREM DISTINGUENTIBUS SUBJECTAMQUE MATERIAM SIGNIFICANTIBUS, ADORNATA OPEHIBUS CUM DLBllS TUM APOCRYPHIS, ALIQUA VERO AUCTORITATE IN ORDINE AD TRADITIONEM ECCLESIASTICAM POLLENTIBUS, AMPLIFICATA DUOBUS 1ND1CIBUS GENEHALIBUS LOCUPLETATA ALTERO SCILICET HERUM, QUO CONSULTO, QUIDQUID UNUSQUISQUE QUODLIBET THEMA SCRIPSERIT UNO INTUITU CONSPICIATUR ALTKRO SCRIPTLJR.-E SACRdB, EX QUO PATRUM IN LECTORI COMPERIHE SIT OBVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIEUS OPERUM SUORUM LOCIS SINGULOS SINGULOHUM LIBRORUM SCRIPTUR.E TEXTUS COMMENTATI SINT. EDITIO ACCURATISSIMA, C.-ETElllSQUE OMNJBUS FACILE ANTEPONENDA, Sl PERPENDANTUR CHARACTERI M NITIDITAS CHARTjE QUALITAS, INTEGRITAS TEXTUS, PERFECTIO CORRECTIONIS, OPERUM HECUSORUM TUM VARIETAS TUM NUMERUS, FORMA VOLUMINUM PERQUAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO OPERIS DECUHSU CONSTANTEH SJMILIS, PRETII EXIGUITAS, PR./ESERT1MQI E ISTA COLLECTIO, UNA, METHODICA ET CHKONOLOGICA, SKXCENTORUM FRA6MENT0RUM OPUSCULORUMQUE HACTENLS HIC ILLIC SPARSORUM, PHIMUM AUTEM 1N NOSTRA BIBLIOTHECA. EX OPEKIBUS AD OMNES -BTATES, LOCOS, LINGUAS FORMASQUE PERTINENTIBUS, COADUNATORUM.
J J

J

;

:

',

:

SERIES SECUNDA,
IN

QUA PRODEUNT PATRES, DOCTORES SCRIPTORESQUE ECCLESI.E LATIX.E A GREGORIO MAGNO AD INNOCENTIUM III.

ACCURANTE
CURSUUM

J.-P.

MIGNE,
RAMOS
BDITORE.

BU;!Joili«c-i' Cleri uuiversae,
SI\ E

COHPLBTORUM

IN

SINGULOS

SClENTLfi

ECCLBSIASTlCiE

PATROLOGIA BINA EDITIONI TYPIS MANDATA EST, ALIA NEMPE LATINA, AI.IA GRABCO-LATINA. r MII.l.K El TRECENTI6 FRANCIS SEXAGINTA ET DUCENTA VOLUMINA EDITIONIS LATIN.-E 0CTJN6ENTIS ET MILLE TRBCENTA GR.ECOLAT1N.E. MERE LATINA UNIVERSOS AUCTORES TUM OCCIDENTALES, TUM ORIENTALES EQUIDEM AMPLECTITUR III AUTE.M, IN EA, SOLA VERSIONE LATINA D0NAN1

;

;

PATROLOGLE TUMUS CXCV.
B.

AELREDUS ABBAS WOLBERO ABBAS S. PANTALEONIS COLON. ECKBERTUS ABBAS SCHONAUG. IIENRICUS ARCHIDIAC. HUNTINGDON. ODO DE DEOGILO ABBAS S. PIONYS. BERTtANDUS DE BLANCESFORT TEMPLAR. MAGISTER.
RIEVAI.L.

EXCUDEBATUR ET VENIT
JN VIA DICTA FAMBOISE,

APUL)

J.-P.

PROPE PORTAM

Ll

TKTI.E PARISIORUM

MIGNE EDITOREM, VULGO VENFER NOMINATAM,

SEU PETIT-.MONTFIOIGE

1853

IHE INSTITUTE
IC

ELMSLE»
5,

TORONTO

CArtAOA,

OEC -7

1931

S/ECULUM

XII.

BEATI AELREDI
ABBATIS RIEVALLEXSIS

OPERA OMNIA,
ACCEDIT

VQLBERONIS ABBATIS

S,

PANTALBOBilS
IN

COLONIENSIS

COMMENTARIUM

CANTICA

1NTERMISCENTUR

ECKBERTI ABBATIS SCHONAUGIENSIS ET SANCT^E ELISABETH SORORIS EJUS GERMAN^E, HENRICI ARCHIDIACOM HUNTINGDONENSIS, ODONIS DE DEOGILO ABBATIS S. DIONYSII, BERTRANDI DE BLANCESFORT TEMPLARIORUM MAGISTRI,

SCRIPTA QU^E SUPERSUNT OMNIA.
ACCURANTE J.-P. MIGNE, CLEISI IAIVIRM BIBLIOl HE€
I

SIVE

CURSUUM COMPLETORUM

IN

SESGUI.OS

SCIENTLE

ECCLESIASTIC.E

RAMOS EDITOB

TOMUS UMCUS.

VEMT

7

KKANCIS GALLICIS.

IN VIADICTA FAMBOISE, PROPE

EXCUDEBATUR ET VENIT APUD J.-P. MIGNE EDITOREM PORTAM LDTETLE PARISIORUM VULGO D'ENFER NOMINATAM
SEU PETIT-MOMROUGB.

1855

1

ELENCHUS
ll< lOltlll

IT 01'EKIH Oll

IV IIOC

TOIIO VXV\

(OMIMMIK

K( :k

BERTUS ABBAS SCHONAK

1

1

KNSIS.
Col.
1

ira

Catharos.
m
-

De laude cruc loquium seu Meditatio Stimulus amo -

103 10S 113

SANCTA ELISABETH.
itb,

in

qua continentur Visiones

ejus.

119

B.

AELREDUS ABBAS RffiVALLENSIS
Operum
ptirs

IX

ANGLIA.

prima.

Ascetica.
*20 ( .)

-

Ii

i'

mpore

el

de oneribus,
charitatis.

in

de sandis. capp. xui

el

seq. Isaiae.

361
.*;oi

iilniii

Compendiura Speculi
I
;

charitatis.

<;^1

'!<
.
:

spirituali amicitia.

659
701

sive ln>tiiuiio inclusarum.

Operum pars secunda.
Standartii.

Hisiorica.

701
71
i

Gci
Vita S.

-

giim Anglorum.
regis.

Edwardi

moniali de Wattun.

737 7ND

HKNKICIS ARCHIDIACONUS HUNTINGDQNENSIS.
iii

lihri octO.

7:t<)

ad Epistola ad
ola
'

Warinum. Walterum de mundi contemptu

977
si?e de

episcopis

et

viris

illustribus

sui

'":

1)70

ODO DE DEOGILO ABBAS
De
j>'
1

S.

DIONYSII.
!>!)<>

lovici

\ II

in

Orientem.

BERTRANDUS DE BLANCESEORH, 9FEMPLARIORUM MAGISTER.
Epistola ad Ludovicum Juniorem.

999
S.

WOLBERO ABBAS
11

PANTALEONIS COLONIENSIS.
1001

'iitaria

111

Caiiiicimi canticorum.

Ex. Typig L.

Migne, au Petit-.Montrouge.

:

ANNO DOMINI MCLX.V-MCLXVIII

ECKBERTES

Sl
ET

E8BERTCS

ABBAS SCHONAUGIENSIS

SAINCTA ELISABETH
SOROR EJUS GERMANA

NOTITIA HISTORICA IN ECKBERTUM
(Fabric, Biblioth. med.
el

in(. Lalinit., II,

78)

Eckberlus, alias Egbertus, presliyler cl canonicus Bunnensis, Coloniensis diceces., ac deniqne monaposi llildelinum, abbas Scbonaugicnsis (1) S. Florini ii> diiecesi Trevircnsi, ordinis Renedici. ciica Aiinum 1100. Opusculiim De laude crucis, el Soliloquium, sive Medilaiiones et Stimulus amoris in celeberrimi Bernardi Pezii Bibliotheca ascelica, lom. VII, pag. 13, 21, 57, Ratisbonae 1725, 8°. De obilu sororis suee gerir.anx S. Elisabeth, virgiuis ahbcu issre Sclioiiaiigicnsis. defunclai a. 1165, ad cognatas suas , firodiit in Actis sanctorum lomo III jtinii, 18, pag. (i07. cuin luijus Elisabeth;e Visionum libris v, ut prius urem viderat edente Jacobo Fabro, Stapulensi, Parisiis 1500, et dcinde Coloniaj 1628, etc. Sermones xm adversus hwreses Catharorum, haeiesim Manichceorum reuovautes (euin excerpto de Manichais ex Augustiuo) ad Reginoldum , aiehiepiscopum Coloniensem , Colouix 1550, 8° (2), el lomo XII Colon. atque lomo XXIII Biblioihccaj Palruiu edit. Lugd., pag. 601. Cxlera qux liuic Ecberlo iribuunlur apud Trilhenium cap. 403, l)c S. E. et illustr. Benedictiii. II, 121, sunt : Jn principium Evangelii Joannis; Super Magnificat; Super Missus est angetus; Meditationes , Sermones per anuuin, Laudcs Salvatoris, et Epi<

lnis el

stolas

ad diversos.

NOTITIA ALTERA.
(R. P. D. Bcruardus Pezics, Bibliotheca ascetica antiquo-nova,
t.

VII, Prxf., n. 2.)

E

Eckebcrti nomcn apud plerosque scripiorum ecclesiasiicorum nomenclatores exstat. Eum Insigni elogio celebral Jo. Trilbemius lum in Annalibus Chronico llirsaugiensi, editionis Sanct.-Gallensis lom. II, pag. 450, lum in libro de scriptoribus eccl. cap. 403, ubi haecejus verba sunl Eckebertus (in Cliron. ilirsaug. Egbertus) secundus abbas monaslerii Sancti-Florini, Ordinis divi P. Benedicli , Trevirensis dioecesis, ualione Teutonicus, vir in divinis Scripturis studiosus et eradilus, et non minus conversatione seienlia venerubilis, fraier beato? Elisabeth virginis, abbatissat Schonaugiensis fuit. Bic ante Bunnensis (seu Bonnensi*) Ecclesia; canonicus fuil a sancta sorore ad Schonaugiam vocatus, prtmo monaclius, ac deinde abbat fuctus est. Scripsit non contemnendce lectionis Opuscula, quibus nomen suum ad posteritatis notitiam transmisit. quibus subjecla reperi

Advcrsum bareses

lib. 1.

Prophetarum dudum temp.

lu principium Evangelii Joaunis lib. 1. Mysieria divini ser. Super Magnifical lib. 1. Spiriius Domini super le Ma. Super Missus est angeius lib. 1 . Serino evangelicus omni.
(1)

Abbatiam Schonaugiensem ab abbaiia

S. Florini

prxler rem, divcrsaiu faciunt Vossius pag. iZO,

Oudiniis, l. III, pag. 1548, aliique. (2) ilermaiini ab Hardl aulographa,

lomo

III, p.

195.

Patuol.

CXGV.

10

11

LCKOLKTI ABBA11S SCIIONAIGILNSIS
De ol.il»: sororh su* lib. I. Virginibus Dcj uerntis. Medilationes lib. i. Vertum mihi <st ad le. SeriDODes pe,- annnni hb. 2. Lrunt tigna, etc, atftw

15

lenentnt. i nil emm declamalor egregius, doctns potcrut, unica disputaiione superarct. Cluluvreticwm, et elo.quens, adcif iu qnemdam Saneii Florini,' q nod Schonaugia dicitur, in diorcesi Trevirensi, sub Vrcderico imveruit inctenobio praffato ioylcr rcliijiouem et doctrinam in pretio habebutur. Ilxc Trilhemiiis nilore vrimo, auno Votniui IIOU el ei iiuibiis Uber udvertum luireses, id esl, Sermones xiu adversus Calharos, d'e Viu el Scriptis Eckberti, Pairum cdilionis Coloniodicre Colonix an. 1550, in-i<, posleaquc inserli sunt loino \ll Bibliolhecx ail ilicin xmii Junii, fuitque jam anno 1500, niensis. Liber de obiiu tororit suw exstat aputl Boilaudianos llevelaiionibns S. Llisabeiha! t i\c auno 1628, ColoParisiis ab llcnrico Stepbano, Rnbcrti palre, una cuni nix >ulgaius, lestc Casimiro Oudiuo lom. II De scriptoribus ccclesiasiicis, col. 1549. Qui lamen insigniter Vitam li. Ileimeradi prcsb. ei confessoris, a Leibnitio fnlliiur dum ibidem Erkbcrto abbati Sciionaugiensi publicalam allribuit. Ncque enim Eghertus, S. Ileimeradi biograinler scriptores rerum Brunsuicensium phus, Schonaugicnsis iinquam abbas aul monachus, sed llersfcldeusis luil, ut vel ex inscriplione viix S. Ileimeradi pcrspicuum esi. Joaimes Mabillonius in rcecnliSsima Operum S. Hernirdi cdilione.volum. II, deiparam, S. Beraardo Claravallcnsi, sub cujus nomine col. C87, Sermoneiu punctjijricum ad ii. tirgiuem el in Conlenlis lomi V Eckeberlo nostio resliluil. in receniicribus edilionibus comparcl, aojudical, Nec plura scio, iju.e sub' Eckeberti abbatis nomiue lypis bacieuus comniissa fuerint. Ai iis Iria deiuccps

Laudes Sabraioris hb. 1. Episiolarum ad ilivcrsos lib. i. nolitmm A/irt quoque nonnuUa edidil, quir ud

meam ntn

.

.

.

'

quem ntmo conctudtre

}

Opuscula addere licebii. Primum cst deproinplum ex membranco codice in-fo!. min. .inclyli monasierii Windbergensis Ord. c.iu. reyularis Prxmonslralensium, quingenlis circilcr abiiinc aunis exarato, in quo nullus alius quam hic Opubculo liiultis prxlixus csl : Luus crucis, vcrba Eckeberti. Qux inscriplio, quiu uosirum Eckebertuui spectcl, vix quisquam meriio dubitaverit. Esi liajc scriptiuncula non minus sohria quam pia, cujus numero 5, paucis ei perspiruis verbls exponilur, qnidquid ferc a n cenlioiibus tbeologis scbolasiicis de causis et ihoiiis Dominicain crucem adorandi pcr plura capita dispulalur. Altcrmn Eckeberti Opusculum, nunc prinium, ni lallor, iu luccm produclum et excusum eslejusdem Solitoquium, seu, ul Triibemiiis supra inscribil, Meditaiiones. Exstat id in novcm codicibus bibliolbe«;c Mellicensls, quorum tamen nullus sxculuin xv, xlaie superal. Codex cbarlaceus signalus Lilt. 13. num. 2'J, Explicit Soliloquium Richardi de speciali comiuenid Rnhardo a S. Viciore trihuil bis ad calcem vcthis dutione Jcsu. Verum non Hicbardi, sed Eckeberli abbatis Schonaugiensis esse discimus prxter alia ex Verbum milii esl ad tc incipicules, Eckepaulo anle laudato Trilbemio, qui 3ledilaiiones ah his verhis bcrto disertealtribuil. Illud ut ad pium lcctorem emendatius pervenerit, ad bdem divcrsorum codicuui vananlesque lecliones ad calcem paginarum adjecimus. castignvimus Tertium, quod nuuc primum sub nominc Eckeberti pubhcis juris facio Opusculum, esl ejusdem Sttmulut amoris, qui bactenus inter Opera S. liernardi Claiavallcusis locuni soniius luil. Libcllum hunc seu sc ru.onem eliain recudil inter ejusdem Opera, receulissime edila, Mab.llouius lomo V, col. 640, qui lamen eiudite ihidem ohservat, euin tanclo Antelmo tribui u Trithemio, Bellarmino et aiiii sub titulo Siiinuli amoris. Cerle Bernardi, inquit, stglum tion sapit, nec reperilur in anliquit mts. nec inprima edilione Lugduiicnsi sub nomiue Bemardi. Ita rectc vii eiuditissimus. Sed hanc pietale ac spiriiu plenam iucuhraliuuculam ncc Auselmi csse doccl nos opiimx noix codcx Wmdbergcnsis paulo supra cilalus, qui prxlcr Ltmdem crucis eliam sub cxprcsso nomine Eckeberti camdem hoc titulo continet Stimutus dtleclionis Lckebeiti. .Codici VViudbi rgcnsi conscntiunl duo Sanct-Pctrenses Salishurgi , cbartaceus aher, altcr ineuihi anaceus, ambo sxculo xv cxarati, quorum prior vocal Librum domini Eckeberti, qui intilululur Stimulmt charilatit : aller ait esse Lckeberii abbaiis. Vcro uuhi peiquam siuiile esl, bunc Stiinulum amori» nou csiO divcrsum a Luttdibus Salvatuns, quas Tiilhcmius Eckebcrtum sciipsisse supra commemorai. ijmd cniiu iu illu aliud agil auclor, quam ul gtoriemur in nomine 1'ilii liedemptoris, el demus honorem Salvatori nostro qni m«yna fccil in nobis, etc. Porro varix lecliones, quas ad linem pagin;>rum adjeci, inihi cuatx siiut e\ collaiioiie editiouis Mabillonianxci codicis Melliccnsis E. 42, qui ad bonx uolx ejeiu|ilum cxaratus videlur.
:
: ,

:

ECKBERTI SCHONAUGIENSIS
SERMONES
Adversus pestiferos f(£dissimosqnc T jllinrorum, qui Manicliacorum baeresim iiitiovarunl, Accedil brevc ex Atigusliuo de Mamcliaeis Exccrplum damtiatos enoresac baerescs.

per tuindem EckbeUuiii.

Opus quantivis

pretii et rcvera cedro
,

diynum,nec unquamsaliscommendandum studiosis
oraiionis evideniiam,

rc-

rum

theoloqicarum

cum propler
riut.

tum propter ordinatissimam ar-

gumentoium taelhoduin ac

(GAi.LA.ND.,r't;f.

Palr. Bibliolh., XIV, 4i7.)

ECKBEKTI PRJEFATIO
AD RECINOI.DLM COLOMENSEM ARCIHEPISCOPUM.
Blnstrissimo reelori pontiMcaMa catbcdrx in Coloniadomiuo IIeoi.noi.do, fratcr Eckbeuti s Sdionaugiensis :a*uobii nmii.ii hus, hoc munusculimi cx mcdilalionibus suis.
In vestra dtoscesi frcqueuter conligit

dcpicbcndi quoslam hxrcticos, qui diebus

islis

[duiimuni

uoii-

:

,: ,

13
biles suut in erroribua suis.

3ERM0NES CONTRA CATHAROS.
111


:

SERM.

I.

U
fidei,

sunt quos vulgo Caiharos vocanl

gens pernieiosa oimis Catholicoc

quam

vclul

linca?

ilcmoliunlur et corrunipuui,

aiubuiaiiics iu asiulia multa. Muniii sunt verbis

saeruj

Scriplura?, qua? aliqno

modo
iiiiuis

sectis
:

el oblalrarc Caiholicac veriiaii

discrctione agnoscitur,

eorum concordare vidcntur, et ex cis sciunt dcfendere errores suos, aulcm iutclltgeniia?, qua; in sacris verbis latei, ct non sine magna experles sunt. Ego itaque oper* pretinm duxi crrores corum describere, et
recta?.

adnolarc

aucloritatcs
:

Scripiurarum,

cx quibus se defendunt

,

ac demonstrare
;

quomodo sane
qtti isla

inlelligi

debeant

simulque cas parles

fidei noslrte, quil.us so

opponunt, proponere

et

qu.bus Scripiurae aucto.
lcgere et in

ritatibus,

quibus vexalionibus dcfeudi possiul, cum sttperno adjulorio dcmons'rare, ut
liabcre curavcrint, aliquanlo promptiorcs sint ad disceplandum
iu

memoria
in

cum

illis,

si
iilis

quando, ui assolct,
esl

populo fuerint dcprehensi. Valdc enim linguosi sunt, ac scmper
cst

promptu

quod adversuru

nos dicere possint. El
conspcctu illorum.
cuiii

uon parva vcrecundia
ct diiigcnier

nosiris, qui

liiteras sciunl, ul sint

muii et clingues in

Cum

esseui canonicus in

ccclcsia Bunnensi, sacpe cgo el uuauimis

meus Bertolphus,

talibus allercati

sumus,

attcndi errores

corum ac
iu

defensioues. Muita quoque de iUIs
laqucis diaboli. Proplcrea ei

iiiiioliicruni.pcr cos qui cxierant de convculkulis coruin, ct rcsipnerant a
aliuiulaiitius ca quse

de

illis

sunl, et

qux conlra

illos dici

possunt,

hiinc

hbrum

cuin abbatis mci do:

miiii ilildclini

cxUiMaiione cougcssi veslraiquc celsitudini anliquse
lalcs

familiaritalis causa iransmisi

quate-

nus

si

foric

coram vobis

cxaminari contigerit, munita
ct aJ

sit

ex his senuouibus prudentia vcstra, ad
seductibilium
exisliinant.

obstriienda ora

loquentiuui iniqua,

coiiUrmandum

vacillanles auiinos

dolosis serinonibus illoriim dcccpti, antbulare cos
lionaliilcni

sccundum verilalem
ul
sit

hominum, qui Rogo auicm, ut si rafore
illi

foite judiraverilis
,

hujus hhri composilionem, el in aliquo ulilcm Clirisiianx religioni
vcnirc faciatis,
in

p» Tspexcriiis

iu

coiumui.c

cum

scandalum gencrationi

pessimaj cunct s

dielius.

SERMO PRIMUS.
De hvresibut adcersus quas
I.

A
assumitur.
a

nisi in conveiiticulis suis,

qux habent

in eellariiset

disceptatio

in

tcxirinis, et

in

hujusmodi

sublerraneis

domi-

Unam

preiiosam

marguriiani

sponso suu

bus. Aposlolorum vitain agere se dicunt; sed contrarii

Christo Jesti in doteui accepit virgo Ecclesia, fideni

sunl fidei

sanctx

et

sanaj doclrins, qua? a

Catholieant; ct

liuic,

quod doleiiduin

est,

iusidia-

sanclis apostolis, et ab ipso
bis tradiia esl. Ipsi lus Paulus epislola

Domino Salvalore noila

lores nmllos patilnr his diebus, qui moliuntur eonterere

etenim sunt de quibus aposto-

cnm. Pericnla novissimorum tenq»erum, ut
coppeiunt, de quibus in

adTimotheum

locutus csl
novissimis

aestimo, venirc

Evangelio

Spiritus autem manifeste dicit

qitla

in

Selvalor prophelavit,

quando de
h;tc

signis

qua dicm
si:

diebus discedent quidam a fide, atiendenlei tpiritibnt
erroris et

judicii esst-nl pra?ces*ura, loqucus

ad discipntos,

doctrinis

damtoniontm
creavit
iv).
,
,
.

t

in hupocrisi

lo-

cut scrihil

Mattlucus,

inter eaetera dieebal
liic

quentium mentiaciumetprohibentiumnubere,abstinere
a eibts quos Deus

Tune
tiolite

si

quis vubis dixerit, ecce
:

Cltristus, aut
et

illic,

ad percipiendum c;tm grn-

crederc

surgcnt enim pseudochristi

pteu-

tiarnm actione (f 7?mi.

dopropheta-, et dabunt sigua
ut in
..
.

magna

el

prodigia, ita
electi.
,,

De conj uy

.
,

i

flmetis prima.

hcce prardtxt tobis. St ergo
,

errorem ducautur, .. ... ...

si fieri

etl tn deserto, nolile extre
'
.

...
. .

... dtxennt
. .

uotesi, etiam
..
...

vobit, ecct hte

..11 "

II.

Ll euidem vere ui sunt ad quos pertinet lnc
.

sermo, quoniam nuptias reprohaul
lla

nohte credere (Matth. xxiv). Etqunlemsi lam insanae
mciilis

......
:
.

ecce im penetrahbus est,

... quod non aliud quam
.

,

„ adhuc quispiain
,.

,.

promiiiunteis, qui
.

veneri», qui se dical esse

... m

et condemnani. , aciemam danmaiionem ... conjugali vita permancntusnue
.,
,.

,

cliristum, noiiduin audiviinus;

...

.

...... phctis, qui dicunt esse
. ,
.

sed de pseudopro.

i

»"
.

fiuem. Approbare qindcni se
...

,

.. „ lam mulla ucrcipimus. Ecce enuu quidam r
.
. .

m

penetralibus Christum,
,

,.,

o,

.

.

cis,
.

...

,

lalibulosi
,.

virgines conveniunt, sed ' . ,! .„ , « , nec illos salvan posse dicunt, msi ante finem vuas
qiii
. .

illorum conjugium,

.....
;

drcunt

qmdam
'

.

,

cv

homiiics perversi
.

ct

perversores , qui per multa
,

... sua: ab invicemseparentur
conjiigiuin prohibeut.

tenipora latuerunt, el occulle fidem Chrislianam in

A

.

*

...

ac per hoc tale qttoque

,

.

.

mullis slulue simplicitalis hoiuinibus corruperunl,
ita per oinucs lerras multiplicali sunt,

Sccuuda, de utu camium vitando.

ut graude

Carnem
il,or,im

omnem
'

vitant

,

qui

perfccie

scctain

periculum patialur Ecclesia Dci a veneno pcssin.o,

'"S™ 88 sunt

" on oa ca,,sa 1 ua mouacui,

quod undiquc advcrsus cam effundunl

;

nam sermo
volaliiis

» B|
'

ali «

spirilualiicr vivenles

ab ca

abslinei.t,

s.d-

eorum
loiige

serpit

ul canccr,

ei quasi

lepra

d c' rco vilandum essc
sit

esum camis
:

dicunt, quia de

iateque discurrit, prcliosa
:

membra

Christi

comainiiians

Hos
;

nostra

Ceruiania, Catharot;

c dum

coiicubim naia

omnis caro

et

ex hoc imm.in-

esse arbilranlur.
Terlia
,

Flandria, fiphles

Galiia,

Texe ra n t, ab usu tcxcndi

de creatwne carmum.
manifcstius dicunt
pejus
cst

appellat. Sicut de cis pr&dixii

Dominus, dicuul

in

Et hauc quidem ralioncm
sed
in

penctralibus esse Chrisluui, quia verain lidem Cbrisii,

occullis

suis

,

quod

dicunt
esstv

et

vcrum

cultuiu Christi,

non

alibi csse dicunt,

vidclicct

onmcm

carneiu

facluram diaboli

;

15

ECKBEItTI ABUAT.S SCIION.UJCIENS.S

16

ideoque neque in summis neccssitatibus
lenus guslant.

eam ulh- A

sed

siintilal.iiii

carnis

spccicm

;

ncc cx

morfiiis

eniu rcsiirrexisse,
,

sed moriem

el

restirrectioncni

QuaUa

de baptitmo pareulorum.
niliil

simulasse. 1'ropier quod cl Chrisliaiiis Pascha ceiebr:ml;!itis, vcl ncgligcntcr

De baptismo varie loquuniur. Baplismum
prodesse dicunt parvulis qui baplizanlur,
se ipsos

hoc celebranl

si

inter

ijuia

per

ipsos suni, vel occasiones

quxrunt discedendi de
eis

bapiismum peterc non possunl, quia nul-

medio corum quibus cohabiiaul, ne cum
nizare coganlur. Celcbrant pro

solem-

lam fidem possunl proGterf.
Quinla
Esi
lius
,

eo aliud quoddain
bxresiarcha

di baptitmo aqnce.

festum

,

in

quo occisus

cst

eorum

aulem aliud quod inde communius sed occulloquuntur, videlicei quod nuilus bnpiismus in
prosil ad salulem. Inde cteos"qui ad sectain illo-

Blanichxus, cujus procul dubio hxresim sectantur,

aqua

rum transeiint, siioqiiodam occuhomodo rcbaplizant, qucm baplismum iu Spiritu sancto et igne Geri
dicunt.

quod beatus Augusiinus contra Manichxos Beiua [Bema] appellari dixit. Meus autem recitator ab eis quibus ipse fuerat commoratus, Malilosa dixit
vocaii.
el

autumnaii

lempore celebrari. Prxler

Sexta, de animabut mortuorum. De animabus morluorum lalem senientiam liabeut, quod in ipsa hora exitus sui, vel transeunt

novam quamdam, el hactcnus inaudiiam cumpertam habemus , quam man insaniam deeis
bxc
el

nifeste concessi sunt quidain coruin

,

cum cxami-

narenlur a clero
fervenlis zeli

in civitate

Colonia, ubi et a populo

adxlernam beatitudinem,
Ecclesia.videlicel
iu

vel ad

xiernam dainna-

coiubusli

stiui.

tioncm. Nou eniin rccipiuiil quod credil universalis

Decima, de humanit animabut.
Dicebanl enim animas
nisi illos

essequasdam purgalorias poenas,
ad lempus

quibus

auimxquorumdam eleclorum

humanas non
:

aliud esse,

examineuiur pro peccatis suis.de quibus in bac vita pcr condignam satisfaclionem ad pleuiim purgalx non sunt. Propierca ergo arbilrunlur superfiuura
el

apostalas spirilus, qui iu principio
ejecti sunt
el

mundi

de

regno coclorum

eos in humauis

corporibus posse pcr bona opera promereri salutcm;
sed hoc noii seclam.
Talia
nisi inter eos,

vanum

qui ad

eorum pcrtinent

esse

orare pro

mortuis

,

eleemosynas

dare, missas ctlebrare, st irridenl pulsalioncs cara-

panaruiu quas facimus
ecclesiis Cunt,

,

qux tamen
et

pia

ralione

lustrantes ubique

ul videlicet vivi ad

inoriuis

commoveantur,

ad orandum pro memoriam proprix

jam longo lcmporc latenlcr susurraverunt, domos seduclibiiium hominum ,
infelices

et mulias in his lemporibus

animas
et

,

ut

audivimus

,

caplivas ducuut

reiinaculis

susurri

inorlis exciieutur.

^
ecclesiis

pessimi. Circumcunl, utita dicam,

mare

aridam,

Ssptima, de mittaj conlemplu.

ulfacianl Caiharum

unum,

et

omnem

religiosara

Missns

qux

in

celebranlur

ommno
cura

conversaiiouem iiupia
ncc
ierii

detractione

commaculant
diligcuiia

tpernuut el pro nibilo ducunt.

Nam

si

forle

quemquam

salvari posse, uisi

ad eorum transhabeni,

populo

in

quo babilanl, ad audiendum missas, sivc
eoiuir.

scclam affirmanl. Ilaque cum omni

ctiam ad pcrcipiendam Eucbarisliam acceduui, omuino boc simulatorie faciunt, ne inQdelilas
possit notari. Ecclesia, et

evigilaie neccsse est
et cxercitalos

omnes

qui zelum Dei

habenl sensus in

Scripluris sanctis,

Ordiuem quippe
in

sacerdotii in

Romana
secla

ad capiendas vulpeculas
liuntur

has pessimas,

qux

dcnio-

cuuctis

Ecclesiis

catholicx fidei
uisi in

orauino periisse diount, nec

usquam

vineam Domini Sabaolh. Multi quideiu sunterroresiilorum, ita ut uemo omnes enumerando
prosequi vaicat;
scd eos qui
in

corum veros sacerdotes
Octava, de eorpore

inveniri.
el

maxime

periculosi
,

tanguine Domini.

niihi visi sunt. disliuxi, et

una serie disposui

Corpus Douiini
consecraiione

et

sanguiuem nulio roodo uosira
aul a nobis per commuaicalio-

quoniani annucnic Dco specialiler adversuseosloqui

fieri,

mihi proposilum

csl.

nem

percipi

posse

crcduut

;

se

auiem solos

in

p
111.

De
bus vnlgi

nrigiite ted<c
esl, ei

Catharorum.

mcnsis suis corpus Dcmiui facere dicuut. Scd in verbis iilis dolum habent ; non enim vcrum illud
corpus Christi sigmlicaut, quod de Virgine naiuin
fuisse

Scicnduni vero
,

nou cclandum ab auiiquoniam iudubilanicr secia eorum, ue
doctrina

quibus agimus, originem accepil a Maniclixo hxresiarcha
,

crediraas
ipsius

,

et quod

passum

esl in

crucc
vocani

;
:

cujiw
,

maledicia

erat

et

lota

sed sui
ct in eo

caruem corpus

Domiui

vcnenosa

el radicaia cst in poptilo islo perverso.
sui,

quod sua corpora nutriunt

cibis

meusx

Muita tanien permisla habent doctrinx magistri

sux, corpus Domini se laccre dicuut. Nec intaeiuiu prxleribo quod audivi a quodam viro lideli, qui
agnita

qu*
ab

inter

hxreses Hlius non inveniuniiir. Divisi

suut cliam contra semelipsos, quia noiiniilla
alii|uibus eoiuiii diciiutur,

qux
ilio

eorum
,

pcriidia

el

sccretis

quibusdam

lur-

ab

aliis

ncgantur.

piiuJiuibiis

dc sociclate eoruiu exivit.

Maniclixtis auiciu

isle,

ul nunc pauca de

Nona, de humaniUde Sa'iatorit.
Nain
inalial
,

loquar, a Pers-ia oriiiudus crat, cl piimo quidciu
ailii-

in

Doiniuo Saivatore
diccrent
eiiui

ila

«rrare cos

Mai.es dkcbatur, postea vero a discipulis suis Mani-

"Virgiiic,

naumt ex ucc \cic humaiiain caincmcuni habuissc,
non verc

ut

(hxns appcllaius
di.lus

esl

,

ne insauus

viderelur, et

Maucs

a

tnauia,

quod

csl insanix uoineii.

,

17

SERMONES GONTRA CATHAKOS.
Spin-

— SERM.
ipsi

II.

18
habtierunl a quibusilam

Sic aulem insanus erat-, ut diccrct seipsum
luin

\

vocanl

;

ct

origmem
qtii
ille

sanctum

,

el

se missum fuisse a Christo in

discipulis
tur.

Manichxi,

olim Calbarislae

diceban-

inundum ,

sicul promiscrat

cum

ascensurus essel in

Nam Manichxus

de quo tolus bic er^or

coelum. Ideoque et Christi se apostolum dicebat

processit, mulios

quasi missum ab
gloriabanlur
,

ipso.
in

Unde

et discipuli ejus

ex boc

quidem discipulos habebat et sub una sccia erant, dum adbuc viveret; mortuoautem

quod

magistro ipsorum complcla
paraclelo.
elegit,

eo, dissenserunt ab invicem et divisi sunl in tres
et vocati stinl quidam eorum Matlbarii, qnidamvero Catharistx, quidam autem singularilcr Manichxi dicebanlur, qtiia singularitis cxteris migistrum suum sccuti scnt; omnes lamen commuuc

esset promissio Clirisli de Spiritu

Ex
quos

partcs,

numero discipulorum suorum duodecim
quasi apostolos suos babebat
,

ut in boc haberct

formam
sibi

Cbristi

,

qui cx discipulis suis duodecim
:

elegit

apostolos

quem numerum

imilaiorcs

babebant hoc nomen, ul dicerentur Manichxi, quia

ejus et hodierna die obscrvant, quia ex eleclis suis

omnium

error a Manichxo origiuem habuit. Ipsi
lur-

liabent duodecim quos appellant magislros

,

et ler-

veroqui Catharislx dicebantur omnibus cxteris
piores habcbanlur, propter
cilias

tiumdecimum principem ipsorum: episcopos aulcm
sepluaginta duos qui ordinantur a magislris, el pre-

quasdam secrelas spurexercebant. Qiioruni
isli
,

quas specialitcr
el

ipsi

sbyteros et diaconos qui

ab episcopis ordinanlur,

B doctrinam
qtiibus

vilam indubitanter scctanlur
est nobis.

de

et hi electi inter eos voranlur. Miituniur atitem ex

nunc sermo

Unde autcm Cathasint, alio loco

omnibus qui idonei videnlur ad eorum errorem,
vel ubi est,
est,

risix, id est purgatore»,

primo vocati
praviiates

sustenlandum

el

augendum,
et

vel ubi

non

dicere staiui; ne principium libri hujus aliquis abo-

seminandum. Manichxi doctrina

seqtiaciura

minctnr,
rem.

si

stalim

omncs

corum narra-

cjus Christianx fldei in ipsa radice sua se opponit,
sicut

Nam qux

de Manicbxis a bcalo Augnstino

nunc demonstrabo.

conscripta sunt,

summatim
,

et

breviier collegi ex

1Y.

Credimus enim

et

confitemur untim

solum
vero

Iribus libris ejus

videlicet ex

eo qui inscribiiur

csse

Deum,

qui fecit ccelum et terram et

omtiiaqux
III
i

contra Maniclueos, el eo qui intilulalur De moribut

in eis sunt, el

hxc radix

fldei

nostrx.

Manicheeorum, et ex libro De lneresibut; eteamdem
colleclionem in Gne
ut qui legerint
,

duos crealores esse docent: unum honum

et alte-

libri

hujus adnectere dispono,

rum malum,
principem

videlicet

Deum
,

tencbrarum

quemdam immancm qiiem nesrio quomodo
el
sibi

rectius vocare
fuisse

possumus diabolum. Duas naturjs
xterno conlrarias
,

dicunt ab

invicem,

fundamento toiam hauc bxresiro plenius aguoscere, el inteiiigant quoniam bxc bxresis omnium hxresum seutina cst. Produnt autem semetipsos quod sinl de crrore
possint quasi a

unam bonam

et altcram

creala esse universa.

malam et ex Animas hominum

cis dicunl
,

«

Manicbxi,

in

eo quod diccre solent,

el
:

quod beatus
el

et vilalcm

Augtislinus prodideril sccrela

eorum
et

constat

spiritum quorumlibel animanlium, ei virluiem qtix
vivificat

quod ipse aule percepiiouem baptismi disciplinx

arborcs et berbas et qtixlihel semiua
dicuni, et condila ex
illa

,

a

Dco originem babcre
naiura
:

bona

Manichxorum aliqnaudiu inlerfuit, res eorum ct secrcia manifesle in
minavi, descripsil etconfulavil.

postea erro-

libris

quos no-

unumquodquc talium esse volunt. Carnem vero omnium qux vivunt super lcrrain, tam bominum quam aiiorum animanlium, ab iilo immani principe lenebrarum,
irao el

quamdam parlem

Dei,

SERMO
De
1.

II.

eo quod

doclrina Cliristiana occuhanaa

non

sit.

id est diabolo,

originem dicunl hs>bere

.

ct condita

Ad

vos crgo nunc

mihi scrmo

est,

o Caibarl
penexsiimatis.
,

rx mala natura; ct ob boc, ut supra dicium esl,

plubs angulosa, qui non aiibi nisi
tralibus

in veslris

csum carnium
rebus
iiium
filii

viianl.

Horrendus
,

est

sermo

ct

om-

Cluislum esse

quxrendum
angulis
fidei

nino alienus ab bumano sensu

qucm de

lalibus

Dicite mihi,

quando

iniit

hoc consitium Domiuus
vestris ?

diaboli coiifinxcriinl ad perdilionem
illis

om-

vcllel esse absconditus in

Dicitis
sii

corum qui

tredunl

,

et a casta

veriiale

qux
V.

^

quoniam
nota, et

\eritas Cbrislianx

vobis

solts

csl in Scripturis sanclis,

mentcm
:

averlunt.

apud vos solos abscondita. Sed scimu»

Hoc quoque maiiifeslum

intcr crrores

Mani-

rhxi et disciptdorum cjus lcgitur
Filium Dei nunquam vcre

quod diccbaut
corpus suscc-

humanum

pissc in Virgine, sed simililudinciii lanlum bumuiii

ipse eam non abscondit, qux imminenlc sua passione coram ponlifice Judxorum loculus «H diEgo palam loculus sum mundo, ego scmper cens

quouiam Dominus Salvaior
ut palet in verbis ipsius,

,

:

corporis habuisse

:

cl

nunqiiam verc passum aul

docui in tynagogis

,

ubi

niortuum fuisse
his

,

aut resurrexissc, sed lanlum in

el in occulta locutus

sum

omnes Judasi conceniunt , vihil (Joan. xvm). Non

omuibus

fefellisse

nibus vcra vidercniur cuncla
inaniiale ejus
in
,

humanos sensue, ita ul homiqux dicunlur de bunulla

eiiim ita aliquid locuitis esl, ut hoc vellet occulium

pcrmanere.
couveniebat

Nam
ficri

ctsi

aliquando discipulis seorsum

el

quod

lamcn vcriias

fuisset

a turbis aliqua

loquebalur,

qux non
diccbal

illo

lempore
illis
:

bis

omnibus. Idipsum autcm ante Manichxuin
docuerani duo magi, Zaroc
ci Arpliaxal.

manifesta,

lamcn
el

in Pcrsia

Quod

dico in tenebris, dicite in
,

lumine,
(

quod

in
\).
di-

Et sicut diximus,
perla sunl de

hxc

oninia nobis vcracilcr
istis

com-

oure uuditis

pra-dicate

super tecta

Matth.

omnibus

quos nunc Catliarus

Quibus

el

post rcsurreciioncni

suain prxcepil

,

; !

iO
cens

ECKBERTl ABUATIS SCHONAECIENSIS
Euniei
in

20
suos loculus
cst

mundum univenum.
xvi.)
:

pricdicate

A

Domiiius ad tliscipulos

dicens

:

KvauQtlium omni crealurcv. (Marc.
cl evjngelisia subdit, dicens
llli

De quibus
profecli
et

Nolite tanclum dare canibus, neque
ritas anle

mitlatis

marga-

autem

porcos (Mntlh.
Ii.tc

vn).

Rnslici viles nolile

prwdicaverunt

ubique

.

Domino cooperante,
non

ter-

assumere vcrba
nireste

in

derensionem vestram quia

monem eorum
1'Mrinis, sed
ubique,

confirmaute srquentibut tignis
in

(ibid.).

non rectc disccrnilis ea. Omnibus liominibus madiccuda
sunt verba salulis,
sine

PraNlicaverunl non
siciil

angulis,

in eellariis,
:

aut

quorunt
ita

Scriplim

dicit

Prardicaverunt
et

agniiione

satvari

nemo

poiosl,

nec

aliquis

non soluni coram plebc, sed
cis
x).

eoram

re-

canis aut porctis judicandtis est, ut occullari debeant

gibus cl principibus omniuni lerrarum, sicul scripluin esi de
:

ab eo.

IN.nn

ul

ait

Apostolus
el
si

:

Deus

vult

omnes

In

omnem
dioobal
:

terram exivit tonni

Itpminei salvos fieri,
nire (I Tim. n).

ad agnilionem

verilalis


,

corum (liom.
re'lari

Noluit dO( Irinam

suam

a

P.iulo

Quod

quis audita et agnita veri-

Doniiim«,

cum

Vas

electionis milii

tatc pcrlinaciler et ct nitiuir

iucorrigibiliter ci conlradicit

es( iste,

ut portet
et

nvtnen

meum coram
ixj.

regibus

el

commaculare vcritalem
dcbct jusla
rntione

focda dctractionc

principibut

fiiis

Itraei (Ael.

Ipse

qtioquc
es*e
:

ct in isione,

a

lali

sespendi
et

Puulus a
reritaleui
tirwcis

nullo gcnere

liouiinum
,

colandam

piuvdicatio vcrilatis,

quod

esl sublralii

sanelum

Evangclii xsliinabal
,

quando
et

djxil

N margaiitas
serant

a poreis et oanibus. Tales csse persenaposloli

nc barbaris
,

snpientibtts
in

insipientibus
esl

sancti

Judu-os

,

in
,

qnibus satis
novissimc

debilor itim
r/iti

ila

quod

me promplum
{Bom.
i).

vobis
ilixi,

laboraveranl vcrbo pracdicalionis
cis

cum
a

llinncc esiis

evttitgelizure

Sicut

dicebanl
el

:

Quoniam

repulittii

vobis

verbum
,

prrcdicaverunt sancii aposloli in

manifcslo doclri-

Vei,

indignos vos judicattis
(

wlernce
).

vita?

ecce

uam

salmis, el signa fecerimt mortuos suscitando,
el

convertimur ad geutet

Act. xri

Conversi

sunt

cxcos illiiminandu,
ipie nccari,

omucm

langiiorem pcllendo

ad gcntcs, el eis manifeste praidicaveruni

doctri-

in noiniiie Cbrisli, et susliniicriint crucifigi, gladio-

uaiu salulis, quos scicbanl esscidololatras, et pollulos

ac divcrsis passionibus deduci ad mor-

omni genere immun litiarum
et

:

ct vos

ita

lem, pro
II.

leslinioiiio verilatis.
si

canes
dicitis
,

porcos vos jtidiealit, ut

nunquam manifcste
sine

Vos auiem

esii^,

siciil

r.posloli

inier vos prredicetis

dnclrinam vcslram,

qua

Clnisii, quarc lanto
lis
t(

tempore latmstU?
quarc

Si vos

cs-

neuiinem salvari posse arbiiramiiti,
dicai
:

cum Dominus
,

Eceltsb Dei,

ut diciiis,

usqu* ad baec
?

Qui me confenus
el

fueril

eoram hommibus
in

iupora scmper in abscondito
dicit in Ev;inge!io

amlxiluslis
r
:

Duttti-

conftiebor

ego ettm roram Patre meo, qui

coelit

ims

de Eerlesia sua

A on

potest

est (Mattli. \).

e v tat

abscondi snpra
el

dunl luceinam,

montem posila, ncqite accenponunl eam sub motiio, ted supra
tun(
ipse Clirislug
eit, civitas

IV. Si forlc

aeeiderit

nl aliqttis
el

vcstrum
deductus
iidsm

pro
anlc
vc-

errore suo deprehensus fucrit,
Hidices Ecclesi*
;

cnndelubrum, ut luceal omnibnt qui in domo
(Mallh. v).

aut omuino

negalis

Mons

supra

s>ram, aul tunc piimiiRi aliquos errores veslros confitemini

moiiicin posila, Ecclesia esi,
rsl Clirisltis.

cujus

fundamentum
fuistis

cum

de vita amplius non speratis.

Sed

ilia

De ea

dicit

Dominus, qnod non potesl
,

ooufessio non cst

ad gloriam vobis, ct esl quasi

alisrondi

:

vos autem

scmper abscondili
ct
Ita

conlessio furis, qui
Irocinia sua
siint

cum oc

viia

sua ditsperat,

la-

H

rloctrinam vestram oecultastis,

laccrnam
,

impudenter confitctur sub laqueo;

et

reslnim sub niodio limoris
iiii.jwamciin
•|ihm!
Qiii

posilam

liabelis

nce

intercmpiioHes, quas aiii|iiando a
vesiri

populo xc-

alicui mnnifeslasiis,

de quo timeiis,

lanic pro icge Dei sni nliqni

paliiintur,

imn

vos faciat niauifestos.

Nam

ab

ipsis

qiioque
salvanvestra

quasi passiunes apostolorum, scd
ruiii

quasi judicia fu,

reniuul ad vos, fidem veslram.ex qua
vos esso spcraiis
,

el

latroiiuiii.

Vos quippe cslis
:

de

quibus

dos

et

occului

oppra

Pominus

in

Evangelio dicil
et

longo lempore, ut dicunt, quindccim
i.ntis
,

annis occulul

nerunt, furet tunt

latronet

Omnei quotquol ve(Joan, x). Nwi eniui
quos
tialiitis

donec diu oos probaveriiis,
de cis quod non
aposioli

ila

sporare
lioc

p

uisi furtive,
in

ei

quasi

per

latrociuiiini acquirilis

possitis

prodnut vos. Non
et

parlem auimas

miseroruin,

posi

Baadi
<|iii

fcccruut

,

sucre^soros

oorum

vos, ei onuie in lenebris,

iiegntium

vestrum

est perambul.ins
:

nobis sunt uoii.

Non absconderHut
ncc cansa
lisuorii.

lurcriKtn»

qnoniMm

sictil ail
et

Salvalor

Omuis qui
ut

sub
«

modio,

qui.i

noc cansa

male

ngil, odit

lucem,

non

venit

ai tueem,

non

-ommodi lemporalis luoe cvangelioa« vcrilalis.qiiam
acceperant, celaveruiii
;

arguanlur opera ejut (Joan. m).
o qualcs cvatigelisiae
!

quales aposloli
Impleiis illud

a Cbrislo

sed sup«»r cande-

qtiowiatn beue

labrum,

id esl 6iiper

Eeclesiam

»

ila

manifeste
rpii

onm
,

constituerunl, ul Incercl
id
est

oinnibus

in

donio

qund mandavii Dominus prxdicatoribus verbi sui Super monicm exeeltum per prophelam dieens
:

bonis

nmn^o quam malis,
in
11:111

,

eranl.

Oiiuiibus
refirobis

cienim

lam
Cbriso

atcendc

tu

qui

evangeliwt

Sion

;

exalla

vocem
ti-

oicctis et

innotesccre

Inam, gni

evangeliza* Jerusalem,
xi).

exalla,
,

noli

ruklM Domiinis, qualis essel
'

lidos et religio

mcre {Un.

Non hoc

ceric

implelis
:

sed

iliud
,

,

ot

nenio per

ignorantiam

jKisset

m.nidatiiui Priscillianl observalis

Jura,
,

perjnra

i

trssare.
lil

tecretum prodere noti. Diriiis
a,l

modo

nondum

ve-

Korsilan

verbum

illud

coufugitis

,

quotl

nit

tompus

nostrum

ut

manifcstari

dcbearms

21

^EKJiO-NLS COiNTRA CAIHaKOS.
i.uuc

-

SERM.
ul

III.

22
fides lua (Luc.
libi

sedjam
iil

incipimus

palam loqui mitndo,

ct
,

A

roguvi pro

te,

non

deficiat

xxn),

erit ndhiic teinpiis

est

nos exaltet,

quando Deus Ecclesiam suam et implcatur in nobis illnd quod
:

boc

csl, fides

Ecclesix

quam

commisi. Bcalus
sihi

autem Polrus cum

sciret

appropinquurc
,

passio-

Dotuintis dicil de Ecclcsia sua

Non
(

putest ubscon).

nem suam, sanctum Clementem
ejusque
gubernationi

quem ad fidem
et Ecclesiam,

di chilas supra viontcm
diciie

posita

Maltli. v
,

Sed
est

converterat et bapiizaverat, ordinavit in episcopum»

mihi

;

si

semper supra
fuit civitas isla
lieri,
,

montcm
lioc est

id

sedem suam
ita

Chrislum, posita
vcslra,

socielas
es-

quarn ipserexerat, commisit. Et
Pelri facius est
in

successor bcali
ipse

quomodopoiuit

ul
a

lanlo tempore

sede

illa

,

et ad iiltimum

sct abscondila ?

Jam cnim

tempore Dominicx

quoquc pro teslimonio
passus
cst.

fidei

Chrislianx marlyrium

ascensionis

transierunt

mille el

cenium anni
cst
rcligio
scilis, iu

et

Nam quod
,

Linus el Cletus successorcs
ita

amplius,
stra
;

e(
si

nunquam

sublimata
si

ve-

Petri fuisse leguntur

inlelligcnduin est,

quod
in

aul

sublimaia est, dicite

quibus

adlmc ipso vivenie, coadjutores ejus cxstiterunt

lemporibus ct sub
est

quibus

rcgibus tcrrx

factum
prxdi-

gubernando populum Dei Romx,

et ad

boc ab ipto

boc

,

tit

ubique in
?

mundo
Quando
Judxi

audiretur
facitim

eranl in cpiscopos ordinati, ut scribit quidam apo-

cari fides ui

Catharorum
et

csl

boc

,

omncs prmcipes

domini
,

terrarum,
cssent

qui

11011

Patrum episcopis Germanix el Gallix. Qualem auiem fidem a bealo Pelro Clemens suscestolicorum
perat
,

cssent vel pagani vel

Catbari ct

lalem

el
in

successores ejus

babuerunt,

et

gubernarent subdilos suos secundum lcgem Catba-

pratdicaveiuiii

Romana

urbe, el

eam

prxdieari

rorum

?

Certe

si

boc nobis dcmonsirare possctis

,

fceerunt in
diiin

aliis lerris
;

per eos quos ad prxdican-

erederemus vobis, quod
posita fuisset
in

aliquando civilas vestra
;

miserunt
fide
,

et

paulatim quidcm crevii Ecclcsia
in

manifeslo

sed

boc

gratia

Dei

in ca

et

magis de die

diem promovebatur

nuiiqtiam factum esl.

quamvis mulii reges
III.

el principes

gravibuseam per-

SERMO
De incremento
I.

secuiionibus oppiimcre niterentur usque ad tempus
bca.i
Silvestri

et

manijestatione catliolica: fidei.
fide

papx, sub quo pax magna, et iibertas
el exaltari ccepii, el

Audile nunc de
in

et gralia,

quam

prolilemur

daia cst

Ecclc&ix,

ad

summos
com-

et

quam

manifeslo prxdicamus, quornodo per,

bonores promoveri
III.

fides et religio Cliri9iiana.

vcneril in

nos ct quomodo Ecclesia Dei

cujus nos

Ipse etenim sicut antiqtia

nobis scripta
el

per ipsius graliam
|.osita

membra

sumiis, exaltata esl et

memoranl, prxdicatione verbi Dei,

magnorum
in-

inmanifesto. Fidem bcati Peiri apostoliqtiam

ostensione miraculorum Constantinum imperatorem

ipsc hahuil etprxdicavii, suscepit post ascensioneai

C

filium

Helenx reginx (qux crucem Dominicam
ad fidem
in
:

Domini

civilas

mngna Anttochia

;

et ipse erat in

ea

venii) convertil
solio

ita

ut imperaior de regali

docens annis seplem non occulle,
neis

non

in

sublcrra-

suo deseendens

eo

collocaret

beatum
ad

Sil-

domibus

,

sed episcopus erat lotius civitatis,
regalis aula,
pt»puli

veslrem, ct ad pedes ejus se bumiliareu pse quoque
in

et ipsius causa

qux

erat in civitale,
in ccclesiam,

equo suo consedere eum
ministravit

fecit,

et

modum

per devoiionem
in

commiilata est

servi ei
et freno

pedesler

inccdens ante

qua commiinitcr populum docui!,
et

el

missas celereli-

eum

dediicens, et censignans ei
illic ei

eum, dominium

hravit,

ordinabal ea quae ad Clirislianam
Ibi

urbis. Insupcr et regale palatitim
et

coiislruxit,

primum cisqui fidcm Cbrisii susceperunt impositum esl nomen boc ut vocarengionem perlinebant.
tur Cbrisliani.
*i anani
i:i

omncm regium bonorem

et

poteslatem

quam
ac suc-

babehat

Romx
cum
,

et

in parlibus occidentis ipsi

et

Ie

Cum autem ibi firmassel fidem Ciiriem divinam Leattis Pelrus ordinavit
beatum Evodiitm,
ct ipse inde
fuil

cessoribus cjus concessit, el toiius senalus Itonorein
clero qui

ipso erat

tradidit, ct

ipse

cum

se-

suo

loco cpiscoptim civitati

naioribus omnibus de urbc cgrediens, Byzantium

< ujiis et

successor

Ignotius clarissimus marlyr,
,

tiansmigravit
rj

el
:

uibem nominis

sui

Constantinoimperatoris

discipulus sancli Joannis evangelistx

polim xdificavit
sibi

sohm auiem nomen

profcclus est

Romam,
et
Ibi

itcmqtie in ca fidem Christiacivilalis

ac succcssoribus suis reiinuil. In bunc
et confortata est, et

modum
Ecclesia

nani docuit, ac

maximam partem

ad Chri-

crevit,

usque ad summos bopolestate

stum convcnit,
ibi

pcr xxv annos Ecclcsi.nn Cbrisii

nores promota cst in
Dci, el lidcs

Romana

gubernavit.

manifcste confessus cst coram

quam

bealus Pelrus docuil et

quam

Ncrone imperatore lidcm Chrisli, el uxorein ejus
Libyam,
ncin,
et

succcssores cjus ab eo leiiueriint, el usque ad isla
tcnipora perduxerunl.
IV.

uxorem Agrippx prxfecii Agrippinnm,
fulci

ad lidem convertii,el ob ejusdem

prxdiratio-

Simili

inodo el pcr alios apostolos

in

aliis

Nero cum

cruciiigi prxcepil, el Pauluin simul
jtissit.

reguis

pcr Loluiu
csi.

munduin

lides

Cbrisli dilatata ct

cum
II.

ipso ibidcm prxdicanlcm gladio necari

subiimaia

Ad has aulem

Cisalpinas partes boc

Ex

illo

igitur

lcmpore scmper
,

lidcs Christiana
in

ordiue pervenit. Beattis Peirus, dtim Ecclcsiam Dci

crevil

in

urbe

Roma
fidcs

ncc unquam dcfecil

,Ro-

Romx
delicct

gubernaret, misit tres cx disciptilis suis, vi-

mana

Ecclcsia

quam haboerat

et qtiam

prx-

Eucliarhim, Valerium et Malernum

prxdi-

dicavcrat Petrus,

sicul cl ei promiscral

Dominus,
:

c.ue Teiitonicx genti Evangelium Chrisli. Qui vcniuntcs in civiiate Trevcrim
,

quando

iiiiminciile passioisc sua dixit

ad ciim

Ego

prtcdicavcraul in ca,

,

23
el curo

Ef.KBERTI ABBATIS SCIIONAUGIENSIS
Dei adjutorio convericrunt

Si

eam

ad fidem
in fln-

A

Christi, et

baptizaverunt

omnem populum

mine

civitaiis

quod

diciiur Olevia.

Primus eorum

mortuorum suseitaiionc, aliorumqiie valde mirabilitun opcrum exbibitione. Eamdem quoque fidem beatus Remigius Rcmcnsis
btiit

dirina virlus, in tiium

cpiscopus urbis eral Eucharius, quo defunclo Valerius in epi3copatum successit,

civitatis

arcbiepiscopus tenuit cl docuit, et insigni-

quo etiam defuncto Maiernus, qui de worle pcr baculnm Petri suscitaius fuerat, cpiscopus facius est,
vori, sed et
in

bus miraculis confirmavit. Hic Clodoveum inclytuni rcgem Franciae, et cum co copiosam nuiliiiiidiuem

non solum

in

Tre-

Colonia quae antiquilus Aggrippina
in

voeabalur,

simulque

civitatc

Tungerensi

qnae

Francorum convertit ad fidem Chrisli, et in Remensi civitatc, misso ei chrisinatc de coelo. Ex illo ergo lempore reges Francorum, et
gentis
baptizavit

lluiiorum persecutione delata est. Ipsa estergo fides
bcati Petri,

principes Galliae coBperunt esse Chrisliani, et ccepit
coiiiniiiniier

quam

bi sancti pracdicavcrunl Ecclcsiis

per totam Franciam publice

coli religio

qoaa
diem.

ipsi

gubernavcrunt, ipsorumque sucressores
et

Christiana, ei.per
haberi fides

lenuenmt

pracdicavcrunt usque in hodiernum

omnes civiiales in veneralione Cbrisiiana, oadcmque usque jin pracin tota

Tandem quoque

fidem praedicavil in civiiate

seniem diem
VII,

Gallicana Ecclcsia praedicator.

Moguntia Crescens discipulus Pauli aposloli. Beatus

DegcnereCIodovei processilCarolus Magnns,

quoque Boniiacius,

vir cximiae sanctilalis,

qui

pri-

qui inler Francorumreges

summus

atquegloiiosis-

mus

in

ea arcliicpiscopus fuit, ct martyrium pro
suscepit, et successores ejus

6imus erat. Hic
a bcalo
cx-teri

in

eadem

fide baplizatus est, el

Cliristo

usque
et

in

bo-

Remigio rex Clodoveus acceperat,
reges tenuerunf, qni
a

quam quam

diernum diem I:anc fidem lenuerunt
in Ecclesia Moguntinensi, et ipsa in
liis ei

docucrunt

Clodoveo processe-

omnibus Ecclesan-

runt. Ilic a
et

beato Leone pr.pa Romara vocaius cst,
in

subditis usque

nunc leneturct praedicatur.

consccratus

imperaiorcm, et fuctus cst advo-

V. Eeclesiae Metensi primus episcopus fuit

catus Ronianac Ecclesiae, et fidelissimus defensor lotius Christiani populi, et

ctus Paiic.is, discipulus sancti Joannis evangelislae,
et ipse in ea fidem

vehemenler per eum aucta
fidcs

permaaet

iu

noslram docuil et firmavit, et ea usque in praeseniem diem. Sanctus

religio Christiana, et dilatala esl atquc coufortata, et

per
per

ipsius

diligentiam

Romanae

Eeclc.siae

quem professus est CaroRomanus, lcnucrunt et confcssi sunt misit praedicare verbum Dei et cum eo tres illuomnes imperatorcs sive reges Romani, et omnes strcs viros, Marcellam, Saturninum et Lucianum. C reges Francorum qui fuerunt post eum, et prinQui cnm ad porlum Arelaii pervenissenl, beatus cipcs corum usque in prxsens tempus Fredcrici Pionysius sanclum Marcellum in Hispaniam dircimperaioris Romani ct Ludovici rcgis Francorum. \ii, sanctum Saturninum in Aquitaniam, sancturn Ipsam ergo fidcm, quam priino beaius Pctriis vcro Lucianum ad Uelvacenscm civitatem quoRomac plantavit, et quam tcnuerunl succcssorcs rum singuli regiones et civitates sibi destinatas redispersa esi. Ipsam fidem
lus imperalor
stoli

Clemens.successor apost.di Petri, bealum Dionysium virum clarissimae sanetitatis, qui praedicationc apoPauli

mullas

terras, *qux

igno.rabant

Dominum,

Aihenis conversus fuerat
,

,

in

Galliam

,

,

ejus in

Romana

urbe, et

quam docucrunl
Ecclesiae
,

in

omniab

pleverunt doctrinis
i'nipus

fidei

quae

usque

in

pracscns

bus terris saucii episcopi aliique sancti Palres qui
ol.edientes erant
illis

ibidem

tenetur

ct

praedicatur. Ipse vero
sociis,

Romana?

et qiium

*nnctus Dionysius
Elemhcrio, Parisios

cum duobus
adiii, ibique

Rustico et

acceperunl imperalores, et regcs etprin.ipes

fidem

quam per

heataa Paulum didicerat prxulicnvii, et per lolam Franciam dispersit, et pro eadem fide marlyiium
pcriulit,

lerraium,
conliiemur
laici,

cum
:

populis sibi subjectis, lenemus atque
lr.onaehi
,

nos videlicet clcrici, et

et
in

qui in Ecclesia Chrisli baplizati sumns, et

simulque

socii

ejus,

Rusiicus el Eleuipsius singulari
in

Ecclesiis

Deo

sacralis

convenimus ad oraudum

et

thcrius

,

cum

eo.

Martyrium vero

luudandum Deum,
et sanguini

el ud

comnmnicandum

corpnri
fide
I..

ei inaudiio

miraculo

Deus honoravit,

eo quod

Domini

nosiri Jesu Christi

cnm

post

decollationcm

suam
marlyrii

ipse

propriis

manibua

capul

suum

D

no „

IIctaf el

S pe salutis

animarum nostrarum.

a loco
iu

per

spatium milliarii
est corpus ejus,
perfectis-

eo autem ccrli sumus nos halere
qtiam

eamdcm
,

fidcm,

usque ad locum
deportavit.

qno humatum

habtierunl sancti Patres anle nos

quoniain

Tcstimonium hoc grande erat
ibi

caiiem Evangelia Christi,
stolicam,

eamdem

Scrlptiiram apo-

Mmae
gionis
VI.

sanctitatis ejns ct recta? fidei, ac sanciae rcli-

quam

et

iili

habuerunt, el publice in Ec-

quam

docuerat atqne fundaveral.
beattis Diouysius in Gallia

Ipsam fidem quam

ci nos credimus eis. Ipsorum quoque sancta scripla habemus, in quibtis

clcsia docuerunl,

habemus,

reliquil , sancnrs Ililarius Pictaviensi* episcopus c^regius doctorei i.obilissima lucernu Ecclesia; Dei, lenuit el docuit verbis et scriptis et exemplis. Iia
fi.Ien
1

dcclaraverunl qualis esset

fides

eorum,ct qualem
legis ct pro-

inlelleetiim haberent in libiis vcleris

pbciarum,
ei in
csl

et

in Evangeliis

et in apostolis scripiis,

tenuitel docuit, el omnibus modis promovit

eadetn inielligcnlia sequimur eos. Manifestum

eulus Maninus Turonensis episcopus, cujus sanctitas per omnes fines mundi usque in pricsenlem dicm clarissime splendet, ct in summa vcneratione

itaque cx bis quae dicla sunt, quoniain fidei uu

ltra>
sti,

lundnmcutum

csl docliina Pelri, qui fuil

Chri-

qni fuit Dei,

imo

ct

Dcus. Vcstii atitem erroiis
Ma.njclixi, qui

habelur Ciijus

li.lci

el doelrinac

tcstimonium perhi-

fundamculum doetiina

non

ftiil

Dei,

*5
fcod

SERMONES CONTRA CATIIAROS.
diaboll
;

SERM.
sunt;
est.

Y.
liuic

2G

non

Clirlsli,

scJ

anticfarisli

:

el lioc

A

lius

utilitatis

scire

potest

quisquc
(idei

sensatus, obediendum
potius

esse

quod plane falsum
est, et idco

omnino eontraoiclmus, Fides eorum, dieitls, mortua
aliis.

noslrx Calholicce

quam

veslrae

abscon-

nec ipsis prodesse potesl, nec
aliis

Falipsi
aiiis

ditae infidelilali, quae

cum suo fundamenlo
,

a cunclis

sumeslboc, quia

prodesl.

Fidcs quain

qui araanl vsritalem malodicatur

et

sub

xtcma

manifcste profiienlur pcr ipsorum ministerinm

datisura damnclur.

prodesse potcsl, cl effeclum bonuin
IV.
polcst,

in aliis

babere

SERMO
est.
I.

quamvis non

iu ipsis.

Per similitudinem hxe

Deeo quod scriptumest: Fides

sine operibus moitua

vobis demonslro. Contigil nliquolies, quod medicus

sapieus in inflrmitalem gravissimam cidit, et habct
,

Forlassis, o sancli Calbari

qui pcccare

non
(Jac.

snpicnliam, quiascil curare scipsum, babet medicinain

poleslis, improperatis nobis peccala nostra et dicitis

qux valel contra
alii

moi-biim

suum sed
;

ila est deli-

sicm legimus
n).
lis.

:

Fides sine operibus moriua

est

catus,

quod non potest gustarc de anlidoiis

suis, et
ille

Vos aulem opcra ad fidem pertincniia non habeF,i

prxbet ea

eamdcm

infirmitatem babenti, cl

idcirco fides vestra

mortua est,

fides veslra

niortua est, nulia csl.

quoniam Et iddrcosacra
el

curaiur. Ipse autem in sua infirmitale pcrmanel us-

que ad mortein. Verc de

tali

mcdico dicere possu-

mcnia veslra nullum effcctam babcnl,
lestis

ci

non po-

mus, quod

ipsi

mortua

esl sapicntia sua, alii

autcm

baplizare

,

ct rorpus
in

nomini consecrare, nec
faccre,

vivii. Ita dico vobi?

de presbylcris Erclcsix qui male

aliquid

bujusmodi
prosit.

Ect lcsia

quod vobis
qua de

vivunl; credunt qnidcm, sed eis credere non prodest

aui

aliis

Hxc
et

esl objcctio veslra adver.sum

ad saiutem,

si

pcrmanserint

in

iniquitatibus

suis.

nos. Ite

primum

inlcrrogantes
,

discite

Nam

et

damones

credunt, et contremiscttnt (Jae. n),

causa Deus inlcrfocil Ozawi

qui extcndil

manuin
ita

ul dicil Scripiura. Credebanl

nimirum

suam

ul susteniarel

arcam Dei, quando nulabat

qui, ul ait Evangelista, dicebanl
tibi el nobis, Fili

Domino Jcsu

dxmones, Quid
:

ui casura

pulareiur, in lcmpore illo, quo
in

eam

rc-

Dei

? venisti

ante tempus lorquere

ducere volebat David de Bethsamcs
Ei

Jerusalem.

cum bxc

didicerilis, «truiie

reprehensiones vc-

nos?(Maith. vin.) Credunt, inquam,el fidem babent presbylcri enornics , sed sicut dixi de sapientia xgri
medici,
sibi

t-lras

adversum Ecclesiam Dei. Non oporlebat nos
objicilis

ipsis

mortua

est

eorum

fides, aliis

au-

repondere vobis adversus ea qnx nobis
de
fide nostra,

eslis,

sicut

quoniam extra fidem Calholicam Domino volente comprobabimus. Non
de operibus nostris
el scc-

nomine Cbristi baplizanl, el alia lem sacramenla exsequuntur, sccundum quod a sanctis Patribus statulura csl. T<dis erat ille, de quo Lucas
vivit,

dum

in

cportel nos responderc vobis

£

evangelista refeit dicens nes dixit
:

:

tiespondens aulem Joan-

malis

qux

objicilis nobis,

quoniam pejura
sed
alius

Magisler viclimus

qucmdam
:

in

nomine tuo
nott se-

feraiio» sunl opera vestra,
diccndi de bis.

erit locus

ejicientem

dwmonia

et

prohibuimus eum, quia

Respondemus tamcn vobis boc

loco,

qniiur nos. El ail ad illnm Jesns

Nolite prohib*re

ne propter ignoraniiam dimiiterc videamur.
II.

eum. Nemo
possil cito

est, qui facial

virlulem in nomine meo, et

Fatemurquidcm, quod peccalorcs suinus,quo:

niatn ut ait Jacobus apostolus

In multis deliwjuiesl differenlia

n:us omnes (Jac.
inier dclinqucntcs
catis venialiter

m).
:

Verumiamcn

male loqui de me. Qui enim non est adiersum vos,pro vobis est (Marc. ix). Cerle quisquis orat babcbat, cum ille, mortnam quidem sibi ipsi fidem
non scqucretur Jesum, scd
aliis

mulli quidem in miuoribus pec-

vivebat fidcs ejus, a

quolidie

delinquunt, et quolidiana

quibusujiciebat dx-monia in nomine Jesu.

Quod

qui-

satisfaclionc

Dominum

placant, el agunt opera lau-

dem nequaquam
fidcm in

faccre potuisscl,

si

nullam omnino

dabilia.qux pertinent ad

fidem

quam

profitemur.

nomiue
quando
in

ejus babuisscl. Ita procul dubio
,

Dc

lalibus, u( spero,

non poteslis aliquid rationabiii
rnorlua
sil,

etiam presbyieri mali
ejiciunt,

dxmonia
bnptizanl
,

in

causa dicere quod fidcs eorum

ct

quod
ella-

nomine

ipsius, id est

nomine Cbrisli secundum

sacramcnla lalium presbylerorum inania
les per

sinl,

boc quod ipse

instituii,

et prodest bapii-

graiiam Dei nec desunt in Ecclesia, nec unprincipio in ea e^se dcsierunt. Sunl vero,
in

D

zatis fides,

quam

verbis quidem, sed non operibus,

quam

a

profiteutur.

quod ingemisciinus, uonnulli qui
catis qua? capitalia

majoribus pecDeo. Dc
esi,

dum

est, et

Sed alio loco lalins de hac re disserennunc ad loqncndum de veslra absconde angulosa doctrina vestra sermoncm

vocantur delinquunt, et super

dita fide, el

bis non condigna poeuiteutia salisfaciunt
lalibus fatemur

converlo.

quod

fides

quam habenl mortua
iia

SERMO
Circfl
1.

V.
conjngio.

quia sine operibus justificaiionis esl apud ipsos.

primam hmresim de

Morlua, inquam,
annihilalum
sit

est,

non

quod

id qtiod

crcdunt

Vnbis loquor doctoribus cl prxfeclis,

non

in

proptcr ipsos aul nullius
est et eis

utiliialis,

sanctitate quidem, sed in crrore elperversitate.

Am-

scd ipsis fidcs

eorum moriua

non prodest

madvertiteet videte quod non bomincs, sed
ncs vos appeliat Aposiolus
in
:

dxmo-

ad «alutem, nisi
in ipsis
III.

rcsipiscant ab opcribus malis

qu»

eo lesliiuonin quoJ in

morlincanl lidcm.
dicilis

principio scrinonis indiixil

Jn noviisimi», iaquil,
a fide nttciidenlestviri-

Quod autcm
dici

de

presbyleris nostris,

lemjioribus disccdent
tibns erroris,
in Uuyocrisi
el

qnidnm

qui lani

malas convcrsalionis sunl, ut fidcs
possit,

corum

doclrinis

dwmoniorum lcquentium
ctc:

morlua

qnod sacramenta corum nnl-

mcndacium, prolr.bcniium nubert^

27
(/

ECKURRTI ABBATIS SCIIONALGIENSIS
T«n.
tv).

28
scparatiouis caiisam qua

Vos

estis

dxmonia

li:rc

ile

quibtis lo-

A

in vila eonjugaii.

Unam

qnitur,
dtint
:

ct qui

vobis atlcnilunt, n

fide rccla

disccin

potcst vir,

si

vult,

ab uxore disccdcre ct rutnpcre
ci

nam
dicitis

doctrina vcstra prohilwH

nnbcrc,

co

(3) vinculuin

conjugalc quo alligatus cst,

deter-

quod

ncminem possc
usque

salvari, qui

cum conrfxmoncs!

piioavit Doniinus,

jnge sua permaneal

in

fincm.

nicmoralam,
bis,

ila

quando post rcspousioncin supra Dico aulem vosubjunxit diccns
:

tinde vobis ista doctrina?
cst,

Ex Evangeliis
uon

Cliristi

non

quia quicunque dimiscril uxorem suam, niri ob
ct

ex scriptis aposloloruni

cst, serf

plane ex

fornicadoncm,

aliam dnxeril,

mn chulur (Matth.

v).

spiritibus crroris est. Intucmini Evangelitim Matthxi
apostoli,

Ubi ergo ndjunxit,
ligi

nisi ob fornicalionem, dedit iulelfieri

quod pcr uuivcrsnm orbcm
non
ereditis

in

Ecclcsiis

quoniain sola fornicalionis causa divortium
si

legilur, et si
l»us, ite

Grxcis

cl Latinis codicict inspioiic

potest. Quorf

non reclc nos

intcllexisse vcrba

Do-

ad inimicos vestros Judasas,
in

He-

braicam scripturam,
SCriplUM haheiit,
niorfo
:

qna Evangclium Matibxi

et

invcniclis in eo scriptnm boc

Aecesscrunt
dicentes
:

ad Jesum Pharitiri
licel

tenlanlet

qux prxdicla su:il arbilramini, auditc apostoiuin Paulum, quomodo concordat nobiscum in inlelligcnlia eorumdem verbornm, ubi ad Coriniliios ioquitur dicens llis jam qui matrimonio juncti sunt
mini
:

cnm,

ei

Si

liomini dimitlere uxorem,
nil
initio
eit
,

prwcipio, non ego, sed Dominut, uxorem a viro non
discedere,

qnaeunqre cx causa. Qui respoudens
legistii
,

:

Non
homo
erunt

quod

n

discenerit,

qnia qui

fecit

homincm ab

matcu-

viro reconcitiari. Et vir

uxoum

mauere innuptam, aut non dimiliat (I Cor.
:

(nm
duo

et

feminam
et

fecit

eos? Vroplerhoc reliuquet
adhwrcbil uxori succ,
et

vn). Et subjungcns aucloritate propria, ail
cwlerit ego dico,

Nam
cum

patrcm

matrem,

et

non Dominut
et

.

Si quis frater uxo-

in carne

una. llaque jum non tunt duo, sed una
ei
:

rem habet in/idelem,
eo,

hwc
si

consenlit habilare

earo. Dicunt

Quid ergo Moytes mandavii dari
dimitlere ?
Ait
ittit
:

li-

non dimillal illam. Et

qua mulier habet virum

bellum

repudii,^ ct

Quoniam
vobis difuit
tic

infidetem, et hic conseniit habitare
miltat virttm. Sanclificatus est

cum

illa,

non dt-

Moyses ad dnritiam cordit
mittere uxores veslras.

vestri permisii
inilio

enim
esl

vir infideli» per

Ab

autem non

mulierem fidelem,
per

el sanciificala
filii

mulier infidetis

[Malth. xix). Ccric
tis
,

si

quid rettx inteiligentix liabe-

ihum

fidelem; alioqui

vestri

immundi

etseni,

hic animadvcrtcre potestis in liac responsione,

nunc aulem sancti sunt. Quod
tedat (ibid.).
In

si infidetis

discedit, dis-

qnorf

non approbat Dominus ulomnesviri ab uxoSi

lcmpore primitivx Ecclesix frefidclis ct

ribus suis discedant, sicut vos docetis csse facien-

qucnlcr hoc accidit, ut vir esset
:

mulier

non posset salvari qiiisquam cum conjugc infidelis et econtra, ut vir csset infidelis et inusua mancns, suflucisset ei brevis responsio, ita ul C " er WWU. Et suadebat Aposiolus ut ei lales abininterrogantibus illis Si licel homini dimittere uxovicem non discedercnl, quod ulique non fecisset, si rem suam quacunque ex c ausa ? dixissel Licet, et sciret ulrosque simul in laii conjugio periluros.
: :

dum.

bonum
II.

est, ct alitcr salvari

non possunf.
dcbere vinculum socie-

Multiim ergo a doclrina sua doclrina vestra disscnlil,

At non hoc

dixit,

sed comprobavil polius divi-

qux

cos

qtii utiqtie

legibus divinis subdili sunt

na

aticloritatc stibilius csse

discederc abinviccm cogit,
se prxdicalis
si

dum

cos saivari non poset

tatis

quod

est per

Icgem Dei inter virum et conjuillud

permancant simul. Audite

Pctrum

gem suam, quam rum et parcnies
randtts esse

quod a naiura

est, inter vi-

apostoluin similia ad cnnjugalos loquentem in Epistola sna
:

suos.
et

Vos autem abinvicem s:padicitis, ct alitcr

Mutiercs, inquit, snbdiia viris suis sint,

virum

mulierem

cos

ut

t\

qui nan credunt verbo; per

mulierum conversain

non posse
conjunxil,

salvari. Et ipse contra

ait

:

Quod Dcus

tionem sine verbo iucrifiant, considerantes

timorc

homo non

teparet (Matth. xix; Marc. x).

Dei castam conversationem restram
subjungil
:

(I Velr. in).

Item

Virum clmulicrem conjunxil Dcus, qui sccundum insliluliones divinarum lcgum coram Ecclcsia incunt
fcedus conjugalc, ct

Viri similUer cohabilantes

secundnm

scien-

tiam, qnasi infirmiori vascnlo muliebri imperlienles

non sunt. Fit
paritcr ad

bomincm scparandi quidem nonnunquam ul tales migrenl
lalcs

per

honorcm, tanquam coltwredibus
III.

gratitc (ibid.).

Dicilis

fortc

:

Possunt quidcni aliquo modo

motiasticam vitam, et scparatas abinvicligant,

salvari, vir et mulier siiiiul
ler nisi

mancntes, scd non

ali!

ccm mansiones
virc possinl
lur,
;

quatcnus Deo liberius serscparatinncm Dcus opcra-

abHineanl ab opere conjugali. Hypocrilx

scd lalcm

quid est quod vos dicitis? Si scichal Doinlnus Salvalor,
el si

ct quidem lalcs non omnino abinvidisccduni, ncquc ruinpiiur inter eos vinculiim conjugale, quia imlivisa in tis manet unitas mcn-

non bomo,

sciebanl

sancti aposloli, nequaquain

cem

possc salvari virum ct tmilierem qui exsequerentur

opusqtiod ad conjugium pcrtinet, nonnc plcna perfidix ct fallacix crant verba coruin, quibus

tium.

Nam

qttanto libcrius di\in.c dilectioifi vacant,

Uim

di-

tanto pnrius atque finnius sc inviccm diligcre possunt. Nos vero biijusniodi scparationcm nullis, ul

ligcntcr suascrunt conjtigatis, ut

non scparentnr ab
illis lnt-

inviccm? Absil auiein boc. Nola cerle crat

vos

facitis,

conjiigibus

suademus ca

ralione,

quod

mana

fragililas, cl

scicbam non omncs viros

ct tnii-

non possint salvari

sitntil

pcrinaneiilcs in sa:cnlo cl

licics lain

fcrroosesse, ut non posscnt
dc

eohabilare

|3)Hxc de Gia-co
ruli

fiirfure siint. Solutio

cnim vinMoysis

Judxis pcrmillebalnr. non aittpm
Clnisiiano loqnilur Evangclinin.

mnlrhnonio

ob fornicalionemet qnideni solam

a Inrc

29
bimul ei coiitincnliam
scd vos in
l»ac

SEUMONES CONTRA
obscrvare.

CATIIAllOS.

— SEUM.

V.

30

Cnde non
pessimx
ol>jicis, esl

HIos,
argtt-

A

nibus hoc
ficat

nomen

indulgentia poni solel.
;

Nam
la
ei

signi-

quoque partc
ail

fallnciac

absolutionem, qua peccaiori deb

pocna rcadr.pta-

oidos cssc noverilis. IHml mibi foFle
tharc,

o Ca-

lasatur; ct
tur.

sccundum boc venix nomcn
et

qnod Aposluliis

:

Bonum

liomini vtu-

Significat

conccssionem qna minora conceea non pertinet venix

lierem non tangcrc (1 Cor. vjn).
ittim est botnini

Concedo quod bo:

duninr bona bis qui exsequi majora non possttnt.ct

niulicrcm non langerc

uon lanicn

secundum boc ad
gnificai ct

nomen. Sisinuntur,

idcirco neccsse cst

me

concedere, quoniam nialum

permissionem, qua minora
fieri

fieri

est ct illicilum liomini
niililer
niini

mulierem langcre.

Nam

si-

iM

majora

vilcniur, el

secundnm boc quoquc
possuni, conce-

propter cavcndas

lciilalioiics, Itonuin cst lio:

venia dici polcst. De inajoribus boois est eoniinentia,

mulierei» non videre

nunqtiid crgo nccessaest hoiuini

quam

quia

omnes scrvare non
est,

liuni

coniendcndum

cst,

quoniam malum

ditur

quod minus bonum

vidcUcei conjugitim.
:

malum csl tan- Conccditur, inqtiam, non prrrcipilur quia si prxcibonum cst muliercm perelur, transgressor baberetur quicunque in conjunon langerc; coucede eiiam quia malum cst mtigio non cssel. Dc majoribus malis est bomicidium, liereni vidcre, pro eo quod bonum est niulierem non qttod ul eviiarelur, pcrmissum est olim Jttdxis mividere. El si concedis quoitiam malum cst iwuue- B nus malum, videlicot redditio lalionis et icpudiatio
innlierem vidcre? Si concedis quod

gere miilieicm, pro co quod

rem

vidcrc, eiuc oculos Uios, ut niinquain viJeas
1

inulierum, ul ab bomicidii 6e

Ihgiiio teiuperaicnt.

inuliercm. Hypocriia

licitum est boniini langcre
licilum est
ul

Nune

et

opns

coiijtigale nobis

distingueudum

est, ut

iHulierem siiam,
liabeai

qttia

unusquisqnc

evidciilius fiat ad

qualem

conciibiium qualis indulfit

suam

scctinduui verba ejusdcm Aposioli. Et

gentia pertineal. Conjugalisconcubilus, qui
pliciier

sim-

qttia licilum est,

malum non

cst.

Donum «utem ma-

inientione

gcncrand;e

ac

Deo educandx

gis liomini est, el

magis expedieii3 ad saJulcm mu-

prolis, pcr se

peccalum non

cst, quia ut pcccatuin

liercm omnino nou babere, nec langcrc.
IV.

non

sit,

dcfcndunt nuplialia bona,

qux
esl d«

sunt

spes

Ad

illud ite.n foriasse conlugics,

quod ibideni
Cor.

prolis, et fides, el

sacramentum. Et
possit

miuot ibus

Aposlolus

uil

:

Tcmpm

breveett, reliquum est, utqui
(/
vil).

boBis,
citur.

qnx

imlulgenliam babeni, quaj concessio difieri

Uabenl uxoret, tanquamnon habeutest-int
fccce,
iitqtiis,

Quod aniem
(I

sine peccalo, inleliigi

dicit, ut ct si

tnune.ml simul,

al>6ti-

potesiexeo quod Aposloltis
non peccat
ost; quia accidere potesl

ail: Et sinvpserit rirgo

n^ant tamcn ab opere conjugali. Et ego djco quod

Cor. vu). Per se dixi, peccatum non

m boc
Potesi

faccre possunt,

bonum

est

illis

:

non lamen
sed suaJei
('

nownunquam proptcr bopcccali

boc qtiisquain scnsatus

cis prxcepit,

mam

illam

inleiilionrm aliquid

suborialur

lamcn
Iloc

ficii

ui

vireum uxore

babitei, ci opus

excedenle ratkinabilem

modum

caraali delectatwne,

ronjtigiile

operetur,
fil si

ita ut sil

quasi non babens uxoilla esi,

qwx lunc quidem peccatum
modi peccattim ftigiendum

esl, sod levc, ct

cxcuhiijns-

rc.n.
et per

sobrie et teinpcrautor cuin

salur pcr prxdicta bona conjugii.

Quod

si

ob

onmia Dei rcvcrcniiam

in ipsa cufcloIii.Qtiod
si

cviiari debcret ofbVium
luiic

qualiier fieri debeat, scnsati

bomines sciuul;

au-

conjugii, sicul vos susorrarc solctis,

ob cani-

tem opus conjugalc ad dantnaiioiiem ess^t omnibus coujiigalis, neqiiaquam Apostolws dixissct txori
:

dem eansam

el

oflicium
iu

nino .vilari debcrel,

comcdendi ac bibendi omquo simile pcccalum ali-

rir

dcbilum reddat, timililer

auteir. et

uxor

viro.

Mu-

lierautem tui corpor.s potestntem non hubet, scd tir;
timililer

qnando eliam sapicntibus stibrepeie solet. Ille vcro coujugalis coiicubiltts, qni lil non cum inteniiono
gcnerandx
prolis, sed tanliim cansa cxplendaj libidiqitia

autem

el rir sui corporis

potestatem non ha-

bet, sed muiier.

Solite (raudare invicem, niii [orie
:

nis,per se quidein pcccaium esi, scd vcniale,

ex consensu ad (smpus, ut vacetis orationi
rivcrtimini
in

el

iterum

idipsum t ul

non

tentel

vos Salanns

per extera bona conjngii cxcitsalur, cl liabeliiidulgentam qux permissio dicilur, quoniam pcrmii-

titur Iioc maluni ut cvitclur majus malum, id csi iuudnmindulgentiam,nontecundumimperium(ibid.). p fomicalio. De tali igitur COBCubitU intelligalur dlScio atilem qiioniaui el in boc verbo bxrcs qund cluiuillmlAposloii: lloc autem dico secnndum induldieit : lloc auttm dico tecundum indulgentiam. I)igentiam, non secnndum imperium {I Cor. vu, 20). cis enim si indulgcntia, id esl vcnia, pcninei ad boc VI. Scio iinnm cx snstirtis veslris, novi vcrbum

proptcr incontinentiam vettram.

tloe uut<:m dico se-

quod
ei

sibi

invicem debiium rcddaUl; ergo opus concst.

occtiitx

sapicntix vcslnu, quod est fundamcnium
liabeiis. Innoluit

jtigale

enim non essel inalum, non fenia neccssaria es*el. Si boc dicis, jam in boc
Si

malum

bxresis vcstr*, qtiam de coiqngio

ipso aliquid iucralus

sum, quod opere conjugali veconliieris.
si

antem mibi pcr quosdam viros, qui exiertini de sochrlate vcsir», el resipneriint a vcrbis mcndacii
per verbnin
Dicitis

niam ab Apostolo dari

Nam

si

vcniam

ei

Dei, et

pcr minisieriiiin scrvi
ille

ejus.

ibt Apostolus, venialc est, cl

veniale csi, non pro

enim qnod Iruclus
iu

de quo prxcipit Dcus

eo damnanluromnesqui
vos prxdicatis.
csl,

in

conjugio pcrniaitcnt, sicut

primo bomini

paradiso ne gnsiarct cx co, nibil

DislincMtts

lamen considcr;>ndtim
lloc

aliud fnit nisi niulicr quani crcavcrai.
t

Dc

ipsa cjici-

quod

dicit

Aposlolus

:

nutem dico secun-

s,

Ad;e praecepil Dominus

m
r

non tomniisccrciur

dum

tndu'gentiam, uon secundum impcrium.
in

ci, cl

eommisltis csl

ci

conira prxccptum Domini,
igno.

V. Et scicndutn cst qunniam

iribus significatio-

qnod erat gnstare de

vclitn

E\ boc crgo pro-

51
batis

ECKBERTl ABBATIS SCHONAUGIENSIS
omne genus
sahari posse

51
cjiis-

humanum quod

de

eis

pro-

A

posl hscc addit qualiter formavit illam de cosla

pagatum

est, natunri esse
uisi

cx fornicalioue, cl nemi-

Ex hoc quoque ordine locntionisdatur

nobisinlelligi

ncm

purgatus fuerit per orationcs
est pro

el sanetificntiones eorutn, qni inler vos perfecli vo-

prohibitum fuisse Adoc lignum scientinc boni etmali, antequam Evam Deus formasscl. El qnomodo tam
pracccps in raandaio suo crat Dcus, ut
clarc potueril qunadusque

cantur. Hjec autcm causa

qua

soletis cnlin

non cxspe-

parc conjugium,
et rei sunt

cl diciiis

quod omnes qui

con-

mulicrcm formatain adinterdixisscl concu-

jngio sunt, et conjugaleopus cierccnt, fornicanlur,

duxisset ad

Adam,

et tunc ci

ejusdem inobeJieniix, per quam cecidit
idcirco omnes damnantur,
nisi

biium ojns? Dicitc mihi,

el si illud

lignum quod

Adam
come-

Adam. Et

disce-

contra pncceptum Domini gustavil, nihil aliud foit

dant ab invicem, cl vobis jungantnr, el purgentur
pcr vos. Hincct hoc nomen sibiassumpsertint primi
magislri vestri, ul
sc vocarciil calharistas,
id est
:

quam

mulier, quoJ lignum fuit quod mulicr

dit el dedit

viro?
forle
:

id

esl

Vlll. Dicilis
tito,

Mulier comedil de ligno vc,

purgatorcs,
juslo

et catharos,

judicio Dei lioc

el ccce mundos ipsum iiomen quod vobis

in eo

quod virum concupivit
mulicrcm prohibucrat,

et
ita

vuliis

quod

sicut

viro

et mulieri
:

nssumpsistis ad gloriam vcstram, vcrsum esl iu igno-

Dcus probibuerai virum. Sed ndlmc inlcrrogo vos
fuit

miniain vobis
n:ei

in

populari

sermone

:

ct

nunc, domini B Quid
ra ?

quod mulicr prius ex parlc tomedit,

et

purgalorcs ct mundi, lanqiiam sepitkra dealbula
c.J

pcrgo respondere
VII.

occnliam sapientiam vcslram.
legistis,

Dicile mihi,

ubinam

quol Dominus
ligho scien-

vctuerit

primum hominem comedere de

comedeudum, sicnt dicil ScriptuNon habetis, ni fallor, quid rcspondeatis, nisi absurdam aliquam siultiliam rcspcudcre velitis. Et nunc quandoquidcm ex Scriptura Gencseos flrmastis
postea virodedit

tix boni ac mali? Pulo in iibro Geneseos. Rustici,
rcdite
6i
a<l

aciem veslram contra

nos, respondere etiam de ea
:

eumdcm
scitis,

librnm, aperite
inspicite

oculos veslros,
operis

nohis dehetis. Dicite mihi

Quale adjulorium voluit
:

legere

recapitulationem
:

texti diei, el legile

quod

dicil

Formavit

igitur

Do-

Deus exhiheri Adae per mulierem quandodixit Non est bonum hominem etse sohtm faciamus ei adjuto:

tninus

homincm de

litno lerrcc, et inspiravil in

faciem

rium timile
jutorio

sibi ? (Ibid.)

Ad quam rcm

indigcbat ad-

ejat xpiraculum vitos, el faclut esl

homo

in

animam
dicit
:

ejus ?

vitentem (Gen. n). Posl hacc subjungitdeeo quod fa-

lavaret el

Nunquid indigebat, ut capul ejus peclcret? Nnnquid indigebat ut servili
ci

rtum

fuerat anle

formationem hominis, et

morc alimenta
quidesse

procpararel el adminislrarel?

Nunei

Vlantaverat autem Dominus Deus paradisum voluptatais a principio, in quo posuil hominem
rerar
(ufrid.).

[fort. necesse]

habebat, ul vcslimenta

quem forma**

procurarel, nendo, lexendo, formando, consuendo,

Post hoec subjungil descriplionem para-

Iavando, resarciendo? Nihil certe

horum ant lalium

disi, el

qualem eum fecissct Deus oslcndit diCcns : Vroduxitque Dominus Deut de lixmo omne lignum
titu, et

diccre potestis, sialiquid sanoe mentis habetis, quia
nulluiu lamen admiiticulum bomini in paradiso ne-

pnlihrum
tita3 in

ad vescendum suave: lignum etiam
descriplis etiam qualuor flumiTui.it

cessarium crat, ubi nullum patiebatur defectum.
Forsiian ut adjuvareteum laudare Creaiorem suum,
fccit ei

medio paraditi , lignumque scientia boni ac
Post
lisec

mali

(ibid.).

mulieremiii adjulorium?Polurai certe
saiis aiia

Adam
iia

nibus paradisi, novissiinc addit:

ergo

Dominut

sinc
iit

Eva

voce cantarc laudes Dominn,
atil raticus.

Deus hominem
cent

el

posuil

eum

in paradito toluptatis,

iiunqiiam fleret lassus
soltis
illc

Aut

si

nolebat

ut operaretur el cuttodiret
:

illum, prwcepilque ei di~

Dcus, ul
aliquis

homo Dcum

laudaret, sed alius

Ex omni

ligno paraditi

comede, de ligno aulem
(ibid.).

cum

co,

non oportebat

ttl

propter laudes ei
alios

scicniia: boni el

mali ne comedat
intelligitis
,

Nonne ccce
anlcqtiam

decantandas fecisset mulicrem, quii polerat
viros stiflkienter creasse, qui cuin ipso

ex his verbis
Inptatis ctim

quoniam

el

creaius esset Adain, planlatus fucrat paradisus vo-

darent. Dicilis foric

:

Sciehat

Deum lauDeus quod Adam in
ei in

omni ornatu sno,
vitae,

et dtio ligna in ipso,
scientiac boni cl

pi>ccatum erat casurus, el corporales defcclus pas-

videlicct

lignum

cl

lignum

D

surus, et ideo mulicrem fecil
posl

adjuiorium, ui

mali?Si ergo

ligr.utn scientiae

boni et m;di crealum,
el in

lapsjm suum

talia ei

exbiberel admiiiicula,
in eisdein

antequam Adani Deus formassel
locasset,

paradiso colet

qualia ntinc dicta

suni.

Scd dico quod
sui sexus, si
fecil ei

inanifcstum est,
,

quoniam
fuit

antcqnam
si

rcbus potuisset
adjtilorium

ei

homo

opus haberct,

Evam
futi

creasset Deus

crealum

lisnum scientiac
iHud

ferre. Ctir igiiur

mulierem

m
ei ?

boni et mali, quod Deus prohibuil Adac; cl
nntc crealionem Ev;r, conseqnens cst
fuit

adjuioriiim, el

non alium virum qui minislraret
ut aliqtiod

ndn

Eva. Illud eiiam

alien<1ilc,

quod illud qno ordinc Inde mulieris
riicens
:

Oponet

niinc, si vtiltis videri sapienles et intclletale officium

clores Scriptune sancla?,

qualur S.riplura dc

ligni prohibitione.el
itiquil, ri, id

nominetis, iu quo iudigttissci Adatn adjnlorio
lieiis, et in

mu-

formalionc. Prxcepit,

eslAd.T,

quo eum adjuvare nou posset
idipsum quod
diclurus

alius vir.

Ex omui ligno
liat

paradisi comede; de ligno nutem scien-

Ccrie non invenitis quid rationabililer hic dicere
possitis,
scnliatis.
nisi
suiii

boni

el

mali ne comclaz. ln qnncnnque autem

mccum
gcr.us ad

ik comedms eveo.morte morieri» (ibi:l.). Et subjungil Dij it quoqne Dcut Son etl bonum homincm essc
:

Volebat Deas crearc
gloriam nominis
stii,

humanum
scd non

:

budem

ei

iia

ul an-

i)litm, fnciamus ei

adjworium

simile sibi (ibid.). Et

gclicam fcceiat crcaturam.

Omncs enim angclko>

55
s|iiritus

SERMOHES CONTUA CATIIAROS. SERM.
creaveral simui,
ita

V.'
filios

34
genueruni, ct

ul

niillus

angelus ex

A

post

illos

diixcrunt uxores, ei
cos.

alio

nascerelur. lliimanum verogcnus itacreare dissilii

ideo perdidi

Vos aulem
Nihil

nolite facere

maluni

poncbat, ul

invicem succedcrenl homincs, cl
aliis,

hoc, neque misceamini uxoribus vestris, ul simililcr

nascerentur

alii

ab

qualenus causa consanguicounexio charitatis.

non delcam vos.
ait
:

aulcm

tale dij.it ad eos, scd
,

nitatis firmior inter eos esset

Crescite

et

multipli vamini

et

replete lerram.

Omnes autcm unum caput,ei unam oiiginemhabere voluil primum bominem, nt videlicel ab ipso oiime genus bumanum propagaretur, esselque ei in boc quxdam similitudo cum Deo, quieslcaput ct prin«
cipium omnis creaturx.
IX.

Quod
aliler

qualitcr

fieri

posset nescio, nisi
si

cum uxo»

ribus suis

miscerenlur. Aul

vos scitisquomodo

possent

crescere et multiplicari, et replere

terram, dicite nobis.

Non

aiilem lalem fecerat

Adam,

ut nb ipjo
:

X. Item ct boc niiror quomodo Deus, si ila abominalur conjtigium, ut dieitis, potuerii se lam familiarcm
exbibere
sanctis

solo possel generalio iiumana provenire
ei

non cnim

pairiarchis

,

videlicct

dederat Deus aptiludinem talem, ut posset parere

Abraham

el Isaac et Jacob, ut

ipse loquereiur cuni
el lanla.eis

»ul laclare. Fecit ilaque ei mulierem, ut ex ea ha-

eis, et miilerel

ad eos sanctos angelos,

berct adjulorium augendi et

mtiltipiicandi

geuus
filios

promilteret

in

futurum de propagatione generis

hunianiim. ut videlicel ipse gencrarct ex ea
pater,
ipsa
ei

ul

B eorum,

qualiler illud vcllet multiplicareet dilatare,
rcplere.

parerel et lactaret

lilios

nt maicr.
si,

et benediclionibus

Scimns ex Scriptura,

Adhuc

niihi dicite,
cslis,
,

popule slulte el insipiens,

sicut docii

viro probibuit
fieri

Deus muliercm, quod

et

quod primus illorum erat trigamus, secundus mnnogamus, lcrtius letragamus, cltamenDeus non hoc
abominatus
est in
eis,

mulieri virum

qiiomodo

poluii illud
et

dixit

sed servos suos dilccios eos

ad eos
(Cen.

:

Crescite et mullipticamini,

reptete terram ?

frequenlissime appellavil, ct propter mciita enrum

i.)

Quid debuerunl aul poluerunt facere, ut
si

crescerenl el multiplicarentur,

debebanlomnino

multas acmagnas benedicliones conlulit ge ..erationi eorum, et imitaloribus fidei sancloe quam babercnt

ab inviceui abstinere? Si voluil Deus, ul
ex Eva
geiieraret, ei sic pcr
et

Adam

Glios

ad Dominum.
XI.

eos nmltiplicarelur
ei

Veniam

el

ad

illud

gcnus eorum,
probibuil
ipsi in

replcrenl

terram, el juxta hoc
;

vestrum, videlicet

sequaces Harluvini
est, in

quod mussitanl quidam quod illud
:

tangere mulierem

conirarius erat sibi

conjugium solum justum
junguntur, et qtiod

sua volunlale et in prxceptis suis, et argui

quo virgines conunara lantum prolcm gigncre
lliorum convcni-

poluit insipieulix,

quod dicere nefas

esl.

Si

ego

debent, ei postea statim ab invicem disceilere, nec

agricolx

meo omnino interdicerem

oilicium semi-

r

unquain deinccps ad conjugalem
re.

nandi, et lamcn ei dicerera: Vide ul bene fructificet

agcr iueus, ct per le niullas fruges babeam
mihi
ipsi

;

uonne

conlrarius essem, ei insipientix argui pos-

Per omnia stultos et indiscretos vos esse video, tam quia error vesler non sibi ipsi coucordat, lum quia id quod dicitis nec ratione, nec aliqua
aiictoriiatesanctscScripturxpotesiisconlirmhre.Non
sibi ipsi

seui? Dtique possem. Item de Noe, qui
hivii

tempore di-

per arcam salvatus

cst, similia

dicerc possum.

concordal error vere

[leg. vestet],

quia

si

Si ita, ut vos dicitis, Dcus abominatur
et

conjugium

primo homin
adhnc eadem
virgintun, nec

mulierem,
i.ilerdiclio

ut dicitis,

intcrdixil et

opus conjugale, quare,
ejus,

cum
?

vellet salvare

Noe

et

manet, lunc nec conjugitim

filios

ne perirenl

iu

diluvio, simul

cum

ipsis

aorum

qui posl violalam virginitalem

salvavit

el uxores

eorum

Nam cum
ad

prxcepissct
:

CMijuiieti sunt, licitum aut

justum

est.

Item ex eo

Noe

ul faceret

arcam,

dixit

eum
et

Ingredieris

anam

tu, et {Hii lui, et
vi).

uxor tua,

uxores filiorum

vos stulios judico, quia manifestis Scripiuix saucts testimoniis conlrailis. Nam Paultis apostolus ail :

tuorum (Cen.
dixil ci
:

Et rursuni
el

cum

condidisset
;

arcam
lidi

Qutr sub

viro est mulier,vivenle viro, alligala est legi.
,

Iugredere lu

domus tua

te

enim

Si auiem mortuus fueril vir ejus

soluta est a fege

jusium coram me in generalione

viri (I Cor. vn). IgUur vivente viro vocabitur adtilletsLiinoniuin perbibet Deus viro habenli uxorem, ct D tera, si fueril cuin alio viro. Si autem morluus fuerit Et qua littos tres, quoniain juslus sit coram co. virejus, libera cst a lege viri, ut jam non sil adul-

ista (Gen. vu).

Ecce

andacia condeinnalis omnes viros habenles uxoies
Kt quare, ul dixi, servavit pariter

?

tera,

si

iueril

cum

alio

viro.Cni

vult, inquit, nubat,
erit, si sic

cum

viris etiani

ttinium in
serit,

Domino. Bealior autem
filios

pcrman:

uxores eorum? Si niolesiuni eral Deo oinnc conju-

secundum consitium meum

(ibid.). Ileni ail

gium, mclius solos viros salvasset, el omnes uiulicres in

Volo adolescentulas viduas

proae<ire,malrcsfa-

aqua submersissel, aul solas mulieres servas-

milias esse (/ Tim. v). Quoil ue mulicribiis ail,
et

idcm

sei, el

omnes

viros

perdidisscl. Et
viri niiscerentiir

si

erai contra

de

viris

inielligcndum
ail,

esi. Si

ergolicilum

cst, ul

vohintatem Dei ut

uxoribus suis,
flliis

Aposloius
nubant, el

ul muliercs vidtiatx viris itcrum aliis

quarc hoc celavil a Noe quem diligebat, et a
ojus,

viii viduali

uxorcs alias ducani; constat

cum

cos cduxisset de arca
:

?

Qtiare

si

eos dili-

plane, quoniani non solum conjugia virgiuum liciia

gebai, non dixil
conciibuil
cavii in
gci.uil

Peccavit in

me Adam,

iu

eo quod
ei;

etjusta sunt, scd
suiiiii

eorumquoque.qui ame conjugium
in bac parlc nobis quxdnin vcrba Joannis

cum muliere quam interdixeram
filins

pcc-

viigincsuon fucrunt.
Scio atilem quoitiam et

me

ejus Seth
;

,

quia liabuil uxorcm ct

XII.

lilios cl filius

pcccaveruut in

me omnesqui

conlrailis, ct objicitis nobis

55
Chrysostomi
dicciis
:

ECKBERTl ABBATIS SGI103AUGIENSIS
,

36

qu» in expositionc Matthaci scribit A gines convencrtmt. Lnde hoc hahclis ? Quoe vobis Sccundam quidem uxorem aecipere, secunscriptura hoc dcicrmiiiavii ? Nonnc cx verbis A|>odum consiiium Apostoli est sccuudum veritaiis stoli, quse nunc induxi, palet, quoniam uoii solos lalionem, vcra (oruicatio est. Si sccundum permiu roonogamos, scJ ciiam biganios licct plurcs lilios
'•

tcuiem Deuiu

p;:ij!ice

el ct

licenicr commiltiiur, ho-

procreare; et dcbent, ut
scparari poslquaiu

dieitis

slalim ab inviccm
?

nesta fornic;«lio

est

:

cgo vol)is dico,

si

credeu-

unam habucriut prolcm
esi ?

Inter-

duui est doctrinx Joaunis Chiysosionii, certe cic-

rogo quare

?

Si ut dicitis,

hoc conjngium juslum est
aui
si soivi

denduin cst ct doclrinx sancti Augusliui
nynii, et aliorum

et Iliero-

solum, quarc solveuduin
est, ul

necesse

sanciorum Palium, quorum

vila

salutem cousequi possii.t homiues

ilii,

quo-

sancla cral, cl (itiorum doctriua cuiu sanctis Evangeliis et

moilo jusiuni esl corjugium

eorum?Si ergo oinne
debet, qui

scriptis

aposlolorum concordabal, ei
,

iu

conjugium, ul

dicilis,

solvi

sunt qui
:

Romana
uet.

Ecclesia

ad quain rcligionis Christianu;

debcnl observare
fjniui es

illud

maudatum

Aposloli

Alli-

respectuiu habemus, aucloritaiem iiimissimaui La-

uxori fnoli quarere soluiionem (4 C&r. ivu).

Auditc quid

el isli

de secundis nupliis dicaut.
viduilale scribil hoc

insensaii cailiari! quis vos fascinavit
verilali lol
vclilis

uon crudere

Auguslinus

iu lihro

De

modo

:

lestimoniorum diviui cioquii,ut deslruero
legilima

Secundas nupiiai cmnino
l)t [lertiis

licitas concedil Apostolus.
et

omiiia

conjugia

,

quae a principio

aulem

,

de quarlis,

de ultra pluribus

inuudi usquc in hodiernum dfein iu honore fucruut

nupliis, soleiu

audeat
Ait

diffinire,
t

hominss maxere qurvslionem. Sed quis quod nec Apostoium audio diffinisse?
(/ Cor. vn).»

per univcrsum imindiiin, in onini gcucrc hominutn,
el liiiclium et iulidclium?
latis

Pulo quodcx aiuorc casti-

enim:
in

Si dormierit vir ejus, cui vuit nubat, tun-

luccoronia diclis. Pulnqiiodcx amorccastilalis
in

lum

Domino
est.

Nondicii primns, non
nec nobis defi-

banc coiisuetiidiiicm inter vos habetis, ul
lictili»

convcni,

secundus,

vel lertius, vel quotuslibet;

vcslris, sicutab

uno hxresisrrha
viri in

vcsli oaudi\
:

uiendum

Vnde, ul breviter respondeam : nec ullus nuplias debeo damnarc, nec eis verecuudiam numerositatis

pariler

dormiaut duo
in

lcclo

uuo

iteniqtte

dux mulieres
custotliant, ct

lecto

uno, qualenus se vicissim

auferre.

ldeui et llicronymtis teslalur di-

uuusquisque lestimouia su.e castitaiis
Magnac rcligioni deputabat concucuarrabat hoc mihi. Scd iudubipudore, ut loqui non possini

ceus

:

Ego nunc
et sexlo,

libera voce exclamo, nec

danmari

in

ah

alio habeat.

Ecclesia digamiam,

imo nec trigamiam;

ei tta licere

tudinem hauc

qi.i

auinto
bere.

quemadmodum secundo

marito nu-

lantcr a consitio maiigui cst religio ha;c, ct non adeo

Sufliciaut

nuuc teslimonia islorum duoruiu,
facercnl, si scireul iu cis turpiisti

freuaium est os

meum

qui aflirmanl secuudas nuplias licilas esse, quoil
cerle

r ca

<jtia:

du vestra miscra castilate dicuntur ah cis

uequaquam

qui experti 6unt eajn.

Vos conjugalem cnpulam

rc-

tudinem fornicatiouis. Et quia
ducta sunl coucordajit
Clriua:
ista

iu verbis qua? in-

prohalis quani instituit Dcus, et qua:
turse

cum

lcge ua-

cmu

vcrbis apostolicas do-

coucordat; atleudiie vobis ne forte ob basc

magis quam iU;»,Clirysosioini Graeci docloris, quidcm rccipiuultir, illa vero non approbaniur,
in auctoritate. Ipsi animadvertite.
v-obis lationabile

lenicrilatem justo Dei judicio traditi sitis in igno-

miuiam, quas a lege nalura: discordat. Hactciius de
conjugio uos disputasse sullicial, uunc aulciu de ca
sanciitate vcslra colloquiiuur,
abslioclis.

neque recipiuniur

Nunquid
cundtim
csse

videtur, quod' dicit sc-

qua ab esu caruiuni

conjugium esse fornicationein, cl ipsum

secundum consiliuiu Apostoli? Ceiic omncm fornicationem dissuadet Apostolus, et abstcrret hoca,

SEIIMO
I.

VI.

Vontra secundnm liwresim de esu carnium.
Vobis loquorqiios, sicul dixi.non homines, sed

iniues ab
judicabit

cum

dieil

:

Foruicatvret
xiu).

el

adulteros

Domiuus

(llebr.

dxmoiies Aposioius vocat,
doctrinis

cum
(/

dicit

:

Atteudentes

"XHJ.

Quomodo

ergo couveuit nl dicalur aliqua
?

divmonioium, lcquentium

in hgpocrisi meth>
iv)
:

fornicatio essc seciiudum consilium ejus

Laudamu*

dacium, prohibeniium nubere

Tim.

et subau-

cpric Chrysosioiuuiu

illinn et

aureuni os ejus, sed
jEsliiuu

D

dilur, docculiuin abslinere a cibis, quos Veus creavit

non

iu

his

vcibis

eum laudamus.
,

lamcn

ad percipiendum cum graiiarum actione
his qui uoxtrunt verimtem
i

fulelibus, et

quod uon
omiiiuo

iu vcrbis illis

lueresim sapiebat Joanncs,
conjiigia

quia omnis creatura Dei

quara vos lcuctis
illicila

ul videiicet sccuuda

bona

,

et

uihil

rejieieudum, quod

cum gratiurum
quo gcucre
ci-

csse judicarei,

quemadmodtun

forui-

aciione-percipiiuT. Sauctificatur
et

enim per nerbum Dei

catioiiem.
itobis

Sed ob hoc

foitajsse

dicebat hoc quod

oratiouem

(ibid.).

Dicite mihi dc

ubjicilis,

quouiam

secundis nupliis disce-

borum loculus

esl Apostolus

hoc loco? Si ignoiatis,

dilur

a sacramenlo uniiatis,

qux dcbet

essc iuter

Dcuni

et auiinaui houtiiHg, cujus sigAificatio in
;

mo-

dicam vobis. Carnessiguificavit, ctde vobislocmus cst, qui ii) hypocrisi loquiinini mcndaciuin , videlicct

uogaiuia est

et forlc

ob hoc quoque quod secunda

uon cssc licitum houtinibus ut nubaut,
lloc
ii>

cl ut

conjugia magis cxlra pudkiliam sunl
ct
iiiiiii»

quam

priina,

cames inanduceul.
apparere
s<:d

hypocrisi

loquimini,

vehemcnter

lianc peKSuadene cupiooal cis

quia iu hoc casli el sancti coraia homiuibus vultis
est niendax hx*c vestra doctrina. ISam

quibus pmedieabat.
JrtV.

Ad hoc iicrum

redeo, quod dicitis,

unam

et

nubere

licct, sicut

Apostolus in hoc ipso deiuoiicl

tiintum prolcm dcfcore

gcnerare coujugcs, qui vir-

strat,

quod cus obominatur

dxmoucs vocat qui

57

hx c
s

prohibcut. Ei carncs cdcrc licet eis qui voluin
biibenl abstincndi abeis. Ilalio vcstra esi, quarc

SEUMOJSES CONTKA CATIIAttOS. SEtt.U. YI. 33 A aiiimaliuiii, qux coinquinet mrmducanlcni, cadem
cl lunc erat, quia cjusdera creationis et conditionis

jioii

ciifntJa'.

non

sint carnes, qtiia de coilu nastilur

om-

crant luuc, ctijus sunt el nunc. llcm
est csus

si licilus

non

nis caro, et ideo

immuuda
Dmniiiiis

esl et coiuqtiinal uiandii-

carnium

,

ostenditc nobis aliqua maudala

canlcm.
II.

evangelicae aul apostolicre Scriplura?, aut aliquoruni
si

Miior

creator ouinium rerum,

orlliodoxorum ratnim traditiones,
raliter

in

quibus genc-

quaudo
rabal

iioininibus coiiccssil ut cdcrenl carnes, iguo-

praccepium

sit

ul abslineatur ab eis, et crcprcedi-

lianc

vestram

sanctam

raiioncm,

vidclieel

denius vobis.

Dominus Salvator quando ad
inisil,

iiiiinundos lieii

omnes

qui edcrcnl

carnes, pro co

candtim discipulos suos
hacc

inter extera dicebat

quod omnis caroex coucubitiinasccrelur. ileu! qund iion habebatcalharuin unuiu, qui eihancsapientiam
in

ad

cos

:

In quamcunque

domum
:

inlraveritis,

priinum
pacis,

diciie,

pax huic domui
sttper illum

et si ibi fueril filius

aurem susurrassct,

in ilia iiora el

quaudo dedit pofiliis

requiescet

pax
el

veslra. ln

eadem
apucl

teslalem edendi

carnes Noe
el

ejus diccns

:

aulem domo manete edenies
illos

bibentes qucc

Cretcite el mulliplicamini,
sit

lerror vesler ac tremor
et

sunt. Dignus esl
x).

enim operarius merccde
a
si

sua

super cuncta animalia terrw,

super omnes voin

(Luc.

Vidctis

quod nou exclusil
dicercl
:

cibis

eorum

iucres cceti,

cum

universis qui

movenlur

lerra.

B

usiiin

carnium,

iia ul

Quod

vobis appo-

Omnes pisces maris manui veilrai omne quod movelur et vivil erit vobis
olera virentia
tradita vobis

traditi sunt, ei
in
,

siicrinl

carnes,
si

r.olilc

manducare.

Quod ulique
Si

cibam; quasi
exce\to quod
1).

dixisset,

esura carnium sanciitati coruni pericuk
:

omnia

losum fore exislimasset. Diciie mihi
csl oinnis caro,

immunda

carnem cum sunguinc non comcdelis (Gen.
ccce patet ex
iicitum
iiis verbis, quod Deus manducare carucs? Et qua

Nonne
bomiui

et coinquinat

mandncaulem, quo:

fecit

modo verum
inlrat

erit

frojite,
si

qua

in os coinquinat

quod Salvalor dixit Non quod hominem, sed quod procedit

atidacia vos dicilis esse

iliicituiu ?

Certc

sciebal

de ure coinquinal hominem. De corde, inquit, exeunt
coyitationes

onincm carucm
qiiam
fiuelis eral

ila

polluiam, ut

non posscl quissalis

malw, homicidia, adulteria, fornicationes,
blasphemia:. Heec sunt quee
xv). Ergo, o cathnri,

ex ea gtislarc quin

poilueretur, non

furta, falsa testimonia,

Deus, quaudo coucessit bomini talem

cuinquinant

hominem (Mutlh.

cibum, quctn sine polluiionc sua non poluit mandu<

non carnes vos coinquinant,
dicitis esse

si

manducaveritis eas,

are.

Si

vcro

haec

Deus nesciebat,
boc

el vos

scilis

:

sed mcndacia vcsira, quibus creaturaui Dei

bonam

puto vos sapienliores esse Deo, et magnos amatorcs
inuudiliae.

immumlam.
dico, quasi mibi sil curr, ut

Sed quam

falstuu
et

sil

vos ipsi scitis
estis san-

IV.

Non lamen boc

Nunquid
t

61 sapieutiores

sancliores

unquain aliquid boni manducelis aut bibatis, qui
popnlo Dei tam pervers* doclrins moriiferum po-

lis

palriarcbis, qui liciuiin sestimabant
et ipsi

esum

car-

uiuiii,

ex eis vescebanlur? Sanclus patriar-

culum

ubiqtie propinalis, Audile

nunc quid Aposto:

cba Abraham qui dignus habilus esl ut familiariter
loquerelur

Jus noster s:ribens

ad Corintliios dicat

Omne quod
proplenitudo

cum Deo,
cl

lcgiltir

suscepisse hospitioan-

inmacello

vcnit ,

manducate,

nikil inlerrogantes
est lerra et

gelos Dei, in forma irium virorum, quibus cl prandiuin
fecit,

pter conscienliam.
ejus.

Domini enim
quod

vilulum

lencrrimuin

et

oplimum,

An

nescitis

in macello

carnes venundari
in

quem
utique
si

coxcrat, cis apposuit ad

manducandum. Quod
esse.

soleut? (I Cor. x.) Si crgo
vcnit,
id esl

omne quod

macello

non

fecisscl vir sanctus et sapicniissiinus,
lali

venundatur, raanducari

liccl,

lunc

sciret in

cibo

immunditiam

Scd

el filius

secuiidum Apostoli verbum, et carues manducari
possunl a Cbristianis. Quod autem adjuuxit
hil
:

ejus Isaac piihnentum de venatione, a
pctiil, el

filio stio

Esau

M-

edulium de hacdis oblatum a Jacob mau-

interrogantes propter conscieiuium (ibid.), idco

ducavit. Sacerdotes

quoque populi
eranl,

Israel, cl

omues

dixit, quia in leinpore illo,
idolis,
j>

etiam carnes iimnulalae

qui de gcnere saccrdoluiu

carnes logalium

vendebanttir in raaceilo, cl nolebal Apostolus

hosliaruin in loco sanclo majiducare a

Domino jussi

ut Clirisliani eas

sunt.Quiasi

ila

inimunda esset omniscaro, ulvosarlot sacrificia

niobla;
stiantis

fuissenl idolis,

emeutes inlerrogarent, utrum iman non ne forte alius Chri:

biiramini, uunqiiam
liuiu Deus Nunquaiu
ftibi

decaniihusanima-

adhuc infirmus
idolotliyla,
idoii

in fldc, sciens eos scienler

super altare

suiiiu orterri prjcccpisset.

manducare
ipse
illud

putarei cos inanducare ea

in saucta lcgc sua

de comestioue earuni

sub veneratioue

cui fuisscnl

immolata;

el sic

sacerdiUibus suis aliquid inundasscl, liequc per ea»
sancUtatein
III.

quoque iuciperel

idola veuerari. Suuile csl et
:

corum

poJiui pcrinisisset.

quod

suhjtiugil
el vuiiis

Si quis xocat vos inftdelium

Ad

ha?c forsitan

respondelis, quoniam mulia

ad ceenam,

ire,

omne quod

vobis apponilur

in

lempore velcris

Icgis licila cratil, quai lioita

non

uianJucale, nihii interrogantes propter conscientiam.
Si quis auiem dixerit,

stmi in lcmpore hoc evangelicOJ legis, el inajorciu
imiuditiein exigil
a

hoc iuimolutuium
et

esl, uolite

Dcusa pupulonovi le»iamenli quuiu
itkil'00

otanJucare propler iilum qui indicavit,
scieuiiuiu.

proplcr con-

populo qwi eial suh priore lcslameuio. Lt
carues, quaiMif
illi

Conscentiam uutem dico nou tuam, sed
subaudi infirmi, sicul praedictuni
illx,

iMis vitandac suiit

ah

cis

uon
ul

aluriut
esl. Si

(ibid.),

abslinercnl. Ego vcro ad hoc dico, qaoniain
dicilis, aliriua

si,

crgo

cames

qux

fticrant

dxmoiuLus

naluralis immuuditia 611

in carnilius

iiu.i.olatx,

non poteiant conlaiuinarc maiiducanlcm

ld
illas,

ECKBERTi ABDATIS SCI10NALG1ENSI5
eum
videlicet cui

40

non

fuisset
;

indicatum de
illx,

A

Est

ergo generalis

quxdam

comprehensio
irtlclligi
si

qttn-

cis, quoil

esscnt immolatiti»

multo miuus

rumlibcl ciborum in his verbis, ul
et dc faba
,

possit

qurc

nanquam
lllutl

lalihus sacrilegiis adhibitx sunl.

ct

legumine idipsum.

Nam

quis ista

V.

forlc objiciiis
:

mihi, quod Aposiolus ad

Romanos

scribens ail Uonnm esl homini non mandueare carnem,et non viberevinum (Rom. xiv). Et ego quidem idipsum coucedo, quoniam hoc homini
esl. Qu.ire

romeJendo fralrcm suum scan laliiarct, bouum csset illi non comedere ista. Sua\iorcs autcm cibos
nbminalim cxprcssil,
ut suaderet
dimitti
a

quibus

diflicilius

abstinetur,
,

etiam coucupiscibilcs cibos

bonum

bonuin? quia qui abstinct ab esu
vini,

cnusa fratcrnx charilalis. Id aiiicm in tempore

illo

carnium
qui ulilur

ct polu

longius esl ab co peccato,

necessarium existimabat suaderi, quia erant qui-

quod conlrabilur pcr concnpiscentiam gulx, qiiam
islis.

dam
rcnl

ila

pcrfectx

fidei

,

ul nullum cibiim xstitna:

Suavia cniin sunt hxc ad giistangula?,

dum,
ea,

el facile

provocant coiicupisccnliam
in

ut

immundum, sicul el Aposlolus dicchal Omnia quidem munda sunt : et erant quiJam adhuc ita infirmi in Hde, ut

supra quain oporlcal dclectclur

bis

qui gustal

quod quidem peccatum

csl.

Iiem idcirco

bouum

stinendum

:

veluti

xstimarcnt a quibusdam esse abJudxi noviicr conversi, quia

abominabanlur eos qui porcinam , vel idoloihyta abstinentiam islorum corpus aJBigatur, " coram cis maiidiicabaiil, et ex hoc scandalizabanper aQliclionem corporis major a Domiiio inorces lur. Propler lntjusmodi crgo diccbal : Si propter acquiralur. Et hx quidcm sunl causx quibus inonaesi ut per
ei

chi, ct fideles viri po2iiiienics,

ab

illis

se absiincnt.

eibum tuum frutrer

iv.us conlristatur,

jam non

secun-

Altamcn quamvis concedilur, quoniam, sicut ait Aposlolus, Uonum esl homini non manducare curnem,
et

non biberc vinum, non ex hoc conccdi opor-

ambulas(Rom. xn). El de seipso diQuia si esca scandalixal fralrem meum, non ccbat mamlucabo carnes in aternum , ne fralrem meum
cliarilatem
:

dum

lebit, ut vobis videtur,

quoniam
:

iualuni cst

couiila

scandalizem

(I

Cor. vm). Itaque

si

quod objeclionis

eJcre carnes ct biberc vinum

quia possibi'c est

iu his verbis Aposloli,

qux
:

iuducta suul, habcbatis,

tcmperale hominem

islis uli, ui

nou pcccci.

Nam

ct

exinaniium
VII.

esl.

Salvalor bibil de genimine vilis cuui discipulis suis,

Adhuc

dicite milri

Carncs non manducalis,

lamen nunquam peccavit. Quod aulem non neccsUonum etl homini non mansaria sil conCciitio isla
t\.
:

quia ex coitu vciiiuni. Et quare pisces mandueatis,
qui
similiicr ex coitu

veniiinl? Nihil hic ratiunis
csl coitus gressibilium, ct
el in peccatis conci;

ducare carnem,

el

non bibere vinum, crgo maluiii cst

habetis. Puto
vol.ililiiiin,

pcccatum

homini nianducare cirnein el biberc vinuiu , in sitnili sennone demonslrabo. Sciuius quoniam boDinn est sileulium, cl mullum a spiritualihus viiis

et

non naiatilium,

~

pitur et nascitur

omne auimal
,

ct iJeo sinc

pcccaio

iiou possiiul nianducari
lio:

carnes eoriim. Ealsum cst
falsuui
csl
attt
:

coinmcndaiur, qiioniam qui
calo lingux

silet,

longius cst a pcc-

toluin,

o cathari

quia

nulliin

quam
cst

qui loquilur. Nain qui nou pcccal

iinquam mandatum susccpeiunt

suscipere po-

in verbo, hic pcrfcclus est vir. Si
silere,

ergo lionum cst

tueiuntdc vilando coitu. Et ideo
nal.ile

nihil

magis ralio-

malum

loqui.

Nunquid hoo nccessario
siinul

est

quod

dicilis,

11011

comedimus vaceain,

6equilur? Ncquaquain.

Quoniam
cl

hxc vcra
viiiuin,

sunt, videlicel bomitn csl silere, el bonuni cst loqui.

quam si diceretis, non comeJimus vaccam, quia cornula est. Nam essc de
quia de coitu nata esi,
coitu natam,
nihii

Itaque non

manducare carncm,

non bibcrc

nngis pcccalum

cst,

quam

cssc

cum

dicatur bouuin quasi caulum, noti quasi virlus;

coruutam.
Cantra tertiam hatresim, de creaiione carnium.
Seimtis autcm quia princcps crroris vcslri Maues lalem habcbal viiandarum carnium ralionem, quoJ diccbal omncin caruem creatam csse a diabolo,
VIII.

non oportcl ut ob hoc dicatur malttm essc comcdcre
caiues el bibcrc viniim, quia
ligcrciur,
VI.
in lioc

coniinuo

ititcl-

quoJ csscl

viliutn cl peccaluin.

Vcrtiiiitaincn

uon inulluin cst iicccssaiiuin
hoc loco
:

assumere nos
rcclc

liauc dispiilatioiieui

quia
,

si

ct liumaui

auimailvcrlimus
siiut
:

teiiorcm

Scriplurjc

undc

D

bucbat.
sieut

Animam

quoque corporis condilioncm ei altrivcro a Deo crcalam aflirmabat. Et
in occultis vestris

sumpla
nem,

bxc vcrba,

patet, quia

non simplicitcr

compcrtum habco, vos quoque

dicluni esl
et

Donum

ett

homini non manducare carin praj-

ramdem raiionem
nisi,

vitantlarum carnium susurratis.

non bibere vinum. Naiu ciim dixisset
:

Scd hoc quoquc incnJatium mcudacissimum csl,
d
cil

cedcnlibus loqucns dc cscis
tuni, ted

malum

esl

Omnia quidcm mumla hominiqui per offcndiculum man:

quoJ absil! iiKuiliatur Scripiura : Dixil quuque Deut Producal
:

verilalis,

terra

qux animam
reptile

ducat

,

prolinus aJJiJil

Uonuin

ett

lioniini

non

vivenlem in genere suo, jumenla
lerrw juxta species suas,
tcrrw in (jenere suo.
/','<

el

replilia el besiiut
el

manducare

curnem,
:

ct

non
in

bibere

vinum,

conli-

et

jumcnla

omnc
esset

nuoqne subjunxit
sctisus

Seque

quo frater luut offenhomiiii aliquid

ii</i/

Deus quod

bonum
carnetii

dilur, aut scandaliuilur, aul infirmatur (ibid.). Elcsl
:

(Cen. i),Quod

si

1100 sulfleit

Seriplura Veleris Tesla-

qiianJoquidciii malttiii csl

mcnli ad comprobai.mim vobisquod
fecerit Ueus, auditc
dieil
:

omnem

manducare per olfendiculuiii, ila ul alium suo cibo Seandalizcl, bonum esl liomini non manlucare carnem el nun bibeic vinum : iiempc, subaitdis uliquid
Uie, in quo (rater luut offcnditur uul sciindainaiur.

Scripturam evangclicam, qu:e

1 n

principio erul

Yerbum,

ct

Verbum
el

eial

apud

Dcum, el Deus erat Verbum. apitd Deum. Omitia per ipsutn

lluc erat in

principio

facla sunt,

sineipso

41

SERMONES CONTRA CATHAKOS.
esl nihil

di

SERM.

VII,

4*

faclum
l>ei

(Joan

1).

Si ergo

omuia per Verbum
facla
lnis
!

A

nabilur(Marc. xvi). Hine, nifallor, hujusmodi argu-

facla sunl, ergo el

omnis earo per ipsuin

ineniationem sumitis ut dicatis:
test,
r.isi

Nemo

credere po~
;

esi.
ille

Omaniatiee Hancscum insanis sci|uacihus
vos adjuvet sicni ip-iun deecl,
in creatione

scretionem liabeat boni et mali

parvuli

quem Deo

adju*

atilem ctim baptizantur, di-crelionem boni el roali
i.oii

torem

dicla! quid indigtiil

rerum Deus

consiiiuistis.

adjtiloiio diaboli, ut

Cons malenon

babent; ergo non creduul; coiidemnantnrergo
anle annos discrctiouis moriuntur. Si
lioc di-

cniii

possel perfieere condilionein universilatis, nisi
riiabolus adjuvisset?

Au

nescitis quoniain

enm tautx ma-

citis scire debetis,

quia non reclum in verbis veri-

latis inieileciuin habetis.

Quod enim Domiuus
ila

ait

liiiceost, nl si pos-.it,

uno momenio otrne quod ad
et

Qui

iiou credideril

condemnabilur, non
sit

aecipieo-

laudem Dei est
IX. Taceo

in

redigeret potius

mundo destrucrel, quam erearet?

ad nibiluni

dum
dunt,

est,

quasi dictum

de oinnibtis qut nou cre-

seci

tantum de

bis quia credere possuul, et
baplizanltir, el

nmic de corporibus rraiionabilium, de

nolunt. Parvnlos

enim quia

nccdum

corpoie itominis loqtior, qui specialiter est eonditus
ad scrvieiidtim Deo viventi, cl ad resistendum per

crcdere possunt, imbeciilitas sensus sui exc.usat, ut

non comprebendanlur

in seutentia

illa,

qua cou-

omnia
diuate,
lieot

diaholicae voiuntati. Certc

si

ereasset cor-

deinnaniur non credentes.

Sic autem pluribus iu

pusejus diabolus, nunquam lam honestc, tam oraul

B

locis sancia Scriptura loquilur, quasi universitatem

commode incmbra
Quoniam
si

ejus

disposuisset,

quamdam comprehendat,
lelLigenda

ubi lamen universitas inaliqtiid

sunt.

recte

animadverluniur,
ct

non

est, sed

de universitate
in priori parle

exci-

secundiim mirabilem sapientiam

beuifjnilaicm

picndumest, ut patet

ejusdem sermocredider.t

cuncta ordinata sunt, sicut omnibus patet. Ccetcra

nis,quemdeEvangelioinduxi, uldail: Qui
ei baptizalus fuerit, salvus erit.
ttir

animalia

sic

condita sunt, ut prono ad

terram

Ecee eniin hoc videet bapiizantur,

corpore, el vultu demisso incedanl, solus vero
ila dispositus est iu

bomo

diclum de omnibus qui credunt

corpore,

ut incedat

reclus ti

aptum habeal vultum ad suspiciendos
quid pulatis,
si

ccelos,

ad quos

quod salvandi siut; sed non est ila. Nam iimlti <redunt et baplizautur, nec tamen salvabtintur, quo-

tolam menlis intenlionem dirigere debet. Et nundisposita fuissent

niam ad lempus credunt
fide

el in

lcmpore

le tationis a

membra humana

recedunl, vel per

malam vitam
ibi

fidein

suaui

secundum arbilrium diaboli, qui interminabile odium adversum omnes nos gerit, eicunclis bonis nosliis invidel, lalem nobis honorem prce ccetens animanlibus praestilisset ?
luisset

inuiilem reddunt. Proptcrea ergo, ut dixi,de universitatc

credentium

,

quse

videtur comprehensa,

aliquid cxcipiendum est, ita ut dicatur hoc dictum

Neqmquam

:

imo nos

taies

ma

esse non de omnibus credentibiis

;

sed de

iliis

qui

condidisse, ul lolo corpore serperemus per

C

uabenl fidem,
ea perseverant,

qme
ila

per dilectionem operetur, et iu
<

terram, aut erectis sursum pedibus, et conrerso in

ul non refrigescat

har

tas

eorum

terramcapile
i^dereraus.

manuum

oOQcio sicul

fieri

posset inet

in lentatione, et

non recedaut eorda eorum a Deo.
il!a

Quomodo enim amel honorem
corporis
ssepius
delictis

comillis,

Si ergo prior pailicula

sermonis, quce

commu>
de
incon-

modum bumani

ostendit in

niler dicla videtur, stare

non poiest non debel

nisi aliquid

quos pro aliquibus
tanas decam

Deus ab
illa

illo flagellari

universiiaie excipialur

;

videri
ita

permiilil, sicut et in muliere
jt

quam
in

illigavil

Sa-

gruum,

si

etiam poslcriorem partem ejus

expo-

octo annis,

ita

ut non posset

sursum
el iu
plti-

nimus, ut eam uou universaliter intelligcndam esse
dicamus.
II.

aspicere, cl in eo

aquam
si

misit,

quem frequenler uleum perderet, et in
abslinetis
Si
,

ignem

aliis

quam
,

Tale est et

illud,

quod idem Salvator

iu

Evan-

ribus. Paiet ergo ex his qucc dicla

stint

quoniain

gelio de

sacramenlo corporis
:

et sangtiinis sui proet bi-

idcireo carnibtis
fatui esiis.
,

quia nascuniur ex

nuniiavitdicens
bit

Qui manducat meaui carnem,

coilu,
Kint

vero idcirco, quod opificium

sanguinem meum, habet liiam a'ternair.(Joan.
videtur dictum de omnibus, qui

vi).

diaboli

sicut

menlilus esl princeps vesler
cstis

Hoc enim

maudu-

Manes, conslat quoniam insani

cum

illo.

Ei

p

nunc ad

alia irauseamtis.

SERMO
i.

VII

Conlra quarlam hwresim de bapiismo parvulorum.

n ; sed n mamlucant et bibuul corpus et sanguiuem Domiui. Multi euim mandticani ct bibunl corpus rl saiigniuea Dmnini
canl
e'

bibunl corpus ct sanguinem Doniini
illis,

esl intclligenduni nisi de

qui digne

De baplismo parvulorum,
quod nequc
illis

dicitis qiiotiidm inanis
saliileiti,

indigne, cl

cst,

prodesl ad
ejus

neque

ali-

ul dicil Apostolus, judicium sibi

non ex hoc habenl vitam ceternam, se.l, manducant et biqua diclum est

quibus qni non

stuii

discrelionis

ut possiul

bunl, non dijudicantes corpus Domini (/ Cor. xt)

cicdcie, aut per seipsos graliam baptismi poslu-

haque, ut

dixi, illa sentenlia

:

Qui

hre.

Coiifirmaiis

aulem

,

ut

xslimo

,

errorem
locu-

non

crediderit,

condemnabitur, non ad omnes non

istum auctorilale evangelici sennonis,
lis
esl

quem

crcdcntes periinei, sed ad eos qui
sibilitatem credeudi,

cum

halieant pos-

Dominus, quatido ad
:

baplizandiun misil

non credunt. Excipiuntur cniui

discipulos suos diccns
vaptizitnles eos in
tar.cli

l.untes docete

omn*$ gentes,
bupiizatus
,

parvuli qui baplizanltir, et
III.

necdum credcre pissunt.

nomine

Ptttrii et Filii el Spiritus
et

Forte adhuc vobis videtur, qnia injuriam falitier.c

(Motth. xxvm). Qui crediderii

ciamus

evangelica?, quae videlur pcrliuere

fueril

salvus crit, qui vero non credulcril

condem-

lantuin ad eos qui possibilitalcm

habcnl crcdendi.

Patroi..

CXCV.

2

47,

ECKBERTI ABBATIS SCIIONAUGIENSIS
,

**
:

Sed, quac*

respGmletu

milii

Je simili iiiiero, qua- in

A

ei

circundsioni* praeceplum ualial, dicens
vobit.
,

Iafaiit

s:mcia Scriptura inveniuir.
Epistola CJMiouica scribit,

Jacobus aposlolos
:

in

octo dierum eircumcidelur in

Omne

masculiqitani

diccns

Ihigtta, hic perfeelus est vir

Qui nonpeccal in {Jac. ui). Nunquid hoc

num

in generalionibus vestris

lam vernnculiis

emptilius circumcidelur. Masculus cujus prccpulii caro

pertinel ad

omnes eommuuiter, qni non peccanl in lingua? Cerle, si omnes qui pc<calum linguae non comiuiiuini, perfectae sunt sauciilaiis, omucs infanies, et

circumcisa non fuerit

,

delebilur

anima

illius

de pacvi-

pulu sno {Gen. x\n). Ecce in !iac

commnalione

denier cognosci poiest.quod propierconservalionein

omnes muii,
l.ilsuin

sancii cl perfecli ju liramli

aniniarum corum, ipsos
aniinadvcrliie, quod

jussil circuincidi.

El bec

sunt

:

quod

esse nulli

dubium

esl.

Ilaque

non

dixit

exspectandum csse

quod iKclnm

esl

:

Qui non peccat

in lingua, hic vir

usque
et

dum

pervenisset

yerfecius est; ita intelligi

neccsse est, ut dtcalur,
posiii et sciat peccare in

tunc cssc circumcidcndum,

homo ad anuos discretionis. cum perse ipsum po
dic oclavo jussit

essc pcrfccius qui

cum

siulare posset

circumciMonem; sed

l.iiMia, ahslincl per Dei limorem, ut non pecccl in

circnmcidi infanlem, qnia sciehat fragililatcm corporis huniani, et quod levi infortuuifl conliogere polesl, ul

ea. Tale cst ol illud
Inborat, non
liler

manducel

Qui non quod Aposiolus ait {11 Thess. iu).Nam univcrsa:

exslingnalur homo, anlequam ad annos niaperveniat. Quia
,

B pronuntiari videtur de oniuihus non laborautiesi ita.

turitalis

crgo

ila

feslinari

voluit

hus, sed non

Nam,

si

dc

illa

senieniia nullus

cirenmcisionem

idcirco fecil, ut salvuj fierenl ani-

qui non lahoral excipiendus esl,

tunc neque puen,

m;r, ct non inciderent in

ncque senes, ncque infirmi manducare dcbent, qui

maculam

oiigiualis pcccaii

damuationem arlcrnam pcr quod a primis parenli,

uon labonni. Ad eos ergo pertinct rerbnm hoc, qui ciimpossiiil laborare, non laboranl.sed oiio vacaut.
Simile est el illud
:

hns coutraximus onincs. Poluit etiam nimiruin ea-

dem

eirenmeisio

fieri

aiue diem ociavum,

si

pericu-

Qui vero male egerunt,
t).

in resur-

lum mortis parvulis imminere vidcbatur. Sicut el
nos pro eadera causa aule tcnipus nonnunquam parvulos baplizainns
,

reciionem judicii {Joan.

Hoc quoque generaliicr

dici videtur de onmihus qui male agunl, sed exeipiuniur ab liac senteniia qui mala agunt el posiea

cum tamen

sit

constituliim

ab

apos
coste

olicis

Patribus, ul vel iu Pascha, \cl in Penle-

pocuitenl, etin hono perseverant. Multa in Scriptnris sanctis similiter dicta

baplizemus. Sicut autcm parvuli

mascutiui

ii.veniuntur, scd

non

esi

sexus ahoriginnli cnlpa, per circumcisionemexpiabautur,
ita

necesse plura ad praesens negolium exempla induci.

el

feminei

sexus iufanics prr legales

Et nunc
proferte
inus,

si

aliam hahetis defensionem erroris vestri,
hacc de

oblalioncs ah ea porgabanlur, ul el ipsarum animae

eam; quouiam

qua nunc

loculi su-

non periient

a populo suo.

non proderil vohis.
stulie et insipiens!

^- ^nle lempns
nunquid non cousque ad Abrabam
sionis

aulein circumcisionis ah Adain
,

IV. Populc
gno.^citis

qui priimis susccpit circumci-

tcmpus? An ncscitis quoniam Scriplure •anctac vocant lempus gratiae omne hoc teinpus, quod a Christi nativitaie usque ad finem saeculi decurril? hJcifeo autem gratiac lempus vocatur, qira
eo dilalata csl miiCiicordia Domini supcr geuus humanum ct apertus esl siuus Dei ad suscipiendas
in
,

mandalum

,

fieri

solehanl ohlationes Deo, ab
,

his qui Dei cuiiuui
o:

hahebanl
,

per quas dcleri potuit

iginule

pectatum

aique

alia

peccata fragilitatis

bumaua

in electis Dei

lam

pusillis

quam magnis,

r.t

salrae fierent aaiinas

ooram, quouiam nunquam migcuiis

Sericordia Dei

bnmanom
Deo de

omniua

dereliquit.

animas hominum, magis quam in omnibus sacculis, qux fuerunl antc Christi advenlum. Al,si ita est, ul
praedicat impietas vestra
,

Ec<e

lalis

eral

infaulibus cura priorihus sx-

culis ul consci
el

varentur animae corum a perdilione;
,

videlicel

quod omnes qui
esl a Deo,

uuuquid xsiimatis

impia geus

,

quod obliius
in

sit

anle aimos discielionis moriuntur, condemnaniur,
et

cjusdem miserieordiae suae Deus
<]uod graliaR leiupus ct

lemporeisto,

nuHum

eis

remedium conslitutum
,

quo

possinl ailjuvari ab Ecclcsia Dei

ul oporteat oos ex
;

Au

puiaiis

annus henignitatis vocaiur? quoniam minus ainel filios et filias Chii-

nccessitate cffluerc in pcrditionem a>tcrnam

durus

D

stianorum
stiluit

,

quam

infanlcs Judauorum

,

quihus con-

ecrtc
in

ci

immiserieors cst Deus magis quain fuisset

circuniosmnem, ulnou penrcut auimae corum
suo?
aiitctn

lcmpoiihus,

ei ii.inus cnraiis

qux advculum Christi praeccsseruni, d« hominum salule. A temporc e;iim
,

a populo

VII. Jussit

cessare circumcisioncm

post

Ahrah.c usque ad Christum

constitnluni eral a

Dco

ascensioncm Christi pcr doclriuam apostolonim

iu populo Judaico, qui eral ex

Abraham

,

ut

omnis

qnorum
uihil

uniis

dicebat

:

Si circumcidamiui Chrtstus
x).

inTans masculus die oclava a nalivilate sua circumciuVrclur iu carnc sua ad gencrationem periinenie
,

vobi* prodest {Gal.

Circumcisicnis auteui
ul eo punficare-

loco esse voluil haptiainuin

aijtiae,

ul sic liberarelur a peccalo originali,

cum quo

na-

tur a peccalis

omnis hoino tam

pu^illus quain
in

ma-

scilur

onmis homn

,

ct

pro qno dainnatur omnis

guus, quicunque lui&set incisus eo
et Filii et

noinine Palris
si

anima, quae non
gaia.
V. Quia
fucrit illud

fueiil aliquo

remedio ab co pur-

Spirilus saucli. Et quiilcm

csl

,

ut vcs
elia.u

«licilis, rideiicel

quod tnnluin adullis
haplismus ad salulein
,

cl
;

nou

autcm pro animarum salvaiione dalum
mandaliim
,

purvulis

prosil

non hahel

aperte cognosci

polesl ex

lantam virtulcm haptismus nunc
ciicumcisio in

quanlam hahuit

veibis Domini, quac ad

Abraham

loculus est, quando

lcmpore suo ohscrvaia. Super noc

45
ergo mihi rcspoudei

SERMONES
,

COMRA

CATIIAROS.— SER.U.

VII.

jg

Quan.Jo consiiluil Dominus
et cessarel circuui
tiarc baptisino

A

ut baptismus fieret in Ecciesia
cisio;

bapiismi gratiam, non nni gcnti, ul ciicuntcisioucm Judxis, sed omni goneri hominum; ita ul
siiiuii
i|iiicini(|ue baptizaius fuerit in nomitie ejus,sive Juilxus, sive Grxcus, sive Latiiius, sive barbarus, pusillus aul niagnus , mas sive fcmina , servus sive

tunc vel vohiil ol non poluit

eam

virltitem,

quam

uabttcrat circumeisio, videlicet

ut pcr ipsum conservarciilur potuit hoc ct noluit, vel
Si voluil ct

auimx infantium
Itoc

;

vei

nec voluit
,

nec

potiii'.

liber, rcmissioneui

non poluit

non erat

lantac

polentix,

quanlx fueral olim, quando
cisionem, et per
vit a damiiatioue.
dicit
fecit

eoastituit fieri circuin-

qualur lam plenarie, ul si hac migret viia , aperta sii

omnium peccatorum in eo consemox per baptismuin de
ci

janua regni

ccelesiis.

eam animas parvulorum

conserva-

Tantam vero virlntem
cumcisio

salvaiionis non habebai cir-

Sciiplura
in

:

Quomorlo crgo verum eril quod Omnia qurvcunnue voluil Dominus
,

in veteri populo.

Nemiui quippe

pusillo et

magno qiiantumcunque innocens
iiitroitus regni Dei
a!il

aul sancius esstt,

cozlo el

in

terru* (Ptul. cxxxiv.) Si aittcni
esl in linc leinporc gratix

apericbatur per circumtiionem,

poluil el noluit;

11011

lam

large beuignus,

neque

Inm

Christianum

,

ui fueral erga

fidelis erga popubim pnpulum Judaicum ct
,

pcr aliqnas observationes legis aniiqux. Srd quicunqiie electi erasit ad regnum Dei in popuhi

ineo quod
conservari
fieri

abslulil circumcisionem, in

iilo. detinebaniur animae eorum in 1ocis sibi desliqua poterant B nalis a Deo, exspeciantes donec per virtuicm Ciiri-

animx infantium,
polttil

cl

uihil

in loco

ejus

sti

patefierci eis accessus

ad perfecisc beatitudinig

ordinavit per quod posscnt adjuvari. Si

aulem

gloriam.

nec voluil nec

Dcus facerc per bapiistuiim

IX. Propler hacc ergo qtix nunc dixi, meiiio hoc

cam

misericordiam parvulis, qtiam fcceral per cir-

tempus

Clirist'inii:.iis, temptis

gralix, et lempus
isli

cumcisionem ; conscquens esi, ut neque lam poieus ncque lam benignus sii in lempore hoc, ui fuerai in
diebus antiquis.
veritate,

acceplabiie tKcilur, et dies satuiis dies

vocantur,
esset,

qui magis dies perditionis dici posseni,
sicut vos inipie sustiriatis.
ae 3 limelis,

si iia

Quod quideai
Catbarits a

tain aliciuim

esl

n

Non

autein id

me

diceie

quam

saltite.

Et

si

vcrus est
ftiissct

sermo
pusillos
til

vesler,

nielius ceite alque

felicius

quod omncs qni in Ecelesia secunduiii quod constituluin esl a Domiuo bapiizantur, ita reniissionem peccaiorum suscipiant, ut qualiiercunque os:ea fiserial , lamcn ad reguum Dci perveniaiil.
el lities nostra

inuiulo, ut

Judaica lex qtix adjuvare

potttit

lam

quam magnos in siam suo permansisset, el ad eam omnes geutcs c.onfiuxissent, quam ut lcx
mundtim
inlrassct,

I

Sed hoc dico,
_
eisi sil

inconcusse hoc lenei

;

Clirisliaua

qua*, ut susurratis,

Quicunquc parvuli, sive a

boiro liominc, sive a malo,

prodesse non polest,
liouis

nisi his qui

ad annos

tliscre-

hxreticus, in nomine Patris et Filiiet Spi-

perveniunt. Vix ccrle meilia pars homintim
tiies

itus sancli baptizantur, et

morie prarveiiiontur an-

vivendo pervenil ad
bini

suos, in

qttibits

scirepos-

lcquam maturescant
Calhoiica,

,

salvantur per baptismum et

quid crcdere debcant, aui

quitl

non. Si ergo

per fidem sanclx Trinitaiis,

quam

habei Ecclesia
saiule

omnes

lales necesse esl perire, mcriio debel inole-

qux

invocat

uomen Domiui pro

rabilis esse tristitia toti Ecclesir, pi

ea mulaiione,
cir-

eorum, qui baplizanlur

in ea, sicutoliiosalvaban-

quam

in ea

fecil
,

Deus,

in

hoc quod iuicrdixit

tur per circumcisionem et per fidem

patrum. Qui
si

cumcisionem

et pro ea

baptismum
el

conslituil, et

vero ad annos malurilatis pcrveniuut,

graiix in

laula inillia animartim in pcrditiouctn ire pcrmitlii,

baplismo acceptae,

vita

eorum consors

fucrii; lios

quibus pulalur prodesse baplismus,
dest, ul docel hxresis veslra.
VIII.

nou

eis pro-

et b tptismus, el fides Catholica, el

operum reciiludo
vi-

pcrducunt ad salulem. Qui vero pravisoperibus
Rachei,
11011

Quid ergo aliud

faciet

nisi ul sinc

iulermissione plorei

filios

suos, et
11.)

velit

conso-

tam suam couimaciilan! , pompis diaboli deserviunt;
ritus sancii in
giitini, el
niliil

ct

contra

inandata

Dci

hi profeclo

graiiam Spi-

lari.quianon sunt? (JUatth.

Quomodo

eigo lem-

bapiismo acceplam,
his prodesl

in seipsisexsiin-

pus islud recle
inagis

dici

potcst tempus gratix, et
ofili

ucn

bapiismus ad saluiem.
gr;i.

lempus
,

irae?

Imo,

irx,
esl

Calbari seincn
et

q

sicul ct circumcisio muliis

Judxorum perverse

nequam
non irx

filii

scelcrati;

nunc

lcmpus gratix,
nunc dies

dienlibus,

niliil

profuil ad salulcin

consequendain.
bis qui bapii-

;

Nunc tempus

acceptubile,

salulis

IIxc e>l iiostra
zanlur,

catuolica lides, de
in Ecclesia

(II Cor. vi); quia, sieul

pr:e.!ixi, dilalaia est niiseri-

qux palam

Dei

semper

pr.e

(

li-

cordia Dci super hunc muiiduiii magis qtiam iu prioribus sxculis.
IN.mii

aule Salvatoris adventum regna-

cata est lemporibus apostolorum el sanctorum PaIiuiii, qui eis in Rnmaiia Ecclesia, aliisque Ecclesiis,

vit inois et perdilki in liuinauo
ira
illo

genere, et premebal
in

usque ad bxc tcmpora nostra siiccesserunt
legHBlor prxdicasse in

,

et qtu

Dci lotum
tciitpoie

mandum

,

et

paucissimx animx
a-.lerna.

manifeslo

et

baptizasse iu

saivx fiebant a morte

Ouiues

Cbristo, scnes ctjuvenes, niulieres el paivulo*.

enim gentesCrcalorem suum iguorabanl, et idoloin latrlx deserviclianl, prxler JutSaicam gentem
,

X.
los

Ad illud vero redco quod dixi , salvari pai vuper baptisnia, et per fidem sanctx Trimiatis,
habel Ecclcsia,

qua noius erat Deus,
leudii

el q.:x

lcglbus et obscquiis

quam

qnx

invocal noinen Doniini
in ea. Iloc

veri Dci eiat mancipata. In boc

aulem tenipore osDeus misericordiam siiam in universo mundo,

pro salulc eorum qui baplizantur
iitcretlibile

vobb
esl

esse dicilis quod alicni liomitii prodes->e

ct notus fieri voluil ir cunciis finibus lcrrx, et con-

poisii ailci iu§ fide 3

apud Dcuui. Et quarc vobis

M
vcnietis, qnoniain

ECKDERTI ABBATIS SCHONAIGIENSIS

48

incrcdibile? Si scilis Evangelia, revolvite ca, el in-

A

ul vidii. Haec nns animadvertenlos coiifidimtis,

quod

Dominus Salvalor, cum

inter ho-

mines conversaretur, el miracula divina operaretur, mullis qui male habcbant misericordiam suam ex,

hibuit; non propter ipsoruni nierita, sed propter

nostratn quoque fidem respiciat Dominus Jesus quando inlirmiim nostrum ipsi nfferimus curandum. Porlamus siquidem et nos paralyiicuiu in lecio, ct ponimus anle Jesuin , quaudo parvidiim bajtilamus

fidem aliorum

,

qni ipsutn deprcoabantur pro eis.

ad baptisma, pelentes ul baptizcl

eum

et

snlvet.

Legimus siquidem de muliere Cbanauxa , quod rogabal Domiouin pro lilia sua, qtix malo a dxmonio
vexabalur, et ipse audilis miserandis clamoribus
inalris,

Anima quippe
consiric ta
,

ralioualis

adbuc

originali

pcccato

el nibi!

adlmc

iialiiralium viriiiut exer;

cere valens in corpore puerili

cui melius

compa-

tandcm misertus

est super
;

eam

el dixit

:

ratur quain hoinini inius pcr peccalum constricto,
et foris

mulier

!

mngna
filia

est fidcs

lua

fiai tibi sicnl vis.

Et sain

per paralysim in membris dissoluto jacenillo

nala est

ejus ex ilta hora (Matih. xv).

Ecce

lique iu lecio? Et pro

quidcin nibil aliud postu:

eo quod

ail

:

ilagna

est fides tua,

aperte declaravii,

labant amici cjus, nisi ut corpore sanarctur

ipse

quoniam per fidem, quam
meruil ut sanarelur
sanain

in

ipsum mater habebst,
,

vcro ex gratuila bouitatc prius q::od majus erai,
prxsiitit,

filia cjus qux nec fidem , ncc mentem babebal. El de Ceuturione legiiuus,

sanaudo

a peccalis

eum

in a:

ima, et post,

tnodum etiam
ci

qtiod pelebalur, adjccii
,

corporalem
fides
il-

qnod pro sanitale paralyiici scrvi sui Dominuin
dcprccalus est. Cui ctun dixissct Domirius
:

sanilaletn resiituendo
,

el

approbaia esl

Ego
:

ve-

lorum

qui hoc qtiod iniuiis erat euiu posse crcde-

niam
mine
,

et

curabo

eum atque
,

ille

respoitdissct

Doad-

bant. Esl

aulem indubitanter major

fide

illorum

uon sum dignus ut inlres tub teclum
,

meum
;

uoslra lidcs,

cmn qua paralyticum

noslruiu

Domiuo

sed tantum dic verbum

et

sanabitur puer meus
:

prxscniainus, ac magis spiriluulis peiiiio noslra,
petitione illorutn. Crcdiinus quippe,

iniratus esl DomiHtis super lide ejtis dicens

iico vobis,
illi

non

inveni tantam fidem in Israel
et sicut credidisti, fiat libi.

;

Amen, moxque
Et sanapro

quod quemad-

modum
nali
:

potest per
oiniti

baplismum

purilicare majoruni

dixil

:

Vade,
tit

auimas ab
ila

peccato, lani atluali quaiu oiigi:ib

tus est puer

illu

hora (Matih. vm). Nonne el bis
ei

potcsl et parvitlorum auimas iiberare

Terbis patel, quoniam lides viri postulantis,

originali pcccato sine meiitis
nicritis suis.

ipsorum, sicut
,

et sine

quo poslulabal

profuit ul sanarciui
,

?

Pixfalus

ille

paralyticus

el in aniiua

XI. nespondebitis forte

quod de bis dc quibus
,

cl in corporc sauatus cst. Crediinus, inquam, lioc, el
fidelilcr

niiuc diclum esl

,

videl icet puella obsessa

et

puero

ab ipso poslulamus

,

si

quando

ei

parvulos
illis

paralytico, fides postulantium pro eis profuit qui-

baptizandos offcrimus; ipse euim
pi 'xscns est illic, et

invisibiliter

dem ad corpus ,
ei dicitis

sed non ad

quod

,

animarum sanitalem; ad salutcm animx consequendam
aliorum qoanlumcunque clament

ipsc iuvisiluliter baptizal

omnes,

qui

cum

iiivocationc sancix Trinilalis aquis

immoi

unumquemque
sii
,

lantiim propria fides adjuvare pos-

guulur.
XII. Nolite mirari

et

non

fides

super hoc quod diii, qttoniaiu
Scri»

pro eo. El nunc aliud exemplum vobis adducam , quod in hac parle conlra vos esl. Scriptum est in

ipse invisibililer baplizal eos qui baptLzanlur.

ptum quippe

est,

quod Joamies Baplisla
:

tale
'miait

de ipso

Evangclio

Lucx

,

qnia (actum
et erant

est in

una dierum

,

et

lestimonium pronuuliavii diccns

Qui

me

im

Jesut sedebat docens,
tegis doctores, qui
et

Miaristvi sedentes, et

aqua baylizare,

ille

mihi dixit

tenerani ex omni castello Galilaas
;

spiritum descendentem, et
est

quem videris manentem super eum , hic
:

Sitper

Judacr,

et

Jerusalem

el vittus

Domini

erat

ad sa-

qui baplizal

:

El

vidi el
i).

teslimonium perhibui.quia
Idein

uaudum
uere

eos.

Etecce

viri portantes in iecio

hominem,

hie esl Filius Dei (Joan.

qooquc dicehal ad
est
,

qni erat paraluticus, el qnarebanl

eum

inferre et po-

turbas de Cbrislo

:

Qui posl me veniurut

for.ior

anu eum ,

et

non inveuienles

qita parte infcrrcnt
,

me

esl

,

cujus non

sum dignus

cutceatnenla portare.

eum

prve lurba, aseenderunt super tectum

el

per

te-

Ipse vot buptiznbil in Spiritu suncio el igne (Matlh.

gutas submiserunt illum

cum

tecto in
:

medio anle Jeeo quod
(ibid.)
,

D

sum. Quorum fidem
tur
tibi

ut vidii, dixit

llomo, remillunin

peccata tna (Luc. v).
:

Ecce

dicit

Evangclisla

Quorum

fidem ut tidit

mani-

m). Ex lii» verbis securi sumns ipsmii Domiuuiii Jesum Christuin esse communein baptistaiu omnium, qtii in catholica Ecclesia baplizanlur in nominc saitcie T.iniiatis, iia videlicet quod ipso invisibiliier
spiriltim eortim sanctifical in Spiritu sancio, et

feslc dal iiilclligi

, quouiatn Udes illorum quam habebanl de poteniia ejus, bencplacila crat Domino :

ab

oinni peccato

emundat

:

inde esl quod dicimus, quia

el

quod specialiter propter ipsatn illi dala csl , primiim quidem remissio peccatorum , qux ad salutcm
illius

sivc lionus, sive maltis sit ihV, per cujtis

pus boniinis, qui baplizalur, aquis
gitur;

visibiiiter

manus corimmcriuvisibiieui

animx

pertinebat

;

el postiuoduin sanitas cor-

non ex hoc plus

vcl

miiius
,

operatur virtus
et

poralis,

quando eidem paralylico dicebat : Tibi dico surge; tolle tectum tuum , et vade iu domum tuam (ibid.). Si euim hanc misericordiain Doiniuus eideiu
parulyiico fecissei ob meriluin fidci ipsius, ci non

baplismi remissioneiu peccalonun
sanctificationcin in

aniina

ejus

qui regcnerattir.
i^ui
:

propterea Paulus aposiolus scribens Corjatbiis,

de baptisiis suis se jactabant, redargtiit eos dicens
Siynificatum est
milti

propter illorum fidem, nequaquara dixissel Evangelisia,

ab his qui sunt tlocs, quo-

quorum fidem

ut tidit; scd magis, cujus fidem

uiam coateniiones

inler vot

sum. Hoc autem dica,

•S9

SEP.MONES CONTRA CATHAROS.
f

— SERM.
manus,

V».

SO

qnoci unutqnisque retirum tHcit

Ego quidem Pauli

,

A mc

,

talium est enim regnum coeloKum. Et
iliit

cum impo-

ego vero Cepluv, ego autem Apollo, ego vero Chritti
(I Cor.
i).

suiiset

nbiil inde (llaith. xix).

./Eslimabat enitn quisque eo se esse sauilie

XIV. Ecce

talis in illo

tempore benignilaiis erat

ciiorem, quo eral sanctior
zaius.

a

Hoc vero nequaqiiam

iia

qno fuerat bapliesi, quoniam nibil
visibi,

Dominus
aliis

,

ut rudes pucros non per se ipsos

qnidem

venicnles, aut gratiae aliquid postulare scientes, scd
ipsos ci offcrenlibtis
,

sauctilalis ci qui baptizalur pia-stui illc qui
liiei

ac pro eis posliilanlibus

bapiizat, sed omnciii spiritualcui graliam

qure

dignaretur suscipere, dignareturef bene liciam
iiuin

ma-

iu

bapiismo confertur, ipse
Jesus Cbristus prajstat

summus
illic

sacerdos Domi-

suam

eis

cum
itl

oralione impoucre.
in islis lemporibtis

Et qtiomo-

niis

per virtiilem Spiri-

do

accidit boc,

non eamdem

tus sancli, ei ad iliam

qnidem omne gcnus bominum,
solos

babeat l>enigniiatem erga parvulos, quos solel ei
offerre Ecclesia
,

qui ad ipsum converti volunt, adiuiliit quantumlibei
sinl onerati peccalis
dicilis,
;

rogans ul manus eis imponat,
,

id

aulem parvulos,

sicut

est virtvtem sancti Spirilus sui

pcr

quam
dicil
:

eis pec-

qui

minimum

peccati habenl, inde repellil.

cala remitiautur

,

et spiritalibus douis

impleantur?
Sinite
coe'o:

Nequissima gens cur boc dicilis? Nonne ipse communiier omnes vocavit,

Quomodo dulcem

illam

vocem

,

qua

cum

dixil

:

Venile ad
et

me

parvulos venire ad me, talium

esl

enim regnum
ut dicat

omnes qui laboralis

et

onerati estis

,

ego reficiam

B rum

(ibid.),

mulavit

iu
,

amaram vocem,

au-

vos? (Matth. xi.) Certe ctim
ille

hoc dicebat piissimus

ferle parvulos a

me

talium eniin non cst

rcgnum
ve-

procuralor salutis huinana?, videbal

omnem

bo-

ccelorum?
strx,

Nam secundum lenorcm
elsi

disciplinae
,

iiiioem laborare sub

poenaliiale, quain induxeral
;

hoc,

non manifesla voce
in

ipso

tamen
peccalo-

inundo culpa
pianer ipsum
iilo,

originalis

liJebat

simul, quoniam
in

opere

dicit; si

omnes, qui antc annas
suni.
ett

discreiionis

nemo vivebat bomiiium

tempore
ut nec

moriuntur, perire pcrmitlil
cuin

origmali
in

vet viclurus erat

super lcrram, cujus non esset
ila

quo
dixit
:

nati

Scimus quidem regnum coelorum
reiatis

eo verbo
),

oneraia anima peccalorum gravamine,
infans unius dwi expers esset peccati.
XIII.

quod

Talium

(ibid.

eiiam

comprebendi eosqui maturx
:

sunt, et similes

Quod

inlulligens Paulus apostolus diccbat

sunt pueris innocentia et simplicitale. Yerumlamen
hi qui
iu iunocentia et simplicitale

CoHclusit Deus omnia sub peccato, ut
retur (Gul. m).

omnium

misere-

atque insuper

Omnia,
oetatis

inquii, id esl

nmnis generis
id est

xlate pueri suut, cl ab Ecclesia Domino offerunlur,
ul parvuli
illi,

homines, omnis
tur

homines

:

conclusil,

qtiihus olim mantini, imposuit;

non

eonciudi permisil sub peccato, ul
,

omnium miserere-

possunt justa ratione ab eadem
uisi forle

seuieniia excludi

tribuendo omnibus

rcmissionem pcccatorum.

cum ad malurilalem

pervenerint

,

acce-

Si eigo concediiis et.parvulos

omnes conclusos esse
quoque ad lalum

P»»m

in

baptismo gratiam.per malam conversatia-

sub peccalo, necesse esl ul concedatis ad eos perlinere misericordiam Dei, el ipsos

nem

amiliant.
sine inlellectu eslis, et

XV. Nunquid adhuc
percipitis
el haereticum esse,

uon

gremium

benignitalis ejus cutn caeierisinvitare, vo:

ex his verbis,

qux

dicta sunt, fatsuni

calione ipsius qua dicil
tuboratis et onerati
xi).

Venite ad

me omnes

,

qui

quod de baptismo parvuloruin
:

estis, el

ego reficiam vos (Malth.

aflirmatis? Dicite mihi

Quae vobis esl causa hu-

Reficiam, inquit. Refectio isla

quam

promisilprae-

jusmodi, sermonis,

cum nec firmam rationem, nec
cru-

siaiur in hac vi(a spirittii nosiro, in eo

quod per

aliquod evidens tesiimouiiim ex Scripluris sanctis
liabeaiis ai

Spiritum sancttun a peccatoriun gravamir.e exoueratur, alque in eo quod

confirmanduin hunc errorem? Si

cum

superaddita gratia adpeccaii
,

bescilis diccre,

ego pro vobis dicam. Superbia cor-

juvatur ad resistendum fomiti

et

aii insi-

dis vestri

,

el iuvidia diaboli iu ore vestro posue-

slendum bonne operationi. Pra-statur
iaboribus.

et post

bane

runt verbum
c.cteris

hoc.

Nam

ut quasi

singulares prac

vitam, quando datur ut requieseat liomo a cunctis

habeamini, ac muiia scire videamini,
in

qux

banc refeclioiiem promisit om bus veniemibus ad se. Et qua raiione putatis qiiod

Omnem

non sunt

communi hominum

cognitione, idcir-

D

co

,a,i *

susurralis in auribus simplicium ac scdu-

cam

recuset parvulis venieniibus ad se?
:

Putatis

ctibilium

hominum , quibus

aquae furtivae dulcioveslri

quod dical Dominus
satis

Omues
soli

venianl ad
parvuli
qui

me quannondum

rcs suut. Idcirco dixi

tumlibel sint peccatores,

quas vanae gloriae
alios

quod snperbia cordis maler esl, hunc errorem
fecit.

sicut et

habent peccali, maneaut foris? Non veniunt,

inullos seminare vos

Invidia

quoque

dicitis, sed asportanlur ab aliis, et idcirco non dat
cis

diaboli
vidit

hoc verbum vobis
miiiia

inspiravil.

Quia enim

graliam,

quam
:

aliis

peccatoribus. Et nonne pa-

innnmera

animarum per baptismam

de quo supra diclum est, ab aliis non per se ipsum venit, neque idcirco minus gratiae ab ipso accepil? Simililer non per se ipsos veniunt neque pcr se ipsos benediclionem a Jesu pcticrunl parvuli illi, de quibus
lalyticus ille,

asporlalus esl

salvari in infanlilibus annis, et nihil volunlatis suas puros ab omni fieri iu eis, quos ita innocentes et

,

macula post regenerationem suam festinat Deus ad rcgnum suum transferre; quia, inquam, hoc vidit,
invidet innoceniiaj

eorum

;

invidel

quod

ita

fesli-

Matthaeus refert diccns
nl

:

Tunc

oblati sunl ei parvuli,

narettirbeatiiudo eorum; invidet, quod etiam ex ore
liujiismodi infantium et laclenlium perfetlurus ».S;et

manus

eis

imponerct

et

oraret. Discipuli
:

autem

incre-

pabanl

ecs.

Jesus vero

ait

Sinite parvulot vcnire

ad

Uudem suam

(Psal. vui), proptcr inimicos suos apo-

siaias spiriias
,

ECKBEftTI ABBATiS SCUONAUGIENSIS
qui per propriam malitiam a curia

H
in

a

propter ignem

liiminum, quar
,

circuitu ardent.

ejus cecideranl, et imminuerant
tiiim

eum. Qoaesivit

numerum laudanigitur artem qua impediret om-

Non

sic

impii

non

sic debctis
:

sequi verba sancti
tos baptizabil
iti

Evangclii, in quihus dicitur
spiritu et igne (Maiih.

illc

nes infantium animas, nc gnliae, quae in baplismo ti-ihuitiir a Deo, participes fierenl.et invenit sihi
apiissima
linguas

m). Melius

ipsa vcrba alten-

dite: Baptizabit
ut vos
f.icitis.

,

iuquit, in igne;

uon jnxta igncm,
,

instrumenia ad officium
,

lioc,

videlicet

Auscultaie ad nie

el

docebo vos

Caiharornm

quae sunt

pharelrae pessima-

rum sagiltamm
inii|iiuin,

ejns, quibtis sagitiant in obscuro re-

qiiomodo reclius eadem verha implealis. Loquar ut non sibi videantur stultis juxta siultitiain suain
.

ctos cordt (Psat. x). In qnibus posuil ct

hoc verhum

sapientes.
III.

quod dicunl,

nihi!
,

prodesse parvnlis ad saet debere eos rescrvari

Slruite

ignem copiosum

in

mcdio 6ynagog;e

lulein lavacrtim

haplismi

vestt ae, et tolliie illum

vestrum novilium, quein vul-

nsque
tune

dum

'pervcuianl

ad

annos discrelionis,

et

tiscatharizare, et in medio ignis eiim locate, et lu
arcliicathare
,

priniiiin

eos essc bapliznndos,

cum
ila

possiut

poue super verlicem ejus
ungulas tuas, et

manum
si

proprio ore fidem
t.ivit

suam

profiteri.

Hjpc

excogi-

tiiam, ut soles, et sic heuedicito iHum. Et tunc
iion adusseris tu
ille si iltaesus

diaholus, quaienus

hunc morcm

indticerel

eva-

uiundo, ut non
parvnlos
oiuiies
ta

ad baptismum afferrenl homines
sicque iu partcm
in iufanlilihus

A

serit, fatehor ccrte,

quia bene baptizatus csl Calha-

suos

,

suain attraherel

rus luus;

si

vero non evadil, nonne

mox
,

ita

calens

animas, quc

annis ah hac vi-

ad rcelum vadit? Nonne sic nupor haptizavil Colonia

migram, atque a rcgno Dci eas elongaret. Sed Dei nomhim ila crcilitum est huic verbo, i.t receptus sii mos iste in popuio Oci : adbnc oflerenlnr parvuli Domino ad haplismum, et impoCathari! nit eis manum suam, et recipit cos.
gratia

archicatbarum vcstnim
cjus, et similiter Buiina
et

Arnolduin

et

cotuplices

Theodcricum
in

et socios ejus.

continuo, ut dicitis, 'avolaveruut in coehun? luio

ut vcrius dicatur,

dcscenderunt
a<l

profundtim inignis aeierni,

ferni,

ab igne temporali,

ardorem

o Piphles

!

Nescio

quam laudem

vohis reclius di-

et meiilo

quidcm. Ut enim exinanirent baptismuin
igne docuerunt. Meoquejustissinio

cam, qnani quod

diffusa estdiabolica maliliain lahiis

aquac, constituium ah ipso Doinino S.tlvaiore, bapti-

vsstris, propterea maledixit vos Beus in aclemuin.

zandum
nt

'csse in

SERMO
Corttra
I.

Vlll.

Dei judicio factum est, ut sic in igne haptizareiilur,
siuliissimi ab eo irrevocahililer dcvorarenlur. hominiim, unde vohis isla prscsumptio, qua erigiuiini

quintam hwresim de baplismo aquw.

Non

auteni melatcl, quod de eis
actate

quoque qui

iu

provectioii
lcnetis,

h.ipiizantur,
est ea qnae de

non miuoreiu
baplismo parbaplizanduin

adversus oiune quod evangeiicuiii est el calhoillo

toreUm

quam

licuni? Vere siugularis

ferus

paslum

sihi g-ra-

vnluruin niiuc perlraclata est.

Nam

lissiinum in vohis l..ibci,qui lantam
iu cunciis partihus Catholicae fidci

siiigularitalcm

quidcm esse horoinem dicilis, cum ad annos discreuon autem iu aqua, scd in igne, et nihil prodcssc cuiquam hapiismuin aquae. llujus autcm erroris defciisionem sumitis ex verhis Joannis, quacde Domiuo Salvatore pronunliavit dicens :
liouis pervcnerit;
Itle
iii).

habere qinvritis,

ui siugularein

quamdam
illi,

in

vobis sanciitaleai vcuein

reutur miseri

quos seducitis. Differo nsque

alium locum expouere, qualiter
illud,

inlelligcndiim sit

quod de Salvatore dictum nunc loquor ad
vos.

vos baptiiabil in Spirilu sancto el
ISinc cst

iqtie

(Matth.
societa-

zabit in spiriiu el igne.
dicilis,

cst, quoniam bapiiDc aquaebaptismo,cui contra

quod eos quos assumilis
vesirae, sicul audivi a

in

tein Calhariae

c ipertui fueral secrcla
zalis.
II.

vcstra

,

lali

quodam , qui modo rebaptiin

IV. Dicite mihi, qua audacia contradicitis ei,
ipsc

cum

Dominus cum
?

insiituerit, et
,

servandum esse
ad

docuerit

Ipse etenrm

sicut sancli quatuor cvao-

Convenientibus vobis in

unuin

obscuro
aut

geiistae siugufi in Scripluris suis tcstantur, venit

aliqtto pcnctrali,

primum hoc

diligenlissime procufenestrain
,

Jordancm,
r>

u!ii
;

erat Joannes baptizang, ihique ab eo

ratur

,

ue forie per aliquam

per

haptizatus esl

non quia ipse haptismi sanctificationc

nsliuni quisquain

iiiu
:

percipiat,

corum qui foris sunt, visu vel auqnod inlus gcritur, quoniam scriptuin
agil
,

indigeret,qui ah

omni peccalo erat iinmunis, scd

ut

uohis ad ahlncnda peccala aquas sanctificarel, ct in
so ipso nohis

esl

Qui male

odit

lucem (Joan. m). Locautur
;

excmpliim pracherct suscipiendi bapii-

luminaria cop.o^e in parietihus cunctis

slatnr per

smum
in

aqua?,

qucm

constilucre volchat Eccleshesuae
Ibi el

ordincm
diabolo

in

circuilucum reverenlia magna, quoiiiam
niagis

rcmissiouem pcccatorum.
ctdumhae
sc

Spiritus sanctus

sancta res agitur, quae lamcn

complareat
ille

iu spccie

manifcstavit supcr

eum,
:

aicut

qnam

Deo. Statuitur in modio infelix

dc ipso testimouiuin perhibuit Joannes diccns
vidi
et

Quia
cazto,

qui baptizandossivecaihaiizandusesl, ctassistilei
archicaiharus.ieiiciisin inanu lihellum (lepulatum a
officiura hoc.
I

Spiritnm descendentem quasi colutnbam de

Quem

imponctis vcitici ejus dicit bene-

manentem super eum (Joan. i). Quod uostrae quoque eruditionis et cousolatiouis causa faclum csl
ut videlicct tanfocertius rrcderc posscmus

dictioncs,

qua' potins malediclioiies

vocamke sunt,
filiuin
ille

adomnes

orantibus caetcris qui circumslant, ct facinut
gehcnnae, non rcgni Dei, sicquc perficitur
tnins. Dicitur

eos pcrvenire gratiam Spirilus sancli, qui Chrisli

haptiigno,

baptismum

suscipiuiit, ul

illius

auicm hic baplismni

ficri

iu

stus est, meiubrn

efiiciantur.

capitis quod ChriBaptismum nosliHtn,

55
Chrisit

SEUMONES CO-NTUA CATUAUOS.
haptismum vocamus,
qnia ipse principa-

SEUM. V«I.
fiJes sine

54
aqua au regeneralioneni

A

passionis,
sufliciens

neque
esL

liler in oo, til supra dixiinus, baptizal, dans remissioncm peccatortim per Spirittun saucliun. Et qnia, ut dioluni esl, exemplo suo cum nobis initia\ii, et

VI. Dupliciler itaque

illuti

beatum

'Chrisii latns

Ecciesiam Dei
eCiiiidendo, et

sediilcavit, et preiitmi

redempiionis
nobis oslcn-

quoniaiu in verbis sanctae doctrinae

sttae

ob-

formain regenerationis
qtiotl

servari

eum

coustiiuii, dcteriiiiiinns in

qua materia,

demio. Propter
dixit
:

Apostolus ad

Romanos

scribens

et secundtim qiiam fonnain fieri deberct. In
leria

qua ma-

Quoniam

vettts

Adatn erat [orma futuri

Ad&

a jua
T

bapiizaudum essel delcrmiitavit, quando i:i hoininemregenerari tlebere uionsiravii tliceus
:

(Rom.v),

id eslCbrisli.

Nam

sicui es illiusdormientis

laierc fohricata est Eva.ita ex lalere islius in
sopiii,
a.»dificula

morte
si

A i*i quis
videre

renalus fuerit ex aqua
111).

el spiriiu,

non potcsl
duas subcerpus

est sponsa ejtts Ecclesia.
iu

Quod

rvgnum Dei (Joan.

Proplcr

non

in

bac re; dic nbbis, o Cathare,

qna

tc iile

stautiasquac suul iu
et

omni iiomine,
et

vitleiieei

aiitiquus

Adam

exstiietil fortna

futuri ? Yclin*

*n-

animani, dixit ttuo pet tineie ad baptismtim no-

pcr liocaudireoccullam sapientiam toam.Pcto qncd

struin, videlicet

aquam

Spiritum sanctum

;

el

nus

ad solitum finem deveniet responsio lua, ut dicas»

indubiiantcr credimus ev vcrbis ipsitis,quod ea liora

nescio. Si nescis, sede, sile, age opus consueiudinis
tuae
;

qua

visibile

«orpus noslrumiavatur in aqua

visibilis,

fac discurrere
,

panuliam cum traina per meillos

tuucci

invisibilis substanlia nostra, qttae est aniiua,

dium stamiuis

et siue

tractare de mysteriis

lavalur bivisibiJi lavacro, videlicet in Spirilu sancto,
et einundaitir

Det, quibus divina onlitialio dociriiiani Scrijx.urartim sauctarum commisit.
VII. Sicul

abomni

deiicto. In quali etiam fornia
veilet,

verborum baptizari nos
dixit
les,

determinavii,

cum
praedicium esi, ad

ad discipuios suos

:

Euntes, docele omnes gcnet Filii et

bapiismutn aqore

baptixantcs eos in nomine Palris

Spiri-

tus sancii

(Muih. xxvn).
ergo verba snul
ffeminica
,

Dominus Jesus Cbristus et vivus el morittus nos in~ vitavit. Quod ergo aliud baptisma rcquiris, o infidelis Catbarc ? Si uno Deo potes esse contenius r
uiitun qisoque tibi
sit
:

V.

Ifcec

ex

quibus

baptisma

sufficiat,

cum scriptum

Eeclc-sia Dui

lesiimouium Jiabet ejus bnpiismi, qui

Vnus Dominus, una fides,unv.m baplisma (Ephes.
bapiisina sufiiciat, qtiale sanctt apo-

pentenit tisquo in nos. llabet et lcsiimonium
signo,

abco

iv). 7;t!e libi

quod accidil

in

passicne Salvatoris qttamto

stoli

administraveruiil bis qui baplizati sunt ab cis.

cx tatcre ipsius jam
guis ct oqua.
Ita

tuortiii

simui profluxerunl sau-

Si ignoras quali baptismale bapiizavcrint, Icge scri-

passionis lestis

dicens

:

intitulalUr Actus de crucihxoi ibus ejns C apostolorum, cui non minus creditur quam EyangeVenerunt ergo »:iliies,el printi qvidem f\eIio quod scriptum esl ab eo. Lege, inquam, "ift eo
fidelissiinus
et alletius

enim

scribit

Joannes Doiuinicae

pturam Lucae evangelisiae, quae

gc^nn) crttra,

qui

cum

eo crucifixus

Jesum aulem cum
oca latus

veni?sent t ut viderunl

esi. Ad eum jum mor-

loco, ubi de conversione Corne^ii el
scribit

amicorum e]us
Peiro,
cecidit

hoc mcJo

:

Adhuc

loquente

tuum,non ftcgerunl ejus crurn t sed
aoua (Joan.
Xtx).

untts ntilititm lan-

Spirilus sanctus super
el

omnes qui audiebanl veibum,

ejus aperuit et conlinuo exivil sauguis et

obsttipuerunl qui eranl ex circumcisione /UJeles,

quv

Quod

si

non ad maguain periineret
rei essel

venerant

cum

Petro, quia el in nationes gratiu Spiri-

admirationem, si non magnaa

sacramentuin.

tus sancii diffusa est.

Audiebanl enim

illos

loquentes

uon
el

ita diiigenler
:

boc aflirmassel evangelisla,

cum

linguis

et

magnificantes

Deum. Tunc

respondil

Pe-

subjunxil diccns

Ei qui vidit testimonium perhibuit
ille,

trus

:

Num quis

proliibere potest

quo minus aqua ba-

verum

est

lestimoniujn ejus, el scii

quia dicit

piizeniur hi qui Spiritum sanclum accepevuni, sicut
et

vera, ut et vos credqiis (ibul.). Prudenter itaque bic

nos?

El.jussit eos

iit

nomine Jesu Chrisli bapti&ari

nuimadvertendum

esl, videlicet et

quod ante exitum quod post emisstto

(Act. x). Attdi, insensatc,

quoniam Princeps aposioliera

mortis in cruce Douiinus punim sanguinem sine

iorum non ignein, sed aquam ad baptizandum bomities illos fecit exbiberi.

aqua de vulueribus. suis emisit
prodtivii. In qiiibus rebus

,

et

refcl eatieai Scri-

siouom spirHus, Kustum aqua cniorem de latere

ptura dePl>iiippo,quieraiunus ex diseipulis Curisti,

aptam

el rationabilem no-

quoniam cum evangelizaret Jesum eunucbo Camlacis

bis sig/iiftcaHoncm dcdii, videliceiquodsanguinesno

regin^e *y£tbiopum, sedens

cum

iilo in

curru,

rediiuerct

,

non

solitm

illos,

qui autc

mortem

ipsius

sicul ordinaverat angclus Doiuini, venerunt
:

ad qu ani-

pcr mnlta ssccuia graiiam redempiionis ejus fuleiiter
exspectavcrant, el sjne aqtia naptismi, qni
fuerat coustttutus, ab bac vita decesserant
;

nondum
sed eos

hibei

dam aquam, el ait eunucbus Rctt aqua, quis prome bapiizari ? Dixit aulem Puiiippus : Si credis
"i«t.

ex tolo corde,

Et- respondens

dixil

:

Credo Dei
et

qnoqqe, quos per aquain baptismi voicbat Tegeneraij, et
ustitic

Fitium esse Jesum. El jussit tlare cvrrttm.
derunl uierque in
baptizavil

descen-

in

iinem
Illa

sseculi

ii:o'rlem ejus

eranl

aquam

Pkilippus

ei

eunuchus, et

devote adoratnri.

ergo sauguiniset aquas mi-

eum.

Cum

autem ascehdisscnt de uqua,
,

Bturarde iatcrc tibristi producta nobis eralet.preliiuii

Spiriluj
vidil
tiiii

Dombsi rapuit Philippum
(Act. vin).

*.'

amplius

no,t

redemptionis, et sacra significatlo oostrae re-

eum eHnuclmf
videiur
?

De boc quoquc
si

qui»I

goiitjwiionis,

qua per aquani
Ncqtic

ct fidem Doiiiiuici san-

Pnlo et Phiiippus erravit, quando iu
ttiam habuissct

guints

rcuasciinur.

cram

aqua sinc

lidc

oqua hominem bapiizavri. Ccrlc,

55
sapientiam,

ECKBEUTI ABBATIS SCIIONAUGIENSIS
cum
ab eo pctebat eiiniicbus ui
ei
;

SG

in

aqna

A

praediraloreg csiis, qui diciiis nullas esse prcnasani-

etim b piizarei, re pondisse debiicrut

n

>n,

uun

niaium piaeler a»terna supplicia daninamlorum
iicinhieni

et

imo differcndiim

cst nobis

mquc

diiin

ad diverso-

posse liberari a pcenis, qui non statim
in aetcrna fuerit bealilmline assiimptas.

riiiui v.niaiiuis, el

introibiinus in

obscuram cainenon
le

postmortem
At
si iioii

r;m, acccndemus bnninaria
in meilio ignis,
fili

mtilia, et ibi le baptizabii
!

credilis

Cbristum ad inferos descendissc
illinl

crroris
!

uliiiani

pvy.rs er-

pusl passionem suain, ncque

Allianasii

sym-

rares qnaiu Pbilippus

Ulinam non
ille

pejor ange-

boltim recipitis, in qun lioc conlinctiir, pariterque
illtid

lus duceict, qnani erat

angelus, qui Pliilippura

catbolicuin

ad boc opns duxeril
VIII.

Dei decanlalur rcjiciiis, in
est,

symbolum, quod pnblice in serviiio quo siuiiliter boc confiicstiinoiiia

Quid crgo, ioqrjs,

quoJ Joannes Bapli?

leltir

Ecclcsia, Scripturarum

super

lioc

sta dicebat, bapi.izan.los nos esse in Spii ifu cl igin:

inducenda vobis siml lam de Yeieri, qtiam de Novo

Ego de bsc
in
siJ tibi in

in

scqncnii capiiolo, loqui dispono,

i:a

Testamento.
III.

sc:inilaliim, et

appareal magis esse con-

David

in

psa.mo voccm dcpromii ange.onim
iitferos

ira te,

quam

pro

le.

Qualilercunaiie autem boc in-

prxeiintium ad

Cbrisiiim, et iniperantiuiu

lelligenduiiisii, cerliim estet

jam

diet.i

manifestum ex bis quac sunt, quoniam uuuin ei uiiicum baplisina

principibus tarlari boc
cipes, vestras, el

modo

:

Allollite portas, prin»
,

elevamini porlce ccternales

et

in-

cons:ituiuin est a Beo, ad einundationem et sancti-

troibil rex gloriw (Psal. xxiii).

Et riirsuiu idcmDavid

ficationcm lotius Ecclesi;c, videlicel baptisma aquac
tuin iuvocalione sancla* Trinilalis.

vicloriae Cbristi

congratulans, qua ercptas ab iu-

Quod

brcvi ser-

ferno secum animas eduxit ad cccios, alibi dicil ad

limne Aposiolus comprebendii, ubi ad Epbesios scribens, ait
dilexit
;

eum
ail
:

:

Ascendisii in allum, cepisii captivitatem (Psal.

Viii, ditigite uxores veslras, sicut et
et

Deus

lxvii). Item per O.-.ee

propbeiam
:

ipsa Filii Dei persona

Ecdesiam,

iradidil

semetipsum pro ea ut

mors! ero mors lua

morsus tuus ero,inferne!
luuc implelus esi,

UUm

sanciificarel,

vitiv (Epfies. v).

mundans lavacro aguaz in verbo Da gloriam Deo lundem, oCatbare,
ccrtainen.

(Ose. xni.) Morsus

iste inferni

quando Salvatnr ad infernos descendens, electos suos
sua invincibili potcstate cl justitia inde abscidil,

tl in bae quoque parte victum te esse coufitere. Et

nuuc iransea

niis liinc a.l aliud

rcprobos aulem Hlic reliquit; sicul qui rcm aliquam

SERMO
I.

IX

mordet, parlein ejus
foris relinquil. El

iu

orc comprebemlil, partem

Ccuira texiam liwresim de animabus morluoruiv.

apostolus Paulus sciibens ad Coet

De

cura, qnac pro niorluis agiiur in Ecclesia,
;

lossenses ait

:

Exspolians principatus

polestates

,

dicitis

qnoiiiam van.i et stiperflua esl

a*sereiiles

q

liaduxil covfideuler triumplians in semetipso (Colos.
ii i.

qiiod atiimx dcfuiiciortim sitignLe in ipsi

bora cmiiu

SufQciaut

iitinc ista

ad asserlioiicin

fidei

nosirae

gralionis
aetciua

atiae

de

liac

vita

pio merilis suis, vel

in

bac parte.
IV.

bealiludine collocenlnr, vel aelernis suppli-

Ad cam,

ui fallor,
:

rcsponsiouem nunc confu-

ciis Uatlaiitur,

atque bac ralione proba"is, ncc malis
tit

gielis, ul diealis

Concediuius quidem quod ante

prodess3, nee bonis uecessariuin esse

pro

eis ora~

Bedemptoris adventum auiiuae ad viiam praeordiualx'
iit

tiones fiani, aui niissae celebreniur, aut eleeniosynae
denitir
lis,

locis pceualibus a venluris gaudiis differebanlur
vitae

Non enim
praiier

in

fide vesira lioc aduiiilere vul-

sed poslquam per Cbristum
tus,

paiefactus est adi-

qnod

illuin
liis

sternmn ignem,
qui

qui praepa-

boc com.nuniter omnibus salvandis collatuni
peraclo
vitae bttjtis

ralus esl diabolo, el

cum

ipso in perpetuuni

est, ul

cursu nullatenus ullra ab

damiiau

!i

stint,

aliquae purgalorioe

pcenoe sint, iu
vita a peccalis

iniroilu

regni differreiitur post

mortcm. Sicul ma-

quibtis .inim.-E ndelium, quae in

bac

nifeslalum est ex eo, quod lalroui in cruce pcenileiili

suis pcr
gatae

uoti

condignam satisfaclionem ad plenum pursuut, ad tempus cxainineiilur, alque ex
ill.i

a Salvalore olim diclum csl

:

Amen

dico

tibi t

hodie

eisdem per

reinedia

,

quae

iiiinc

desci ipsimus,

mecum eris in communiier deomni
si iu

paradiso (Luc. xxiii).

Uoc

euiin

peccatore scuticndum essccunvilae suae

liberenliir el ad

requiem iransferantur. Et nunc quoScripiuras veritatis.quia
gloriainini.

D

sdis. Qtiod

Cbrislo ipso

lermino pue-

•pic i.i.seramus, secundiini

nitucritex corde, quaulutnlibci flagitiosus per lolani
vit.tm

inagnam earuin noliliam vos liabcrc
II.

suam

exstiterit, ila perfecie ei

cuncta peccata

Primum

atiieni dicite milii

:

An

credilis quia

einiiiuiitur, ul cont-inuo

ub bac

viia sine

omni exa-

Domiuus Jesus Cbrisltis iu passione crucis emisit •piritaai, et secundum eorpni quiricm sepultus esi,
secun.!um animain vcro descendil ad inferna,
Jiavii

minaiione transiiiigrct ad coelestia regna.

Ad <onnobis

flnnandura vero bunc errorem (juariimiiain Scripiu-

el spoprincipes leiicbrar.ini ab animabiis eleetorum, qui vel anic lcgem, vel sub lege Moysi, quae sahare

rarum testimonia
sli

induciiis, quae

adversari

viilenlur, ex qtiibusest illud Ezccbielis: Juslitiaju-

uon

liberabit

eum

in

uuucunque die peccaverit
ei,

:

et

iiemiucm polerat, ab bac
ti3in, quas

vita

migiaveranl, ei proexspe-

impietas impii nou nocebii

iiitacunaue die conver-

tnissam a prioribua saeculis

icdeinptioiiis su.t grae-i, fideliter
e>>t,

sus fuerit ab inipietale sua (Ezech. XXXIIl).Et niistim

pcr Cbrisluni f^cta

qnod sequilur ibidcm, simile
pio,

esl btiic

:

Si dixero im-

ciavcr.nil? Si ve:o boc ciedcndiim
!ll«;,a

quod anima*

morie morie.it;

et

conversns egerii paenilenliam

poenis

illis

in
;

quibus dcteniae erani.per Cbri-

a peccalo suo, feccritque judicium eljvsliiium,pignut
dcbiivrii reililuerii,

s

um

liberalae sunt

certnm

est

quoniara mcndacii

rapinnmque reddideril,

et in

mini-

57

SEKMONES CONTRA CATHAROS. — SERM.
qnidquam injnstum,
caplos

IX.
illis

53
nnciturnm esse pro>
Puto

dutis ritm ambulaverit,ncc fcceril
vita vtvet, et

A

dicil Petrtis,

(|iii

ntiilum

uon morietur

:

omnia peccala ejns qutv
nohis
:»f-

misil,

si

boni

inimlaiores exisiant.
capilis sitis
,

amem

peccavit,

nonimpulabuntur

ei (ihid.). llis erjio

quod uon iam insani
dieerc audeatis,

ut iu

manifesto

uos retiaculis Scripfurx judiestis,
insultnnlcs
firmai,
:

ci ilieitis

Eccc Scripiura nobiscum

est, qtiae

quouiam pcccatori convcrso ab impietate
i<J

atil Pelrum aui Christum fuisse mentiium, aul contraria sidi invicem eos dixisse. Scitote quoniam veiba Petri, qn:e induxiinus, ita
,

sua, non noccbit impictas sua. Iieruuique
iuctilc.it

ipsum

iniclligimus

ut

non proniiseril scrvis Dei,
niliil

qui

dicens

:

Quoniam omnia peccata

qv.x fecit

bona semulantur, quoniam
pati debcrcnt iu via juslitia?.

omnino
elsi

molestio!

nonimputabunlur ei. Fulstimitaquecsl qttod posl poenitentiam el
coniritionem cordis, in qua peccalori

Nam
Petr.

et ipse conlinuo

post

illa

verba subjecit
,

:

Sed,
/

quid putimini

remissa suntpeccata sna, de eselcro atiquilms pocnis
tr:idaiur cruciandtis et
ii

propter justiliam
in vcrbis
iia
illis

beali

(

m). Hic auleni
eis

purgandus post mortcin.

Nam

significare voluil,

quoniam nemo

hoc

fiiliiniin esl ci

post conversionem suam, proei

nociturus

esset, ut

ab acterna beatitudiue cos nequc fames

lecio nocebil adliuc
tur ci peccata

impictas sua, et impulubiiuobjcciio

absiraberc possei. Cerlus quippe erat quoniam ne-

sua.

Talis est, o Piphles,

que mors, neque

vita

,

neque gladius

,

vesira conlra nos. Audite
a
J

nunc quid respondeamus D neque
a i-

u!Ia adversilas, nulla

deuique creatura vetos
a cltarilate Cliristi

boc,

anlequam de

aiiis oltjcctiouibus vestris

xmulalores boni separare possel
(flom. vm).

quid dicamus.

Neque enim lemporales incomtnodiiaesse',

V. Verba

sanclx Scripiurae
:

cum m3gna
in
,

discre-

les

iiocumcnlum

sed potius juvaineiilum ad
electis

tione animadvertenda suut

alioqui

mullis locis

adipiscendum beatitudinem
tratusesi. Sicul
in

Dci
is,

cssc arliiqui iilud

perturbare nimium possunl Icclorem vasa tnoriis, quoniam saepe
diversae significaliones
Dtia
iu

suulque

ci

enim auro non nocet
,

uno emiemquo dicio
possunl,

igne examinat, sed poiius juval
:

ut magis re-

intelligi

qtiarnm
Ita-

splendeat
buiant,

ita

fidelium persecutores

dum

eos

tri-

ad vcrilatem,
el illa

alia

pertineat ad falsitateui.

non

eis

nocent ul putant, sed

potitts

eis

que
vos,

verba prophelae de quibus nunc tracla,

coopcranlur ut in beaiitudine aeterna rcspleudeaut.
Juxia
!i;cc

inus, ue in errorem nos iniltaiil
i

qttcmadmodtim

ct

ergo quae utinc dicta suut

,

cousiderate

um

tali

deierniiiialioue accipimus, ut dicamus,
quact:ni|iic dic

et illud,

quouiam impio ab impietate converso non
,

quouiam impio
raitero

couversus fueril
lali

,

de

nocebit impietas sua
nio
ille

et

nou

fuciet vos dcviare ser-

non noccbil impietas sua,
ut pro eo aHeroaliler

vidclicel

m>

a via vcritalis.

cumcnto,
vis

coudcmnciur, nequc
ipsius.

VII. Aliud

quoque ex Ecclesiaste contra nos
:

iuuit-

impulabuntur peccata ad perditioncm

Quamaliquid

" duciiis, quod lalc est

Si cecideril lignum
,

nd

enim peccator post
patiatur in

conveisioiieiii

suam

tlrum
ril
,

,

aul ad aquilonem
(

in

quocunque loco
simililcr
in

cecidc-

molestiaj

auiina a purgaiorii)

igne pro

ibi erit

Eccle.

xi).

Quod

partcm
de-

peccalis suis,de quibus uou sufJicienter correciio-

erroris

vcslri iiiclinalis, dicenles

ila iulelligi
si

nein in

liac

vita

susliimil

:

illa

lanrien

moleslia,
nuliuni
iilius
si

bere

:

Auima de «orpore migrans,
ibi

declinaveril
,

quia temporalis et transitoria est,

quasi

ad qu:etcm,

perpctuo eril
crii.

;

si

ad pocuatn
,

ibi

iiocumentum

repntanda

est

coniparalione.

quoque perpetuo
aliud
clcsiastes
iu

Dico

aulein

quia

si

uiliil

•elerua; poense,

quam

iu inferuo paii

debuissel,

quam boc quod
verbis
iu

dicilis, signilicare
illis
,

voluil Ec-

eonversus ab impielale sua anle morlem uon fuisscl.
Osletidaiu

superflue inierposiiuui
siguiti:

auiem vobis
in

siinilem Sci ipturam

,

qiue

csl

,

quocuiique loco ceciderit. Nain ad
sententiain veslram suflecisset
,

simili imliget dciermiiiaiioiie.

candam
sua, quibtisdatn
:

ei

dixisse

VI. Deatus Petrus
itnviter

Epistola

Si ceciderit lignum ad austrum
ibi

sive

ad aquitonem,

ad lidem Cbristi conlroversis dicebat
si

Et

erit.

Nune autem

altendite

sermoncin

meum,
:

quis esl qni vobis noceul,
(

boni wmulaiores fueritis ?
si-

el apparcbit

quam

viin

babeat

,

quod addilum esl

/

l'etr. iii, 13.) lioec

auicm interrogaiio idem
:

Inquocunque
icm liitcram,

loco ceciderii. Considerate praeceden
cl iuvenietis

gnilicali ti, ac si ita

aHirinainlo diiisset
,

Neino est
bonitalis

quod

a.l

dandain eleemo, :

qui vobis

nocere possil,si boui

id esl

aemiilatorcsfiieriiis.
iu

Dominus aulem

Jestts Cbrislns

Evaugelio discipulis scis, simulque caHetis boui
:

Mitte diccns synam bortalur audiiorein suum panem luum tupcr aqua quia posl multa tempora Da parles septem, invenies illum (ibid.). El iterum
,
:

semiiluioribus b:cc annuntial, diccns
in tribulftlione
,

Tradent vos

nec uon

et

octo

,

quia ignoras quid (ulurum

sit

mali

et occidei.l vos
(

,

el eriiis

odio omuibut
:

super lerram

(ibid.).

El in St-queulibus ad persevc:

propler

nomen meum
k-ibebilis
,

SJaith. xxiv).

Ilem
(

In niundo
i.

rauliani boui opcris borlatiir liicens

Mane semina
(ibid.).
:

pressuram

in

me aulem pacem
:

toan. xvi

semen luum

,

et

vespere

non

cessct

manus tua

Kccc similiier bic,ul stipra, putcstis
adversus uos,
traduntur
iu
ila

ratiorinari

Quibus congrue

iilud interponil, dicens

Siceddetit

ul dicatis
,

Si boni umiulatores

lignum ad anstrum, sive ad
loco ceciderit
,

uquilonem
ac
si

,

quocunque
:

tribulaiioncin

occidunlur, odio ba-

ibi

crit (ibid.);

dical

Diligci-

bcniur ab omnibus, ci multa

bujusmodi proplcr

lcr iiisislc duin vivis
ct bonis operibus
rtt
;

augere mcrila lua eleeinosynis
,

justiliam patiuntur; certum cst multos

illis nocerc, pro co ijuod boni amiulatorcs suni. Non cigo verum

quia post inorlem
qui

sivc dcvenc-

liomo

in

cum stalum

pcrliucl

aJ cos, qui

ECRIiEMT ABBATIS SCHONAUCIENSIS
salvandi sunt. qnod

60

sive A.Densbonos amalis, cum vel slatimposi moiiem ad cst caderc ad austrum; bealiludinrui cos iudiieil, vcl iu ea piit-gatione cos emusiatmii, qni pcrtine! ad dami.an«brvcneiif a.l iu qna ad fuliiram gloriani cos aptifical. local quoeunqne quod csi cadere wl aquilmieni #n dos X. Est auiem cx abiiiidanti quod vobis rcspomlequocimque gradu meritocetiderit, id esl iu
,
: ,

loco

rmn lunc
mala;
ibi

fueril
erit
t

n -11.10

nicl ora.

quamlo cadel sivc siul boua, sive prome* id esl inde neqnc a»cemlcl pejora. iiequc descendet promercndo
,

niiis

a.l

ca
ail

leslhnouia

,

qmc

ex

Veteri Scripinra

indncilis,

confirmandinn erroretn vcstrum. quem
liabelis.

de niiimabtts niorluornm

Nam

si

falcmitii,

locns dabiExlunceiiim neque bono, neqnc reprobo vel mala; sed ile «clero ic.nlurprmiiercndi bona

quod necessario
niac

faleri tiebelis,

videlicet

quod ani-

auiimiorum, qui ante tempus
tcnipus rcdemptionis
s.tiit.
,

gratia* exsiiteruui

pmeril
VIII.

suse.ipiemli

reinb.itiones bonas

,

vcl ttialas.

usque ad

ab iuiroilu regui
vouisinelipsis,
a>sli-

Dupiiciioi a.ue.n ca.lii lignum

ad auslrum,
ia
liea

coelestis diialaj

contrarii
scripta

csiis

sivc qiiMido siatim pnsl mo.teiii
linidine collocaiur.

vir juslus

qui anliqnomni
n.atis,

Patrum

boc aliesiari
a

quml lai.inm
per

cst p.ifecissimo,

quod qwrlibet anima, cum

corpo.c migrai,

rmn
do

,

q.ii

c.im Deo mun.luiii judicabunt
\inin

sive qtian-

siaiim vel ad .rtcrnain bcatiiiidinem transeat. vel ad
sctoruani

in

cani

im

i.lit

quam

Iraasire babcitl

damnationem. Natn ea

teslitnonia.

qtim

qi.i.la.u s.ilvaii>lnrmn, quibus pcr

purgalonas pmnas
lii

B ab

illis

as-umitis, non sobuti peilineitt ad bou.ines

«•unJiiiu esia.l refrigeiioiii, vi.le.icct

q.ii judi.

andi

eimitad vilam. Simil
cailuiitmali,

tcr

ai aquJonem

duplicilcr
a-.i

cum

vel slati.n post
;

mortcm

sutit-

icmponim isiorum, scd ad bomincs anliquae lcgis, subqtn adbttc clausits erat iitlroitits regui icelortitn. XI. Non autcin mc latet quoJ ex Movo quoquc
Testamento crrorem vesirum confirmaiis,
les uobis
lits

ma

stipplicia

rapiimlur

ul bi

de qualibus dicilur,
iuuMeles, cl
sui.uuc

oftjicien-

qi.o.l

judicali
illis

snnl, viileliccl

evnngeiicum

illtim
:

scrmcncm, q.iem locudico vobis,

innli, vcl

pocnis \o') iradunlur iu quibtts nsque

cst

Salvator dicens

Amen

quia qui

ad tiovissiininn jtiilicium rcservandi

suut;

til

illi

re-

vcrbum
v.tant

menm

audit
,

,

et credit ei

qui

tnisit

me, habel

p.obi, qui judicandi stinl ad niortcm. Est aule.n frc«piei.s

asteruam

el

injudicium non
v). In

veniet, sed trana~

bic

inoiliis loq.icndi

in

Scriplura sacra, ul
div

ibn a
tis

morte in vitam (Joan.

bis vcrbis
iu

diei-

«Ster

voccltir

eeelestis beatitudo proplor
;

nam

promitlcre saivaiiouem oiuni creJcnti

Deum,

«laritalcin, qn.-e cst iu ipsa

aquilo auteni

mansio

icproboruni lenebrosa ei operla motlis caligiue.
IX. Aliud quo.|ite capiluliiin
si.nil.e ci

aJ vilam aciciuain,
posl n.ortcm.

quod mox pnst morieiu corporis transibit quisqtie ila ttl non alind judicium vcuial

quod nimc

quam

quo.l in ipsa

morle

cxucrittir,

tractatumest.
bis
iti

qttasi

cx pcrsona Domini «licluni noesl
:

c

objicilis,

quod bujosniodi
ac
dicer.I
,

Lbi

le

iuvenero,
dictuui

alque ittdubilanlcr boc Domiuiim signiflcasse vullis UnC scrn.one, qood nuliaj sint pueme in quibus ani" ,;C Bdeliuiu posl

lejudicabo{Ez!ch. xxxm). Qttod
,

et iia

moneui judicimn

Dei stisliucaut

:.rbilramini

si

:

In

fine

luo
tc

cum

a lc

rcpetam animaiu
iu
tali

ttiani

iu

q.ialt vita

invcncro,

Animalibus iiiimumlis qux non ruminaul quidcm el »»g«lam »ou Undili.l, comparari jure d.betis, qui
iu

le

slalim judiiabo, \cl

ad pcrpctuam re-

ore

q.iiilein

vcfealis

doclrinam Dci,

ct

nuJlam
:

quieni,

vcl

aJ seternain Jainnaiioucin.

Nos vcro

recta; inlelligcnli.c in ea discreiioiie.it babctis

idco-

alilcr isia disioriiimtis.

Dteviter comprebeiisum esl

quc vetba
duces
nis

vit;c

uon

si.nt vobis

ad vilani,

sed ad

ii

bis vcrbis
:

quoJ

diU.tsii.s

pcr Ezccbielc.u loquit.ir &uu
,

n.ortem. Ceci fucruut doclores vcstri, el ra.'corum
facli suut,

«liccns

C*hi averleril
;

se justut a justitin

et

ctin fovcam mendacii ct peiditio-

feceril iuiquilalcm

in injusiilia

sua

quum

operalnt

secum eadcre vos fccentul. Audiie ergo, rebeiles

esl ,morie(ur

:

el

eum

aver.erit se
esl
,

impius ub inipie-

et iucreduli,
lis

quomodo

reciit.s

auimadverlere possi-

It.tctua
jisiitinm
et

qvnm
:

operulus

el

feceril
,

judicium
vita

e%
,

vciba
alilcr

Doniiiii,

quae

pervertere uiiiminr, quia

ipse

auimam suam
{

vivifuabii

vivet

nisi

exponanlur, qtiaiu

vos ea intelligaiis

non morielur
btijus

ibid.), stibaudilur,

n.oitc icterua.
est
illn.l
:

conlraiia snul aliis sacnc Scriptur* verbis, qtiaJ
in

rotius
i.bi le

cpitu.i
ibi

bievis seiilcnlia
le

suo loco indttcemus.
XII.

inienero,

judicnbo,
(4),

sive
te

qualein lc

Amcn

dico cobis, inquil.gu/a qui veibum

meum

.'uvencro

(quod idciu
:

csl)

lalcm

judicabo.
injtisii-

andit, et credn ei qui misit me, videlicel

DedTalri;
inuiii^fcsi:

l!oc cst diccrc
tia cl
t

Si invenero ic
jusliliaiii,
,

avcrsmn ab
id est

siquiJemaudireverbuiu Deiel noncredere,
llic,

cnnversum ad

noncsl Jcsporamlum
ibi,
i.l

\m\\iam, habel vitam wleruam. Habcnt sancli "qui

bi

propior retroacia mala

quia

in

co

cum Dco
lititdine

regnant vitam atternam,

ila

quod ejns bHa-

stalfl

convcrsionis twete judicabo,
stinl. Si

csl

disceruam
le

jam perlruuntur. Habeni

cl fidelcs in !ioc

ad cis qui danmandi

vcro inveneio

aver-

nm.ido

posili

vitam xlernaiu, non ut rem, qua jaiu
;

siim ajostilia, t.on csi coniiiienJ.tm tibi iu relroactn
justiiia,

sccundum desiderium stium peiTruantur
rcm, qme esta Dco,
itlis

sed

ut

quia

ibi,

iJestiu cn statu le judiiabo,

id esl

ceriissime pr.cparata ct couservata
in

disccrnam ab
(3") Ijxc

eis qui salvaudi sunl. Discernil

aulem

ct

danda

lempore suo;

et

in

judicium

commode
cmcrguni,

intelligas de poetiis ac miseriis

lu.jus vilc, in

irs
iis

iiiuiij

qu.sex diviua jusiiiia incidunt plttniox xterns suppbcis add.Y.ndi; nec a!>
scd
qnasi

gebeiina» iiiuntur, ad dietn usqtic morlis, sivc novissimi jtnlicii. Confer et infra mim. lo.
(4;

H;cc vidculur redumlarc.

pa-nis

qumiani

pr.rlndiu

61

SLUMONES CONTIIA CATllAMOS.
reniet, sed transiel

— SEUM.
:

IX
iufidelis fuerai,

62
per fnlcm

non

a morte ad vham.

Nomen

ju-

A

moric

transil,

quando qui

dicii tales signific

aiiones in Scriplura sancta habere

jiisiificaiur in atiima.

Ad

Iioc

dignoscilur. Significal
roincs flagellantur*
discriminalioiiein

enhn flagcllationcm, qua liosignilicat ultimam a Domino
:

qtio dicitur

Juslus aulem ex fide

enim pcrtitml scrmo vivil (Rom. i). Hanc
ad vitam

vero vilam

in

tcmpore

Imjiis mortafiintis clecti Dei

honorum

cl

nialorum,

qux

fit

in

adipiscuiilur. Alio aule.n niodo per lidem
cleclis Iraiisenudiim esl,
fidei

novissimo die
specialiler

;

significat

ciiam damnationcm,

qux

quando propter merilum
fide

ad reprobos pertinel. Quia autcm

affliciio-

el

earnm virluium, qux ex
qu:>d eril in dic

originem

lia-

ncm
ait
:

ex eo iniclligi poicst, quod Apostotus Dum judicamur autem,a Dumino coi ripimur, \i\eai
significet

bcnt, vita aterna eis p:iriier iu corpore ct in aninri
Irihtienda cst
ctionis, cuin
:

novissimx resurreIlos

(liim flag ell.tmtir, n

Donwio coni;iimnr,
(I

ul

non cumsinl

ab omni polcslaie mortis liberabunlur,
translercniiir.

hoc mundo
isia flagella

damnemur

Cur.
ail

xi).
:

Qux autem
(ibid.).

el

ad bealam immortalilalem

dcterminaf ubi

Ideo inter vos mulli

airtem duos

modos

iranseumli a morte ad vilam in

inftrmi
si

el

imbecilles, et

dormiunt muln

Quod

electis suis fuiuros

Dominiis dcmonstravii, continuu

secundum hawc siguificationem ilicitis aecipiendum judieii nomen, cum dicitur, quo.l qui credil non qtna el teuiel in judicium. non potesl siare scrmo
;

post verba de quibus

nunc traeiaium

esl.

Primum

enim
p,
,|;

xi(

.

mmlum transcumli ad vitam pronuntiavit cum Amen dico vobis, ouia veniet hora el mtnc est,
tnortui nurtient

credentes flagellaiilur sxpc a .Domino, sicut non
rredcnlcs
recipil
:

quanCo

vocem

Filii Dei, el qui

audi-

VUujdiat enim Deu* omitem jilium auem

erint, vixent (Joan. v).

Secimdmu vero

modtiin irans-

(Hebr. xn).

Ae

si

dicitis, ita

debere accipi,

eundi ad viiam, prontintiavii,
diccns
tnentis
:

cum

posica subdidit

qnod credenles non
patiuntur; injuriam
ilicii.

siul vcnturi

post

moriem ad
in ista vita

Nolile mirari hoc, qnia omnes qui in
sunt, audient vocem
ejus,
et
:

monu-

hiiam casiigilionem, prxier eam,
fai-iiis

quam

procedent qui qui vero mala

lilterx, qn:c

boc

tton

bona fecerunl

in resurreciionem vitw

sed siirpliciter dicit, qttod qui credit, in judiveniet.

egerunt, inresurrectionem judicii (ibid.). Jam, siquid

ciuw non

Lilimam vcro

disrrimiiialioiicuo

bouorum

et

nialorum siguificat nomen judicii, ubi
:

incorruptx inlclligentix est vobis, satis directe me ad veritalem vos duxissc percipitis. Quia si sine intellectu eslis, frusira asiuis canil lyra.

Sajvalor de se ipso dicil

Et poleslatem dedit

ei

ju-

dicitim facerc, quia Filius honinv.s esl (Joan. v). Sc<

XIV.

Unam ailhuc objectionem vesiram

in

medium
;

umluut hanc quoquc siguilicalioncm non potest acttoc

adducam, qua nobis obviare

solclis. Scripluiu est

cpi
<

bco,

qttia taiu

boui qtian:
:

mali, ad judi-

Quoninm unusqnisqtte propriam mercedem
secundum sttum laborem (Apoc.
n). Item
:
:

accipiel

ititn

veuient, secutulum iilud

Oinnes nos oportet

Unnsquis-

tnnnifeslari nnle tribuual Dei, ut rrfeial unusqnisque

C

q Ueo1lU s
xtiii)
stia

suum

portabit (Cal. v). Ilem

Unttmquemque

propria corporis, proul gessil in corpore, sive
siie
ticiu

bonum

secundum
:

vias suas judicabo, dicil
esi, uuictiique

Duminus (Ezech.

mnlutu (// Cor.
judicii
:

x). Significat attiem

dainnaiio-

boc

reiribuam seciuidtim opera

dicitur
judicii

nomcn, ut staiim in scqiiciiiibns ciim Qui vero mala cqemul, in resttrrecitoiiem Qui tnan\Jvan. v). Et iu Aposlolo ubi ail
:

ut (iicaiis

bona vel mala. Ex hiscrgo sumitis occasionem, non posse licii, qtiod pcr bona opcra
a pcenis

vivotum adjuvcnttir aniuix defuucloriim, ut

dncal cori.us Domiui indigne, judicinm
cui el vibit,

sibi

munduxt).

suis libereniur, et ad reqiiiein transferaniur. Dicilis

non dijudicans corpus Domini(l Cor.

enim qtiodsi Duus

iltis

miseielur proptcr boua npera

Iloe autein
in

modo

indiibilanter accipi debet judicium
:

qux

alii

pro

aliis

fecerunl, lunc eis non reirihuiiur

prxsemi sermonc, ubi a Domino dicitur
verbum meum,
el in el credit

Qui

audit

ei

qui misit me, liabet

seiundum opera sua, scd scctindnm opcra aliorum, est pcenam quam et noo ipsi onus snmn portant,
i
I

rilnm alernnm,
id csi, iu

judtcium non veniel (Joun. v),
:

ipsi

merueriint peccatis suis,

si

pro laboribus

alio-

damnationcm. Sequiltir

Sed

transiet a
ei
jj

rum

ab oueribus suis liberanlur.

Ad bxc

ita

rcspon-

tnorte in vitam (ibid.),

ab ea vidcbccl moilc, qux
ipsa permansissel.

demus.

damnationis causa exsiitcrat, el pcr quain ad perdiiionem Iransiissci,
si in

XV.

Si fidelcs pro dcfutit lis suis oranl, jejunant,

Qux-

naiu fuii mors illa? siuc dubio mors animx, qiiam
iu

eleemosynas largiuntur, missas celebranl, aul celcbrari fatiunt, bona opera opeiantur, ct ipsimel in
lempore suo iiierccdcm pro
suutn laboren.
in
llli

ea

eflecer.it iiifideiilas.

1

1

quali morte exstiteranl
:

isiis

rccipicnt setuiidtim
isla faciunl, si

illi,

de quibtis Petrus
quibus

iu Episiola ait

Propler qttod

vero pro quibtis

niortuis evaiigeliuttum cst (I
illi

Velr. iv). Simililer el
:

crimitialibus peccalis iu vila stia

fueruut, el de
fa-

1'anltis

sciipsil dicens

Consepttlti estis
/i-

ipsis

nec pcenitucninl, nec enitfessiimoin suam
illis

cum dem
itlo t

Christo in buplismo, in quo resurrexislis per
opetationis Dei, qui suscituvit itlum
essetis

ccrc cuiaveruui, uibil

boua opera hxc prodessc
in

a morltiis.

polerunt ad saluictn. Si vero

pectala

aliqtia lapsi

El vos cum

morlui in deliclis concivifiiavit

cum

fucrunt in viia sua, et de bi» ante fineiu pcenituertint, cl in fidc

omuia dtlicia (liom. vi). Palam ergo est, qtiouiatn pcr lidcm transilur ad viiam, ul non ad ju.liciuni, id csl, damualioncm vcnialur. Id atitein duobus modis fil uno
doiians vobis
Xlll.
:

catbolica de boc sxcnlo migraveruni,
iioii

cl

uiorte pr.cvcnti,

poiucrunt otuucin galisfapeccatis suis dcbcbant;
id esi

ciiouetn iinplere,
diciinus quia

quam pro

onus suum portubunt',

pccuaui

cuiiii

modo

qtiisquc ad vilaui

aniuix

pcr lidcm a

pro pcccatis suis sustincbunt ijuabdin permiserit

63

ECKCERTI ABUATIS SCIJONAUGIENSIS
in fine
lia-

Gl
lioc
fidei

Deus. Pro pcenittnlia autem sua, ffuam

A

fimdaiiienitim acdificamiis, quatido
ailjicimus
ui

rectae

huerutil, el pro fide calholica iu qtia iisque ad

mor-

boois moiibus siiuus oruali, vidclicet

tcm permatiserunt, ac pro caieris honis, qnac iu liac viia fccerunt, lianc mercedem rccipieni, ut cis «I* lur vita selerna in novissimo die, el in anima el in corpore. Plurimi vero istoruiu eiiam Iioc in mcitcile recipienf, ut aute

lnimauilatc, patieuiia,

temperaniia, juslilia, mise-

rirordia, ei caieris bujusiuodi inoribus,

quos viriutcs

animi vocamus. Quoliesrunque ctiam opera facimus,
qox» ex
hojtisiiiodi

virtutibus

procedunl, lapidcs

nnvissimuni diem libcrcntur

prctiosns fundamcnto supeiaedificainiis.

Lapidibus

a pomis suis per bona

opcra vivemiiim fidclitim,
:

autem

pieiiosis talia dignc

comparaniur, quia,sicut

quae snpra n:e nioiala sunt

alii

qnidein cilius,

alii

lapides prctiosi auruui ct alias rcs, quae in se pul-

.oiiem tardius, scciindnin quod uicrila
vel

cornm majora

chrae siiui, ornarc solent, ila virtules ei bona opera
ilecorein

miiiora

fucrunt iu hoc mtimlo. Dc bis itaque

magnum

praestant animae

raiiouali, quae

veie dicere possumiis utriiinque, cl quod cnns

sunm
:

secninlum Deuiu formala

cst, el esi preiiostor oinui

portabunt, quia sustiueiit poeiiani pro peecalis snis

auro. Decor auiein islc non
soivi,

polcst in aiiima dis-

sccuudum qnod ipsis
iuiii,

ttnip.is

qnod constluil
scciniduui

illis

Deus

et

ctiam

si

iu

ignem piirgatorium prn aliquibus
:

retribuitur
:s

bon.i

opera ipso-

Icvioribus culpis fueril niissa

sicut el lapides prein

quib

meriieruut, ui poseil eis subveniri ab

B

Hosi liquelicri non possunt,
Argentttui

si

igueiii

mittantur.

Ecclesia

Dci. Possibilc

eujus intervenlii

quidcm esset Dco sine aliquorumlibel homiuiim animas lii epro
ei«,

qnoqne fiindanicnlo superacdificant, quihiis
iiitelligant, et

hoc stiidiuui esl ui divinas Scripluras
serinouibtis sapicutias alios instruanl.
icni

rare a poeuis suis. Vuli autcm boc ordiueeas liberari, ut a vivis ei sei viatur

Argcnto au-

qualcnus

in

hoc
ei
ita

qnod babel dnlcein

el

acutam sonorilaiein cnmibi
:

ipso magis couiuioiieaiilur vivi

Deum

revereri,

parari solcl Stripiura sacra, ut
viini etoquia casla,
xi).

Hequia Do-

offcnsam cjus caver-e, pariterquc angeanttir et mei

argentum ignt examinaium (Ptal.
sonat

eorum pcr opera
prcximorum.
iiobiscuui
Iti

pictatis, quae faciuni

pro dileciione
stint

Quid enim
vitte

ilulcius

quam

sacra Scriptura,
?

nulio crgo nobis

coutraiix'

in

qua

xiernx- gandia proiuiiluulur
cst

Quid acuonuii

Scriplurse qnse supra
suul.
Si

memoratae sunl, sed poiius
vobis, o
insulsi

tius

divino sermone, qui

pcnetrabitior

verba divina

gladio anc piii

et pcrtingcnie

usqtie ad divisionem
in acdificio

safMCntes,
hi
qtii

eum

diligcnti cousideratione decoxissent
in

animae el spiiitus? itcm et aurum
collocal, qui

suo

ea

lam cruda

ore veslro posiieruiit, magis

tam

perfectae cotitemplationi cor stium

salubriter vos pavissenl,

et non tauta vcntosilatc tradit, ul possil jugiter de Deo mediiari, et trahere mpcfbic corda vesira inanilcr disicndisscni. de occuliis sapieniinm, qua gusialtir suavitas ejus. XVI. Equidcm objeclioni'jiis vestris qiiibus ma- c ipsumqiie siue iuterinissioneorare, ipsum incessahili

xime

fi

lebalis, salis, ut aeslimo, respousuiu est, et
SU..I

charitatis ardore circuirc. Talis contcniplalio recie
atiro

complosae

quasi vesicac turgenies, et nihil in-

comparaiur, quia cunclis viiiutibus excollcn-

veiitiim est vciitatis in eis.

Nunc auiem iuquiramus
sumus.
Ei,
111

tior cst, sicui c.ticris metallis preiiosins cst

aurum;

Sciipturas qnae nobiscum sunl pro parte veiilatis,

cstqne elTcctrix opernm summae perfccliouis, quae
ei ipsa quasi atiruin sunt in aedificio

ad

cujtis defeusioneiii accincli

aPaulo
ad Co-

animae compa-

incipiamus, iiiiucamur
rinlbios scripsil, diceus

primum verba
:

qiiae

rata caeteris operibus bonis.

Facil eiiim abstinere
licitus est

Si quis

autem adifictil super
pretio-

propter Dentn ctiam ah his
facit coiilemiicie

qnorum usus
et

funiumenium
sos,

Iwc,

aurum, argentum, lapideu
slipulam,

inundum

omuem

gloriam ejus,

lignum, fenum,
erit
:

uniuscnjus'iue opu$
el

casiilatmn immacttlalam ctislodiie, aniinam pro Dco
et frairibus poucre, ac cxiera hujusmodi.

mnnijestum

dies

enim Domini declarabit,
sit,

uniuscijusque opus qua'e

ijnis prohabil. Si cujnt
:

XVII. Ligna vero, fenuin el stiptdam stiper

ftin-

opus arseril, detrimentum paiielur
cril,
sic

ipse

aulem salvus
111).

damentum
D

stiuin

coaccrvant, qui cuiu rectam (idem

tamen quasi per ignem
nostios
qtiidein, qnibtis

il

Cor.

Non
nota

habeant, nimis occupant corda sua curis et cogitaliouibus, quaj pciiincnt
in

propter

sanctoriiiii

bunc mundiim, quique

suut scr pia Patruin, sed vestri erroris occasione,
iiccessc est
rire.

inajorcm

quam

oporicl ainorem habenl ad ea, quae
velnl uxores,
filios

nunc ine sermoni»

btijus

sensiiui apciniiis

probibita ipsis

iioii siinl,

et filias,

Euudamcnlum

spirilualis acdificii qtiod
fidcs Chrisliest;

saecuiares amicos,

domos

el possessioues, et digui-

in

anima consrniinus,
iu

quam

qui

lates, cl birjusmodi. Ili,

inquam,

in auinia

sua aedi-

veie habei, Cbrislum
e(.

mcnle

gcril, qui cst iniiium
clcclis suis

ficare dicunlur stipcr luiidamciilum ligna,

feuum

el

consiimmalio omnis boni iu
limdaniciiiuin

idcoque

stipuiam, quia laiibus rebtis

meniem
fcnum
ct

occupaiil, quae

ei ipse

vocatur. Fundameuiuiii no-

cremabilcs

suiil, sicut ligna,

ct slipula.

Nam

siriun diciiur fidcs, quia a fnle bonatii vitam iiicboaiims.

hacc, quae dicla simt,

obscuram

gravem

faciunt

Nam,

si

non

sii iu

uobis retia fidcs, nihii iu

auimam, ne

possit libere cogitare ea qu:e Dei sunl,
isia obscu-»

rubis p'icsi Dco placilutn essc, quidquid faciamus
sive

ipsiimquc ainare sicul oportci. Sed oiunis
ritas et gravitas
ita

bonum

sive

maluin. Ex quo autein

in nobis

in

purgatorio igne exurcnda est,
nibil deslructionis palia-

essc cceperit fidcs, placere iii(ipiimis Deo,

jamque

ul ipsuin

fundamenlum
ita ul

sceiirepossuiniis operari bona opera, qnia dc cxlcro

lur, si tamcti inler ba-c

omiiia
si

prae

cunclis rebus
potius ista

mercedcm 6uam

accipicnl. Lapides ptctiosos supcr

habcatur

Dcus,

ncccssc

sit,

65

SERMONES COMRA CATIIAROS.
A
anima sua res cremabiles qui se non
vana
Ixlilia,

SERM.
auie.n

IX.

66
dcprecatur
si
:

re!inq»anlurqiiAinDeusabm'got»r.Coacerv:»;iletiain
in

Uirtim<|.ic

f.>rmida..s

dicens
dicerel

:

custodiui.t

Domine, ne

in fitrore luo

arguas me, ac
dicturus cs

a levioribus culpis, velul esl otiosus
joci, ira,
iioii

sermo, risus ct
q^i

Non

siin inter eos, qtiibus

Ite,

male»

excessns
et

in cibo el |>oln

dicti, in

ignem a'ternum; ueque
iu

ira lua

emendis

csl frequens nimts;

hujusmodi quoiidiaiia
(li,

me, scd

bac vita

me

ure et seca, et talcm nie
tii.

peccaia,
ligna,
fe

qux

capitalia

non dicuntur.

inquam,

red.le, cui

emen.!aiorius ignis ncccssarius non
iguis
esl,

n, slipiilam

aggregant stiper fiindameu-

XIX.

Istc

o Calbari, quem Joannes

Iuih

suuin, ct

hxc quoqiie excoquenda sunt por
:

IL.| t >la sigiiificavii,

quandu de Doinino Salvalorc
lile

ignem. De icvioribus dixi pcccatis
peccata
si

nam

criminalia
dici,

prxdtcahal tliccns
taucio
ei

:

tos

oaplizabit
in

in Spirilu

admissa

fuerint,

nou potesl

quod
quia

igne (Matth. m).

Nam
in

bac vila baptizat
foris

super fuudaiuenttim aliquo

modo

colloceutur. Siquiet
fideni,

iu Spiiilu sancto,

quaudo

baptismo

quidcm
initis

dem

ipsa desiruuul
ci

fiiiidamenuiui
liis

per visibtles minislros baptizal nos in aqua,

euecanl cam,

pro

dicitur uiorlun lidcs. At si

aulein auimas uoslras propria operatione baptizal
in Spirilu sanclo, douaiis

pro his poenitticiit homo, et non satisfeeril Dco pro bis
in

nobis remissioncmemuiiini

bac

vii.t, repuLibtiulur qtiasi

ilia

qux
&

pcrtalotum. lu igne auiein nos baplizat, quamlo
(

coiuparala suut ligun, fcno el stiptilx, el aiinib ia-

osl bai.c vitam iu purgatoriis pccnis

animas nostras
iu

bnniur pcr ignem
prxdicia sunf.

in d e Doinini, sicul el leviora quse

purific.tt a

maculis pec-alorum, quas
corporis conlraxerunl,

habiuculo

corrtiplibilis
isliul, in qtio
illa

quia nibii io

XVIII. Dies bominis dicilur lcmpus

sua pttrissima civilate reciperc vuit, quo.l non

uiiicuique boinini permiitil Deus facerc seciiuduut

sitaboinui sordc defxcalom.

arbitrium

suum quod

vult, el

quo poiesi prnmereri

XX.

Posstimtis cl ex veibis

Domini (cslimonium
Evapgclio. quoniam

bona sive mala, secinKlum opcra stia. Dies amciu Domini, lempus itlud quod instat uiiicuiquc quando
separalur a corpore aninia cjus, cl de eastcro m>n
poiest incedere

siimcrc ad couririualioncm seuleulix, dc qtta nitnc

sermo nubis
dicebal sic

cst.

Lcgimus
dixil

in

ad Pharisxos blaspbemanles opcr.i ejus inlcr ci :lera
:

secundum aibiliium

stiuin, scd se-

Qui

veibum conlra Spiriium
iu

stin-

cunduin judicitim Dci duciiur Euilque manifesia,

vel ad requiciti vel

ad

dum, non

remttleiur ei ne.,ue

koc sa-culo tieque

poenam, ad accipicndaui merce.iem

quam
:

promcrtiii,
>,

iu futuro (MaiUt. xn).

Quale

sil illud

peccalum, quo

qux

prius in co cranl occull
et dicitur

dicitur pcccare quis in Spirittim

sanctum, non uie
quia ad prxsens

sivebona sive

tnala.

Uude

Cuiuscujnsque
fi

uVterminare boc*(oco necesse

est,

opus manifestum
et

erit.

Dies enim Domini declarabii,
iil

uegotium uon perliuet boc.
lii

Id vero pr.csenlis

nego-

uuiuscujusque opus quale

tgnis probabit (I Cor.
il.a,

est, ul

consideremus
iiisiuuat,

lioc,

ni). Iguis

autem

dicilur pocualilas
in

quam ad boc
>

lum csse
imlli

qitod

quod aiiquod pcccauon nmUtetur ueque in
Si

Deus ordinavil, ul

ea aflliganlur, el puige.iitir
iu

hoc swculo, neque in fuluro.
aiiqnod pcccaium iu

vcrus esl scrtno

,

elcclorum auimx a maculis quas

bac vita cou

a \e-

futtiro

saculo contig

t

runt. (Jnx ntilliim quidetn detriiuenlum iuferre
lerll xdificalioui eorutn, qui

po-

remitli.

Nam,

sicul diciiis,

quxlibet auima,

mox

fundamento supcrxdiet lapides prtliosos,

ctim de prxscnli sxculo migraverit, aul in xlerna
bcaiiludine
consliiuitur,
et
tibi

fkaveiuul atirum et argentum,
cliamsi per meditiiu
illius
:

quo uenio cum
pcccati

peccati

eis

(ransire tonlingal.

maoula accedet,
(rabit
:

nemo

marulam conre-

Propter hos crgo
supervdiftcavit,
liccl,

ait

Si cnjus opus manseiit qitod
accipiel (ibid.);

aulxiernis pceuis dcpuiaiur, ubi nulla
nulla inisericordix exhibilio tst.

mercedcm

eam

vidc-

missio,

Lrgo susanctum,
in futuro.

quam sua

siipcrxdificatioue promeruit. Proptcr
ligua,

pcrfluc a Salvatorc talis ilisliuclie facta cst, ut di
cerel

cos aulem qui supcrxdiucaveruiil
stipulam, dictl
patietur (/ Cor.
:

feuum,

peccalum
nulium

iliud,

quod

cst iu Spirilum

Si cujus opus arserit, delrimenintn

non remilii ucque
Nain,
retur,
si

in

hoc sxculo, neqtte

m)

:

ita

videlicct

sna

ai lificatione
;

pricmiuui

habebit,

quod nulltim pro imo amaraui

in ftiitiro sxctilo peecaluiu remitteillo

non tam specialiler de
in

peccaio dixissel,
iu

afllictioncm

ipse smteni salvus erit, sic

pcr ignem,
ignis.

id est,

non

aliter nisi

(amen quaai per examiualionem
1

quod ncqitc

boc sxculo, ucque
simpltciicr

futuro reinil-

letur, sed suflecisset

dixissc,

quouiam

Diversis

atitem ea,

n minibus

gili

el leni, el

nou remitielur
aliquam
ila

ei.

Sic.ut
in

autein nefas

cst dicere,
;

stipula! designavit

qux

iu

quolibci

cxtireuda

falsilatcin

vcrbis

Salvaioris iuvcniri

sunl propler diversitaiem ipsorum, secundum

quam
li-

procul dubio

nefas cst dicere, aliquam
,

in eis

qusedam diuiius
gnuin
diittius

aiiis

ignem sustiuebuul, vclut

esse

superfluiiaiem
<le

aut

inuiililatem.
:

Scriptuui

feno ardet, feiium diulius slipula.

K-,1

quippt; cst

eo

in

Psalmo

Et folium ejus

non

autcm ignis

iste

idem quod Psal.uisla iraui

ap|>ellat

defluel, el omtiia
(1'sut. i).

quwcunque

faciet,

prosperabuniur
vciLis

cum

dicit.

Domitu, nein furore tuo arguas me,

tieque

Deliucrel

autcm
,

foliuin ejus, si in

in tr« iua corripias

me

(Ptal. vi), vel emendes tne,
In

ejus aliqnid supeiQueiet

et

non prosperarcnitir

ul babet alia (ranslatio.

furore
:

argtieniur,
Ite,

et

quxcunque

fccit,

si

aliquid siuc ulilitale dixisscl.

ncn

eiiiciidalmtiinr, qiiibus dicclur

maledicli,

ignem cetemuin (Matth. xxv).

lu ira auie.n corri-

Ergo nccessario conccdendum cst, quoniam in fuluro sxculo aliqua peccalorum remissio sit : quam,
quia non possutnus diccre cxbibcri eis, qui xierua-

oicntur ci

emendabumur,

qui pcr ig .cm saivi eruut.

V
Jiler

ECKBEKTl ABBATIS SCIIONALCIEXSIS
damnaii sunt, ncqiic cis qai salvaii suni
;

(iS

nc-

A

XXUI.
peccatis,

Si

pncoccupalus

fuerii

liomo gravioiiima
et

eessc est oi «Jicamus a!i<|uibus rcmiiii poecata in alio

cl conversus

fuerii

ab iniquitaie sua,

sxeulo, qui neqtie sinl iu xlerna damnalione, uequo
in

pccninieiit cs corde

de perpetralis malis; nunquid
iiileiiorem
posiiilenliaui

iclerua bealiludine
inie.r

collocali.

Nulli auiero medii
ci iuter

indigel

,

ut prxter iliam

subI

xternam beatitudincm,
nisi
illi

xlernam
iu

cordis, aliquaui exteriorcm satisfaciioiiem de pcccaiis

damnaUonem,

de quibus dicimus, quod

suis

Dco exhibeat
aliis

purgatoriis pcenis sinl.

dando, j«'junando, et

videlicet cleemosynas , modis coipus sutim pro-

XXI

Yi.Ieic

rmiic quali

modo
:

cis pecc.ata remilii
lioniini

dicamus. Remiltit Deus pcccatori
duobits modis in liac vita
dis ejus per iuleriorcm

pcccaui

videlicet, duriliam cor-

pter Deum aftiigendo? Si ila cst, ut pcr quOada» compcri, quibus noii eranl sermoucs vestri, dicitis quia postquam ex corde popniiucrit homo de peccatis suis,
illa

gratiam ad conversioncm
»c a debilo gehennulis

et cessaveril

ab
ei

iniquitale,

non opus
dixi
:

csl ei

emolliciido, et
paena-,

convcrsum ad

extcriore

satisfactione, de
sil

qua

eo qnol

qux
!o.

ci

pro pcccaiis debebalur, absolntuui
in iiac vita his

jam omnc peccalum
cordis.

remissum

in paenitenlia

facien

Qnibus autem
si ila

modis pec-

Scd hoc non

ita

esse evidcntibus Scripiune
Dicil eiiim

caia remiitii,

iraiiseunl de

bac

vita,

qnod de

sanclx leslimoniis declaratnr.

Domiuus

puccaUs suis
mitiil cos ad

noii

ad pleniim satisfaciunt Dco, perin

B

tempus puniri
ad boc, ul

quibiisdam pccnis,
stii

per p r0 p| ie iam Joel Convertimini ad me in tolo corde reziro, in jejunio et fleln el plauciu, et scindtte
:

quas

coiistiluil

electi

in his purili-

corda vestra,

el

non vestimeiila

vestra (Joet. n).

ccntur.

Quando autcm

eis illas

poenas rcmiltii, el
reroit-

Ecce evidcutcr prxlerintcrioicm conversioiicni cordis
,

cos ad refiigerium cducil, lunc cis peccata
lcre dicitur, quia et

cxlcriorcin

quoque satisfaeliouem
est diccus

exjM>scii.

paenx peccalorum peccaia vo:

Jo.uuics quoqtic Bapiisln,

ut iu Evangelio legimiis,
:

canlur, geciiudum illnd Aposioli

Clnittus peccuia

ad

ulrumque

lioilalus

PwnitenliiHH
:

nostra pertulil in corpore suo super lignum (I Petr. n).

agite (Mullh. iv).

Et post pauca

stihjuiigil

Facite

Nun auiem aliier pcccaia nostra ipse portavit, nUi quod poouas qux nohis dcbebanlur pro icatibiis uostrig,

ergo fiuctus dignot pcenitcnliw
auieiii paeuileiitia?!

(Luc.

m). Fruclus

sunl opcra bona, quibus Deus

ipsc susiintiit.

Uuum

adliuc saiis cvidcns le-

placatur pro pcccaiis, ct varix castigaiion^s cari.is.

tliinoniuiii

ad confirinalioncni parlis noslrx inducere
liisloria

Qux qualem
runi;
ct

cflcetum haheant ad placandum

Deum

possumus, ex

Machabxorum, cujus
cst in
».
, ,

lalis est

patclex historia,

qux

tiarrat pcenitenliam Ninivita-

aucloritas in Ecclcsia, ut puhlkc in diviuo servilio
lectiletur. Scrip..
,
.

ex Scriptura

qux

dicii,

quomotio Achab
cilicio car-

m
,

libro
,.

secundo ejusdem

quod Juda Madiahxo dimicante advcrsus Gorgiam pruposilum Idumxx. comigit paucos Jud.rohislorix,

.

.

.

,

r «...

rex Israel cuni argncretur per Eliam de occisione

Nuboih,

hcidil

veslem suam, et operuil
el

nem suam,
ambiil.ivii
iniiii

jejunavilqiie

dormivit in sacco, et

rum

rucre. Fugato

aulcm Gorgia, pcr Dei auxilium,
in

demisso capite. Factusqtie esl sermo Do:

Jodas collecio cxercitu \cnit
et cuin

civilalem Odolla,

ad Eliam diceus

Nonne
in

vidisti

humilialum
esl

seplimus dics supervciiirct, sccuiiduin conin

Achab coram mef Quia
causa, diebus
x\i).

iyiiur liumliatut

mei

suctudinem

eodcm

loco

Sabbaium cgerunt,
stiis,

ei

non inducam malum
filii

diebut ejut, sed in
ejut (/// Ucg.

sequenti die venit Judas

cum

ut «oipora pro-

ejus inferam

matum domui

siralorum

tollerct

ac sepelirel. Invciicrunl aiilcm

sub lunicis inlcrlecioruin dc douariis idoloium, qiuc

;pud

Jamniam

fucruul,

a quibus lcx

piohibebal

Judxos. Oiouibu» eigo mamfcsium factum cst, ob

Ex hisergopalam cst, Deum non soluin inlernam cordis compuncliouem, scd ctiam cxleiiorcin satisfactiouem peccaiis congrueulem exigere, eaque cxbibila placari, neglecta auletn ad viudiciam comraoveri.

hanc causam eos corruisse, alquc
conversi,

iia

ad prcces

rogavcrunl

Deum,

ut

id

dcliclum ob!itis

XXIV.
de
il

Si crgo concciliiis hoc ita esse, quid diceo qui in

xioni tradcrctiir. Posl lucc prosetpiiliir Scriplura iu

omni geucrc crimiuum

conseutiit.

dicens

:

Lt facla collatione Judat, duodecim miltia
mitit

D

el

primiim in ipso nniciilo morlis compuugilur, et

dragmat argenti

llierosolymam, offerri ea pro
el

converiitur ad justitiam? Nuuqiiid debilor alicujus
gali.^facliunis esl

peccalit moriuoruin, jutte

reliqiose

de resurre-

clione cogi-.ans (II

Uuch. xu),
:

el ixlcra. El
et

ad

ul.i-

bilor

quidcm

cst

;

Dco pro pcccatis suis? Uipole dcscd, quia propicr hrcviiaicro tcm-

mum

ila

conclubit, dicciis

Sancla enjo

tatubrit

poiis uon potesl
ctio simul

cam

implcie, dimittittir

ei satisfa-

est cogitalio

pio defunctis excrure,

ul a pccculis toi-

cum

pcccalis, sl.itim posl
Dicilis

vunlur

(ibid.).
a.l

lurad ateruam bealitudiiiem.
lucc diciiis, o Tiphlcs?

morlem r»piila? Bona Cal
coi reciiu-

XXII. Quid nuuc
gelica Scriplura,

Evan-

gei.icutia ista,
iicih.

et

ad iuuitorum

jiroficil

ut audiiis, pro nobis cst, el quis
iu

contrauos? Apostulica Scrijiiura
Lirx-

defeusioue no-

parus

csl,

et

quis

csi

qui condemnel nos?

Exemplum

Maciiabx-i

Dominici bellatoris in acie
?

Qualem correctionem ? Quod si hoc veibum publicc coram vanis et pravis hominibus prxdicetur.difleicluiiusquisquc conversionem suam quauli» diutius polerit, diceus apud se : Faciam onuiein
voltiiiiaicm cordis mei, et in (iue vitx
tai

noslra esl, el quis dimicabit adversus nos

Adhuc

mex

convcriese.i-

pauca de prxsenti ncgolio habco confcrre vobjcum.

cl

pu niiebo,

el staliui siuc

omni labore ad

jumui cceioriun Inuisibo

Videiis nc

quomodo

69
icntia vcslra,
erii
si

SERMONF.S CO.YfRA CATIIAROS
rrcdila
cJ

-

SEUM.

IX.

70

rccepia fncrii, oct-asta

A nam

omnis vankalis

el omiiis pravilatis? Siullissimi
in

bominum! qu.x* ratio, an( qme ntiiitas esl scrmone qnem ilicitis"/ Omnino Duila, nisi nt
si aliquiil

lioc

Uomanam Ecclesiam respecium babemns. Sacerdoialein ordinetn ncs acccpiuius a Koinana Ecclesia. Uomana autciu Ecclereligioncm perlincnf, ad

singu-

si;i

ab apostolo Petro, Petrns

a Christo,

Cbristus a

lariter videri pnssiiis snpienies praealiis boniiuibus,

singularc dicatis, quod non

sit in

opinione
iini-

Deo Paire, qui uuxil etun oleo taetilhe (Psnl. xmv), boc est Sp ritu sauclo, prae pariieipibus sois, el
juravit dicens ad

caeterorum. ln nostro atitem seru onc
inabtis

quem de

eum

:

Tu

es

sucerdot in wterumm

n orttiorum

diximus, iiidubilanler frnctus

secundum ordinem Melchuedech (Psul.

inultus est, qnoniain mnlta opcra iniserk-ordiie quolidie fiunt
in

paupcrcs, quac nullalcniis
lioniiues,

fiereut, si

cix). Verus sacerdos eral Doiniims Jesus Clirislus, qui sacrosanctum roipus et s.inguinein suum palam oblulil

nou

lioc

credereiil

ui

pcr

laiia

pnsscnl

Dco Pairi superaram enwis,
reconciliatioiiein

ul

siatuerel pacein et

adjtivnre

animas cbarorum siiornm.
est iiaque, per oronia necessi-

inter ipsum, cl

gcnus liumauura

XXV. Munifesium
n.ns,
in

quod perditum
eerdos dicitur,

fuer.tt.

Si a douaiionc sacrae rci salicc

rium essc purguloriuin

illum

iguein,
in

ilc

quo

dixiple-

nulli
ei

unqiiam melius competebai

quo snimae coruu) qui

bacvita non

nomen, quatn

qui
til

sacrum

sacr:»tissinium,

boc

iiariam salisfactioncm Deo pro

peecalis snis exliiliant

"

csl se

ipsum dodil,

salvarennir per ipsnm. Ipse

baeruni

,

(andiu exaniineiitur, ilonec idunea! au illam supcrnam civitaicm Dei,

etiam invisibililer

de.lit

corpus ei sauguiiMtm suum,

intromitii

qua?

quanito coram discipulis

panem

et

vinum

in coe;.a

nihil rccipit

quod peifecium

et

plene exaniinnium

bcne.lixil bcnedictinne coelesti, et fccii sua
bili

adu

ir.t-

nou
et

sit.

Qnid eniiu absurdius, quam ui ereilaiur

poiestate, u( sub spe< ie

cjusdem panis

rl vini

animani a

sen.lina lurpiliidinum recculcr extnulam, earum memoria adbuc quodainmodo felcnlem, in illud lam limpidissiniu.iu lumen lain lepentc iriiun-

ejiis.

sumcrcni de mauibns ipsius corpus et saiiguinem Ipse quoque sicut pollicitus est, cum Ecdcsia
sua, cst usquc ad

consummationem

sseculi [Mattk.

pcre, et piirissiinoruuispiritunm coetil us adiuisccri,
ila ulsil

xxviii},cl quolidi.i invibibiliti rofferi per
siffi

manus
et

F.ci lc

unocodemque

die,

mane qttidcm
vcl

in

peccalo-

Deo Patri pio salute inundi corpus
sub specie panis el
vini.

sanguincin

nimlurpissimo cocno, et vettpere in angelorum purissitnorceto?Noune debuerat

siiuin

Propterea dictus est
er;i|

scpiem dicrum rubore
cxccssil.us,

sacertlos secuiiduin

ordinem Melcbisedecb, qui
Dci

sUiTundi pro ntui.is criminosis
solo verbo jurgii

cum pio

rcr Salcm ei saceidos
fecit
II.

sumuii, el oblaiionem

Muria soror Moysi lcpra pcssima

conepla

sit

a Doiuiuo, ac septcmtiiebus sequeslraia „
Israel
?

a caatris filiorum

£x auro purissiniooinnia
descrio,
fieri

vasa sancluarii, quibus administrandum erat corruptibile

Deo ex paue et vino. Dominus lesus Cbristus discipulos suos fecit veros sacerdotes, in eo quod nnxit eos Spiritu sancto. etdediteis potcstaiem pnedicandi verbumdivintim, el baptizandi, cbra dixil : Euntet, docele omnet geniet, baptixantet eot in nomine Patris el Fiiii
el

sacriltcium

in

jussa

suut.
gloria

Quanto

magis vasa, quibus

iiicorruptibilis

purissinue divinitatis se ipsam dignabitur infundere,

Spiriiut taucti, docenlet eot tervare otnnia qua;(ibid.).

nuinimoda exaiuinalione antequam ad Sancia sau-

cunque manduoi vvbit

Dedil cis pote»iaiein

ttorum

iuferaultir, probaia esse conveuii?

XXVI. De
Doiiiiuo Jesti.
ci specialiter

latrone mibi

Torsitan objicitis,
iu

quod

: Accipiie Spiritum sanclum, quorum remiseriiis peccala, remiltenlur eis t

ligandi alque solvcndi, cuin dixil

ca.!em dic qua confcssus esl,

paradiso fucrit ciim

et

quorum

retinueriiit, retenta erunl (Joan. xx).
el

Dc-

Ad quod

ila

respondeinus, quia boc
aiiis poeniteniibus,

dit cis

poicsialem conficieiidi corptts
panis el
vii.i,

sanguincm
ad eos
:
:

coucessuni esl pnc
fidei
ejtis

suum

suli specie

quando

dixil

propter admirabileni

virluiem,

qua bo-

lioc est corims
facite in

meum quod

pro vobit iradelur
xxn).
i

hoe

inincm quem vidil non babcnlem spccieiu neque

meam commemoruiionem (Luc.

Omucni

dccorem,
sae

el quasi novissimuiu

virorum iguomiiiio-

morli tradilum, crcdere
:

poluil

Deum

esse,
in

di-

D

deuique puieslatem, qiue ad saccrdol ofliciuiii et ad cpiscopalem digniiatem spectat, ab ipso acceperunt.

ccus

Domine, memenlo mei, dum venerit
fnlcs,

regnum
coratn

Eaimlcm auiein polcslalcm
iis

singuli successo-

iuum (Luc xxm). Quoe
rnulloruin
riatn Deo,

ul arbilror,
esi,

ribtis leiiqucriinl in illis icrris, et iu illis ecclesiis,

divino examine majoris mcrili babita

quam
glo-

quas

Dnminus convcrtcndas
El ul nunc de
nliis

el gubcrnanilas de-

annorum
el
si

gravis poeniieuiia.

Daiejam

legavil.

nccediie ad verilatcin

t|iia

expuguati

princens apostolorum, in
et cpiscopos ordinavil, cl

laceam, bealus Potius, Uoinaua url>e presbyteros

cstis, aut,

non

accediiis, fugilc, partes adversae,

omncm

potestatem quae
ipse a
put< -

ctim doclorc vestro;

qui

ab

iuitio

incndax

est, ct

ad ofDcia

eiirtim

perlinebat eis

tlcdil, sicul

mcndacii pater.

Domiuo Jesu Cbrisio

acrcpcrat. Et pitio

non

SERMO
1.

X.

Contra teplimam hairesim de sacerdoiio.
Ar.cedainiis et ad illud disculicuduiii,

boc faccre possci. fivalum vcro Clemcutein discipulum suum, cum scirel sibi
siis

contradiccrc,

(jtiin

quod
et

dici-

imminere leriniutim
babuil in principalu
auteut consecratione,

vit;e su.c, in loco

sno Ecclcsiae

tis

ordincm saccrdolii dcfecissc apud nos,

uus-

pnresse conshluit, el eam -potesiatem,
apostolalus
<|iia

quam

ipse

qiiam invcniri veros sacerdotes,

nisi inlcr vos.

Lo-

(i

tradidit.

Ipsa

quor nuuc pro nobis, qui

in bis

qux ad

Cbristia-

per bealum Petru.u Cle-

71

ECKBEIlTI ABBATIS SCHONAUGIENSIS
esi in

7*
vobis ut

mens orJinalos

presbyterum
alii

et epis<

opuni

,

,\

derenl

,

dicebat

:

Expedit

unns moriatur
xi).

ordinaii sunt et a Clemenie

episropi ct presby

propopulo, ne toU gens pereat (Joan.
verbis evangelisla
ita

Quibus

tcri RoinDC, et ipsa ordinalus est succcssor Cleinenlis, ea el ille alios ordinavii cpiscopos ei presbyie-

subjungens
;

ail

:

lloc autem

non a semetipso
pro geme,
q:ti

dicebat

sed,

cum

esset

pontifex

ros, el ila a successoribtts

ad successores per ordiliodicrua die sutnmtis

anniillius prophelabat, quod Jesus
ct

mori:urus esset
ut filios Uei,
(ibid.).

nem

dcscenilil sacerdolale officium, el episcopalit

non pro genie tuntum, sed
percipitur,

dignitas, usi[ue ad cuin,

qui

erant dispersi, congregaret in

unum

Ex

ponlifcx Ectlesia; cst.
III.

quo sennone evangelista;
quod saccrdolalis onlo defc,

quod Caipbas,

Si nuiic dicitis
in

licel

sanclus non esset, propter sanctiiatem laineu
ofliL-ii

ceril

Boinana Ecclesia
siib

oportet ut nobis boe
isie defectus,
si

ponlificalis

sui,

aliquam siilgularem graliani

dcmonsiretis,
et

quo papa accidcrii
accidcril.

quam ob causam

Quod

dicere ne-

babebal a Deo, per quain proplietabat rcdemplionem, quse pcr Cbrislnni eral futura. Erat lamcii
indignus dignitaic
iiequiiiam
offieii

scilis,
stis,

magnae stultitix

et lemerftatis argui

poteausi

illius,

non solum ob illain
quibus
sicul

pro co quod rcm lam

magnam
:

diffamare

qua

Salvatori

resistebat, sed propter
vitia,

estis,

quam uon

veraciter comperistis, sed lamen

avaritiam et

superbiam ac cactera
c,l

in opinioue babelis. Dicitis forte

Ncscin.us sub quo

B •

ctili

cranl

» c,i sacerdolcs lemporis

illius,
t,

papa acciderit
tx
nuiliis

istc

dcfeclus, sed boc scinius,

quod

ex verbis Joannis Baptistx
frequenler eo= arguebat.
Ita

manifcsluin e

qui

lemporibus omncs, qui diccbanlur Uoindigni saccrdotio

enim erant avari el
fesiinarct

mani pontificesel cardiuales, scmper avari fuerunt
el suporbi, el

cupidi bonoris, sicui iu historiis legilur, ul siugulis

muliis ex

causis

aunis

miilarenl

summos

ponlifices, el

Cbristi, et ex

boc

ccrli

suinus, quoniam vcrum
:

unusquisqne anle alium ingredi ad dignilatem ponliticatns

sacerdolinin apud ipsos non esi. Eslo indigni siul

per pecunias tjuas dabanl genlilibus, qui
illis

nanqnid impossibilc est ut aliquis
ccrdotio, et

sil

indignus sa-

cis pra?posili cranl

lemporibus,

cmn

secuiidiiiii

Nequaquam boc

lamen vere sacerdolii ordiueni babeat? impossibile esi. Scimus quippe

legem uiiusquisq.ie poniifex usque ad fincm vite suye slare debuisset in olficio suo. Quac mulaiio
ponlificum
intclligi potest

quoniam sacerdotium, quod cral iu vcteri Icge, nisiituli.m erat a Dco. Et quoniam Aarou et Eieazarus cl Pbinees priini
inulios
itou

etiam ez co qnod

evan»

gelista dicil de
itlius

Caipba, quod essct pontifcx anui

sacerdolcs Dei

viri sancli,

(Joan. xvill); eral aiilem ponlifex anni prioris

liabuerunt snccessores in sacerdolio, qui

Auiias sncer ejus, sicut cx bisloriis babelur.
idcirco dicla sunt, quia dicilis ncn posse

Ilxc

erant bcneplaciti
et

Dco,

et

indigni saietdotali
loleravil
in
ofliciis

saccrdosaccrdotio

dignitate,
suis, ei

tamen eos Deus

C

tale officium ralutn esse

apud

illos,

qui

ralam permisit
in cis.

esse benediclionein sacerin

indign: sunl.

doialem

Saccrdotes Judaeorutn

adveniu

V. Quis sceleraiior, quis
tionp inysierioruiii Dei,

indignior fuil dispensaJiidas Iscariothi», qui

Salvatoris bypocriUc erar.l ct avari, ac superbi, et

quam

vendilores et

emplores spirilualium rerum, sictiiex

cl fur cral Domiuitae

gazae, ct

morlem Salvatoris
occidebai
?

verbis Domini app:iret, quibus sa-peeos reprebendebaf, ei lamen ip^e de eis dicebal ad plebein; Super calhedram iloysi sederunt Scribw el Vharhmi:

diu in mente gerebat, et voiuntate euin

Dominus tamen eum,

sienl

ct

ca-teros

apostolos,
spirilulem,
q«i;c

miltcbal addispcnsantlum graliam

suam

qmc,dicunt facile, quw autem faciunt, Matth. xxiu). Eccc cnm ipse nosscl

uolile facere
\itia

pracdicando, baptizando cl exsequendo cuncia

coium

ad aposlolalu.n pcrtiocbanl
ca
(ju.i:

:

cl

rala esse

pcrmisil

ab intrinsecus, non lamen abducebal populuin ab cis, sed bonoicm debitum saterdctibus el spiritualilms iuigisliis, voiuit

ab

illo

gcrebnntur,
in

siciit

cl ea qii* cscleri
<lu

aposloli fatiebanl

miuisieriis suis. Legi.nus

ab

illis

exbibcri. Item cuin

pluribus qui baptizali siinl a Joaiine

B.ipiihta viro
s.nii

venisseul

ad

enm

dcceni
:

lcprosi. volenies

munry

sanclo

ct
:

pcrlccto

,

quod

rebaplizali

pcr

dari ab eo, dicebal eis

Ue, oslendiie vos sacerdoticsscl m.indalus a lepra,
el offer

aposlolos

eoruin vcro qui baplizali sunt a

Juda

ius (Luc. xvn). Ei
ail
:

utti, ciini

iinlluui legitntis fuisse

rebaplizalum. Fuissct autem
si

Yade, oslende

le

sacerdoli,

mnnus quod
Eccc

nccessarium

cos rebaplizari,

vini

suam non
ad-

praceph blogscs

in icslituonimn illis (Mallli. Vlll).

poluisscl babere sacratncnluin illud
ejtis,

sub manibus
ciiidilionem qui
iniligiius

quomodo
rum, sed

Itonorabat eos, quos scicbat esse iniquos.
in

ob catn causam quia ipse
baplistni.

fuisset iiidignus

Quid, quu-so, bonorabat
olliciuin

cis?

Non personas cosanciuni erat
tiefecis>sel

iitiuislralioue

Ad noslram
ille

eoruui

quod
si

el

boc

lieri

permisil

Dominus, ut

iiiilituiuiu a

Deo. Quod ceiic,

in

c!s

eral cotnpnlari

inter miuistros Dei, graliam
el
c;eleri

suani

propierea quia co cranl indigni, non cos sacerdotcs
appcllassct, nequc praicepissel
eis

bominibus, sicul
ciiiu

aposloli dispensarti, ut

offerri

inuiius,

videmus

iudigiios

satcrdoies spiiilualia tra-

quotl saccrdulibus Dei cral tliviuo j:ire offerendum.

clare et distribticre, ne proptcr

coium

inalitiam dif-

IV. Sci iplitm csl

<!c

Caipl.a suiimiio pontifice Ju-

fideremus
iiuilani

graliac

Dei.

neque

u-sliiiiarenius

quod
quod

da*orum, qui eral unitsex
Cbiisli,

pmeipuu

crticifixoribus

virliilem

babeieut

rcs spitilales, qnaj ad

quod

<

tiin

collegissent pontificcs el Pbari-

salutem gralix Dci conslitultG suui,
niali

pro eo

sxi concilium adversus

Jesum quoi;iodo cuui per-

sunl,

qui

officiuni

babeul supcr ca. Noiite

75
ii;wjuc icinere

SERMONES CONTRA CATHAROS
hoc affirmare, quotl
suni eo.
diciiis,

SERM. X.
oralioncm
faciendi

74
pro populo

in

Roinana Ec-

A Bcium
:

saltilarc, cl

clcsia defeceril

onlo sacerJolalis, pro eo qtiod qui

Dci, ccclcsias

quoquc consccrnndi,

ct ordincs fa-

regnanl

in ea, indigni

c endi, ac cxu-ra

hujusmodi cxscqucntli, qux
fidei,

ad

VI. Cerie lioc

quod

verum csso
Cailiolicain

falerc-

episcnpos ac snccrdotes perlincnt.
Patrihus, sicul noliiia sacrx
cerdotii a
I

A Romanisauteni
ita

inur,

si

defecisse in ea fidem

probare

ct

ordo sa-

posseiis.

Nam

si

exinauita cssct fidcs, inania pro-

cul dubio essent ei fidei sacranienia.

Quod
ea.

si

inana
aliis

qui in !e

nos usque pervcnil per sanctos viros, ad has occidentalcs partcs Chrisiianae reaposlolus

e-senl sacramenla, iuane el nullius uiilitaiis csset
officinm

ligionis cnusa missi sunt.

sacerdotum
viiiis
,

dispensantium

De

VHl.

Nam

Petrus quando

tres

disci-

quidem
culpatis,

pro quibus

Romanam
in

Ecclesiam
posstimus

pulos suos

Eucliarium, ct Valerium, et Mnieruutn
in Gailia

non eam

fortassis suilicicnter

ad prxdicandum
Dci transniisil;

alquo Gcrmania vcibtim
illoruin,

excusare; sed quod adlmc

ea

defecerit fules

Palrum quidem
in

vidclicet

C.Iihoiica, uulla cerle potestis ratione probare.

Nam

hcalum

Eiicliarium

presbytertun ordinavit, cl

eadem

fiJes

ea plant.ila est, el

qux ab inilio per bealum Pelruin in qux prxtlicnla est a successo-

ad cpiscapalem cum dignitalcm sublimavit. Valerium autem ad gradum diaconalus promovit. Ma-

ribus ejus, qui proCatholicx fidci confessione tnar-

8

tcrnum stibdinconum consccravii. Beatus autcm
Euchai ius

tyrium pcrlulerunt, utClemens, ut Sixtas, ut Marcellus, et mulli alii, qtios

cum

essct episcopus in Treverensi urbe,
ail

longum

essel cnumerare,
,

sanctum Valerium

sacerdotii

gradum promovit,

et

qui

sanctitaie

conversationis

ct

cceleslibus

doclrinis Ecclesiam
Silvcsier,
alii
:

vcbementer
fidcs

illtislraverunt,

ul

eique cun» essel moriturus, Ecclesiam vice sua guhernandam commisii. Simiiiler et ille, ctim essct

ut

Gregorius, ut Leo, et
usqtte

eadem, inquam,

quam pltires in hodiemum

ab hac vita

migraturus, beatum
el

Maiernum
ci

in sa-

ccrdolem ordinavit,

episcopalcm
his

adininislrnpoiiiificihus
Calliolic.t

tfiem in ca prxdicatur

el lencttir,

adjuvante apud

tionem commisit. Ah

ergo tribus
ctim

Patrein

iila

Domini noslri Jesa Cbrisli interpelladixit

Patrum

sacri ordines

simul,

fide

lione, de

qua ipse
non

ad Pelrum

:

Ego rogavi

planiati et radicaii sunt in Treverensi et Colonicnsi

pro

te,

ut

deficial

(ides

tua (Luc. xxn).
iila

Quod
quaa

provinciis, quas utrasquc

rexisse dignoscilur san-

utique
in

11011

dicehat spiritualiler pro

fide,

clus Maternus, simulque

inenle Petri crat, sed

de

fide Ecclcsix,

qnam
Caiho-

episcopatis essel
el

Tumgrcnsem, cum adhuc sedes in ea. Qua cnim potcstate
ipsi

voluit gubernari a Petro.
tigit

Uude

et

si

quaudo coua
fidc
Doiiiiiius,

qua graiia Dei

brdinaveruul episcopos et

aliquem

aposlolicorum Patrum

presbyteros, aliosque ordines dederunl,

\wa errare, non diu eum slare permisil
forte per ipstim

nc
in

C

i

es t ale<

eadem

gralia et

cuncli qui

eadem poeorum succesealem

Ecciesia corrunipcrctur.
Iicercsis

Nam

sorcs fuerunt in
fide exstiterunl,
fueriiiit

episcopali dignitalc, et in
iili

temporc Arianac

quidain papn dictus Leo,

quam

docuerant, et obcdientcs

sicul legitur in Vila beati Hilarii, Arianis conscnsit
iu hceresi, et subitaiiea

aposlolicx scdis magistro, ipsi quoquc or«
episcop<»s et presbyteros, aliosqne Dti

morlc pcrrussus

cst.

Scd

ct

dinaverunt

de alio qtiodam
verit, et

legiltir,

quod

a vera

fidc

cxorbita-

altaris ministros

usque

in

hodierntim diem.
similia dico.

obbanc causatn depositus est. VII. Quod si adhuc in eo verbo haeretis, ut caiis Komanam Ecdesiam ita corrupiam esse,
nunc credalur
in ea et

IX.
di-

De Mogunlinensi provincia
in

Q

ia

potestale ordinatits fuit
piini

presbyicrum el episco-

ut

sanctns Bouifacitis,
Ecclesias
pontifice

qui
,

cum
missus
el
,

esset
est

Romanu*
Zacliari.i in

docealur

alitid qtinni et
illi

quod
cjus

seuis

cardinalis

crcdidit, el in ea docuit beaius Pctrus,

summo

Moguntiam,
est
:

piimus

ea ar-

succcssorcs, de qtiibusdubium
sinl; oslcndere debeiis

11011

esl, qtiiu

sancti

cliicpiscopus

faclus

qua

inquam

,

potestnie

nobis rationabili scrmnne

ipse consecratus fuit, ea cl ipse cpiscopos, et pre-

quid

sil illud,
:

in qtio

discordct ab illorum fide et

sbyteros aliosquc minislios Dei ordinavit; eadctH

prxdicatione
el

et quidsil illud.quodiili cicdidcrunt,

d

et sucressorcs
in

ejus,

eorumque sulTraganci usque
suis
civitaiibus ordina-

quod nunc

in fide

non suscipialur

a successoribus

prxsens lempus

singtili

illorum. Ccrii

aulem sumus, quoniam ad boc deel

lioues fecerunl minisirorum

Dei.

Ex hisergoqux
in
l.is

monslrandum,
dixi,

ratio vohis deest el setmo. Sicul
principis

nunc dicla sunt,
nicain
stint,

sciloie

quoniam

tribusar-

Dominus noster Jesus ob dilectioncm

cbicpiscopaiibus, qui principnles sunl
geulcin,
et episcopalibus,

aptid Tcuto-

apostolorum inter mullas procellas persccutiouum,
el oblalraliones

qui eis

subdiii

hxreticorum, incorruptam adhuc
illa

oflicium sacerdolale, radicem ct finnainoniiini

conservavil fidem Catholicam insede

apostolicn,

habul a capile sanctx Catbolicx Ecclesix, id csl a
sede Beaii Petri apostoli,

simulque sacerdolalis

ordinis
lidci

iu

ea

conscrvavit

qux

iu

dignitatem, magis propter propier meriia sacerdotum regeutium eatn. Prop.er
tidci

stabilitatem quain

Scd

el

cunclx meiropoliianx
in

Romana nrbe cst. civilalcs Romani
Romaiiis
et

impcrii

co

,

quod

pallia ponlificalia
obctlitinl,

dico

slabilitalcm,

quia

indiibilantcr ipsa

in

Palribns lequiruiit,

eisquc

dccrcta

ncgligcntiain ct dcfectuin

jam

dcvcnissct,

si

cva-

Romanorum
secundum
ngniit,

poiitificum rccipitint ct

observant, vt
scrviiiuin

cuaium

esscl oflictum

prxdicantli, baplizaiuli, concllerciidi

instilula

iliorum

divinum

iirmandi, ligandi

atque solvendi

sacri-

plane dcinonslrani, officiiim

episcopule ae

Patuol.

CXCV.

3

75
sacerdolale, cxlerosque
a

ECKBERTI ABBATI5 SCHONAUGIENSIS
ordines diviui miuislerii

H
dicebal
dicenles
el
t

A

ipsius

Salvaloris

qui
illo

:

Amen
:

dico

vobis

,

Roniana Ecclesia se babcre.
X. Idein

mulli venient in die

Domine," nonne ia
et

et de civitatibus cxlerorum occidentaregnorum dicere possumus. Regno Francorum bcalus Dionysius Areopagita a sancto Clemenie

nomine tuo prophetavimus,
vivtutes

dwmonia ejecimus,

liura

multas [ecimus
novi vos

?
:

Et tunc confitebor
Discedite

illis,

quia

nunquam

a me, operarii

successorc Pelri apostoli in episcopum ordinalus,
sacerdotale
ofTicium
iniulit
,

iniquiiaiis (Luc.
sciretis, profeclo

xm).

qui

primus genlem
ecclesias

animadverlere non lam lemere judicaretis quodl
Si talia dicere

Gallorum

in Parisiensi

urbe, et ia Hnibus ejus prxconvertil,

officium sacerdotis aut cpiscopi
illos esse,

non posset apud

dicatione verbi Dei

ad fidem

quorum
dicatis

vita

coram

Iaudabilis non est

conslruxii, el consecravit
allaris

presbyieros, atquealios
sicut
tres

XII.

Iterum forte ad lalem objectioncm confu:

Dei ministros

ex probalis personis,
:ul

gielis ul

Si

non per malam conversatioper infidelitalem ipsorum

legilur,

ordinavit. Alque

eadem facienda

nem episcoporum, lamen
lur.

iilustres viros a se

ad Hispaniam,

ad Aquiianiam,

accidere potuit, ut sacerdotalis dignitas evacuare-

ad Belvaccnsem rcgionem transmisit, videlicet sanctum Marcellum, Saturnimim el Lucianum, quos itincris dederat. ei sanclus Clemens papa socios
ct

Fuerunt enim quxdam lempora
iia in Ecclesia muliiplicatx

,

in

quibus

hxreses

sunt ct excre-

verunt, ut etiam episcopi mullarum civiiaium in

Sic el in

regno Anglorum beatus Augustinus epi-

errorem ducerenlur, maxime
fidiae,

in

diebus Arianaeper-

scopus a venerabili
sicut Clnisiianx

papa sancto Gregorio missus,
ila et

cui mulli

episcoporum consensisse leguntur.
etiam ad epi-

religiouis cultum,

sacerdofides quae

In

illis

ergo tcmporibus per haerelicos episcopos
mulli
sunt.

lale officium dilalavit. Sicut

ergo eadem
viros, qui

muiii ad ordinem sacerdolii,

a

Romaua

sedc per sanctos

inde missi
in

scopalem

dignitaiem

ordinali

Hxreiicorum

suni,

disseminata csi, adhuc bodie

permanct

aulem ordinaliones nullam vim habere potueruut,
ita

cunclis civiiaiibus occidcnlalium regnorum, quae praedicta sunt : ita el officium sacerdotale , quod

ut aliquis ab eis ordinatus, vere officium epi-

scopi

aut prcsbyteri exscqui posset, aut

ad

hoc

per

illos

plantatum

esl,

ibidem permanct usque in

alium promovere. Hi autem qui ab hxrciicis ordinati

diem hane.
X!. Forie

sunt, pulantes se esse episcopos,

cum non

ad baec respondelis

;

Falcmur quidem
Christianx, de
fucrunl, cl
Se.l

csscnl, aliosordinaverunt episcopos et prosbyieros,
cl

quod

illi

primi prxdicalores hdei

ncc

illi

ab

eis ordinnii,

vere officium, quod se
cl
illi

quibus dicluin est, vere sacerdotes Dei
alios ad
tos
in episcopalibus

pulabant suscepisse, babuerunt;

quoque

alios

saccnoi.um ordinare polucrunt.
viia

successues

mul- q ordinaverunt, et ita usque ad hxc tempoia devoluli sunl ordii.es ecc!esiastici, qui ab illis hxreiicis epicalbedris babne-

runl,

quorum
ncc

lam prava
possenl

et

(am abominabiiis

scopis

primum

corrupti sunt, et ita annihilali sunt,
ibi

oxsttiit, ut

ipsi

sacerdotalc officinm

ul ubi esse pulanlur,

verc non sini. Si lalera

babere, ncc

nlioj

ad boc possenl ordinare, ac pcr

objeciionem concinnalis advcrsum nos, sciioic quo-

eos sacerdolium

omnino

inlcriit.

spondeo
ficibus

id

ipsum, quod supra de
;

Pro quibus reRomanis ponli-

niam absque rcsponsione non sumus.

Ila

quidera

sxpc accidisse legimus, ul ciiam episcupi diversa-

dicium csl

non essc

boc impossibile, ut eorum, quos regere

rum civitaium
conali sunt. El
sciiserunt,

in

crrorem duccrenlur
fidem
si

el consenti-

magislratus ecclcsiarum babeant aliqua dona spiriiualia periinenlia ad utililalem

rcnl bxreticis,

qui

Caiholicam subverlere
ita aliqui

quidem

hxresibus con-

liabent, qui

lamen

ipsi

eisdem douiscoram Dco indi-

ut

tamcn

ipsi

non manifesla conlradi-

gni sint, ei no:i ipsimel proficianl ad salulem. Sic el

ctioue Ecclesiam inipugnarciii, neque

cxcommuni-

prophclicus

s-piritus

Balaam
ct

et

Caiphx, de quo et
potcslas

citione ortbodoxorum

Patrum ab

Ecclesia ptxci-

supra loculi

sumus,

ai>ostolica

Judx
Qui-

dcrcnlur, et

ila

adhuc spccie lenus inira Ecclesiam

non

ipsis

provenit ad uiilitatcm,
diciiis

sed

aliis.

manscrunt

:

de lalibus non negamus, quiu babue»
si

propier cx boc qnod

ponlifices succcssoies

D

rint vcrc sacros ordines, et

non ad suam
aliis

lUili-

scnctorum virorum, dc quibus supra tliclum est,

laicm, et polueiint vere eos
impossibile est, ut

dare, quia non

malc

el irrationabiliter vixissc

;

non, inquam, ex

Eccksix saciamenla aliquando

boc necessario probare
cerdolum, et ordinandi
primitiva

poiesiis,

quod

ipsi

baberc

eiiam per bxreiicos di»pcnsc;Uur, sicul et lesianlur
verba Augnslini, qui ait
:

non potuerunt potestatcm cxsequondi ollicium sasacerdolcs;
sine dubio sancta esl, el spirituale

Non

ideo non sunl sacraillictie
:

Mulii

iu

Ecclesia

qux donum boc donum
tamen

potesias
Dei est.

menla Chritti
gendi sunt

et

Ecclesia.',
et
illa

quia eis

utaulur,
illi

non modo haretici, sed
et
si

omv.es impii

corri-

Spiiiius

puniendi
qui
ila

:

vero agnoscenda el vene-

sancli liabebaui, ul loqucrcntiir variis linguis,

quas

randa. At

hxresibus corrupti sunt, nt

nunquam ab

aiiqitodidiceranl, el

cliaril.item

roanifesie eas auderent defendcre et impugnare Ca-

Dci non babebanl, quia non ad

mcrilum, sed ad bonorcm Dd dahalur boc doniun. Multi boc doiium
Spiritus sanclihabcbant ulin notnineChrisiiprophe-

tholicam fidem, hos
doxi Patres, qui sub
lur, ab episcopalibus

Romani magistratus
illis

ct oriho-

fidem Catholicam luebanlieri

sedibus quanlum

poiuil,

larenl,
cereui,

et

da:monia ab obsessis corporibus

eji-

ejiccre,

et

ab Ecclesia Dei prxcidcre pcr excom-

et signa alia facerenl, et

lamen non vere

municalionein sluduerunl.
XIII.
Si

Chrislum soquebaiUur, sicul perpendilur ex verbis

quos auicm ordines faccic prxsumpse-

77
runt, inlerim
illi

dum
iia

ab

5ERM0NES CONTRA CATHAROS. — SERM. X. Ecclesia Dc? eranl prxeisi, A Ulemm oapnzatus semel, iicrum
hxresibus sub excommuni-

78

baptiztrt non debei

ordines simul

cum

Ua qui consecratus
talet iterum

est

semcl, in eodem ordine nou

caiionc fnerunl,

ut nullain salularem

vim

liabe-

consecrari.
ita

Ilem el quidam venieilcs

rent, quandiu hxreses pcrmanserunl in

illis,

qui

ab hxreticis,

recepli sunl, misto rigore quodani

ordinaioribus
dicil

suis

in

hxresi consenserunt.
in

Unde
el

cum

miscricordia, ul quosque ordines tunc habo-

Cyprianus martyr
faciunt

epislola sua,

quod omnia

quxcunque

hxretici, carnalia ct inania

illis minislrarent, et ntinquam ad alios aliquos promoverentur. De qua re Urbanus papa Iegi-

renl, iu

sacrilega sint, el

eorum

altaria falsa, et illiciia sa-

lur
sic
:

cerdoiia, el sacrificia

ruin,

more simiaqux, cum boinincs nonsunt, formam iinitansacrilega, qui

mandasse Gcberhardo Constanliensi cpiscopo 6'/ ab excommunicatit quondam, tamen cntholiti

cit tp'tcopit ordiualos,

corum

religiosior vila et

tur buiiianani,
ritatein sibi

vultum Ecclesix

Cailiolicae ci aucto-

doctrina; prarogutina visa fuerit promereri, pamitentia

vindicanl,

cum

ipsi

Eccleste non siut.

indicla,

qnam congruam

duxerit, in iptit qitot

Postquam vero cnm Dci
cceperunt,
ita

auxilio hxreses dclicere

acceperunt ordinibut permanere permittas.
rioret vero atcendere
et utilitas

Ad

tupe-

ut

lii,

qui cxcommunicali fucrunl

non concedimut,

niti necessitat

propter eas, vel morcreulur, vel paulalim re lirent

maxima

flagitaverit, et

ipsorum convcrsatio
rariut, et

ad Calbnlicam Ecclcsiam, eique reconciliareutiir.

tancla promerueril.

Hoc tamen ipsum

cum

Tunc

si

qni ab hxreticis episcopis extra Ecclesiam

caulela prwcipua etl concedendum.

ordinati fucranf, reetpiebanlur

quidum in communinnem Ecclcsix, sed non omnes uno eodcmquc modo. Quidain euiin sic recepti sunt, ul per mauus

Idem el alii quidam mandasse legunlur absque omni exccptione.

XV. Hxc me

ita

commemorasse

scialis,

quatenus

ex his pcrpendatis quali diligentia Patrum, qui Ecclesix Dei gubernaculum possederunl, provismn ci

imposilionem tanlum laicam baberent communioiicm, et

omnino

sine, clericatus or.Iinc in Ecclesia

cautum

esl,

ne hoc quod

dicitis,

eveniret; vidclicet

essenl, sicut inlclligimiiscx verbis Innoceuiii papa?.

ut pcr hxrelicos ecclesiastici ordincs evacuarenttir.

Lcgitur enim quod dicil, Ariatioruiii
suscipicndos

clericos

11011

Nam
sunt,

per eos, qui ad

communionem

Ecclesix reccpli

cum
in

saccrdoiii, vcl alicujiis iiiinislcrii

dignilale, quibus soltuu
miltit,

baplisma raium csse pcrFilii

non pcrierunt, seJ ncc per eos, qui exlia commtmionem permanserunt evacuati sunt. Quia ex
qtio eis Catbolica Ecclesia prxvaluil in

quod

noniine Paliis el

et

Spiritus

non manifesie
orJines palam

snneti pcrcipitur. Tradit etiam,

laicamtantum com-

Ecclesia miuistravcrunt, neque
:

munioncm
rem
vel

lalibus esse

tribucndam per manus im-

fcccrunl

et si

in

occullo eos fecerunt, et aliquis

posilionem, nec cx bis aliquem in ciericatus bono-

q

cxiguum stibrogandum. El boc quidem
variis
csl

pri-

Caiholicorum sciens eos hxrcticos esse, ordinationcm ab eis accepit, non est reccptus in Ecdesia.
Sic

niitm gcneraliter de hxrclicis fuerat conslitulum;

namquc

legilur in aciione sepiimae synodi,
esl
:

qux

sed,postea
tcinperatus

occasionibus intervenientibus,
rigor
consilio

apud Nicxam celebrala
reticum vadit,
tur.
F.l

Si qui* sponte ad ha:-

iste

onbodoxorum
causa.ut

et accipil

ordinat onem, non reci;ia-

Palrum, quibus deccrncmibtis nonnulli ordinatorum
ab
bcereticis ita recepli sunl dispensatiouis
in

de hxrcticis quid amplius dicaiu? Sciinus Domintis Salvaior

cerie qiioniam
lioue

cum de
:

xjifica-

remanercnt

ordinibus suis, quos ab iixrcticis

Ecclesix sanctx ad piincipcm
ila inlcr

apostiJi.ru

m

susccperant exlra Ecclesiam. Hoc cx decrclo Innoccnlii patet, in

loquereiur,

cxtera aiebat

lu portw iuferi

quo

isla dicil

:

Snmma

tacerdotum

non prcevalebunl adversus ea\n

(Matllt. xvi).

Porlas

deliberalio hccc fuit, ut quos

Donosus ordinaverat t ne
non mediocre scan-

atilem infcri tlicebal bxrcticos, qui ingrcssum inferi

eum eodem remanerent,

et fierel

patefaciunt his qui sequuniur eos. Hi autem sectin-

dalum, ordinali recipercnlur. Sed necessitns, inquil, temporit id fieri magnopere postutubat. Talibus ergo
si

dmn promissionem Domini nondum prxvaluerunt
Ecdesix, quoniam Priucipi apostolorum coinmisit, ul fideni Catholicani nur.quam in ea deslruerc pos-

quid gralix

s;>iriltialis

dcfuitquod

in

sua ordina-

lione rccipcre dcbuerunt, boc eis coliaium esse con*
sial.

p

sent.

Quod

si

iia

prxvaluissent aJversus cam, ut

in

eo quod a catbolicis Palribus licentiam mi-

omncs ordines
jain csscni,

ecclesiastici in ea per ipsos exinaniti
iia
:

nL.randi in Ecclesia acceperunt. Ilem ordinaiorum

aique

infirinata

jam essenl cuncU

nb bxreticis qtiidam

ita recepti sunt, ul

accipieules

sacraiuenia Ecclesix

nimis certe prxvaluissenl ad-

n:anus impositionem ordinarenlur, et
rentin clero
:

sic

reuiane-

versus e.un, el non bene implcta esset promissio
Salvaloris,

forsitan quia

non secundum formam
concilii.

qux evacuari non
nobis
f.icitis,

polcsl.

Ecclcsix fueranl ordinati, quod de Novalianis tan-

XVI. De Simoniacis cpiscopis
objeciionein

foisit.m

eamJcin
hxieiieis
:

tum slatulum
licis

lcgitur in

canonibus Nicxni

qux supra Je
iia

XIV. Qtiidam

arbitrati sunt,

omnesquiab hxre-

inJucla est.

Nos
non

vc.ro

Je cis

respondemus

cxha Ecclesiam fuissenl ordinati, secundo ordinandos essc, cum ad Calbolicam Ecclcsiam redisSed boc non esse faciendum, Gregorius papa denionslr.il in epistola , in qua Joanni Ravennati
sent.

QuanJiu

ila

mauifesla esi Simonia alicujus

episcopi, ut pro ea

coram magistralibus

suis accu-

seiur, convincalur, el canonica senteiitia ferialur;

lanJiu officium cjus vim
ccclesiaslicis sacranicnlis,
lur,

cpiscopo

ila

scibit diccns

:

Quod

dicilit, ut qui or-

suam crcilimus hahere iu qux ab ipsu aJmiuislrancolligimus,

dinati sunt, itcrum ordinentur, valde ridiculosum est.

sicui ex veibis beali Grcgoiii

qui

79

ECKBERTl ABBATIS SCHONAUGIENSIS
ai».
:

80

de sncramcnlo Dominici corporis loqnens
<;nid

Et

A

meliut corpore

el

tanguine Christi? Sive ergo

cuicunque, inquit, imposuero manus, accipiat Spi'iinm sanctum (Act. vm). Quia nee Scriptura superius dixeral
:

per bouos, tive per malos ministrot intra Eeclesiam
dispentetur, sacrum lamen esl, et Spirilus sanclus vivificat : nec bonorum ditpensatorum meritis ampliatur, nec

Videns autem Simon, quia apostoli da-

rent Spiritttm

sanclum; sed dixeral

:

Videns anlem

Simon quia per impositionem manus apostolorum
darctur Spiritns sanctus
(ibid.).

malorvm altenualur. Sunl aulem ad
stinl

inlra

Ecclcsiam Simoniaci, qui nondum
nati.

ab ea damDei

Si quis vero cailiolicorum P.itrum, Iioc in scrip'©

Cum
;

crgo ulrnmqiic ad oflicium eoruni perii-

posuissc inveniatur, videlicet aposlolos dedisse Spi-

neat, el corpus

Domini consecrare,

el minislros

rilum sanclum, sive eos qni ordinant ministros Dei

ordinare
officium
cst,
licet
siitt

si in

majori sacramenlo irritnm non cst

quod eiiam
reproba

eorum, propler peccaia eorum, probabile in minori irrilum non sit. Nam,
sit viia

eornm,

cl oraiioncs

eorum Dco

Spirimm sanciiim dare; sciendum est, nonaliumeos sensnm in tali diclo babuisse, quam qui in verbis Augusiini, qux nunc inducta sunt, expressus est. Frustra ergo inlcrrogatis ouomodo possinldarc Spiriitmi
est faciunl
delicet, et

iugralx, credimus lamen, quod pcr merita et

©rationos Ecclesix, cni adliuc ultunque adhxrent,

sanctum,quieiimnonhabent. Quod ergo eispossbilo lam iv.ali, quam boiti episcopi oranl vi:

odjuvanlur, ut rata sinloflicia eorum in sacramcnUs,

secundum

oflicium

suum

bcncdictioncs
et

qux ad usum Ecclesix
:

pertinent.
dicii,

Nemo enim

in

stalutas dicunt super

eos quos ordinani,

Deus
suni,

eonsecraiione Eucharistix
rttus

oflero, sed

offeri-

non pro ipsorum merilis, sed pro dilcciione Ecclesiae stiae,

quod quidem pro
fiat,

lota Ecclesia diciiur.

Nemo
oro
:

cujus adliuc qualiacunqtie

membra

cliam episcoporum in
ot lioc vel boc

oflicio

suoexplendo

dicil,

prsestat

hoc donum Spiritus sancti unituiquc eoruni

sed oremus unusquisque dicil

qui onliiiantur, ul habeat

eam gratiam, qux

perli-

M

quo se

loii

Ecclesix conntiineral, cujus merilis

nel ad ordinem suum, qua tamen gralia poicsl untis-

et precibus adjuvatur

ad impeirandum ea, de quiforle

qnisque

uti sive in
si

bonum,

sive in malurn. Et
facit

non

bus posiulii a Deo,
impeirare.

qux

per se indignus esset

mirtim

ad invocationem Dei, quam ad invocciionem sanct£
super

malus,

aliquam Spiritus sancii gratiam pisestatei qui onlinattir, ctim

XVII. Forlasse ilerum objicitis mibi dicentes: Et
quid est, qnod Dominus sacetdotibus sive episcopis
tibi

Triniiaiis, quani

interdum
etiam

facit quilibct

flagiliosus Chrisiiauus,

uve

ilisplicentibus

comminalur dicens

:

Maledicam
ita inlelli-

infidelis,

eum

qui baplizatur in iioniine

benedictionibus restrit? (Malac. u.)
gite, ac
si

Hoc

ratris el Filii et Spirilus sancti, delur bnptizato ca

ditei et

:

Benedictiones veslras faciam
Polcsl

Q

gratia Spiritus sancti, per
milliinliir, et

quem omnia

pcccata reeflicitiir.

vobismclipsis provenire in maledictionem.

per

quam

Christi

membiuin

enim esse quod benedictio

alictijus, ei

qui benedici-

XYIII.

Illud

qtioque nunc mihi

objicilc,

quod

eadem tur in bonnm benediclio in malum provcniat, quematlmndum illis, qtii cum non sequercniur Clirisium, in nomine tamcn ipsius benedicebnnt obsessos a dxmonibus :
cedat; ipsi vero qui bencdicil,
ei
illi

Pelrus aposiolus ad
ei

Simonem Magtim, cum

oflerrct

pecuuiam pro ea potestate, ul cuiciinqnc imponc-

rel

manus, acciperet Spirilum sanctum,
sit in

tliccbnt

Pecunia lua tecim
tli

perdilionem, quia existima-

quidem Hberab.iniur,

illi

vero qui benedictiolu-

donum Dei pecunia

postideri (ibid.).

Ex hoc crgo
el
diciie,

Nibus suis alios liberabant, el ex hoc gloriam cl

inducite adversum
qtiia

me hunc scrmoncm,

crum apud homines

i|iixrebanl,

reprobati sunt a

existimavit obtinere

donum Dei per pecuniam,
illud

Deo, sicut patei cx evangelicis verbis, qux superius inducta sunl. Ad hoc quod de Simoniacis ordiualoribus jam supra dixi, ut aesiimo dicilis
:

malediclus cst, et repulsus ab eo, el non esl
consecutus.
Ita

crgo

et imiiatores
,

Simoniaci, qui

Quomodo
liabcnt

pru

oflicio episcopali

quod

esl spirituale

douum

possunl dare Spirilum sanctnm

,

qui non

Dei, oflerunt el dantpeciiuiam.malcdicuniura Dco,
el

Spiritum sancltim? Videle quid dicalis, et quid interrogetis.

non consequuntur quod quxrunl

;

ut si

non con-

Diro vobis quod praeicr Chrisluin,

qm D

sequuniur, non vere episcopi sunt, et non possunt
implerc, quod ad oflicium episcopale periinel. Estne
lalis ohjectio

et verus ho-.uo est, el verus Deus, non potesl

ulltis

hominum dare Spiritum sanctum
Accepit Spiritum sanctum, ul homo,

alii,

sicul et te:

vestra?Non

me adhuc
Simon

sine rcspon-

statur bcaius Augustiuus ita dc Chrislo loquens
et effudit

sione invenietis. Yere quod

repulsnlus est

ut Deus.

ab

illo spirituali

dono, pro quo male negoiialusest,
illud, et

Not aulem accipere quidem hoc donum pottumut pro modulo nottro, effundere tero jh/ cr aliot non ulique
pottumut; ted
efficilur,

nec consecu tus est

hoc erat judicium

ira-

scenlis Dei. Isiivcroconsequunlurdonumspirituale,

ut

hoc

fiat

Deum
:

tuper eot, a quo id

pro quo et

ipsi

malc

negoiiaiitor, videlicel oflicium

invocamut. Ilem dicil
Chritli

Non

aliquit ditci-

episcopale, et hoc est beneflciumex parte irascentis
Dei, ct ex parte miserenlis Dci. Beneficium irascentis

pulorum
non
ipsi

dedil

Spirilum tanctum.

Orabant

quippe ut veniret in eot, quibus

manum
et
:

imponebant,

Dei esl, quia hoc
finnl,

illis

prxsiat

rattis,

ut tanlo

eum dabanl

:

quem morem

in suis prospotitit,

damnnbiliores
ac
si

quia malepro eo negoliali sunt,
Saulis,

eliam nuuc serval Ecclesia. Denique
offerent apottolit pecuniam, non ait

Simon Magus
Dalc et
inihi

dicat verbis

filinm

suam David,
ei

ctijus

qui cum daturus morlem disponebat,
ul sit ei in

esset
2it

hanc poteslatem, ut dtm Spiritum tanctum; ted,

Dabo

ftliam

meam uxorcm,

tcandaluri

81
(/
illi

8ERM0NES CONTRA CATHAROS.
Reg.
xfiii).

SEttM. X.

Benelkium

irascentis Dci susccperanl
:

A

tiari

precibas ei muneribus, et promis>'u, tum per

de quibus Aposlolusail

Qui cum cognov.ssent

se, iiiniperamicos,

modoocculle, modomanileslene-

Geum, non ticul Deum glorificaverunl, sed evacuarunl (Rom. i), elc., et illi cle qtiibns Psalmista ail Verumlnmen propier dolos posuisii eis, dejecisli eos dum allevareniur (Psal. lxxii). Ex parte, inquam,
:

gotiiim traclaus. Et

quidem omnia

facil principalitcr

prosaeciilaribnsquasconcupisciijsecundaiioauiempio
6piritualibus,

non quia amet

ea, aul

eisdignum sc
illa

esse arbitretur; sed quia scit sine bis saecularia

est licneficiiim miserentis Dei, quia ad

usum Ec-

senon posse obtinere
exigitur, suseipit sub

:

perficit

negotium, dat quod

clesix

stiae eis pr.cstal

cam

spirilualem graliam, qua

manu

ecdesiastici patris, a

utuntur in ofHciis suis, ncoccasione iilorum pere.nii

quo ordinatur, spirilualem potcslaiem pertinemera
i>d

«acramenta
lest.

Ecciesiae, quibus carere

ipsa

non poet
ille

dignilatem, ad

quam

eonfert Deus, non quia
inier

ordinalur. Hanc vero illi amcl eum, aul quia diguus

XIX. Yerumtamen

peo.atum

istorum,

sitea, sed, ul supra dixi.cx parie, propter miseri-

peccatum Simonis videtur
liabenl

differentia esse.

Non
a

cordiam suam, ui
nciite
iliius

electis

Dei, qui in populo pertiilcsint

idcbal apostolos per illam potcstalcm, qitam

Dco

ad regnum ejus, non

proptcr peccatum

elquam

ipsc desiderabal babere, conseculos

sacramenta ecclesiaslica pertinenlia ad salu-

fuissc aliquas divitias, aul

aliquod sxculare domi- B lcm animartim eorum.

nium,
«d
liter

et ideo

non

eis obltilil

pccuniam,

qtiaicnus

lianc

illi

prxslat, ut lanto

Ex parte etiam in ira sua majorem occasionem ha«
si

talia

consequendaeum adjuvarent; sed

principavi-

bcal d imnandi

eum

iu futuro,

non pcenileat, qui
ad bone-

ad ipsum spiriiuale

donum

Dei,

quod eos

per pccuuiam se ingessit

ad fruendum secundmu
illi

debai babcre, iutendit venire, ul videlicet cuicun-

voluntatem cleemosynis lidelium, quce

quc imponerel inanum, rccipcret Spirilum sanctum

rem

Cbrisli,

et

ad usus patiperum

cjus ecclesiis

cum

aliquo visibili miraculo,

ita

quod loquerelur
eo conlingcret, in
et
in

contuleruiii.

Ex

parte eiiam iates Iioc

modo

sinit

variis lingnis, vel aiiquid talein

Deus babcre
caia

ecclesiastic.as dignitates, propter

pccsu;;t

quo manifestenotari possei Spiritus sancius,

quorumdam
dicit
:

qui sunl in populo, ct non

eo affectabai similis fieri sanotis apostolis, quibus iuvidebal, quod in lam exccllcnli donoei prxferrentur. Qnae invidentia ejus significata est,
in eo verbo,

digni babere bonos prxlalos, ul testalur

Scripluta

qnx

Propler peccata

populi permittit

Deus

quod

dixit

nimirum Pelrus ad enmilnfelleamavm). Adipisci aulem boc
**

regnare hjpocntam.

XX. Sxpe aulem
quoniam
in

qui sic in Ecclcsia negotiantur,
liabenl principaFem inlcnlio-

ritudinis video te esse (Acl.

mente non

volebat,

non utin bonum co ulerelur, sedinmalum,
sibi

nem ad cmeuda

spirilualia, sed

ad lemporelia, quae
est,

videlicetad gloriam

coram Iiomiuibus compa-

niagis amant, el de eis lolus

sermo

apud vea-

randam,
tem
in

sicut Judxi

Cbristum emerunt, non ut eo

denleset ementes, dicunt se non emere spiritualia,
sed temporalia. Sed boc dicendo semctipsos fallunt.

fruerenlur in bonum, sed ut eo perficerent. Et
nibil

suam pravam volunlacum non esset cor ejus resibi gratia

Hoc

eis quasi

pro emplione reputatur, quod

ad ca

clum coram Dco,

de rcconciiianda

accedunt medianle pecunia, qtiam proptcr
piscenliam lemporaliiim danl pro
stiiii,

ccncuslatula

cjus traclabal, quateuus adipisci dontim ejusposse:;

eis

qux
boc

scdqnasi eo invito boc obtincre possel, irrevcren er
!

et manileslesibi vennmlari

ut siniul

cum

illis

spirilualibus

possideantur.

postulabal imprctiabi-

lem gratiam ab bominibus, quam solus dare poleral
Deus. Talis ergo erat leineiitas ejus, quasi
alicujus polenlis despectus, odibilis
si

De bnjusmodi negotialoribus papa
res ipsas qua;

dicil

modo

:

servus
ct

Si aliqui objecerinl se non consecraliones emere, scd

domino suo,

ex

consecraiione proveniunt, penitus

nuilam liabens curam adipiscendi gratiam ejus, manifesle offerat

desipere probanlur.
vendit, sine

ISom quisquis horum

allerum
,ven

pecuniam

consiliariis

domini sui,qt:afomicarie
suac

quo alterum non habetur, neutrum

tenus faciani

ea abutalur.

cum liubere filiain Nunc vero si quis
:

ejus, ul

dere omittit. Similitudinem aulcni hujus negotiicousidero in eo

ita saluiis

ob-

quod dicam

:

Si lulor pupilli fraudulcnlil

liviosus cfficitur, ul

non sccuiidum
tempnralia

Dcum

lionorein
diviiias
et

D

lcr

vendal molenlem, qnaj

hxredilas

illius,

viro

calhedrx appclat

primiim considcrat

lionorcs, ei liujusmodi

commoda,
praclalioni

conscio fraudis suae; iuiquus esl emptor, sicul ct vendilor. Et qtiamvis nullam in convenlione sua
feccrit

qunc

mentionem de aqua

alvei pertinenle

ad nioii-

concupiscibilia sunl, adjuncta esse

illi,

et ea principaliter concupiscit, et sectim

de

adipi-

lcntcin,

cadcm nibilominus emplione
:

possidcri

scendis

illis

tractat.

Juxla
illa

hxc aulcm cousiderat
possidere non polesl,

lam dicilur

et lainen solus

Deus, ul pote guberttiui

spiritualia,

sine quibus

nator naturx, banc
salisfacial nccessilati

adminislral molenli,

ut
nt

videlicet officium sacerdotale,

quod

exigit ul divinae
aliis,

ulenlium ca, luin

eliam

contemplationi insistal

orando pro

el

inedi-

iniqiium posscssoiem ejus lanlo amplius culpabilem

tando

qux

Dei

siinl, ut sil

doclus, ct alios doceat, ut

babeal, quanlo

largius

fruitur

bcneficiis
lii,

cjns ad

siicasius, sobrius ct modcslus et gravis, in moribus

qux

acccssilinique. Dicuntur aulem

de quibus

oninino irrepreheiisibilis
6cil, el

:

ct

hxc cogitans pcrlime-

biipra

diclum

cst, Siutoniaci,

quia in co quod per

ral. Posilus itaquc inter

reui,

indignum se repulal di^nilale adquam aspiconcuoiscentiam ct limoTincitur tum a concupiscenlia; incipit nego-

pccuiiiaui negotiantur de prahv.ionibus ecciesiastiDei dona cis, qux simul junclu liabcnl spiritualia

cum

tcmporalibus bonis, imitatorcs sunt Siniotiis,

83
qui existimabai

ECKBEUTI ABBATIS SCHONAUGIENSIS
donum
Dei pecunia possideri, et
ille

84

ob

A

l»i«

atiteM scio
sil

quod quidquid loqnimur, qnanlumvestros garrielis erioluput,

boc maledictionis qws participes erunl, qua
ledfctus est a Petro, qui dieebat
sil
itia
:

ma-

ciinque

rationahilc, vos
:

Pecunia tua tecum

res, sicul vulgo diciiur

Ovem, ovem clamat

iu perditionem, quia existimasli

donum Dci peeusnimadnegoaposlolis
tt

quiJijnid dixcrit ei.

poiideri (Acl. vni).
bis,

SERMO
qux
dicta snnt

XI
de corpore
et

XXI. Sicui aulem ex

Conlra
1.

octnvam

liwre&im

sanguine

verti polesl, neqoior et niagis temeraria
liatio illius,

fuil

Domini.
Aillmc os

quam

istoruni. Nequior, quia

meum

palet ad vos,

o Anlichristi, et

quibus pirificari voluil, invidebal gratinm Dei,
in fclle amuritudinis su.r (ihid.), sicul el
ciis deinoiislrabai;

sermo mibi non
el sanguinc

parvus adversus incredulilatem
et

poslca fa-

vcstram. Infamaii eslis

de boc, quod de corpore
fl-

scd

isti

nullam hujusmodi pari-

Domini noslri Jesu Christi non eam

tatcm

ciiiii

sanctis babere affectant, neque invidcnt

deiu babealis,
Ipsa

qnam

Ecclesia

calbolica confitetnr.

sanclitati coruiu, sed potius cok venerantur. Teine-

rarie magis,

qunin

imptuleuter

et

manifcste pro

p-ilus Dei in cnnctis partibus

aulem bujusmodi est: Credit et confitelur pomtmdi, ad quas dilareligio

graiia Dei pccuuiain obittlit, quasi essel res venatis

taia est

Cbrisliana,

ad forum.
ad

Isli

vero non direcie
sel ad

munns

iiitendunt

& Ecclesix

sive sint

quod dum sacerdote» bonx conversationis sive mahe.

donum

spiritualc,

commodum

sxcularc,

ad altare Dei divinum agunt officimn, et super oblationem panis ct vini sacrapronunliantverba,
nobis

qnanivis tamen in lioc culpabiles sinl,

quod sciunl

qux

ad neutrum

acccdendum esse per pecunlam, ipsi vero ad utrumque accedunt per eam. Quod ergo
Siraon principaliier existimabat
possidere,
isti

summus

sacerdos, id

est Cbristus, el sancti

Patrcs nostri
ibi

illic

dicenda rcliquerunt, indubilanter
ut
sit ibi

se-

fial

mutatio

talis,

sub spccic panis et
fuil
in

cundario exislimant in sua negotialione.
bat,

Exislima-

viui caroChristi,

qux

inviolata

cruce,
;

et

inqaam, idest

in

menle
nccin

traclabal.

Nam verbum
opinione

vivus sanguis qui fluxit de vulneribus cjus

ct

quod

cxistimationis non boc loco pro

incerta

accipieudum
dicit
:

esi, sicui

illo

loco, ubi Aposiolus

eamdcm carnem sumil ipse saccrdos, etomnesqui accedunt ad communicandum cum ipso. Nostrafides
hxcest, et sicut aiunt, vosomninorcnuitiscredcre,
qiiod ab aliqito sacerdole sive
ulla

Existimo enim quod non sint condignw passior.d

tw: hujus lemporis
bilur in nobis
nifesiis el
tltMii

fnturam gioriam, quai revela~

bono sive malopossit
;

(Bom. vm). De Simouiacis non maco;>vicii*

consecratione

lieri

corpus Dumini

et

quod ab

nou

hxc diximus, ad ostendenet
,

aliquo

bominesumi
diflido,

possit ad
et

manducandum.

Ego
:

quod ordiues ecdesiasticos possinl dare,
:

aulem non

jam

in

hoc crrore vos esse

quod ralx babentiir ordinationes eorum
co.-ivicti

qui

etsi
la-

quandoquiJem cuncios sacerdotes Ecclesix, qui sacramenta Dominica (ractant,
el nibil penditis
in

fuerini ali"'iando

de Simonia, manenl

contemplu habeiis»

me

i

in ordinihus

suis

hi qui

ab eis fuerunt ordiillosSimonia*
si

omne

officium eorum.

Memini

vi-

nali,

aulequam manifo>tum
:

fierel eis

disse aliquando iu prxseniia Coloniensis

archiepi-

cos esse

quod utique non permitierctur,
sic

nullos

scopi Arnoldi,

quemdam non

parvi nominis virum,
fner.it

•nlines dare poluisseul. Dicil enim de lalibus papa

qui descbola

Catharorum reversus

ad suos,

Urbanus

:

Qui ordinantur a Simoniacis,quoseum
et

a quo

dum

inquireremus diligcntcr,
:

qux

esseul

hx-

ordinantur nesciunl Simuuiacosesse, qui
Catholicis habenlur,
snstinetur.

tunc pro

reses illorum, ila respondit

Brevi sermone ea de
:

eorum ordinatio misericorditer
inqnii,

quibus iuterrogatis, concludam

Omniaquwcxeditit,
falsa et

.Misericordiler,

quia

secundum

omnia quw
dicant.

agitis in Ecclesia,

illi

inania ju-

rigorerojusiilix deponi

possent,

non quia ordines

lixc crgo

cum

dixissct, suflccil

re^ponsio

non babcanl, sed nd majorem confnsionem

eorum

archiepiscopo,

cl nil atnplius

ab eo rcquirendum

a quilius ordiuati sunt, el ad lerrorem aliorum, qui

esse judicavit. Hinc credibile csl mihi et illam in-

Simoniace negotiari non limeut, quibus eadem miserieordiaanniinieralur, el illiqui

crcdnliiaiem, de quadixi, non deesse malilix
j)

ve-

cum sciantexali-

strx. Sive
ut iu hac

autem quod credimus

credatis, sivc nou,

qiiornm relationcordinalores suos Simoniacos esse, probarc tamcn hoc non possunt, nccdebcnt, et ab
ordinaiionesublrahere se non audent.

quoque parte fidem noslram ralionabile

fundameniuin habere cognoscatis, vcrba erangelicx
et aposlolicx Scripturx,

qux

maiiifesiuni

tcslimo-

XXII. At,
viclis et

si

qui orJinali sunl a Simoniacis con-

nium
II.

ei

perbibent, inducenda nobis sunt.

damnatis, horum oiuinaiiones cassatae sunt

Saucti evangelistx, ubi
liabuit

loquunlur dc ccena

a Palribus, et ressarejussi sunt a tniuisleriis suis.

Domini, quam
bcbat Dominus
bus
illis,

cum

discipulis suis anle pas-

Calhari, hoc vos scirc volo,
iflxi,

qnod ea qux varie
nou propter vos
indoctos

sionem suam, dictml quod vespere facto, discum-

de his quae in Ecclesia gesta suni, el quae aPa-

cum

discipulis suis, et

manducantiac fregit,
cemedile,
:

iribus staiuia et dicta sunt in ea,

accepit Jesus

panem
et ait
:

et benedixit

lantum

dixi,

sed

magis propter noslros
el vestros

dedilque discipulis suit

Accipite

et

populos, qui pariter nostros

aliquando
nobis

hoc

esl corptts

meum, quod pro
illis

vobit tradelur

Hoe

percipiunl sermones,

ut scianl rationabiics

facite in

meam commemoralionem. El
dicent
:

accipient caliAccipite el bi-

sermones non deesse, sed reddendam rationcin de bls qux crcdimusel ngimus in Ecclcsja DH. De vo-

ccm
biie

graiias egil, et dedit

ex

lioc

omnes

;

hic csl

enim sunquis mcus Aori

85
Teslamenti, qui pro vobis
et

SERMONES CONTRA CATilAROS.
pro maliis effundelur in

SERM.

XI.
fccit

u
cmuia
csl.

\

potuit

Dominus

facere, et

bajc,

quia

reuiissionem peccatorum (Mallh.

xwi). Recte anicl

Dcus erat, cui

nihil impossibile

Et eadem ra-

niadverlite
dedil cis,

omnia

iiaec
:

verba. Benedixit
esl

el dixit

lloc
fierei,

panem corpus meum. Et
vel

ul

ceuius eis ei nobis
illis

quod

quale corpus

debemus, quod et illud poiuit facere de corpore suo, quod supra diximus, videlicet quod dcdit illud manducandnm discipulis suis,
lione credere hoc

verbis significarelur, determinavit,

cum addiUU
est

dicens:

Quod pro

vobis tradetur. Siaiililer et de san-

quando dicebal: Accipileet manducate ex hocomnes, hoc etl corpus meum, quod pro vobis tradetur.
IV.
l'bi dicil

guiue

delerminavil
cl

cum

dixit

:

Ilic

sanyuis
liis

Evangelisla, quod fregit
discipulis In
illa

Dominus
quo
dixit
illa

vieus qui pro vobis

mullis effundelur.

Ex

Cigo

panem, quem
eis
tit

porrigebal

:

el

verbis credimus indubilanter, quod
in

idem corpus,

manducareut.

fraclione et
est

come-

quo lunc pravsens ooram
sustinuil,

illis

apparuit, cuin bic

stione

non hoc inlclligendum

quod

inielligilur,

loquebalur, et quod posiea

in

crucc pependit, ei

cum
ct

dicitur de alio

communi pane quod

frangatur,

iuortem

ibi

eis dedit

comedeudum

:

et

quod manducelur.

Nam

in isla fractione et
alia

com-

eumdem sanguiucm,

qui de vulneribus ejus proflu-

cslione panis pars una

omnino ab

separatur

xildedil eis bibemlum. Humano sensui impossibile ita, ul non maneat aliqua inlegritas in pane qui quidem csl, ni intcHigal qualiier id fieri posset " frangitur ct manducatur. At postquam pancm illum babel lamen rectam et firmam rationem, quare boc Domiuus benedixit, non eral ibi vera substantia paiudubitanter crederc debeat. Qux cst illa ralio, qua nis, scd species panis, et sub illa specieverum corcredi debeal illud quod foris videbalur esse panis, pus Chrisii et non crat illa fractio in substantia
;

fuisse

ipsum corpus Domini

?

quod Dominus Jesus
Dcus
quia

corporis Domiui,

sed

in illa visibili

specie

panis,

Cbrislus Filius Dei boc dixil, qui mentiii non potuit.

quae aJhuc immutala

permanebu, sicquc manducaergo maudticatio qua corpus
erat
similis comeslioni

Vere meutiri non
fuit,

potuil, quia

fuil,
:

bal corpus Christi, ut lamen integrum permanerct
el

veritas

sicul ipse de se

leslatur diceus
xiv).

Ego

inconsumplum.

llia

sum

via, veritas, et viia (Joan.

Cbristi

manducabanl, nou

111.

Ego indubitauler credo, quod dc corporc suo

qua

alios

comnuines cibos manducabant. Quod enim

potuil facere quidquid voluil, quia dc ipso scriplum
est
ei
:

ore sumebaul, fidect dilectioncinlus in

animaman

Omnia qucecunque

voluii

Dominus

fecil in

calo

ducabant, el

ibi virtute illius

panis sanciificatisuni.

in terra (Psal. cxxxiv).

Dominus
ilie

tolins naiurae

Similitudinem

quamdam

hujus rei attcnditc.

Cum

fuit, et ideo
lesti

credo quod hoc facere poluit sua
,

coe-

docet spirilualis magister in Ecclesia populum, unaut

benedictione

ut panis

quem

bcucdixit

q

ditit

aiiquando scntenliam

quam

suscipit unusquis-

transiret iu substantiam corporis sui, et
bili

m

invisi-

que corporali aure,
intcgra
puii

el transit ad

corda singulorum

et

inexcogilabili

modo

venirct in os Pelri, ct

toia,clilaquodammodo dividilur inlereos,

transirel in intima spiritus ejus, cseterorumquc di-

scipulorum, qutbus illud porrcxil, quia spiritualis
cibus
ille

et lamen manet apud eum qui doccl. Ita eliam disciDomini sanilum cibum cori.orali quidem orc

erai, proprie

ad animain pertinebat. Cre-

suscipiebant, et ila

transiil

lotus

au

singulorum

do quod poluit facerede corporc suo sicut el potuit
alia rnulta facere
ci qui

corda, ethoc

modo

dividebatur inler eos, ut tamen

de eo,

qux videntur
in

impossibilia

inlcgcr maneret, aputl

eum

qui dabat.

non

credit, ct qui

non boc considerat, quocorpore
illo

V. Animadvertiie nunc et illnd, quod Dominus,

niam Dominus erat qui Sumpsil corpus illud de
iliud in

habilabat.
et produxit

cum
xisset

dedissel
:

discipulis

suis corpus

suum, ac

di-

virginis ulero,

Accipite,

hoc estcorpus
:

mundum,

ciauso utero matris. Ipse
ita

corpus

bis tradelur,

subjunxit dicens
Si
estis

meum, quodpro voHoc facite in meam
de
Scripluris
soletis,

illtid luiil

Super aquas maris,

ut

non mcrgerctur

commemorationem.
sanclis,
dieilc

cruditi

ubi mcrgebaiur Petrus; sed

non submergcbattir,
erat

ut vobis videtur, el vps jaciilare
islis

quia ab ipso adjuvabatur. Ipse coelesiem claritatcra
ostendil in corpore suo,
ut pateretur et se

quidnam vcrbis

Dominus

significare vo-

dum adhue futurum
:

ei

D

lucrii, et

quid discipulos suos jusscril faccre in
:

suam

morerelur

lunc videlicct quando

rnemoriam dicendo

Uoc

facitc in

meam commemo-

coram discipulis quando rcsplenduit

suis transGguravit in monte, et
facies ejus ul sol

ralionem. Negare, ul pulo, non poleslis, quin illud

(Maiih. xvu).

quod

ei

manu

porrigebat, et quod forinam panis
:

Ipse corpus illud propria virtule suscilavit a morte,
el clauso scpulcro eduxit illud foras, et

babebat, significaret dicendo

Hocfacite. Si auiem

ubi erant

iilud nihil aliud erat nisi panis,

nunqnid dicitisqno

!

discipuli

congregali

in

domo

clausis januis

cum

cosjusseril facere

panem

in

memoriam

sui ?

Sed

eodem corporc iulroivit, et stclil in medio corum. Ipse quoquc idem corpus de terra polcnler sublcvavit, et in summo coeli snper omnes cboros angelorum collocavit. Hx'C omnia in evangeliis scripla
sunt, et credimus ea,

boc dicere siultum
nis

est. Erat auicm aliud quam paquod sub specie panis ihierat.id estcorpus ejus,

sicul

patet cx
;

eo quod dicebat

:

Hoc

est

corpus

meum
dixit
:

et illud jussit eos facere in
et

commemorain

quamvis incrcdibilia videan-

lionem passionis

moriis suce. Ilaque

eo quod

tur secundurn

communcm rerum
invcuirc

vis considerarc et

quamnesciamus, quali modo
naiuram,
et

Uoc jacitein tneam commemoraiionem, dedit tam cis quam omnibus ad quos perxcuturum erat
ab
ipsis,

bscc

fieri

poluisscnt.

Crcdimus aulem quod vere

saccrdotale ofiicium

poleslatem

faeicndi

87

ECKDERTI ADBATIS SCHONAUGIENSIS
orjiionc ol I.oncdiciionc corpus et sanguincni
dicunt.ir sacerdotcscorpus Doinini faccre

88

cum

A

ciiam

post passioncm

Domiuicam
esl eliam

fideles

Cbristi

iuuw.Quod
non

nianducare poluerunt corpus Domini, et sanguinem
ejus

sive conflcere,

quod idem sonat qnod
ipsi

in laico

sermone,

bibere.

Manifesium

verbis Pauli

,

ita inielligiuius,

corpus Domini quasi dc

quod sancti aposloli, eteornm

sequaces, benedi-

novo treent

ei ei

cs«eniiam dent; sed corum faccre

ciioncs feccrunt super sacriflcium

Domini ad imeis

Lihil aliud ibi

cst, nisi

quod super

illuJ visibile sa-

plcndum sermonem Domini, quem
de corpore
ei

mandaverat

crileira qnod

in allari csl,

faciunl olTicium suum,

sanguine suo conficicndo, sumendoin

el dicunt oratioues ct benedieti >ne ; , ci staiuta signa
faciuiil, cl

memoriam

ejus.

DiciteniminEpislola ad Corinlliios

lunc virlutc divina prxsialur, ut

sit

ibi

s"c: Calix benedicliouis cni benedicimus,

nonne com-

verum corpus Doiniui,
prius
niliil

d

aliud cral nisi

verum sanguis ejus, ubi paniset vinum.

municalio sanguinis Chrisli esl

? et

panis

quem franest ? (/

gimus, nonne participalio corporis Chrisli
x.)I lest,
!n co

Cor.

VI. Illud crgo opus
(ali

sacerdolum quod tunc ogunt,

nonne corpus

Clnisii est,quopariicipamur?

modo loquendi

dcsignari solel, ul ipsi dicanlur

autcm quod

dixit benedicimus,

non soium

si-

lacere corpus Doinini. Et csl fortasse suniplus bic

gnilicavit, se et alios

apostolos habcre potestatcm

modus 1 Kjucn li cx co quod Domiiius lunc diccbal Uoc fucite in nieam commenwrationem. Aul si cui D
:

faciendi benediciiones super saciificium allaris, sed
et

Corintbiorum presbyleros quibus scribebat, et

vidclur iJ

quod dicluin
corpus

esl

:

tloc facite in
si

meam
dicere-

quibus multa mandabal de sacramenlo corporis et
sanguinis Domini,

iommemorationem,\Vd inlclligcndum, ac
tur
:

quomodo dignc

illud tractare
si

de-

in.indiicaic

meum

in

meam commcmoli-

berent. Iloc vero superflue eis mandasset,

nullo

ratinncm, ul per boc sccundo repelalur quod supra
dixeral, accipiie
ct

modo

ficri

posset, ut

manducaretur corpus Domini,

manducale: non adversabor,
liic

aut biberetur sanguis ejns in Ecclesia.
VIII. Fuit niihi

cet

non

ila

aple conveuial

sensus litlerx couNihiiotiiinus

conceriatio de his rcbus

quadam
viro qui

naati, ui id quod supra dictum est.
i.imen in eo ipso quod eos jusMt

vico in

domo mea Bunnx, cum quodam
ul

manducare corpus

suspectus erat nobis quod

esscl de sccla Calharo-

soum,

et sungiiiucm bibcre,
in

elctiam poslpassiouem

rum
ficri

:

et contigit

incidercmus ad loquendum de
iti

suam
eis

commemorationem mortis sux, potestatcir. dedit eonGcicndi corpus suum et sanguinem per

sacerdolibus malis, el dicebat
pntesl, ut qui

dc eis

:

Quomodo
:

tam

irrationabilitcr vivunt, dis-

bcnedictionem,
ct

quam

ipse cos suo

cxcmplo docuil,
quos sacerdotale p
lianc poiesla-

tribuanl in Ecclesia

qua

ipsi

postca usi suui in

consccratione Eucbain

N»nne

lsgintus

corpus Domiiii ? Et dixi ei quod Pilatus qui Salvalorem crucidare cor-

ris:ix,

etaliiseam reliqueruni,
JNisi

Biil, et infulclis cral, in poiestate habuit

oflicium ab ipsis pervcnit.

enim

pus ejus cui
In
rat

veliet, et dedit

boc Joseph viro juslo?
cst eliam nunc, et tole-

tem eis dedisset, unde possei.t liaberc corpus Doiniui ad manducanduin, et sanguinem ejus ad bibcudum,
etiam post resurreclioncm ipsius?
VII. Dicctis forte

cadem

patientia

Dominus

malos sacerdoles, ct

siuit

cos polestatein habere
ct

in Ecciesia,cl dislribuere
:

corpus

sanguinem suum
ipse

insaniam hanc

aliquo

modo

fieri,

ul

quidem Doininus anle passionem suam
poluil

Lnn bonis quam malis
cens
:

:

ct continuo Ule subjecit di-

Post

illud

tempus passionis sux,

non

«Jarei discipulis

corpus suum ad

manducandum,
csscnl;

cl

venitin

sangoinem suuin ad bibcnduin
lionem,
nullo
id cst

in sui

commcmorased

manus corum. Ex iiicredulitatem ejus, quam
traclari, aut

his verbis salis intellexi

suspicatus fueram de eo,

ut postea sui
poluit
ul per

memores

vidclicel iiuod

non credcbat ab aliquo homine posse
in Ecclesia

modo

fleri

posl passioncm et rcsurrc-

sumi
ei

corpus el sanguinem
:

ciionem suam,
banguiiicm ejus
dicu
:

aliquam benedictionem
cjus ad

lia-

Domini. Dixiquc

cum

indignaiionc
:

Cathare,

lere possenl corpus

manducandum, sive ad bibcndum. Ad quod primum

nunc

lc

manifeste conviixam

et
et

rcvolvi cpistolas

Pauli, quas prxscnles

babebam,

demonslravi
:

ei

quoJ siillam commcmoralionciiiita exponilis,
intelligitis
sit,

uon rccie
intclligenda

Quilocum illum ubi ad Corinthios scribens dicil Scripluram. Quomodo enim D cunque manducaveril panem, vel biberit calicem Do~
paicl,

ex vcrbis Aposloli

ubi illud
ait
:

mini indigne, reus

erit

corporis et sanguinis Domini.
et sic

veiluin c imiueiuoraiionis Cor.nthiis expouens
ituotiescunque enim manducubitis

Probet aulem se ipsum homo,
et

de paneilloedat,
el bibit

panem hunc,

et

de catice bibal. Quicunque enim manducat

mortem Domini annunliabilit donec veniat (/ Cor. xi). Ex qtiibns verbis intelligilur, qtiod manducatio illa corporis Domiui, qux csl sub
calicem bibetis,
ppecie
panis, et
bibitio calicis,
id

indigne, judicium sibi

manducat

el

bibit,

non diju-

dicaus corpus Domini (i Cor.
illi

xi).

exposuissem, coinprebendi

Ilxc verba cum eum sermonc hoc :

esl

sanguiuis

Si ila cst,

iiiquam, ut dicis, vidclicei quod ex co
transiit ex hoc mmido, doii manus cujusquam, consequens

Domiiii, aimunlialio, id
iriui cst,
:

esl leslificalio morlis

Do-

lempore quo Dominus
vcnit corpus ejus in
est,

qiiam

in

cruc: sustiuuil. In eoaulcm quod
:

ad Jidil donec venial, subinlelligendiim esl Dominus

quod ex

illo

tempore ncque dignc neque indi-

ad juiiicium
tiaiio

:

ctin boc siguifuavii.quod

bxc annun-

gne potuil aliquis manducare corpusejus, aut sanguinein ejus polare
indigne,
:

mortis Cbrisii pcr coiumunicatiouem corporis

cl

si

non potest ab aliquo sumi

et

sangiiinis ejus
judicii. Paiet

non dccril

in

Ecclesia usque in

diem

iiaque e» verbis aposioli, quod

nemo poiesl in eo sumere sibi judicium. Frusira sermonem illum dixii Aposlolus, quod qui

89

SERMOXES CONTRA CATHAROS.


;

SERM.

XI.

$>0

indignc suniii corpns elsanguiiicmDomini, judieium
siLi

A

dictionem
cedil ad

liic si

propier aliquam simtilationcm aceilii

inanducal el

euit, et ncqtte

cum dizisscm, conliincrcdulitatem, quam in eo redargttebibil.
Ila:c

sanctam communionem,

indigne coraliis

pus Domini, et non discernit

illud

ab

cibis

bam, negavit, ncqtte
conscnsit.

verilati,

qua convictus
ct

crat,

per fidem Calholicam, et manducat ae bibil sioi judicium, id cst damnaiionem. Hoc lu, infelix Catliare,

IX. El nunc de

eadcm Scriptura alloqnor
:

vos

facis, qui

in

occullo ncgas
:

vcrum corpus
a sneerdotibus

advcrsarios meos

Si

non cst

ita ul

credimus, quud

Chrisli esse iu aliari

et

omnia qux

sacerdotes Ecclesias consecrent corpus eisanguinem

noslris in
et

ecclesia aguniur, in lextrina lua irrides,

Domini,

el si

non potcst

fiori

ul ab aliquo

homine
sit ille

nihilominus adveniente pnschali die,

cum populo

sumalur, nunquid poiesiis dicere nobis, quis
panis aul caiix Damiui,
in

ad ccclesiam properas, barham reverenier complanas, el multo humilius c.eteris genna tua ad aliare
incurvas, atque hiantius

quo

sibi

judicium manbiliit,

ducal
el ex

el bibit qui

indignc illud manducalct

buccam nperis nd

r.ccinien-

quo mullos eiiam
el

contigil corporalitcr infir-

mari,
illud

mori

dum
;

iudigne communicanl?

Quod

est

dum sauciain communioncm, videlicel tuam cniernam damnaiionem qualenus videaris hominibus
,

corpus Domini quod dijudicandum esse Apoct

bcne Catholicus ac religiosus,

el

ut

hi

qttos

per

stohts dcmonslrat

quid est dijudicare corpus

B pecuniam
sint
in

conducitis ad lucndtim vos, dicere posveslra
:

Domiui
lur,
si

?

Qmnia

certe hrcc superfluc el vane dicun-

dcfensione
islis?

Qtiid

rcqttirimus

ab

verum corpus Christi communicabiie bomiuibiis non esl. Egc vobis sensum Scripturac,
ipsttm

hominibus

Boni et justi sunt; ct omuia aguut
Chrfslianos
:

qux
XI.

perlincul ad

utiuam nos

lales

dc

qtta

nunc sermo

csi,

explanabo,

licel

indiguos

simus!

vos esse cognoscam, sed hoc magis facio propler
nostros simplices populos.

Ab uno
Domini

viro qui de angnlis vcstris cxierat
:

Panem

et caliccm De-

unam
slrtim

talcm sapientiam vcstram audivi
cst,'el

Corpos ve-

miui appcllal Apostolus corpus et sanguinem Domiiii
,

corpus Domini facilis quando
atque c\ eo corpus

qnia suh spccie panis cl vini ista sunl in aliati
ibi

;

panem veslrum
vestrum
tis,

bunediciiis,

et

quamvis

non

sil

vera subslanlia panis ct vini,
facta Cst,
vini.

reficiiis.

ilunc

postquam consccraiio
et color, el

fonna panis cl

lamcn csl ibi sapor, Et quidem si non
manducarcl judiin

quaiido inquirilur

scrmonem dulose significaa vchis, ulrum vere fidem

habeatis de corpore Domini, et rcspondetis inquireniibus,

essct in
ct

iilo sacrifioio alia

subslanlia nisi ipse panis

bonam

vos dc corporc Domini fldem hasi

vinum, non
.

in illo cibo uliquis

bere. Si crgo ha?c ila se bahcnl, et

hoc esl ver-

ciitm

id est

damnaiioncm suam, magis quam
:

bum

occttltre sapicnlirc veslrac, scitotc qttia

non

est

aliquo alio cibo

neqtte propter illam niandttcatio-

C

U2ec sapienlia a

Domino Deo, sed
vestrae

adinvenit

eam
quo

ncm
non

coniingerel aliquos
sil

infirmari aut

inori,

cum

princeps vcstcr diabolus, ul per lalem sermonem
darct
infidclilali

periculosus cibus. simplex panis el vinum.

aliquem colorem,

i;i

Forsitan quia panis esl benediclus, et vinum est

similis essct fidei Catholicx,

quo minus abhorreret

hencdictum;
illum, et

ideo

qui

indigne

manducat panem

eam populus

sluhus,

qnem

trahitis post vos. Nolite,

vinum

illttd

bibil,

judicium sibi manducal

misera gens, fallere vosmetipsos inanibus vcrbis

ctbibil

:

el forte infirmatur aul morilur, quia be-

Verum quidcm

esse falemur, quod
cst
;

omne

corpus,

iie.lictioncm
dicitis,

sanciam non hene honoravit. Si hoc
:

omnis caro, Domini

cujus est tena et pleni-

inlerrogo quare dixit

Reus

eril

corporis et
illum,

ludo tjus, el justorum

homiuum non solum animx,
Christi

sanyuinit Domini qui indigne manducat
el

panem

sed et corpora inembra

dicunlur, ut apud

calicem bibit

? (1

Cor. xi.) Si non esl
et simplex

ibi nisi

simplex

Pauium, qui

dicit

:

An

neseitis quia corpora vestra

panis benedictus,

vinum benedictum,
Reus
erit

lectius dixisset, reus eril
dicii vini

benedicti panis, ct beue;

membra Chrisli sunt ?;(/ Cor. vi.) Nttsquam lamen hic modus loquendi in Scripturis invcnitur, ut corpus
alicujtis hoininis,

indigne accepli

sed dixit

:

cor•

quantumlibet sancli, vocetur
alicu J" s car0

poris

el

sanguiuis Domini, suhii.tclligimus, indigue

acccpti, et
est.

quodammodo

perditi,

_

quanium

n
*-'

c<> r P us
_OI__.:_.«l

Dou,i,,i
......!.-_..

vcI
.Ilii.l

^ occ ^r

caro

in ipso

Christi, prxler illud

-.Apniic /iit/\_l unitum unicum corpus, quod nniliim

•*-_/.h_m

cst diviniiaii in
dicil

Domino

Saivalore. Iloc singularitcr

X. Animadverliie nunc el hoc, quod non dijtidicarc corpus Domini, qui dc

eum
illo

vocalur corptts Domini, el caro Christi in Scripturis
:

pane

ct

Domiuico indigne
prave et sordide

edil aul

de calicc

bibil. Si

quis

modi,

uhicunque loquilur Scriptura aliquid quod corpus Domiiii manducandum
hoc
dicil, ut
alio, uisi

liujussit

a

vivii, et sine

limore peccatorum

fidelibus, iia
tclligi

ron possit sermo
de
illo

ille

in-

suorum audacicr accedit ad commuuicandum corpori cl sanguini Domini,

de aliquo

singulari corpore
in

quasi sii alius cibus, hic

personai Chrisli. Vidcle quod
sic ait
:

Dominus

Evangclio

indigne commutiicat, cl hic non dijmlicat, id cst

Nisi maiiducaveritis carnem Filii hominis, et

non di.ceniil coipus Domini ab

aliis cibis
si

pcr

ti-

bibciiis ejns sntiijuinem, w»fi habebitis vitam invobis

morem

cl revcrenliam

Dci.

Iiem el

sil

hoino

(Joan. vi). Nunquid pulalis quod hoc dc aliquo lio-

castc et sobric vivcns, cl tamen non crcdal vcre esse coiptis Domini illud, qucd a saocrdoiibus Ecclesisc in ailari

minis

filio

possit veraciter

intelligi,

prxter illum

iiiiicinnFiliiim hominis,

consecratur per orationcm

cl

bcnc-

Chrislum vir^inis filium? Nuuquid pulaiis quod maclandus sit aliquis homo,

9l
.

ECRBfiUTl ABBATIS SCHONAUGIENSIS

02
in vo-

el

coquendus aut assandus,

ei sie

m

.......

i..«<»Hiie

ui

A

biberisis ejut sanguincm, non habebiiis titam
bis
;

viia aelerna in

habeaiur? Non hoccerlc prxcepit Deus

cl illud
est

:

Caro mea vere
;

es(

cibus,

et

sanguis

(Exod. xx). Icrc sun, qui dixit : Non occides et nionduEiianisi sine pcccalo occidi possii lioino humana caro, ut cari, non habet lamen laniani vim

meus vere
XIII.

poius (ibid.)

aliaque similia his.
Christi

Quidam

discipulorum

qui

lalia

suo gnstu possit alicui
lioc

pixstare vitam xternam.

ipsum dicenlem audieiant, murmtirabanl dicenlcs : Quomodo polesl hic nobis carnem suam dare ad man-

de ergo scilotc, quod Doininus singulariter Ex suo corpore, quod divinimii eral unitnin, Ioquebatur Filii hocnin diccbat : Niii manducaveritit carnem
honiiminit, et biberilis ejus sanguinem, etc. Filium

ducanduml Durus
ulira

est hic

sermo, quis potest

eum au-

dire? Ei conversi relro discesserunl ab eo (ibid.), et

non

ambtilaverunl
eis se

eniiu

quod diccret

cum ipso. jEsiimabant manducandum ab eis in ea
ila

iisquam in nis se solebat appcllare Salvalor, ncc aliusaliEvangeliis hac appellatiune signifi alns est

specic qua

apparebal inler cos,

ut per frusta
:

cnnciderelur, et dentibus corum ditaniaretur

el ut

boc quis, prxtcr ipsum. Hinc scimus quoiiiam el Filii hominis, sc singulariler loco ubi dixil de carne
signific.ivit.
flerel, de quo filio hon.iqnalcm viiam promitlcret his, qui manducarcnl carncm ipsius, el sanguinem bibcrent, poslca et alio loco ait : 0«' manducat

sanguis ejus specie sanguinis haurirelur ab cis. Ipse

vero

110

ii

hunc

modum manducandi
modum,
ita

cis signiflcabat,

sed illum manducaiionis

qtio vere

quidem

g
,

XII. Ut

autcm cerlius
el

caro Chrisii manducalur,
videatur non
et
iii

iamcn

ul

mandueanli
:

nis hic loquerelur

se

mauducare camem, sed panem
ejtis

bibenti sanguinem

vklcatur non

se san-

giiinem poiare,
fiori

sed vinum.

Hoc vere
majus

idcirco ila

tneam carnem,

ct bibit

meum

sanguinem, habel vilam

oidinavit Dcus, ut
flde

lanlo

sil

meiilum

cternam. Vera

quidein caro est caro Christi, sed in
tali

cjus, qui cnni taii

utrutnque sumit, ul credal
:

multis ab omni alia carne singularis est, ct

potentiam Dci lautam esse ul hoc facere possil
ci boniiatctn cjus

inodo manducalur, qito nullus alius
tur, sicui el supra
laii, el

c.ibus

manduca-

taniam essc, ut hoc dignetur faet

osicnstiu:

est.

Unila esl divini-

cere pio homiuis dileclione. Ilem
voluit

propter

hoc

ea hanc habcl virtutem, ut qui
in

eam digne
cami
iiuic

Dominus carnemsuam inanducari,
potari in alia specie

et sangui-

manducat, vitam xlcrnam

ea manducct, quia

nem suum
sangninem

quam

est,

ne nimium

sanciificatur per viriulem deifici Spirilus, qui

cxpavescerct quisquam mauducare carnem illam et
illtim

adjunctns esl. Qui vcro indigue manducal;
ips
:i

polare,

si

viderei

caru non pio

!est aliquid, sicul et ipse
:

Dominus

propiia specie; et ut

lanlo

ulrumque in minorcm occasioncm
irridendi Clirisiianos

teslatus cst diccns

Spiritus est qni vivijicat, caro
vi).

C babcrenl

J,u,3ei

si

»'W ui
hominis

non prodest quidqnum (Joan.

Non solum autem

ac diccndi qtiod manducarenl
biberent sanguinem

Dominum suum,

et

non pro

!cst

caro

illa

indigne manducanti, scd ct

occisi.

nocel, quia judicium sibi manducal in ea. Dispcrdil

XIV. Vir quidam noslri lemporis qui infamatus
erat,

enim

ilhiin

Ocus inhabilans carnem sanctam,

el

quod de Cathara vestra gustassct, cum
an

inler-

ulciscitur injuriain habitaculi sui. Sicut

autem

sin-

rogaretiir in exlremis suis,

veticl dari sibi cor:

gularis cst

illa

caro ab omni

alia

carne,

ita ct

de
ct

pus Douiiui, dixisse memoratur

Si esset illud cor-

ea ordinavit Deus, ut singuhiriter manducctur,
aliter

pus Domini lanlx quantiiaiis, ul cslpetra Ercmberti (5),

quam

aliquis

alius cibus.

Nam

sub spccie

jamdudum

esset consumpluin, cx

quo

pi ilioc„

panis in allari nobis virlutc divina prxscntatur, ct videtur et t.ingiltir : in sapore panis gu*talur ct

mum
el

coepit

manducari. Verbum irrisionis erat

ex infldctitate process.l, in qua, ut dicuni, ct
:

manducaiur, sicut
viui

el sanguis

Doininicus in spccic

vos estis absorpli
nio.

und<: el vos

nobis prxsenlaiur,

U
csl

in

sapore vini guslalur
in

Nunquid

credilis

verum

eodcm verbo convecssc qnod Dominus

et

hauriittr.

Fractio

ibi

vidctur, scd ea

sacrapanis. r

Jcsus Cbristus de quinquc panibus quinque millia

mento

csl

tanttim, id , pariitnn
in

forma

visibilis

hominum

satiavil,

ct

quod saturatis superfueruul .

Communio

manducando
:

senlilur, sed

duodccim cophini fragmenlorum? Ncgare hoc uon
poiestis, nisi evangeliis conlradicere velitis, in qui-

item iu solo sacramcuio est

ipsa

autem substaniia
latel, inlegra

Duminici corporis, qux

in

sacramenio

bus manifesle hoc

legilur.

El nunquid non crcditis,

manet

ct iucorrupia.

cousumitur ut alius

Manducalur hic cibus, sed non cibus ad auiuiam transit, ani:

qnin ct per eamdcin viriulein qua hoc miracultim
fccit, poluisset el alios plurcs illis quinqiic millibus

mam
Csl,

conforial ct

illuminal,

eamque conducit ad
sancta carne

saliare

ex eisdem pauibus? Dubium non cst quin

vitam xternam. Singularilas

isla in illa

potuisset. Plus

enim panis eral

in dtiodecini

cophi

quam de virgiuis uiero Filius Dei assumpsit, sibiquc eam scgregavit cx omni carne qux sub coclo cst, ul hxc mirabilia opcrctur in ipsa ad saluiern eleclorum

nis fraginenlorum,

qux superavcranl manducantiin
illis

bus, quam fuisscl piimo antequam cos disiribuerc
forle
in uito

quinquc panibus

ccepissct in luibas.

Nam

suorum. Proplcrca non vobis du-

dtiodecim
coulenii

cophinorum aut duohus
panes
illi,

rum
esl
:

videalur credere specialiter de hac carnc diillud,

pottiisscnt

fitissc

qui
pttis

ab uno
super-

cium essc
iVt*i

quod supra ex Evangclio indiiclum

pucro

illic

bajtiiabantur. Idcirco

nutcm

manducaveriiis

camem

Filii

liominis, et

essc voluii Doiniiius, <|uatn disiribulum

fuissel, ut

(5)

Hennelstein c rcgionc Confluenli.r.

93
hilelligeretur

SERMONES CONTRA CATHAROS.
nondum
ila

SERM.

XII.

04
increvissci,
el

coarctalam fuissc poien-

A

eti:«m

in

populo

Romano

magnam

tiam ejus, quin adlutc e\

eisdem
II

pauibus mullo

partem
qui

civilatis

occupassel tempore Gregorii papx,

plura millia satiare poluisset.
ri.riiluni

ipsuin

autem mi-

cum

oraret pro inftdelitale populi et inter iniscorisuetudineiii obtulisscl

quod

fecit

de quinque panilius, poternt siue

sarum solemnia secundum
super aliarc Dci pancm
et

«iubio fecisse

de uno, et nou solum de uno intcgro
lioc

vinum,

et solitas

benc-

pane, sed ct de buccella panis

facere poluil.

diciioncs fecissel, boc precibus a

Dco

oblinuit, ut

Omni
cadem

dubitaiione remota crcdcre possumus, quod
virlute

apparerct

ibi

caro Dominiea sicuii erat, ct ostcnin

qua poluil de nibilo facere omnin,

deretur bis qui aiferant
illic

spccie carnis,

qux

prius

micam panis iia mnliiplicurc, ul inde saliaret inQnita miliia bominum. Qua ergo ratione ililliilere possumus, quod cadem virluic possil lioc
possct el

fueral in spccie panis, sicque liberatus esl poinliilelitale

pulus ab

hac. Legimus de sancto Martino

Turoncnsi cpiscopo, qui non minor sanclis apostolis
babebatur, quod

niiraculum facere de curpore suo, ul quotidic in

dum sacramcnia

corporis el san-

sacramcnto manducetur
ct

a

multis in Ecclesia sua,

guinis Domini in ecclesia offcrrct,

globus igneus

lamen nunquam uianducando consuniatur?Certe
Cbristus in ccena sua inconsumpto el

apparuil supcr capul cjus. Signtim boc iudubilanicr
a

sicul olim

Dco

erat, et denionslr.ivil
j

Dcus

in

boc meritum

integro corpore corani discipulis sedebal ea hora,

B

sancl j v

ri|

el

fGcii

ejus

sanctitatcm bouoravit.
falsa el inanis essct
altari divino,

qua manducabant corpus
pile et

ejus, ipso dicenie

:

Aeci-

manducate,

Itoc

ett
;

corput

meum quod

pro

Quod ncquaqtiam fccissct, si litles ejtis, cum qua aslabal
credebatadesse
in

el

qua

icata iradelur (7 Cor. xi.)

sic el

nunc eisdem boris

manibus
ea

suis corpus el sanguineiu

cisdemque momeniis

,

quibus per divcrsos fines

Domini

noslri Jesu Cbristi. Talcs iiaque viros confide,

niundi in ecclcsiis manducalur corpus ejus, scdet

fidenler scqui poles in

qua

ipsi

nos prx-

inconsumpto corpore ad dcxleram Palris
inus, scd cx Scripturis verilatis,
ritu sanclo, et in quibtis lotius

in ccelo.

cesserunt, et
libris

quam

a

talibus scriptam
se.
in

Non ex boc nostro bumano sensu hanc fidcm babe-

quos reliqiierunl post
isii

qux

sunl a Spifidci

In inferno,

vero manenl
:

habemus in Manes luus mauet ccelo. Tu fuge Ma-

Catbolicx

fun-

nem

el

infemiim

hos nobiscum sequcre, ut cuin
in

daineiilum universa Cbrisli Ecclesia babet.

eis pariler

maneamus
vivii et

xternum. Quod prxsiare

XV. Tu
dilis tuis

vcro, o Catbare, banc fidem in absconirrides quasi slultitiam
stultilix

dignciur Jcsus Cbristus, qui
ritu

cum Deo Palre

et Spi-

magnam.
,

lnfelix

sancto

rcgnal Deus, pcr omnia sxrula

quomodo audes
sapientia

depulare boc, quod facit

sxculorum.

Dei

?

An

impossibile esl

annon

licct

SERMO

XII.

Christo, qui esl Dei virlus el Dei sapientia, de cor-

pore suo facerequod vult?
est, quia ipse

An

oculus tuus

nequam
facit,

Conira nonam haeresim de Itumanitale Salvatoris.
I.

bonus esl? Vcre bonus
fccil, el

esl, qtiia ele-

jEdificium sine fundamento, ul opinor, con-

ctorum suoruin causu multa

adbuc

Struxi.

Mam

qui bene vos noscunt,

Salvaloris busi ita

qux

ei ali

iuimicis suis, vidclicel Judxisel paganis,

manitalem negarc vos dicunt. Quod

est,

vane

et similibus lui, reputantur ad siuliiiiam el ad infirmiiaiein.

Sed
ett

sicul dicil Apostolus

:

Quod
Non

tiulium
est

operam consumpsi dispuians vobiscum dc corpore el sanguine Domini. Non esl autem incredibile mibi,
insaiii

etl bei, sapient etl hominibut'; et

quod infirmum
i).

taagislri insnnos csse discipulos.

Nam

prinila

Dei, [oriiut

hominibut

(I

Cor.

posstun,

ceps crroris vestri Manes, Salvalorem noslrum
in

inquis, credere boc, quod dicilur de corpore Cbristi,

huiiianilale

apparuisse docebat, ul

videretur
l

quia miliaicnus inlelligo qualiter esse possit.

quidem hoino

lnsipiens

bomo

!

niiuquid putas Deuin nibil possc

csse, et nou esse vere homo : et quo nec vere natus fuissetde virginc, ne.juc vcre passus,

faccre, quod lu non possis inlclligere? El quid cst
in

neque vcre morluus, nec vcre a morle suscitatus,
sicut et

omnibns qux credere nos ooorlet, quod homo

duo magi Zoroe
magis

et

Arpbaxat ante ipsutn

super lerram vivens suo sensti valeat omnino penelrare aul inlelligere quoraodo
fucrit?
rit.itis; sil,

D

a

Persia docuisse lcgunlur.
sequiinini

Quod
soli

si

in

boc errore

aut

quomodo
nibil

iltum

quam

sancta Evangelia, de
ea sciatis el obscr-

Jam landem pone
et crede

perlinaciam, inimicc ve-

quibus vos jactatis, quod vos
vetis, procul

securus ea,
fide patieris,

qux
imo

dixi, quia
ct

dubio aut cxci

eslis,

aulinsani. Cxci
noti inielligitis,
si

periculi ex

hac

tnullum fru-

eslis, si in eis

hiimaniiatcm Cbristi

clum cx ea
infidclitale

invenies. Si vero non credideris, in

qux

ibi

mauifeste prxdicatur; insani autem,
ct

vere

tua

aeternaliler
e.x

peribis.

Secure, dico,

intclligiiis,

lamen obstinaia menlc

evangelislis

quia quod nihil
paiieris, quia

ea fide qiiam prxdico, periculi
viri,

coimadiccre audctis. Si cssetis Judxi, forsitan lon-

sancti

qui

fuerunl ante nos,

gam

dispuialioncm ex legc cl propbetis de bac re

qtiorttm sauctitas prxdicalur, ct gloriiicatur in uni-

vobiscum aggredercr. Nunc aulcm cum vos proflleaniini csse Cbrislianos, ct
lis,

vcrso

iniiiulo, in

hac

fide salvati suul. Sancti apo-

Evangelia lcgaiis el scia-

sloli et aposlolici

Patres ceicbrassc leguntur, in ea
el

fide

qua crediderunt, se corpus

sanguinem Dodarc.
ut

mini coniicere et acciperc, et

aliis

sinii imlignalio do boc adversum vos longo sermonc laborare. Legitis cnim ibi manifesle, quoil casdcm bumanx naliira^ inllr-

sicul

dicilis,

non me

XVI. Legitur quod accidit aliquando,
fidclitiiS

bxc

in-

mitalcs in carnc sua suslinuii, quas naliiralitcr paii
ct
alii

de corporc Cluibii qua vos

irietili

csiis,

bomincs BOlenl. Esurivil

et siiivii,

lussaius

93
cst ex iiinere, dormivit, flevit,
cvangelist.-c tcstantur,

ECb' ERTI ABBATIS SCHONAIGIENSIS
trisialus
esi, sicut

96
el

A

evidentissimum esl,

nunc unum pro multis induin fiuc pas-

quos.ul pulo, non audeiis di-

cium
sionis

suflicial

ex Joannis Evangelio, qui
ita

cere fuisse rneniitos.

Quod

si

vcre non

fuit in

eo

Dominicx
et

ait

;

Vnus miiitum lancea
et

tatut
:

subslantia caruis, sed umbralillis

quxdam

simililudo

ejus perforavit,

conlinuo exivit sanguis et aqua

et

coiporis

humani, nullo inodo

ista

vcra poluerunt

qui vidil, teslimonium perhibuit,

verum
el

esl testimo-

cssc de eo.
II.

nium quod
qtiia assimilavil sc esurire,

cjus, el scil

ille

quia dicit vera, ut

vos credatis.

Dicitis forte,

Facta sunt enim hwc ul Scriptura impleretur: Osnon
comminuelis ex eo. Et ilerum alia Scriptura
dicit
:

siiire, et

cxtora omni.i
ilc

qux diximus,
illos

ideo evange-

lislx ita

co loculi sunl, ul

gesius siniulalio!

ViJebunt in quem transfixerunt (Joan. xix). Allende
qtiid
ait,

n;s rjus lalibus exqirimerenl verbis. Filii Bclial

qua

quia exivit sauguis el aqt:a

:

ct

quod

lioo

vos audacia

impoiiilis

simplici

ngno simulatiouis

se vidissc tcsiaiur, et scire sc rei vcriiateai diccre,
diligcnlcr aflirmal, ut nullo

dii|>licilalcm, vciilaii,

vciuin rorpus cl
cl

qux Dcus cst, faUiiale:n?Ipse animam se babuisse lestalus cst
dicilis
in

modo

dubiteiur,
fuissc.

veriia-

icm carnex subslanlix

in

Cbrisio
iia ul

Nam

si

qua lemcriialc ros

neurum

in ipso fuissc,
fallaci

phantaslicum corpus babuisset,

non fuisset

in

et

magis crcdcmlum

hoc arbilramini

Ma- R co vcra caro, sed inanis
se
nis similitudo,

el umbraiilis

quxdam

car-

uiclixo,

quam

vciaci

Dco?Yerum corpus babere
:

ut menlilus est

vcster Manicbxus,

lesiubainr,
dete

quando nd discipulos suos dicebat
et

Vi-

non magis dc corpore rjus lancea pcrforaio, quain
de vcnio pcrcusso potuissent proflucre sanguisct
aqua. Quod vero
ct
in

manus mcas,

peJesmeos, quia ego sum;pati>ate

ei videle,

quia spirilus carnem et ossa non habel, sicut
habere. Et

eadcm

cat ne, iu

qua nalus

est,

me

viJelis
el

cum hoc

dixissel t oslendit eis

passus etiam rcsurrexil, ex veibis

qux supra

in-

manut

pedes (Luc. xxiv). El posl od

bxc cum oblupiscis
assi ct

duxi, paiel,

qux

post resurreciioncm

lissent ci

manducandum paricm

ostcndcns discipulis suis

suam dixit, manus suas ctpedestet

favum mcllis, manducavit coram illis. Animam quoque se babere oslcndit in eo, 'quod imminenle
sibi

ex eis

sunt bxc

passionesua dieebat :Trtsi/j est anima mea usque ad mortem (Malth. xivi). Similiier et in eo quod
:

qux dixit Tliomx dubitanti. Si suflicerc posqux dixi ad comprobaiidum vobis veriiatemliumanx nalurx, qux iu Clnisto Jesu, sufllciant; sin auicm maueat infelix Calbarus cum suo Mane
,

dicebat

Potcslatem habeo ponendi

animam meam,

in mendaciis suis

:

Et qui in sordibus
ct perefDuai in

est, sordescat

el iterttm

sumendi eam (Joan.

x).

Qull ergo dubilas,

adhuc (Apoc. xxn),

perditionem lo-

infclix Calbare,

veram huinanilalem cumbabuisse,

qiicniium mcndacium.

qncm
pus

ex verbis ipsius intelligcrc poics verum cor-

C
I.

SERMO

XIII.

liiin

anum

cl

animam habuisse
in

? Si

dubitas

cum

Contra haresim decimam de httmanis animabu*.

de virginis ulero corpus assumpsisse, cuirc, miser,

De bxrcsi quam supra
sit

inter

cxleras decimo

ad Evangelium Lucx,
ad Mariaui

quo

legtinlnr verla angeli
:

loco orilinavi, ncscio :m

generalis bominibus se-

loqucnlis boc

modo
i).

Ecce concipies in

ctx bujus, quia
ipsis, ita ul
aliis

in

plerisque rebus dissidenl a se

nlero, el pnries filium (Luc.
cipies,

In utero, inquit, convirginalis ulcri,

quod

a

quibusdam corum

asseritur,

ab

ut

intelligas

de ipsa carue

(t

ip

n aliunde

cum carnem
poies cx

assumpsisse.
verbis angeli
,

Item id

ipsiim

intelligeie

Maitlixus leribit, ad Joscpb locutus cst boc
Joscpli
ftli

Datid,
:

tioli

limere accipere

qux ul modo Mariam con:

De ea bxresi loquor, qua dicunt niliil aliud esse animas bumanas, nisi illos aposiatas spiritus, qui in principio mundi ceciderunt a regno Dei;
negetur.
ct

bos posse in corporibus bumanis promereri salu:

juyem tuum

quoJ

ettiui in
i).

ea naium

csl,

de Spiritu
esl,

nnn aulem nisi rum. Hoc autcm non
tcin

inter cos qui sunt de secta eolegilur intererrorcsManicbxi,
ibi

sando

esl (Malth.

ln ea, inquil, nalum

nc

sed alia non minor de animabus
circo

invcniiur, id-

ruiarcs
ciiii)

nmbiatilc aliquid, et non

veram carnein

dubium mibi est,ul

dixi,

utrum

bi

bomines bunc

errorem generalilerteneant,annon. Quod sive ila sit, ipsa, corpuseum assumpsisse, ut infelix Valcminia- D sive non, quamvis ad magnam clemeniiam pertincat dm dicebal, Cbristum de ccelo corpus allulisse in bic sermo, ct jtiste non ab aliis argumentis compe6ci deberet, nisi virga et baculo; ralionabilia lamen ulcrum matris, ac per cam quasi per flslulam eum
cdtixisse de uieio inaliis, vel aliunde quain ab

transisse in buuc inundum, vel sicut Apelles hxreticus dicebal, non de coelo, sed ex acrc

cum

cotpus

rcsponsa dare nos decel etiam insanis. Esl auiem bic error ita abominabilis, et bumanx rationi conIrarius, ul

assumps

ssc, quod produxil de virgine. Item ad boc ipsum pcrlincl quod Aposlolus dicit Misit Deusti:

non

sil milii

grandis mctus dcsimpliciori
posset induci
:

populo quod
11011

facile in
in

eum

propterea

lium suum factum ex muliere, faclum sub lege (Gal.
iv).

muliuui laboris

bac parte assumere propono,
adversus
insensalos

Fucluiu, iuquit, ex muliere, ut inielligas sub-

scd brevem conlradiclionem

slaiitiam cotporis ejus de suosiantia virginex carnis

adduco.
II.

fabiicaiam fuissc.
III.

Ex antiquo boc

in

communi

fide est, el sacra

Cum

vcra carne

naium

fuisse

Clnislum.ex
ir.cnlis

cripla aticstantur,

quod ad boc creavii Deus buqui ex ea cecidcrunt

prxdiclis

lcslimoniis,
:

si

quid sanx

babcs,

manuin gcnus,

ul ex co rcstaiirarel cadesti curix
ni,
ii>

iuielligere poies

el in vcia

came

euni fuisse pas-

niiincrum angcloru

cxordio

buiu et moiiuiiin, c\ muliis Scriplurx lestimoniis

mumli. rostqtiam autcm pcr invidiam diaboli etiam

07

EXCERPTUM EX
est in

S.

AUGUSTINO DE
A
suiii

MANICIIiEIS.

98

humanum genus lapsum
in
liis

pcccaium, etdepa-

animac,

quam

illi

spinlus qui ceciderunt, ne-

radiso expuisumesl in primis parenlibus; Filius Dei

novissimis temporibus factus esi liomo.ut
a peccatis

liumanum genus
diaholi

suis

,

et a potestate
in

cessario conceden !um est, quod ei omnes angeli qui cciideruni.etomncs homiiies saiv:ini!i sii.l. Qui eiuut ergo angeli quibus Duminus in novissimo dieturus
est, el qui

liberaret, quatcnus

adbuc

co perficerel

erunt iiomines qnibus diclurus est

:

Ite,

qjod proposuerat,
riam resiauraret,

videlicet ul cx

eo ccelestem cu-

maledicti, in ignem ceteruum, qui prceparalus est dia~
bvto
et

el implerei numerum angelorum suorum, qui fuerat imminutus per ruinam illorum,

gnosciiis bic
III.

qni projecti fuerant de ccelo propter supetbiam suam.
Creditis lioc vos qui ex paradiso eslis? Si
dilis,

Nunquid non coquoque vos esse mendaces? Intelligiie nunc insipienles insipientiam ve*
stulti

angelis ejus? (ilatth. \xv.)

non cre-

Stram, ct

atiquando sapite (Psal.

xciii),

et

ecce inducam vobis verba aposioli Pauli, cx
potcsiis
ita

agnoscite quod non desccnJit Filius

Dd

de ccelo, ut

quibus intelligere
cpisiola
dicit

csse ut dixi. Hic in

redimereta niorte aetcrna d.emoucs, scd bomines
qui non sunt dxmones, sed quibus csl colluctalio

quam scripsit ad Epbcsios de Deo Paire quodam locosic Cratificavil nos in dileeto FUio
:

conlra spiriiualia nequiiiac

in ccclesiibus, id est

ad-

suo, inquo
et

habemus redemptionem per sanguinem ejus, m '

'

remissionem peccatorum, secundum divitias gratice
superabundavit in nobis, in omni sapientia

n D

versus malignos spiritus, qui non regunt, ut dicilis --©••m -• «»».•• o"— "r—-«— i t>" corpora nosira, sed potius destrucre nos el in cor
pore, et in anima
incessabiliter student.

•«

sihv, qua:
et

Non

vcnit

prudentia, ut

votuntatis suce

nolum nobis faceret sacramentum secundum bonum placitum ejus, quod
ccetis, et

salvare malignos spiritus,
ipsi

sed lorquere eos, sicut

confcssi

sunl quando ex obsessis

hominum
Quid nobis

proposuit ineo, in dispensationeplenitudinistemporum
iuslaurare omnia in Christo, quce in
terris sunt in ipso

corporilius clamabant ad
et tibi, Fiti

eum, dicentes

:

quw

in

Dei

?

venisti

anle temyus torquere nos

(Ephes.

i).

in

boc sermone, quod
in

dicit

Hoc ergo animadverlite proposuisse Deum Paccatis el qtice id est

(Matth. vui).
IV.
qui.l

Hactentis

me

dc bis ilisputasse suffni.U
dixi,

:

et si

trem instaurare

Cbristo omnia quce in

minus suIDcienter

addat ad baec prudens
ci

in lerris sunl. Oninia qiuv in lerris sunl in ipso,
in prxdeslinalione et electione ipsius, id esl

defensor veriiaiis quaecunque
tur,

compeieniia videnfldei,

omnes

ad muniiiicntiim Catholicx

ul arceantur

eleclos bomines, proposuit
sto, id est per

Deus instaurarein Chriomnia quee
in ca>li$

a viuea

Domini vnlpeculaj

pessitnae, quaedemoliunttir
et

Christum.

Itein

cam. Si quid eliam simpHciier
videbor dixisse, non ex hoc
.-,

quodammodo
sermo

grosse

sunt, id est lolum

numerum angelorum,
Chrislum,
ila

qui fuerat

me

dcspiciet lector, quia
intcr-

imminulus per ruinam lapsorum spiiituum, proposuit

C a considetationeftci, ul ubique essel
pretabilis

inslaurare per

ut redimerelur

simplici

populo, cujus aedificationi prae-

humanum
stis

genus per ipsum, el loco angcloium col-

cipue inleudi ista

scribendo ad laudem et honoreir

locaretur eleclorum
curia
iia

hominum numerus, atque
stioc

coele-

Jcsu

Ciiristi Dei ei

Domiui

noslri, cui esl gloria et

ad iulcgritatem plcniludiiiis

rcdiret,

potestas in ccclo et in

lerra

permanens

iu saecula

in

quo priino condila fuerat.
creavit, per

Nam

si

ille

numerus

sxculorum. Atncn.

minisirorom Dei, qucm
minis
fuerit,

in principio

ad laudein no-

Quicunque ad mnnimcnlum Calholicae
xeril, scribal nometi ejus

fidei

bnnc

sui

Chrislum redintegralus non
pcr Christum
instauran-

librum transcripserii, et scriplum diligenter corrc-

non omnia

in ccelis

Deus

in libro vitae.

Rog«

tur;

si

vero per ipsum implelus fuerit

illc

numerus,

scriplorcm ul bacc
et

quoque verba ascribat

lextui si;o,

ita ut lol

bomines salvenlur, quod angeli ccciderunt,
si

exccrpluni quod seqttitur, non ncgligat in fin«

aut plures, sicul asserunt quidam; cl

nihil aliud

libri sui

apponere.

EXCERPTUM DE MAMCELEIS
EX
S.

AUGUSTINO.

I.

MnVs,
est,

qui et Manichacus a disctpulis suis voul vitaretur

D

icriium
aiiicm
gislris
:

dccimnm principcm ipsorum
scptuaginta duos
et prcsbyleios
,

;

episcopos
a

caius

nomen

insaniae,

nationc

qui

ordinantur

ma-

Persa, veniens in

parics Graeciae,

Spiritum

Para-

qui ordinanltir ab episcc.

cletum sc esse aflirmavit, quem
aposlolis se

Dominus Jcsus
discipulis

pis

missurum promiscrat. Hic ex
clegii,

babenl diaconos suos, et bi omnes e'.ec i : vocanlur inter cos. Cacleri veioqui nontlum ad hos
lanlum. Mitlunlur
coruin
,

eosque apostolos nominavit, ad imilaiioiicm Domini Jesu. Qttem numerum Masuis

duodccim
adbuc

gradus asccndcruul, auditores

aulem ex omnibus
crrorem, vel ubi
vel ubi

qtti

videutur idonci ad

iiicbaei

hodie

citstoiliuut.

Nam

ex

electis

est,

suslcntandum

cl

augendum

suis habcnl

duodccim, quos appellanl magistios

et

non

est,

scmiuandum.

99
II.

ECKBERTI ABBATIS SCIIONAUGIENSIS

|0O

Estanlem dogma quod a suo hxresiarcba acCrcatorem omnium rcn.im ccpcrunl, bttjusmodi
:

^

quorum patcr nomine S.ulas, ul dicunl, omnium sociorum suorum fcius dcvoravil. El quia magna
pars divinx substaulix admisia crat fctibus
ideo
illis,

Dcuin

es=.c
,

neganl

,

sed

duo rcrum principia esse
,

affinnanl

unum bonum
coxterna
csse

hxc

sibi

quidem principium esse ; quemdam iinmancm princinem tenebrnrum, a quo omne corpus originetn ducerc ccnsent. Animas
auiem hominiim auimaniium, el
ct

malum et et conlraria et bonum aflinnant malum vcro
et allcrum
: ;

maximam parlcm bonx nalurx dicunt eum babuisse, c! exiguain malx. Qui cum sancie vivcrel propicr exuberanlem copiam boni, commotam tamcn fuisse in eo a ivcrsam pariem mali, ut ad concubiium declinarcl, aiqtie ita cum lapsum essc,
peccasse,

viialem

spiriium qtiorumlibet
vivificai arbores,
el

scd vixisse postea
coelestes

sauctiorem.

Dicunt

virliitem
o

qux

autcm quasdam
ordinatas,

virlutes ad

boc a

Dco

herbas, et semina,

Dco originem habcrc dicuut,

ul pcr lolum

mundum

eunlcs,

bonam
ct

imo

el parteni Dci

uniimquodqiie talium esse volunt.

iliam naturam paulatim purgarcnl a
niista est, et

mala cui imdicunl
suni,
fa-

Nam

dirinam subst.uiiiam omnibus generibus corcsse creduul.

purgatam duabus navibus imponant,
illas

porum admislam
III.

Ilanc

auicm com-

ad regna sua Iransmiltant. Mavcs autem
fabricalas csse ex

niislioucm bac ratioi.e factam esse asscrunt.

pura Dei subslanlia, et

bx

Fuerunl,

ut ait

Manicbxus, ab cxordio dux
:

B

ul dicuni, sol et luna. Et

lunam quidem dicunt
cx

subslaniix a se divisx

duo

scilicct

regna diversa

clam ex aqua bona, soicm vcro
cunque
paret
;

igne bono.

et conlraria aique coxlcrna, videlicct el

regnum

lucis

Idcoque orationes faciunl ad solum pcr dicm, quacircuit
si
;

regmim leucbrariim. Et rcgnum quidcm lucis Dcus Pater obtincbal. Hoc quoque subslantiam bonam Manicbxus appcllavit, sive naiurara bonam
et incommulabilem, cl

ad lunam vcro per noctem,
apparct, ad

si

apsol

non

aquilonem

,

quia

cum
VI.

occiderit ad

orientein revcrtitur.

omnino iuviolabilem
est.

:

et

boc

Ad

imiialioncm iiaque coelcsiium spirilirum

non aliud quam Dcum esse confcssus
tem, ut
ail,

Eral au-

etiam elecli eorum dicunt se purgare bonain illam

juxta

unum

latus illius illuslris ac san-

naturam

a mala,

dum comedunt

vel bibunl.

Quod
cuin

clxlerrx, tenebrarum immensa maguitudo, bancque

enim bonx nalurx immistum
ordinationibus
transmillunl
ibi

esl cibis el poiibus in
ipsi illud

subslanliam malam appellavit, sive ftimum maluiu,

venlre eorum, ut aiunt, libcralur, et

malam naturam. Dislinxil autem cam in quinque elcmenla, fumum, lcncbras, Jgnem , aquam, vcntum cl bxc quinque, malas naturas appellavii.
sive
:

ad
ad

cccksiia.

Quod

aulcm malx nalurx

esl,

seccssum vadit.

Hoc autem
bus
ct

faciunt in omnibus

frugibus, et frtictiillius

In singuiis

auiem monsira

pestifcra ac pessima naia

scminibus. Dicunl enim partcm
ailmistain

bunx

fuissc dicebat; in
toribtts

fumo bipedia, undu etex babitaoriginem

nalurx eliam lerrx

esse

:

unde cuin

lumi bomincs
;

babere

tlix.ii

;

in

exbakt ac 6tirsum ad scdcs proprias
in

redirc conaiur,

lenebris, serpeniia

in ignc,

quadrupedia ;

in a.iuis,

bcrbas ct aibores per radiccs earum incurrii,
iu bis

natalilia; in venlo, volaiilia.

Uniiniqiiotlqiic auiein
dixil,

sicque

cam

dcliueri

coulingii, el

impcdiri

genus

in

stio

elcmcuio mancre
appellavit.

omniaque hxc

ne ascemlal. Ilxc ergocsi causa quare agriculturam

genlem lenebrarum

non exerccnt, quoniam quasi bomicitlium reputant
berbas
foiia

IV. Inbac ergo lerra morabaiur, inquit, immanis

aut arborcs crailicarc aul iruncare. Scil et
fi

quidam princeps, babcns circa se innumerabiles
piincipes,erat<|ue ipse

aut

uclus deccrpcre ncfas babent. Uis cniin

omnium borum dux
in

ct origo.

inesse sancias qtiasilam auimas, inicllecluin babenlcs pcrbibcnl,

Ponil aulem scdcm ejus
ergo lcrra isia

elemenlo fumi. Qiioniam

easque vcbemenier dolcrc

cum

suis babilaloribus valde cral

Ixditnlur, ei expclli

cmn ista rum ampulantur. Animas autransire aut in arborcs
ila

peslifcra, ac rcgno Dei contraria, ne forte ipsa re-

dilorum suorum

in ciectos

gno Dei aliquod

infcrrcl

nocumcntum,

placuil

Dco

opinaniur:ideoqucomnes arborcs

venerauiiir, ut

expugnarc eam,ejusquc maliiiam auquo lcmpcraelspinas dc agris evcllcre non audeanl. Permillunt wenlo rcfrenarc. Misit ilaque dc rcgno suo alia d auiem auditoribus suis bxc faccre, ul per eos viquinquc elcmenia, qux de sua ipsius subslaniia ctum babcrc possiul : fcuerari vero mullo liccntius fabricaveral, el bxc quinquc iltis malis iirmiscuil, puianl, quam agros colcre.
singula singnlis, fumo aerea,
lcnebris

luccm, igni
bouain,

"VII.

Adeo aulem,

ut

dicitim cst,

diiigentius voin

malo ignem bouum, aqux malx aqnam venlo malo venium bonum.
V. Facta ergo hac commistionc

Iunt purgare illam

bonam naturam
et

omnibus se-

minibus per comeslioucm, ut
sed boc vebementcr occultant

sperma bumaniun
detccta
esl

bonx naturx
omnia bxc
,

farinx panis sui admislum gusiare nou abliorreanl;
:

cum mala

,

orta

sunt cx

illis

quinquc generibus
in lerris
:

lamcn

animamium, qux supra
genera animantium

distincla suni,

bxc iilorum
ul

tnrpitiido

apud Carlbaginem, cogcnle
puellas in diversis locis, ita
scircl.

qux vidcmus
provenirent

ila

ul

Urso iribuno pcr
neutra altcram
altera

mms

ex

singulis

singula

alque

cx

illo

boc prodidisso
esset

Quarum

lempore omnia animalia paricm bonx uaiurx ct parlem malx babcre dicunl, co quod posl rommisiionem boni et mali nata sunl. Hac ergo ralionc

nomine Margarela, cum

annorum non-

dum duodecim,
riiim

propicr boc quasi cceleste mysiecorrnplam sc csse confcssa csl aliera vcro
;

Adam

ct

Evam

ex principibus fumi nalos asscrunl,

noniinc Euscbia

Manicbxa, quasi sanclimonialis,

101

EXCERPTUM EX
esl id

S.

AIJGUSTIM) DE MANICIIiEIS.

102
ncfas

primo negans, landcm vix compulsa
clo

ipsum

A

cibaria

eorum, quorum utrumquc

habenl

se faleri, el (otum turpissimura

iiliul

scelus ex-

IX. Uxores eleclis

suis probibenlnr, audiloribus

ponere.

Non aulem omnes boc facere dicuniur, scd quidam eorum, qui dicunlur CalharisUe, id esl
illa

conceduntur
lissime, ul
si

:

moncntur tamen auditores diligcuulunlur conjugibus couceptum lamcn
,

purgaiores. Esl enim secia
tes, in Catbarisias,

divisa in ircs par-

gcneralioucmque aite qua possinl dcvitcnt, nc
vinculis carneis ligclur in prole
et

di-

ct

Mattharios, el eos qui spe,

vina substantia, qiuc in cos pcr alimenla ingrcditur,
:

cialiler

Manichsei

dicuntur

cum lamen omnes
Carnes onmes
stalim

perescas elcuitn

disciplinam

Manichxi

observcnt.

potus narentum in

omuem

fetum animam credunt

immundas
quia

judicanl, ncc eis vescunlur. Dicuntenim,

descenderc. ltaque nuplias sinc dubio condemnant,

cum

occidilur

quodiibel animal,

pars

quandoquidcm gcncrare probibenl proptcr quod
conjugia copulanda
venisse,
stinl.

iUa divincc substanlias, qnae ineral
et

corpori, evoiat,
est
,

Dominum

Jestim in terras

quod rcmancl totum

immundum

quia ex

ad anirnas,

non ad corpora liberanda
fui5.se

concubilu venit.el opificium est gentis lcnebrarum,
el

eumquc nec de
in

virgine nattim creduut, nec

coinquinatmanducantero. Auditoribus suis lamcn
probibcnt,
aiunt enim, quia principes
singuli in
teriis

carnc vera, sed simulalam specicm carnis
;

ludifi-

eas comedere pcrmillunt, scd omniuo

candis bnmanis sensibus praebuisse

ubi non solum

ne animalia occidanl
geniis

:

lencbrarum sua

auimalia
qui

pussident, dc suo genere ac

stirpe venientia,

morlem, verum ctiam resurrectionem mcntiretur. tiule pasclia nostrum vel ncgligenler, vei omniuo non cclebrant. Cclebranl aulcm pro eo quoddaai
fcslum, quod vocanl Bema, id esl diem quo Mani-

peremptores corum rcos tcnenl, nec de boc mumlo

cwre permiiuin!,quin antea pocnis, quibus posstwit eos atterant. Nec ova saltem sumunt, quasi el ipsa
cimu frangantiir, exspirent
;

chams eorum occisus est. Dcum, qui legem dcdil per Moysen ct per prophetas tocutus est, non verum

sed nec alimonia lactis
vivi

Deum

fuisse dicunl,

sed

unum

ex principibus tene-

utuntur, quamvis de corpore
gcalue.

animalis mul-

brarum. Promissionem Domini nostri Jesu Christi de Paraclelo Spirilu sancto in suo hxrcsiarcha
Manichaeo dicunt csse completam, ila videlicet ut jpse essct Spirilus Paracletus : unde se in suis iiltcris Jesu

VWI. Vinum non bibunl, dicenles

fel

esse princi-

pum lenebrarum
non
et

;

bibunl lamen

carenum, quod

cst aliud nisi vinum coaclum. Uvas comedunt, mustum aboniinanlur, diccntcs divinam substan-

Cbristi

aposlolum

dicit.

Baptismum

in

tiam fugari in atlrilione uvarum, qtiam multismodis.a rebus
fugcre
dteunt.

aqua ncmini prodessc ad salutem dicunt. Peccatorum origiuem non libero arbitrio volunlalis attribuunl,sed subslanlia; gentis advcrsa;, quam hominiDuas animas in uno homu.e i )U5 mislam esse dicunt.
esse dicunl,

Fugil enim, u l aiunt,
:

dum
ttir

fruges et

poma

carpunltir

fugit

cum

ailiigun-

lcrendo,
in

fugil

molcndo, coquendo , mandticando; omnibus motibus auimalitim , vcl cum
;

bonam

et

malam, casque

inter se ha-

gcstiunt, vel laborant

fugil

etiam

in ipsadigeslione:

mullaque circa

ba3c turpissime
ipsi

confingtuu.

Eiee-

bere conflictum, quando caro concupiscil adversus spiriium, et epiritus adversus carnent. Asserunt naiura etiaro linilo islo sxculo, animas quidem
bonas, sed qua; non polucrunt a natuiae malx conlagione mundari, quasi
suras,
el in

mosyuam ex omnibus qux

comedtinf,darc aiicui
:

non Manichico mendicanti probibenl

ila

ut

nec

unum globum

acces-

nquam insumma necessitate posito velini porrigere, nc mcmbruin Dei, quod bis rebus admisliim esi, in
illiim

cum mala

nalura in

aUernum dam-

nandas.
libris ejus, Fiuiuntur verba Augusiini collecta de operi apposiluqux in princioio libri liuius me huic

transcat

,

ejusque peccatis sordidalum impe:

diatura redilu

ideo saepe coarcianlur

tiltra

modiiin

comederc,
ccrc, ne

el parvulos suos

nimia

ingluvie inleifi-

rum spopoudi.

vel aliis

denlur, vel apud ir.sos

ocrcant

103

ECKBERTl ABBATIS SCHONAUGIENSIS

104
Hfc

ECKBERTI
ABBATIS SCHONAUGIENSIS
OPUSCULUM

DE LAUDE CRUCIS.
(D. Bcrn. Pezics, Biblioih. ascet. antitfuo-nova, I. VII, p. 43, ex ms. eod. inclyti monaslcrii Windfcrgensls ord. canon. Regul. Pixnioiiilral.)

LAUS CRUCIS, VERBA ECKBERTI.
i.

A
vexillum dexterx

sideas. Yidcal impius Nero et invideal, quia ecce

Salve, crux, signum
cxcelsi; salve,

Dei vi\i,

imperatorum diademata
liosos te,

inler

aurum

et lapides pre-

signum triumpliale, signum salutarc, signum potens ct admirabile; salvc, signum Itonorabiie

o crux, velut nobilissimum decusadmitinvida Judxa, spectel ccrvicosa genii-

tuul. Videat
litas «i

coelcslibus

,

amabilu

terrestribus,

inlcris
,

contabescat, quia ecce superborum el cnlla

honribile.
gnurti

Salve
'

,

crux
ei

signum benedictum
,

li-

sublimiuin ct gcnua
le

coram

te iiicurvantur.

crux,

prcliosum
super

elcctum
ligna

lignum
,

fructifc-

omncs
Itic

angeli Dei in excelsis honorilicani, qtiiqtti

rum

omnia

silvarum

et

super

bus

solus csl acccptahilis,

tuo siigmale si-

oninia aromala qux ab origine mundi super terram gcrmiiiaveruut. Bcala radix, qux le porlavil,

gnains advenerit.
Ili-i

preliosamor.eta, sola in civiiaie
!

cognita el dilecla

Mttltum peroinncm inoduin
te

scd beatior,

qux

te beavit!

crux, radix lux nobilibi

valcs, quia el

rcgnum Dei pcr
III.

comparatur.

lilalis in terra

viveniium,

qux divinam

virlule fecit
*

icin inseruit, et

omneni lignoriimdiguilalcm

Quis igilur vacttnvii ignoiiiiniara tuam? quis lan-

supergredi

!

lignura

prxclarum
et

el nobile,

cujus

tis

dignam

te fecil

lionoribus? Nimiruni
liujus

ille

bomo,

cedunt dignilali cedrus

eypressus, laurus cl plafieus et

qii
est
:

dicitur Jcstis,

quoque

miracttli auctor
utiqtie, ipse

tanus, paltna el oliva, viiis el

malus, cin-

qui solus faeil mirabiles res, ipsc

namomum
Setim,

et balsamuin, ct

myrrha

cl libanus, sio-

fecii

banc rem,

el

non

nlius

:

Jcsus Clirislus Fiins

rax et galganus, gutta, casia et lercbinilius, ligna
ligna

Dci vivi, dominator

coeli el

lcrrx, qucni terra pec-

Ihyina prcliosa

dc opbir, ct ontne
fruclu

cairix a s« rcpulit, in te ascendit, et excepisii ctim
et susliutiisli preiiostitn pondiis corporis ejus.

lignum pulcbruin visu, odorc delectabilc,
suave
et salubrc.

Tuuc

Oitme lignum paradisi Dei non csl
oinue aurutn

sanclificata es
siitii

nudx
ejtis

carnis cjus allaclu, cl sauctiseniin, qui innotibi

nssimilatum

libi,

obrizmu

,

omnis

crtioris ejus aspcrgiuc. (ilavi

gcmma

prctiosa

(ibi

comparari non possuut.
II.

cenics

manus

ac vcuerabilcs pedcs
illuin

con-

flxcrnnt, prrliostim
tc
:

liiiuorem propuleruut in

crux sole splcndidior, omitibus astris muinli
sercnior bis
qui
fidei

lancca

quoque

mililis,

el el

charitatis

le

iiitueuiur

Llus

apctuit, sacii sangitinis cl

qux illud virginetim aqux inyslicx rivo
tc

nspcctu!

gloriosum
est iniraculi,
cl

sanclissimum

signiim!

le aspersil.

Eccc quali oLo unxil

Dctis, couse:

Quid hoc

quod

in le accidil! J.mi pri-

cralor
lc,

luiis,

vcrus cl stiinnuis powifcx Jcsns

unxil
li-

Uem maicdicium

liorribile eral

nomcn

tiium, el

iuqiiam, prx panicipibtis luis,

prx ouinibus
altare

erat signum damnalioiiis et
Itomicidis atldic-iuin
:

ignominix, furibus cl

G

gnis silvnrum, ul csscs sanciuiu
vcii el gratissimi Dotiiino.
cs, quia in le

bolocausti
lu

nunc aulem signttm es glorix

Vere sanctum altarc

cl benedicliouis. El ecce a novissimis botiiinum

ma-

primuui oblala csl pro mundi salule
boslia sancia,
sola

gno ctmirabili
disti, ila

salin

usque ad coelos suminos nscen*

boslia vcra,
pacilicn,

bostia

immaculata el

ut bonorandos etiam

rcgum

verticcs pos-

qux

rcconciliare poluil lerrcna ccc-

1

Iia cod.

105
lestihus. Aliare

SOLILOQUEM SLU MEDITATIONES.
thymiamr.tis prciiosi Ki cs, cujus
cceloi uin pc:.e-

loG

A

ccm deponimus, gcnna incurvamus et ad terram
loli

odor sunvissimus usquc ad interiora
travit»

pio-iernimur

in

honorem

cjus qui

expinss

in

cor Dei excelsi oblcclavit, cl inclinalos esl

lc crucnlis

manibus omnia ad sc
in
flehili

traxil, qui

incli-

dulcore cjus usque ad

terram, ct placalus faclus

n.no capiie

te cmisit spiriium, cujus

emortua
coju*

ert stipcr mnlkia habitaniinm in ca.
IV.

genua

in te

modo complkaa
totum
VI.

sun»,

sacram
cst

corpusculuin

expinsum

fuil

su«

Mullum per omnia
minia lua, o
crtix
!

in

conirarium versa

igno-

per

le.

Instrumcniiim pcrdiiiouis fuefacla es.

ras, el salutis

insliumenlum

Vitam peri-

crux, gloria Chrislianx frontis, o
lionis,
militiae

T

propitia-

mcre debueras
ctorem vitx
fortis
pi

mortcm inceps mundi
et
in

pcrcmisii. Conira aubellaturus, per
lc rctorsit
ic

signaUim super nos manti Dei

!

Christianx
te Chrisitts

armilii

vexillum inexpngnabile! Faciai

matus proccssit, sed

capul cjns

mann-

el

omni

liomiui

credenii esse

fldam

proiect cor-

nosier Cbrislus

Jesus, concidi'.

ccrviccm

ctionem adversus
poris.

omne periculum animx

peccatoris, ct divisii inter ipsum ei ban.ani gencris
inass.nm, cujus se caput esse glorialt.s esi, et
csl ruiiia ejus

Eslomibi pergraiiam Domini scuttim inexpa-

facla

gnab; , e adversus ignca , ela lnimici> advcrsns onines
astutias fijus, el

magna,

et

ablaltim est opprobriuin

oinnem

dxmonum

foriiludinem pro

de

Isracl.

me
V.

poteuter expugna.

Tu omnes

corporis mei luerc

fenesiras, nc

ascendal mors per eas in

animaiu
csf,

Te ergo, o magnx exsuliationis ct salutis iiisirumenlum, erax bencdicta, crux electa, crux jueunda
ei amabilis valde,
licata
ris le

meam

et

omne, quod niortiferum mihi

tua

vi.lus exstinguat.

omnis Ecclesia sanclor.un
Christi, qui propriis

sancti-

per

te in

nomine

vn.
In qiincunque bora, qtiocunque
niis

bumein opere tc

porlare dignalus esl et a te poriari, inerito te
et magnificis
te

ma-

lionoriiic.it

exallat praeconiis. Si

mea

in
libi

nomine Domini

inei Chrisii levavcril,

enin» thronos

regum

sive sceptra aul

coronas pro

ciTeclutn
cavii,

velocem prxstet

ipsc, qui te sanclili-

eorniii reverenlia, qui sunt terra el
ilecel a snbdilis
:

cinis,

honornr
tcrra-

Dominus
hac

Jesus. Eslo peccatrici

qtianlo magis le sceptrum xterni

o crux, fortis protectio in die,

animx me.e, quocxuenda esta
incursm

Hegis, ad glcriain Christi, qui per le
rtun sibi

orbem

carne

n.ortali,

adversus hr rrcmios
illi

suljecit, ab

omni

populo acqtiisiiiouis
le,

pessimoruinspiriiuum. Esto
conlra xstuans incendium

suive umbratuli.c)
itt

hono:ari dignuin est et adorari? Adorari
quarn, dignum esl, non qtiidem
virtutis

in-

flammx gchcnnalis,

q
illacsa

ul

Deum,
adoranda

scd ui
siint

libcro gressu pertransire valeal ad vidcndunt
iu ccclestibus, per cuin, qui

admirabile

signum.

Si

Dominum Deum suum
ciucifixus est in te,

vesligia

ped';m Kegis et Domini nostri, cur non

Jesum Christum Dominum noet Spiritu sancto vivit

digne adoranda es, o crux,
vestigia

qux impressa habcs
et

slrum, qui
el regnat

cum Dco Patre
in

non

lantum pcdiiiu, sed
?

iniitis sacri

corporis ejus

Vcrc

di^ne

manuuin el coram luo

Deus

sxcula sxculorum. Amen.

s.icro signaculo inauiis suppliccs

elevamus, cetvi-

EJUSDEM ECKBERTI
SOLILOQUIUM SEU MEDITATIONES.
(D. Pezius, ibid., p. 21, cx codd. Mellicensibiis
)

I.

D

ubi esl divcrsorium tuum, in

quo

lecto

rccumbis

Verbum
Cliriste
:

mibi esl ad le, u

ausu cbarilatis

Rcx sxculorum Jcsu alloqui te prxsumo factura

iuter charissimos luos, et satias eos
gloriac
l.i;e ?

inaiiifcsiaiione
illuslris,

qiKun

felix,

qunm

quain

manus lux concupiscens decoreni luum, et adire gcsliens dcsiderio cordis mei. Lsqncquo sustincbo
abseutiam luam, cxspectalioi.cm
facici qtianto
*,

sanclus, qiinntn npp.Menduscsl coucupisccntialocus
illxDeificx voluptatis, locus percnnium dcliciarinti?

lem-

Non

accessii oculus niens, nec

nppropinquavit cor

pore feram? Lsqucquo ingcmiscam
posl

«I

stillabil

metim usquc nd m.iltiludiiicm
intrinsccus abscondisti
Dliis

dtilccdinis lux,
luis
:

qnani

me

octilus

mcus? Amabiiis DomiuC

ubi babitas,

solo ejus

odon

• ut. rod. ingcmiscet.

JVikol.

CXCV

107
faris
tis
'

ECKBEUTI ABBATIS SCIIONAUGIENSIS
ufcunqne sustentor. Si»iramentum suavita*

108

A

puhis accincius, ncsciens !..bcm,nescicns inobcdienliae

cjtis

de longinquo
et

vei.it

ad me, et est miiii

moram. Pcr
in

le

eenlcna dccies

tnillics

millh as-

inper odorem balsami
rhac,
it

fragrantiam thuris ct myr-

sisiunt

Sanctuario Uranici lcmpli, inlcndcntc»
luoc claro ci

cunciique generis' suavium odorameniorinn
in

vuluii Majestaiis

imfeflcxibili

"

visu,

eoncupiscenlias mundas paril

me, quartim
Quid

cst

ac personanics

harmnniam im
IV.

essabilis iiymni in glo'*.

degnstaiio dulcis, vix
milii cst in

tamen

potahiiis.

emm
-inilla

riam

trinrc et simplicis Divinitalis

cocio? quis est thesaurus
cst haereditas

mcus
in

ccclica

cella? quae

mca

lerra vi-

Pcr
per
tc

tc

scrn.phim ardent, pcr lc cberubiin

luccni,

vcntium? Nonne Chrislus, Dominus mcus, unica salus mca, toium bonum meum, plcnum gaudium

judicant ihroni.

Tu Dcus

noslcr

ignis es.

innocue ardens, et a

lsi:c

liivinilalis

immediaia apqui cl

ncum?
Domine,

Et
ut

quomodo conlinerc potero cor meum,
non amel le?
Si

proximationc (oius charitaic iguitur, et flanmea
coruscationc vestitur s;icer ordo scraphim
sai suavis inceudii
:

non amavero

ie,

quid
il-

amabo?

Si transiulcro

aniorem

meum

a le, uhi

odoriucenliam spargit

in cacic-

lum digne collocabo? Desiderabilis Domine, ubi
cxira te reqiiiescent
cxira
crii
:

ras infcriiis
i.uiges, cl uos.

tibi

mililatitcs

administrnlorias phautciinquc gustamus
iux cs, el snsci|. iunt
:

dcsideria

te
si

pcdem cxicuderit
a
le
6

mca? Si usquam amor meus, poiluius
desideria mea,

qnnrum dc picmiudinc Tu Deus nosier vcra
a

declinaverint

vana

n.onies

te

iuccm

pcpulo

lito

lu ihesaoros sa-

prunl.

Nonne

lu

amabilis el desiderabilis cs super
ct desiderari
?

piciili;c ct scieniia', in
le

le rccondito?,

ad inluentcs
largo

omnia qnne amari possunl
Al>s le

e

vicino oculos chcrubim

pcr lc ipsum

II.

jifundis, ac per cos derivnri facis ad

ihumioandas
ta-

bei decoris et pretii
lus
T

euim babct omnis crealura, quidqnid haet quid mirum, si omnia so:

subordinatas
bcruaculi
lui,

istis

cleciris

lampadcs mirabiiis
faciem
liiain,

qnre

antc

Dominc,

excellis?

Tu
et

inler aslra solem excellenti cla-

incxsiiiiguibilitcr
ju.licuin

luccni.

Tu Hex

rcgnui et Judex
ct clevalos

ritate veslisli
sol,

clarior aole lu es.

Imo quid
ipsa
lux

est
nisi

magnc

cl

mclucnde exccisos

quid cst omnis creaiura,
8

quid

insides tbrotios, soluni

supcr sc liabenles celsitu,

tenebnc

ad
,

lui

comparalioncm? Ornasti coelum
angelis,
liliis *,

iliuem

luam, sedcs vivas, suaves
tranqiiilliialis

pzc.itissiiuns,

sideribus

Empyrcum

aera

volucribu

<

;,

summrc
te

uniformiintc compaclas, per

piscibus aquas, terram

floribus et virguliis.
in tui

discerncnlcs vcritaiis occulta, per le judicanies

Sed non

esl species

neque decor omnibus his
prseslilisii, et dulcior

judiciiim rcquitaiis.

comparalione.
melli dulcedincm
iti

fons universae pulchriludinis Jesu!

C
dominalor Dominc,

V.
te

suam

melle

dominantium

siihlimitas

es

;

oieo suaviiatem stiam dedisti, el tu
;

suavior

sancia adoral slngulari libertatc animiim in diviun

oieo es
fcti,

aromalibus cunctis odores suos inspira-

exleudcns, aique inter prnnobilcs aulre
pcr
ic

lurc

heroas,

cl est,o Jesu!

cdor luus super omnia aromala

primalum ngcns

alii

dominii sinc

allitililine

suavior cl gratior.
III.

faslus. Nobilo

decus principium, pcr

lc cclsus

ordo

principatuum non invidiosa proecelJ.niin principntur
in sin-

Aurum
esl
soe

inler meialla pretio piilchrum et
te

super militiam
sicria juxta

cceli, cui

ad explendn divinn

iiiini-

gulari excellentia a

condiium est

:

el
et

hoc quid

proeconccplnm iniriusecis rordis

tui

comparaUtm

impretiabili,

Dominc,

immenhtpispre-

dispensatiouem, dulcis magistcrii prxhct ducalum.

clariiati Iujp, in

qnam

desiderant nngdi pro-

Tua
illis

est.

potcntia potesinttim, Doiuine,
colla

prementium
et le in

spicere? Opus

manuum tuarum eslomnis
et

flammeo zcJo

Tarlarcornm principiim

tiosnset ad videmlum desiderabilis, sardius et lopazius,
jaspis

mctuunt, ne quaiilum

"

volnnt, v.dcant perli»

chrysoliihus,

onyx

el berilius,
:

cere mali in pcrniciem nostrom.
VI.

sapphirus ei carbttiiculus et
haee.

smaragdus

ct

qui!

siitu

tiisi

feslucx ad tui comparatiouetii?
tnsc

Tun
reiur
tiiis

est, o virius Pntris, oinnis mirificeuiia

bca-

tcx decorc
lionet
siini

nimis ct mnliiim aniatnle,

opera-

tarum virliiuim, quarum agilur ministerio, ut mi>

gemmse

vivcc ct

imniortales, quibus,

omne

s.xculnm el ohstupescens in mirabilibus
dicat
:

o sapicns arcliilecie!
Biipencifacreani

in e.xordio soeeuloruni

aulam
et

ex< iamcl et

Qmnia quxcunque
mari
et in

toluit,

puichrc disiinxisti
te millia

ad

Jaudein

Duniinus

fecil in coslo el in terra, in

omni-

glotiam Pairis. Per

millium ad

cowpknda
'•

bus abyssis (Psal. cxxxiv). Tua-esl, o Jesu, mngni(iceutia

Patris niinisicria alacri disctirsu jugiier memit, el
iutcr coelum et terram quasi npes negotiosae intcr

ai(bargeiorum,

in

quibus mullnc dignaiio-

nis

opus opcraiur benignitas lua,
lui

dum lam

gloriosos
in bujtis

nlvearia el flores, disponcnics

omnia

suavitcr, po-

palalii

sairapas destinare

non spcrnis

*
4

«/.

*•

cod. anliq. forlis, quod omnino abest ab aflo recentiori. x al. cod.Vix. 8 ' al. cod. pr.Tcellis. cod. si ad lc uon decl. «/. cod. umbra. «/. cod. intus. " ut. cod. irreflcxibili. l * ul. Deitatis. '• ulii cod. ut

9

al.

'

at.

cod. suavia odoramenti. cod. ieriain Jloribus.

non nuomodo vohini.

100
imindi cxtrnnn aJ suflVagaudum

SOMI.OQUUM SK l MEDITATIONES.
paivitati uosinc,

110

A iiictucndum,

sapienlein ct

pukbruiu
t|t

,

bonuiu

el

qui comparati suiimis iuio el assiniiiamur favilke ci
cineri.
stras
:ij

aiunbilein oiunia pra-dicant et

a.iium lux

tcneiu

Per bos qttippe luo

i.titu

SHiiuua salulis 110siipcrni consiiii

bras, laulum cuncla
coelo servatus

tu

solus

pra.-oeiiis-

El tu
el

niiiiislranlur ncgoiia, stiiiinia
;

es

niiiii

Dominus

inetis,

mcrccs
a
ta

nos defeiiinttir arcana
procui aniiif,

per lioss.uiiiales morconsislunt

servi tui, ipse

Jaior el doiiuiu salulis,

quam

laliuin

pcr

Iios

regna et

exspeciat anima mea. Et qnjd a Je volui super ler»

impcria
luiiin

mumli. Iulcr

qttos

pra:cipuum noviuius
cu-lj,

rum

nisi

le

solum? QuiJ

inelius

et

amabilius

tc

Micbaelem, nobilem signiferum

qui stat

ar-stimavi, ul

abslraberem cor

meum

a tc ad.contc? Vai
in

pro acie Dei vivcnlis, cxleudcus rhoniplucain propugnatio.ijs, nc voce terrifica touans
:

cupiscendtim
iuibi

quiJquam

in

mundo absjue

quis ut Deus,

mis^ro! Cur amavi, quars concupivi

omr.i

super eos, qui cx adverso sunt.
VII.

vila

mea quidquam

proeier

Cbristum Jesum Domi-

num meum? Cur
amabibs innocenest,

disluli,
in

cur iuiermioi ullo tcmpo-

Sed
tia

ci

ilia

f>

liciiim aug> loiiim

rc te, Jesu, vcrsari

corde

mep,
!

et

tpia

ir.enie

noiinc pretiosum

opus digiiorum (uorum

ainplecti, et deleclari ip tua dulcedijic
riora
inciiie
te

omnia

intc-

o Dei Sapientia? Unde adornasti eos quagj incorruptibili vcstilura iu die qua conJiJisli eos in opus
sacri minislcrii (ui. Hi sunt viva
eoeli,
lilia

Spiritus

mei? Ubi eram

\ qnando

lcc iri

nou eram? Quo defluxcrunt, quando
X.

uon

sidera

supcrioris

solum audierunt desideria mea?

inlerioris paraJisi, rosae planlata»

super
l*

aquas Siloe, qux» fluunt euin
iinmobililer
(ixi.

silcnlio, in inentiiun
!

Dcus

vitic

mepD,

quam vanc consumpla

sunt, quara

flumen pacis o deliciarum ager!

infructuosc clapsa sunl a ine lempora
dcdisti niilii, ut facerein

mca, quaa
cis, ci

sapieniia sola.gyrum coeli circuniiens!
caHiient et rutilaut iu

Ex leluceui,
in

voltintntcs Kias in
riies

"

sapientia

mulin,

cnsli'*.

non

fccil

Quanii

auni.qiiot

et

borc pcriaruut

tate virgincn, in cbaritalis arJoribus scinpiteruis

apttd n.e, in quibus

sine fructu vixi coraiu lc! Ei

Hacc est floriJa jnventus tua, Doniine,
in nostra bris
infirinitaie Jeserviens,

tibi

Odeliler
liis

Jum

in

tene-

qttomodo ?ubsislam?quomoJo levare potero oculos ineos ad faciem tuam in magno illo examine tuo.

munJi gressus nostros pa?Jagoga " inanudu-

quando rememorari
et

clione Jirigit,
peliit,

Jum

liostiles

incursus a nobis pro-

dum

voluntatis luae secreta deniiniial,

dum

jusseris omnia lempora niea. fruclum requisieris singnlorum? Paticnlissiimi Pater! non flatboc, sed abeant in oblivionein co-

ad bona qttrequc mentes Jissolulas roborat, duiu
faciem
Patris

ram
ruui,

te,
!

uostrarum oratiouum tbymiainata aJ aram auream q nimis
transferl,
et
pii

el

quae vane perdidi, tempora mea, beu mu! a si qua, te juvante, utiliter servavi, qno-

pro nobis sempcr

Domine, brevis

est

numerus,

iu

memoria
saltem

exorat.
VIII.
Ita,

aslerna lac permanere. Fac,
boo.

amande

Pater,

resiJuum teniporis mei frucluosum

et sanctili-

Paler, etiant de uobis aJliuc longc ngentibus
libi
ettt

L-aium iu graiia tna, utin diebus a-ternitaiis locuoi

aliqua

cura

;

et

si

quiJ

pretii

babel Iwe
et tniiic

invenial et computabile

sil

perennitcr antc to.

dracbma decima, olim
pii muitcris esl. Si

a siuii luo elapsa
tui,

XI.
J.tm nnnc

tnnJein in laboribus requisita, boc

bone Jcsu,

ex boc omnia dcsideria
in

ntca incalc-

quid duicisonx vocts babel lucc
in ea

scite, et effluite
rite.

Jesum, Dominum
;

meum

:

eur-

decima cborJa Dominicae lauJationis, boc luus
suavis conlaclus operatur, Juin
iu

Satis bactenus tardaslis

properate, quo per-

Psalterio decapsallis,

giiis; fjuacrite

qticm quxritis. Jesum quaeritis Nazain

cborJo
iiiine,

psallis

glorinm Patris. Psalle, ut

Do-

renum crucifixum? Ascendil
non
iu

ccDlnm, non csl bic;

moJulare dulce melos Palri vclocibus

articulis

est, ubi erat

;

non

esl, ubi

non babebat iocuin,

multiforiniuin gratiaruui.

Tange novem
istain

ilias

purisso-

quo nobile caput sumn

reclinarct.

Non

esl, ubi

6imas cborJas
uueruui. Tauge

in ctelo,

quae trisle nil

unquam

aiubulavil in

medio

triliulatiouis
stelit

inultum

repletus
fa-

ct

decituaiu

gravcm, cujus ^ despenione. Nonest, ubi

judicandusahle

superior quiJeiu portio

jam

perlracta ad te Ixlitiam

sonat, iuferior vero aJbuc terrx constricta inoeslos

Non est, ubi sielit sprctus et iliusus coram llerode. Non est, ubi pror.essit consputus,
ciem
Pilati.

novit redJerc »onos.
IX.

corsus, et viilncrjiiis

el

cruore perfusus. Non

csi,

Cuncla
atlenta

virlulis tuie opera, o Dei Unigenite, Jum menle cpnsiJero, stupens expavesco, quia
in eis gloriosus appares.

medio pcpcudit sccicraiorum. Non est, ubi jacuit lapide cjaosus el gentium mililia eustoditus.
ubi in

Ubi vero esl aniantissiiniis Domini? Habitat coufidenler, et flageilum
ejus
:

multum per omnem modum
tui

non appropinquabil tabernaculo
coelorum,

Ilagna enim el pulchra el bona sunt valJe, scd ad

super altitudinem

super omueui

coinparationem quasi nibilum
et terra et

et

inane reputala

excelleniiam angelorutn propria

virtute ascendit,
in

siint. Coeli

omnis ornatus eorum teauet le potcntein ac

snper soliuin singuiarii gloiiac sedel
Fatris, cui
esi coa?ternus

dexlera
djviuq

ctore et gubernalore subsislunt,

et

coessenlialis,

•*

iU. cod. in
'•

montium.

'

in

mts. detideratur

:

in.

"flf.

cod. ardorc sempiterno.

*T al.

cod. pttda,»

g«>gica.

al. cod. crani,

411
auiictus luminc,

LCKBERTI ABBATIS SCIION.YIGIENSIS
coronatns gloria ol lionore, ut

119
vobis nulla insidiaforis

^

l>ns reqniescilis, ct divclli a

decel Uiiigeiiilum Dci serenus

"

in

Ixtitia,

plcnus

fiaudulontia polcsl.

onwipotenlatu, duminans

in coclo el in

tcna.

XIV.
Cui
aiilem
nisi
libi,

XII.
Ibi

inier ccelicolas

adoranl cuni onincs angeli Dei, et univcrsa

dium

sit uberrimnm gauo Maria virgo perpetua, Virgo vir-

mnliiluilo civium coelestis Sion. In ipso unanimiier

Ixiantur

pascuniur

omnium eorda, in ejus desidcrabil? omnium oculi bcatorum. In ipsuin
singulorum,
lola
ipsi

facie

ginum, Virgo siugularis, Rosa ccclicx aincenitatis. prxlucidum Agalma hrier primxvas lucernas diviui liiminis snscepiivas. In luo igilur Jesu sola

undi-

prx

qne confluuni dcsideria ipsi applauilii, ipsum magnificat
civitas gloriosa per

jubilat,

oinnibiis
lioininctn

gaude gaudio niagno valde, quia quem nl
pcpcrisli
ct propriis

Uranica curia,
in

ubcribtis cuiilrisii.

omnem

inoduin

splendoribus

ipsmn cum angelis
ui

et universis civibus cncli atloras

glorix ejus. Exsnlia et

lauda habitatio Sion, quia

Deum vivnm "

et

vcrnm. Gaudc,
vides
ci

felix Mari;i,

inagnus in
Jcsn nobili

medio
filio

lui

Sanclus
vos

Israel.

Exsullalc in

quia qucin vidUli in lignopendcnlem, vides incceio

veslro,

illnstres

patriarchx,

regnanlem cum

gloria niagna

t

omnem

allilu-

qnia impleia cst in eo omnis exspcclatio vcstra. El

dinem

ccclesiiuin, tcrresti

ium

infcrnorum uiaje-

ecte sublimis esl valde,
vcstro videlicel semine

ct bcne.licunlur in

ipso,

B

stalicjus incliiialam.et oninerobur iniiuicorum cjus

vobis

pollicitus

est

omncs genles, sicut olim scnno divinus. Gaudelc in

altnluin.

XV.
Gaudia gaudioriim siul
cs
fcslivitatem agc
libi

rrophcla

magno

vos prophetx, viri veraccs, qnia

omnis plcnitudo sanel indelicien-

mirificc el gloriosc adiniplela videiis omnia,

qux de

ciorum, obcala Jerusalcm mater noslra, qux sursiiiii
:

ipso annuntiastis in

Spirilu

sancio, et Gtleles in-

Ixlabundam

enii

esiis per
in

ipsum

in cttnttis

scrnionibus vcstris.

tem
lis

in visione paciGci lui Jcsu Cbristi, luxlibert.i'

Gaudele
inclyli

Jesu,

Domino

ct

Magistro vesiro vos
apostoli.

aucloris.

proceres

cceli,

beati

Gaudete

in

XVI.
El nunc hi snrsum elevare, o anima inea, quali-

ipso el
vidistis

cum

ipso familiari Ixtitia. Ecce enim,

quem

in incdio

vcslrnm esuricntcm, sitieulcm,

cunque polcs conulu, et
lauliuiu

sacris le jungc millibus

i

«•

fatigaium, et hissimilia carnis infirma (olcraniem;

Domino

Jesu. Illnc fidci cl

spei vehiculo

qucm
gnat,

vidislis

cxprobrari

ab hominibtis
vicil,

el

cum
ie-

perge,

itii

per charilalis ardorein jugilcr conversare,

scelcralis

(Jepulari,

quotnodo

quomodo

ubi Christuscst in dcxtcra Dei sedens. Intcnde
lis

mcn-

quomodo omnia

sub pedibus cjns sunl,

quam
lii

ocuium

in

luminibus ejus. Lustra et deosculare
singula loca

gloriosus in suo divino Iim ine fulgei, el sui gau

devotione gratulabunda
ejus felicium, de

"

plagariun
illi

suxquc
oliin

ineflabilis glorix

nunc vos socios babcl, qui
fuistis?

quibus egressi sunt pretiosi

permansislis

cum
qux

ip-,0 iu lentationibus suis cl

liquores sanguints sacri, quo te appretiavit Unigcniliis

exationum
dulcia genua

cjus consortts
illa
,

Adorale

/iuiic

Dei et sanctificavil in vitain atcruam.

Jcsu,

se

incnrvavcrunt anto vos

qui

le

non amat, anatheurd
et nihil

sii

;

qui lc non aniai,
tttiis,

usque ad lerram sedenlibtis vobis ad sacralissimam
ccenam. Adorate nunc
iJlas

amariiudinibus repleatur. Castus cst amor

sacralissimas nianus,
la-

Dominc,

impuritaiis

admillit; sobrius csi

quibus pulvcrem pedum vestrorum Rcs rcgum
vare cl extcrgere dignatus est.
XIII.

saporamoris
suavis esl
ci

tui et nullo aiieuat menicm a amor tuus ct nihil babet amari ,s qux amara sunl mundi, indulcal ", ct

recto;
.

Naui
dulcia

Gaudcle
martyres
didihtis in

in

Jesu, principc

militix

vcstrx vcs

ejus reddil amara. Inler angustias non
in.er pressuras
:pia,

coarclatur,

vieloriosi,

quia ccce ipsum, pro quo tra-

non opprimilur, non

perit

sub ino-

possideiis

moricm auima9 vesiras, ipsum, inqiiam, Jesum Dei Filium, prxmium ccrtaniinis

non mcerore contrahitur, in laboribus manei xquanimus, intcr minas securus, in perseculione
scnirissiimis, inlcr blandimenta

MSlri. Caudete in Jcsu, doctore
I

M

veiilaiis,

o con-

D

incorruplus, inier

ssores vencrandi, quia

quem

olim

doclriiiii sa-

lorincnla pcrseveral inviciiis, in inorie semper cst
vivus.

crisel opcribus juslu» coufessi cslis corain bomiiiibus, nuuc confiteiur vos coram Palre suo cl sanciis
angelis cjus. Gaudctc iu Jesu Virgiue ct virginiun
saiictificatore vos paradisicolx

XVII.
Sicul in thesauro abscondito cupidtts gaudet ct

virgincs, vos ange-

skul

in

amore

filii

unici deleclatur matcr, ila gau-

Icrum

simillinix, quia eccc

qucm

amastis, qiiem

diuni est el delectatio

grala in chariiate lua, Jcsu,

optaslis, queiu ardcnlibus dcsidcriis expelistis, pro

aiiimx ainpleeti
suavilas
delicix
tiius

le.

Jesu, amanli

lc

dulcedo mcllis,
:

cujus ainore lerrenos sponsos el oinneui ornaium
sxculi couienipsistis,
videtis, utinc tenetis,

laciis,

viui

inebrians sapor

cunclxque
se, Mt

suiniui

Regis Filium itnnc
casiis

iioii

sic olilectanl fauccs

dcgusianiium

nunc

in

ejns amplexi-

amor mentium

gtistaniium tc.

Jcsu vivc pa-

n

al.

cod. scnnidiis.

"
«/.

•* al.

cod. vislnera.

"

• al. cod. oinues ornatus. *• al. cnd. dccorc. al. rcptobari. M fl/. iuiliikorai. cod. .niuariludinis admistttiN.

,:

u(.

uiuiai.

113
nis, concupiscibilis Lotre,
fortis leo,

VITA

S.

ELISACETII.
.\

414

suave viuum, mitU agne,

laiio tna,

ciicumdcl uic dibctio
quasi vestimcnltun

"

tna, ct fiat auitui-,

formosa panihera, simptex columua, vc-

mae

meac

decoris

ut

non

lox aquila, slella matuiina, sol gelerne, augele pacis, fontale liimcn scmpilcruntiini

nuila, scJ vcstita invciiiatur,

ul habeanl,
tuis.

unde ab-

luniimim,

te atuei, tc

scondaniur infirma ejus ab nculis
XVIII.

quxrai, in

te

deiectctur

leque ailmiretiir omnis

scnsus bonus et lu;e eonveniens lamli. Deus cordis

Igncm alicmim, ignem,
meatii
*'

qtti

advcrsarios luos con-

mei

et

pars niea, Cliri>te Jesu
a spirilu

!

Dcficiat per le cor

sutnil, dileciinnis lua» fervor clonget a

mc

:

aiiimam
quaiitnm

mcum

suo

el

caro mea a concnpisceniiis
;

ad Crcatorcm suum

allollal et iu

suis el vivas lu in

me

ct concaleat in spirilti

meo

fa 3 esl,

luo divino lumini

cam
le in

iminergai.

Domhre

carbo ignilus amoris
feciuin.

lui et

excrescal in ignein per-

Jcsu, omncs, qui te diligunt, replcantur henedictm-

Fovcat

el

enutriai illttm in
:

mc

giaiia lua,

nihus

luis,

acccdeules ad

codo geribaiilur ct

ul ardeat jugiler in ara cordis mei

ferveat iu

me-

sit pa.v cis in

vclamcnto alaritm luarum per aevum
;v:erno Patre el Spiriiu

dnllis meis, flagret in absconditis aiiiuiae nieae, ul in

tibi

autem Unice Dei cum

die consummalionis

"

me;c constimnatus invcnia-

sanclo laus imleficicns, immobile dccus cl solidum

lnr antc le. In die, qua exui

me ji

bebis

tunica isia

rcgmim, pernauemin
p,

sajcula

sxculorum. Aiueii.

niortali, quaiu uunc circumfero, cusiodiai

me

visi-

,T

nl.

cod. defunclionis.

«/.

deleciatio.

"

«/.

cvd. me.itnail le ciirrvntem sirsua»

attoll.it.

EJUSDEM ECKBERTI
STIMULUS AMORIS.
(Exstal inler opera S. Bcrnardi. Vide Patrologije tom.

CLXXXIV.)

DE SANCTA ELISABETH
VIRGINE
MAGISTRA SORORUM ORDINIS
(Acla Sanctorvm BoUand., Junii lom.
III,

S.

BEKEDICTI

SCIIOxNAUGIvE IN DIOECESl TREVIRENSI.
die 18, p. 604.)

Sanclaa virginis aetas, visiones, vita; hujus scriptor Eckberlus atque casio cultus in hodierno Romano.

laudMur Emicho;

oc-

I. Cattimilleboccnsis in Adrhcnana Gcrmania comilalns, vulgo f.atzenellcbouhen dicli, occiduum liiniicm, qni Hheiium duariim circiter leiicarnm in-

B

l-rvaUon-spicil.perslrin^ilMillusfliivioliis, vetcrum

ihidem Callorum
largilus, qui
aiuiliii
,

reliipiiis

noniendaiurae
illapstts

partcm

Lano ad Nassoviam

nomcn

priiisquam ab ipso et cutii ipso devolvauir iu lUnmum. Ad Imjus fluvioli iuitia, a quinqiie ct semis sajculis fundata est nobilis abbatia Ccncdictiui ordinis, a situs pulcliritudine Teulouicum nomeii Sclionaiigixaib-pta, de cnjus origine Broweius noster in suis annalilms ad an. 11-25 ita scnbii
:

bnrgensium comilum prxdto, trans Rhentim, senejm conlra Bingain millibus passuum ab llinurwino locuplete viro incboaiinu, a Rohertn Liireiiuurgciisi coimte postca perfeclum, alque B. Moriuo, cujus sacris insignitur cineribus, poslea dtcaium cst. lliMcliuns anicin priums ninnasicii nr.eluii, qui ad itcm virginibus eoilem iioinme moleli jaeiiim aliu
»

I

uastciinin consliluit ; in quo, samtimomx et cu-ieiiMinclmun fccunda, nec no.i a:liniiai.d;c picEhsabelh de Sctiouaugia latis laude cantata firgo poslea claruit. » Ipsa se scnbil « hotiiilcin wioirn
stiuni
,

i

Hoc temporc Trevirorum

diosccsis

novo percelebri
in

Scbonaugiensi mouasterio aucia

est. Id

Lttrcn-

cliam, el magistra n sororum , qmc m hclionaugia smtt. » Reeenlioros male abbatwa:n voca.il, quas sib abbate c.mstiuii.i vivcbal.

m
diviniltts visilari et

ECKBEBTl ABBATIS 5CH0NAUGIENSIS
A characlere minusculo;
«

116
In aliis

1. ITujus germanus fraicr Ecbcrtus, cum adhuc rsscl ttonensis ecclesia; clerirns , ail sororem , jam

frequenlibus visionibus illusirari cvocatus anno 1152 easdem visioncs ilictante ipsa scripsit libris duobns; teriium dcinde, q::i Vinrum Dei inliliilalur, simililer lilleris consigna\it jam mooachiis Schonatigiae; ac deindc (ut de

cirpiam

,

aotem duabus auiti i.xxm ct Lxwm, quibtts adbuc bieimiuin snpcr* Beaia; memoria; » liinlo et annn vivixil, omissis lioso notalo, boc solum scripsil : < Scbonangia! obiit
Elisabeib, virgo sa.nctimonialis, cui miiliu secrela a Domino stinl revelata. » Prima iiiicrim cdilione (quaoi forie solam vidit Baronius, et pcne pro oraculo babtiit) lantuin ellecium Honu*e esl, ut in Marlyrologium , aucioiiiaie Gregorii XIII recoguilum aucltimquc, el anno 1584 publicatum fldditti sitejus

qstinto, riubiae aucioriiaiis iibro laccain) ullimum scripsil de ejus obitu , lestis magna ex parie rerum
sis

lunc gesiaruiu oculaius; poslea vero Scbonaugienabbas secundus , tcste Triibemio, qui inler il*

5« Ampleciimur scdis apos(Olic;c]tii!iciiim ilc Homa;.o Marlyrologio, lidelibus proposilo, iam|liam Domini 1175, non vcro praecedeniem qnarlum, ttpnrtel errorem agnoscere in codice, uude ediia n ' ,cr v'ros erndiios ad fidem bistoria?, (|u;e r niiii ge.-iiannn, pcrsonarum locoruni leiiiponini vuriep:ae.!irta siinl, oiiimjiie corrigere ex Triibeiuio, qui luic cotilintiur, corrcctiim, ct miillis locis atiiisus a<< nratiori ms. morluam ponil < anno Domini quoailusqtie lu1it>5, ind ctione sin. » rliiin, » sicut prafatur Grcgorius ineu singula lneiini ad fuinlutn (sicui conaiiiiir fa3. I lem tamen Triihemius in Chronico Hirsauccre) examinaia , merito eeusuii Pranclscus Maria KJeiisi, ante prolixum elogium < Saticta* (ut appellat) cideolalis Ilorcii inius, in stia ad veiusiissiiuuiu «i Dco dilectai virginis Elisabeth , » nou soluiii corsiq.arfuiuruni Ecclcsiae Muriyrologium Pr.cfatiooe nptiis cst ub oscitantibus librariis, mci.xii ei 162, sempcr, qtiod corrigalur. Scd boc uou est par.coruui perpcram no:.inlibus, cum anlca prarcesserinl io Jt aiiiioram, quibusGregoriana corrcciio curata fuil, mclxv el 1105 sed eliam sui oblilns vidcri posset forlassis nee siecnli iiiiius alleriusve. Quiilqtiid quamlo posl notaiam ilio anno Huperli ahbalis l.irl

laudat, ut virum c non niinus ilevolionc ei rcligionc qnam scieniia ciariim : » iu CbronicO dutftni llirsaugiensi dlcit, suecessisse eum primo abhati i Hil Icliuo, nioiiuo Nonis Decembris 1167. » Suh finem iiltimi libri dicitur deposiia virg», c xiv Kalcn.Ias Jnlii , feria sexia , bora nona , > qui conciirsus Kalen larom cl feriae cum drsignet annum
Itisfres

oum

Sanctx,bac formula , qmc Scbonaugias S. Elisabetli virginis, inonasticx viias observanlia celebiis. > Ubi boc prudcnter factum, quod omissa sit inciitio reve f.ilionuin, de qiiibus (ob illa pra?sertim, qiias dc S. Ursula? mariyrio lib. iv leguutur, niillu prorstis (idc digua) mcriio dtibilabatur.
mcmoria
bodic
|

cinn

lilulo
:

dum

legilur

<

,

:

»

1

,

,

saugiensis deciionein

,

factam

<

altera die p<»sl fe-

porio de
vi.lctitr,

8imi) ad Vincula Petri,

quac fuil iv Nonarum Augtisti , » subjecil, Virginem obiisse < alirto Kilpcni ahbutis primo currenie. » Neque excusamluin quis puiei, ac si forte scripseiii < anno uliiuio currente : > sequilur enim inox , qnod < anno piacnotalo,

aliis sit, hic certe piudeuter proeessiim oibtssa revelalioiitim mentionc, qu;e apud impciiios babuiesct locum approbaliouis cxprcssa?.

Qtiuulo autom prudenlius bic ptoeessisse Humuiii Murtyiologii recogi.itores censemus, lanio pluris

facimus eorumdem judicium
aiilc

iu

altribiicinlo, qtieui

de corpore migra"*il, qni fstil Ruperli ahbaiis primus, biems luil asperrima, e) subsccula esi fumes uiagna, cuin pe-

quo sancla virgo

Elisaiieili

(]

Blilentiael muliis utalis*
uiiriacis

»

Verum

l.ic

nirsuui librarii
Triiliemiiis

culpain deprebcndo.

Cum

eftifti

liiulo isauctx', velut lundaluiii in merilis viun, ino:ie sanclissiiiui conlirmatis , quia tale jndicium speciem aliquam canonizalionis obliuere vidclur, uec nisi leuieie posse vocari in diibium : idt-oque seculi ipsum in

Triibemium nemo usnrpirut,

soleal ;imios uioiienl-biis ac Bnceedenlibiis abbatibus cominunea inicr uliosquc divuleie, ct a vuguiis
initio exordiri sequKiites porro annos, ac subinde transilire aliquos uulla inemorabili ro sipnandns (sicuii in boc Kupeiio omisit antium ejus ii et v rcsponricnles iiniiis tlnisli II 00 etS) ptioti» nrii; niiiii locu iion stio posuii eriitor; atque iia fecit, id, quoil auno pracnoialo 1105 asccipserat de
.iiiiii

m

Ireme
<

ct pesie Tritbciuius, ann-i sequeiili iiacriplMin

Simiii ratione factnui puto, ul iu ejusdem Triibeniii Chrooico Spatibeiineiisi, libi iwer aiinum 1153 et 7 trium an.iorum numeri dcltciebaul»,
lcii.

i.bilui

S. Elisabeib (siceuini ibi acribiturj

prucno-

aimus 1 16» loco 5. iiaugieusis, cl quxdam alia. » Utiiiam id etiaiu ini. Corpus defuucue, postquam apud sorores trivenlaSe uoi.is contigisscl , vel posteris supplcttieu*'uo toto tuerat a concUrrenti eertatim populo bono* rahi n, cx n.ore cictcruriim delJlum esi ad eccle- n luin scripturis coniiugai. Iiiteii.n «oolenli ns ert* inus, quaj ipsauiet viveus dictavit , cl poste.i uc biam Eratruiu prsedii 10 S. Floriuo sacram et posiiiiOi nia scripsit Ecbeilus. Ea Molauus ail < emissu (i iit < in loculo secus ailurc, Domiiio ti oiniubus per Fabrtiui » (Siabuieiisem vulgo dicluni pia-nosacris virgin.bus dedicaium. » De culiii, aii et qnaHiine Jacobum, virum supeciuri ajvu libii» edeudis lein ab aniiquo ibi habueril, aui euamiiiiiii liaueat lota Gallia clai issimuin) < in libro, qui inscriljilui 5. Elisabelli, diim ex vicinis quxro, dieere inierim Liber trium viroram et irium tpiritualium muiit~ mibi po-.se videor, primos fuisse Colouieuses Cariiun > qui tameii iuter plurimos Siubuleusis librus, lliiisiauog, qui ipsius i.ooicn publicis fusiis Martya Gcsneio eiiumeraios nun inveuilur, sed exstui 10'ogii, ab Uaiiardo oliiu cditi, ascripscriut ,ul diem iipud nos , cxcusus Paiisiis anuo 1513 ct dcdic.iur iTxiictum, secntos vcl Eclicriuiii pracfataiu vel « AdelaiUi devota? Cbrisli famulx Deoque sucralajropiias S. boiiaiigieubis sacrarii labulas, aut salu.ni
iciar

sutiius, sicuti etiam lei eruiit monasiicoruni fuslorum collcctorcs omnes, Meuardus, Wion, Uor* guuius , BuccliniiS, etc. 6. lJ ost EcLeriiiiii praelaudalum, Schonaugi.ini , Tritbemio tcsie, rexii huiicbo (apud Molanuiu in i.olis, et biuc apud Baronium Euucho) Ecberti supradicli qtioudum audilor alquc discipulus, vir iu divinis Seiipiuris studiosus ulque eitiditus, saeculans quoque litleraluraj uon ignarus, iugeuio proinpius, ct clarns eloquio, non ininus vita quaoi sclciinu prosa uiuitu. hiaignii. Scnpsit lam metro qiiam pia'clur.1 opuscula, de quibus taincu (iuquil Trilbcmius) puuca ad manus pervcnerunl. Legi opuscubini ejus de laudibus divas virginis Elisabelli Stlmiilulo

,

:

:

,

,

,

Imprcssus fuit s;c auetirs Dstiar* ilus Coloniae anno lolo et recusus anno 1521 cum bis ad caiccui diei svui veibis < Ucauc memoria: Elisabclb, virginia suucliinonialis in Scbonaugia isiii niulla secreta a Doniiuo revclaia sont, circa nilaum 1161. » Eadem verba, ui iu nullis Usuardi qtioeunquc ioco aucti inantiscriplis sed apud solos CDlouienses Caitbiisiauos repeiia primae siiaruin Additlomiiii ediiioni anno 156$ subjecerai Mulanus,
ioci Necrologiuiii.
-.

ruui virgiuuui cccuobii H.ldegardis Mairi. i Caelciiiui tii edilio Uiui autiqua ntiiic baud inagiioperedi-sidereliir , Bi igilliuoriini Coloniensiiini dibgcutia qui cu.il auiio 1628 typis Incredum Anltini lcclt Bueizeri, rt-Ciidendascur.iSseiil Hevelaiiones saoci.u
.

,

su;c Mulris Hiigiila.', eodein anno itsdem typia, latitu laiiieii suo iiouiiue, in lucem edideruui, < ex

,

amiquis
iiont-5

(til

sajicuiiiiii

prxlcii tiltilus) iiioiiuuicniis , Hcveia* virgiuuin llil legaidis et Elisa-

117

YITA
in

S.

ELISABKTH.
viins e\eusa3 a

IIH

Marlyrologiuiii Romanum rclatarum ; j iniilc liic placet rccudere, i>o-.iroque modo in capila dividere, qua? posicrioris Vitam spcrtant (nain tie IlilJejjanie agemns 17 Seplonibtis^ librnin primmii rl secuoilinn cum parte teflii <H loimti sexlnin, aliis nhitcr duniaxat dclibaiis, co quod miuus ad liislo-

helhx,

A

riam
7.

faciaitt.

Eadem
ac

Birgiliinoriim

diligetitia, inler Elogia

Eiisahcihw <lata , exhihctor nobh Kmichoiiis abbat s Itmdalio qux-dam-, sive iliyihniiis qucm si (Oiislaret aiiqiiumio inter nflicia diviua nsurpiluni, swf(iccrci prol.andn lemporis immcuiorahilis cullui. Ilmic illi profitcntur acceptuiii cx lib fbiblioihecnR Schnuaugtctisis. Ihiitc rhyihmuiu hic attcxere juval; veherucnter cnim suspicor Ulud esse, quod legii Trithemitis, nec aliud superesse opiauduiii
Kfdesias

doctorum virorum

Suiio, siuiKi hnnnrc dignus Baronio visus fnil , ul dictum ad xxv Jannarii. 19 0'd ex noslra ad S. Goaris residentia , nuln sercni^siini principis Enicsti Landgravii Hassiae nii per pie defuncti, et sni supertoris P. Nioolai C.rass, illiic cxcurrit mens* Oclobri 1690. P. Joanneg Helni. inde nobis refcrt < Snperesse virorum monasieriuni destrui lo per Suecos eo quod femina* incoiebaut istie antem a dextro ecclesi* latere saoelhim esse
-

,

operique

pr:c(i\:i,

S. Elisahelbse

nune dicttim, cmn duobus aitaribus;
parietcm immissum ex partc est

:

in cnjus sacelli

vetus scpulcrum, quod oliiin coufractum ab bacreiicis, uncinis ferreis commissmn iterum est, liahi lurque in honore a?qne ac aliarium unum , ab il'a nmicupalum. Sn ipso sepulcro ossa nuila relida
soiiini

Saite

,

felix Eiisa^eilt,

odorifera rosa

,

In Dei

inir'ttbiibus virgo satis

famvsa.

Snlve, viamm Domini devota contem;:lalrir t Si>»u!qne individtttv Trinitniis amalrix. Salve, Mariai Virginis filia sinaulurti, ISam ab ea in extasi crebro visilabaris. Salve, fons, pienus rivulis acientia: divma;,

B

cffugerunt scruiantium saci ilcgas mauus paucula una cu:n capite, qux serico involutae exponuutur ati venerationem. » Similiter imilum supeic r Veleiis epitapbii vesti^inm, sed ipsmn qtiidam nobis misit, sicut iuvcneral scriplum post vitam hoctc-

nor*?.

Guttos ttillant mellifluas deifictv docirinx. Salve,vernaiis arbuscuia silvw Sclionaugiensis Gircumdaia ramusculis visionum immensis. Salve t cui cceli janua apenai videbaniur Secretaque ccelestia iuibi monsirabnntur. Salve, absque ruga specufum, in quod desiderabanl Cosiigente prvspicere ; nam mullum te amtbttnl. SuU'e,qua' cltiitsam pyxide sacramemi vidisti Clam venv carnis speciem corporis Jesn Chrisii. 8. Lia nunc, benignissimn, in c<elis sublimttta, Qna> es (ut pie credimus) sis nobis advocata. Defende hoc ccenobium itosque inhabilantes i Mci , rogo, memineris, nosceque le amanles. Virgo, fac t Ht jugiter retigio accrcscut Ih noslro monaslerio , ne profeclus decrescat Hepeile, qttajso da'memtm cunclas iilusiones , An.,elorumuue nobis obtine mitp.itioues. Cuucta uobis conlraria lu ora miligari Vrospt-ra qu»'i;ue tempora exoplu nobis tlnri. virgo dcvotissima i<im<t/£i«s decoru Apud Deum ttllissinutm, rogamtts elabora ; Ul uos ad se rccipiat , cum hinc egrcdiemur Praistetquc itvbis prwmium quo merne Uvlemur. Deo Palri sit gioria , ejnsque sacro Nuto ,
, , ; , ,
, ,

Virgo propheiarum similis, quee «uwimfl polorum Meiue, Deo (udha-rens), penpexerat, hic local otsa Elitaleth vire , gaudens in lumine vitte Quam prwgitslali speciali munere Christi.

,

Insuper liabetur Scbonaugiaj libellus precumB. Elisabeih dictus , in pergameno antiquo, in cujus priir.o folio sie legilur : i Isie liber pertinet monaslerio B. M. Virginisin Scbonuugia, ordinis B. Benedicli...- die venerabilis gacrameuti» quod fuit tit» Nonas Jiiuii, snb Julio papa II ei Maximiliauo rege Roinanortini » ergo aitne 1507 quando Pascha celebralum fuii iv Aprilis : uude suspicari quis possei unum alierumve verbum, quo indicabatur tunc cof?ip/e.'i(* vel finitus a scribente liber exiritum esse
;

c

de industria, ad persuadendum facilius, quod ip s « iu tisu sancue fuerit, cum forie ex eo, qno usa lucrat, jam ilcirino, tunc sit transcripius. 11. Qui Elisabethani lianc uua cum S. Ilildcganle ordiui Cisterciensi ascripserunt Heuriqiiet
et Libanoxitis, aliique nonnulii, decepti fueruui
bigiiitale
iiiuiiis,

am-

nomiuis, pluiihus

alibi

propter comiuunem

monasteriis cometymologio! ralionem.

Taliuni uiiuni virginum iu Franconja ruit; alteruin viroruui, in dioecesi Moguntina; ubi B. tiildeguudis ad 20 Aptilis ccJcbrata in boc opere, sub vitilt habiiu el Joscphi nomine laluit, et ibidem, medio s:ecuio post illam defuuctam, abbas fuit B. Daniel, ex llemmerodieusi co&uohio assumplus, de quo nobis
(m.iiiio lacienda 29 Junii. Errorem auimadvcriit Jongelinus in Noiiiia abbaiiarum ordii.is sui nulTrcyiiens» nisi Hemmerodiensem in dio?ce s i laii, agnoscens : animadvertil etiam Chalcmolus, ipsam. pnelermit alijiie S. llildegardim Bingensem tacitas lens. De Hildegardi pridem nobis consiahal, qni illius ct BiiiLni fueramus aimo H60 ibique sacra ossa, el scripia, nec non cucullain videramus coloscd ex rufo ris non camlidi, ut Cistercicusium, Bubnigri , ut Benediciinorum fuit. De Elisabelba
, ,

,

jEquulisque Spirilui gloriu
9.

sil

beulo,

Amen.

sponsa Cltristi nobtiis , o Mater venerabilit intercede pro nebis ad Dominum, Heqem angelornm, quein temper puro cordcdiiexisti, in cujus umpiexibus
tine fine

permanes;

ut

remilint

nobis

omiua

qttti"

peccavimus, tribuens uobis fervorem nmoris sui sanetLsimi, et post exsilium brevisdnue
in ipsuin
vtlai

cnnque

mansioiietn cceiestis habitticuli.

Amcn

Subveni uobh, Elisabeth, virao tanclhsinui, ceierai Iiegtt sponsu nobitissima , i» cujus auia splendesc tit sicut $:ella fulgentisbiina. fcsio miseris refuginm iu
oinnibus necessilutibns e: (ribitlalionibus. Amen. Piajtcr liaec , uuilum est iiivenire Scbouaugiut cullus antiqui vestigium ; scd postquam in llomaniiiii, ul supra uixi, Marlyrologium i.omcii Elisalieili^eadinibsum est, coepil babere fesiuin suh ritu duplici , uiia cum oilkio el missa de Commuiii Vir giunni : plane sicut accidil S. Popponi , ahhaii Sta •

D

ejusi|ue iaudatoribus

ad anniim

l*2il cap.

miralur

Manrique, quomodo ascribi Cislerciensibus potuemonasteria durit; < ueque enim Cisierciensiuni abbale) baplicia (ul Scbonaugi:v eranl sub uno quod, iuqirtl, « obiter Iibuit pro» cteiius habuil
:

buleusi, posiquam Oicasiono vile, intcr sanctorum

palare, ne, quibus lol ac laula propria suppetuiit, ad alieua cxtendei-e manus vidciniur, vct cum e»s, qui eKtendanl, dbsiiuulnre. »

119

ECKDEtlTI ABBATIS SCHONAUGIENSIS

120

SANCTiE ELISABETH
VITA
Partim ab ipsamet Uictata, partim ab Eckberto fratre scripta.

PROLOGUS ECKBERTI
CUM EPISTOLA
{. Fuil in diebus

VlltGLNIS

AD SANCTAM HILDEGARDEM.
A
rcquireremus, nisi illam suo llirsaugiensi Chronico nd
(ut legendum monuimus 1165) Trithemius abbas inseruisset. Sancia auiem liildcgardis (ut hoe

Eugcnii papx, iu finlbus Trevicui noinen

rensis dioeceseos, in coe.iobio
gia
,

Scbonau-

annum
obitsr

sub rcgimine Hildelini abbaiis , adolescentula quxdam monaslicx profcssionis, noniine Elisabeib,

ex ejustlem Trithemii Clironico Sponheimensi
ct

qux

cuni inicr rcligiosas fcniiuas

undecimum

in

mo-

dicam) virgo Cbrisli, ftindatrix
S. Ruperli juxia
ritur

magistra coenobii

naslcrio agcret annimi, habeiis a?laiis aunos Ires ct
vigiiui
,

Dingiam, xv K.dend. 0< iobris mo-

in

vinifsitr.o

anno Dominicx Iucarnalionis millesimo quinquagesimo secundo, \isiiai_ est a
<

anno

aiaiis

sux

lxxxiii, Domiiii 1179, lndi-

ctionc xin, duntaxal inchoata,

mense Septembri
fiui

Domiuo

:

cl eral inanus

jus cuin

illn,

facicus in ea
a.l-

adeoque nata antio 1097 senior

annis

xxxm

juxta antiquas miscraliones suas, opera niagnx

quam

Elisabetha

,

solum nata anno 1130 eique ad

mirationis el tligna inemoria. Daltim siquiJem csi
niente cxcedcre, ci videre visiones secretorum Do-

unnos xvni supervixit. Fuerunl vero inler
similliaue;

u

quanx

nam

Elisabcih, ut

in prwciiuto

Clttonuo

mini

,

qux ab

auteiii

oculis mortalium abscondita sunl. Id non sine cvidenti iniraculo coulingebat frc:

dicilidem Thrilhemius, divinis rcveiationibus visilari
a juvenliiic

sua meruit
utililalcm

;

cx quibus multa jussione

qucnler enim
Dominicis
quibtis
in

<st

quasi ex consueiudine, in diebus
circa
,

divina

ad

poslerioium

consciipsit
,

:

aliisque feslivitalibus,

l.oras

in

" curaque esset Laliui sermouis iguara
simplicem psalmodiam
inlerno Spiriius sancti
niliil

et

prxlcr

maxime

iideliuin fervcl devolio
,

rapicbalur
spiritu
,

ab iiomine didicissel,
,

menlis excessum

ct

resumpto paulatim

magislerio edocta

ouiueni

subilo veriia quxriam divina Latino scrnionc profc-

Scripturam, positionem scu conslruclioucin operis
reele inlcllexit; revclaliones

rcbal.qttx ucqitc

per aliunt aliquando didicerat
inveniie poterai; utpole
lociiiiouis

aulcm suas

et visiones

ncque pcr sc
csset iucrudiia

ip»ani
et

qux

ceelestes parlim Latino, parlim
i

Teuloniio prolulii

Latinx

nullam vel exi-

liiqnio. Epislola

ex cena consideratione (quam haud

guam babcns

pcriliam.

Sapius ctiam

cauonicx

Scriplurx lcstimonia, aliaque divinaruin laudutn
verba, congruentia
iis

cgre ccnjeclaveris spectare fidem revelatiouibus Elisnbeth dandam) de verbo ad lerbum prodncia a Tritliemio et sub

qux

pcr spiriium viderat,
:

annum IIG2

vel

etiam lx
,

scripla.',

cum

absque ouini prxmcditatione proi.uniiavil Igitur omnia qux cirra ipsam gesta sunl , el ad gloriam
Dci
et

jam
3.

virginibus praressel Elisabeiha

talis esl.

ad xdificationem

fidelium

partinere visa
par'.e conscripla

sarum

siiut,

inpiasenli libclioex magua
I

Dominx Hildecardi, venerabili magislrx sponChristi, qux sunl apud Biugiam, Llisvbi: ni, liumilis luonaclia, ct magis.ra sororum , qux in
Scbonaugia
.
'

suni, juxta iiarralioiiem ipsius, qua uni ex fralribis
n "_. cxtoris I». _ prx /iitlitric familiarem babcbal, singuU exposuil. Cuiu cnim ab iuquireulibus multa occultarcl, eo quod cssct limorata
•uis, de ordinc clericorum, que.n
. 1 1

suiit,
__

dcvoias cuiu oiuni diieciione ors__.___.

*—

~

nM.I*tk<\

,.\ r. _*_ s_-\

__.

/

_.

__

i

i

_"*

t.ones. Gratia

_ ..*

et cousolalio

_!_*_* Alti^simi
*

repleat

l_

_

_.

vo*

_

.

gaudio,
estis
,

qtiia

mex

tiibulatioiii

benigne coinpasaa
intellcxi

sicut

ex vcrbi. cousolaloris mci

valde cl

liuiuitliina spiritu;
,

buie, diligenier oninia
,

quera de mei coiisolationc diligenter commoitiiisti*',
Sicut eiiim vobis de
f.iear

invcstigauii

ei

memorix

ca iradcrc rupienti

ger,

mc

revelaium fuisse dixistis,

maniiatis ct dtleclionis gralia, et abbalis jussione

ctiucia familiariter enarrare <oacia est. Narralionis
sttitem initium ciat litijusmodi.

nuper

2.

Ihtclenus Egberlus virgitvt [ratcr,

el

idem qui
,

nubem me animo concepisse, propter inepios scrntones populi, inulla loqueniis de me, qux vcra non stint. Sed vuigi serinones facile susiinerem, si non
veic

quaindani peiliirbaiionis

in

ub

teria pertona dicitur omnia scripsisse clericus
in

el bi, qui in liabilu

rellgionis

ambulaiil, spiriltim

cum quo quam progrediamur, exhibenda
srola

persona ipsius virginis loeutura priuscsl tiisabethce

ineiim

accrbius contrisiaitut.
stimiilis agitati,
qtit:

Nam
in

et

bi.nesciu
derident;

epise-

quibus
ct

graliam Dei

me

ad S. Ilildegardem

,

mire faciens ad tc.um

de bis,

ignorant, lemcre judicatc uoti formi-

qucus tirgunifuium ilhmtrtinluin. Frustra eam v.unc

dant.

Audio

cl

quasdaui

lilteras,

<!c

suo spiritu

121

\ITA S ELISABETB.

1-22
,

sctiptns,sub
cii

mea nomine urcumferrc
:

,

dc jadi- A

<

lesix ct vitis religiosis

quorum quidam vcro
essc illusorium

ro:i

dic

me

prophctasse difiatnantes

quod ceric
htijus

sic, sed sinistre de angeto, qui familiaris m'bi cst
locuti stini
cl in
;

nanquam
liiim

facere prxsumpsi,

cum

oiniiium morta-

dicentes

eum

spiritum
et

cognitionem effugiat ejus adventns. Sed
vobis

angclum

lucis tran^flguraium.

Unde

ipse

famx occasionem
aut dixerira.
4.

aperiam
in

,

ut judicetis
rc fecerim
,

dominus abbas per nbcdicnliam me
pnecipiens, ut

constriuxit

ntrum praesumpluose quidpiam
Sicutper

hac

cum mcn Domini ipsum

mibi rursus appareret, per noadjttrarcm
,

qtiatcntts iudicaret

alios audistis, magniflcavii

misericordiam
rini,

suam mecum

,

Dominus supra quatn merucdi-

mibi ulrum verus Dei angelus esset
niiicm

aul mcreri ullalcnus possiin, in lantuin, ul eue-

an non. Ego , prxsumptuosum id acstimans, cum timoie magno prxccpium boc suscepi. Quadam igilur die,

leslia

qitxdam sacramcnla freqticnter revelare
sil.

cum esscm
olitnlit,

in

excessu meo, solilo more se mibi

gnaius
Miinn
pnliitn

Signilicavit

milii

eliam per angelum
|

clstctilin conspectu
:

meo, etdixi trcmens
cl Filitnn,

frequcntcr, qtialia vcntura essent super
siiiiiii

o-

ad
ct

eum

<

Ailjuro te pcr
,

Deum Patrcm,

in liis diebns, nisi pcciiitenliam

agerenl

Spirilum sanctom
,

ul recte dica*. mibi si

verus
vidi

de iniquitaiibus suis; atque ut palam hxc annnnlia-

Dci angelus sis
II

et

si

vera? sunl visiones qnas
»

rem, prxcepil. Ego auicin

,

ul arrogantiam evitain

in

excessu meo, et ea quae ex ore luo audiv».
:

Ke-

|em, nec
lilo

auctrix

noviiatum viderer,

qiianttim
igitur

spondit, ac dixit

<

Scias pro certo

quia vertts anvidisii

potui, omnia

more
,

,

hxc studui occultare. Cum quadam Dominica die cssem
,

so-

gelus Dei
et

sum
ore

,

et

verx sunl visiones quas
et

in
,

mentis
:

qux de

meo

audisti, vora sunt, ei vere fient,

cxccssu
i

astitit

mihi

angelus

Domini

dicens

nisi reconcilieiur

bominibus Deus,
>

ego ipse sum

Quare abscondis auriiin iu lnto? boc est vcrluiii Dei , quod per os luiim missum est in terram propter facies distorlns; non ut abscondalur, sed
ut

qni diu laboravi tectim.
G. Post

hxc

in vigilia

Epipbania

dum orarem
,

rtirsus apparuit

mihi Dominus meus

sed procul a
a

mairfesletur, ad

laudem
flagellum

et

gloriam
»

Domini
,

me

stans, et faciem

habens adversam
intelligens
,

me. Ego anilli

nostri, et salvationcm populi sui.
clevavit supra

Et boc dicto
in

lem indignalioncm ejus

dixi

cmn

ti-

mc

,

inagna quinquics per Iriduum
in

niilii

inflivii

quod quasi amarissime,
cx
illa

ira

more

:

<

Domine mi,

si

molesta

li.bi

fui in
:

eo quod

ita ul

adjuravi te, ne, quxso, impulcs mibi

converle fa-

toto

corpore

pcruissionc

ciem tuam ad me,
grcdi
'*

et

esto mihi

placabil s, quia

languerem. Posi hxc apposuit digilum ori meo, dicens

constricla per obedientiam fcci, nec ausa fui trans-

horam uonam, quando niaiiifestabis ea quxoperatus csl Domiiiiis tecum. i Ego igitur usque ad boram nonam mnta permansi.
:

<

Ei

is

lacens usquc ad

mandatum prxceptoris
vcrbis

mei.

»

Cumqtic

in

bujiismodi

mullas
dicens
:

lacrymas
<

profudissem,

convcrsus eslad
cisti et
:

me

Coniemptum mihi lc
tiltra

Ttinc signiflcavi magislrx, ut afferret ad

me

libel-

fratribus meis, qttia diflidentiam haluiisti ad

him quemdam, quem
ciim. Qiicm

in stralii

coulincntem cx parte ea,

qux

fecerat Domiuiis

mco absconderam, medomini abbatis
vcncral, soluta est

me unde

pro cerlo noveris quia

non videbis

faciem incai», nequc voccm
ralus fuerit Dominus, et nos.

mcam
»
>

audies, nisi pla:

cum

offerrem

in uiaiiiis

Et dixi

<
:

Domiuc
<

llildcliui, qui

ad visitandum
:

mc

mi

,

quomodo
ttt

placari
in inein»

poteris.

El dixit
fralrum
>

Diccs

litT^ua

mea'in lurc verba

Non

nobis,

Domine. non
cxm). Posl
,

altbati |i:o,

riam mei

ct

mcornm
crgo
iioii

nobis

,

$ed nomini luo da gloriam (Psal.
ct
alia

c lebrct oflicium

divinum devole.

Cum

hxc, cum
DomiiM*

quaedam

ipsis

revelassem

quse

scmcl,scd plurilms vicibus, tam a domiuo abbate,
qtiam a reliquis fratribus, missaium solemnia
ntl

scripiis coinmiiiere
,

nolueram, videlirel de vindicia
in brevi su-

magna quam universo muudo
,

peivcnluram ab angelo didiceram
diligcnlissime, ut

rogavi

illum

verbum

illud

baberel abscoiuliI)

lum.
5.

Prxccpit aulem

milii ipse

operam darem oraiioui,

Dominus abbas, ut alque a Domiuo postulaintclligcre Hlriiin

bonorem sanclorum angelorum celebrata fuisscni simulque sorores psalmorum leclionibus eos liouorassenl, rursus apparuit mihi Dominus meus placido vultu, dixilque ad me < Scioquoniam in chnlitate et obedienlia faclum est, quod fecisti , i»Icirco veniam consccula es; ctde cxtcro frequentius
:

icm, qualenus darel mibi

ea,

te

visilabo, quatn baclenus.
7.

>

qux dixeram,

silentio tegi vcllel,

an non. Cuuiquc

Post bxc dominus abbas ire disposuit

in io-

pcr aliquod lemptis bac de re oralioui insisteudo

me

afllixissem, in

Advcntu Domiui,

in

festiviiate

ciimquemdam, rogntu clericorum illic manenlium, ut prxdicaret verbum commiualionis Domini in populo,
ira Dei
si

S. Uarbarx, iu priina vigilia

noctis, cornii in cx-

forle poeniteniiam agerenl, et averlerelur
iliis
;

slasim
<

,

el

astitit

mibi augelus Domini
!

diccns

:

ab
,

primum aggressus
,

est dcprecari

Do-

Clama

forliier, el dic Ilcu

ad omnes genles, quia
»

niinum

una cum omnibus nolis

ut nobis revelare

totus mtuidus iu tcnebras est

onvcrsns

,

<

l

diccs

:

Exite

,

ille
:

vos vocavit, qui de lcrra vos fonnavii.

dignarelur ancillx sux, utrum sermonem, qui jam •iianifeslus esse cceperai , amplius divulgari oportcret,

Et dic
Dei
*

Pceniientiain agile, quia prope est regnuiu
igilur

an nou. Ipso igiiur divina mystcria relesuliiio dic-

Hoc

scnnone induclus dominus abbas

hraulc, et nobis devotUsime orantibus,
soluta?

cwpit divnlgare vcrbum eorum magistraiibits Ec-

sunl

compages mcmbrorum mconnti.

«t

123

ECKBEHTI ABBATIS SCIIONAUGIENSIS A
prob.it.
>

124
rci

elaugui, ot veni in mentis excessum. Et ccce angcIns Doiiiini sietii in conspeclu
<

Ecce, domina mca, totum ordincin
cognoscaiis, et
et

meo,

ct dixi

ad euni

vubis explicavi, quatcnus ct vos iiineceutiam
ct

meam,

Memciitn, ni dotnine, quoil dixeris aneillx tux,

abbatis

nostri

aliis

manifestare

verbtim meunt per os (uum missum est in lerram,

possitis.

Obsecro aulem, ut

oralionum vestraruui

non ut abscondalur, &ed ni manifestclur ad gloriam Dei,el salvalionem popuii ejus. Et nunc indica
niilii,

participem

me

faciaiis; et, prout Spiritus
,

Domini
vo-

vobis suggesserit

aliqua milii

consotaioria verlia

quid oporteal ieri de verbo comminalioiiis
iocuttis cs

rescribalis. Graiia

Domini

nostri Jesu Cbristi

quod

ad me; nunquid jam

satil

mani-

bisewu sitomnibus. Ameu.
Hactenus
tibris

festum

factum esl,

an adliuc amplius prxdiean-

illa,

quorum eum
datur

ttrhil
,

in

tcqnenlibus
ptitrimat

dwm?
«

»

At

ilic,

severo

me
:

aspcclu

intuens,

ait

continealur,

intelligi

quam

Noli lenlare
;

Dcum

:

qui enini icutanl illum, perNoli limcrc
,

aliat revelaliones oblalas fuisse virgini,

muUasque ab
sit,

ibuut
fice

et dices ad
cnepisti.

abbalcm

sed pcr-

ea epislolas scriplas,

quarum

istic

kabila ralio non
,

quod

Vcre beati sonl,
,

qui
et

audiunt

Piunc veteiis divisionis litulos aecipe

Cum

indicio

vcrba propbctix tux, el scrvant ea
seandalizaii iu te.
formaii),

non fueriut

notlrorum numerorum ex htere.

Hoe

auieni
in

illi

suggeras, ul

eam
fui.
,

quam bactcuus
r


Lib.
ji."

prxdicaiione habuit,
i.

DlVlSIO ANTIQCA.

non

iinmiiici
ilti,

in

boc cuiui ego consiliarios ejus

Cap.

i.

Primo sermonem
,

facil

ad ftaireu»
1«)

Dicito
f}ur

ui

tiequaquam attendat verba eorunt

suum Egbertum.
Do teniatione maligni
mite.
iu.

et

borrenda

uisiitia co-

cx invidia dubro' loquutitiir de hts
in

qux

dicla

13

sunt
•jiiiil

le, scd attendai,

quod scripium est,quia
»

impossibilc apud Dcuui.

De adversario apparente Eiizabetli in similitndiuem pVtauiasmalis ItorriJiilis. 15 rt. De apparitione ejus^em in aliis formis. 10
v. Visio qiianiani lacia
vi.
illi

8.

Hoc

igiinr

scrmoue animaius, locum qnenv
;

in sublimi.
t*t

17

disposueral adiit

et

populuin

,

qui

cjus

advcmuin
pteniten-

Yisio advcrsarii loci cjus,
stittm.

quorunniam cad 18

prxsiolaltis fuerat, ad pceuiicniiam cxliortatus csl,
aniiuniiaiis
il;e

iram Dci supervcnttiram

,

nisi
:

fnictibus

icin

cam prxveuire studcrenl qualcs auplagx mundo iinminercnl ncquaquam veiuti
,

vu. Do .idversaiio :n snecie delicali clcrici. li* v!n. Do coinpassioitc fralrum ei sororum iu cam, i;> luee magtia , el. Spiritus santii columba. is. Dc appariiionc sancix crucis, el beatissinix
virginis.
i-l

,

(KtTaiualus csl, iu aliqua prxdicatione sua eitarravil.
K.icliun csi igiiur, ul inulii,

x.

apud quos

iste

sermo
,

D: appaiitionc colnmbx, ei SS. Joannis Baptistx, et Jmnnis, et Pauli niariyrum. 21
Visio utulioiuui sancloruns, et riortim.

diffainaius csl, per
iti

toium tempus Quadragesimale
se

r

xt.

timorc m;iguo per pociiitentijm
ct

aliorum mysttr2»

aiQigerent,

xii.

M.x

coslcsics appariliones

,

et alionira sanelo*

i

Icemosynisque

oratiouibus studiose insisterenl,
,

lu

lcmporc

illo

quidam, ncscio quozclo duclus
,

ad

rum. xui. Dc sanctorum ordinibus,

27
itein

oe Filio Dei,

ci

urlicm Coloniam

iu

pcrsona domini

abbatis, ipso

iguoranie (Dc.is novit) litteras direxit, in quibus
tetribiies

divina inajestate. 29 xiv. Yisio diviiii Agni, el aliorum mysleriorum. 31 xv. Degloria Virgiuis Marix,et verba exbortaioria.

qux.lam comminaliones audicnle omni
sunl: ttnde, quanquani ab insipientinobis
sil
t

33
,

pnpulo

lcclae

xvi. Apparilio gloriosissimx virginis

cum prxcur5(>

sorc Domini.

bns

illiisunt

prudenter lamen

(ut audivi,

Lm. u.Cap.
ii.

i.

Dc appariiione

crucis, S. Micbaelis,

nius) ct rcvcrenter
|.«ui:enii;«

sermonem animadverteruni
auicm
in

et

fruciibus
esl

Deum bonorarc uon coulcmquaria
fciia

57 sauguiuis ct corporis Domini. De visiouc Cassii, ct Florenlii mariyrum, et int*

pserunt. F;>ciuni
ilicm

anie
in

iii.

Pasehx,

eum
:

posl

maguos J.sborcscorporis

cxslaetm venisscm, apparuit milii augelus Domini,
et disi

locutus es ad

cum « Doniine, quid fiel dc verbo quod me? » Qui rcspondit : « Noli conti islari, D iicque pei lurberis, si non in dic, quem delcrmiuavi lilii evcncri it qux prxdixi, quoniain niulioruiu
ad
,

niiUiiiiti virginunr, 31) Visio oinuitim sanctorum, angeli boni , pnrg ;lorii loci , para .lisi amcenilat s , liberaiaruui an4(1 mariMii, ct Uberalione cujusilaui atnici. tv. Visio coele.siis Jcrusalem, <i aliorum myslcri"rum saiictoruiu. 43

decim

satisfactioue placatus csl
9. Tost

Dominus.

»

bxc,

in

sesla feria, posl lioram tcrtiaiu,
vcni
iu
: i

cuu

gravi passiouc
astitii

exccssum meuiis
Vidit

;

et

rursus

inibi dieens

Dominus

De proiomariyre, evangelisiis , Agno Dci, iniio«•* ccnlibus, ei Iribus rcgibus. 4ii vi. Apparilio sacralissimx virginis Marix. vii. De roia, avicuia, nionte, scala , cttcbaiislia , 47 S. Grcgorio. vjii. De advcntu jusli Judicis , rum signis vivilic v. passiouis : de iis qui a dextris; cl qni a sinistris; do Juda, Filato et cruciOxoribtiS Domiui;, qnav.
<
i

affli-

dam
ci

secrtia rcvelalio.
illi

50
,

ciionem poputi

sui

,

et
:

avertit
<

iram indignationis
,

ix Visio iiigressus Salvatoris in »-.tnctam civilatcm

sux ab
noiiiie

eis. # Ct:> dixi

Qtiid ergo
,

Domine
quos

nii

ero ru ('erisionetn ouutibus
csl
?
»

apuii
:

lioc

verbiiin diflaiuattiiii
in

Qui

ail

<

O.unia, qux

occasione

liac
;

cvcuerint libi, paticnler el bcne-

vole siisiineio

illum diligentcr advcriens, qui,

cum

essct toiiii6 oibis Crc.ilor, boininuni irrisiones sus-

55 x. Mysicrium a lotione pcdum discipulorum, usqnu ud caplivilatem Domini. 5i xi. -Mysieriuiu a captivitaie passionis usque ad sepulturaiu ejus. 85 xu. Visio angelorum et matronarum, et quomodo Salvator discipuiis apparuil. 57 xiii. Myslcriuiti Ascensionis Domini et missiottis
bouoris a lurba
iinpeusi.

imuii.

fvtiuc

primtim

p.iticntiam

tuau<

Domintis

Spicitus Santti.

5'J

125
iiy. De selcnte
ejus.

VITA

S.

ELISADETH.

125
sollkita
,

m

ihrono,

cum

Xv. Sjiecialis revelatio, cum de pr;esepio Doniini. 63 xvi. \isio evaiigelistarnm, angeloruni lialienlium

cxcrcitu in circuitu 61 increpalione cleri, el

A m, De

suo

finc

sornrum

salull

dilige.icr
1
1

intendit.
IV. Prolcstatio, qnotl niliil ficiionis

-t

potcstalcm pl.-igaruiu, cl nonniillouin aliorum niyslei iorum. 66 xvn. De infirma sorore. spiiituali luttnelione Elisahetli
,

admissiim si( iu cis qux ab ea sunt visa et audiia : adborlaliu soronim, et sacraaienli unciionis postulatio. 120 v. Oralio Elizabcih , ct exauditio pro percepiionc
corporis Doiuinici
iius ejus.
vi.
;

divisio lucis et

signum

Iraus-

el nonniillis aliis.

69

xvin. Quoniodo ex gravi infirniilate, qua deeumbcbat in lecio, »b augelo Duinini repente curaia
est.

72

xix. Comminatio irae Dei super popiilum , falsos religiosos , et iniquos pastores ; ci cxliortalio ad pteniientiam. 74

xx.
xxi.

Evlionalio ad mundi hujus amalores, et in-

structio ancillae Dci.

75
quatuor animalilius
,

Dc

tiirouo Dei

,

et

ae ro-

122 Consilium <le subsiiliicinla alia loco ejus , ct salularis admonilio, ac diligcns praeparalio ad ex125 ilum vitje biijus. cngnovit Elizalielb disccssiuu vit. Visio ex qua suum', et diviimm cuiium perniausurum iu loro 128 illo. vm. Commcndaliones el gratiarum acliones qttas 130 Elizabelb babnil in line. ix. Visio de cxitu ejns.et oraiiones, qnibus usa 152 est.

lis. 77 x. Cur Irausiliis ejus aliquanluliim dilatus est , ct xxu. De cueharisiia, Spirilu sancto, civilate Dei , » 156 quomodo ad omnes se babebat, et contra. judicio el libris faclorum cuni linnorum itun ina159 xi. De cxitu ejns. loruni et dc vcro dic revolutiotiis Pasclue. 78 iu xii. D<> saccrdoie qnndam subito enimpe:iic Lib. iii. Ilic cst libcr viarum Dei , eic. 86 144 laudes cjns, cl septilliirae oificio.
;

Visio prima. Visio secunda. iii. Visio tcrtia. iv. Visionis primae interprciatio. V. Viaionis secumLc interpretatio. vi. Visionis lertias intcrpretaiin. VII. Declaratro qualuor viaruin Dei , quacsint. viii. Alia visio. ix. De via comemplaiivorum , sermo primus. \. Dc via aitivoniin , serino secundus.
i.

ii.

87 88 89 90
91

CAPUT PRIMUM.
Alloeutio ad

fratrem; teatatione» diabolicce divina tisitat.one discutsa>; visicnum initia.

40. Petis a

mc,

fratcr,

d ad
me

boc

venisti, ut

enar»

rem

libi

misericordias Doinini, quas secundum be-

93 93 94 xi. De via mailyrum 95 sermo teriitis. 96 XII. De via coiijugatoruiu scrmo qiiarlus. 98 xiii. Dc via coutiiicmium , sermo <|ti nlns. 402 xiv. De via praebttoriim , sermo sexius. xv. De via viduaiorum , scrmo sepiimus. t06 xvi. De via ercmitaruiii , ct solitariorum, sermo
, ,

neplaciinin gratiac

sux opcrari dignatus
in
,

esl in

me.
di-

Proinpium quidem est

frater, per

omnia

leciioni inae saiisfaccre, nain et

boc ipsum diu desi-

dcravit suima mea, utdarciur mibi couferre lecum

dc onuiibus

iis

qttue

magnifice operatus esl Domi-

nus
/.

in

me, ac luum audire judicium; sed, quxso,
susiinc et atlende, mi dilecte, multiplices

modicum

ociavus.
xvii.

scrmoiionus. xviii. De via infanlium , sermo decimus. Lib. iv. Visio de assumptione Virgiui» M. 410 I. Proicslalio Ang< li dc anuuntiatione libri viarum 406 Dei. ii. Sermo Ltizaljeili de undecim mitlibus virginum aliisque marvyiibus passis inter eas Colo110 nic. iii. Ad nlibatcm Tuiiieusem ct fralrcs ejus.
via adolescentlum,
iv.

107 <08 109

anguslias cordis mei, quae snpra
nic coarcianl. Si

quam
de quo

credi poicst,
atidisli,.
iit

verbmn

illu.l

,

commune

prodierit,

sictit

pcr

quosdam incauloa

fratres (novit

Deus) contra voluutaicm
,

meam

ex

parie jam prodiil

quis putas de

me

seruio eril in

populo? Dicent forte nonoulli , alicujus me sanciilatisessc, ac mcis meritis gratiam Dci altribucnl,
existimanics

me

aliipiid esse

,

cum
:

nihil
si

si:n. Alii

Ad sorores saiiciarum

virgi uini in Colonia.
1

V. Ail veiicrabilem alilialeni
vi. Visio iiuaiii vidil
Eliz.ilielli iu altari.

intienseni.
it

83
revel.i-

vero cogitabuol intra sc ilicenies

llcc

essei Dei

Egberlus, qui cl obtu

famuta

,

silcrel uliquc
in lerra

,

et

non sincret maguificari

tiones Lib. v. Piologus. Lpist. i. Ati Ludovicum monachttm , posic.i abbaiciu ad S. Euchaiiuni Treviris. II. Ail ;ibb;iieni <le llusiudorpo cl fraires rjus.
lli.

noinen suum

,

nescienres qualibus slimulis

urgeri soloo ad diccudtitn»

Non deerunl eiiam
,

qui

dicanl inuliebria figmeiita esse omuia
rint
t
(

quaj audie-

Ad

doiniiitiiii tlilinuiii

arcbiepiscopum Tieviren-

r

.,j

,

uillt

de mc, vel foisftan a Satana me iilusaiu jtuliore lmi|j s e i aliis modis, charissiine, iu
venlilari

sem.
iv.

Ad .ibbalem Oli:dicn«ein cl fratres cjus. Ad fratrca Nurimbergciiscs. vi. Ad sororcs Aiituruai eusis cocnobii.
v.

miiiinn ut alicui

me

oportebil. Kt

iiutle

boc

uiibl

homiuiiiu innniescani, qu.c clegi

esse in

abscondilo,et qune certe nec dignam
nl ad
Illud

mc

arbitrnr,
altollal?

vu. A<l sororts iu liorma. sororcs sanctatum urginum Culuuienviii. Ad sium. ix. Ad forores Dieisieo«tes. X. Arl dilectissimaiii a balissam Dirquirreiiscm.
>l.

intiiendiiin inc

qnisquam orulos suos

quoque non parum nngustias meas adangct
abbali complaciiit, ut scriplis verba

(jnod doinino

Ad camilem

mea

comincndcnlur.

Lgo

eniiil quiil

sum,

ul
ei

mcboc

uiilialissam Diriiiiircenseni.
cjiiklula

xil. E\boil.iljiia
sualti.

Lliz.ibe.lb

ad cognalain

niurias tra.lanlur ea

qnai suul de

me? Nonnc

arroganlite poleril ascribi?
a.l

xiu. Alia
ria.

qitosilam religiosos Pattcs exlioriato-

II.

Sed dicunl

milii

quitlam ei sapienlibus,
baec fecit inihi

qui.i
,

Xiv.

Ad

abbalciu Tuilicnsem.

Lib. vi. Qui csl Ecberli ad cognat.is suas.

non propler aliurum quoque
112 110
ijuod ad
fidei

mc solam

Dominua

s«-<l

tcd.ficationi

per

isla

providil

;

eo

Cap. i. De nbitu Lbzabeib virgiuis. ii. Ue felici eutti ac sepuhuta ElizabctU.

conliriuaiioncm aliqualenus aitinere
I

vi.leaulur, ct a

<'ous<daiioueui

eormn

qai

iribuKiio

127
sniit

ECKBEKTI ABBATIS SCIIONAUGIKNSIS
conlc propicr Domiuuni
cansis,
:

m
bencdiettis sil consote

cl iilcirco pro ejus-

A

nis

mea

ronlriiio.

Pcr omnia

modi

qux prxdiclx

sunt, opera Dci silcnlio
ila

laior bumiliiim Deus.

Sed ne diuiius

protrahaui

rr.clcreunda non pntant. Et

quidcin

essi»

,

uldi-

nttiicad ca

,

de quibus potissimiim interrogas, ser-

cunt, ex

p.irte

credo, propier

niinc iinlicaho. Accidit aliquolies,

quxdam, qnx libi cum iu corde meo
milii

monem
13.

convertam.
est
in

Facium

die sancto

Penlccosics (6)

posuissem celare ca qux osiensa
morti

ernnt a Doarripi, ut

convenieniibus ad Dominicam coenam sororibus

mino, lanta prxcordiorum toriura me

cgo occasione quadam deienta sum, ut divini
ac
vivifici

illius

me proximam
sum. Scd

exisiimarem

:

al uhi iis, qui

sacramenli parliccps non
solemnilas non

fierein.
,

Cmle

crant circa me, quid vidissem aperui, comiuuo alleviaia
fateor, quia nec
q.uid

iilius diei

mc,

ui soled.it

exhilara-

sic adliuc

oninino

vit;

sed iu qttadam obscuiitalc nitimi tota die per-

cnificata sum

polissimum

agcre debeam;

nam

et laccro

magnalia

Dei periculosiim milii esse
fore

inieit:go,

el loqui

periculosius

perlimesco.

manebam. Posiera etiam die, et lota illa liebdomada in eadem obscuritaie aoinii trislis ineedebam nec potui ab nnimo excutere trisliiiam. As>
,

,

Hlinus

ut suflkiam
lanitir,

cnim discretionis me Iiabere cognosco, quam disccmcre, quid ex iis qux milii revc,

cendebant

in

cor

memn

plus solilo omnia delicta,

et mngtiificabam singula apu-l

me
,

,

el ita
igiittr

mibi

ipsi

dici

convcnial,

quidvc silentio

ho;:or;ii

ddorcs accumiilaham. Crcsccnte
npu.I

paulaiim

hxc omnia, in periculo t!elinquendi posila smn. Proplcr hoc, Jilecte mi , nou cessani ab oculis meis lacrymx, el anxiaiur spirilus

oportcat. Ei ccce inler

me
sum,

bac non bona
ut qtiociiiique

iristilia

adco mcnic obsettin lenebris hie

raia

me

vcricrem,

attilnilarc

mcus jugiier

iu

me, sed ecce ad iutroitum luum

nntca iu

xslimarcm, me senseram
:

lucis

comparationc quani
l;edio

inler

hxc tautoeliain

consolari ccepil anima
tas

mca

,

et facta est trauqiiilli-

afficiebar,

nl nihil essct

quod non

faslidiret aniina

magna in me. Benedictus Dominus , quia suscipore diguatus cst oralioncm ancillx stix, qua dicbus mnliis

mrn.Molesie mibi crant ipsx orationes, qux suiniux
ilclUriae

mex

esse

consucveranl. Psalleriuin
,

,

quod

eum de

luo adventu depreoata

sum.

juctiiidum

sempcr mihi fucrat
a

qtinndoque vix uno

12. El iiodc, quia Domi ;i voliinlalc ad nie (!e longinquo direciuscs, non ahscoudam cor incuin a tc; sed ca, qux siint de me, boua el mala, tibi apc-

psalmo pcrlecto, longe
tans, ac inccuin

me

projcci. ltertim rccogi-

ndmirans quid mibi accidisset, rc-

sumpsi illud,
1 1.

ct legi; sed rursus

mentc concidi.

riam

:

deinde qnid

ficri

conveniat, in tua et Uomini

Omucs cnim
;

vircs suas effudil in ine advcrsa-

abbatis discretione posilum sii. Gratias ago Doiuiuo cgo paupcium e]us miniinn, qiioniain a die, quo sub
regul.iri institutione coepi vivcrc,

tius niciis

nain etiam in fide hxsitare
tit

me

fecit ille

C

perlidiis, ila

de Bedemptorc noslro dubie cogi-

usque

in

banc

lio-

larcm, dicens intra

me

:

Quisnam

ille fuit,

qui l;m-

ram
ul

,

ita

confirmata csl super uie manus Doinini
sagittas ejus in

luin se bumiliavit propter

bomines? Nunquid vera
scripla sunt

nunquam

corpore

mco

portare

csse
Verli

polucrunl

omuia qux
;

de

illo?

dcsierim. ifgritudines inex varia?, ct diuliirux, nnn

me
,

alio, ct dixi

Bonus lamen erat

illc,

quis-

solum

me vexaverunt,
quia oniis

sed ct
illis

omncs sororcs qux

quis fuil

de quo

tol

bona prxdicantur. De

bealis-

in circtiiiu

mci sunl. Dcl

diam

,

Dominus misciicorcalamilalis niex malerno afieciu
et

sima advocata nostra similiter dubie cogiiabam

cum
rtitu,

cjus

memoriam

agcienl sororcs. Et quid mi-

niccum poitafcrunt. Aiiquando
finiiitaiihus

me

.'icnmina

in-

Irater? Pene

omnis

mcis ndhilnicruiit; sed eo ampliiis in,

eral iu mc. Aliquotics

scnstis meus sulivcrsus atuem ad me ipsam redicns,

finnaia

sum

el
:

iiin.ivi

in

visione nocUirna
in coelo
,

voom
omnia

tcnlari meiniellcxi, ac fortiter reluctnbar,

meosquc
pcriur-

dicenlein mihi

Deus auleni uotter

familiarcs, ul pro

me

orarent, admouui; sed lanio

quacunque
taii
ila

voluil fecii (Psal.
,

cxm). Unde me ndmo-

fortius insistebat adversarius

mcus,

ita

me

ncri inlellexi

uon medelis bominum , scd vnlunCreatoris mei corpus meum commiiterem, el
ut
feci.

bans, ut eliam txdcret

mc

vivere.

Cihum

cl

prx ixdio sumere non polui lcm
mihi inspiravit

nisi lenuissime, et

poium ibam

quidein

Cumque

sxpe tanto languoris

delicicns, et labescens loto corporc. Novissi uic »niJ
ille

obruerer laboie, ut nuliius membri (excepia liugua) compos essetn, sinearroganiia dixerim, non minus in Psalmis ruminandis sedula permancbam; sed

perfidns, ul vitae
ita

mee
leti-

ipsa finem

imponerem, atque

xruinnas incas,
in

quas diu susliiiueram, terminarcm. Sed
tatione

bac

cum

el

linguam paralysis

ntihi

subduceret

,

lingux
infir-

pessima, noo dormitavit super

mc

qui cu-

offbium nienie supplevi. Quautas autcm

cum

stodit Isrnel.

mitalibus mcis lerum neeessariarum penurias suslinuerim, longum csl enumerare. Ipse nosti, quia
et

mihi iniquiias bxc

Non enim permisit ut dominareiur maxima sed dcdit mibi inteili;

gerc maliiiam insidialoris mni, et subito
a cogitalione hac.

me

avertit

domus nostrx

posscssio modica esl

,

el

clongati

Quam

copiosus es in misei icordia,

me, qui debueranl misereri supcr me. Sed paler orpbanorum Dominus sollicitus esl mei per cujus gratiam gaudium magnum esl cordi meo omsuut a
,

Domine, qui de
tc
!

lantis pericnlis eruis confidcntr-s in

Confilcor

libi,

Pater, quia nisi lu adjuvasses mc,

patilo uiinus babilasscl in inferuo auinia

mea.

(6)

fcouiiui&dibus F.

Anno ab Incarnalione Cltrisli 1152 lilleris E Pascba cclcbiainm fml 50 AUr-

tii;

nlquc adeo Penlceosie 18

M.iii.
ntl

Ilaque infra de-

scripla incntis obsctiritns duravit

25 ejnsdem.

129
15. Ei
Ii.tc

VITA
quidcm
iia

S.

ELISABETIf.
siici

130

se

habebani circa

me A
(8).

Patris

manu

gcslare visus esl.

Undc menti
juvcnis

usqtie ad fe^lnni
I!Io

Mavimini
ail

(7),

ivKaleudas Junii
,

m cae
B.

incidil liunc csse

vencrabilcm Palrcm nostrnm
sinistris etat,

autem die

Cnmplcloritim

vi

i

in

saceilo

Dcncdiclum. Qui nulcin a
el

nostro plianiasuia parvuiu, qtiasi cnculla mou::clii
iniliiliiin.

dccorus vidcbatur, candida
ctabilis. Slans

crispanli con.a spc-

Siaiim uiitem, dicto Complctorio, irruil
inlirinifa?, et rogavi

aulcm domina mca, signa crucis
linrc

me
no-

•uper ine gravissima
iil

m.ngislram

consignavii, el
tcr insernil
:
<

vcrha menti

mex

nescio qn.ili-

assumptis sororibus veniret mecuiu

in capitulum,

Nc

limucris, quia

niliil tibi isia

ibiquc oraiioucs fuiuterei;i super me.

Cumque
i:a

ibi

cebuut.

»

\ocis quidem Bnnilum non audivi, scd

proslernere ine vcllcm anie crucifixum,
rtuti

diriguc-

laiilummodo labioruiu cjus molum distincte aspcxi.
Posl
lia?c

ossa mea, ui millatenus gcmia flectere potnismilii ipsi

rcgressa cst ad inuriora luminis sui, el

sem. Ego ilaquc
allaluin est

vim facieus, graviter

me

ego itcvotissimc adorans scquebar cam laudiims
ircdcciut versicuV.ruro, quos in consuetu liue habco.

projeci in tcrram.

Cumque

surrexissein ab oraiione,

Evangelium,

el lcgere

me

feccruni pas-

El

liis

diclis

,

ah exslasi rcversa sum

;

cl conlintio

sionem Domiui; et adjuvahanl me, quoniaiu iinbccillis

refeci spii iiuni

mcum

liostia

sahitari.

Tunc rogavi

craui ad

legcndum.

Duiii
,

auteui lcgcremus.
ut prius, el legcu:

sacerdotem, ul iuvocarct nomcn Domini super ...... _ , r .
<

mc

;

apparuii mihi
tibtis

idem plianiasiua
in

|U i

cuni

imhoarel Litaniam, rurstim

in

exsiasi

nobis locum illuin, ubi dicil cvangelisia

ln-

facta vidi ilomiiiam

meam, sianlem

secus altarc, in

Iruvit iiiilcm

Satams

Judum

,

qui coynominatur

vcsie, qualis esl casula sacerdoials; el liabebat in
capite diadema

Iscarioth {Luc. xxu), coepil cxsuliare et ristim
voic.

mo-

glorinsum
,

,

quasi quatuor
ei

gcmmis

Dicebam aulcm sororibus, ui pessimum illiun ;il igcrent et mirabantur, de quo loquerer cis. Perlccto auiem evangclio, evantiit. Post baec in Maiu,

pr*tiosis insignilum
gelica
illa

eralque

circumscripta an-

salutatio

:

Ave Maria, gratia plena , Du-

miuns lecum (Luc.

i).

liuis

stabat

coram me,

in

lnimar.a efligie, slaluia
:

17. Eodeni die ad vespcram',

rursum

vidi

mali-

Lrevis, cl spissus, ei borribilis aspectu

facies cjus

gnum
in

illum, in spccic lauri
:

,

pendeniem corain mc

iguea

,

lingua ejus flammea

,

el iouge

a1>

ore por-

aere

et paulo posl respexi consolalricem

mcnm
,

rccla,

manus

ejus et pedes similes unguibus aviuni
In

in coelesti

Iinnine, ul prius,

munientcm me crucis
il-

rapacLshnarum.
qiieni; dic

bac spccie scptics

ilio

die

inilii

signaculo.
ruin

Postera die.qnce eral DoiuintYa
milii

apparuii. Et semel in specie canis leterrimi. Sc-

(10) se
,

prxsentavit insidintor mcus in

mane

(9)

astitii

lecto

meo,
in

et cuni suo
iu

specic lauri

ui prius.

Tunc, quia nimis vcxaverat
dixi
ei

quodain juramenlo miiiaius est mibi, quod

dentes
lenere

£ me

borrenda visio
ille

illa,

confidentcr
tibi in

:

i

Si

mc

pcrcussurus csscl calceo

qucm

manu
,

vcre tu cs

malignus, praecipio

noiuiuc
spccie
ct

videbatur. Post haec paulo ante niissatn
iuilii

itcrum se

Domini
ultra

,

u!

cilo transfigurcs tc, ct

in

iiac

oblulil iu specie lauri

magni

ct liorrendi, di-

roihi

non appaicas.

>

Coniinuo disparuit;

laians supcr
iiic,

me

os

suum

,

quasi nd deglutieiidiim

respexi vallem
cl

quamdam honibilem plenam
illa

fuino,

ct cyuibaluin iu collo gesiare videbatur.

flamina nigra, et exibal inde grex caprarnm tur-

10. Dciude

cum

iuclioareiur missa de beatissima

pissimus. Die

ad vesperam de medio
ejtis

Itsx

magna

in cuclo

V.rgiue domina nostra (Sabbatum enim crai)
in ex.siasim.

veni

milii apparuil, et

columba uivco cau-

El aperiuni esi cor

mcum

:

el vidi su-

dore.etquasi flammeo splendore venusta, elapsa
(Si
,

pcr aercm
jilciuc,

roiam magui luminis, similem
ac vidi similitudiuem regalis
,

lunui

ncscio quid

rubeum

in

orc demonsirans; et ui

sed quasi duplo majorem. £l inlrospexi per
rol.c,
fcmii.-.e

subilo

gyrum

fecil in aere,

itcrum se recepil in lu-

mcdium
stanlem

cem.

F.go

auiem cttm vcncratione cam prosequens

in sublimi

quasi candidissiniis indutam

oraliones de Spiritu sancto diccbam, quoniam iu
specie columbae
""

vcslimenlis, ac purpureo amictu circumdatam. Con-

eum

appnruisse audicram. Post
,

hxc

tinuo intellcxi banc esse sublimem coeli Ucginaut

ad Complelorium cum siarem antc crucem
V olissime

ac dc-

llalrem Salvaioris nostri

,

cujus scmper dcsideravi

eam salularem,
aurei fulgoris
,

oslensa csl milii iu ccelo
ita

aspectuiu. Ciunque inlenderem in
dcsidcrio, procidit in facicm

eam cum summo

crux

m agna

splcndida

,

ut ctiain

suam ler, adorans cor.im divino quodam lumine, quod erat ante iilain. Quaria auiem vice cum sc liumiliasscl. longam motam
in

rcverberaret oculos
lucbar.
18. Die altera

cordis mci,

quibus

eam

in-

manc, cum slarem
u:ihi olitulii

sola in capiiule,

in

jaccndo facere visa

esl.

Li autem surrexil,

etorarem, iierum se
stans

advcrsarius mecs,

convcrtil ad

me

faciem, el modicum progrcssa csl

coram me

in spccie delicali clcrici, quasi in-

inferiorem aerem comra

me,

liabens duos <o-

dulus camisia candida. El cxpavi quidem, sed tamcn
in oratione perscvcrans, nihil scguius
c„'i,

miies gloriosos,
Qiii

unum

a dextris, ct uiium a Miiisim.

quo

n:ar.sCftl.

a dextriscral, cuculla

monacbi
,

iiidulus

cs>e

videbalur, candidissima taroen

ct

baculum monacolilur

eum confunderem. Expleia autem oratiouc, anJi in doriniUirium el illuc me siibscctilus
gis
,

(7) S. Maximinus cpisc. Trcvir. tiinc cadcnlc in feriam v.
(8)
(9)

£9 Maii

omnia rccio ordino scquunliir.
(10) Scilic».-! i Junii; ct coiiseqiienier scqucotci fcri* ii cl v, quibus visi sancli.

Ulique

fcria vi ct conseqi e:»tcr
babb.-.ti, uii

30 Maii.
:

Maue

dici

mot

dtcitur

el sic

431
Diseessi inde in saccllum
,

ECKBEKTl ADBATIS SCHO.NACGIrJNSlS
cl veni siare

134

inlcr duas
:

A

lempora
dicbns
,

,

singnlis fere 8abbalis, el qtiaudoque aliis

soiores

oinuies.

Illuc

etiam subsecutus est

el

cuin de ca ofliciuin celcbrarettir,
viilere consuovi.

stabat coram ine, in turpt

quodam

gesiu

iiludens
,

visionem

Eadein die posl

eamdem Nonam
,

mibi, nec polni avcrterc ab eo iue*:is oculum

qno

cum slarem
pler

in eapilulu, ct auiarissimc

Qerem

pro-

eum

itituebar. Tiiiic
:

neqniliam ejus ulira nou ferens,

somnia

qiia?dnin

in

quibus

animam mcam
,

dixi ei audacler

i

Pneripio
,

libi iu

noinine Patris,

valde nioleslaieral nrquiiia insidiatoris mei

roga-

H

Filii

,

el Spirilns sancii

ul cilo

ab liujusmocli

bam domiiiam
Itirae

ineain devotissitnc, ut
ill;e

si

foiie nocimilii

gcstu cesses, et lalcni

nequiiiain ulira

mibi non
ct

mibi non essont

uiolestiae, aliquid

nstcndas.

>

Continuo liabilum priorem dimisii,
qnasi
in

consolalionis exbihere
lux
illa

dignarelttr. E; eccc
,

sub'io

slabat reverenter

induius vesie

religiosa.
et illuc

cadestis einieiiii
:

et prngressa esl inde con-

Deinde cxivi sedcre

convculum sororuni,

solalrix inca

el cuni pattliiliim

descendissct, contra

nic insecutus est; ei slans arris.il niibi. Cuni ergo

mc

siabat

;

el

ego inicndcns

in

e&m moluin
;

labio-

Innc disparuissel, ulira mibi non apparuii. Dcindc cuni audiia inissa enimntinicassem, et ad prandium

rum
non

ejus diligenier

observabam

el ocgnovi
,

qtmd

nominarel

me nomine meo,
ilJi, ct

Elizabetb

et

amplius

acces6issem

,

pra» nimia vcxaiione vix
,

cibum

atiigi.

adjeiii,

quod cgo pro comolaiior.e recipieus
rccessil a

Posl prandiiim autem subito elangui
in

nec remansil B gralias cgi

me.
II.

me

qttidqtiam virium,ct iln coarclabar undique,

CAPUT
21. Accidit quatlam vice,
oblulissct coliiinba nivea

ul

nullum mcnibrorum meoriim cssel absque pasTtinc astantiliiis circa
,

yisitancti, a 23 Junii 1152 ad 14 Septembrit 1153,
ciiin
,

.vione.

me
,

sororibus vix lin-

frequenler sc mihi
ul

giiam niovi

ut significarein cis

quod

allalis

rcli-

illa

dc qua dixi,

apmi
co-

quiis diccrent sttper
tiotics.

me Passioucm
,

Dotnini, el oragiitttir
ii.\

mc

ipsam dubitarein dc

illa, ci(|iix'rerciii a

domino
iu

Diini

auiem orarenl

sensi

nietim

abbale ulrum possel Salanas sc Iransflgiirarc

qnasi inanu ciijuspiam foriiter siiingi,
balitus

ni

pene

meus

inlercluderelur.

Cum

ergo Iransissct

bora
lore

illa,

de cxtero majorem paccm babui a lcntagraliain

lnmbam. Qui ctim negarel se unquam lioc lcgisse, et cgo dubia permancrem aspexi qnadnin die c r ticem , quam videre solco; el venil cx adverso co,

meo, per
Domina.

Domini, qui novit suos de
,

liiiuba illa, et resedit in ea. Sic

ergo certificata

sum

teutaiione criperc; quoii
est a

ul arbitror, ijnpolral-m

non esse boc Satauam
esl.

,

qtiouiaiu iuimicus crucis

19. Convenciuiil sororcs, ac domiui fralres, vi-

22. In vigilia B. Joannis Baplista* (!l),

dmn

divi-

dentes anguslias animac tnee, ac decrcvcruul, ul

nnm
I

celebrareuir oflicium,

fui iu

oraiionc» ac dice-

sopiem conlinuis diebus coinintuies preccs fundercnt
,

ani quiiiipi i«iiila psalmos, el alias

quasdam orasubilo

ci sc

aflligcrenl corain

Domino pro me

,

ac

lioncs, iu landcni illius vencrandi Prxcursoris Doiuiiii.

siugtilis

diebus singtilas missas pro angusliis mcis

Cuiiiqnc orationes pene complevissem

,

cclebrareut.
Spirilti

Cumqnc

iuier

seplcm inissas, una de
cttin

lux r.iagna refulsii iu ecalo, et in medio ejus quasi
spccit-s viri gloriosi; cl in
sia.is

sanclo in quinta feria esset decanlanda,

veslilu caudido apparuil

inaglio desidcrio

dicm

illtim

exspcclabam

,

sperans

conira oritim solis. Et post pusillum rouvciiit
ei valde

aliquid

consolaiionis
,

tunc

me

reccplurani. Venil

ad ine faciem blandam,

amabilcm, quasi
ei in parle

dcsiderala dies

cl frairibus divina cclebrantibus
:

voleus conspici a me. Ilabcbal autein coronam aurci
fnlgoris in capite, valde
leiiori quasi

jaccbaui
cst c«r

in

oralione cutn sororibus
,

ct
in

dilalaittm
c

radianlem,

an-

mciim

el

vi.li

lucein

grandem

celo
ei

:

et

purpcreo colore insiguitam. In dextra

ccce colnnila inagna' pulcliriiudiuis, qualem

anle

ejns
cjvis

lanii

fulgoris

palma apparuil,
,

ut prse niinia
,

vidcram, dc lnce cgrcdiens, pcrveuil usqtic ad
el ciini tribtis

me

:

clariiate vix cxiera

qux

juxta erant

posseiu
il-

vicilnis eapili

meo cxpansis

alis

se

disccrncrc. Intcllexi
liini

igiitir

bunc esse gloriosum

circutiilnlil,

mox ad superna
in

convolavil. Posl b:rc
I)

in scxta fcria, cnin

dicerclnr inissa dc Sancla crncc,

mariyrcm, cui serviebanius. Posl bxc in HaluTe Deum laudamus, eodcm linis, cinn diceremus
:

cl

nie

prosuassem

oraiionc, gloriosuiu crucis

modo

niibi

apparuil; cl id cilra cxslasim
iit

,

quainvis

signiim in ccclo milii oslensuin est, quasi a sinisliis

viciua fni,

licrcm in cxslasi.
illa
,

Cumque

ilcriim disiu

divinx niajestatis.
20.
Iii

puruissel lux
,

in

qua eum vidcram, snbiio

Sabbalo auiem
corain
uiiiiistri

ctnn cclebrarclur oflicium

duas paiies

si

indi visa esl, cl emicuil, qnasi fulgur
milii

dc gloriosissima Virgine, vidi iietuin
(laritalc, ntajeslate

eam

in

snperna

omnino
<

inlolerabilc
tnilii,

ad videiidum. Et dixi
,

l

iragna

adurantem.

Suflkil

Dominc,

gratia lua

parcc iuGrini-

Ctimque

aliaris, laudes ejus devoic conci:

lati

mex,
,

et relaxa mibi cJiriialem

banc uimiam,

neules, in sec.-ciilia

Ave

prccclara, proccssisscni ad
illo
,

qnia suslincre
est

eam

iioii

valeo.

»

Continuo sublata
apparuit. Kursus
,

versiculum
rttnnos effici
in

,

qui esl

:

Ora, \\rgo, nos

pune

cceli

ct loco ejus s'e|la clarissima
,

,

procidit in faciem
;

saam
dic

tolamqtie se

iu die

teuipore divjni sacrificii

vir Dei siimlitcr

oraiionc prostravit

sicque pcrtnanebat qiiousquc

mibi apparuit.
23. Die lertio posl b.vc (12)
(14)
,

cvaiigelium incboaretur.
(II) Vigilia S.
fer.

Ab

illo

tisqne ad

bac

in feslo beaiissimo-

Joannis

BapL 23

Jnnii, tunc iu

SS Joannes

ci

Paulus 26 Junii.

u cadens.

433
iti
iii

YITA

S.

ELISABETIf.
ravi. Et

!3i

mariyrum Joanuis ei Pauii, lcmpore maiuiino, A dum nd honorcm cormn legerem quinquagiiila psalnios, vidi illos in

exinde quirunqitc sanelorum atlcujua celebritalis apud ncssunl, singuli in suis festiviiatibus,
ccclcsti

amplissima lucc, vaide conjunciim

slanies conira Orientern, el

ad me tcrga vertcnics.

mibi, per gvatiam Domint nostri Jesu Cluisli, iii lumine apparucrunl, videlicct Quimilin-

Ciimque explevissem oraliones, ct suLJiirixisse.n : « Eece qnam bonum et quam jucunduin habiiare
fratres in

nus (13) mariyr
fraircs (14).

cum

sociis suis, deinde

scpteui

unum,

sicut
,

descendit in barbam

fiaternilas, quae vicit

unguenium in capile, quod baibam Aaron. Haec esi vcra mundi crimina, Chrisium sc>

23. Posl bos et venerabilis Patcr nostcr Bcncdi-

clus (13), qui ctiam contra
esl.

me in aerem cxirc visns Dcindc B. Margarita (16) immenso candorc noapo-

cuia esi inclyta, lencns regna ccelcsiia.
<

Gl iusupcr

tabilis, ci signis victoricc gloriosa. ln divisione

coram Jiominibus tormenta passi sunt, Deus icntavit eos, tanquam aurum iu Jbrnnce probavit
Si

slolorum (17) omnes raihi npparueruni, sed seorsuiu

ab

alils

Pelrus el Paulus slare vidcbanlur. Posl
,

cos, vi quasi boiocausla acccpii eos.

»

Cum
ci

,

in-

hccc, Alcxium (18) confessorem vidi

neseio quid

quam,

haec explevissem, rogavi illos diligenlissime,

magni decoris babcntem,
umbilicum. Iu

a pectore iisquc ad sub-

m

9i(l

me

faciem eonverlere dignareniur,

cou-

vigilia D. Marioc

Magdalerue (19) ad
lucidissima,
ei s;«

vcrsi sunt ad
ctoriac

me. Habebatitauiem

et ipsi signa vi-

" vesperam,
mttl

vidi illatn

cum corona

atque mnrtyrii, vidclicet Ailgidas in mauibus
in capitibus valde radiantcs, et

cum
:

ea

Malrcm Domini

noslri Jesu Clnisii.

palmas, et coronas

Siabant aulem contra se, quasi colloquenles ad in-

ritbore signalas in fronle. Taiibus eniin insigniis de-

vicem

et post pusillum couvcrsae suut

a.l

orieulcm.
posiiis in

corati videnlur sancii martyres,

quandocunque mibi
inliiitu doletlaia

26, ln die

ad

migsam,

«Itim

orarcm

npparcre dignantur.
foissem
24.
,

Cumque

eornin

terra gcnibiis, vidi in acrc quasi prope terraru duos viros (20) splendidos sedentescoiura se, et in

ab oculis meis subiio
fcsliviiaie

ablati sunl.

tn

beatissimorum
,

apostolorum

eorum
pttlcri

lucidtim
:

medio quiddam quasi formam babcns scsimilis ei,

Petri et Pauli, in primis Vesperis

rapla in exsla-

eleccc mulicr
et

quam

in

sero vi-

sim, vidi gloiiosos illosprincipesin spiendore magni
lumiiiis, siantes

deram, accessii,

stabat

diligentcr

inspuiens

cum

signis vicloriosi

manyrii. Et

eamdem

sepulcri

specicm. Duin autetn flaret, accir-

convcrsis ad

me

vullibus dcscenderunt in regiouetn

cessil, retro

cam juvcnh candidissimo amictu

bujus nostri aeris, aiiieeedentc cos bcalissima \irgine, matre

cumdalus, nigram babens

Oomini

noslri Josu Clnisli. Staus antein
et saluiabum
J

ginem
illa

,

et

faeicm snpra

comam ac barbac lanttmodum speciosam. Moxque
in

Peirus, sigmim crucis fecit super mc,
illum dieeus
:

convcrsn ad

cum
ine

ibal

occursutn, et siab.it

i

Tu

es pasior

ovium, princeps apo-

quasi

inicrrogans aliquid
intra

ab co. Tunc toepi anxio
iife

stolorum.
riptti
:

»

Donum certamen
iv).

Paulum quoque inluens, hx*c verba arcertavi, cursum consummuvi
Cunique reversi esscnt
oHicium
in

cogitare

qnisiiam essct

juvenis.

Cumque magno

dcsidcrio scicndi boc acsluarem, su-

{11

Tim.

reginnein

bito in dextera ejus

crux aurca apparuii. Uude
is,

mox

luminis, ego ab exstasi respiravi. !n die ad miss.un,

coujeciabam, quod ipse essel
tttis

qui surgens a inor-

dum

intonarettir

,

vidi

columbam descenaliaris

denlem de

ccclo, et

ugque ad dexlrum cornu
:

ram

,

primo Marbe apparuit. Eadem die ad vcspccum non possem interessc convenlui propter
in

pcrvenil, ibiquc rescdit
ct

quantilas ejus ut (urturis,

invaletudinem, sedebam

capiiulo cuin m.igislra

:

supra hivcm candor cjus.
ca*leras

Cumque dominusabbas
Colleciam
,

et eramtts in psalmis vespcriinis (crat atilem pluvtSB

inter

dicorct

iilam
:

qttae est

lenpus) et vidi lrim fuigidam solo memis iniuitu
exterioribtis enitn oculis faciem
in qtto
ciieli
,

:

Deus, cui omns cor pate!
processissct
,

et

usque ad verbum

iilud

ab co loco,
dixi

puriftca per infusionem sancti Spiritus

eram,

inltieri
:

non poleram. Et

Domiuo

cogitationss cordis

nostri
,

,

advolavit, ct sese capiii

in

corde

meo

«

Obsecro, Doiniue, at quod nunc

cjus icr cifcuniiulit

ac reversa esl ad locum, ubi

soia
tv

mcnte video, etiam oculo camis aspiciam, quo

aulea conscderat.
acccssil

Cum

autem diccrelur Sanctus
,

,

ac rcscdit in corporali

el

quasi rubeuni

mngis de bac visione spiriiuali ceriiflcer. i Non cnim mihi ipsi satis credcbam. Et post paululum,
sorores dc sacello exeuntcs, constiieruut
aspicientes incoelum. Mirantc
iu rlaubtio,

Cumque finiia missa inter sorores ad communicandum accedereia, et oculos carnis ad cam jlccierem videre eam nou poiui. Aversis auiem oculis eam vidi, ct staiim ul communicaveram in exslasiin veni, moxquc icspialiquid ex otc ejus pendcre videbatur.
,

autcm magistra
,

qui«l

aspicerent; dixi, Irim (ut credo) vidcnt

qnam

et
,

ego jam mentis intuilu
vidimus caui el nos.

vidi.

Excunics ergo ad eas

(13) S.
toia

Kilianus

Germania (14) Septem
,

(15) S.

cum sociis martyr Mogunliae celebris, 8 Julii. fralres, filii S. Fclicilatis, 10 Julii. Benediili translaiio, in Moguniitio, ac
11 Julii. V. M. ibidcm

45

Julii.

(18) S. Alexius 17.

Trevirensi
iiiiiii

SS.

(IG) S. Margarila

13juxia Rouvi-

20

Juiii.

margincm noniiuant Joseph; scd existiuio melius utelligi angelos, juxia illuil Lucac xxiv, 4 «Ecce duo Vidil duos angulos sei ,ri; » et Joannis xx , 11

(19) S. Maria Magd. 22. (20) Brigiiiini cditores bic ad

Mkodemum

et

:

:

(I") Divisio

aposlolorum nassnn per Cennaniam

deulef.

>

155

ECKBEKTI ABBATIS SCUOiNAUGIENSIS
,

I5i5
,

27. In Yigilia S. Jacobi (21) nposloli
diuin, citra cxstasim fidi

posl |»ran-

A magnas
rtiil.

mibi incussil anguslins

el continuo dispa-

Inccm qiiam
,

viilcrc soleo,
ulii

Posl b;cc in eodem loco
ct

qtiasi

ostium aperttim

qunsi

supcr ccolesiam B. Flotini (22)

ilomini

csi

,

imrospexi pcr illud; et vidi lucem, louge
ilia
,

fralrcs noslri
ibi

manenl

:

erat auiem in scquenli dic

excellentiorem

quam
in

videre consuevcram

,

cl

«'cJicaliotiis (25) festivilas

eelebranda.

El

vidi

multa millia sonctorum
circtiilu uiajestatis

ea

:

slabant aulem in
or-

quasi scalam, in

modum

radiamis auri splcndidam,

magnx, sccundum bujusmodi
illius

de lucc
qiiotl

illi

descendenteni itsquc ad altare majiH,
sanctuaiio.

dinem

disposili.

Erant in quadam fronte

cir-

cst

iu

adolcsccntcs dnos per
aliarc
:

Cumque aspbcrcm viiii cam dcsccndcntes tisqne ad
,
,

ctiiius viri

quidam, mognifici

cl exccllentcs valdc,
,

adornali

palmis el coronis copiose radinniibus

ct

qtii

aulcin [irreibai

tlniribuliim

aureum
alii

io

liiulo passionis in fronlc signati.

Et intellexi, lam
gloria,

inanti gcslare vidcbalur.

Posl bos auteni cl

duo

ex

tiiulo
aliis

corum, qtiam ex
liabcbant
,

singulari

quam

dcscendciunl
ct

:

denique magua multitudo desccndit,
ascendcruui. Erantquc
ita

prx

Iios

cssc venerabiles aposiolos

vcrsa

vica

asccn-

Cbristi.
cittis,

Ad dexteram eorum copiosus quidam exorgloriostis astaLal.

dcntes, el dcsccndcntes, a uona prioris diei tisque

eisdcm insigniis

Post bos,

2d iionam scqucnlis
liac visione

diei

:

landiu

cnim
c-t

conliutie in

ct

alii viri

splendidi constiierunt, scd martyrii si-

pennausi. Apparuit atitcm

B. Jacobus,

gnum

iu eis

nou apparuil.

A

sinislris vcro aposio-

ciici suinmitatem sealx stans,

virgiuc, et Virgo
iilo, circa

cum beata Cliristina virginum cum cis; in die auieui
saciificii,

loruin, saccr ordo virginum eflulgebni, decoraiiis

mariyrii insigniis. Po>i lias, ct altcr cborus

iusi-

tcmpus Doininici

ad hxc

iufe-

gniiim pnollarum, coronaiarum quidcm, sed absq'ic
signis niariyrii. Dcindc cl al.x

riora nosirx habitaiionis desccndere visus est. Vidi
aiilein

vencrandx mulicros.
:

co dic clariiatem

magnam

circa
illic;

prxfalum
el opc-

cum

vclaminibus candidis apparebnnl
ilie

aliptc iia
est.

aliare, el

omuia, qux gerebantur

nam
illuc

cx bis omnibus circnitus

complclus

Alius

rimcntiiiii aliaris

quale essel cognovi, ct magistrx
Ipsa

qtioque miignae elaritaiis circnilus infra illum appa
ruil,

noslrx

iinlicavi.

aulcm directo

nnntio

qp.cm iulellexi cssc sanilortim angclorum.
oiiitiiuni

cotiipcril ila esse, ul dixi.

50. In mcdio auiem

gloriam majeslaiis
,

28. Iu Viutulis S. Petri (24) rursus

eum

vidi

in

immensx qnain
,

effari

omniuo non possum
ambiebal.

cujus

cadcm

spccie, qua et antea apparuerat. Post

Lxc

ibronum gloriosum autem majeslatis,

iiisftilgida

A

dexir.s

Stcpliantim protomariyrem (25) in die inveniionis

vidi

similem Filio bomins, iu

sux. Deinde Osualdum (2G) regcin; dcindc Apliram

summa

gloria

resideiitem; a sinisiris vcro signuui

martyrem cum duabus pcdissequis suis; deimle B. q crucis vcbemcnier radiosum appnruil. Cumque bxc Cyriacum (27); deiude B. Laurenlium in Vigilia omnia tremciiti corde aspiccrcm, boc quoque adjicjus; omncs cum signis vicloriosi mariyrii vidi in ccie dignalus estDominus, ui mibi indigtiissimx luniine. Eral aulcm l.mi dcnsa lux , B. Laureniio pcccairici de gloria sux iucffabiiis Trinitatis, modo
undiipie circunifusa
tur.
,

ut ctiam palpari possc vidcre,

qiiodaro,

Palmx ci coronx cjus fulgor lantus erat ut quodain modo reverberaret oculos cordis iuei, s:cui
radiantis auri splcndor oculos carnis solct repcrculcic. IlaLebat aiitcui

aigniPicaret,

qucm explicarc unn valeo, nec audeo, boc quomodo vcre una diviuitas in persouis
tres

trina

cst, ei

pcrsonx una dtviua substantia.
,

A

dcxttis atitcm Filii bominis Regina angelorum

stolam splendidam

,

a sinislro

d

liumero usquc ad dextrum latus protensain. Li inlcrrogavi magisiram, quid sibi hoc vellel : el dixit
milii,

siguum diaconaius ejus hoc
,

csse. Stabat

autem

cum

co el beatissima Virgo
:

sicul

cum

supradictis

Domina regnorum, in solio quasi sidereo, immcnso lumine circutnfusa residebat. Ad sinistram quoque prxdicix crucis viginti quaiuor bonorabiles viri , versis ad cam vullibns, in uuo ordine cousedcruut. Vidi non procul abeis duos arictcs, grandes,
clprxclaros, antc signum crncis,
el sustinentes in

omnibus

liabebatque ipsc facilem ad

convcrsam, quousque desiderium
lianc cniin giatiam
2'J.

me blande meum implevit
D

butneris suis roiam nimix ciaritatis, cl
giiitudinis.
Ilis

mirx mab.xc

omnes mibi

soient cxbibere.

omnibus
:

ila

perspeclis, in

Facitim cst iu scquenli anno (28) , in Dominica noctc, qi:x eral ptiuia posl fcstum B. Jacobi

vcrba prorupi dicens
ad dci/icum Itimcn
;

i

Levafc oculos cordis veslri
,

allcudite et videtc gloriam
»

ct

avocata

a

corpore rapta sum
c

in

cxstasim. Et eccc
,

ninjcsiaiera Domini.

Mane

post

bxc bora

tcrtia

rula flainmca graiidis in

eelo

emicuil

ctijtiS

visio

vcnil tinuscx fratribus ad foncsiram, el rogavi

eum,

tl.ii..

(21) Yigilia S. J.tcobi simul ol fostum S. CliriV. M. 24 Julii. (22) S. Floiiniis patronus Scbonausix , 17 iN'o-

Domiii ca.
("20 S. Oswaldiis res Anglix, 5 Augusti; quo die eiiam colilur S. Alra , martyr Augtisiana , ciiin socinbus Di»na ei Meiila; sed in AlngtuiliiiO, uc Trovir. d.ffcrinr ad 7 Augusli. (27) Cyriacus M. 8 Augusli, ct conscqucnlcr vigiiia , ac deinde fcsium S Lauici.lii. (28) Anno 1153 babcnle littcrnm Domiti. D. Domiiiica proxima, post siuni S. Jacobi inuc iu SanLaUim caJcns, fuii 20 Julii.
I

vcmbiis.

437
1 1

MTA
iit

S. KI.ISAIiEIII.
.111-

isa

1

missam

Sancln Trinilale cclcnrarel ,

ct

A

dil

,

ul cx im|»rovibO
:

hxe

verb.t in

on mco
,

volve-

nmt. Stalfm antem, ui missam

Fnccepit, veni in

ex-

rcm

<

Gaudc

et Ijctare, filia Sion,

quia diviua clect
,

sta-im,ei rnrstim
manifeslitis.

vitli

Eadem

liora viili
,

prxdietam visionem, scti prxdiclum fraircm
;

mcntia cripuil
33. Post

le

d« periculo coiporis

animx.

t

hxc

in vigilia

Assnmptionis

cum

tlevo:

qui assistebat aliari
ct
Iialiiinn

multo luniine ciirtimfustim

(hsimeorasscm, suhiio
II

incitlit ori

meo, ut dicerem

ejns, in

modom

camlidi fuini, c\

ore

ipsius

sursmn asceiidenlem.
(29), vidi eanidem visionem
sed eo

31. In proximn Dominica, vitlcliccl in invenlionc
S. Slephani
,

qnx lingua nova loquitur, qtiia neccssc est consolari animam turbulosam el incidi in exstasiin, ei vidi visionem, quam
:ec

sunt

vcrba consolatoria

:

Dominicis diehus videre soleo. Vidi autem inicr
cxlcra
giorioso

ampiius quani

Innc

;

nam nnnc

vhli

ante thronnm

DeiAgnum stanlem,

valde aniabilem, et habcntem

dominam mcam coiisurgentcm de solio suo et egredienlem de magna ill.i luee quam
,

,

,

crnrein anream quasi

dorso infixam. Sed ct quaillis

velul per osiium vidi

;

comiianlc eatn

triptici

il!a

iuor evangelistas nnnc vidi, in

formis, qu.is eis
a

multitudinc fcmiharum,

quam

in circuiiu consisterc

sacra

Scripiura

atlribuit.

Erant aulem
ita

dextris

vidcram

;

proxime autem incedeliant , qnx mariyrii

beatissimx Virginis in ordine dispositi,

ut versns

tiiulum in frnnle gerebant. P.isi bas illx, qtias vi-

Eram aulcm cc- " deram coronalas sine titulo; lerlio loco vclaminihus albis decoratae. Ad dcxteram autem ipsius, vir quilans apud me hiijnsccmodi visiones amplius, quam septem diebus. Cttinqtie posuissem coustanler in dam gloriosissimus ci nmabilis incedebal sacerdottli stola insignis. Cuinquc pcr modicum tempus ita corde meo nemini eas revelare, gravissima torsione in inferiori acre cum bnc sacro cxercilu apparuisset, cordis correpta stim, ita ut morituram mc existimaipsam
facies haberenl convcrsas.

rcm. Insiabanl

iiaqtie

mihi sorores, studiose flagi:

rursus in lumine, de c,uo exissc visa fuerat, ciim ingeuti laude
,

lantes, ul qtix videram eis revelarem
torsisscnt a

cumqueex-

el gloria exccpia est.
al>

Cumqtie exper-

me

,

stalim a passinne convaltti. El ne

gefacta fuissem
arripui
:

hac visione, conlinuo hxc verba

jam

dicta amplins

rcpetam

,

scilo,

quod Imjusmndi
vel bis, vel lcr,
;

«

gloriosum lumen, in quo assiduc assisancti, amicti stolis albis, et tlani glose>lenti

visiones, quas in prardictis Dominicis vidi, singulis

slnnt
riain
in

omnes

Dnminicis, qux postea eveneriiut
vel

,

de mcrccde sua

super thronum, viventi

ciiam amplius videre consuevi
,

vcnicns tamcn

sxcula sxciilorum.> Rursusin dic ad missam v cum
in spiritu,

prius in exslasim
aspcxisli.

sicul

ipsc propriis

jam

oculis

essem
tas,

eatlemque vidercm, qttx
hrec
:

ei

antea,

volveham
quaria

in

animo verba

«

gioriosa Trini-

32. In

aulem

feria

anle Assumplionem

-,

qux sedens
>

sede majesialis lux iuspicis abys-

bcalissimx Marix (30), post Compleloriutrt, stabam in sacello; et oravi Domiuum ex loiis prxcordiis

sos, el
nis.

dinumerascogitaliones iiniustujusqtie honiillis

adjeci

:

<

Ave Maria

,

dccus
>

virginum
Post bxc
saiiclum
:

meis, dicens

:

«

Dominc Deus meus, eccc animam

domina genlium

,

Rcgina angelorum.
:

meam

,

el

corpus mciun tux inviclx dexlerae, lux

expergiscens in hxc vcrba prornpi

<

Te

samix

el iudividux Trinilati

commendo;
iis

libi

omnes

Dominum,

>

et reliqua

cum

versu. Et adjcci
si

«

Do-

angustias meas, Domine, commilio, quoniain vaide

miuus aperil nobis jamiam vitx,
ronlra durissimum
ilicta stint, in

volumus ccrtare

anxiatur spiritns neus super

,

qux

operatus c\

diaholnm.

mecum co quod
,

lanta gralia

omnino indignam mc

die Nalivitatis

> Omnia autem qttx dominx nostrx simili-

esse Cognoscam.

Tu

sc.is.

Doinine mi, quotl nun-

ler vidi.

quam

talia le

postulare prxsumpsi. Sed nune, quo-

uiain cx graiuita bonilaie lua ita magnificasti

miiia

sericordiam tuam inecum, obsecro le, quatenus

34. In Sabhato posl Assumplionem (31), vcrha hxc cx improviso arripui «Dominus legifer noster, Dominus rex noster, ipse nos vocavit in adu.irabilc
:

de cxtero
gralia
tu.i

mc

couserves

,

til

nullo deliclo

meo

a

luinen

suum

,

ut,

si

volumus pocnilcnliam agere dc
,

incrcar excitlere

;

neque

me
>

spirilus

illc

malis aclibus, acc.ipiamus bravium

quod

in stadin

instiiioe ullta

apprehendat

,

qnojain absorpia

fuis-

D

acquirilur. Nolile negligere verba

hxc, quia cxpeqnosnani.
>

6cm

,

nisi lu

,

Dominc, subvenisses.
perorassem, et jatn
h:i

Ctnuqiie ha?c

diunt

animahus
<

vesiris.

Atientiiie diligenter,

ct his similia

atl

siralura

meum
«

modo Crealor admonct creaturam
ndjeci
:

Post hxe

redirem, subito

c verha ori

meo

iuciderunt :

Ego consolahor vos,
Iristitiam

dicil

Domiiius, et
spiriluale
,

virgo, cave ne iterum cadas, ne aliquid deterius
lihi

daho vobis conira

gaudium

ct

coulingat
>

,

quia bontis paslur curam habel de
Setjneiiii atilcm die in

pouam ineorda
Si

vestra

ovibtts suis.

meridie, subilo

me

liintieritis, et

timorem simul.et amorein. mandata mea scrvaveritis, veri
Item
tle!
:

impulsti cor

mcum

pcrcussuin est, et hxc teriia acfilia, qtiia

discipuli mci crilis.
lis

>

«

Moueo

vos, ut dilign-

«cpi

:

*

Noli liraere,

Domiuus

to.isolator
>

invicein

:

cogilare

etis,

qiiemodo Deus prior
tinigcittlo Filio suo,

luus corripil
tlie

omuem
rum

filitim,

quem

recipil.

Eodc««

tlilcxil vos,

quando non pepercit

ail

vesperam, cum cffutlisscm cor ir.cum aute
nuillis lacrytnis
,

sed tradidit illum pro vobis iu obiationem, ul drachma
illa,

doiiiinam incam

ilcrum acci-

qux

pcrierat, reperirciar.

»

(29) Omnino vii'ettir legendum atiic luvciilioneni S. Stephaiti , lixcjcnim (ui patct) cadebal eadem iu
tVriara n.

(30) II rst 12

Aug. nam Assumplio casura erat
ipsa die Oct ivx.

iu

S diunlum, {/>!) Adeoque

PlTOOL.

CXCV

5

I,V>

ECKBKRTI ABBVTIS SCIIONAUGIENSIS
:

140
Ititer

35. Ergo ad nos pcninct hoc proverbium
diltgimus

«

Si

A

conspectu Domini.
resil

natos mulicrum

non

sur-

Denm,

ct

hahuerimos perfectam charita-

major Jonnne Baplisla. Mirific» misericordiasqt:i

tem, et fraternam dileetioncm ad invirem, invenicmns dracliniam illam, qua? perierai.» Iterum monco
vos,
ul
liabcatis

luas, Dcus,

salvos facis spcrautes in le.

CAPUT
Alicc

III.

perfectam

chariiatcm

Dei

,

ei

viaiones

usqtie

ad

fesiitm

Annnnlialionis

proximi; qnia charitas esl stimmum

donum,am-

an. 1154.
37. In exallationc Sanciac Crucis (33) saepe iu exslasi facta, vidi gloriosum illud
fulgoris.

plum boiium,

in

quo pendei tolus ordo perfeclorum.

Super omnia antem haheie charitntem, quod esl vindibus vestris,

signum crueis

niuiii

culum perfeetionis; et pax Chrlsti exsultct in corin qua et vocati eslis in uno corpore; et grati estole, verbum Chrisli babitet in vobis abundanier. Iiem, omnibus, qui hic vohint vivere seenn-

Non lanium

in ilta

secreia regione Iuci*.
luce palain
ii>

sed et foris in Lnferiori
csl
ris,

quadam

ostensum

mibi. in fesio S. Micbaelis (34)

primis Vespe-

cuni essem in exstasi, vidi antc ihronum maje-

dum
«Jiiae

saeculum

,

el

non
,

abslrahunt sua

corpora a

stalis

Domini

tres

viros

valdc

gloriosos slanlcs,

earnalibus desidertis

sed omnia cnpinnl adimplere

quornmqui
et

me<!ius erai, excellontioraliisapparch.il,

pertinent ad hunc
:

mtindum

,

vahJe

meluendum
,

1'iuribulum

aureum

in

dextcra videbalur lenere
:

:

csl

quod dicitur

«

Nolite diligere

miindum

et

ea,

n

ct dixi,

cum redirem ad me
In die ad
,

Sletti

Angelus juxta
in

quae in

mundo

sunt, sed agite pocnitenliani de pra-

aram

lempli, ftabens ihuribulum
viii).

aureum
vidi

manu sua

vis opeiibtis, quia ecce lempus prope est. Vigilate

(Apoe.

missam

rursns cuimieiu

itaqne, quia nescitis

diem neque horam, quando
>

virnm excellentiorem
circuitu llrooi

cum

iusigni vexitlo incedtenJ-bi

Domimis venturng

sit.

lem, comitante eum turba copiosa.

aulcm

in

3G. In decolIat'one S. Joannis Baplisla: (32), coepr

cum

veuissenl anlc conspecium

ma-

ridere grandem illam lucem,

quam

\elut pcr oslium

jcstatis, procidertinl in facies suas, atquc iia tribus

videre soleo

:

et

ex hoc anxia proslravi

me

toiam
B.

vicibus factum cst.

in oroiione, el rapta

sum

in

exstasim,

et

vidi

58. Sn

oadem

inissa,
,

cum accederenl

sorores ad

Joannem, eodem modo, quo anlea eum vidcram ; ct nos Deus PateY, t Benedicat dixi in spiritu meo
:

commuiiic;indum

et

ego adhuc a

longc scdcrcir»
,

propter iinbecillitatem,
vidi

introspexi in calicem

cl

custodial nos Jcsus Cbristus, illuminet nos Spitiius
sanctus.
jeci
:

»

Et subjunxi

:

«

clavis David.

»

Et ad-

veram speciem sanguinis. El cum infuiidcrent viuum, disiincte aspexi dilTerenliam sanguinis, et
cjus, quod afTusum est, donec commigta stiui, et » nu s rolor sanguinis appavereuDieaUa.nescio qna.
simile mihi accidil. El vidcbam (sicut

«

Iste esl

Joannes, quem manus Domini couin

secravit tnalris

visceribus, cujus nos prccibus
»

c

adjuvarl supplices depnscimus.

Iterumque ad

me

mos
in

n

iiii

esl

•ediens,

liasc
»

verba protuli
et adjeci
:

:

«

Adjuva me, Domine

omnia, qux
raissae.

foris circa altare

agcbanlur

(emporo
,

Deus meus;
sum.
»

Dicunl eiiam

velationum extollat
<>

Gralia Dei sum id, quod me dixisse Ne magnitudo reme,et non amplius. In die ad
«
:

Et
,

dum

sacerdos calirem benedieeiet
in allari,
,

ecce

columba
accedens

qtiam vulere soieo
captil calici

pcdelenliin

immersil

el conlinuo spccies

Tcrliam iterum rapla
per ostium
,

in

exslasim, introspexi quasi

sanguinis

lucem illam magnam, quam videre soleo.et dominam meam surgentem de solio suo, venienlem conira me in exleriorem hanc luccm :
et

non est
dicriun
,

quidcm raruni niibt vidcrc hujusmodi. Faclum esl ctiam in una
apparuil. Et nunc
ut venirct quidatu ex fralribus
,

ferens in

pixide diviiium sacramcniuin Douiiuui corporis,. nt

eratque

cnm

ea beatus

illo

Prsecursor Domini. Ego

opusesse videbatur cuidani sorori inlirmae. Cumque
slaremus
in

autem orabam devotissimc, eorumque patrociniis me, et omnes familiares meos, alque locum nostrum
slndiose

circuitu ejus

,

cl

ego,
:

el

quxdam
iu
:

so-

rores loquenles

mecum

de co

ecce subito

cor

commiuebain
,

:

simulqtie

hoc petii, ut
ad luccm

si

meum
D
spexi
,

liquefactum, et pene raptum csl

exstasim.
et iulro-

mc

exaudirenl

aliquod mihi praeberent exauditio,

El ecce clarilas magna refulsil

in pixide
,

nis indicium. Conliniio redierunt

unde

cum tamen

ndliuc esset clausa

et apparuit
ista

coram majesiaie magna prociderunt in lacies suas quasi oranlcs; simulque cumeis infinita agmina circumslanlium. Tunc ego ab exstasi excxieraut, et

specics verae camis in ea. Dicens

quidem

con-

tremisco, sicul el luuc videns conircmui. Tesiis

auiem mihi
stim.

est Deus, qiiia nibil in

omnibus
,

his fin-

pergiscens, iu hacc veiba solula dixi : « Tibi latis, el bcnetibi gloria , libi graliarnm aclio , o beata
,

gendo, aut propriam gloriaui
39. Bogasti

quacrendo

locula

dicta, el gloriosa Trimlas.

Ora pro nobis, beatissima
promissionibus
in

me

per epistolam, frater, de Patronis

Virgo Maria.ul digni
Clirisli.

efliciamur

tuis, scilicet inarlyiibus

Bonneusis Lcclesiae, Cassio

Oinucs sancti angeli Dci orenl pro nobis

ct

Florenlio, ul in die Natalis

corum

(33) aliquid

Augusli. (32) Dccollatio S. Jo. Bapiislae, 29 35) Exaltalio S. Crucis, 14 Sept. lunc feria n.
<

(34) S. Mi'haelis29ejusd«Mi; , lunc feria m. Mallusius, ex so(33) SS. Cassius. Florenlins el rielate S. Gereouis (qtiorum passio Coloni.e cclebratur 10 Oclobrisj faga clnpsi Boiinani, ibidem

v

dcprehensi ct mactaii dicuuiur, iucerlum quo die : elevaiio aulem eorunideni fucia circa anntim 1076 snb arehiepiscopo Bcinoldo ccleliratnr 2 Maii. Natalis bic dit ilur coinmunis omitibiis dics iO Oclob.is.

Ul
scfviiii
iliis

VITA
exhibcrem
,

S.

LLISABETIL

U5
in
lii

si

forte ei ip.i diguarcntur

A

his,

neque

illis

discrevi

,

lioc

tantum
illae

iniellexi

,

se

mibi osteudcrc,

cl fcci

quidcm proul

poUii

;

nam

quomodo

qiiiJem lorquebanl,
aoiein

vcro lorque-

aJ lioncicin cortitn qninquaginta psalmos lcgiillo
die posl Maiulinas, ubi

bantiir. ViJi

procul binc versus orientem
,

diam
,

insidialor
cxsiiuxil.

meus cauPosl
lincc

acdificiiim valJc

gloriosum

quasi iribiis muris cir-

dclam, qnani inanu lencbam
aiiicm circa liorain
«lolorc
;

(UinJalum,
ct

ei variae Jislinclioncs

inansionuiu in eo,
illuslrabal; in
et flo-

lerliam vcni in exslasiiu sine

sph-mjpr lucis immensae oinnia

ci

viili
,

trcs viros in regione luminis, Jcco-

circuilu autcin ejus,

arborum,

ei

herbarum,

ratos palmis
Si:ibaut

cl coronis in fronte
eis coujuncti
leriio.

rubore signalis.
ad inviccm, et

rum jucunJissima amccnltas
vallem
prcrJiclam
spinis

apparelial.

Locus auquasi
ha>c

autem Jno ex

tcm, qui niedius viJebalur inter hoc acdilicium, et
,

pjohilum scgregali (3G) a

Scqucnli Jie aJ

asperrimis

et

vesperam

,

cum

solito

more

essein in exstasi (Sab-

atnhiisiis

lolus viJebatur occupalus.

Cumque

batiim enim cral) rogavi

Dominum,
;

ul iterum illos

tuos patronos mihi

osumJcret

quoniam molcste
tres viJen,

aspicercm, ecce copiosa muItiiuJo eandidae plebis, Je valle consurgens, per meilium invii ilfius ilumeti
,

fcicbam
illi

,

quod non Jistincle agnoveram qui esscnt
examlire

tMin

magna

festinatione, ci mnlto conaiu aJ

duo, Je quilms rogavcras, qiioniam
:

acdificium pracdiclum

lcnJere visa esl, landemquc

ram

et dislulit Doniiuus

me

per icmpus,
iJ

perveniens inlroivii. Quidam autem cx eis exlra
sentes viam elegerunl, et ahsque

iia ut

inetuerem couira voliinlaiem Domini
:

me

lahore pervene-

postulasse. Et Jixi tremens

<

Domine,
sin

si

voluntas

runi

:

Jaclus esl auiem bic iransilus olurihus vici-

tua

esl

iii

fial

quoJ

petii, fial;

autem, non
signis supra

bus,

cl

pcr inlcrvalla.
ic, fialer, de quoJam cx qucm lanquam palrem Jileximus, die anniversarii ejus, cum fecisscm

fial. >

El coiilinuo

viJi

Juos viros amahilcs vaUe,

42. ISoIo etiam ignorare

de coeiu marlyrum proceJentes, cum
memoratis;
et venerunt, ul starent in
:

amicis nostris,

meJium

antc

quoniam

in

«ouspectum throni

et

ego

cum

laciiiia
:

expergis-

cens, conlinuo haee verba arripui

« Isti

sunt duce

quieJamproejnglibcratione, quaemihi pei visionem Jemonsirata fueranl, viJi illum lempore sacrificii in
veste canJiJa stanlcm
l ii

olivp, ei Jtio canJclahra, lucentia anle

Dominum
in festo

Jominalorcm universac

terrac.

>

Posl haec
,

ni

quemdam

jirvenem

coram me, el cum co Jecoindulum el proecin, albis

Sjiiclarum Virgintitn undecim inillium

viJi copio-

ciam
in

sam muliilttdinem virgimim

,

quae

omnes erant

in-

: cumquc dcvote elevasset manus et oculos coelumcoram me, quasi graliasagens, convcrsus

signes palniis victoria?, et coronis in fronte signalis,

a

me

ibal
illuJ,

cum

com!',e

ilineris sui
ipsi
:

usque ad

acdffi-

ac dccora caesarie spcctabiles.
40.
Iii

cium
,

quod supra desci
viJere

el

ego vias conim

vigilia

Omnium

Sanctoruni aJ vespcram

C observans,
amplius
tibi

cos non cessavi,

quousque

in-

vcni in quictcm cxslasis.

Tuno

solilo

more
in

vistnn

Iroicrunt illuc. De visionibus
dicain, nisi

autem sanctorum quiJ
staguli insuis Nalaliii s

cst mihi, qtiasi raperelur spiritus

meus

sublimc;

quod

er vidi osiium

aperlum

in coelo, cl

tantam sancto-

(utdictiim est)

animam meam

consolari Jignaii suni.

rnm
ram.

nuiliiiuJinem,
Illml

quantum nunquam aute vidcquoque, quoJ Je sancla Trinitatc libi me
,

43. Vidi in AJventu Domiui ocJificium <|uoJJam

praeclarum

,

uno muro (ircumJatum;
viJerelur.

et

in

meJio

Jixisse memiiii
I.i

lunc mihi secundo intimatuin
solciuuitaiis aJ
,

est.

ejus lurrim laulac ceisitudinis, utcactimcn cjus
los peneirare
ita

cuiJ

tpso

autcm Jie

vcsperam, iierum

Cumque

sarpentimero

rapia in cxstasim

viJi

corain
,

me

stantem quasi
el

mihi apparerel, acciJil in una Dominica,

cum

pnerum amahilcin vahle
praecinctum,el Jixi
:

indutum vestealha,
es,

aJ

mc

redirem ab exstasi, ut
:

stibilo

oraiionem hu-

<

Quis
:

Dominc

ati ?

>

El au-

juscenioJi arriperem
et exaudibilis
,

<

Doniine Jesu Chrisle, pie
indigiiae famulae

nnil,ut tacerem; eldixi
fuii

«AngelusDominibonus.qui

ostendc mihi

luae,
>

cum

Jacob, ipse
et

sii

mecum
sublime

in lerra

pcregrina>

qua» sitista civilas,

quam Jemouslrasli

mihi.

Et

lionis

meac,

benedicai vias mcas Deus.
in
extolii
,

El con-

couliauo hacc verba responsiouis in orc

mco posia
>

tinuo visa

sum mihi

et auJivi

_

siuil

:

«

tlaec cst

Hierusalem

coelesiis, quae aedifica

voces caiientium carmcn jucundissimum.
41. Posl luec in dic,
clesiae

lur, ul civiias, cujus

cacumen

pertingil aj eonlos.
hiu'ti

quo secnndum morecu EcfiJelium defuuctoruin communis memoria
lemporc Jivini
sacrificii, vidi

Posl haec, imminenle fcstivilale Nalalis Domini

anle festum Uiom praeparahar aJ solitos mentis excessus.

agcdalur, in

quasi

Cum

venisset

auiem vespera solemniiatis
in

versus Auslrum
iiluin

montem excelsum

valde, el juxia
;

Nativitatis,

tandem

quieiem exstasis Jeveni.
arca-

vallem

profunJam borribilem nimis

erat

Sensi aulem

me

qoasi in gublime elevari, el widi
:

enim plena

alris iguihus. quasi obleclis, et

non valortores

osiium apcrtum in ccelo

et venerahile

illuJ

lenlibiis cmitiere

flammam

in

allum.

lllic

spirilus innumerabiles viJi, el

animas

potestati" il-

num, quoJ ram, jam

in feslivitale

Omniiim Saiiclorum vidcdeniouMraium
redicns, in

tertio

nunc
a-l
:

mihi cst.

lorum traJitas, quac horrcuJo et
illis

flehili

modo ab

Cumque

Jclcctata fuisscm in mtiliituJine JulceJinia

conculiebantur, irahehanittr,

ct

supra

moJum
iu

Dei mei, lanjem

meipsam

hax verba

iunnitis

modis vexabantur

:

formas quidem nec

couiiimo prorupi

<

Desiderans Jcsideravi videte

(36) Scilicct corpore llallusii, qui bic

non nominalur,

foria^sis al aliam aliquam ecclesism Jclalo.

H3

ECKBERTI AbBATIS SCHONAUGIENSIS

144
ruborc signalis. Ei cogitanam

Doniluum Dcum Salyaloiem meum, el vidi, ct ecec j:.lva factaest anima mea. » Eram auiem pernoclans
in

A

palmis

,

el corouis

oralioue

,

ncc poiui corpus

meum

darc sopori
:

quidcm apud mc lios esse beatos illos iufantcs, qui occisi sunt pro Domino Jcsu ; sed boc iu iliis iuirabar, quod miila infaniix signa in eis apparuerunl

prx

nimi.i cl.iriiaic lucis,
iiiuti
,

quam

lola noctc inluebar

ostiuin eniin

quod antea sine mentis excessu inlueri nou poteram, cotilinuc aperlum vidi in
jncnnditate
;

oinnes enim juvenilis xtaiis plenitiidinein habere
videbanlur. In Circumrisione Domini, et Fpipliania (38) visiones vidi Dominicxdiei, sed evidentins
in Fpipbania.

magna
paruil,
4
i.

et lux ejus dccuplo clarior ap-

quam
missx
,

in prxteritis visionibus.
fieret

Tunc eiiam

in

prima Yespera vidi
:

Cmn

autcm
,

apparatus ad celebraiioncm
ofiiciuui

tres reges coronatos sianlcs anle thronnni

cl

ac-

prioris

qnx

inlcr inatulinale

eral

ccdeuies, adoravcrunt flexis geuibus anle Filiunt

decautauda

vi-li

radium magnx
usque
a<J

ciai iiatis

de sur-

bomiuis el lollentes coronas de capitibus
lcrunt eas in nianus ipsius
:

suis, obiu-

jmro. ab codeni oslio
lendi.
<

allarc oralorii pro-

rursusque eas ab ipso
,

Cumqne

inchoaretur Libcr generaiionis (57)
,

receperunl. In die ad missam
viili
,

rursus eosilem tre*
:

cce gloriosissima Regina ccclorum
,

mulio cierciiu
desccn-

adoranies coram Doinino

Jesit

et

munuscula

angelorum comitata
dcns venit, et

per

eumdem radium

nescio

qux

lucida in

manus

ejus dare visi sunt.

astitii a

dexlris saccrdolis, babens

u

46. In Purificaiione gloriosissi.nx matris Marix,

coronam maximi, ac juciiudissiini fulgoris in capite. Cumqtie linilo evaugelio secundum cousiieludiuein mundi Doantipliona illa decantarelur, qux esl
:

ad roissam, peilecto evangelio,
vidi
:

in cxstasim veni, ei

et ecce

domina mea, per radium

lucis de>ccn-

dcns venil,

viina

;

elevala est

cum suo

comilalu

,

et

per piwdi:

eam

vir

a dexlris sacerdotis : el juxta grandxvus el venerabilis, barbam babens
ei astitit

clum radinm
cgo aiilem

Iucis regressa est

ad sedem suam
in

canam

et proiixam.
in

Cumque

sororcs oblulisscnt iu,

cum

toto illo

lempore essem
in

cxstasi

miuaria

manus

sacerdoti»

regrcssa cst ad su-

cam lamcn
uulcui

devot issimc
splen;Iidi

vocare non cessavi. Eranl

pecna. El ecce copiosus excrcilus insigniuin puclla-

duo

juvcnes, qui pcr prxdictum

rum,
ejus.

cum

splendidis lumiiiaribus, venit in

occursum

ladiiun desccnderani, conunoraiilcs circa iniuislros

Mtaris a principio

missse
alii

usque ad fincm;

in sc-

Faclaque aliquamula mora in extrinseca bac luce , cum ipsa regressx sunl ad aitiora , sequenies

cimda quoque missa
vller

duo. Slabat autem
,

borum

eam rum

gaudio.

Eodem

die ad

vesperam cum essem
iu
:

quidem ad latus saccrdolis
qui crat secus

allcr vero juxla

in exslasi,

iicrumque eam vidcrem

superna gloria,
et

diaconum cum
quidetn
ine
,
,

annunliarcl cvangeliutn. El de eo

invocavi devotissime auxiliuni ejus
,,

cum omni
lino
,

diaconum

,

cogitabain iutra

diligenlia

me,

ct

cbaros meos
:

itli

commisi, etin

quoniam

ipse esset

unus ci diacouis nostris,
ad ininisliaudum; sed ta,

oraiiouis adjeci dicens

«

Domina mca
:

quid dc te
gra-

qui iuterluit miss:e, essetque iudulus alba (quod

sperabo?
tiam de

>

Et respondere visa esl
sperare potes lu, el
>

«

Bonam

quidem non

cral), siarei

me
in

omnes

qui fiduciam

inen ex boc. cram dubia

quoniam bic albus
et

r.l

cri-

babenl

me.

Mirificavit

cpus videbatur,
acl

illc

vero niger eral. Tunc convcrlil
indignans
:

in ine etiaro
sisti, et

, f raicr

Deus misericordias suas mi, ex quo nuper a me disccs-

me

facicin quasi

,

continuo vcrba
tc-

bxc

fccil milii.

hxc

cordi
>

meo

infixa sunt

«

Ego sum Angelus
et

47. Accidit in prima Dominica solemnis (59) Jejuuii in
prirais Vespcris
:

stamenti.

inier

hxc omnia,

columbain vidi, asallare.

,

ul venirem in inenlis cxin

sideulem saci

ificio

Dominico super

cessum
cilate

et vidi rotara

candidam

acre mira veb>

45. Seqnenti die, tempore diviui oflicii, vidi B.

circumeuntem ,

et in

summitate ejus aviculam
teneiiieni, ut

Steplianum protomartyrem
diaconatus.

in

superna claiitate,
signis

candidam cum magna diflicuUate scse
non circumfcrretur impciu rolx
ut esset in
:

spleiididum valde el insignera

mariyrii

ct

el aliquoties qui

Eodem
,

die ad vespcram vidi

B. Joan-

nero Evangelistam

siantem
,

in

conspeclu tbroui

dem pauluium a sununilaie ad iuferiora delapsa cst, swmmo, atquc in bunc moduiu diu laborabat, vicissim labens, et resurgens. Posl haec vidi
et

candidissiino amictti
lali

et siola

aurca more sacerdo-

D

decoratiim. Respexi autem ad

cum locum,

iu

inontem excelsum,
delata est rota
,

araarum valde,
ibi

et super illuiu

quo quatuor cvangeiistas videre consueveram, et nia quidem animalia vidi; locus autcm Aquilx vacuus apparuil. Die Innocenlum
ficii, vidi
,

ilcrumque

circumferebatur, ut

prius, et avieula ei

adhxrens

in

suo labore pcrsevcquid
isla

tcmpore diviui of-

rabat.

Eram uutem vebemcnler admirans,
;

monlcm exceisum,

et splendidum, et in

portcnderent

et c:iiu

magno

desiderio poslulavi a

cacumine ejus Agnum candiduni,

et amabilemvalde, babenlem signum Dominicx crucis in dorso. Sequcliaiur autem euin multitudo roartyrum copiosa, cum

Domino

inteliigenliatu visionis. El arccplo aliquaii:

lulo inielleciu, redii ab exstasi

nioxque bxc vcrba

ex improviso arripui

:

<

Arcta cl aiigusla csl via,

(57; Secundum festa 12 iectionuin

usum monaslico-Bcnedictinuin
liiinl
;

aulem Nataii ad 5 Noclurnum Itgiintiir 4 Evaugclia , qitorum piiunim Inilium S. Evangelii sccumium Matlhxum, alia tria
in die

aique adco initiuin anni incidil in fcriam pbania in feriam iii.
(59) Idera

vi et

Epi-

anniis celcbravit
i

Pasclia 4

Aprilis,

atquc

adco Douiinica

Quadragcsirax iucidii iu

eadeiH

,

qtix prcscriliuntur cx

Romauo.
Dominicalem C,

21 Februarii.

(58; Auiius

1154 babuit

lill.

IJS
quae ducil ad vitam,
Et snhjunxi
:

VITA
Domine, quis
ibil

S.

ELISABETH.

146
libi

<

llle,
,

qui cuslodit
el

eam? » A prctationem visioiiis bujus coueris invenire; vitam suam a car eniiii fortassis a Doiuiuo rcservata esl.
pcr
50. Ante AiinuiUiationem

uulibus desidcriis
sua.
>

Et adjeci

:

<

habcl dolum in lingna iioii Domiue, quid fueiam cgo? » Et

Dominicam septem
in lecttim loto

die-

Lus (41) agrotavi, el incidi
langitens

torpore

nirsws hajc vcrba responsionis inciderunt ori
<

meo

:

Si vis

ambulare, sicui ego ambiriavi, considera

vestigia

mea

;

et noli
,

le

avcriere ad dcxleram

,

, ita ut pene nihil refectionis corpori meo possem adhibere permansi autem in bac valettidine usque ad diem (-42) lertium ante fcstivitatem.
;

nequc ad sinistram
venies, qtiia dixi
quis introierit
;

sed

sequere

mc

,

el

sic per-

:

er

Ego sum via, me sulvabiiur,
,

verilas, et vita; si
el

Eo die circa Nonam coepi babere in ore meo liquorem, tanquam favum mcllis, cujus dulcore ita refecta

pascua inveniet

sum, qnasi cibuin

sufficientem accepissem; ct

(Joan. x).

>

confortata
in

sum

toto corporc, et emisi stidorem eo-

48. Posi haec in sccuuda feria rursus
vcni
,

exslasim

piosum

,

in

quo permancb:.in

usqtic
in

in

scqticntem

ii vidi praediciani

vlsionem

,

ut prius; sed el

diem. Et circa tempus missae vcni

mcnlis exces-

eo amplius, quia et scalam

vidi stipra
,

rotam slan-

tem

,

qu;e lantae cetsiltidinis erat

ut

eacumen ejus

sum; et visnm csl mibi, quasi abslraheretur spirilus meus a corpore , ac sublevaretur in altuin. Vidi

coelos pcneirare viderettir. Postes ejus laterales lapidei videbanlur, et triangulares; ascensoria vero

™ aulem

diversissimis

,

ac pulcberrimis ab invicem diflere-

in illo excessu mco ccelos uperlos, et Domi Kium Jesum cum infinitis miliibus venientem in regionem aeris bujus. Et non erat ei species, ncque

bcnt intervallis. Id autem in msmoria relinui, quod

decor; sed, tanquam receuter crucifixus fuissel, sic

primum eorum candidum erat, lanquam cundum vero rtibicundum, lanquam ferrum
sunl, el juxla

nix

:

se-

miserandus apparuit. Cumqtie dcmonsirasset universo

ignittim.

mundo crucem

,

in

qua pepcnderat

,

et vul-

Posl baec dic allera rursus vidi omnia, quae praedicta

nera passionis

suae quasi reccnli

cruore madentia;
lerribili, tliccns
:

roiam speciem

viii

slantesn,

ctijtis

clamabat vocc roagna ac piinium
i

caput aureum videbaiur, el
canditlae, et

capilli ejus similes lanae

Talia proptcr le sustinui, tu vero pro
t

me

quid

mundae

;

oculi ejus lucidissimi, el dccori
,

snslinuisli?

valde

;

peclus et brachia
,

qux

in

modum

crucis tc-

51. Assistcbanl aiiu-m

ci

dno divcrsa agmina
alternm a
lux

in-

nebat expansa

purissimum qucmdain nilorem ba-

numerae plebis, unoin
1is

a dcxtris,

sinistri».

bcbanl ad similiiudinem argenii nitidissimi. Habcbat auiein
in dextera

quidem, qui erant a dextris,
inter

immcusu

cir-

ramuin arboris viridem

,

ct
,

cumfusa videbatnr,

quos praecipua apparuit
Ibi

iucundura aspectu,
|?is varietaie

in sinistra
:

vcro lucidam rotam

q

Virgo virgimrm, gloriosissima Dci Mater Maria.
diversilalcs

disiineiam

venlcr ejus aenens, feinora

omuium
:

ecclesiasticonim

ex cbalybe, crura ferrea, pedes vero lerrei videbantur. Ha;c oiuuia frequenter in

stincte perspexi

inter quos et

gradnum divenerabilem Paircm
lis

lempore Jejunii mibi
Doniinica,
qtiae

noslruin bcatum

Bencdictum, cnni sua monachali
sum.

apparuerunl.
49.

lurba, dignoscere deleclata
est

autcm, qui

Facium

auiem

in

erat

eranl a sinislris, tencbraedens:c, cl horribiles cir-

proxima post festum
in exstasi, et

B. Gregorii (40),

cum cssem
Doniiuicis

cumfusae eraul,
princeps,

ita ut eortini

diversitates disccrnere

viderem visioucs, quas

in

vix potuissem. Erat

autem bnjus
borrendus

iniseniinae plebis
itle

dicbus videre consuevi; vidi egregiuni illum docio-

magnus

et

rex superbije,

rem

in superuis, pleutim gloria elclarilate amabili,

cui proximi assistebanl Judas et Pilatus, el crucifixores Domini.

ad similitudmem

gloriae sanclissimoruin

cpiscopoin
,

Heu! quantos et

clero',

quantos

rum, Martini

et Nicolai.
et illos
,

Habebal autem
babuisse vidcram

capile,

nosiri ordinis viros, et mulieres, plcnos confusionc
illic

quemadmodum
quoddam
dicunlur.

diadema
vi-

dignoscebam. Cumque omuia perspexissein

venerabile

qualia a pontilicibus gestari
vidi

dixit

Eadem quoque hora
videbam

praedietam

Venite, benedicti Patris mei

Judex omnium ad eos, qni eraul a dextris : percipite regnum quod
, ,

sioiicm, el aesltiabani desiderio
telligcrc, quae
illa
,

magno cupicns

in-

D

vobis

puratum
,

est

ab origine mundi (Matlli. xxv)
:

;

ad

praxipue quid significaret
de cxtcris intelligebaiu

cos vero

qui eranl a sinistris

he,

maledicti, in

boininis species;

nam

ignem wlemum, qui paralus
(ibid.).

est diabolo el

angetm ejus

uliquid. Postulavi igitur a beato illo viro Dei

devo-

El conliuuo

illi

cum

jucuudissiina alacritate

lissimc, ul impelraret mihi a

Domino
:

intell'gcnliam

visioms,

quam dcsiderabam
:

el convcrsus ad

me

ad Iucidas lnausioues Dominuiu subsecuti suni; bi vero, tristitia el confiisione pleui, cum suo patrc.
principe daemouiorum
,

bacc vcrba mibi rcspondit

<

Non polcs
is-ilur,

inlellignre

in

piofuudissimas leuebras

quid

isla siguificenl
,

,

scd
i

tlic

docloribus qui Icgtint
ainantissinie

demersi sunt.
52. Continuo posl haec rctldila
flelu

Scriptuias

ipsi scintil*

Nnitc

sum mibi

,

cl
:

cnm
<

frater, Iiunc tibi, quaeso,

laborem assume, ul Scri-

copioso priinum in

liaec

vcrba

prorupi

Li-

pturas divinas scrutcris, et congruam ex eis intcr-

bera n»e, Doiliine, de inorte aeleroa

in die illa

tro

(40) Ea fttit Domiuica*iv Qunilrag. occurrens seciiudo posl fcsiuin dic , ii Manii i 1 > ErgO a die 18 Marlii.
V.

(i-1)

bl cs-l

nsque ad diem S. Bcuedicli

,

vc! se-

quenlcm 22.

117
iiicnda
atljcei
: ,

ECKBERTI ADBATIS SCHONACGIENSIS
quanao cceii movendi sunl, et < Credo, quod Rcdempior mc-us
,

fiS
in

lerra.

»

El

A

intrnierai,

sedeniem cuin discipulis suis

domo,
se

vivit, et in

quasi ad ccenandum.

Cumque

aspicerem, surrcxii a
praecinxil

sum ct in carnc utea videbo Deum Salvaiorem meum. » In rpso au«ein die fesiivitatis cum iterum essem in excessu meo, in tempore divini sacrificii prxsenlata eit
novissirao die de lerra surrectura
,
,

ccena

:

et

ponens vesiimcuia sua,
Pelrus exsilivil,

linteo; ct accipiens pelvim, incurvavit

genua ante
stabat quasi

Pelrum
lerritus

,

el subito
ei

et

:

Dominus

sicut erat inclinalus, loqui ad
ille

oculis mcis passio Sahatoris nostri, qualiter ab impiis

eum

visus est; el post pusillum, rtirsus
lavil
,

resedit.

veste nudatus

,

flagellalus est, et
,

ad ultiinum

El Dominos siiigulorirm pedcs
loquens ad

iterumquc reegressus cst
illum
vitfi

cruci affixus.

Non aulem omnia
in

quac circa

eum

in

sumpto veslimento suo, rccubuii,
illos.

et sedeb.it, quasi
et

passioue gesla sunt, singiHalim

ttinc

vidi,quemadbaec videre

Post bcec surrexil,
,

inodum postea
cessarem
,

Parasceve.

Cumque
in

cum
a

illis

de civiiaie

et ibai versus

moniem
haec

vidi

doniinam n.eam
rei

superna clarilale

quo cum descendisse videram. Post
relinis discipulis secessil ab eis

slaiiiem, et

cujusdam
fieri

revefationem ab ea accepi,

quomodo

Dominus,

quam

nolo adbuc

maiiifesiaui.

et positis tn tei

ram genibus procubuil ad oralioncm,
^nguidi», de sanctissima carne
El

CAPUT
,

IV.

quasi in angusliis magnis consiifutus. Vidi et pre-

Sancta videt mysteria Passionis, JlesurreclionU, A,eenuonts Pentecostet , et alia quadum isto anuo.
53. Posi haec in festiviiaie

B

!iosas iUas S" Mas

ejus decurrenles rn terram. El post oraiionem rediil

Palmarum

(43), in pri-

ad diseipulos, qtios ciiam <!ormitantcs
aique boc ler faclum
rediens, slatim

vidi.

cum
,

mis Vesperis,

cum

dicerent sorores Responsorium,

allocuics eos fuisset, itcrum redHt ad" oralionem
esl.
iu

Ingressus Pilalus, et usque ad hoc verbum processissenl
:

Crucifigatur
:

;

slabam inter cas
in

,

et in

ex-

hxc verba

Tunc ego ad me ipsam ore meo babui r « Fa:u ter-

*tasim venr

ct vidi

Salvalorem quasi

cruce pen-

ctus Jestis in agonia prolixius oravil, el faeltrs est

denteiu. Rursus in Matulinis siiniliter mibi accidit.
In die ad iuissam,

sudor ejus sicul gutiaj saiiguinis decurrenlis

ilerum

in

cum inchoareiur exstasini veni. Tunc vidi
et

Passio Domiui,

ram.
tretn

»

El adjeci
:

:

<

In
si

monte
fieri

Oliveti oravi ad P;;»

procul

monlem

meum
>

Pater,

potesl, transeal a

<|uemdam amuanum,
daiti
tit ci

descendebat ab eo Salvaior

ralix isle.

sedens in asiuo, et veniebat versus civitatem quaui-

55. £1 posl pusillum
et

redii in exstasim.

Et vidi

magnam.

aulem radice inonlis occurturba bomiiium parvorum cl magnoruin cum
In ipsa

eere Dominus ab oraiione rediens, assuinptis diin

scipulis veuil

bortiim. El

posl pusitlum, vcuil

viremlbus arborum ramis; el exuentes vcsiiinent
sua
,

Judas

ctiiii
:

coliorte

armata,
,

el

accedens, osculalus
eranl
,

plurimi ex eis straverunt ea in via
:

,

qua inco

C

est etim

ii

auiem

qui

cum eo

retiorsum

debal

el ibant

cum
per

eo exsultantes usque ad porlam

abeuntes ceciderunl in terrain. Et surgenles cou.preheiideninl

eivttulis.

Eraique

ibi

lurba

magna,el dabat
et ultra

ei

lo-

eum

,

ei usqtie
:

ad civilatem

vincluir.
l.i-

eum
plum

:

cl venii
:

mediom

eortun usque ad tem-

miscrabiliter periraxcrunl
libula

discipulos

auiemad

desceudens introivit,

eum nou

vidi,

sua

discurrere vidi.
:

rt redii ad

me
illo

ipsam. Rogaveram fralres
die oflicium

genter, ul

praio

,

quod

esl

meos dilipalmarum celebrarent in ante conspeclum nostrum , et non
inundalionem
rivuloruin;

ciim btijusmodi verbis
iradidil signo
,

<

Tunc redii ab cxstasi Amicus meus osculi me
osculalus fuero ipse
illa, sive'

dicens
>

:

Qucm

esl,

lenete

eum.

Post haec loia noeie

poluerunt

propter

sed

dormirem,
illi

sive vigilarem, videbain qualilcr

impii

relro ecclesiam, ubi videri a nobis regeruul. Et respexil

non poterat, peancillae
illis illic

Douiiiium blaspbemabant,

verberande,
in

con-

Domiuus desiderium
omnia, quae ab

spueudo, colapbis eialapisaedendo. El

exstasim
erat

su;e; et vidi oeulis menlis gesta suut.
£4. Po.il
k'u:uI

quidem non veui
(I

,

sed loius sensus

meus

illic

ad

nibil

aliud potcraiu inicndere.

Mane autem
iiidueruul

soleo,

bxc in Ccena Domini ad missain vidi omnia quac circa altare gerebanlur : el
,

bom
eiim

terlia vcni

w exstasim,
,

iu

qua perniansi usque

circa lioram sexlam.

duin saccrdos canonem diceret

et ralicem in con-

Tmic luuicam purpuream
ei
;

vidi,

quomodo

et clilamidem

cocrineam
exuentes
:

spectu Dei exallaret: vidi supra calicem

Dominum
ejtis

cireuiudederunt

et

imponenles
ei.

capili ejtis coro-

Jesum, quasi
cl

in

cruce pemleiitem, et dc laiere
in

naiu spineam, illuserunt
eiini vesliineutis illis,

El post

hxc

,

pedibus sanguis
atiiein

calicem defluere vidcbatur.

indueiunl euin vestibusejus

Cimi

vespertinum lempus immineret, eram

el

imposucriiul
in

in sacello, ubi

erat.

mandalum ablulionis celebrandum Cumqtie fncboarelur Antiphona quau esl
,

latcm
viroris
i

crucem , el duxerunt exlra locum queindam, quasi araium , el
ei

civinib.l

:

babenlem.
in
Ceo< runt.

Ibi

enin

dtniudanle»,
;

levave-

\nle diem

feslum, cgo iu uberrimas laeiymas con-

nnt (44)

foslim erupi, e( rapta

snm

in

exslasim. Tunc vidi
in dic Paliiiaruiii

duobtis

crucem et aflixerunt simililer ct aliis Tunc expergefacla sum et cum
,

Domiiium
(43)

in

eadem

civiiate,

quam

lacrvmw uberiimis
cruccm,
iiimic

iu

h«c verba prontpi
ei aflixus;

:

<

Christus

Dominira Palmarum anno H5>, 58 Martii.

aiqiie

ha etans
in

contra

quam
-

(44) Cunvenit boc cum visione S. Brigiiue , dc qna egi in Parergo iuier utramqne Viiam S. M.niae

M

ig

I.

de Pazzis, qua Jocclur surMltu

a '.'uilus

iii

receiiliorum saiiclarum visioni bu« coiicipilnr, super crucein lnitiio slialam cxlc:isus DomiiiUd.

passim et

m
Dominus
adjcci
:

VITA
IV.clu$
t

S.

ELISABETH.

150

csfobcdiens u*qne ad moriem.
in

Et
ct

A domum,
vidi

ubi crant tliscipuii congrogaii, et nunliavii

Vila

ligno
>

moriiur.

Infernns

eis. Coiiliniio

posl ha?c,

cum paululum rospirassem,
substiterunt

mors
56.

(45) dispoliautur.

dnas malrotias voiientcs ad scpuicrum ciun

Deinde post

modicuii)

tempus, cceperunt

aromatibtis; et ut viderunt angelos,

fraircs officium Pei celebrare, el

cum

processissent

quasi slttpetaelse. Post haec ctim liniore prnpius ac-

usquc ad lcciionem Passionis,
vidi iterum

in

cxsiasim venieus,
illa

cesserunl

:

factaqtte ibi parva
illis

mora,

tliscesserunt.

Dominum
:

in cruce.

Inque

bora emi:

sitspiritum, et indinala est cervix ejus

concidit
:

amabile capul
otnnia

ccmplicata

suntj

genua (4G)

el

Dominus in via; moxque illse accurrentcs prociderunl coram eo el lenuenint pedes ejus hoc auiem, nequaquam de prxdicta tti*
Occurril aulem et
,
:

mentbra ejus deorsum rcscdcrunt;
qua3 humar.us ocuins

sicqtte

matrona visum

esl.
,

haerebat exanime corpus, miserationc diguum snper

58. Post hsec cuni cc lebrnrclur missa
discipulos properanles ad sepulcrum;

vidi

duos
aller

omnia

,

miserabilia vidit. Et

quorum

quis ptuas, frater, interini erat dolor aaimae meac,

quidem

cum viderem
&pecUones
nihil
qttiiletn

lantas pasbiones,
optinii
,

lamque indignas deinnoceutis; qui

viri

et

solius

senior, aller autem videbalur esse junior. Et bic quidem ctnn ciiius pervenisset ad scpulcrum, non introivil; seuior vero cum pervenisset, siaiim
;

suslinuilf Sed
«1

omnia gratis " introivit postea vero el aller. El quid amplius requiris, fratcr? Omnia pene, quae circa lempus iUud Malrem Doinini mei plenam nioerore, magna dignam miseralione, vidi assislentcm gesta fuisse in Evangeliis legunlur, mibi demonpro se
sed

pro nohis

cruci
uitne
piis

cum

discipulo qiictn diligebat
vidi
,

Jesus.

Novis-

strata stinl.

Nam

ct

hoc vidi, qualiter duobus euo-

autem hoc quoque
accurrens
,

qualiter unus cx im:

libus ab iiierusalem in Einaus,

lanccam

lalcri ejus infixil

el

con-

pcregrini se adjunxil, cl

Dominus quomodo cum
in

in spccie

pervenis-

tinuo copiostts sanguis pariter

cum

aqtia

emanavit.

senl ad casicllum, el se fntgeret discessurum ab eis,

Et ecce caligo densa et horribiiis super universam

delinuemiit

eum

,

el

pcrduxerunt
,

domum,

el

terram oria
currere
,

esl, et

saxa per agros lerribiliter conel

cum

sederet ad ccenandum

et

hencdixissct

panem

et

collidi,

scindi

visa

sunt.

Cumque

et fiegisset, statim locus ejus, in

quo sederat, va,

qttievissel illa
viri

periurbaiio, ecce quidan> veucrabiles

cuus apparuil. Staiimque

illi

snrgentes

vcnernnt

accedenlcs, solverunt corpus a cruco, el dctu-

cum
in

fcstinationc ad discipulos, et nuntiaverunt eis
,

teranl tlJud

cum

veneratione iu hortutn quemtiam
:

domo
,

in

qua erant congregali. Eadem aulem
annunliahant, apparuil Dr.mintis

viridem el jucundttm

et

circumposila

ei

niunda

hura

qiia eis ba?c

«iiidone, locaverunt illud in
mttni ego, resumpto spiritu,

monumento. Tunc de-

r

slans iu medio eorum. Posl.hsc illud qticque vidi,
qnaliter manducavit
disctis niius

cum
<

flclu

amarissimo
nbscura-

cum

illis
,

:

eratque in mensa
alter ccntincns fain

htijusmcdi quereiam arripui

:

Reccssit pastor no-

habens piscem

et

ster, fons aqua; vivae, in cujuslransilu sol

tus esl.»

El adject

:

<Avo Maria, consors
saagtiine.
>

iiiortyrum,

vum eum

mellis.

Erant atitcm vestinmila ejus,
rcsurieclioiicm
is

quihus

post

vidi

,

candidissima, et

trausglaiiiala crucifixi nali
«

Et adjeci
>

:

species vulius ejus hilat
ul vix

valde, ac lanta? clarltaiis,

Sepulto Domino, signaitim est
57. Post hacc in Sabbatt
d

mouumcntum.

eam discernere possem.
Doiiiini

vesperam, ctim essctn
venerabiies qnaedam

59. In die Ascensionis (47)

ad missam

in

exstasi
,

,

apparucrunt

miiii

matronae
Paschae,
tiouis, et

qtiasi

gestantes aronnia. In die Sancto
diluceseeiet,
in Psalmis.
,

cumjam
legeham
in

sedebam

in loco

ora-

Cumquc jam ad
,

finem

cum esscni in cxcessu meo, vidi congregatos in domo discipulos, el Mairem Domiui ciim eis, et intravit ad eos Dominus, et cum accepisset eibtitn cum eis, eduxit illos >ie civilate usqtie iu moulem.
El
vidi, qualiter

Psalmorum appropinquarem
vidi

veni in exstasim, et
et

coram

eis elevatus est.

Et vcnii

in

horlum
et

quo erat

moiitimenltim
,

la-

occursum
est
in

ejus muitiiudo

angelorum
illi

,

et

suWcvatus
et

pidem ah
dentes
:

ostio ejus

sublatum

el

angclos assi-

ccelum.
cceltim,

Cuinque

siarent

aspicc-.

ecce malroua quxdatn veniens accessil
et

D

rent in

apparuerunt duo splendidi juvene*
el

ad inonumcnium ploraus,
vcnlo
ibi

imrospexit, et non in-

desuper vcnientes,
illi

alloculi sunl cos

;

staiiinquc

corpore

,

qtiasi

mccsta paululuin recessil.
illa

rogrcssi suut in
,

civitalem, ei collegerunt sc in

Occurrit aiiiem

ei

Douiinus, moxqtie
:

suhstitil

domum
ipsam

quasi inlerrogans aliquid ab eo

et post

ptisillum
:

redii

unde egressi fueranl. Tunc cgo ad tm: cum hujusccmodi verbis ; < Kduxil Doin Iktbaiiiam,
:

convcrsa est, ut

rediret

ad monuineutum

iieillo

minus discipulos suos foras
scqtmntur
in

>

cl qtia:

rumque

subiio se converlil, quasi vocala ab
,

Evangelio,

cl iliud

t

Rex gfoiix,

et currcns procidit ad petles ejus

cumque

ipse dis-

paruisscl, surgens
(45) Ila corrigo fium: cx morsu. (46)
noii
,

illa

vciociler cticurtil
,

usque ad
imprcs-

Domine virtulum, qtii triumphator bodie supcr omncs ccelos ascendisti. >
illa bracbinrum distcnsione; undo coufirtiialur doctrina pruedicto Parergo a me iratlita, de verbis faclisqne exsiaUcerhtn ad coniroversias bistoricas iion Irahendis. (47) Fuil cclehrala Asccnsio Domini, 13 Maij, Pentecoslcs 25 M.tii.

pro eo

quod

Iegchaliir

lenta

H*c genuum complicatio compelii corpoii conicniissime lenso, ac slanti supra fulcrum aliqiioti, non auteni uti cnncipiehatS. Osauna infra, VihL* ti iittni. 2i4 cxaggerans Jerc supra cnsleros dolore-. etiui , qui scnticbatur in pcciore, ex vio,

i;.l

ECKBEKTI ABBATIS SCIIGNAIGIENSIS
Iwc
in die

152
,

GO. Pust

Penlccosles, ante celeliralio-

\

scctindum snam pioless onem

el

Lii

inedio
,

eorum
nieriio
,

ocro miss^, ciun csscm in exstasi, vidi rursus discip:i!os

tlironum cxcelsum vable gloriosum
iliroiii

el

in

congregatos

in

doiuo snpra

inciiior:it:>,
,

el

Masa-

irem SaivaiorU inlcr cos. Et factum est
riercui, Apparuii supra singuloe
i-nis
,

dum

eorum quasi flannua

et ex de ibrono exibal splendor magnus quasi fulgur coruscans, ita ut prse uiinia luce vix poluisceut ocu,

sedt-ntem

ciijus facics lerribilis erat

eo

et

dciursuii)

riesceiniens in impeiu venemeuii.

los

levare.

El circa tbronuin angclos miiltos, el
:

El coutinuo oiunes unanimiier consurgentes, egressi
sunl cuin bilaritate et fiducia rnagna
verbuoi Dei
reildita
<

qtialttor

aniinalia

bi

omnes circumstetemni,
ei benediciio seAenti
»

et
,

,

aniuiutiarc

piocidenles adoravcrunt sedeutem super tbrouum
riicentes
:

in

populo. Ilxc
,

cum

ita

pervidissem
:

Gloria,

el

honor,

super

suro milii

uioxque bxc veiba assumpsi

thronuni, viventi in stvcula swculorum.
arijeei
:

Posl

bxc

Spiritus sancius procedens a tbrono, apostolorum
»

<

Salve, saticta, salve, pia el nobill* Virgo

pcctora invisibiliter penetravit.
relur oflieiuin ntissaj, rursus iu
vidi

Cumque
,

inchoa,

Maiia

;

tu eniin n.iiis, tu stiavis, tu adjuliix et con-

exstasim veni

et

solairix

omnium

in

le

eoufirieuliiim. Arijuva

me

quasi

fulgbiissimum

raditim lucis

de ccelo

usque
ojiis

ail altare porreclum. Lt vcnit per mediiim columha spcciosa, quam videre soleo, fereus " noslruin.ul

domina ntea Maria, quoniaiu conildil in le aniiua mea : ora pro me llnigenitum tuum Kedempiorem
pcrficial iu iue

opus misericordix

sua». *

iu oro

quiddam rubriim, quasi flammara

ignis,

grau-

62. In festivitaleOmoium
lus Doiuiui

Sanciorum veuit ange-

diuscultim

quam

solebal. Et

primum

quidcni supcr
,

ad

me

,

ei rapuit spiritum

meum

a cor-

verlicem sacerdotis expansis

alis insedit

ibiqtie ex

pore meo, et subito vcui cuin

illo, et duxit uie in

eo, qtiod in ore gesiab.it, quasi stiilam
biiit.

unam depoconsedil in

altum anie osliuni, quod est
el introspexi
,

in

conspeciu DoiHini,

Minislris quoqtie altaris
siiniliter frcit, et

,

qtii

eranl induli ad

et vidi

multa

inillia

sauctorum coro-

Legendum,
altaii.

po>t

bxc

iiatorum, astanies et niinistranlcs Bco,et in circuitti
tlironi

Cumque

rcdiissem ab exstasi, dixi magistrse

quatuor auiiualia. Augeli veroct arcbaugeli,
iliro-

njsu x, ut coipinoneret sorores ad devotionem oraliouis , sperans id ipsum , quod et poslea evenit.

cbcrubim quoque et serapbhu sleterunt aute

nutn Dei, et procidentes adoraverunl, et clara voce
riixeruut
:

Cumr;ue
«!uiu,

iiuita

missa accedercmus ad commuuicati-

<

Sanclns, Sanctus, Sanclus Dominuset qui csl, et qui

vcni in exslasim, el
vidi

dum

singillatim

commu-

Dens oinnipolens, qui erai,
rus cst.
»

venlu-

ukarent,
ct
bucnie>!U.
(il.

columbam prxdictam advolanle:»,
in

Simililer et viginii qualuor seuiorcs ceii-

exeo, quod

oregestabat, pcr singulas dislri-

derunt

in facies

suas, et adoraverunt viventeiii iu
et aliquid,

q
,

s.r:cula

sxculorum. Habeo

quod de Bou(arla est,

llx suut, frater, miseratioucs Domini
(48) visilationis

quas
in

ncnsis ccclesi» consecralione,
libi, frater,

qux uuper
,

in

primo anuo
In

incx nperatus est

referam. Sicut iusinuasti mibi per epi,

iiic.

bac autem sectindi anni rcvolutione eadem

stolain

,

oravi Doniinum

el aperuit mibi

ul soiet,

fere,
circa

qux anuo

priorc in feslivitatibus sauctorum

oculos meos, in prioii Yespera Exallationis Sanchc

me

accidcre solebaut, eveniunl, el iionnulhi

Crucis,
vidi

et inter castcia

,

qux> inibi

iiionslrala sunt,

prxter bxc,
sileutio

qux propter

iucredulos ex

magna parie
abexstasi, iu

prxlcrimus. Aliqttoties antciu alteriusiuodi
tiiibi

radium copiosx lucis de ccelo usque ad ecclesiamillam, lotamqtie iininensa claritate illustranlem. Nec non et angelorum inultiiudiucm iu eodeiu
radio dcscendentcm vidi, ac loto temporc dedicationis inter minislros ecclcsix

\erba, qtiani solebaul, reveitcnli

urc ponutitiir

:

ita ut in
,

loquendo nou meiim scquar
qui per os

aibitriuiu, sed Doinini

meum

mauife-

couversantem. Tauia

sUs

facil visioues,

quas per modestiam a sororibus

autem majeslaie omnia replebanlur, ul non absque
,

Nam in feslivilaleB. Laurenlii, pavore intueri possem qux gerebantur illic. Fui quam videram bis verbis manifestavit autem in bac visioue contiuue a vespcrtino tempore • Vidi quemdam nobilissiinum diaconum Laureuprxcedentis diei, usque ad boram illani, iu qua detiuin auie fpres staniem cl palmam babenlem, et ^ dicationis officium consummaluui est. Vidi auteui « oroua ejus nibea el conversus e&t ad me blande iuter cxtera <jua- illic agcbaulur, le, fraler, pulpi.o
cclare consueveram.

visioucm

:

,

,

.

iuspiciens.

>

Similiter

in

Assumptione bealissinuc

iu Matuiiuis

astantein

,

el unaui

cx lectionibus

le-

Doininx nostrx,

cum ab
supra

excessu

meo
cceli

redircm, bu-

gcntem.
63. Accidit, ut qtiaedam sororum nostrarum, quas

jnsceniodi scrinoncm coiaui oinnibus subito arripui,
riiceus
iniilta
:

<

Vidi

ccelum

ad

orientem

morautur
vila.
diiin

in

Diersteusi (49) cceuobio, migraret e
igittir

millia

sanctorum coronatorum, existimavi
,

Nuntiala

nobis morte ejus,

dum

secuu-

plus

quam

cenluin quadvaginta qualuor miliia
aureis,

qui

omnes coronali sunt coronis

unusquisque

consueludinem (50) pro remedio animx ejus vidi aiigelum Domiiii afflictioiiem susciperemus
,

(4S) Vidctur potius dici delmisse sectindtis aninis, ct qui liiuc imiioilui lcrtius , ut paici <x deductis liacienus.

lelligatur.
diini.

Sed an

ibi

lunc sorores fucrinl, inquircn-

Dicrsiensis iuonaslerii soiores fst epiSlol.i ix Eliz.ibelbx; sed ubi ipsuiu mouaslcriiim sil, aui fueril, necdoiu compeii; suspicor, quod in ( oiinicnsi dioccesi oppidtim Wesipbaiix Durstcit iu(49)

Ad

(D0) tlxc inuttii suffiagii consueltido speciaJein aliqiiam ulriusijue nionasierii conjiinctionem indicai allliclioiicin autcm a singulis asstimcndatn, «lc rjua bic, puto intelligi possc Dagellalioiicm rcligiosis
:

usurpstam

,

ct

vulgu

«lii-.iam

disciplinain.

1R3

MTA
el

S.

LLISADLTIf.

!5i
al>

siMttein sectis niagislram nostratu, cujns niiuislerio

A

niieniiam

opei iims nxavi.s, i»gu DuMiiuuiComplebo

opus Dei pct ficiebaiur. EadeHt qnoquc bera
tis9imatt»

bea-

indigitaUonetn
65.

meam

in vobi*.

»

dr.miuam nosiram
aeris

viili

,

quasi in rrgione

Nunc

el illtid

silcre

non possum, quanta
keiilicavil.

di-

inferioris

slanlem

,

el

respieientom ad nos.
,

guaiionc

Douiina

uiea cor metini

Dnin
in

Completa auteui afflktione nostra elevatiis esi :ingclus nsque att eam, ei paritcr ad superna rediernnl.

csscm

in pra-falo

excessu meo, vidi illam a longe
j.uentctn
in

tloino quadaui, qttasi

lcelulo

(51,

et

Facinm

esl

in

vigilia Naiiviiaiis

Doinini

,

lemporc

contrcclaiitem

inanilius

uiLtiituluni

spcriosum

el

nialiitini sacrificii,

dum essem

in

oralione, apernil

Dnminus oeulos

ineos, et

vitli in

spiriln

virum, cn-

amabilcm nimis. Quem cum ciicuuiligas.el albissiuiis, deposuit in prxscpio, quod sectis.
esse vidcbatnr
;

faseiis

ipsant

jus dcsideravi prxscntiant, a longe properanlcni ad

el post pu.-ullunt

peeipiens ennt, iu

speclanduin agonem

passionts meae

;

qui cnni

jam

sinu suu reclinavit Cuutitiuo po&t

bxc
cl

vidi illain in
In-

instante vespertino tempore advenisset, vidi

ange-

rcguo
vocavi

claiilalii», tajiquaBt

Rcgiuam
uiuec
el

Dominaiu.

lum Domini destirsum venientem
riunt milii, et
t

,

quasi tu adjttlodixi
»
illi
:

igitur eaiu solito

spteialiter gro
ille iu

cum
las.-a

stclissct

coram me,
noli

quodam

familiart

meo ipsam

nogavi. Lrat

or-

Dominc mi

,

sum ad sttsliuendum.
,

Ei ail
in

diuc- diaeonatus.

ei frequonie,r euut- adhoriaia fue-

ad
via.

me
»

:

«

Confortai e

cousolare

,

deflcere
in

ram, bt ad sacruoi
soi» diffenol. llle

ortbnem sacerdotii ascendere
re-m aggredi

Et post pusillum roqnievit caro uiea

ex-

veio, divep&as cau$as timoris sui

stasi, et sustulit

me

in

spiritti in

sublime, et couDetts

pratieudcns, tam

arduum
I*t

nonduu

se

lcinplata

sum jucunditzimi, quam pnrparavit

audcre

fatebaliir.

illu

igitur Htvocalione :nea, ciim

diligentibus se,
|m sl

qucmadmodtim anuo priore. Cttmque longum excessum redirein ad me, coniiuiio ori
lixc vcrba aflluxeriini
:

ejusdctn rei inentiouem corain
baec verba
liiuere
:

Domiua mea

faeeretn,
;

mibi tespoiidjt

:

<

Dic scrvo nieo

Nuli

meo
iu

«

Dcscentlit

tlc

ccelis,

fae

quod

facitirus cs cl

rcdde rationc:u de

niissus

ab arce Patris

:

inlroivit

per aurcm Virginis
stufa ptirpurea,
ei

serviiio nveo, qtiod niibi Cacore dcbncras ct
cisli.
»
1 1«

noo

fe-

regionein uosirain
l

,

imltitus

ct

cx.v

per auream poitam, lu\
»

dccus Hiiiver-a»

66.

festivitale
oflkii,

S.

Joanuts Ev.uigclista?, lemlecltsio

Idiricae miindi

Et

illud

:

«

De occHhababiiatione
Ei vcnii

porc diriui

dum

esseui in

weo-piopier

sua dcscendit
cus, qui
eiiin

Filitis

Dei

,

vcnit qua?repe cl salvaie
»

inlinnitaf.oin,

ibidcm facla Oal uiaitUS Doniiui super
illtnu

de loto corde desiderabanl.

me,
'

cl vidi

amabileui
llironi

saccrdolcm Domini, iu
itaque orationcs \iJero aliquid

angclus Domini ad me, et rapuit spiritum mcuin,
bicul in festivitate
siim. Posl bacc lene

conspcciu
ul

stanteio. Elfu Ji

Omniuin Sanciorum prosecuia c
iixi

q^ U1»»

» c P° lj 't
ei iu

«l»

,

W

darelur

Doiniiiuin dtcens

:

<

Gratias
luuin,

eoriim, qu:e
contintio
vi.li

lcria posito dcnionstrata suitt. Ei

ago
qtii

tibi,

Dtmtine, qui nrsisti ud

me angelum
,

qualuor auiinal.a ibi.icm assi-lculia,

consolalus esi nie iu iribulalioue inea
>

quia tu

sccuuduut
sutil, cl

ctnii

moduin, quo

iu Cxeeliiefa Jescript
eis,

t

solus laborem ct doioreai cousideras.

rolam quadriforiucm coram
ute ipsaiu tediiiira

Post
vidj

lia-c

64. In die vero ad majorem missam, cum csscm rursus iu cxccssu mco, ac devotissime pro cammuni correctiouc Ecclesix Doiniui orarem, iu
linc orationis postulavi a

cuiu

jam ad
in

esscii),

duos

aoge'os, teuibiles ct plctios iudignatioue stcuutlum
facicm,
niiiis

infcriori

aere

residenle«;

babebaitpe

Domino, ul indicarc

milii

corum gladium

lerribilcm in dcxtera, extctidixi duciuri

dignaretur, quxMiam essel voluntas ejus super clero
el nioiiialibns,

sutn quasi ad
«

penulicudum. Et
sunl isU?
»

meo

:

non bona gradientibua
jain

via.

Cuu.quu

Dauiiue mi, qui

Qui

ail

:

«-

Ilabejit

oiatione complcia
asiitit

ad nie redire incipercui,

poleslaicin uoceie lerrae. *

inibi

angelus

ineus, et dixi ad

eum
»

:

«

G7.

IW

bu3c

iu

dic Inuoccnttiiw, vidt

lurbaui

dnlcissime

aique amantissime jnveuis, responde

inibiad ea, qua? iutenogavi a Domino.

Et dixil

magnain juvenum caudiJoruui, iu mouto excelso deambulamvin. cura insigiuis mariyru; quos pr;e^tlcbal Agnus eaudtdus, cruci» signuui bajuUus. « Domine, qui stmi Isii, Et aio ad ductorem muum
:

ad

me

:

«

Clama,

et dic genti
vae! vobis,

peccairici, populo

pleno peccato: Vx>!
icstate diaboli
liencf.icere.
;

qui tiabitatissub po;

quicscitc
autcin,

agere pcrvcrse

discitc

quos vidco bic
El dixi
ille:
«

?

El respoudil

:

«

Suui inuo^nics ct
icrit.
»

Sin

ccce ego Domiuiis mitlo
,

immaculali, qui scqtiunltir Agnuui quoc.inqne
:

augcluin metim pcrcuticnicnt inier vos
xcrsi

nisi

con-

«

Dominc, quarc
soltun
isti,

isli

plus quaiu aiii?
aiii,

Ll

fuerilis a viis vestris iniquis, el egerilis pce-

Non

sed suiit et

qui

sunt

(51) Sic etiam Grseci , in labeHis xu Domiuica mysteria repra-soiilainibus pingnnt Deiparam iuslar puerperae cubanlem iulra fiscellatn scu corbem buj-isino li usui aptiiin. Nec alisunluui sit rogitarc, qtiml Joscphns, stabtiliiiii ingressus, b.uiusmodi aliqni.l (ommotlaii acccperit e vicinia, idque admiseit Virgo, uon til nccessiiati , scd ut consueludiui 1'ticrpcraium parerct; utpote qttse ill nullo volebat \iileii rximia. b.i Gneei qniitem iia piugtiut eam in Llisabeib;c aiilcm uostt.e ita rcprjcscntaspclunca
:

Inc iu tlomo, in t|tia el a nia«is repcrlus itifans cunt maire esl.jnxta evangelicam liislor.am : traiisgressa setlicel iude ex speJuttca seu slabtib», postqitatH p.t-

6toresaniiimliaranl qtiid sibi tle ptiero Mcssia »'iesset ab Angelo. Sed in i.oslra senSeutia, qua credimus advenisse tnagos nno post natnui pucruiu auno, iuepte coucipereliir adhnc cubans Deipara. Idcoquc rwl adnotaiionem 46 reflectendus asiiuiiis k-

clum

c.o:i rsl.

*5.*>

ECkUEI.TI ABBATiS SCIIONACOIENSIS

|5(J

innoceiiics ct immaculati, ctiam et virgines elecii in

Cbrislo.

— Quare Agnuiii plus
CAPUT
V.

A

iiiintiavi,

diccus

:

«

Donuna nostra cum Patre nosiro
,

quam

aliud auimal?»

Atille subjecii: iQuia ituioccns Agnus, itnmaeulattis
ct clecius, occisus est

B. B "iiediclu descenderat ct nescio quant ob causam slalim ad superna rcdieront. El nuuc adfucrunl
liic

pro salule hmnaui gcncris.

»

spirilus maligni complurcs,

quorum

adlitic

quidain veluti canes in circuitu noslro ambulant
,

Yisiones anni 1155
€%.

cum Appendice
spcclun.e.

ad nnnum GO

et

lauquam vullurcs
illos

in

lecl :S

considenl. Slabaui
,

autcm secus lectum sororis nosine duo angcli
dixerunt ad
liuc viveudi
:

et

lci

Epiphauia quoqoe
in

Domini, mulliplicavil
et vidi iu spirilu

i

Disceilite liinc;
»

»

soror isia adh.tc dixisscm

Domiuus gratiam suam
minatn
flani

me,

Do-

spatium accepil.

Cum

inc-uii et

parvuluni rjus, quasi iu

domo quaviri
,

cl ex iuiegro ad

me

ipsani rediissem,

nesciebam

me

longe posita coiumorauics. Et ccce tres
liabcntes decorent,

revelasse visionem, et advocans inagistraot, secrcto
cu;pi narrarc ci qux videram; illa autcm cadem omnia se cx ere nioo audivisse confilebatur. Pcst
lisee

regalem
flexis

introierunt illuc,

et

gcnibus adoraverunt coram puero. Unus auillis

teui

ex

profereus

quasi imagine rcgia signaium, obiulit in
sius. Simifilcrel
alii

numisma aureuui magnum manus ip duo accedenics, munera sua

dic lerlia,

cum eadem
cjtis vidi
,

soror migraret e vita

,

in

hora transitus

pcr spiritum eosdcm duos

angelosei assistcntes
nisin excipientes,

ct egrcdientem corpore ani
illant detuterint,

in vasculis
li.ee cl

quibusdam reverenter obtulcruni. Post nuplix illx, qux facta? sunt in Caua GalJxir,
sutit, cl vidi

quorsum aniem
est.

rcveiatum mihi non

Cumqt.e esscmus oranles
angelutn

reprcseulatx mihi

rarsus

illic

Salvato-

in circuitu fuucris, vidi

spcciosum quasi

rem

cuni Haria mairc cjus inter convivas discum-

pusillx staturx, in suutiuitaic feretri sedeutem, qui
ctiain niotus indc

hciiiem, el hydrias sex ibidcut positas. Iusupcr viruiuei corporis sui ablulionem,

nou cst, cuu; usque

a>l

ecclcsiam

qux

in

Jordane cesaucto Ba-

fratrum asporlaretur el ustpic ad tcmpus sepullurx
adfuit.

lebrata cst,

Dominus ancillx sux prxsentareasper-

naius uon csl. Vidi etcnim qualiter
plista sjo in

cum

71. Post

hxc

el

me

febris valida apprehcndil, et

aquas bcali
ab eo,
ct

fluniinis desceudit, el ba-

desideravi Unctionis sacrameniuni.

Eo

auteiu lemloc.a

ptizaius

csl

qualiter columba dc

coelo

pore dominus abbas profectus (ueral ad
ct

vicina,

«esccndens, venit, et requievil in vertice
«•go

ipsius.

Et

exspectabam adventum
circa crcpusculutn
,

ejus.

Quodam

atilem ve-

ab hac visione cxpergiscens,
: «

in hacc

verba os

spere

sedcnle magisira coram

iiteuiu aperni

In

columbx

spccic Spirims sancius
:
.

me,

acccssit vir
,

quidam

veuerabilis, el stetit \a cou-

visus est, patcrna vox audila esl
dilectus, in ijuo
XVII). i
J: i

llicesl Filius

mUd

...

. ,..,,..., , complacui, ipsum audiie (Mattfi.

meut r ^pectu meo el cxislimabam ipsum csse dominum u ..i.i........ „, i„ ..„ r abbalem, cl Ixlala sunt. Cumquc . arguerem lardilaicm cjus ct mornui dtiritiant, bcuigne susccpit
.:

G9. Post

hxc

in lesiivitaie Purificalionis

,

in prifecit

corrcplioncm
dtim

,

ct

co:iso'atus est

me

,

dicens, noii-

mis Vesperis,
inilii

novum quiddam
eiiim

ct

insuetum

me

csse moriluram. Rogavi igitur ul
ct

Domini-

Dcus.

Cum

essem

in excessu

mco,

solito

cam oraliouem
ct postea

Symboium
ci

recilaret

coram mc,

nioie, cl

orarem

in spiriiu

ad Domiuuin, ac Domi-

me

inungcrei. Qtiod cunt fecissei, ei ogo

uam ineam, quam
el dcvutas

pcr spirilum iuluebar, silularcm,
,

ad singula verba

pcr intcrvalla rcspondisscm
in

,

corain ipsa picccs effundercm

omn

in

loium
el

Unctionis ritum ccmplere visus cst

me
cum

oratiouis uicx
cuiiu

lenorcm sorores, qux crani

lu fcir-

dala mihi bcncdiciione, absccssil. Interrogavil

meo, palam

audierunt. Ego vero ctnn rediis-

igilur

me

magistra,

qtt.c

vcrb.tomnia audieral,
:

sem ad me, credere nolebam uarranlibus hxc, quo-

quo scrmoncin habntsscm. Et dixi
nus abbas prxscns
fuil, el

«

Nounc
»

douii-

usquceadcm verba, quibus
per ordiiieut replicuerunt.

iu

oraiione usa fueram,

iuuuxil

me?

IHa aiitcm

nemiuem i.lic sc vidisse lestata esl. Tunc ergo pn70. Factum itcm est, ui quxdam soror aunosa munt iutellexi visionem spiriiualcm me vidisse. 7-2. Posl bxc imniinente fesliv.taie Annunlialioiitfirmaretur apud nos, iuliimilate qua et mortua D cst. Accidit auicm tcrtia die ante mortem cjus, sunis (52), inciJi in lauguorem gravissiinum, et bidi.o
bilo ita aggravari iufirmitatciu
,

ttl

jam morituram
mcntissuper
:

anlc dicnt

fcslum iu iiifinnitale jaccbam. In ipso

camcxUlimaremiis,

et accurrcntcs litaniam iuchoa-

atilcm fesiivitatis dic

maue

ita

aggravatus cst lan-

vimus super

eant. Irruii igilur exccssus
dixi

guor meus, ul vcnircnl ad straltim mcuni sorores,
ac dicerci.l litauiam supcr me. Cuntque discessurx
csseni a nte, intcrrogabant an eo die

me, ct paulo posl cxpergcfacta, cam; » nondum eniin olco inuncta
siaiim fui in spiriiu. Uursus

«

Imtngitc

fucrat.

Hoc

diclo

communicare

autcm post

ptisillum

vellcm, sicul cl ipsx
rcnui, dicens

facturx crant. Ego auleiu
aliquilius

expcrgiscens, antequam plcne ad

audiontibus cunctis, visiouetn,

me ipsam redirem, quam videram, pro-

non ine

diguis operibus ad

hoc cssc pra-paralam sicul ipsas, propler iuvalelulialionis vencril iu dicm Sabbali , iu choro cl foro soleniuiler cclebranitum; i\ vero vencrilposl fesltiin Palinaiuni , vt-i iu hcbdoitiada Paschali, anlicipaltir
in Vigiliam Palmarum ntodo, <|Uo supra : » Cuil crgo> co auuo hstum islud cclcbralum l'J Miirtii,

(52) Anno 1155 liliera Domiuirali R. Pascha fuil 27 Blarlii. Ideoque festum Atininiliationis , quia «micursuriim aliab cum die Veueris sanclo, tctio-

trahciidum fuit joxla Hubricam dioeccseon islaruni, qu;e in Mngiuiliiro sic legitur « Si fcstum Anuuu*
:

,,

T

YITA

S.

ELISABETIf.

r8
'

dii.em corpn.is. Q..;c
ce.lereui a

mc

.

ver.il

r»m

n.e posuit

roanum suam

eornm, nec cupiei.r, ucc i,.iellig.-rc curo indelrislarenlur, ac dis- A ralinn cst cor poicru.il verba, quas loc.ius su.n, scd recelc.t a angelu» Domini , el slaus com. Vas iflis quia oppressi snnl a diabolo ci obe:
in

cpite

uico, ei uit

!

. Surge, ct sla super ,.edes luos. Liberala cs ab inirmiu.til.ns luis. Acce !e ad couimunicamlum : con-

diunl

iHi et
sttis

inbonora.w hcieui
ci obliti sunl

meam
,

ciim

prav.s
l.t

opcribus

Peum

factorem snum.i

fi.rlare, el

onuiis k.i.guor fngiia ine.im
i

l.xc vcrba subito » Ad me.el pcr univcrsum corpcs suavissime illeviafa sum, bocque adjeei

csio

rol.usla.

:

vel quid f;.dixi :. Dominc mi, ncseio quid dicam ciam.quia indocia sum inScriplurisdivinis.» Ei.lixit .Sufficil tibi gralia mca; quienim babct, dabii

:

Possibile

quidcm

fiieral,

l.acteniis susiinuisti,

Domine, passiones, quas lcviores lil.i eflicere. Sed quo
afOigi iia le votuisli.
»

lur
al.

illi,

el

qui non babet, id quod babel nuferetur
iu

co.

»

Post bacc

secunda

fcria,

cum
iu

interesseni

mclius

libi

crederelur,

Concolore

Malulinis, .posuil
t

Dominus vcrbum

ore nico

:

tinuo ergo apprel.ensis indumcniis, snrrexi dcstraUi
i.ieo, et

Vaj vobis! IiypocriUc, qui abscondilis

aurum

et

descendi

cu.n integrig
in

viribus, et

argci.tum, boc est

verbum Dei

et

lcgem Domini,
au-

vivido, cl vcni

bilarilcr

convciiluni sororum

qua? csl prciiosior auro el argento, ut appareat.s
bo.iiinibus
rcligiosi el

liiirantibus universis.ei fcci,

quod mandavcrai
spirilu

niihi.

innocentcs

;

inlrinsectis

Eadem
incai.i
,

die, ipsa quoqiie Annunlialio

Dominica pra> B tem pleni

estis ingenio nn.lo ct

immundiliis veslris,

sentala esl mibi.

Vidi

eniui

iu

Dominam
oraiio-

introcuntes ad Sancta sanclorum, quod est allarc

quasi in contlavi

quodam stantem ad

iicm ei subito apparuil coram ca Angelus magnae viso eo, « laritalis, velul alloqucns cam. Illa aulcm,

Dei ad comtnunicandunt. Vere Domiuus averlil facicm suam, ne vidcal bolocauton.ala cl sacrilicia
vestra. lufeliciorcs estis
iis,

qui aspiciunl vos quast vestra

expavescere visa
reverenter ad
r.iit.

est, ct post

inuiuam colloculioi.cm,
ille

speciilum,

cum

considcrant opcra

mala

et
l<x

eum

se incliiiavit, uioxque

dispa-

scaiidalizanlur in vobis.
pcribil primuin

Pro certo

scitote, quia

a sacerdotilnts ct senioribus populi

75. Anlc

festiviialem

Palmarum
et

die priori

,

jaiu

iii

Itoc

tcnipo.c»

•nstante vespertiuo lemporc, slabam sola in oratorio.
ei eran. inlenta orationibus
,

7a. lien; in rj.inria feria,
pilulo, veni
a.l

cum

sola

csscm

in

ca-

ecce radius copiosi
supcr mc, facicus

iu exstasim. El dixil angeliis Domini
lu,
fili

lumiuis rcpcuie de ccelo
inilii acstuin,

eflfusus cst

me

:

t

El

bon.iiiis, diccs
:

ad cos, qui l.abi-

quemadmo.lum

sol qttamlo splcndel iu

tant in terra: Audite, populi
cst. Poei.iicniiam agiie,
ri

Deus dcorum luculus

viriute sua, el procidi in lcrram, el vcui in menlis

cxctssuiu. Sorores itaque venicnles conciirrcbant _

couvertimini ad

me

iu loto

prope est enim regnum Dei corde vestro cl igo

ad iuc, voieuics sublevare caput mctim a lerra, ul
pulviilos snppoucrciit, et nullo nistt levare
litcruni. Et posl pusilluin. venit
illtid

po-

Dominus couverlar ad vos et rcconciliabor vobis. Quod si nolueriiis, et tne ad iracuiidiana provocaveritis,
in peccalis veslris

angelus Dontiui, el

moricmini
ncscicntcs

ct
;

mors dcel n.isera-

crcxii

it.c
:

velociier, et siaioit

mc

super pedes nieos,

vorabil vos subilo ct quasi
biliores eritis
libus, quae

diccns

bomo, surgc,
lccnm
,

et sla st.pra

pedes tuos

omni creatura, etiam
fuerint,

brutis auinu.ullra

ci loqiiar

et noli

lin.ere, quia

egn lcctim

dum morlua
oculorum
:

nil.il

mali

sun. o.nnibus dicbus vit.c tu.x. Viriliier age, et cou-

patientur, vos aiileu.
ubi erit
fine.
>

cruciabin.ini in igne ocicrno,
et

forulur cor itium

,

el susline
:

Dominttm,

et
:

diccs

fletus

stridor dcniium
cl

sine

pncvaricatoribiis terrae

Hxc

dicit Dotniniis

Sicul

Et dixi

<

Dontine, nescio loqui
»

ta.da

olim gcnics crucilixcrunt nie, sic quoiidic cruciligor
it.lcr illos
,

sum ad
cl

loqiicndui...

Et

dix.it

:

«

Apcri os tuum,
»

qui pncvaricati sunt in

me

in

cordibus

cgo loquar; et qui audil

te,

audit et roe.

ln ct

&uis.

Avertuut enim facies suas a me, cl cor eoruiu

Sabbalo sancto antc Pascba, ibain ad eapitoium
veui in exstasim iu limine
sacelli, et

longc est a
liter

me, ue
suiii
,

videaut, el
rt

tte

recogiient, quuin

circun.fuNii
ail
:

passus

quoiuodo liberavi eos
:

san-

guine meo. Et dices ad eos

Iledite, prxvaricatores,

D

me °
'

lux.

El assistcns

miiti

angelus Domini,

miserrinii, qui ibcsaurizatis vobis ll.es.turos

itt

al

Dominum Deum veslrum,
el vivat.

quia benignus et mi-

infernalibus

p.cnis.
in

Ncscitis

quol uobilcs, quol
divites
et

scricorscst, qui non vull nioriein peccatoris, sed

potcntcs peribunl
tapicuies litgcbunt?
Va;
illis

dic judicii, quot

ttgis ut couv-rtatur
abiil.

»

H.cc

cum

dixissct,

niundi

gloria

,

rcs

n.iscr:.

Ego autein

siguutii

feci sororibits,

ul allalis

qui
el

(liligunl

caiu!

Ego clamavi,
et qui

dicit

i.ibuiis ista scripto

excipercui, nou enim aliud quid,

Domiuus,
audiat
el
,

ilerum clatno,
cotisiliis

sesl

qui

n.e

quam
74.

loqui poieram

quousqiic otunia sectinduin

eoQseiilial

meis? Cura autem
quis
sitil
,

itarraiionem

menm

couscripta sunt.

clamavi
a.l

clamavi et

dixi

:

Si

venial
viva>.

Kursus

in ipsa die

Palmariim lemporc divini
uteniis venisscm,

me,
liotuo

et bibai, el

de venirc cjus fluent
cs, dic
itt
:

aqux

oflicii, cutit

simiiiler in cxccssu.n

quicunquc
lc

Ecce ego,
obedicns

el dicclur el bun.ilis
si sis

ercxit
sis,

me

angelus dicens

:

*

U

Itomo, cogita quid

libi

:

Abncga

ipsum,

ct factus

quia pulvis ct cinis es, el fragile

Ogmeuium. Audi

cordc, f«oi et scqucre

mc,

et

cgo prol.abo

inc, qui

loquor tecum. Hjcc dicil Dominiis: Pleua
iniquiiaic,
el

esi tcrra

bic populus, non popubts
cst.

verax an non. Et lu constans el pcrsevcrans , noli dclicere iu certaminc; qui enim bcne ccriaveni

uieus,

scd populus

advcrsariua niibi

Ol.du-

usquc

in fincin, bic

sahtis eiit.

159
"G. In

ECKBriRTl ABBVTIS SCIIO.NAIGIENSIS
una Paschalium dierum
,

iCO

in roeritlie, cuin

A

vcllem quiescere
n.itii, ei
libi

astilil lectulo
:
<

meo angelus Dode
iis

pro comitis excommunicationc, sed non lamen consolationem suam Dominus ab nneillis suis sns-pendit
:

dixit

mihi

Noli contristari
tibi

qua:

venit

solent evenire; suflicit

gratia

mea, quia uon

in

capsella

enim unus ex sacerdotibus ad nos, ferens sacramentum Domiuici corporis , undc
enmninnicatnra!. Q»i
citiii

ic

deseram,

nisi tu ipsa velis.

Obediens csse sludc

secundiim

morem eramus

rum omui

bumiliiaic et betitia cordis. Esto palieus
;

inlromissus essct, ct tapsellam super altaie quo«|
iiiirinsecus nptid

contra omnia adversa

noli le exlollere in superbia,

nos est, deposuisscl

,

vidi liicein

sed semper htimiliare ul exaltcris; nullum despi-

niagnam de
illam in

coclo

egredicntem
solaris,

,

ct dirccia est

super

omnibus bonum exempliim noastra. Diliges Dominum Deum luum ex loto corde tuo, et proximum luiun lanquain leipsnm et quod dedi libi dato tu aliis, ut et ipsi re,

«ias, nullum conteinna?

in

modum

radii

toiamque

illuslravii.

Sed

el

coltimba r.ivea, per
,

medium cjusdcm
et resedit jnxt.i

locis

veuiens, advolare visa esi

illam.

,

,

Venit el angelus Domini, ei quasi dcvoiiouis nostrx
tesiis iislitit

ficiaiitur; qnia

tu
»

non

baLeres

,

uisi

datiim

libi

secus altarc

,

quoiisquc oumics per or-

fuisset ('esupcr.

Praeier haec el alia plura,

lanquam

dincni communicavimiis. 79. In

pater filium benigne instruendo, adjecil, qua; pro pler intcrvcnicnlem soporem, heu ! a memoria mca
el

Domiuica (55) autcm
Pelri
ct
Patili
,
,

nocte au:e festum
star.ni
in
lot-o

B aposiolorum
orationis
,

cum

psa

suiil.

vent in exsi;isim

cui libcnler reluctala
asti
it
:

77. ln fesliviiate

S.

osiium apertum

in coelo et

Marci evangelisla: (53) ricli ex eo splendor iuagnus
in

fuissem

,

si

potuisacm. El coniiuuo
,

mihi
«

ait-

gelus Doinini
scra, cur ba?e

et

dixit

nnstro sei

mone

roi-

supcr

mc

effusus
in

est, el subiio veni

exslasim.

lam

invila pateris?

Quam

mulii sunt,
illis

Cuinque essem

cxcessu, vidi ante tbroiium Dei
fcsti.itate B.
,

qui libenter

hxc
illic

susliucrent,

si

daretur
in

con-

(qiicmadmodum
Jis(:e

in

Joannis evangesingula babentia
disposiias

sequi ea, qua» tu conscqueris? Si non
hx*c pateris,

prV>enli
palicunuiic

videram) qnatuor animnlia

iilique paiieris, ubi du.ius

facies quatuor,

quas

,

in

bunc

modum

dum

libi eril,
»

auleqtiam videre merearis,
:

qiix»

consideravi. Facies bomiuis er.U iu anteriori parte,
quae ad

visura es.
gililate

Et dixi

«

Doinine mi

,

cx mtilia fra-

ilironum respicieb.it; in

posteriori

vero,

mea

pioveuil niihi impatienlia lixc.eisi
vis
,

facics aquila?; in dextera, facics leonis, in sinislra
f:icies vilu!i.

consolari

me
Veni

Do> ine,

qtiid

mibi ostcndes?

Ilabebant et alas senas

,

quarum
ul

dua:

Et

ait

:

«

ei vi

leet contcmplare jucuudiiaicm,

qitie venict libt a Deo lun. » Et staJim in subline uniuscn-p ex:ulitme in aercni excelsum, et introspexi per os ** *..in. %• ,.. i. t» |. titim clarilatis, et vidi solito more gloriam bealas jiisque una ala nlterius langerel alam, duabus vero velabani corpora sna, erant autem plcna octilis auie eivitatis Dei. Rursus ad miserabile corpns reducta sttin , ct paulultim respiravi. Iiermn autem fui in ct reiro. Apparuil et roia gnmdis el lucida, stans spirilti, H vidi aulc ostiiim illud prxdicttiin quasi coram eis ante tbronuin qnasi complexa quatticr rotas.qua; iia invicein conncxae erant, ut unastaieram pendenlem, ct aslabat illic angebis meus,

snpra rapita singiilorum erecla; invicem coniungcI

baniur; dua: vero expansa? crant,

...

ita

i

,

(|uxi|iic

duas

sibi

vicinas ex parte complecteretur,
circulis suis coniin-

babeus librurn uuuin, el Satan habcns librum
tcrum. Inttilexi
csse

al-

et omiies,

majorem intrinsetus

gebant. Erat autem spalium

quoddam

inier ipsas
,

nuiemcum, quem habebat angeios librum jiisiiiiaruin mearum, alterum vero cssc
li-

qnaluor, circa rnedium punctum majoris
duin quasi flamma iguis
,

rubicun-

libriim delictorum iiieortim. El iinpOMiil ulerque
bi uin
,

et ex co quasi sciniillnl.e

qiiem babebat iu statera

,

et

pramouderare

quxdum

exire videbantur ac

dispergi

per
illo.

rotas, et qcasi vivificari videbantur ex

omnes Uude in

visus cst liber deiictormn. Slabat itique angelus,

quasi mocstus, et ait

:

«

Nou

ita erit,

quoniam doEt

cadem bora

nienli

iiicjc illud

occurril: «Spiritu.s viia;
,

lores plurimas el inagnos pro delictis suis sustimtit,
el

erai in mtis.i

Cumque
in

aspicerein

diacesserunl ab

duras flagellaiiones saepe suscepit.

»

cum
sum Ne

invicem aniuialia

quaiuor parles, el singula

eo-D

plura

bujuscemodi mcmorassei
iu

,

ail

:

«

Diflcrenda

iinn sinsuhe rotae anlccedebant.

suiii ba?c usqtie

crastiuum.

»

Mox

reddiia
:

78. Die

quadam Dominica, dum apud
iralres

fratres

milii, el

cuin

lacrymis copiosis exclamavi

«

missa celebrarciur, prospexi (orle per feuestraiii
«itpicns

audire

concincntes

glotiam Dco.

intres in judicium cum ancilla lua, Domine, sed oro <:lcmentiam luam ut nuie ntca dimiUas peccaia

S

ab;it

nulem
ct

forlu in via vir qtiidam, vociferaus
:

ad

alium
bole?

ilkeas

«

libi

uunc

laultim moraris, dia-

quam ad judicium judicaic veuias. » 80. Cuinque mmia aiixielalc coarclarer,
iieruin

oblut.t

i

Et conlinuo vidi Sataiiam in specie nigriac
vituli,

se

angelus mibi. Et dixi
»

ei

:

«

Domine,
ail
:

«ieformis

slaniem secus

illunt.

Qua

in

re

quod laciam,
«

iiiMrue uic

,

Domine mi. Qni

commoneaniur (idebs, ab bujuscemodi malignis
S2rmonibus abstincre. In die Penlecosies (54) su*pensa erani qiucdam apud uos missarum solemnia
(55^ S. Marcus 25 Aprilis, lunc cadciilc in fcriam Douiiinc.e iv post Pascba.

Eslo obediens valde, humilis, patienset amabilis. Libenter sustine ba-c, quaz tibi evcniunt. Amplecteie

cum

dileclioiie ea

,

qua» operatur Domiuus Iocimii.

(T)»)
(>:•)

pics Peiilccosles 1h)C anuo 15 Maii.
Ti;iic 1G Jimii.

n

161

VlTA
cemmiseiuut,
quibus proSnisso
*

S.

EUSABETH.
A
cognoscis fragilitaicm
laborare i.on possum,

162

et iis, qui diligunt le, ot runclis, qui inis sororibus

meam

ei

qnomodo

ampl.irs

se

el

lc obligasli

quam facio?»

Ttuic erudivit

orationes impertire.

li.cc

cum

dixissel, absccssil.

me

ei

ad
:

quamdam
<ie

caruis afllictioucm

meexhoria:

Ego
apud

aiileiu nihilominiis iu

corde

mco
:

Ouctuans, ha»c

lus esi

qna

ct

cgo apud

mc

ipsam s.Tpe tracla«

me

ca*pi traclare, diccns

«

Nonne fiduciam

veram. Li cgo ad
licnle

me

rediens, diyi
:

SoJve ju-

multam seniper lialuii iit corpore Domiui mei Jesu Chrisii? Nonne hoc est onmium peccatoruro remissio? llluc ccrie conrugiam.
>

Dco lerrarum,Pelre, catenas

»

el practer b;eo

Rognvi igitur magi<lo-

slram, nl misso

cclcriter

nuntio postularct a

alias oraiiones ad ipsum. Et aljeci : « Sanrte Pauie apos^ole, pr32dicalnr veriialis ct doctor geatitnn, iritercedc pro nolils ad Dominuin, qui ic elc^it.
i

mino abbatc, quaienus

iu die crastina

missam de
cssc mori-

Et ad bsec addidi
noii

: «

Dourine,

secundum adiim
ideo dc-

sauctn Triuilate celchrarei, et diviuum sacrameii-

menm
niliil

me miscram
in

el peccaliicem judicare,
:

tum
«

alTcrrct ad

me. Metucbaui enim

me

cnim dignum

conspcctu tuo egi

mraiii illo die, propier vciba angcli, quae dixeral,

precor inajest^lcni luam ui iu, Dcus, deleas iniqui-

diflerenda sunt haec usque in crastinum.

>

tatcm nieam, qnia de lerrn formasli me.
<

>

Et

lioc

:

81.

Cmn

igilur, sicul

pelicram
sacrificii

,

missaoi cclehra-

rel, in

ipso

tempore

veni io cxccssum

Ne tradas besiiis animam couulentem animas pauperum tuorum ne obliviscaris iu
In die ad
et paritcr

tibi,

et

fiucin. >

nicutis, el vidi rursus slateram, quaui in vespere vi-

missam rursus appai ncrunl

inibi apostull

dcram
fidelis

,

el libros impositos.

Vcnit ergo augelus cl

cum

cis Doiwina

nostra.

Tuuc etiam per
miuisiranics, ct

procuraior meus, aflcrcns, quasi pancm par,

spiritiHii vidi

fratres in ecclesia
allari

vultnn

quali

m

celcbiaiionibcs missartim sacer*

dominum abbnicm
tatein sorotihus
(lelatu.c

«slsHlem, cl casul* quaii<!ie tum ad hos sacramentum, camdem vi-

dolcs'utuiilur, et
et
:

supcr imposuit libro juslitiarum,
apposuissct
,

iudicavi. Eodeiu

mox

,

quasi

massam ingcntem

velo»

esset di\inum
vidi,

c lcr pra?pondcrare visus cst libro allciius laocis.

sioucm
aani
libro

quain ct

in die Peaiecostcs.

Ego cum

tclilia

cxpergiscens, exclamavi
et

:

«

Sancta

8j. Atque hic finis est visionum, nsqut ad Julium

Trimlas, Paler, et Filius,
iiiamis poicnlix

Spiritus sanctus, ia

Mob

petductarwn
tuitttn

:
;

quiottt

aduilam veiim ex
cerle

mauus miscricordix tu.-c commendo spiriium mcum, cousilium meum, cogtlalioncs meas ctomnc corpus iiieiim, viiam mcam,
lux
,

in

cpislolawm

mili avidem

anno

ascriptam, anteriorem lamen, ultimo hujus iibri arli culo <td an*. 1159 speclanle; est autem pra-dicti libri
cap. v, hujus tenoris
:

fincm ir.cum et oiuncs actus mcos

:

scmper

sil

dene-

Domino Q.

{Gerlaco) veneraTuitio, humiiis

dictio tua supcr ine diebus ac noclibus, el perducal

q

bili

abbnti cccle»ia» Dcj, Eiisabeth

qux

in

me

clcmcMtia tua in vitam xicruain.
quia communicalura eram
:

>

adjjcci,

«

quoque Dominc, uon
lloc
lu

anciila Cliristi
ct oriitiotics.

Scbonaugictisis, saiuiem
cl

Consolamiui et gandeie io Domino

som

digna, ul inlres sub iccluin meuin, sed salvam

inc fac, et

saha eco,
ei

qiioniara laus

mca
,

cs

:

non

conlortate corda frairum, qui suni vobiscum, quia snscepit Domi us gemiius vcstros, el respexit tribulationciu cordis vesiri, qua afUicli fuistis iu coxspectu ejus, pro lacrymabili jactura Dominici sacraiiumi, quaeaccidit in me.lio veslri. Fecil enim

ad judicium corpus
merear,
iiiinuni

sanguiuem tuum
vidi

sed ad re-

missionem otnnium peccaiomm meorum, pcrcipere
>

Eotlcm ctiain lempore

inspirilu do-

abbaiem iu ecclcsia fralrum, sahitare sacramcutuin devote conficieotein , ci columbam sacrificio

secuudHin cousuctiuiiuem benignitatis sua?
tus csi aiiniuttiare
miiii

et digna-

per angelum suum verba

assidenicm

ei

clarilatcm iuminis in circuilu.
aflerens mibi
,

Post haec vcnil ad

me

quod deside-

quadani, ex quibus reeipeicpolestis consoi ilionem. Faclum csl in Dominica prima Quadragesimx-, celcbraiilc

ravcram

,

et

comniuuione sancla auimam

meam

domino abbale diviuu.u

ofiicium apud uos,

cousolala snm.
82. Rursus in Vigilia aposlolorum ad vesperam,
vidi iilos

posl leciiouem evaugclii, subito eiangui et veui in
incutis cxcessuui. El ecee

augelus Domini,
slctil in

bcni-

cum
iibri.

per spiritnm in rcgionc claritalis.el una eis llairem Domiui. Vidi autem cl stateraiu
cl antea

D g»« s
luli

consolator

meus advenieus,

cmispe-

ctu me;».

Tuuc

inler cxteros scrmones, quos con-

eamdem, quam

videram el imposiii sunt

cum

co, f eci

memoriam

\cslri

apud eum, sicut
:

Erat auleni multitiido ilaDmonuin circa luncem
el icultitudo

prxuioiiiu
euni, dicens

fueraui a fraire
;

moo

inierrogavique

unam
uieam
suut

angelorum cin-a alteram

el .rqui

pmukrs

essc videbaniur.

Tnnc

invocavi domiuaui

Domiue mi, quid factum est de illo vcuetabili saciamcuto, quod iu ecclesia Tuilieusi
<

et aposlolos ciini

angusliis maguis, quia in:

de gutltire pueri sternulaulis excussnm esl? Nunquid pcdibus circumstaulium conciilcalum
peiiii?
>

di.bitaiitc-r

moiiiiiraiu

mc cxisiimabaM

et regressi

cst, ct

paulisper

iulrorsus.

iiumque ilerum

appa-

Qui rcspoiidcns

dixil

:

«

Sacramenli ilbus
se
:

ruisseiit et ego non cessarcm invocare eos et alios complures sanclorum, prxponderare visus est liber

sanctiias vivificat spiritum

recipientis

quuil

aulemab ore
repositum.

ejus elapsum csl, ab
el

angelo Dei, qui
iu

jusiiiix. Post

bxc cum spirilum aitralierem,
:

vcuii
est
>

pr.Tsens aderat, susccptum est

aicano loto
Et

ad

me
:

angelus mcus ei dixii mibi

«

Datum

Eldixi

:

«

ISunquid, Domiiic, imcirosit

Hbispaliunnivcudi, cmendaiiorem fac vilam luam.
El dixi
«

gare audeo, in quo luco
«

rccouditum?
: <

>

ait,
l

Domiuc mi, quid amplius faciam? Noune

Noli iuterrogare.

>

Rursus dixi

Domine, qui

165
seivilii

Ef.KBilRTI
exbihere ronveuit fralres
illos.
>

ABBUIS SCIIONAlT.IENSn
A
Isto siquidem

«C'4
,

Ei respon-

anno

cum

obiissel in tnense

Sejtembri

dit

:

<

Quadraginte u"ebus
lauJis
:

in

ronvenln iranxdclur
tlclicto

Adiianus
Iiomtv

I

V

el e'ec:u$ esset

Atexander III surrexil
,

Deo saerificiam
auiein
atllnic

pro
<

hor.

»

Ai!j.«i

aniipapa

Octnvianus

snfr

nvmine Virtoris;
,

diccns

£go

vicc
til

Domini nostri
nbteunqiie rericffusus

fnuloremqiie naclus 1'rcdericum impcrniorem
itnn ltalitr
et

scfii-

hanc
dcril
fuciit
qttias

s;itisfacl;oneni

consiiluo,

Cermauiaj perniciossisimum cxci:avit,

super tcrram

rorpus
iia

Doinini, sivc
ut

ne quidem per mortcm

suam

finiendutn; sed eiecti*

Doiuinicus sanguis,

pnstea

iulcr rell»

post ipsum subinde aliis, conlinttandum utque ad att-

non

possil reponi, pro pi ccnlo

hoc immolciiir
si

nnni 1*77.

Durante attlem schismale,

et

Frcderieo

sacrificiuui laudis quadraginta diebus,
rcliqui.is
fial. «

vero inler
i.l

pontificem in Italia perseqnente, exorta est stviissima
illu

possit

reponi

,

triginta
:

diehus
t

ipsuni

mortalilas

,

quam ad annum 1166, whib
,

11, de-

Novissime et hxc adjecil
ct

Expedii frairisnii-

saibil finronius

qutv

liic

videlur intentari.

Omnta
iste

bus
t

illis,

neccsse habcnl, ut quni.lo ninplitts
,

porro circumspeclunii videri potsel ideo articulns
huic libro addilus
,

lorum eoipora apud se congrcgnnt

el

juxln se lo-

,

quia qui sequilur terlius

in edi

cant, lanlo amplrus sludeaul lionorifi<c, ct aiuabililcr
iis

tinrte iicel ad annum 1156 spectans , recte videbatur sunm cuni liniore Dei subnecli secundo, seorsim lamen descriptus habebalur. cmcndeiil, nc diligenlius onlinem suum observent. B el „< per se subsistens tatulalur a Trilhemio in libr. Kain nl ad boc cos cominoncret Dominus permisit de Scriptor. velni opus pnlcberrimiim ct non inntilc; ficri, quod facuun esi iu niedio eorum. Quod si adin Chronico Hirlzaugiensi, ui opus pulcbmm el nc-

minisirarc, el ul

vii.tni

,

moniiioni ejns obedierini

,

et

feccrint
illi

,

qua» dixi

ressarium.
laudnt

Idcm deinde
,

in Chronico
in

Spanheimensi
Scl.onau
,

ceiium babeaut,
lcrpellabiiul pro

quomam
si

pretiusi

uiariyres in-

Egberlum
,

quod nionaclms

ct

eiscoram Doinrno

,

ct iu

onmi ne-

poslea abbns

omnia

srripta et rcvelationcs sanctat

tessitatc els stibveuient^

auteni non fccerini, ac»
:

Sororis oruatiori stylo, in

cam (bnnam,

ijua

nunc

eusatioueui ct querelatn facient adversus eos.
84.

leguntnr iclegit. Porro ad minas Orbi Chrisiiano iulenlatas in hac Appendicula, ut
speclitre

Kariyres socielalis

V'rsulantv
illic

ivtelligat teclor

ifisumque sancli nwnaslerii fundalorem Heribertum

,

videiur epislola

Coloniewem episco\mm,

conditnm

;

nunc nu!em

mus,

scripia

ad S.

jam publicari caeptas, quam prccemio subjunxiHildegardem; adeoque eliam ma~
,
,

etiam Appendicidam accipiat a scriptore nescio quo-

gituiiatum KLtabelktv
elecliv.

ad hunc circa idem temput

modo addilam hbro n

i/i

Vitionibus anni 1156 ftnem,
fttturo

m

dixi, acci r icns,

Sanctamque prwmonens de

CAIET
~
.

VI.

ilerum concursu dierum annuntialionis ac passionis

Uoniiniav

,

quod

nitium

libri

fuil

auno Incarnalionis 1160, unde
Appendicuta narratam
talis
:

sermonum

VtAitcM Ori coepti tcribi ann. 1156 e* et> comenicrnm Sgno;sis.

cvnsequilur visionem in hac
tpeclare

S6. Uic cst libcr

Viarum
,

Dei,

<jui
eili
,

annunliatus cst
ancills Cbrisii

adJulium anni 1159. Est auiem

F.i-

ab nngcio Dei allissimi
et Dci vivi, in qilililo
\isii.ivil

Elisa!

ciuni cst etiatu in una dierum mensis Julii, ego Eli-

?mio

visiialionis cjus, tn

quo

sahctu sccesseram in locum
ct iuicndebaHi orationibus
,

semolum ac
ct
:

secrrttim,

cam

Spirilus, nd snlutem omniuin, qui pn-

ccce angclus Doniici
«

tenns

n Imonitioncs Dci grala benedictione perci-

vcnicus corani
las, qiiouiam

me

slahat, el nil

Nunquii i-noi|iso

fuluri

anni Pasclia co

die,

quo
Et
»Ii-

resuricxil Domiiius, cefehraiidutti esi, et Auiiiuitialionis (i>6) fcsiiviias iu liiem Passionis inciUct?
silui
,

nnno Dnmiuicx Incarnalionis 1156. Factum cst in exordio quinii aimi visilalionis me.T, jam appropinquanie die fcsto Tenlccostes, cgo Elipiunt. Et crat iu

»

sahetb vidi iu visione spiritus mci,

montem

eicel-

quontam h;ce vcrc ignorabam. Et
:

sttbjccit

sum, copioso lumine
vias
cins.

in

summo

iJIusiraium, el quasi

ccns

«

Sciio, 'juouiam

iu

cst Salaoas potestaieni

a

lempore illo accepiuius Deo coucilandi homiucs

ires, a radite ejus ad

cacumen usque porrcerat) in direclum
cceli,

Qttarum

tina (qua?

media

advci-sum se invicem, ut uiuIho scse imeiliciant. Sol ruborc suffundeiur, ct lcncbris ohducetur : quod

miiti posita,

speciem bahebal sereni

sive lapi-

D

(

Hs byacinthi; quae vero a dcxieris mibi erat, viridis
el qu;« a sinistris,

quidem uon
et

aliud crit, nisi
iristiii.1

mulla snnguiuis

effusio,

apparehat,

purpurca. Siabnl au-

iiiuneusa

in

populo

Cbristiano.

Posl

tem

iu

veriice monlis, conlra viam

mediain
et

,

vir

baic, coluher, sanici immissor, invisibililer

bumiues

qttidam insignis lunica byacinlbina induius,
riucius ad rencs balibeo candido
cral ut sol,
ct capilli
octili
:

pix*

iiilcifcctiirus esi, eiiique trihulatio m.-igna iu terra;

facies splemliila

iu
q«i

ut

perpcmae laudis dehitor
incolumi cvaseril. Si
tibi

sit

vita

Domiuo omnis, auiem, qux posl
qnod
»

vero in

modum

stellarum radinntcs,
:

cji.is

tanquam

lana candidissima

babcbat

citu vcittura suni.

enarrcm,

scio,

prae

li-

nutcm
In

in orc

gladium cx iilraque partc acuium, et
in

inoiis niagnituilinc sul>sistere

non poleris.

inanu dcxtera clavim,

sinistra

vero quasi

85. Comminaiionet has cceptns esse impleri eo, pro quo prcenuntiains dixi , onno 1 160 evidenter liquet.
(56) scil.cct 1160 snb eodem , quem supra uoiavi, icciirsu lilteix Dominicalis D. I^lis nulein angcli vcrbis vel conlirmalnr scnteniia llenscbeu>i aniio 29 vulgaris aerse Cbrtslum niortiium stalucntis.

sceplrum regium.
87. Yidi rursus alia visione, in solemnitale

Pca-

Anno

idque 25 Mnriii, vcl, si lali die revera passus Christus noi) cst . bovo argumenlo prohatur, quod alias docui, Dctiin ei nngeios sanciis exsiaiicis loquentcs
ttii

verhis iuscnim imellcciui accoinmodaiis.

Ifg

VITA

S.

ELtSABETII.

106
in

lecostes, in ascensu montis ejusdem, a sinistris

viri

A

cibiie

bravium superna retribulionis,

mnciis pe<

prxfali, secus vias.prioris visionis, alias Ires vias,

rilms suis attcndunt, gressns

varielaiem habentes hnjusmodi.

Una carnm

,

quae

\ia piirpmea, ascen>us beatorum
qni iu

mcmisin viriili fi^um. mariyrum esl,
Dei per pa-

vix
crat

viridi
,

propinqiiior apparebat, anicena

quidem

tormentis passienum justiiiam

scil iia

ex omni paric ve.prilms eondcnsis valnt ab eis

lienliam operantes, in purpura sanguiuis sui ad di-

lala eral et oblccla,

ptmgi neecsse essel

ambulantos pcr eam,
clinali incedcTeiii.

nisi diligenter conslricti el in-

pra

Apparuit

el

semila

quxdam
,

deba-

vinum liimen transire conlendunl. Vir insignis su» monlem, Clirislus cst splemlor vulliis ejus, diviire ciaritalis ejus cst signum ; oeuli radianles,
;

lectabilis, areia, cl qnasi

modicum

trila

niliil

scrcnus aspectus cjus super clcclos,
alba:
licct

capilli,

lanx

bens vcprium

,

?ed

ex utraque parte jucundo gra-

similes, Aniiquiiin dieruin
in

esse pronunliaul,

minc

ot

flor

bus diversi generis copiose vallaia.
,

novissimis dicbus
in

sccuuduni

carncm

s t

Mcdia autein inier bas duus una eral
c xieris babens

ampliorem

naius. Gladius anccps

ore «jus, lcrribilis judicii

lalitudinem

,

phna

,

el quasi pavidili-

senlrniia esi, de oreejus processura, fericns repro-

nienlum babens ci Iateribus rubeis, quain cum gcntins aspicerem , angelus Domini qui mihi
,

bos dupbci contrilioue corptHiS

el

animx. Clavis
claudil ct
q<ii

in

assi-

dexlra ejus apparuit, quouiuin ipse est, qui solns
aperil

siebat, dixil

videiur, ct riculosa

Viam hanc inlucris, el pulchra libi B commoda ad amhulandum in ea sed pe:

<

jamiam viix

ct iicn.o claudit

;

nemo

;

aperii [Apoc.

m)

:

ipsc

quoque

esl,

profunda

cst,

et

facile

iabuntur inccdenies per

mysicrioruin Dei, cui vuli, reserat et non est, qni
rlaudal
;

eam.
88.

»

signat et uon est, qui signaculmn
in sinislra ejus,

solvat.

Bursus

in

Octava Pcntecostcs,

in

tempore

Scepirum
ct

potesias regia cst,

quam

mcridianx quietis, subiio aperti sunt oculi cordis
niei

seciindum

bumanam

naturain sc acerpissc lesta-

sine carnis vexaticne, sicul et in prxfatis vi-

lus est, dicens; Dataesl mihi omnix poteslas in ctrlo ct
iu terra

sionibus, et vidi ilerum,
Adjecil aulem

qnx pncdicta

sunt oinnia.

(Malth. xxviii). Tunica
coelcslis

hyaciutlmia virtu-

Dominus ostendere mihi prxter eas
in

lcm indical
ut extcri
rat, iu

comcmplationis, quae

lotam

vias, quas videram, alias quatuor, secus tres vias

perfecte possidcbat

piimae visionis', a dexlris viri, qui slabat
inine monlis. I'na

cacu-

meutem Salvatoris; non enim hominum ad mensuram spiritum acccpeplciulurfo divinitatis cor-

earum , qux proxima cral viaj purpurex usque ad medium monlis diflicuUalem
,

qno habital omnis

poraiitcr (Colos. n). Baliiieus caiididus iuviolabilis

magnam

liabere videbaiur a veprium densitate, qui-

innoccnlix candnrcm iu eo designal. .Appurtiil in
via, qua: diviniiatis

bus ex uiroquc lalere ohsita erat: reiiqua vero pars
cjus usque ad

sux contemplationciu
in

significal

summiim

floribtis

amcena

,

cl

ab im-

C

quia sic

eam
erat

vult

manere
sint.

pedimenlis libera, scdarcta et modicum triia apparuit.

pcrmansurx nou
t.imeii

atcruum, cum cxlera» Nou appanut iu omuibuset
[ilalth. xxvni)
;

Qux eratprcxima
arati
,

buic, arida videbalur, et in
,

in

omnibus

quia sin-

inodum campi
vi.itoribus suis

glebis ingeniibns aspera

et

gulx signiGcanl virlules, per quas
veuiuul ad

justi

bomines

gitans aptid

plurimum oncrosa. Eram aulem come de bis duabus viis, quod diflicilem
Si quis ambulaverit pcr vias ietas,

monlem cxcclsum,
coniemplandus

tibi

recipiunl pro

singulis viilulibus singulas
viis vfijtaiis

mereedcs cliu omnibus
est Deus.

babcienl incessuin, ei respondens angelus, qui mihi
assislcbat, ait
c.iveat,
:

«

00. Visiouis secundx inyslerium liujuscemodi est.

ne oflendat pedem sunni; qui aulcm ofFeusi

Trcs vix.qux a

sinislris viri, siautis in

montcsecus
expri-

defil et cecideril,

non surrexil, sed permanel,
:

viam viridem, apparuerniit,
tnrtim,

proprielalem

no n videbit lumen xternum

i

reliqux vcro dux,
et

imint iriiim ordinutn in Ecclesia, videiicei conjuga-

quxparitcrcum hisapparebant, planx,
crant, cl aspeclu pulcbrx,

expeditx

conlinenlium

et

reclorum.

Via

vepribus

candorem habenles quasi

vallaia, vila esl conjugatorinn. Amoeiia apparuil via

tcrrx benc

Irilae in

strala publica.

Cumque bxrerem
:

hxc, quia ab
r> Sl

iuilio instituia esl a

Deo hxc
iu ea

vita

:

et

in aspcctu cariim, audivi rursus
«

angelum diceutein
iler

legitime obscrvetur, pulchra cl beue placcus est

Via jusiorum recia facta csl, et
est.
>

sanctorum

in

conspectu Domiui

,

et ambiilanles

procul

prxparatum

dubio in monteiii Dci asccndunt. Sed infinitx sxculariuin

89. Visiouis

primx, sicul per angclum acccpi,

ciirarum senies huic ex on.ni

purtc

immi-

intcrprcialio est hxc.
lestis

Mons

excclsus, altitudo coe-

nenl, quibus pungi neccssc csf viatores cjus, nisi ct

beatitudinis esl; iux in vcrtice montis, ciari-

parcc vivcudo sesc omnibus modis consliingaut ct

tas cst vitx

xlcrnx

;

vix diversx

in

moulc,

cleclo-

coram Dco

ct

bomiiiibus se humiliando semper vea

regnum clarilalis ascendunt. Via hyacintbina, diviux coutemplalionis studium esl. Ambulant in ea, qui jugi
sunl, quibtis ad

rum varix ascensiones

lut inclinati incedanl. Via

vcpribus libera, et ju-

cundis floribus ulrinquc vallata, vila conlincntium
csi;

horum elcnim proprium
viiae

est a cuiisel solliti-

meditatione ct dcsiderio in

Dco

et

in

cceicstibus
esl, qui in

tudinibus

prxsentis nieiue n abslrabeie et sola,

mentis oculum figunt. Via viridis eorum
activa
vita

qux Domini
el spiritu.

sunl, cogilare, ul sint sancli corpore

pcifccti cl irreprehensibiles
in

esse stu-

Arcla esl via

hxc, quia ut legitimc ct

dent, incedentcs

omnibus mandatis Domini sine

sapicnier observetur,

magnx

disdplinx custodia

quercia; qui duiu non transiloiia, scd immarces-

ctarctari ncccssc csl grcssus

ambulaniium

iu

ea,

167

ECXHERTI AldUTIS SCIIONAICIENSIS
forte.

168

uc
aui

secundum aiuitrium proprinm vivcnies, A

est, apparebant, oua (nt dictuiu cst) magis trtta ci

U<

fornieationem labantur, aut
viiiuis dclicatis
,

cnm

fatuis virgi-

expediiior \isa csi, Je qua

locutus est inslructor

nibus, sive

qna? vivcntcs

mortuae

sant ( depMtcntur. Modicum
aliorum, pauci
sitnl

trita cst,

quia rcspectu

Per hanc viam incedunt saucuc aninnc infantium, quae in sacro bapiismatc sanctiincus
:

dkens
siml

<

qni iMgrctliiintitrper eam, patt:

ficalae

,

el infr.i sep

ennium

c vila

disccdmit

ciores, qui perscvcraul in ca
ticti

flmibiis diversi ge-

qni qnoniain sacculi uialiliam evpcrli non sunl, cxpedito ct libcrrimo grcssu ad
niunt.
>

delcctabilitcr undiqttc valiaia csi, qnia

omnia
Via

regnuni Dci perveAdolcscenliuui
via irco

virluttiiu

genera

coiitiiicnliiiiii \ilain a..'oruanl.

Dc

aliera

vero ait

:

<

inetlia inler

duas pr.rdictas
sil

lalior iU

s. ila

rcciorUin

est Ikcc, qiii paulo lardius
luiutis triia et
b.c

illis

iuccduut, et

id<
>

csl; ca cnitii cuin

iusiituia

ad rcgcndam vitam

eKpcdiia apparet illoruiu via.

Eccc
ipse
(iiil

•cmijugaloruiii, sivc cnmincnliiim, sivc utroromqiic,

sunt visiones, ci iutcrpreiaiiones eamut. Qni

miniis

iilis

coarclaiur, cl liberius aibilrium babct
,

apcruil oculos

meos

,

ttl

vidercui visiones Dci

,

propi iam vnluniaicm cxcrceudi
in

ac pcr

li»>c

faciJim»
:

proctd dubio per angeluiii suuin, sicul piaciluin

ea luiiricnut gressus ambulaniiiim per

et ipva cjus plauities apie siguiikat.
ct peri ii!cs« dicla cst
,

quod Propter qudd
invcuianlnr.

cam

anle

ipstitu

,

iu

hunc

uiotUiin intcUigend.io csse dc-

inonstravil.

quia tam multi in ea labonslabiles

CAPUT
Sermontmt pro
Vittrttm

VII»

mr,

til

in

ipsa

paucissimi

tjuod outeinqtiasipaviuicnlum liulcre visacstcxlaicnbits rubeis, q:i;c sunl ex terra ignibus cocla, solliciludinciii signiicat

itUtrwn $ingulin ab «ngeo dtclntoium prioret quinqne , summutim delibati,
93. Factuin esl auicin
in

festo B. Jacobi
viai

,

cum
Dei

praelalorum

,

qtia circa

subdi-

csseni in spirilti

,

ct

viderem visioncm

um
,

tos mc.ies coriim jugiter dccoqui necesse esl, qui-

rapla

siint in

sublimi, ct quasi ia vicino monic Dci
illa

buSel
91.

aniotae ci corporis procuratioiiem debent.

cunicmplaia sum. Et ecce, |ux

initnensa

qtia*

Visiouis tertiae iuterpreiaiionem,

celo
<

Insiruciore

meo

sciscitarer,

cum ab andixit ad mc
:

moutis veriicem occupabat, per mediuio scicdi visa
est
,

oi inirospcxi per cain
,

,

ei vidi

sauciorum mul-

Ect-.e incrpisli libruin
iilii

Yiaruin Dei, sicut proposi-

titudiuetn
ait

cujus aestimari non potcrat nuinerus. Et

tu;n

fuerat.

i

Hanc idcirco dicebat quoniam anuo
cuni esseui in spititu, duxerat
in

duclor meuc ad

me

:

«

Ific

vidcs umriyres, san-

j.riorc

,

die
in
,

quadam

c,os cpiscopos et confcssores Domini, virgincs,
irobilas, ulriusqnc sexus \iduas, ct sa-cidarcs

«Bcoo-

me

quasi

pratmn qtioddam,
librorum,

quo

llxuni crat
milii

teutnriiim

ct iniroiviu.us illuc.

Et

ostendil

jugulos elcoiiiiucoies

,

nobiles ct iguobiles
Ili

,

OHtsea

coiigericm
ait
:

maguam
sunt.

«

Vidcs libros

depositomm, ei isiosTOmnesadhtic ante tliem juilluc
»

C

•egnunies

cum

Christo.

ambi.laverunl \ias Doini-

mlui, vias sant-las, quas vidisli, ct pcrccpcrunt
inarcescibilem gloiiatn a Cbristo
gelis ejus. Considercl

dicii diciandi

Elcvans autein
Dei
,

unum

et

eis

Domino

cuni an:

dixit

:

t

llic est libcr Vlariini

qui per lc reve-

nunc utiusquisquc \iam suam
cl

landus est, quaudo visitavcrls sororem Hildeg irdiin,
et

quud

si

injusle aiiibulaveril, corrigal seipsnm,
,

eun

audieris eam.

i

Et

ila

quidcm impleri

cccpii

himiilitate, et charitate, et obedientia

dirig.it

ccttltnuo
92.

cum ab

ea rcdiissem (57).

viam suatn. Quod
ar.crnum.
y-i.
>

si

pervenerll, reciprel pi.-ciiiium

Lst autem qualuor Viarum, qua; in tcrtia vi!ia?c.

siouc nionsiratje suni, signiflcatio

Priina, quae

Eram

post

liarc

quiescens
,

in leclulo

meo, ncc

erat vitinior vix purpure.c, in inferiori parte du-

adhuc soninum coeperam
jnsmodi
Atlendite

cum

repcnlc visitavlt

me
hu-

mciis aspcra,

in

snperfori
,

auicm expcdiia

et florida,

Spiritus Dotniui, ci replevit os
:

meum sermone

viiam signincal eoruin

qui legitime in sxculo \i«ii-

<

uunc ergo vos, qui renunCogilate apud vos
obedicntia

veutes, in curis reruin mundauariiin dies suos
iiiidi.int,

tiastis saccularibus desrderiis, et elegislis, ut se^u.i-

ac deinde ad floridam cl expeditam comi-

"dni vestlgia
vivatls

cjus....

,

quomodo
charitaic

neiitiiim transeunl

vitam

;

eorumque regula
in

se con-

cum

huu.ilitaie et

el

striiigcutcs, pariter
diinl.

cum

illis

montem

Dei ascenillu.J

sinc

murmurationc
,

et sine dclractione ei invidia, et
aliis vitiis

Via anda, et glebis aspera, durissimum

slne supcrbia

et

ab

abstiucic vos
,

»

gcniis vilae est,

quo inceduul sancli eremitce, ct ncMiiuiIli in socielalc hoininum conversationein habcntes, qui carnem suam supra humanum modum macerant cl exsiccant jejuniis, vigiliis geuuflexio,

Nondum dam de
suiit, el

veiba ha:c finierat angelus

qui mihi pcr

viccs loqucbatur,

cum

incidil

mihi dubilalio qu;c-

dislinciionc

\iuium Dci, quai descripl£
:

intcn ogavi dicens
iu

<

Nunqufd, Domine mi,

iiibus, fljgellis, cilicio, el gravissimis

quibusque

af-

nos coenobitx suinus

via contemplaiionis,

cum

flictionibus.

O.nia
cl

bujusiuodi quasi glebx aspervigilaniia

sumus

in via continenliae?
»

rmi;csunt,

nnillo ecnalu ct

opus esl

inulraquc?

El

ait

:

<

An essc polest, ul simiis Commuuis est vobis via
illis

aii.bulaif.ibus per

viam banc, ne
,

furlc in niinia ejus

couiempl.iiionis

cum

clericis, sicut
:

vohiscuui

a^peritaie «iffcnd.int

et

gravius cxteris corruant.

eommunis
inulti

esl via contiiieutia:
in via eoiitiucnlfcc,

scito

lameu, quod

Duaruiu fiarum,

ijn.e

simul

cum

eis,

qux

descripta

sunl

qui iu via conicmpla-

II.jO

(37) Sriiicci inira Pascha , et Penlecosicn anui quorum hoc nt Jnnii ceicbranduMi erat , islud

actum lueral 15 sctlum iudicarel

Apiilis. ciiin
liilera

Dumiircns posl

D'S-

G.

169
liruiis

VITA S ELISABETII.
non
sniil.

170
>

Elsunl mtihi ilericorum, qni ncquc
,

A

pleas ci cnmpeteuli liue ronciudas

Oui tuui

me

in via

conteirplatiofiis

ncqtic

iu
... >

via
i*i

continentiac

ainhul.ml, ei bi infelices smii

eoiisummatss

conlcmplari fccisset subliiuia quned.un quorum aspectu eram indigua, pciitioncm ineaia implevit
90. Fui iu re

scrmonibus

liis,

in die qu.<

15.

Micbaclis incmoriam

oraiione, ei appamit mibi soiito
el

movi.c

agebamus, ilerum

se mibi praeseiilavil, cl allocuta
i

dominus mcus
ffiia

posiuhvi ab eo discipliuam
coujiigatorum

sum cmn
ccssisse?
isl.i

domine ini secure afliimare polerimus omnes bos sennones c\ 'c pro,

diceiis

:

Num|uiil

,

,

ilMus

ad

ordinem

pcrtinere

dicta est; siaiimque asscnsil pfliiioni me.i\ sicque

»

lliEC idcireo
,

dicch.-im.quia <x partcrcrba

exorsus cst
coiijiigaios
sitis...
:

:

t

Ecce dico

ei

admonco sxeulares
pravis

proinlor.il

iia ul

faciem cjus

110:1

Tidercm

:

ex

absiinete vos a

operibus vefornicaiio,

parle vcro per o; meiim in spiriiu fncrani pronuntiata. Ille igitur,

qu.-e
,

suni

avariiia,

luxuria,

tum mngna

severitale

me
,

iutuens,

nduiierium

homicidium...

quoniam

impossibile
>

ail

:

«

Crede cx 1010 corde loo vcrba b;cc

quse <ie-

esi cuin inlibus vjiiis
liis diciis,

inlrare per viaui vcstram.
:

geripla sunt, e( de ore

nieo precesserunl. Cealus
libri bnjiis,

abscessii

el

cinn iiennn apparuissei,

qui legerilet audieril verba
suiit, ci a

quia vera
>

veriiaic

nunquam

decliuaut.

Aliu

1

rogavi, ut prosequerelur incoepli sermonis exliortaiionenj, qui ail : t Nisi, quod benignus el uiiseri-

quoque scrinonem conlinuo incboavi(
ccns
:

bis vcrbis, di-

B

1

Admoneo

eos, qui in saecularibus curis op-

quod

cors Dominus est, in ttedium posset ndduci,pro co lol tnodis babilatores inundi admonei, ipsi

prcssi sunt, nliquando eogitare qua; suni pra-cepta
vi(a», id est diligere

vero pro nibilo ducunl monita ejus
mulier,

....

Date,

vir et

Deum,

elc....,

si

ad al(i(ud;nem

hunorem
in

ordini veslro,

qucm Dcus honovesira liu.or Do-

coniemplationis sc no:i valen( crigere, legilimarnm

rare diguatus est... Ligei corda

nclionnm

ollicia

s(mie3n( adimplere

Ihec esl via
:

tMui,

iit

opere vobis

concesso frenum

vobis

Doinini recta el pulelira.via artionum sanctarura

ipsis imponaiis...

Dies fesios ei dies legiiimae absti-

qui ambulaveril

in

ca usque ad linem

,

vilain inve-

niel, c( requicsi.ei iu inoulc santio Dci, e( sors cjus

bonorate, el

cum

iiliis

lncis.

>

lempora purgationis per contiuentiam si quid super addideriiis, addet Do minus gra(iam vobis e( gencraiioni vcstrae Ilhid
nentiac
el
scitote,

93. Dies

feshis agebalur
,

e(

eramus

assistentes

aulcm

quod inuimc

coujunctiniiis

vestix
si qu.i

dhino

offieio

ciim

ex

consuclttdine

apparuil
cjus

angeiiis in

eonspeclu mco.

Cumque

de mora

prxcipua causa esse debet p opagaiio prolis ; alia csl, ad infirumaiein periinet, et babei
geniiam,
e(
si

intlui-

soliio longioro* dclicla

mca coram

ipso tulpassem,
ini,

limoris Domini moderationem habuerit

dixi ad euin
illius

:

«

Placeal nunc, doiuine

u( (criic

eleemosynarum remedium
et dileclioncm
:

Iterum dico vobis,

vix, qtuu est saiicloruin

mnrtyruin discipli-

qni sub jugo m.Krimonii degiUs,

Deum

(iinete, b-

uam

nobis iusinucs,
delicia

neque ab bac (ua boni(a(e

dem
dite

immaculatam

invicem

aisto-

prnpler aliqua

mea compescaris.
dicens
:


<

aperiens os siimn

loculus est

Tunc Agnus

filios

vestros el Glias et fan.ilinm vestram iu

limorc Domini ei castimonia enuirite....
viae vestrae deleciabilis

Hxc

esi

CbrMi procedU coram
si'i|iinuiiir

sanclis marlyribus e( ipsi

amoenilas

,

quae in roysterio

euin

ciiiii

palmis cl
nobiii...

coiouis, congau-

dcmonslraia
solliciiudincs

esl...

Iribulalionem lamen camis et

dentes

ei

cum iriumpbo
:

Audite

ha?c, ci

corde percipiie, qui persecutioncm paiimiui propier
juslitiam
Ite

gaudenles per viarn

nobilem, viam

qttas nou experiuntur, qui coniineni, habere necesse esi ambulantcs in ea sicul ct in similiiudine spiuaruin expressum esl....»

mundi,

bcllatorurr.

Dnmini, viam purpuratam cruore san>

97. Rogavit

me genuanus meus,
in principio

ut scisciiarer

ctorum

el

Agni

Fncluiu esl aulein, priusqiiam

ab angelo, quare
caciera

sermonis hujus inier

verba luec lerminassci augelus, qui
haltir,

mecum

loqucVirgi-

iniquUaium nomiua, fornicaiionis nomen ad-

ul supervenirci
ct

fcslivilas

Bealarum

iiuin Ursulai

sociarum cjus undecim millium.
vigilia

junxisset.cumboc nouad conjugatos, quibus loqueba(tir, periinere videreiur. Cumquc super bac dubiia-

Tiinc dccantabaliir in
diviuus,

maiutina sermo
!>eut

itle f)

quo

diciiur

:

fleddet
el

mercedem labontira-

rum tanctorum tuorum
bili :

deducel

iltot in via

mea domiuum mcum imerrogare caepissem me, diceus... : < Fornicaiionis im* lumidilia plenus esi muudus , el vix iuveuitur qui
tioue

locuius est ad

unde ego sumpta occasione interrogavi iu-

non se prxcipilet iu foveam
in

ejus...

Propierboc auiein

struclorem

meum, cmn
cst

inter sileniia
:

missae

mibi

iucrepatione conjugatorum

fornicalionis

nomen

morc suo apparuissel, dicens
inilii

<

Domine, demousira
1

adjeci, quia et ipsi

anlequnm conjugii legem assuin ea

quaenam

via
:

illa
<

mirabilis

qui con-

mant

,

super

modum

fmdaniur, ei provocaut

imuo

respoiidens nit

Via sanciorum martyrum
>

itam Dei

in se. Ilinc est, qtiod

ad malrimoiiia

legi-

luec esl

quae bene mirabilis appellari poiest...
ciiin

tima accedentes, fruciu generaiiouis privantitr a

Posl baec

adesset festivitas S. Martini, circa

Domiiio,ei miranlur uude accidal
sieriliiatis

cis

,

ignoranics

medium

noclis

anlc

vigiliam

malulinam,

subito
:

suae

causam

:

quibus auiem generaiio

cxpergcfacia

sum
:

et fugii

somnus ex

oculis ineis
e( nllocu!

concedittir, aut iu ipsa prote, aul in aiiis icbus ncccssariis pluribus inodis diviuilus feriuutur el 0111-

e( ecce augelus
siini cii:ii,

Domini stabnt corain mc
1

\

dicens

Oro, mi domiii»',
ile

111

exhorla-

nia
g.ivi

ipsis

infdkiier proveniunt...
:

>

Tunc

interroilli*,

liouem ser.iioms

lui

sat.c is iuariyr.'busja:u coni-

euui iliceus

<

Doinine mi, quiddicis dc

Patbol.

CXCV

171

ECKBEB.TI ABBATIS SCHONAUGIENSIS

1/2
:

quos Catliaros vocant, qui vitam conjugatorum omniuo reprobare dicuntur
i

a

a ductore prscinanita fueram

<

Domine, quod

scri-

? »

Et respondit dicens
abominabilis

ptum
sti?

est: Yolunias pro faclo repuiabitur, uunquid

lilorum, de quibus iuierrog:is, vila

adversari poicsl sermoni luo,
»

quem proxime
»

dixi-

esl

coram Domino...
:

»

Ilerum autem allocuta sum
eis

Et respondit
:

:

<

Nequaquam.

Itemque sub-

euin dicens

<

Domine, ut audivi, quidam cx
esse non

junxil

«

Verum eslccne,

q>iod scriptum testaris,

asserunl, quod legiiimum
giuin, nisi inter eos

potest conju-

cujus operis perficiendi voluniatem habueril bomo,
iia ul

qui usque ad lcmptis legitimse

nequaquam remancal

in

ipso, quin ad pcrfesic

conjunctioiiis virginilaiem

ambo

custodierunt
,

:

quid

ciuin

perducat, quod cupit, el

tisque in iinem

ad hoc dicis?

»

Et respondens

ait

:

<

Ubi lalo

permanet, boc qnasi faclum coram Domino reputalur; sed delcri
liac.

conjugium esse polest, gratum est Domino; sed raruin esl valde, ul ila conlingai.

lamen potest virlute
annuliari poicst
:...

verae pceniten»

Yerumlamen ex
el in

iis,

Quidquid enim cogilatione, aut voluntate fece-

qui non comiiiueriinl

,

mulli sunt acccpiabiles Do-

rit

bomo

,

ila

mino, legiiima babenles conjugia,
Domiui
ainbulantes
,

mandaiis

nunqiiam
fruclu

fuerit

qui

coram Domiuo ac si aulem voluntalem pravam
diluit,
,

alioqui

niiuis

conlraljcrelur

poenitentisc

non

bujus
et

iutegrilas,

iuimcrus populi Dei.
98. Celebrantibiis nobis solcmnilaiem B, Joaunis
Evangeiistae, intenta

quamvis permaneal,

iuuiilis est

nuilum conscDoniiue

^

quiiur fructum.

>

eram

orationi post vigilias

ma-

100. lierum subjunxi dicens

:

<

,

sont

lulinas; ac deprecabar

Dominum

valida intenlione

qui non sponte stimulos carnis experiuiitur in lenlalione
,

cordis

,

ut

secundum solitam benignitatem suam
viae

ct moiesle fcrunl

ardorem

,

qui

aversalur

disciplinam

coutinenlium,
;

quam

in spirilu vide-

ram, aperire mibi dignarctur
gclislam
,

sed et divinum evan-

lamen repHgnalioue evitare eum pt-xvalcnt. Nunquid boc eis leputabi*
muudiliae corporissui,
iiulla

et

angelum doclorcm
,

meum

,

ut mibi ad-

tur in pe«catum?

»

Qui

ait

:

<

Si

n.ohste

fernul

jutores essent

invocabam. Cumque orando lassata

tentamenta biijusmodi, nequcauimo
lcviore poenitentia culpac suse,

eis conseniiniif,

fuissem, remisi patilum oculos ad soporem, et posl
pusillum repenle expergefacta sum, et ecce angelus

quam

sic conlraliuut,

veniam conseqtienlur,
piseenlur.
>

et

merceiiem

maguam

adiin

mibi assistens, sermonem
cboavit his verbis
lucis, inluemini
:

,

quem desiderabam,
,

inlilii

In.iicavii

aulcm mihi esse bominem,

<

Dico vobis
,

o

iilii

Dei.o

Cbristo

familiarem (quis aut quae sit,Deus

scit)

viam vestrain

qtiomodo

floreal, el

stislinenlem ab adversario
lis, et

impugiialioneiii raslitaiis afliigen-

qnam

delectabile est currere in ea. Curriie etgo, et

nimiisob boc animam suam moles
et ait
:

properate obviam Sponso vestro, qui vos exspeclai.
Diligite caslitatem
ginitatis veslrac.
,

q tem,
ei,

<

Consolationem

ei

annuntia, dicesqra

et servale

illi

integritatem vn,

ut parcal alflictioni. lievoccl in
elcclis

Virgo ornala caslilate

charitate,
Hicc

scripium cst de

Domini

:

memoriam, quod Tanquam aurum
sil ei
;

prudentia,

humilitate,

bene

currit.

»

cum

in fornace probavil eo$.

Gaudium
pro
eo

non lamen
lale
aliqtiid

dixisset, amplius non adjecit.

sine tristitia. Gaudiiim

,

quod
csl
,

99. Sequenti vero die ctim de beatis Imioceniibtis

Dominus
trislitia,

ei

imponere diguatus
prasparatur
tentalione
<
,

per quod

ad

ofGcium missx agcrelur, ego, siimpla occasione cx
lectione Apocalypsis, quae legebatttr, deprecala

mcrcedem magnam
quia in
«

uon

sil

lamen siue
resi>

sum
obisli

lali
:

non omnino culpa

domiiitim
<

mcum,
si

qtii

iterum mibi assistebat, dicens

evilalur.

Et

dixi

Domifie, qualiter debel

Domine,

inveni graliam

coram
,

le, dic niibi,

stere adversario, etquibus armis

cum

superabit?

secro, quale cst hoc canticum
beati

quod dccantant
,

Qui

ait

:

<

Oralione, el coufessione, et flagcllis car-

martyres ante sedem Dei et Agni
El respondens

sicut prae-

nispugnct, elsuperabit. Non autem insisiat rogare

stns lertio icsiaiur, aui

quomodo sequuntur Agnum,
ait
:

Domiuum

,

ut

ab boc slimulo liberelur

;

sed boc

qtiocunque icril?

»

<

Quid

me D

orel, ut miserealur ei Domintis in
lationis. Si in

hoc lempore ten-

itilerrogas? ntilla lingua

super terram

novil boc

loco secretiori fuerit, fleclat genua
si

canticiim; nibil inde
lerrogas
:

libi

enarrabo. Quod autem in-

ler

coram Domino;

auiem opporlimiias

loci

ci

Quid est, quod sequuntur Agnum, quopossunt
in

defucrit, signet cor
dical
:

suum

(er signaculo crucis, ac

ctinque icrii; boc esl quod in omnibus virtiilibus,
quse considerari
lur.... i
iu

Saivalor mundi, salva nos, qui per crucem et
le

Agno, ipsum imiian-

sanguincm redemisti nos; auxiliare uobis,
precamur, Dctis
101. Posl
v.o ler.
>

de-

Rursus

Circumcisione Uomini,
,

cum

se

mihi obiulii doininus meus

dixi ad

eum

:

<

Mi do-

baec

una dierum suscitavit linguam
:

minc, doccas mc, obsecro, de inlegrilate
tis,

virginiia-

suam
slras

in ha-c

verba

virgines, ecce ad vos cJamat

nunquid amilti poiest per
perducta libido?

immundam
si

libidinem,

vox divina, vox Sponsi vcstri pulsat ad aures ve:

qtix haberi solel in tentatione,
ftierit
»

non usque ad opus
:

aperite
,

illi ,

et introduciie illtun

ad palalium

Qui

ail

<

Non

amitiil.ir,

cordis veslri
et

et

ampleclimini

eum

,

quia pulcbrior

sed inquinaliir.... Deoquc acccpla non esl, el debila

amabilior est omni crealura..... llinc sequitur

mercede privalur.
nis ileruin se mibi

»

Cum

autem

in

Octava B. Joauverba

lonrja, ei posl

hanc

alia,

ad virgines

ezliorlatio
,

:
<

sub

pracscntassei, praevcnit
:

qui

Elisubetlt

angelum interrogavit
ilbs
:

dicens

:

Do-

mca

ita

me

hilariter ailoquens

<

Interrogare
>

me

mine, qtix sunl vestes
dixisli ?
>

nupliaies, de quibtis

vi», interroga, et

rcspondcbo

tibi.

Et dixi

,

sicut

Et respondil

<

Ire

debeul virgines ad

475
interiora corilis sui et

VITA S
emere
iHic Iria

,

ELISABETII.

171
dominanlis, sed
in

gencra orna-

A

non

in altiludinc

humilitato misui,

nienlorum. Primo eas habere oporlel vesiimenlum

nistraniis;
in

tanquam piusxmulator gregis
quod
esl

nsque

«andidum ct immacnlalum , quod est innocentia Necessarium illis esi ei operimenlum secundum, quo dcbenl esse an.icia?, qnod esl chariias, qua ab illis diligendus esl Cbristus sponsns. Tercaruis.

consummaiionem mortis pro
ejus,

eo. Respicile se-

men

benedicium, ininisiros vocatioaposlolos
:

nis veslrx
veslr.fi

bcatos

nunquid
»

bicisl

viai

vix illorum fuerunt?...

lium ornaii:entum earum esl loiques aurca, quod
esl pudicilia, qua debet se ipsam virgo conslringcre, ut sil verccii;;dia ad loqucndum, ad audieudum, ad
i

103. Celebrantibus

nobis dicm

feslum

Paschae

(51 Marlii)

in

tempore divini

officii

post Icctionem

Evangelii, apparuit n.ibi angelus Domini slans co-

idendum
cst
:

,

ad faciendum
e*l

omnc quod impudicum
,

ram me; cumque hoc pctiissem ah

co, ut

hoc proilla

iioii
fciiil

hoc

signum

de quo diclum

esl

:

Po-

curare dignaretur, ne quid negligentise in

sacra

signum in faciem mcam. i Hoc, ut a^stimo, adjecit pro eo quod in festo C. Agnetis ipsum de hoc verbo inierrogaveram , et nullum tunc mihi supcr
,
:

communione, quam exspcctabamus, acciilerel; adjeci posiulare, ut sermonem suiini de rectoribus Ecclesia?, seciiudtim quod incboaverat, prosequi dignaretur. Ad quod mihi breve responsum rcddic Domiiie, quali hoc dcdil responsum. Iieiiiin dixi ^ dit dicens « Si digni essenl, mulla magna de illis pretio emeuda sunl virginibus ista oiriamenta? Kl Dominus revelarel. i Quo diclo statim ad altare c Casligalione corporis proprii, ac denario ail
»
:

:

uito,

quod estcontemplaiio pudicitix Sponsi, quam
»

cum

festinalione

accessit

;

et ctiin

duobus angclis

rcponerc debentin mediocordissui
esl compietis

Et faciuin.

qtti in

principio missx advetierant,

cum magna

di-

sermonibus
titleru

istis in

Dominica secuuda

sacri Jejunii die fesli S. Matihiae apostoli

(nam unno Cinerum

donec omnes communicassemus, astabat. Sequenii vero die circa idem tcmpus advcniens,
ligenlia,

1157 currebat

Dominicalis F,
Februarii)
in

et dies

similia

inculcavit, el
«

rursus die allero addidit, diprxlatis Eccle-

incideral in diem xi
ollicii, vei sacrificii,
n.iiii
,

lcmpore diviui

cens
six
:

:

H.cc dicil

Dominus magnis

apparuit mihi bcnediclus Doel

angelus sanctus,
a.l

finem compeienlem impo-

suil

sermoni

virgines Domini.

quam rationem reddituri esiis in tremendo judicio meo de ovibus meis, qnas susPosl hxc qnasi iu ccpistis regere et custodire...
Recordamiiti,
»

CAPUT

VIII.

spiritu ienilalis, ait

:

<

Ego Dominus clamo
heu quam pauci

el ad-

Sermonum quinque reliquorum synopsis. 102. Sermone prxcedenli ad finem deduclo, disluiit
solilo diuiius

inoneo pastores meos...
denliir boni
el
pacifici,

Sunt enim, qui mihi
!

vi-

el aiii

visiiare

mc

angelus Domini

:

ego

delictis

mcis impulans, anxiabar inlra me, ac
:

quod C multi mali et perversi... propler quod oportet admoncri bonos, ul in melius proficiant ; malos au-

diligeutius lacrymis eloraiionibus

adjuvabat

me conventus

uoster oralione

operam dedi et communi.

tem

el perversos, ut
>

converlantur, ne pereant de

Et cousummaiis septem et dccem diebus ab eo, quo jam dicia verba compleverat (posl festum S. Gregorii papce 12 Marlii) stabam sola in oratorio circa horam tertiam, effundcns coram Domino cor

cum me ilerum visitassct, adjecil « Allendite cum omni solliciludine meniis viam vcslram... quod si me diligilis et nomini meo hovia jiista.

Et

norem prxbelis, honorificabo vos coram
angelis meis.
»

sauctis

meiim, ac dicens
mine, in

Non mea merita aspexisli, Doomnibus qux hactenus mecum operatus
:

«

104.
istos

Adhuc loqucnte ad me angelo sermones
est

de pastoribus Ecclesix visum

quibusdam
quibus er-

cs;sed
ptcrca

in tua misericordia fccisli

omnia hxc. Prodelictis meis,

opporiunum, ut interrogarem de
roris sui

iis, in

obsecro ne

compescaris

aut

occasionem accipiunt dubii quidam. Inigilur,

cujiisquam allerius, quiu hxc,
initiare digualus es, propler

qux nunc apud me
bonitaleia

lerrogavi

non quasi

Jin

fide dubitans, sed

tsam ad

quasi cupiens fidem noslram ex angclica auclorilate
firmari, et
siasticis

bonam consiimmationem pcrducas. De viu rectoruin Ecclesix, quam mihi in myslerio denionsirasli, D
cougriicntem discipliuam nohis aperire dignare, ex

dicebam

:

«

Nunquid, doiuine,

in

ecclcofficia

sacramcntis parem habcnl veiilatem
qui
sinislre
et

eorum pontificum,

non secundum
et

qua

aliqtiis

fructus correctionis proveniat, sicul ne-

Detim ad ponliiicauim stium inlroicrunt,
qnortim bonus iniroitus est?
<
»

eorum
ait
:

lessarium essc nosli
his similia
iu

populo

luo.

»

Adhuc

ista, ct

Qui respondens

oratione loqucnte me,

ecce atigelus

desiderii
nein,
«

mei subiio apparuit coram
desi.lcrabam,
Doinintis
:

me

el

sermo-

dum profunde lalia scrulanlur, magis deet lalia Dominus pravantiir, quam emeudanlur
Multi,
:

quem

liis

verbis iniliavil, diccns

revelarei,

si

non eo liberius peccarent
Iiis

illi

ad quos

il.ec

dicil

Eecc cgo mitlo nngelum
iniquilas

perlincut.

diclis

confeslin.
die alia

ablatus csl

ab

meum,
terrx,

ut annunliet vobis, qui in sublimi poiestate

oculis mcis. Iteruin
nie, inlerrogavi

auicm
Et

cum

redissct ad

imitalores estis.

Dico autem vobis, quod

eum,

re|iciens
illc

ctundcm sermoiicm,
:

quam

abscouditis

propler auruin el argen-

qui

prxscriptus esl.

<

Uabenl, inquii,
est

luin, ascendit corain ine,

tanquam fumus dc
in

igne...

parem virluiem, sed bcneplacituin
iu ofliciis eoriim,
sulijcci

magis Deo
t

Vidcte Ponlificem magiiiim el excelsum super
nia

om-

qui
<

bene

inlroierunl.

Ilcrum

Dominum

Jesutn,

quomodo

diebus obeaien-

dicens

:

Itane est,

domine mi, ul quod

tix

sux ambulavit

in tncdio

discipulorum suorum,

prcsbyteri

ordinati

ab

illis

quoriim malus introi-

P75
liis,

ECKBEHTl ABBATIS SCHONAUGIENSIS
eamdcm lubeant poleslalem
snnl
al> illis

171
iibr<»,

consecrandi cor-

A

ut

bxc verba, qux

invcncritis in prxsenti

pns el Eanguinem Dotniui
q;ii or.iinali

in aliari,

qnaru babcnl,
>

anntinliclis

Romanx
Dei.

Ecclesix, lolique

populo

et

qui legilimeintroieiuni?

otimi Ecciesix
tiinini

Emendaie vos
el

ipsos ei

conver-

Qui
tiium

ail
«lc

:

< Non ascendat unqtiaut dubitalio iu cor hacre; sed cerltim babelo quod on hcs

ab erroribus vcstris

et uoliie

imligue acci-

pcre ailmonilioncm sacrain
sitnl

divinain, quia

nou

qui in ecclesiastica ordinatione presbyicraiiiin nc-

bx-c

ab bominibus invenla. Dico aulem vubis
isla

ceperunt,

eamdcm

potestatem babe

i

<n

consecra-

ex nomiite, qunuiam iu

provincia noiueii reli-

tione Dominici sacramenii, sive bei.c, sivc male iu-

gionis babetis. Lcgile et audile adiuoniliones divi-

lioierunl ordiuatorcs eorum.....
105. Quia ad
iu

>

nas cl suscipite cas placida menle. Et noiile arbitrari

Palres nostros, spiiiiualia judicia

bxc figmenla

essc mitlicrum, quia non sunl

Ecclesia babentes, periinere totus bic
est, rogavi
,

si.s

angelum Domini diceus

:

scrmo vi< Oro, do-

sed sunt a Deo Palrc outuipoteiile, qui esl fonsct
origo omnis boniiatis.
tet is

Quod auiein vobis

dico, cae-

uiine

ut sicut spiritualibus recioribus verba
illis

admoqtii
,

omnibus

dico.

>

uitionis haclenus minislrasli, ita

quoque,

107. Ciipiebam octavi sermonis initium accipere
in

sxcularia judicia babenl,

ali

quas adinoniliones

ex

die
j,

translationis S. P.
illo

N. Benedicli

quibus et
Qtii

ipsi corrigi

possinl, a

Domino

nuniietis.»

B

(

II Julit)

<*,!

U pediix sunt die

oralionei

mcx

abbospi-

conreslim peiitioni
s

mex consensum
illos

prxbcns,

tutn prxsentia, et iranslatum cst desiderium

bis verbis
est.
<

rmoncm ad

pertineulein exorsus

usque ad proximum diem. Tuuc eiiain slaute
iu

meum me
mibi

Ecce consiiiuit Dominus super populum suum
,

oralione posl

boram

capiutli, prxsentavil sc

principes et jtidiccs, ul facerent judiciuni
li

et jusii-

angelus Domiiti el postulavi, ut scnnoi.em ordiretur ad ens, quoruin via
in visiouc qttasi

>m, et confiimarent veriiatern, cl
,

paccm

inier vi-

giebis oe-

riim

el virara, ut esset

omnis populus bcneplacens
Propierea vivo

cupala apparucral,

cl

ronfcslim apcricns os smuii
<

coram Deo vivenle. Nunc aulem
ego, dicii Dominus,
iiitionis
si

baec verba loculus esl,

Alteudilc, vos, qui iu erc-

non audierilis voceni admo-

mu
z,eli

vilam ducerc

clegislis,

qnaui discrctionem ba-

mex,

cl conversi fueritis ad me, dclrabam

bcatis..., ul

nou

cilo sequamini

omiiem impetiiui
virlulis

vos ab ullitudine vestra, qua male usi cslis, iu pro-

vestri, qui vos
,

ad aliiludiuein perfccliouis imProplcr boc mccanle gradiari» in
in

fundum
vos

inferni, el eriiiscousortes illorum

,

quibus

pellit,

nequc supcr^radiamini meusuram
laboribus
iiiiino leraiis ..

assimilaslis in
>

incendio vivcnti

in

sempiter-

vesirx

num.

ln die sanclo Pcniecoales (19

Maii) in boia

mcnlo, bomo,

fivgililalis lux, ut

prinu, anle celcbratiooem divini
iu oratione,

officii,

cuiu esscni
el

^

viaduia quam ingressus cs el patienicr agas
fcsiinatioue
ttia, r.e

apparuil angelus coram

me

batlc

rainain paliaris.

.

ad bxc sume

nus diclum scrmoncin complevit...
106. InfeslivitatcS. Marlini (58) intersilculia tnissa:
allocuta

eraditiooctn ei discipliuain coniemplaiionis ct cousolare abjeclioiiem
iu

luam

iu ea.i

Cuusidcutii.us nobis

sum angclum dicens
cujus

:

<

Placcat nunc, do-

capitulu, ad

niine, ut exbibeas nobis disciplinam
illi

congruentem
apparuit,

feslivitate

vix,

pars vepribus occupala

dominus

audicndam lectioncm Kegulx, in S. Marix Magdalenx aslitit cuiam uie meus et pixseniem scrmunem congruo

altcra vero floribus amcena, ctsirida, uibil

babeus

tine complevil.

Cum

essei ieslivitas B. Jacubi in pri-

vepritim et impedimciiluruin.


:

Vix peiitiouis
<

mex

mis Vesperis, apparuil angclus Do.uiui coram me;
feci ilaque, sicul

verba complevi ct prolinus
qui in

ait

Ecce dico

vobis,

suggesserat mibi conscriptor serpclii

sxculo viduali

eslis,

vivcnlcs in carue, iu

monum

istorum, ac

ab eo, ul

liiuluin, qui iu

lalioriinis, iu
liis lnijtis

augusiiis miiltis, abstinele vos a vi>

capitc libri

bujus scribendus esset, prouuutiare diqui

sxculi ei ambulate in via coulineulium...

gnarelur
ait
:

:

continuo pelitioui
libcr, > clc
,

mex

assentieus

Et adjecilin Yigilia apostolorum (ZSJuuii), diceus:
<

<

Hic csl

uuih. 8G.

Et

quid

addam vos

admonere? Ecce

ostendi
ct

108.
gilias

Mense Augusti, quima

die mcnsis, post vi-

vinm, inslraxi vos disctplina, palpate buc

illuc

matulinas, ruin esscm cubans in lcclulo nieo.

consideraie verba, rctiuete exempla, diligitc easlila-

ncc adbuc souinuui rucpissem, subilo apparuil cor.in

lcm, cmriie ad clarilalem Duiuini nostri. Jesu Cbrisli,

me

angelus Dumiui el prxscntis
:

libri

nouum

quam vobisprxstare

digneiur, qui vivitel regnal

sertnonein inilio babuil bis verbis

<

Ecce ego ba-

pcr omnia sxcula sxculorum. Amen. > Cuin auicm ccQsummati peneessent bi omncs sermones, in fes:ivitate

bco aliquid ad vos diccndiim, qui in juveniute posiii estis,

quasi

liliutn,

quod anle
ardore

solis oriuui clatt-

apostolorum Peiri
oraus

et Pauli,

ante boram diapparuil in con-

buin
1 il

eratetquamlo

sol splcudei.in virlute

suaap

-

viui oCGcii, fui

in secieto, el

sc, el deletlalus in

solis... Discite in pri-

spcciu nieo augelus Domini et
inc vcrba

loeuius cstaudieutc

mis timcre

Dominuui... Ecce

in

sinu vestro esl

bxc

:

<

Trevirensi episcopo (llillino) et
ei lin-

lliesaurus dcsidcrabilis et pretiosus,

boc cst

vir-

Colonix

el

Mojjuntix episcopis (Arnoldo II
sil

ginilatisgemiiia. Beali erilis.si cuslodierilis eatu...
s'

dulfo) annuntialtim
cl

voMs

a

Doinino Deo,
libri

maguo
litijns,

placueiil
ut

animx vesirx
enim

cttsiodire eatn, attendite
luviiaiis

Iremendo
<58)

et

ab Angelo (csUmcnti
corrigo

vtfbis

nou inquinetis eam ncgligentiis
Maii; boc

Lego,

rl

Maxiiuini Trcvireusis episcopi

29

exigil ordo feslurum

se-

que.ititui..

177
rcsirae
lis
:

YITA S. ELISABETIl.
declinate
et

ITJ»

cum pavore

cordis ab irritamen-

A nino evadere non possunt de hnc

vita

migranies,

immunditix

fugile confabulaiioncs et coilu-

quia nequc ab aliqno sunt casiigati, noquc pcr se
ipsos poenileiiliam delicti habere sciebant
;

siones adolescenialarum, ct
nolite sociari
:

corruptorihus earum

propter.

custodile os veslrum

ab impudico

ea castigari

debeut a parentibus pro

delictis sui»,

sermone, et ab omni lurpitudine oculos vestros et

quia sicul mala face re assiiescunt, cere discerent,
tur.
si

ila et

bona

fa-

manus
dixit:
f

abstinete...

»

Post hxc rursus adjecit,

et

per charitalem ad hoc nulrirendi.\i
:

Adhuc addam

loqui fratribus ct conservis
Filii,

meis admoniiiones Patriseorum.
in
sclate vestra,

aptale vobis
in

consnetudinem mores sanclitalis
qnos
in

floribunda
vestrai

tempore

inaluritatis

possitis exercere...

adolescentes eljuvenes impulcbriludine
viae vestrae,

amcommaculant pravis operibus, quia plus uovcrunt cogitare de nialo, quoniam non sunt prohibiti ab eo, nain et ipsi iu quantum possunt opequi

Quod tamen cum paululum

(inmaculatos, pro

iis

dixi,

de seplennio exierunt, lunc

plius se

maculati,... anibulate in
ct
crilis
filii

raultir

opus impudiriti:r, nescientes quid faciant.
si

amabiles Domino el similes angelis
quoriim societatem dncere vos
i

Tales igilur,
sustinent

dc hac vita migrant, magnas poenas

Dei

iu ocelo, ail

di-

guetiir Doniiiiiis nosleriesus Christus.

ptirilicentur, quia nulla om, quo usqtie nino macula iu regnum Dei polest inlrare. Hoc ergu

109.

Cum

esset

complcltis pcr angelum

sermo B
geneteni-

est illormn perirc, de

quo supra

dixi

:

(antonuteui

praecedens, in
tricis Dei

Vigilia

Asstuupiionis
iii

sancta;

gravius.nc diulius piiniimtur, quomiiius orulionibus cl elecmosynis amicoruin adjuvantur, pro eo

Marire,
oflicii

riirsus

ipso die fesio,
et ait
:

m

poie divini
b:ic volo

visitavit nic

<

Ecce ad-

quod

eis iudigere

uon credanlur. Dico vobis paren-

consummare sermooes meos, quoiiiam
cst

liuus, ct qtiicunque

parvulorum cuslodiatn habetis,

adhuc locus
iiif.uiics,

et

habeo ahquid breiitcr dieere ad
custodirc propter iguo-

attendite

quomodo

in

magna cautela eos custodiaeoruui...

qtii

nesciiini se

lis, quia in vos reduiulabuiil delicla

Cou-

rautiam;

propter

quos oportei admoneri matres
eos ciun limorc Dei caslos
>

suinmavil aulem hunc sermouem in Octava Assumpiionis
>

«() iiiii, ul ciislodiaiit

el

Haec est adjuraiio conscriptoris ser-

iminacuiaios, ue forte pereant.
juiixi

Ad

baec cgo subest,

inoiiuin islorum.
gcliini ejus,

Adjuro per Dominum

,

et per

an-

iuterrogans el dicens
dixisli
:

:

<

Quid

<Iomi<.e,

omnem,qui

transcripseril librum istum,
,

quod

Caslos et immaculalos?

qttid

facere

ni diiigenler

eum emendel

el

hanc adjurationem

possunl infantes, unde castiialein siiam coinmacu-

codici suo ascribai (58'}.

lem? nonne
excusat?
intindis
>

et si
ail
:

quid delinquunl, ignorantia
<

cos

El

Castitatem suam verbis imel

CAPUT
^
Ullimus
virgini*

IX.
in eo acla

sa?pe

coinquinant

operibus, qualia el

morbus

et

usque aa

ipsi perficere possimt; el
faciiinl,

quamvis per ignoraiiliam
non sunt,
et pociiam oui1

fralris redtium
10. Virginibtis

Mogunlia.
in

lamcu sinc

realti

Deo sacratis

Anturnacensi con-

(58*) Qni iu editis sequittir liber iv, in capita divisus quiiique, pnciuitlil iilis visioiiem de Assumpromissam piione Virginis Mariac Malris Domini in dieejus feslo anni I15G, exbibitam 1157 et duobus post annis publicari jussam : ubi afljrmatur, obdormivisse quidem Deiparam xv Aiigusli, sed
.

Cancelloitus noster, in Annalibus Mariauis ad &'6 pro Elisabelhae senlentia < tcstinionitim profert ex areanis lieato viro Berlramo Cister-

amiiim Christi

cieusi revelatis,

>

et allegalis in

Cbronico Muss;ci

resuscil.iiaiii, atque cniii carne assumptam in coelum ijuadragesimo posl die 23 Sepiemb. quem diem cceperint sorores in conelavi Elisabellue solemuem agere ibidemque iuducitiir ipsa Deipara, quasreuli virgini, quandiu posl Domiiii Ascensioncm vixcril in lerris, iiiitim duutaxal annuni iudicare, ciim eo, quod a lesto Ascensionis ad 15 Angiisti iulcrcedit; omnia have ejiismodi sunt, ul nierito dnbilarc possimus, verene h;ec diclaverit Elisabetb. Taiisauteni iniilto eliaui magis esl serino de undecim millibns virgiiium prosi ipuain libri istius partcm cousiiliiens. Deillis,qni volei aliquid anlieipate ex uobis seire, legai disserlatioiieiii iiostram inserlaui i-.onaltii Clironieu hislorico de Itomauia pou ilic btis post '6. Poaliaiii pon.ilicaium, et P;«ralipomenon ad eamdein dUscriuiionem; uieiuineritque Par.igi, inter Vitas b. Muriac Magdahmx> Je Pazzis posui ciijiis doctrina biuc quoque novum sumeret argtiiiieititim , ed rejitienda a delinilione hisinricarum coiilioveisiariiiii , dicia facluque exlalicartim sanciaruiu, quaiidoqiudem Dcipaix', ul ibi p.-aJeilur,
:

n

ciijusdam lib. vm ad aniium Cbrisli 36 eisdemquc lateiur favere divuiii lldepbonsum Toletanum, duui serni. 6 Dc Assumplione ait < post Clnisli iriumpbuiu uon diu mansisse Virginem inter vivos > Qn.e atilcm ilte objicit lam Elisabclhae, qiiam Birgiltx, non niagoam vim habebtmt apud eum qui critico examine ista excusserit. Poterat Caucelluilus hlisabelhae respondere, quod iiuih. 7 respoudet Birgiu.e, < Virginem iocuiam esse ex seiiieiiiia , quaj tum eral iu Ecclesia valde commuiiis; > sed vereor, ui lulis icsponsio muliis probetur. Broweiu» in Annalibtis Trevir. iib. iv, n. 104, agens de Urstilanis, fassusqiic < noii faciJe sl.ilui posse, :ui Elisahetha: revelatioiics de illis , uotaiione temporum reruuiquc diligvuti narralione siul dislinclaj, sic ul
bistoria: > (utpole in re ddhcili tandeui exislimari putatposse, in hac ipsa seieniia lam remoiJC abslrus;c(|iie ve uslal'S, quam «ie vnginituis bausil Elisabetlia, pailiui a libcra mente fluxiose quidptaui, pariim aliquam sigiiitiratioiiem superne ilatum; fl.igitaiilibus eliaui ul fil euriuse muliis, haud plus pcrn pcnt , niqnil, qiiam qiiaiilum uosse iis exp^-diie divmo mimiiii vi s.iin sii. > Quisque iu suo lnc seusu abundcl pru Eiisabeilu mbil haclcnus, (ukciii quoad Lrsulun-si comiiiodiiis video, quam dubitare ulriim tali'a ips.i revera diclaveni. Caelera ad 21 OcIoItis iii igis cmicleabimus ; uii ci de auno defuuclie Dcipuia- ad diem 15 Atigitsti; qtiam tameii diem ejusdeiu ol>liiiuliis

in iis laleat
,

aique aiiliqua)

<

Ehsabctham ;ill qiiciili , suamque xtaleiu inliu quinqiiagesimiiiii auuuiii rcsifngculi , opponi poter;t eadciH Deipara t asscreiia b. Birgitue fib. vji,
i-ap. i«J
,

:

,

«oeluni , iiihiloiiiiuuscoiilciidciiiibusip>:iiuuiiilioscnuse vtvis e\t cssissc.

quud, postquam Filius suus asccndit ad vixil in luuudu per '|uinde« im amios; aliis

dur uiilioui

priiuuiii

cueptaw aseribi

stiu*

ILm^uno

170

ECKBERTl ABBATIS SCHONAUGIENSIS
(59), Burix,

180

grcgauone
pinquis, et

lladevigi,

Redclinrii,

pro-

A

raoiebas et qiiasi anic ocnlos

mentis nosl?» pone-

familiaribus suis, frnter

Egberlus ex
et ric-

bas
twai

:

rrenobio Schonaugix, oralionis obscquium

inflammabant non inodicum bealx oraiiones corda nostra, in desideriis patrix, quani cx •
ei
in

viionis affcclum.
11 1-4 12.

spectamus. VaciUanlcs aninias
ul

minislerio Dci

Sinite

plangam

paululum dolorem
et suscipile

sxpe confirmaverunl vcrba
fervore

adinonitionis

lux.et

mcuni apud vos, eharissinix mcr,
l.uueniationis

verba

sanclo

laudationes

Doniiui

multum nos

meae,

cum

dtilcedine compassionis.

amplificare faciebas.

Paululum ptangam, modiciim lugebo, juxta amplittidiuem vulneris nici, ne forie carnali affectu perturbari exislimer cl repiiletur ad insipientiam mibi.

Hl. O
tiones

(|iiam

miiha pielaiis opera per exhortaterras facta sunl!
desideralis con-

tuas longc laicque per

quoniain niullx eleclorum

animx

En

nosira Elisabeib,

illa

elecla

lampas

coelici

lu-

solatioiiibus, per tuaiu negotiationcin, poti(:e

sunt.
inler

minis, virgo illustris et bonorificata, in abundaiiii
graiia Dei

Denedicta

filia

tu a

Domino, quia fructuose
es.

splendida gemina

cceuobii

nostri,

dux

Deum
nala,

cl

bomines negotiata

femina

felicilcr

Doslri virginei corIiis,

beu
esl.

!

anleannos maluriorcs
peperit in luceui

cx hac viia subtracia inexperix novilatis,

Qux me

qux me

traxit

ad familiaie
coelo afferre

quomodo perdideruut te lucerua, quomodo B quomodo tlausa es, o clara
siralDci
respiciebant oculi
eiecla Dei, flere

infelicia

tempora no-

exsiincla

fencstra, per
!

esmundo! quam
est,

ministerium Jesu Domini mei, qux ore mcllifluo
ccnsolaliones
solebat ad
el instrucliones Dei rie
et gustare

Domini ad nos

Pium

o

nos amissionem dulcis prxsenlix
cerlasti et cur-

me,

faciebat cor

meum

pri-

tux

:

quippe

qux bonum ccrlamen
si

miiias riulcedinis absconditx sauclis iu
:

Dco; luec et ccce non comparet irregressibilem abiit viam super lerram dulcedo animx mex, eonsolalio pau}teriaiis

sum
viia

marlyrii tuifeliciter consiimmasli. Tota ctenin»

ab annis tenerioiibus,

recle animadveriimuz,

vcre martyriiim dici polest. Porlaftns siquiriem ju-

mcx

et

suavc eondiuientiiin

omnium

labo-

gum Domiui ab
sciplina
plici
fuii
lio

adolescculia tua, sub rcgulari difn

rum mcorum.
te

Merito ergo uoeroris cingulum prx;

scmper ambulans,,
uec
deltiit

pauperlate el mulli-.

tordiis meis accingo

dignum,

dilecta

mea, super

liibiilatione.

Scmper manus Domini gravis
ullo

planetum assumo, virgo graliosa, virgo valde
miillum
in

supcr

le,

tempore

tibi

visiia-

amabilis,

suavitate

sancta

,

qua

le

supcrna,

iniinxerat Spiiiius Dei.

Exilum tuum immaturum,

r.ibilc

premens aniinum, conterens misecorpus tuiim prcssuris el xrumnis; quas

o

filia

graiix

,

lugent interiora

animx mex,

cl

agnoscere et dinumerare dignclur, qui solus labo-

personant cbordx cordis mei carmen lugubre spiritui.

Verumlamcn non est dolor meus, sicul doquem parii.nl caro cl sangnis, ut nunc germanilalis causa, qux carnalia siinl, liigeam ; sed spirilualium deliciarum me communia damna coutristant, quas lu Dei miuisleiio, inaudilo modo muliis adininistrare solebas. P< r le caelum mundo
413.
lor,
,

C

rem et riolorein consirieral. llilarem el paliciiiem le «hibebas ad o.nnem flagellalio.iem Domini; el super dolorein vulnerum, queni libi infligebal manus ejus, sempcr
aflliciionis.

arijiciebas

sacrificiuui spontanca}

415. Rivi innumerabiiium iacrymarum luarum,
riomioa, fatigationes genuiim
tenciituilinis

tuorum, divulsiones.

eral

apertum,

et

aflluebant abscondita
ari

a

sxcuHs

lux, quas sustiucbas

ab asperiiale
duritia

arcana Dei per organum vocis lux
te angcli nobis et

nos; el erat

saxi,

incisiones

laterum,

quas infcrebal

pretiosius auro, dulcius inclle cloquium luiim. Per

zonx,

incredibilis parciias

ciborura et innumera
in

nos angelis famlliariler foqiiebate mcdiaute,
allis-

oraiionum ttiarum holocausla, maneant

rccon-

rmir, et affabiles nobis crant,
siiiii

duione coram
ct aperta sunl
rie

oculis

misericordis Dei, cui nuda
tui

pri

,

:ipcs coeli.

felix

fcmina

!

quam

mulli

omnia. Ardorem sancti desidcrii
saiiet

reges tS
et

propbelx vobierunt videre qnx videbas
p.laiium
prxvidisti anle lcm-

se ipso

nunc

fons vitx,
tui,

quem

toto corde

non videionl (Luc. x)! Paiuil enim beatis oculis
eoeli, cl

silichas. Hiimilitaiem spirilus

qni prx cunclig
semjfjer in oculis

luis snbliine

d

»'»'ii

cogniiis

modica

el abjecla

pus communis visionis inaccessibilem chritatcin
regni immortalis. Gloriam civinm
,

lnis fuisti, respiciat et bonorificel

sublevator hu-

cccli

nobisnolam
,

milium Deus. Bcnignitatem, quam erga adversantcs
gisiram coenobii S. Rupcrli apud Bincbiam ; » non abbatistam , quando nulcm magisira clecla |fuerit non esl unde dealnianV; conjeciura lainen riucor, ut creda.n , id facluni anno 1157 posl andilum ab an-

'

impcralorc nnno 450 alia omnino cx causa qtiam quod luuc moriiia putaretur, persuarict riedicalioecclcsix in Blacheruis ttii.csoiemnissiine facta; quodque vetuslissima llicronyiniani Jiarlyrologii apogr;«|.lia iilius i» Augnsto non mcmineriut, sed 48 Jani.arii iioletur t Deposilio sanclx ac gloriosx B. Marix, mairis D. N. Jesu Cbrisii, > ad quem locnm
vide cxcrcilatioi.em eruditam Florenlinii , inler INotas ad vctiistissimum Occidentalis Ecclesix Martyrologium , quod llieronymianiim passim vocamus; simnlquc disee aniiquiores Grxcos eiiindem diem tenuisse et jEgyptiis sive Coptis leiiendiim iradidisse in Sermone dc Ursulanis prxlituletur « famula » boc ancillarum Domiui, qu« snut in Selionangia eniin eoincidere vulelur cum limlo Magutrce, qua Llitur srribens ad S. Hildegardim sinnliter < ina.
, :

sermonem ociavum, vel euam posi completum libruui Viarum Dei, vel postquam xtalis ann. 30 virgo aiiigerat. Cum lib. iv omittiinus eiiam lib. v
gelo

qui epistolarum est , nibil ad bistoriam facienlium , et iransiuius ad lib. vi qui proprie soiius Egberli est; camque omnem inerelur fidein, qux oculalo lesii ac viro debetur probo, docto, prudenti. (59) Anturnacensiscongregaiio, qtix vel ubi fueril, vel a quo locosic dicia, uusqiiaui adhuc polui reperire. Ad cas est Elieabeihx spist, B.uibil ad historiam eonfen-iui.

IKI
tibi

VITA
habere solebas, J»enignitas divina agnoscat

S.
et

ELISABETIL
117. Allocula

182

A

sum

atilem

Dominam nostram,
ill.us;

qiue

ad condignam rciributioncm adducat. Anima lassa,

siabal in medio

sancti

agminis

dixiqee ad

anima coniriia
tae,

el
in

sainrala

niiseriis

aerumnosae vi-

eam

perge nunc

rcquicm diu desideralam. Su-

scipial tesinus pacis aueniac, amplectatur le dexie-

< Ad <e, dileclissima Domina, querelam facio ex lolo corde mro super omni iribulatione mea. Ilabelo misericordiam super hoc, quod ego co:>
:

ra fidelis Sponsi
trilioncs

lui

,

fovcat et
doriet
libi

alliget

omncs condespeciionis,

tuas,

ac

oleum gaudii pro

Iuctu,

coronam decoris pro cinere
laudis pro
a

tam mullislahoribus, tam innumemea usque ad hanc diem, eliam nunc tam inlolerabile marlyrium sustiuco
trita et afflicta,

rabilibus aerumnis a juventute

pallium
sus

sum

proposito

dileciic incrc,

Quo digresmeo? In menie habebam, o ad quas scrmonem dirigeie ccepi, despiriln

mccroris.

in

hoc miserabili corpore meo.
:

»

Et respondit
Dilecla

cum
con-

magna dulcedine, dicens mihi < minus noslcr ita tibi hanc vitam
lingat libi
afflicliones

mca, Domuliasqua

constiluil, ut
,

sciibcre vobis bcatam coiisummalionem

charissi-

pati
,

in ea

multas moleslias
parvi:a'em;

mae noslrae; scd ex abnndaiitia
sunipsi qucrelam hanc, ante
licm. Et nunc, favenle
tendi,

nsoesti eordis

as-

ac

magnam

inisercbiti r
le.

propositam narralioin

aiilcm lui, et dc omnibus bene consolabitur

Vo-

Domino, cxsequar quod
veslrae charilati

luntas ejus esl, ul per ista lepuiilicel, ac talem lc
efliciai,

quemadmoduin
ancilla

gralum fore "
die

ul

cum

liansieris

de mundo,

nibil molesiiae

non

diflido.

de caetero paliaris. Ilabeic ergo paiientiam in
Do.nini

om-

116. Erat

adhnc

iu

Penle-

nibus malis, quae suslincs, et nihil miirmures adversus
libi

modo hilariter se habens; et, mos illi eral gratilicari nobis, per omnem diem solemnem laelilicabal nos revelationibus saci is,
cosles (59*) consuelo
sicul

Dominum

in

corde luo, quia omnia

in

bonum

convertei. Aspice islas, quae stant in circuiiu
et

meo, quomodo coroualae sunt,

quanlus esl decor
el

eitarrans inter caeiera, qualiter et qua hora singuli

earum. Perpessae sunt angustias multas,

valde

assisteulium ministerio Dei visilarcnlur
sanclo. Terlia

a

Spiritu

dura mariyria propter Domiuum, ct ideo Don solum

autem

feria

post haec, circa

horam

honorem
tur.

vespcrtinam, sitbito incidit in

laiiguorem forlissi-

liabenl ante Deum, sed eiiam ab hominibus muiium honorificanlur, el late eis in mundo servii

inum, ccepitquc
viter, ut

affiigi

per

mox

conflueret ad

omne corpus tam graeam lota congregatio,
Dei
;

Adjecit, et dixii

:

<

Vere dico

libi,

quod,

si

possibile esset,
reris

ulunodie

triginla vicibus
loties iterutn
tali

comburead humapro eo af,

invocans snper
aiflictioiie

eam auxilium

sicque iu hac

usque ad cineres, ac

permansit pene per tolam noctem. Die
feria,
in

nam

integritatem redires, non posses

sequcnti, videlicct quarla

qua solemne

q

fliciione

promereri graliam illam et gloriam
libi

quam
lio-

jcjunium agcbalur, congregalio fratrum processio-

Dominus

conservavit in

ccelis.

»

Iierum dixi ad

ncm

fecil

in albis,

bamus nobiscum
Jicel

in

usque ad cellam (60), et portascriniis cunctas rcliquias So-

eam

:

<

Meluo, Dondna, ne forie scandalizentur
in

mines

infirmilatibus meis. et aestiment pro ali-

cielatis sanctaj Ursulae reginae,

quatuordecim vide-

quibus gravioribus peccalis

me

ila torqtieri

,

alque

corpora, quac

velitt intcgraliicr

apud nos sunt,
inttllis.

hac etiam occasione deiraliere velinl gratiae Dei in

exceplis divefsorum corporum potlionibus

me,

cl diffiUere
>

iis,

quae

Dominus operatus
:

esl
,

mesa-

Celebraniibus

autem

iilic

nobis

priorem

missan*

cum.

Et

illa

rursum ad me
»

<

Nemo,

inquil

festive de Spiriiu sancto, rapta est in exslasim, ac
jicr

pientium facicl hoc.
118.

longum lempus
sui,

(ut referebant

nobis

sorores)

Ab

illo

lempore de die

in

diem magis invaaii

quieta pcrmansit, sicut

mos

ilii

eral in temporc
divinilus

luerunl infirmilales ancillae Domini, et quolidie

excessus

quando aliqua

ei

revela-

quid novac molestiae
doloribus

ei

accidebat;

maxime autem

a

lianlur. Posl h;ec

auicm cttm ad se ipsam

rediisset,

vitalium coarctabalur, quibus nulla ope

sciscilabamur ab ea,

quomodo
<

se habuissel, et tilium

poleramus obviare. Hefectione autem tam modica
pcr languoris sui dies usa est, ul esset incredibile

aljquara consolationem a Doniino accepissei, el re-

fercbat
niei

nobis diccns

:

Vidi

in

visione
el

spiritits
ei

" humanum

corpus posse suslentari

in

ea per aliqtiod

sanctissimam

Dominam nosiram
ct S.
;

proxime

lenipus, et id ipsum, quod sumebat, imporiunilaio
tussis cxculiebalur.

assjslcntes B.

Lrsulam reginam

Yerenam

(60*),

Tam

immobilis animi permastitim, ut

cujus corpus apud nos csl
virgincs,

simulque omncs sancias

nebal cunctis

illis

diebus usque ad exitum

quarum
ingenti

reliquiae hucallalae fueranl,

mnl-

nuuquam

vel

semel ad lacrymas eam pcrmoverc
ejus,
li-

tiludinem videlicet copiosam,
natas et

omnes

mirilicc coro-

possent lamenta sororum et fainiliarimn

claritale vestilas et
victoriae.

habcntes

in

menlium dc morle
causa
in

manibus palmas

cmn lamen facili ex lacrymas prorumpcrcl, dum adhuc incoluipsius
;

bramm

(59*) Pcnlecosies anni H65(quando Pascha celefucrat 4 Aprilis) incidil in 23 Maii. (60) Cella intelligitur monastcrium virginum (tili

elaiius infra niim. 242 apparci) ad cujus ingressum ipsu-.proccssionaiiter disposilae excipiebanl mona-

chos, iu ecclesiam suam deducendos. (00) bcS. Vercnaecotporc, Schouaugiam dclato

ad an. 1156 agit sermo de Ursulanis, statim in principio ; eaquc dicitur apparens Elisabethae , omqr;e lidem nia illa narrasse de bistoria raarlyrii nanquam iiivenienl bene cxpensa ; qtiod taineu nou obesi , quo miniis illa. vcrc apparuerit Elisalietbae aique binc nata pccasio sit, dicta, non dictu con. minisccndi.
,

iS3

ECKBEIVU ABBATIS SCIIONACGIENSB
si

184

mis essel;

quaudo ciiam rcmissius habere vule- A

ista

prx

ocnlis scmper, ctcstote cmendatx per
;

hxc

baiur, gaudentibus circa

eam

sororiltus, et verba

amplius, qtiam cxteri bomiHiiin
vobis Doiiiiuus magis
citer
ista

ne forie impulet
qui non lam vera-

Ixiitix loqueiilibus, uullatenus tameii a scverilate

qnam
in

aliis,

facicm

relaxabal.

Sirato jacere

,

aut

soinno

pcrcepermit. Gratius agite Domino sem-

quiescere
bcd

sedeus

uon cam sioebal doloris vchemenlia; pene uocle ac die, iinperturbaio
provide
traclabai cogitare
(

per, et collaudate

eum

omnibus
in

inirabilibus suis,

qux operatus

est nieciun

ouspcctu

vestro, quia

sensu

meu.lis

64

)

multa

,

iu bis singtilareni

bonorem vobis

prae cxteris clao*

de

quibus vix

eam

posse

arhitraha"

stralibus prxslilit. Concordes eslote, ct diligite in-

niur.

vicem, ctordiuem vesirum
ctistodiie.

cum magna
seria

diiigemia

419. Narraveral nobis antediesiufiriiiiiaiis islius,

Paupertaiem veslraiu paiienter sustinete.
Kdeliter ct

quod quadam die solcmni , dum adliuc iucoliimis essei, viilil in spirilu beatam Dominam nostr.im, et
iu

Animx mex
gerile
ncitl
:

cum

u cn:e
iis,

cnram
pcrli-

neque alijuid

i.cgligatis e.x

qux

oratione sua devolissiiue
el

illi

comniendabal vilam
:

ad debilum iiieum, pro eo quod xstimcti* non

snam,

linem

vit;c

sux dicens

<

Ailjiivcs

me, oro,
uiinqnain

indigere

me

sudrugiis oraiionuin vestrarum.

Ilxc

sanctissima Domina, propler clementiam tuam, ut
rationabilis
lial

autem

dico, quia sxpe, qui rcligiosi videntur, ne-

exims vitx

iiieie; et

tit

B

gligi solent,

diim

ii,

qui eortiin

bouam eonversaliomagnopcrc
iu-

mihi trausire coutingai de hoe mundo, quiu omnia
iu

neiu cogiioveruiil, eogitan! nou cos

me

lianl, quae pcitiner.l
i
:

ad obiium hominis Cliribcnignilatc respondil
ci

digetc adjutorio ipsorutn.
1*21.

stiani.

El
<

illa

ctim

magua

Et ciun auxic

ista

loqucrclur, dominiis ab-

dicens
I

Cerla esse debes, qiiod obitus tuus non soItominis Clirisliani, scd sicui bominis
in

bas subjecit hxc vcrbis

cjtis,

diccns

:

<

Confidimtis,

lni erit sictil
>

sancti.

Ei rcre banc
viiliiniis

ea promissioncm per gra-

quouiam promissio Dominx uostrx implebitui iu te, qua libi perpctuam quiciem promisit posl iribulationem bane; vcrumtamcn quod poslulas, ncllo

liam Dei
la,

adimplcri. N.un el omuia sucramen-

quae ad iransitum Cbrisiianorum perlinent, pleci

modo negligemus.
ntissioni
difiido,

>

Ad

lixc

ill.i

rcspoudit

:

<

Pro-

naric

exhibita suul, ac prxterea in lanlum bene-

dilcctissimx

Domin;e noslrx nullaieuus

dixit novissimis ejus Deus, ui evidentcr singuluris

sed nibilouiiiius quod meuin csl laicre desollicite

gratiaejus in ea agnoscereiur ct glorificaretur a mnllis.

beo ei

providcre
:

animx

mca*.

Itemque ad

Vidcnseuim ingravescere iiiorbuinsuperseclcoupctiii

sorores aiebut

<

Si quitl in

me,

ch.*rissim.e,

Deum
si feci

eiderans se omnino destitui viribus corporis, vocari

iiiiquani olfciidistis, ipse imlulgeat vobis,

etego ex
quxso,
certi-

ad se

spirilualem Patrem nostrum tjonunum

c corde

rCll, ' ll °

oiuiiem ollensam. Vosqiioqur,

abbatem

(C2); et ipso prxsente totam congregatio-

qtiidr|uam in vobis
iudtilgete niibi.
luilinis

qmul facere

nou

debtii,

nem sororura aggregari feeit aute se; ct inter stiinmob dofores, quasi nibi! sentirct mali, scdcns, cum
niagna
foi

Nondnni ego quidetn aliquid

accepi a D.miino de iine viix

mex, verum-

titudine spirilus ailocuta est eas longo et

raiionabili

sermone, de
in

qtio,

etsi

prxsens es-

sem, pauea vcrba hxc
scrunt.

mcmoiia mea perman-

est, ut bubeam sollicitudiuein de luanimx mex cl «lisponam de iis qux pcriiuent ad eximm meum, ideoque postulo unciiouis sacra-

lamcn jiistum

lela

ntenlum.
<

i

Cunique bxc

el bis siinilia

mulia supra

120.

Nolite, inqait,

miraii, charissimx, super

vires suas locula fuisset, peliita

domino abbale, ut
Cumqtie posl hxc
imporiuiiilalcm,

infirmitalibus meis, sicut boinii.es imperi.i; ncqtie
diilidatis

advocari faccrel plures cx senioribus prcshyleris ct
inungcret cam, ei
sic

gratix Dei in me, propter castigaliones
el

faclum

esl.

ejus,
<

quas sustineo

sxpe

6usli:iui in

medio

vestri.

confessioucm fccisset, ilislulimus consulio, propter
slomachi
dare
ci

ousciciilia i;.ca

situe .iguojco, Ct

boua est apud Dominuii!, et ceriisquod per ca, qux patior, prxparat (Xoriial corouaiu uu-am Dominus iu rejjno suo.
piopier merila mea, scd propler n.iseri-

iiiliriuilatem

ct

tussis

Dominici corporis sacrumenlum.
Nocte vero sequenti
iu

122.

lumiiiu uggravata

Ipse non

D

csi infirmitas ejus, ut

puturet se coniinuo trans-

cordiain
in

suamjani ab aunis
uiulti

pluribus operatus esi

iuiratn, el

dum

3iixiarelur propicr dilaiiouein Do-

me

taagaa ei lemporibus nostris iuaudiia; et
hunt in populis,
qtii

minici corporis, elevaiis ad coclum manihui oravit

srio
et

quonium
in

fnleliter

ad

Domimuii diccns
in

:

<

Salvalor imnidi. Domiiic

beiiigne

kaec

peixepciunt et per ea xdificati
vero dilTjdenies scaudalizali
illis

Jesu Cbrisle, obsecro

tc,

per iilam saiictain passio-

suul

boniim,
iis,

uiulli

nem tuam,

qua

te

per totum expamlisti snper
ei

suntin

qux' audieruut dc nie, uon

imputct

lignum crucis, ad reilimeuduin muudnin

ad am-

Deus. Vobis autem dico el confidenlei-, per illud
iter,

ptexandum omne quod redemisti

quo ad regnum Dci

pci reciurani
in

ine

spero,

quoiiium bxc, quae vidisiis
vcra Mint,
ct

me

et audistis
fallacia:

cx me,

non me paliaris umpiam de hoc mundo Irausirc, antequam percipiam lunm s.iuctissimum corpos ad consoht,

ut

uibil siuuiiatioiiis el

ad b;ec

liunein et

muuimen aniinx mex. Ke.onlaie, Dosuseepi cutn uiiima de-

uitqttani attjcci.

Dominus mihi
,

tcstis

esi. Sint vobis

miiie, Qtiouiam saepc illud

prohnlc jaciabat, «piod uulbun (01) Impressuui kinfeam facicns coirexi.

(U2) Ililduliiium

|

lesle

Tiiihcmio, adbuc sup»»r«

stitcm.

m
votione cnrrlis mei, et
sione,
el

YITA

S.

ELISABLTH.

188
tit

enm mulia laerymaram

cffii-

A dam
ea

iilarum,

irent

qmescere. Ei manentibns ctim
lamiliares eranl, dixit tina
,

non sinas
liac.
:

ine iu iiovissimis meis carere

iis,
:

qox maxime
<

il-

henediclione

i

Et dixit una sororom vigilanin

larum

Cbarissima

dic nobis
,

,

si

potes

,

qualiler

lium cuin ea

<

Memenio, domina, quod

qna-

dam

visione lua dixii ad le vox divina, coepi et per-

nViam. Hinc egoconfido, quod non siuet te Doniinussicex improviso Iransirc, quin adliuc aliquara
iiianifestam consolaiionero

te babtieiis in hac exstasi ct si aliquid tibi a Domino revelatum esl, aperi nohis > Et dixit < Nondnm possum, paululum csspeciaie. > Et cmn ali:

quanluiiim collegissel vircs ad sc, dixil

:

<

Visiones

ab eo percipias
>

et

majo-

sauclas, quas oiim in sunnnis festivitatibus videre

rem

cerliiudinein

finis lui.
:

El gruiamer recepil

solebam

,

ei

de quibus mibi

dit tiim

crat ab angclo

re9pousionem lianc
dc>6iderium ejus,

<

Exaudivit autein Domlnus
dilalus esi transitus
>

Dci anie plurcs anuos, quod non essein cas visura

quoniam tunc

usque ad obilus mei lempus,

ffuiic

roihi

Dominus

ejus, posiea comniunicavil anle finem.

<£siimans
et

demonstravii; boc ergo esl mibi cerlissimuui imli-

autem ego
milii

|>osse

eam
si

adjuvari

ane medicinx,
attentare

cium

finis

mei. Rogo lauien, ut adbuc sileutis super
>

nieioens ne furie ad iusipientiam et inbamauitaieni
iinpularciiir,

boc, ncque mulium divulgelis.

Posi b:ir

cum
<

eon-

negligereiu

hoc, _ ventus sororum junt
(03)

Maiuiinas dccanlasset, venit
dixit

peirexi cuiu festiuulionc iu

urbem Moguiiliam
IoIIltc

una ex maitiriorihus qua?
bis
,

ad

eam

:

Dic no-

cousntere
bicut

medieos
vnlunias

ei

comparure medicinas. Sed

dileclissima,
>

si

aliquid a
:

erai

Domini

eam
illic)

de

lioc

acccpisli.

Et respondil
!

<

Domino ronsoialionis quam bonam cousobniieb.it di-

niuudo,

niliil

ex omnihus, quue requirebam, inveni.
iuCrina

laiionem accepi

>

El quia vires non

I'25. Ipsn

auiem nocie (qua eram
in

ccndi, sorores, quae audicranl ab ea, diccbani in audicnlia ipsius,
flticbant,

noslra soliio more erat sedcns

lecto, et sorores

tam

illi

quam

cxieris,

qmc jam

con-

cum
oi

ea

vigilanles. Circa

mediiini

autem

noclis,

quamam

fuisset visio qtiam

viderat. Et

cuti' diligciiiissime

Dominiini orassct el fiuem suuin
iia

facius est fleius
spiritu
,

magnus

inter eas.

conimciidasset, coepii graviter anxiuri, et

a

ei se-lens, allocuta est
»

Tunc confort-<ta omnes boc modo
:

priori stalu uiutaii, ut
|tosi niiiltam

jam puiarelur Iransitura; et
in

i25.

Diicctissimae mca?, in bac re habclcecrli,

anxietatem

exstasim veuit. Sorores

tttdinem finis mei

el

lestimouium veium omnimu

ergo,
les,

qtiae iu

circuitu erani, undiijiie
fineiu

eam

aspicieu-

eoruin quae Dominus

iiimiiun stii|iefuctae et

adesse ptitantcs,
ciliciuin,

diseuirere coeperuni
in

ali* ad aflerendum

operatus esi. Rogo ct admonco vos, ui slabilem fidem adbibeatis iis qu<e fecit Dominus corain vobis in me, neqtie difftdalis

mecum

quo depoiierelur, alia? ad evigilandum conventnm sororum. Quas cuni venisseni, iteiinn atirabcre
»piriluni ccepil et redire ad se ipsam. Et disil
silentio

C

utiquam,
cis
iu

el

ego credo operibus cjus, el

lcstiiiiouiiiui

pcrbibeo morie mea. Ipse hactenus operatusesi

cum
milii

me,

ei

nsque

in

fmcin operaiur; vos

illi

semper

ad

uuam sorornm, qme proxime
:

ei acciiiu-

gratias agiie singulariter supcr omnibtis bis.
insidiaius est
suil

Semper
|m>-

kebal lenenseain in bracbiis
<si
cio,
g:ila3
:

<

Nescioqnid

mihi Salanas, ei mul.os iaqueos

ln.v

illa,

quam
>

ex consuetudine in

ccelis aspi-

mibi; et scio, ipiod eiiain post obiluin mcuiu
c|

dividilsc.
sororiiin

El amplius non adjecil

Tunc

sin-

non desislel advcrsari milii,
iiiam

coritiopcre
fecil

fa-

prociimbciiles ante eain, veniam pe-

ineam

,

et

obscurare ea qu.c

Domimi^

tt-bant

ab ei, regantes, ut

omnem

offensam eis inbenevolenlia

meciim. Ego ab a dolescentia mea miilta passa suiu
inler vos dura ei iniolerabilia eorpori nico, in infirmilalibtis
miiltis, el

dulgcrct. lloc

auicm

illa
:

ciim niagna

ac prndciiiia facicbal
iuit,
p.-r I

el e

converso quantuin po-

penuria ncccssiialum mea-

scipsain

biiiuiliavii

ad eas, tunia discretione

rnm,

el in laboribus

quos assumpsi. El posiquuiu

oiunia utcns, ut manifesle Spiriius sancii grain

ccepit Doiuiuus sii.gularein graliani

suam ponere
:

in

am

co cousiderarenl.

Tiiiic iuia
:

sororuni inlcrnuii.

me, graviora passa sum, quam prins

mg.ibai

cam

secreto dicens
tibi

<

Cbarissiiua,

quid adlnic aliquid

signi

demouslralitin est u

uon specialiler propier aliquas iniquitaics mcas, sed ut p*T meos labores, quos foris vidistis in me, comprolaiu lauto

Domino, aul

aliqiiain

vocem

pcrcepisii, iiiidc pos.sis
:

aguosocre fincm tuum?
quaiit lalc pcrccpi.
>

Et dixit

<

Noiidom qnid-

Post

h*c

dixit soioribus, ul
:

abiicl couvenliis ad

caiiLuulus Matuliuas

lempus

eiiim

jam

eral.

Dominus mibi demonstravii, , lam vobis quaiii aliis boinitiibus, qui bxc erant percepluri. » 126. Tiuic sorores unanimiier ad cam dixerum < Domina dileclissima , qiiandoquidem jam amplius
reiitur ea qtiae occulle

magis credibilia essenl

:

124. Et diun sorores, qu:e in circuiln cjus eraul,
psallerc coepisseut,
<-iim

liabcre

non possumus

le ipsain,

rogamus, ut deno,

iternm

in

exstasiin

venil.
,

Et

mines nobis aliquam personam inler nos
gisteriuin supcr nos,

quae

ma-

jam complcvissent
ei ad sc

officiiim

Muiminale
El
dixit

respi-

cum

Dci voluntalc, possii hagratautissiine

ravii

ipsam rcversa

est.

quibus-

bere

,

el liauc ciini

omui beucvolcnlia

(f>"5) Solum enim G boiis dislal Mognniia a monasierio; videiur auieiu illuc obiisse Egberlus feria u nost Domiuicam Triuilaiis. Nain constal cx num. 151, fcria iv nocteui fuissc, eldecimuui ante uiur-

tem diem, quo de morte sna certiScatam virginem redux Egbertus invcnit, qni lamcn cunsttteutbs medicis. et qiwrendis medieinis , unum saltcui dieiu
debuit impendissc.

18V
suscipiemus.
»

ECKBEKTl ABBATIS SCIIONAUGIENSIS
Etdixit
:

188
ad lianc vitam
convalcsro.
ail
i

<

Consilinm

meumest,

nl

A

frater, et

nnllaieiiiis

ipsam

,

quoe post

ine prioralum

(64) loljuii

intcr

Ei cgo cordc pcrcussiis in
<

boc vcrbo, aio
i
:

cam

vos, el bcne alquc coinpclenler
olTiciiini

omnia

fecit, quae ail

ipsiiis

perlinebanl,
,

assuimuis

in

locum

illam

meum
cam
vit

:

ipsam honoraic

el diligite, et sup|)orlatc

propler

Dominnm, quandiu

dimiserit eam. No,

Unde boc nosli, charissima? Et ail < Visioncm magnam, quam ante plures annos vidcram, de qua dicium fuerat mihi, quod non eam essem visura usque ad finem vitae menc, Dominus mihi
nocle
isla ostendit, el liinc ccrta

Dominus, quod non propler cognaiionem

quae

sum, quoniam
fine

finis

est inler

me

eiillam, aul ptopter aliquam singula-

viue

meao advenit.
et
in

>

Ilis audiiis,
,

cgo visionem revilae ejus

rem

dileciionera hacc dico; sed qtiia confido ila p'a-

cognoscens
pracdixerat,

verba angeli

qui dc

f-ilum

esse

Domino

,

el

quod cxpcdiens

eiit vobis.

memoriam
propriis

revocans, ulpote qui
(65),

Domines dc
edoceat
,

c.Tter<»vos consoleiur, et per
illi.
i

omnia vos

posl

eam omnia
El

manibns scripscram

quae placiia snni

Susceperunt aulem

contiiiuo
sui.

oninem spem

sanilatis cjus et vitoc depo-

graianler consilium ejns, ct ipsam,

quam denomiearum.

cum ab

inlimo cordis dolore lacrymarer
doloris
dixil

naverat, postca a domino abbate postulaverunt sibi
dari in magistram 127.
,

el cor.scnsit peiitioni
fecissel

coram ea, nullam omnino similitudinem faciebat; sed immobili permanens animo,

ad

Cum

aiitem fniem

vefborum quibns
de frairis mci

mc

:

<

Scilo, dilcctissime, quia

nulla esf

trislilia

sorores

alloquebatur, dicebal ad eas quae familia:

mibi pro discessu meo, et quia absquc omni doloro
separor abs
dileclus
et super
le
;

riter ei ministraliant

<Heu quid
! ,

fiei

quamvis

absenlia? Heu super mcdicinis
tiaiur!

quibus mihi ncgo-

fueris mihi,

prae omnibus borainibus quoniam super omnem cibum

Quid ad
,

mc

pcrlinent medicinae? Millile

omnem polum
<

obsecro cum omni fesiinatiop.e nunlium ad revscandum eum » et sic ficcrunt. Erat aiiteni fcrki quarta. Mane autem facto mox advocatus est do; ,

El

dixi

:

esurio et sitio regnum Dei. > Non ego nunc ad simililudinem propheia»
fiat spiritus

praesumo orarc, ut
sed
si

luus duplex in

me

6impliciier mihi dare spiritum

tuum DoniiCliarissime,

minus abbas,
ci

et

sedenie eo coram ipsa, narraveruni

nus

vellet, sulficeret

mihi.

>
>

El ait

:

<

sorores visionem, ex qua de morte sua certificata

volunias Domini
429.

fiat in te.

fueral.

Nam
<

el ipsa

ad narrandum vires non habe,

Post hxc

complela hora oralionis

nona,

bai.

Qui ciim audisset uarrantium verba
:

dixit ad
illa, imi

rursus advenit dominus abbas

cum

toto

fratrum
li-

eam

Nunquid
,

ista iia sc

habenl?i El

aitj:

ccnventu
lania

;

iterumque ipso inchoante dicla est
multis iacrymis.

doiniue

et

binc babco rertissimum lestimouium
>

cum

Et post bencdiclionos
ilia

mortis mea?.

Mox ergo

ipse ad servitium

Dei ac-

Q

^clas super eam, rogavit

dari audienliain sibi

cedens, desanrta Trinitate officium celebravit, pro

ab omnibus. El sedens constanti auimo alloruia est
nos, et gratias agebal
neficentia sibi

ro quod sanclac Trinitatis mysterium

sibi anciila

omnibus nobis pro omni beet

Domini in visione prajfala revelalum fuisse lestaba-

impensa

pro cunctis iaboribtis,
,

modo quo et anle deccnnium ei fucral demonsiratum iu cadem visionc. Expleto aiitem divino ofiicio, sancla eam communione muiiivit, el dicia csi lilania cum multa devotione lamfralruin quam
ttir;

eo

quibus laborassemus circa ipsam
paupcriatis et adserviendum
<

et

exhortata esl

nos prudentissime ad concordiam et ad loieranliaiu

Domino

indeficienter.

Unusqiiisqtie,

inquit,

vcslrum pro se studiosus

so oruin. dberiim Iacrymanlium super

eam.
tt salntaria

sit,

ne iu ipso defectum habeat servitium Domini.

CAPUT
Exlrema
vitnj

X.

Scio autem et saepius revelatum mihi esl a Domino,

mortisque sanctce periodut monita sub ea dala.

quod benedixil Dominus locum istum singulari bcncdictione, ct non dcficiet in eo
ejus usque
in
ci laiis

ejus et cullus
(Qo).

128. Post baec circa

horam nonam adveni ego,

novissimum lcmpus

Yos er^o
ciau-

etcum mullis omnium lacrymis susceptus sum, ita quod cum requicl eam jam obiisse sestimarcm
;

singularem

graliarum actionem seinpcretbibete,
aliis

pro co quod spccialiter locum istum prac

sissem ab

iis,

qui mihi lacrymanles occurrerunt et
dixissent,

D

slr j s

i,

onorav it, per cam gratiam
>

,

quam
in

in

me

ope-

adhuc vivere eara
dc
vita

eram adbuc sperans
lantarum lacrymanim,

rari dignalus est.

El

cum multa
rjiioque

hunc maduin

ejus.
el

El

cum

inlromissus fuissem, setlrn;

exhortota fuissel, ad
jecit,

me

exbortalionem ad-

lem invcni,

loquentem

et

rogans et suadens, ul slabililatis persevcra. -

quae eranl in circuitu ejus,
iuiralus
inorlis.

causam vehcnienier ad-

liam servarem; ncqtie aliquainio vellem derelinqnerc

sum, nullain adhuc videns simililiidincm
El

locum

,

etiam

si

contingerel vocari

me

ad

lociuii

cuta

est

cmn paululum sedissem coram ea.nllome, dicens En morior, dilectissime
:

honorabiliorem et magis opnlenlum.

Omnes autem

<

gralantissime siiscepimus verba admoniiiouis ejus,

(Cti) Priorissam vtilgn dicebant, aut forte subpriorissam; siquidem eadem magisira , et priorissa diQcbalur : nomen oplaremus Sclionaugia discere. (65) Interim nihil apparet iu pracmissis duolms visiocum libris : scripsent crgo eajn, sed ipsa viteir.c minime vulgandain putarii Egbertus ; aeque acplurima ?lia; bic vero salis habueril sic obiter

mcminisse vigionis isiiits. (66) Haclenus certe, etiam snb principe acaihopost lot raonasieriormn superiori saectilo , faciam desolationetn, adhuc disciplina Schonaugiae vigel apud viros; iicet parlhenonis, sola plaiea intcrcurrenie distantis, >ix ccrnantur ntinc vestigia, hinc inde cx raris parieiinis cognosconda.
lico

1S3

VITA
in

S.

ELISABETIl.

190
fuil,

quon.am manifesle
«

ca operari spirilum

Domini
:

A

<ini

mibi in cnsloiliam delegatus

magnnm
me

cirea

ronsidernbamus. Et dixit ad eam dominus abbas

me

diligenliam liabuit semper, et

multa mibi bona
ssepius conul

Admoniliones luas, dilectissima, gralas
auteni
illi
,

habemus.

ostemlii, el

lam vos, quam

alios per

Rogamus
vcris, nos

posiquam ad Dominiim migradiligcnler commendes ipsumijne semut

solaius est,
gratias
illi

cum magna
agaiis

benigniiaie
,

:

undc rogo,
ei

semper

et speciale

obseqiiium

per ores super locum hnnc, uf
el pace sna.
»

babeat cum

in tutela

singulac exhibeaiis ac dicatisad boiiorem ejus
tidie
: ,

quo-

Et aniuiil simililer peiilioni ejus.

130. Post
t-xieudil eas

liisc

ad

inviccm
et
ail
:

conjunctis
«

manibus
Creniori
libi,

» psalmum Dominus regttavii exsultet in tempoie divini officii, DomiQuinlaauiem feria,

Um

ad ipsum,

Domino

num

Salvalorcm diligenlcr iuvocabat, quem seviin

ineo coinmeiido

animam meam
i|iii:i

,

et post

ipsum

dere testabatur
in libro

ea visione (07),
;

qux
,

descripla esl
ul ab intoieabsolvc-

dilct lissiinc Paler, ol rogo, ut ipsi

eam

in novissiino

Yiaruni Dei

peiiviique ab co

die

pnrsenles;

ina spiritualis

filia

suin el

te
i

rabili vinculo languoris sui misericordiler

sicul debui dilexi, ei obcdicntiam

debitam servavi.
:

rel

eam. Ad

quod respouditei dicens
>

:

«

Cilo venio,

Qui cam

fum
:

la«ryinis
le

suscipiens, ail

«

Spero,

cl absolvo te.

quod laelabunde nfferam

Domino.
quod

i

Post hnee, rur
sic

132. Sabbalo(68)quoque posl

liaec,

dum divinum
in
ei

sum

illa ait

«

Non

mircuiiiii,

anxie iracto

B

officium de

Domina noslra celebrarctur, eamque
de absoluiione sua simibler
:

de cunctis quac pcriinent ad esilum meum, quia neccsse est boc me facerc, dum adbuc aliquas vires
habeo, ne forte cnm omuino defeceril virlus mea, in nliquo imparala inveniar. » Disccdenle aulem ab
ea dofuino abbate,
dile<

supernis

aspiceret, et

eam ad temporalem morlem,
supplicaret, dixit ad

«

Hsec infirmitas lua cst
visio,

et eris

Maueat supcr vos omnes, tissime Pater, benedictio illa, qua benedixit
ait
:

«

non aufereiur a te, sed ad boram qua veniam ad
tatu
,

videns

quam vidcs, eam usque

et suscipiain

te, cum animam luam
,

honorabili comiet

,

deducam cam

Domiiuis Salvator discipulos suns
ascemlil in ccelum
: »

,

quando ab

eis

ad refrigerii locum
bus snis.
el bealac

nbi requiescat a cunctis labori-

singulos quoqtie fralruui in-

dcfesso
feciu

a n ino allocuta esl.
,

viriuium
:

et

commonens eos de proorationibus eomm se commenolle-

» Eral autcin tola illa die in uimio defeciu, Dominoe nostrse, quasi pnesens esset, cou-

linue intendens, et voce tenui, ac miserabili jugiter

dans

neque solum presbyleros inlerpellans dc
ct

eam iuclamans.

reuda pro se bostia salutari, sed

diaconos,

cum

Psocle auiem Dominica, aliquantulum conforiala estspiritu, posl desideraium advennoslra?, mulieris

Uim soroiis ad gradum alliorem asccndisscnl. Peteniibus auteui siugnlis, ut aliquos psalmos illi commendarel dicen- „ adcxsequias
dos
iu

Detim limenlis, quain
(G9).

ejus

vocaveram ex longinquo

Tunc

menioriaui ipsius;

primum

illorum rogabal,
a

congregatis iu circuitu ejus sororibus, sicut erat

utoh consolationem, quam spcrabal
sequi dc iribiilaiionibus
stiis,

diceret

Domino conpsalmum : Jn
;

sedens

in lecto, levalis

sursum

oculis, et lota inlcn-

conteriendo Dominus caplivilalem Sion
:

alleri

vcro

lioue cordis, cum magna sanclorum verborum af« Domlne, creafluenlia, oravit Dominum, dicens
:

commendabat psalmum Lauda , Jerus'ilem, DomiLauda anima tnea Dominum : alii nnm ; alii Landaie Dominum, quoniamt bonus est psalmus ; alii
:
,
,

:

lor meus, liberator meus, salvalor meus, «usccpior mcus, tuse sanctae majestalj, tuae individuae Trinitati

:

Te

decet hymiiHB, Deus, in Sion
alii :

;

alii

:

btindamenta

ejux in monlibus sanctis;
aiii
:

Deus, in nomine luo;

comracndo animam meani ad suscipiendum, ad conad salvandum. Uogo le, Domine, per sanclam incarnalionem, per tuam sanclam nativisolandum
,

Dominus

reqnavit, exsultet terra.

131. Mirabauiur

aiitem

iuier

lixc

vebementer

taiem, circumcisionem , oblalionem, baptismuni passionem, resurrectionem, ascensionem, per ad-

•oiaai ejus fortiludinem, el pleniiudinem sensus, con-

venium
ut

Spiritus sancli, per

luum judicium futurum,
,

siderames infirmilalis ejus magniludinem

,

et defe-

me

digneris absolvere ab bis viuculis. meis

et

cium corporaiis
latis su:e
,

virlutis

:

a principio
,

pene nullo usa eral cibo
,

enim inflrmi qui non excule-

D

relur a stomacbo ejus
iiia

a lussis imporlunilaie.
,

Ab

auiem quarla

feria

qua de morte sua
,

ceriifi-

animam meam illuc velis perducere, ubi consolalio«em recipial de omnibus tribulaiionibiis suis. » 133. Et cum multa in hunc moJum orasset, ad« Tc didit usitatas laudaliones Domiui, dicens
:

cala est, usque ad

decimum diem

quo

obiit, nulla

Deum Palrem

ingenitum,

te

Filium unigenilum,

le

oinuino rcfectione usa est,

nisi sola frigida

aqua

:

Spirilum sanctum Paraclelum, sanclam et indivi-

cxceplo quod quadam die, cogeulibus nobis, pauca
firaga

duam Triuilaiem
Bencdicta
sit

toto

corde et ore confilemur,
libi

sumpsit, et
retiuuii.

modicum pomi

unius, sed baec ipsa

laudamus aique benedicimus,
et individua Trinilas, et uiia
<

gloria in saecula.

uon

Sorores quoque circa se aggregatas

crealrix et gubernati ix

omnium, sancta
et per infi:

post bscc longo

sermone allocuta

est

,

mouens
eraul
:

dili-

nunc

et

semper

geutcr de omuibus quu;

ncccssaria
,

cim-

sxculoram

ssecula.

»

llemque audidit, diceas

clisque singillatim deosculalis
jecit dicens
:

in fine
,

sermonis ad-

Commendo animam meam

dominsc mene S. Maet

«

Cbarissimae me?e
l,

angelus Domini

rix, perpetuae virgini, ad suscipiendum

conso-

(67) Scilicet visione (68) Id est 12 J.iuii.
(<>fy

ntim. 86.

quo accersitus
:

fralcr;

unde conjiciendum datur,

Sic «'liam iufra nuut. 140 dlcitur cx Jongin-

omnium patriam longius fuisse remolam Scbonaucam lauieii nosqiiani nominari inirum cat. gia

191
I

ECKBFRTl ABBATIS SCIION.UCIFXSIS
;

192
liitcrroganiilius

iinlum et conservanduin

S

Mirbaeli et universo

A

pitis r< -pciebat. »

aulem nubis cur

exercilui cceli, S. Joanni Bapiislx et sanctis pro-

phetts omiiibiis el S. Joanni Evangelistx, sanclo

ait < Quos videbam mihi appropinquare, el de quibus a?stiinabam, quod jam tollerenl

boc diceret,

:

Petro, ciinciis<|iie sanciis aposlolis; S. Slephano,

mnctisquc sanclis martyribus; S. Nicolao
nilus sanclis confessoribus
;

et oni-

S.

Margaretx

el oni-

animam nieam, itertim alio ascendunt, ctelonganlur a me, el non a me tollunt. » Hoc autem sxpius infra illos decem dies conlingebat. Uua autem dio
videbat angelum Doraini, qui familiaiisei erat, as-

nibus sauctis virginibus; omnibus sanctis Domini,
ut sinl mihi intercessores apud

Domiuuni el aniinam
collocetnr, ubi

sistcnlem sibi

ac dicentem

:

<

Quod

ita

Dominus

meam,

cuin de

h.ic

vila

migraverii, suscipiant et
ibi

transilum tiium prolongat, ideo fact, ut lauio a pluribus glorilicelur iu
te. »

ailjuvent eain

apud Douiinum ut

Et quidem

ita factiim e»t.
,

tiun sanctis animabus consolatione pcrpctua frui
mcreatiir.
»

Nam

multi tam ex vicino

quam ex longinquo

q»i

agnoverant graliam Domini
sorores dixissenl
:

in illa, audienies ver-

134. Et

cum omnes

Amen, saSalve,

buui, quod exieralde instanti finc ejus, quotidieaf-

lulavit Doniinain

nosiram, dicens

<

Re-

flu.erunt

cum

inagno desiderio

videndi eam. Et

gina, maier nuscricordia?, viioa dulcedo et spes nostra, salve.

qttamvis non habeamus consueludiuem admillcndi

Ad

le

clamamiisexsules

filiac

E\;e.

Ad

te

extraneos ad iufirmos nostros, ex cousjlio taincn
plures, qui importuni

snspiranius gemenies cl flcntcs in liac iaciymarum
v.ille.

nobis erant, xdificaiiouis

Eia ergo, advocata nostra,
a<l

illos

tuos miseri-

causa adnmsi sunt; metucnlibus nobis, nc foiteex

cordes oculos

nos converle

:

et

Jesum benedi-

boc ipso aliquid suspicionis concipeienl

,

si

ab on;lila

dictum
ostende

friirtuin veutris tui
;

nobis post boc exsiliuin

niuin aspectibus diligenler fuisset occuliala.

au-

o eleraens, o pia.o dulcis Maria.

tenf patieiitissime hoc fcrens, et infirmitaiis acerii-

< Alma Rcdeinpioris maler, qux pervia celi Porta Bianes ci sicila inaris, sncrjrre cadenti Surgcre, qui cural, populo : lu qux genuisti, Natura mirante, tiiuta sancium genitorem : Virgo prins, ac posierius, Gabrielis ab ore Sun.eiis illud Ave, peccatontm miserere. »
«

tatcm
illis,

aiiiuii forliliidine

dissiroulans

,

sedere eoraiu
salute

sua

,

secundum quod illis competebat de admonere uon pigriiabat.
ac
in
|

137. Hortabatur siquidem clcricos, qui
teraiu erant,
irreprehcnsibiliter vivere,
,

resby-

ac bnn s
dicebat
:

Te

saticliim

Domimim
:

in

exeelsis, laudanl

omDo-

exemplis populum xdificare
<

quibus

el

ues an»eli dicenles
ntisie
;

Te decet
et

laus et bonor,

Veslrum

esl, ditectissimi

,

Domino vos cxbibeie

cherub-iu*.

quoque

seraphim, sanctum pro-

familiares magis cxteris bominibus, per

bonam cou>
sibi
f

chn-.atil et

omnis

ccelicus

ordo dicens

:

Te

dccet

c

Te rsationem

,

et

sanctum niinislerium vcstrum;
m.ili.i-

Inus et lionor,

Domine. Salvalor mundi, salva nos
Dei
geniirix

quatenus

in

regno suo post hanc vitam
»

oinnes. Sancta

virgo sempcr Maria,

rius vos adjungat.

Eos vero, qui non

in

co ordine

ora pro nobis. Prccibus quoque sanciorum iiposio-

eranl, hortabator non se subtrahere a familiariiaie

fornm, mariyrum et cnnfessoruro/atquc saoeiarum
virginum, supplicitcr peiimus, ul a malis omuibus

Domini
ci

;

sed benevole se exhibere promotioni ad sa,

ura rainisterium Dei
csse. Militares

el de

iis

,

qux

sunt Dei

,

sol-

eruamur, bonisque omnibus
re.unur.

et

scmper

pei frui

mect

licitos

qnoque personas hortabaiur

155.

Ad bxc Douiinicam orationem

addidit

Syinbolura et

confessionem ad circnmstaiiles. Et

lueri plebem, subvenire oppressis, bonorum suoruiu decimas dare, abslinere a rapina, a vestiuin scissura , ct pertusione, nec non a fornicatione; affir-

novis-ime adjecit dicens
digncris suscipcre

Domine Deus meus, lu : < omnia verba mea, qux dedisfi
habcre poluisscm,
nisi tu

mans
ditate

fornicalores non solum fcriri poenis gehenn.e
,

posl hanc viiain

sed in hoc sxculo prolis infecuninfcliciuite.

raibi, quia nuliatentis ea

aut niraia

Popularibus quoque
et sili

mihi prxstiiisses.
ribus defecil,
ita

>

El dictis omnihosiiis,

lotis vi-

suadebal fidelitatem servare dominis suis,
invicem
,

jam moritura videreiur, ac diu eo defeclu permausil. Sicul aulem illi promiserat in Domiua noslra , crat (ut referebat nobis) continue
ul
vi.lens visionem,

et paupertalero suain paticnler susiincre
vi-

D

t«i

pro posse eleemosynas dare, devotosesse ad

silandas ccclesias, el

ad iuvocandum

Dominum
nooiiullia

qux

in

prxfala quarla feria appa-

crealorem suum. Non soluin aiilem prxsenles hortabatur in

ruitei; sed aliquibus lemporibos manifesle magis, quam aliis, ila ut nonnunqnam de snpernis lucein

bonum, sed absenlibus qnoque

monila salutis mandabat , el delractionis oQensaiu
longe positis remillebat. Cui:clos vcro communilcr

inagnam usquc ad
nosiram cum

se effusam aspiceret; ac

Dominam

aliis

pluiimis sanciis in taiilum sibi

dcprecabalur, ul post obituin ejus

in

oraliouibus ct

appropiiiquarc videiet, nt jam se xstimaret transfereiidam. Cuiiique acciderel boc ei , lolo*sensu el
loris \iribus illuc convertebalur
:

eleemosyuis ejus memores esseui.
»58. Dcnique
si

cuncta raiiouabilium scrnionum
iltis

neqiie loquelain

cjus verba, sanctasque oraliones, quaa faciebal

bahere poleral, aul uilam ailcnlioncm ad jam adcsse lincm cjus xsiimaremus. ii
i

nos, iia

diebus, singillatim proscqni vclim, certe
diocris libri voluraen

non mc-

mc

constrnere contingei. Erat

1~>G.

Cum
:

auiem post unum,

aiil

posl duos dies

auteni oimiibus non parva admiratio supcr prudentia

loqucram recepissci, cccpil conqucii niiseniMlilcr sx< lleu quid fici, beu quid fiet! el bxc diceus

cjus, ct gluiificabaut viiluiem Dti iu ilfa, cnjns

soiius opcratione id fieii polcrat, ut

tam

fragil». c«ir-

195

VITA

S.

I

LISABETII.

194
al.bato
el

pore aucilla Domiui tanlo lempore snslinerei ahsqtie
oinni alimenlo vivere, ct nihilnminos sic sedcrel affluens sermoniliiis lanla? discrctionis. Juxia pelilio-

A

a

domino

fralrum conveulu. Posl
quasi

IucC

circa

boram nouam, Tunc i.nus ex cam in Chrislo,
; <

snaviler obdnriniscens
Julii.
tli-

reddidit spirilnm

Domiuo, xiv Kalendas
in

nem

ejns fecit ei

fcrebal

Dominus in liac rc; nam sieui rcnobis, saepe a Domino posiulaverai in ora-

lil.
ligens

assislenlibos prcshyteris,

hauc voccm cuui laciyuiis

lionibus suis, ut in linc ei praestarel sobriam infir-

crupii, dicens
iu

Proficiscere nnnc,

anima sancta,

ntitatem, el qune cdacilatis expers cssel. Singulis
aiiteiu iliebtis

requiem luam; asceude sicul virgula fumi, ex
tliuris et

ad tantum veuiebal defectum, ul

niliii

aromalihus myrrhx el
pigmcntarii
;

universi pulveris
lui.

aliud nisi fiuein ejusexspeclaremus, cl vcl bis ( vel

inlra in

gaudium Ooniini

Domine

amplius dicebatur Lilauia super eam

;

necnon evan-

JesnChriste, Salvator mundi,suscipe animam,quaui
oreasli
;

gelia Domiuicse passionis recitabanlna» Sicul autein

animam, quam sanguinc tuo redcmisl i.
vi giiiuin,

Mattiain.

ad passicneni Domini inagtiam semper babiicrai devotionem,
ita

ria, nialer misericordiae,

suscipe nunc ancill.nnt uain.

Dominus,

et

diem

et borain passionis

Viigo

nguosce ntinc virginem

suae defuiictioui ejus destinavit.

Nam
,

in

sexla feria

Ang

le

saucte, suscipe
in

animain

tihi a

cominissam ct
laborihus suis.

mane dicebal iis, qux iu circuitu ejiis erant, liodie omnes qui inibi faiuiliaies sun( diligcnlcm custodiam inilii adhibcani, quia prope esi boia u ea. L'l
,

tledtic

eam

pace, uhi quiescat

Respcxil aiitem Dominus bumiliiatcm ancillac sua?,

qux per omnia
cis

sibi ipsi dcspecta

scmper
a

cxstile-

cttin

removeri fecisset lectuin

,

erat sedens iu pulfaiiiiliaiiter loquei.s

ral; et bonorificavtl Dcus novissima ejus, maguifiohseqttiis populi
noslri,

villo, et

iuuixa nni soroniui, et
iis,

qui

usquc

I

terliutn

mirabilia mtilia cuiu
raui scxtam.
lale.

qui aderam, ttsqiie ad iiodillicul-

diem, Doiuiuiciim

seilicet,

quo

scpulla est,

un rhjue

Exinde ctcpil bborare spiriius

pei circuiiuin sponie cnnfluxii. Et qtiidcm, dmii adhiic vivciet et iiicolninis csset, frequenter de

morcou-

159.

Tunc ergo adveniens dominus abhas ciim
ruisus eain munivit bcnediclionibiis
,

lis suae

appropiiiqualioiie loqtii
: «

solehat el oplabal

presl>yl< ris,

pia inleutioiic, diccns

Utinain migrare

me

clLitania.

Meautem

stiggerenie ei de commuuioiie
,

tingat de bac vila sub tali lcinpore, quonihil

im-

sancta

,

signuin lecit mihi

quoniam

gliiliendi vires

poriuuitatis aut mnlestia? palianlur ah aeris iuleinperie.
i

non baberet. Et quidem non boc
losum exislimavi
coiuiniiiiicavcrai
,

ei

fore
iiuia

perhupridie

Quod

et factuni est

;

ison

etiini loia a?sia»e
illo

si

hunc ahsliueret,

placiditis eflluxeral leinpus,

quain

Iridna

ci.il.

mca

aduiiiiislraltoue. Post hx*c
illi

uor*

112. Et qnanivis cssc.l niosror nobis Oiuuibiis su-

his discedcniibiis, dicebal

soror, cujus pcclori

pcr disccssu »jus, graliosa lamen quadani juciindirale fiuebantur

acciitubebat

:

«

Tu

uobis, dileclissima, iudicare so-

omnitim corda, cnngraiiilauiiiini

lebas de sororibus nostris morieulihus, qtiali lem-

beala? conversalioni ejus. Qtiainvis
bili

autem inimula-

pore adesset
in ciliciuin

finis

earum
:

,

et

quando deponere eas
id ipstim
»

coiisueiiuliiie

cavcatur apud uos, ut uiiuquain
:

deberemus

r.uuc vcro

de te
Et ad

extra Iimiua

seire

uon possuiiius,

uisi ipsa iudices nohis.

ccll.t: procedat sororum Rongregalio ob vcnerationem lainen sfngularis graiia; Domini,

hoc quiJcm siluii,et posi pusiilum
voeari fecil.

me

fesluialo ad-

quaiii evideuter in ancilla sua

operams

fuer.ii, pla-

cuit

veuerabili

Palri

nosiro,

cunciisquc pariier
veiicrahile

440. Et

cum

per modiciuu tcinpus coram ei quid

frairibus,

ut cuiictu?
el

pariter disripulx»

futurum

essei, praesiclarer,

lam ego, quain

frater

corpus inagislrc

obsequitiin ci in scpultura c\
Igitur

nosler, clericus leligiosa?

conversaliouis, qtieni ad

hibcie peituittereutur

pcr

uiaiuis

earuin,

boc ipsum ex longinqtio advocavi rain, cwpit vocis
oflicio desliiui et

quasadhoc

ipsa deiiouiinaxcral, uec
infinniiati et
csl
in

nou

ei Bealricis

iiihiloniinus orationcs iuore solilo

coiniliss:c, qi:x ct

funeri ejus devota

volutare

,

levatis stirsum oculis dcvotc

inlendens

adfucral, rcposila
iiiino

loculo sccus allarc,

Doin

ad snperos. Novissime autem, quasi memor verbi quod dnerat prxdicla soror, de iudicanda hora
de|K>sitk>nis suae,

omnibiisque sacris virgiuihus ded caliim
B. Floriui (70). (Ohiit)
Julii, fcria

ecclesia

anuo xtatis
sn.c

snas

exleiuJil

mauuin

ct cuui

magiia

xxxvi, xiv Kaleudas

sexta, bora nona,

celeritate

tribus vicibus

nobis signilicavit, ul de-

auno

Doiuini

1i65

(71),

visilaiiouis

anuo

poueretur super cilicium, quod erat stiaium corain
co.

xiii (72),

ex quo

eam

visilaveral

paierna gratia

Quod cum fecissemus,

sic ea

juceute in

leui

Domiiii nostri, qui iu cunciis miscratiouibiis suis
sit

s»goue, dicta est Litania

semel a sororibus, secuudo

bcncdiclus

in sarcula

saxuloruin. Aiiien.

(70) Lx num. <0 apparel, solitas sorores in caeineterio cum frair.bus coiinnuniier sepeliri, ad eoruiiiquc occlestam deportari.

(72) Sciliccl cxplelo; nam anno 1152, 51 Maii c0?pia est visilari, uude asceudendo ad anu. Wm, et 18 Juuii babebis supradictos amios 13 dies
18.

(71) r.videnii iiieiuio
q«io vide Couini.

iinpressiiiii

est

quario,

t!e

pravium.

ANNO DOMINI MCLXVI

BEATUS AELREDUS
ABBAS RIEVALLENSIS IN ANGLIA

VITA

B.

AELREDI
l.

AUCTORE ANONYMO
(Acla sanctorum Bolland., JanuarH,
1,

dic 12, pag. 7481

COMMENTARIUS PR.EVIUS
1. In

Eboracensi provincia fluvius est Rhius, qui, ut Cambdenus
in

in

Brigantibus

ait

<

mullorum torren-

quaedam l*ta, amccna, fecunda, xxm parocliialibus ecclesiis ornata, Rhidal dicitur, > quippe quam Rhius intersecat. Isthic celebre olim ordmis Cisterciensis eoenobium fuil, Ipsius S. Bcrnardi iclate a Gualtero Especo fundalum. De guo Guilletmus Neubrigensis fib. i, cap. 14 Sane paulo ante a nobili viro Wallerico Espec invitati, et felicis memori» ahbate Bernardo diiecli monachi Clarsevallenses in Eboracensem provinciarn venerant, ot in loco qui nunc dicitur Rievallis (tunc aniem eral Iocus horroris et vasta; solitudinis), mansionem acceperant, piaefato viro tradenic, et venerabili Trustino episcopalem cum afleclu palerno favorem praehente. » Eadcm

tum aquas secum

Derwentionem

evolvit.

i

Ab hoc

<

vallis

:

t

ferc 2.

commemorat
Primus

appeliaiur,

Harpsfrldius scc. 12, cap. 43. hic abbas fcit Willelmus, S. Bernardi referttirque in Menologio Cisterciensi,
:

qucm idem

10 Apriiis cdebrat. De iis hi ad Neubrigeuseiu Primilias cepil Villelmus : proxiwus illi Aelredus majora tulit : Silvanus adauxit. Tres sunt pr<vcipue merili vix imparis, ille

discipulus, vir laudatus, qui a Chrysostomo Bcalus 2 Augusti. Ei successit B. Aelredus huic Silvanus, versus referuntur Nicolai itievallensis a Joanne Picardo iu Notis
:

Primus,
Ciaruil

et alter ei

successor, et iste supremus.

offirio

: Ter senis fuit Ter denis ternisque simul S prcefuit annis. Tempora quattuor hic el quinquaginta recense. Floruil, euiluit, his Patribus atque patronis t Vallis amoena liii, vatlis sacra, vattis opima.

V denis el tribus anuis : JE pastor pius in liievatle

Anglia de

tali

prafutges inclijta sole.

Anno 11"!

vallis, inquit,

inchoatum esse hoc ccenobium tradit Robertus de Monte, continuator Sigeberti : « Claraduo coenobia uno die producit, scilicet Longiponlum et Ricvallem, et post paucos menses < Hoc anno inchoatuin cst \acellas. > Eodem anno Yalcellense auctarium ad Sigeberium islbsec habei in agro Cameracensi. » Consenlit Miraeus in Chronico moiiasieriuni S. MarUe, Valcellensis Ecclesiae Cislerciensi. Id si ita cst, ergo vel n«m ab inchoalo , sed absoluto Rievallcnsi ccenobio Willelnii annos Nicolaus nuroerat, vel atiqaod iuest mendam, cum a 4 Marlii 1 151 usque ad 12 Jan. 1166, qun obiit Aelredus, anni sint ferc 55, ipse vero Willelmo et Aclredo siniul non nisi 31, tribuat. De anno fundali illius »a;nobii varie' dispulat Cbrysoslomus Hcuriquez in notis ad Menologium 16 April. « ln An3. Obiit porro B. Achedus pridie Idus Januar., quo die haec de eo Chrysoslomus Hcnriquez
:

,

:

glia S.

Atlredus Uievallis abbas, sacraruiu litierarum scientia ct moriiin iniegrilale coiispicuus ; qui, postquam digiiitates s>ibi oblaias humiliier coiitempsissct, omniuin virtutum genere decoratus mig. avit a ssecuio, saiictorum numcru posl nioitem adscriptus. » In Sanctorum album relatum fatctur ipse quoquc Joanms Bakeus, licet hosiis monachoruin Catholicieque Ecclesi-e. At 5 Jan. relerlur in Kaleud. Cisterc. Divioue edilo his verbis < Aelredus doctor , abbas Rievallis. » Et in gcnerali catalogo Eerrarii : < ln
:

Augha

S. Ealfredi abbalis Rhievallensis. » Sed quod in notis adJit Rhovallum, sive Rhyum oppidum, ubi eum fuisse abbatem existimat, < in Cantio esse, a Londino xlviii millibus passuuin dislans, » nieillc longe btlitur naro procul a Loudiuo Canliiquc flnibus abest Rievallis. Aliud est Rhium oppidum SusJan. : < lu pago Eboraceusi S. Avlredi aLbatis ordinis Cister se.\ia;id Caniii lincs. Ast Hugo Men&rdus
:

H

197
ciensis.
>

B.

AELREDI ADDATIS RIEVALLENSIS V!TA.
: :

198

Dennim Martyrologium Anglicanum 10 Mariii eum refert in quo cnrrigendum primo quod ordinis Bencdiclini dicilur fuisse, deinde quod anliquo monaslerio Ricralleusi pracfectus nani qui potest anliquum uici, quod ipso videnle aique etiam foriassis adjuvante cral uxlilit-atum ? Eodera quoque
ln Anglia S. Altredi abbalis. > < Varie porro Aelredi nomcn efiertur i:am Aelredus, Alredus, JElredus, Etredus, Adelrcdus, Adilredus, Allredus, Ailiclredus , Ealredus , Ilailredus, Eleredus , Ethelredus dicitur ; quihusdam eliam Aluredus, Ferraria Eulfredus, Miraeo Valredus. Priora duodecim ab eadciu proveniunt radice, athel , srveet/iel, edrt, eel, ael, quod nobilem signilicat, el rad, sive red, consilium; ul sit Aeiredus, nobitis consilio : vel ab al, quod omne, vel omnino sonat, ut sil Alrcdus, ovine consilium, vel qui omnino consilio preestal. Ast Ealfredtis, et Alvredus, omnino pacificus esl, a frcd, sive ured, id est pa.x. 5. Vila B. Aelredi descipsimus ex Legenda Sanclorum Angli* Joannis Capgravii, ah anonyiuo cmnposilam auctoie. Ejus meminil Trillipnuiis lib. De scriploribus ecctesiasiic appcllalque euin < virnin in sanclis Scripluris jugi sludio exercilatuni, et saecularis philosopliiae non ignarum, ingenio niilem, eloquio dulcero, devolione praecipuum. > Guiiiehno Eysengrenio esi, ad an. 1164, < doclrina ct eloquemia vir cl.irus, sacrarum litterarum sludiis doclus, et in primis erudilus. > Etad ann. 1200 (videlur autein diversos Alrelum ei Elhelrerium exislimasse) < vir diserlissimus non minus riia qnain eloqueiitia sp'clatus. > Exslat Guilielmi Neubrigensis ad ipsum Aelredum epislola , qua profitetur illius se linrtalu bisloriam scribere, licet eani ipso vivente non perfeceril. Kecital Joanncs Picardus in notis ad Neubrigeusem carnien quoJ Nicolaus Rievallentis in Aclredi laudem cecinit :

die Fcrrarins
i.

:

:

,

,

Aelredus, conditus aromale morum , monacliorum. et dutcedo fui Flore juventulis hunc regis (1) reqiu fovil Quaique nociva procut auimoque munuque removit. I)e Jericho venii in Jerusalem, ducc Christo. Hic cilo fruciificct, spinas in lilta vertit Spursa recoltegil, et in unum fracla redegit. Celsior hinc factus, pozl ccetica prannia uacius, Si libet el fas est hic dicere, vera relexam. Nec reor ordiri quidquam de stamine falsi. Maurus eral maiuris moribus, et Benediclus
Jitclijtus

El uullis favus,

Exemplo

; similis Bernardo, ccelibe vita, Virtutum specimen, vilioruin scopa, decusque Ordinis et speculum, via pacis, fibuta legis. Proctulil exuvias Pauli Hieronymus curo

Croesi : noslra pari decoralur gemma uitore. Intitulani atios prceconia mulla : sed ipse Pacificus Satomon fuit, el mansuetus ut agnus. Antiquo de consilio, non mulla revolvo.

(1) In

ms. Jo. ;Picardi

in

margine eral additum Scoti&.

INCIPIT VITA.
CAPCT PRIMCM.
B. Aelredi adolescenlia, ingressus in Religionem.
1.

A
iri

gressus
i

domum
iili,
<

intrasset, intuens

eum

paler, dixit
>

Eia,
ille

iiiquit,

quales nobis edicis rumores?

Venerabilis Aelredus,

cum

infanlulus

cuuis

Et

:

Arcbiepiscopus Eboracensis bodie obiit
>

jaccrct, venit

ad domum*patris ejus arcbidiaconus
pr-aeclarus

pater

nii.

Ridet
:

ille

bis audilis
Cli,
:

cum

universa faobiit,
,

quidam, nomine Willelmus. vir quidem
genere, el
(2).
Is

milia, et dixit

<

Vere,

inquit,
<

ille

qui

secundum carnem Aeliedo propinquus
ad
in

male

virit

(3).

>

Et puer

Aliler

isle

palcr

enim
iilius

infantulum
solis

respiciens, vitlet fa-

nam carnc
libus diem.

solutus ultimum boclie valefecit morta>

ciem

spcciem

conversam,

et splen-

Tertio vero post boc die, quod puer

didissimis coruscare radiis, ut suse mautis apposit*

praedixeral, cunctis de episcopi obilu
rcbat.
3. In hospilio Rievallis,

verum appaet

umbra succederet
vuli vultus, ut

:

tamque serenus innotuit parin

tanquam

specnlo perfecte videri

Eboracensis dioecesis
essel,

posset. Affinnavit ergo archidiaconus illum in
lis

ocu-

Cisterciensis ordinis,

cum
in

pridie

anlequam
in

Dei

magnum

futurum, cui tanta gratia in sua

ad habitura reciperelur,

celh noviliorum ignis

iufanlia
2.

arrisissel.

domo
B

illa

accensus, usque ad laquearium juneliiras

Cuui aulem puerulus de puerorura ludo re-

saeriens relieraenler praeralcbat, ut

culmen

acdilicii

(2)

Ipsum quoque Aciredum Pitseus, Chrvsostollcnriqticz
in

mus
lil».

ii,

dist. 20, cap.

Pluenice cap. 7, el in Kasciculo 23, genere nobilem fuisse tra-

praefeciuram diu administrafa.n ullro dimisil. At Tliomae at Tburstini a plerisquc pietas laudalnr. Girardus variis fuit vitiis infamis. Sed si de eo hic
agi velimus, fueril sane Aelrerius, cuin anno \\M> ix, oliiit, plusquani 57 annorum , imo niiniinunt

dunt.
(3)

Tres reperiuntur Aelredo adolescenle sedissc

Ehoiaci antisiiles,(iiiardus,siveGfraitlus,quiaiiiio •lOSobiil; Thomas, qui 1114, el Tburslinus, qui

qui id auno 1108, puci pronunliaril

199
i:i

D.

AELREDI ADBATIS RIKVALLENSIS
cum A
6. Fccii e:;im in prohalorio caccllam
niOviUiii

20«
testeam
a.l

momcnto
exlensa

eotisuroere crederetur. Aclrcdns

cxleris ad mensain sedeus, apprchendit scyphum,
et

manu sicciam quam conliiicl al in medium flammarum cum fiducia projecit, cl eonfeslira flammam ignis exstinxit.
4.

paivuhc cisleni.c sub lerra, cui pcr oceullos rivtilos an.ua inftaebat. Ne aulcm deprchendcretur, os cjtis lapide lalissimo claudcbat. I» iMani

intrans s:epe aqua

frigi

iissima calorcm in

sc

oin-

Adolescens cnim tanlo amorc a
(4)

rege Scoio-

nitim exslinxit vitiorum.

rum David
nisi
Iia

complexus

cst,

ut quasi sccundiis in

CAPUT
7.

II.

curia cjus faclus, ad episcopatum

eum

promovissct,
Pratfectura, virlutes, miracula.

ad Cistcrciensem ordinem citius advolassct.
se exhibuit, ul

pium in onmibiis et mansuetum Ijesus non ivrLaretur ad iram, maledictis slimulatus non provocarctur ad vindictam amorem pro odio, boiium pro malo, pro invidia obsequinm sem:

Idem

fraler, cujus

animam Domiuum

rogavit

ul sibi darctur, pristinx mutabilitatis inccndio conflajzratus a

monasterio recedere volebat, et vcniens

ad Aelrcdum lunc abbalem de Rcvesby (5) faclum,
dixit
:

per reddere satagebat. Miles qtiidam, videns illum a rcge pra: omnibus amari, et plus caeteris bonorari, iliuin persequi crepit, et gravi

<

Doniine, gravilatcm ordiuis

levilas

mea

non

suslinct.
:

odio insectari

B

meae
in

Res oinncs contrarhe sunt naiura: diuturnos labores non fero. Angor et crueior
vigiliarum
:

quandoque etiam coram rege illum verbis injuriosis inquit, dicis, o miles, i Bene , appelcre. Cui ille
:

mora longa
:

:

laboribus frequenter

succumbo manuum
netral
el

vcstium aspsritas carncm pedelicias appetil s:ecu arcs
!

oplime loqacris, et vcra simt onuiia qnae
nieiidaciuin odis
:

dicis,
»

el

voluntas

mca

meque, ut credo,

diligis.

Tani

amores mundi
pneparo,
et

ct voluplaic.-; swspirat.

— Kt
ille
>
:

,

cgo,

dcm

miles

ille

cousideraiis

Aclredum uon

lurba;

inquit abbas, lauliores cibos ct blaudiora veslimeuta
tihi

a virlute in aliquo non avelli, poenilcntia

duclus.
illi

omnia,

«

1 1

1

:*_

nionacbo debeitlur,
,

veniam

peliit,

ct

firmum amicum de
ille
:

reliqtio se

portabilioia
ivibi dcdcris
fcas
:

indtilgeo.

Nolo

iiiquit

lic. I

fore spopondit. Cui

<

Fatcor, inquil, congaudeo
te

omnes

divilias donv.is btijus.

Et ab-

pumitenlix

luaj, el

idcnco m.ilto magis

ainabo
,

;

«

Ncc ego guslo cibum, donec
rccedat
aller in

invittmi aut

quia odio tuo
lieui.a

in

amorem cevi domiui mci
»

cl pa-

voletilem lu reducal Dominus. iCurril alicr ad poitaiu,
iil
;

mca pcr boc excUata

ct probata, forte ali-

cubiculum

inlrat, et oiat.

qiiaiilulum profeci apud Dcuin.
5.

Lameutalur pius nLbas
viuc _

filiuin, et suspiriis ititiinis

Veniens post luec ad monaslerium Rievaliense,

coidis erroneum plangit, el consolalionem coiitemnil.

el

babitum

inonachorum

suscipicns, et

in

Fugilivus
,

convcrsaiioiie profieiens, cuin cura uovitiorum sibi

apcrtis

quasi

aulem ad portam venicns, jaimis mururn ferreum sensit, el saepiits
abbatem comptiiiclus
redit

injuncta

fuisset

,

qnidam
,

clcricus ordincni intrans

exire lciilaiis, cuin proposilum suuni nullo c nalti
icnptere

valde

instabilis

eflcclus

velul arundo

inolabilis

posset, ad
,

;

et

fercLalur. Super

quo uiolus Aclredus,
licet

dixil

Dco

in

veniam pcicus
dixit
csl
:

stabilitatem promitlit. Cui abbas
i

corde
inis

:

<

Da mihi animam

Ltijns, ct quo.l ipsc

mi-

<

Ivigc,

ti 1

mi, bene vcnisti
tc

;

vere miscrlus
»

habct saiulis,

indigno aratia tua coucedere

nni Dciis mcus, qui

sanum

reduxil.

digncris,
frater
ille

Domiuc Deus meus.
ad sueculunt
redire

Non mullo po desiderans, rcm niai

i

8.

Nec

ir.ulio

posl bracbiuin cujusdain fratris lu-

more
9.

iiiflaiuni,
t.

siguo erucis

tumorcm

fugavit,

et

gistro indicat, et dcsidcrium prav.e meulis sua: expunit. Cui Aelrcdus ail
.

sanitati ivddid

<

Noli, fraler, perirc
et velis.

:

nain

Factus post ha?c abbas Rievallis,

ita

parcus

iu

non
est

poleris,

quanquam
velle
,
:

Et sliiltissimum
iuiii

cibo cxstitii, ut

boc ipstim

cujus conlrai

cupiunt

esse putares.

eum non bominem, sed spiritum Numerum monacborum usque ad ccnet

oiuiies saucti

Se.l ille nioniia

omnes enim salvari desideraul. » saluiis non audicns, a inonaslerio
die vagabuudus

tum quadraginia

quingentos fralres

in iiionastc-

rio suo ampliavit. Licet

enim

calculo, ct arthritica

recessil; el per devia satlus tola
ol>errat:el
icns,

p

passiouc, anle oLitum per deccnniuni vexalus fuissct, in

parum ante

sotis

occasmn ad viam redmonasterii transposiilli

humiiitalc lamcn et patientia persevcrans,

subilo iufra

muium

fralrihus sjepius
inini

hoc dieerc solebat

:

<

Filioli,

loqui*

tuin se seusit. Aclrcdus
plcrtitur
tlicil
:

obviam

occurrens amejus, el
ftevi

qn.e vullis,
ttirpe,
»

tanlum non exeat de ore vcstro

colliim cjus, dcosculatur faciem
Fili,

verbuni

delractio in fratrcm, cl blasphemia

<

quid

fccisli
:

mihi sic? Ecce
et credo in

pro

conlra Deiim.

te

hodie multis laerynis
|M.tii

Deum, quod
>

10. Scripsit eniin

sicut

a

Domiuo,

et tiLi

promisi, non periLis.

fessoris

(13),

Vitam S. Edwardi Vitam David regis Scoibe

regis el con(7), S.

Mar-

(4) llic

Ahxandro

tralri SUCCCSsit

haLct Westurauasterieusis, qui
clitalis el uuiiiiliccnlia:

anno 1125, ut viium magnaesan*

» vucat. OL.II52. Ilinc porro cerrigas quod seribit Pitsens, poslquam abbasjam essel chjius, iunotuisse cum primiiin rcgi Da-

Dediraus 5 Jauu. Vilam S. Eduardi : sed ex qua- iLidem diximtis, colligi potest alia de S. Ednardo ab Aelredo scripla, ac forlassis Vilam quar isiliic exslat, uon esse genuinaiii illain ab Aclredo
(«)
iis

\idi.
(5) Alii liemsby scrihunl. Ilonastcrium fuit in diuivsi Eborac nsi, ; ltievaiii.';isil»i:S erccliim.

scriptam. (7) Pitseus vit.e iliius iiiitium citat, < lleligiosus iii |ne sciipiuin pixteica ab a ci p'.u« n\ DaviJ, Acl f'.o, < planciuai inoriis cjusdeui.
i
I

201
farelac rcginx- Scolioe (8)
;

VITA.
triginta tres homilias
(9)
;

202

A

millia

liominum

vila

privaveral,

vitac

parlicipem

super

oiiiis

Dabyionis in Isaia
;

tres

libros de

aelernac licri docuit.

spiriluali amicilia

de nalura anima?,
dtios (10),
et

et quantilale,

14. In orc viri qui

aquam polando ranam dc*lnet elevalis oculis

ac sublililale

,

libros
:

multas quoque

tivcrat digitos imposuit,

ad coe-

scripsit epistolas (11)

davit,

hoc

in vita

quod jn litteiis coinmencomplcre curavit. Digitum aulcm

l»m, dixil

:

<

Domine Rex omnipotcns, obsecio p

cujusdam muti posuit, et ipsum loqui praecepit, diccns c Loquere, mi fialer, in nomineDomini. » Quislalirn, omnibus admirantibtis,
in os fratris
:

suum

Filium tuum Dominum-Jestim, respice supcr hanc crcaturam tuam , cl fac liuic sicul vis et seis. »

Nec niora
cceidii.

:

rana ad digitos suos asccndit
et

,

et

lni-

more magno
15.

putredine scquentibus

,

in

tcrram

respondit

:

<

Libenler loquor tecum, bcncdictedo-

mine. » Et Aeliedi merilis confestim sanus effcctus,
laudes

Per quatuor ante obiium suum annos, ab
curptis absolvit
:

Domino

refcrebat.

11. Syncopis (12) passio fralrem

quemdam
:

pcr-

omni vitae prxsentis jucunditate ob nimiam corporis maciem, et

faciei extenuaiio-

wrgens vexabal, ul neque vox neque senstis
apparel
I
_

iu illo
fili,

ncm

cutis ossibus
et

adhaerebat.
ciboi AK.lln.!* exslinxil ;
.

Parum namque co-

al.

Cui aceedens abbas dixit
_____•

<
• _

Dilecle
l
_ l

saivct lc Filius Dei.

*_

I7*_ l_

KT
»

Ncc mora, omnisdolor
.

-

•.

R
**

medeas
1 1\_ I _ dibili
_ 1

minus bibens,

um

appctitum incre
•_•

in

eo

*_.__•__________'_ abstinenlia

__„ ,_.!"

medicorum

cousilia

conquievil.
.2.

sprcvil, et
ei

pro Deo corporis remedia conlemnens,

Quidam abbas
commovit,

subdilus, mulla

convicia,

animae sanilali consulere salagebal.
10. Legebat

improperia el blaspbemias Aelredo inferens,
injuste
et spirilum

eum

autcm

libros

quorum
el

lectio

larrvmas

ejus merito conlra

elicere solet et aedificarc

mores,

maxime CouPs;ii

se

provocavit. Cujus malitiam graviter ferens, ad

sloncs Augustini manibus assidue portabat. Sedel
saepe in

eoelum oculos et

manus elevans,

dixit

:

<

Domine

fovea

in solo oratoiii sui facta, cogit.i.s
:

Rex
mal

seterna» gloriae,
tiae

senlial, qua>so, cilo istc fincm

quia pulvis essel

ubi

Itix

angelicae
,

visitalioni»

suse

,

quia lu scis falsa esse quse nomini
ascribere.
»

resplenduil super caput cjus
nibus,
ct
ila

el quasi

cum hom.:

mco

nitilur

Cumque abbas
in

ille

cie-

cum

spiritibus coeiesiibus

loqoebalnr

nobium suum
septimo

intrasset,

lcclum dccidit, cldie
finivit.

cum

solus saepe esset, plurimoruni voces

cum

illo

cum magnis

cruciatibus vilam

auditae sunt.

13. Dcsccndens in

Galwediam
illius

(13) Aclredus, in-

17. Spirilu quoquejprophetiae claruit

:

nam

fra-

venit

regulum
lilios in

(14) lerrae

conlra

filios

suos

tribus quibusdam,

anlequam confuerenlur, peccaia

iralum,

palrem saevicntcs,

et in se iuvicen;

C

jussit conlileri, et quae occulte

autem terra illa fera, silvestris et barbara beslialcs bomines et barbarum omne quod gignit. Yerilas ibi non inveniiur, sapicntia locum
fralres. Est
;

dixit,

lucum

et

commiserant, praetempus adjungens. Fialtes duo
in

cum
fratii
<

noctc

quadam

dormiiorio exclamarent, et

fralrcs ad

borrendam eoruin voccm cxciiasscut
crastino Aelredo rcferenti
,

non

liabet.

Nam

nequc

fides,

ncque chaiilas diu

illud in
fili,

dixit

:

perdurat in ea. Castiias tolies palilur naufragium,
quoties libido volucrit, nec est inler castam el scor-

Vere,

inquit, inter fratres

noslms, nocte

isla

diabolus advenit, et aliquem sedticere cogitavit, sed
sinc effectu atl^ntaUe malilia.

tum

ulla

distantia

:

mulieres per menses viros al-

cum

confusione quan-

lernant.

Inler

religiosos

tamen quidam aliorum
exislunt, sed

tocius absccdere compuisus est.

Vcrumtamen
»

ali-

consilio el ductu salis religiosi

pro-

quantulum
18. Post

ei

quispiam consensit.

pria industria raro perfecli. Sunt

bebctes,

et

enim naluraliler animalem habcntes spiritum, volupta-

quemdam sermonem
:

in capilulo

faclum,

intcr caelera fralribus drxit

<

Vi.leie, lialres,

vitam

libus carnis

semper intendunt. Invenil itaquc Aelodia et rancores nec rcx Scoliae (15)
suffecil,

vcslram, corrigile morcs, saluli veslra.

inlendite,

redus principes provinciae ira et dissensione turbatos
:

quia pro certo affirmo, aliquis veslrum ad dainna-

quorum

lioncm suam ad corpus
blicare
r.olo, cjus
»

Cliristi

acccdit,

quem pu-

bumiliare, nec episcopus mitigare que sanguine lerram polluerunt. Quos Aelredus non lantum paciucavit, verum patrem filiorum haet qui multa biluin religionis suscipere inflexit
:

multo-

correctionem diligo, ct ruboii
admirationc magna auditis, qui
sui

parco.

His

cum

reos se cognoverant, venienles sccrela cordis
ei

aDerire fostinabant.

(8) Malris
(9)

Solum exstaul
i>c

unum.

dotibus anima. librum unum. » trecenlarum lib. I. » < Epistolarum (11) Pitseus (li) Esl syncope, gravissima viritmi concisio, cum proximae mortis pcriculo. Ea syncops dicitur vulgo
:

(10)

ejusdem Davidis. De ea agemtisIO Jun. 31 edilae a Gibbono. < De natura animae librum Pitseus habet
:

que

finiiima,

(1 .) Ilic

quam novantes olim tenuere. eral Fergusiiis, qui faclus deinde Edep-

iiiedicorum. ...... , (15 r all\vallia aliis, et Gallovidia dicitur, < ab qni olim occuparurit, Hibentis, inquil Cambdenus,
et se
jji

burgi ad Sanctam Crucem canonicus mcmoratnr. Uclhredum ejus filium Gilberlus fralcr natti m.in-r praelio vicil el,linguaexcisa oculisque enuis, mkere vila cl principatu exuit. tluic tameu poslea Kulaudus Lclhredi lilius successit. (15) ScriWt lamen Caml>deniis , « Fcrsusium , posl miillas quas dederat lurbas, eo a Malcolmo

Gael sua lir.gua cuntiacle vocant. facla apAnglia:llationc. » Regio est Scoliae, Hiberniae

adaclum, ut filitim Ucihredum ubsidem dederit. » Sol vcrisimile est B. Aclrcdi consilio id polius pcrPctum a Malcolmo IV nepole Davidis, quain fcrmifc.

Patbol. CXCV.

zttf

B.

AELREDUS ABBAT. RIEYALLEKSIS.

204

LAPUT
Eximia mansuetudo
19. Frater
vittit
;

III.

A
noctis, et

gencribus in lantum debililavit etnn, uf sxpe mis-

murbus, obilus.

sarum solemniis

eelcbratis in cellam rediens

,

per

quidam aspiciebat in visu coram facie ejus quoddam Rxcelsum
conslruclum,
nulla

unam

horaio ncc loqui, nec sc movere praevalens,
in slratu cubaret.

aedificium

immobilis
fialribus,

Dcmum vocatis in
dixil
:

unuca
invoco

artiliciose

ainpliim

et

venustum
ibi

inter

cselera

iilis

i

Dcum

imoque lantum
in
illo iiulhc,

oslio introitum oslendens. Feneslrae

testcm quod
exarsi, ex

nullius malitia, detraclione,
religionis,

vel lite

foramina, nullum

lumen,

quo Iiabitum susccpi
diei

quae alivaluit ex,

nisi pcr

parvum

solis

radium qui, ostio aperto,

qua commotione
spectare,

finem in corde
et

meo

infundcbatur. Ligua
graulia erant.
illius

domus omnia odorifera et fraQuando propius accedebal, tanto in
odoris

semper pacem

frateinam salutem

et

propriam quiclem diligens. Hoc gratia Dei animo
imperavi, ne turbata mentis meae patienlia solis oc-

suavitate

amplius
vidit

delcctabalur.
in

Et

aspicicns per ostium,

lectum

pavimenlo

casum

perlransiict.

»

positum, et in tecto jacentem abbalcm suum.

Cum

21. Dormicnii

cuidam
Quando,
inquit

fiatri
fi

abbas infirmus apputas transibo?

autem ingressus abbatem morluum
tim
ejulare et
flere

videret, uber-

parens, dixit

:

i

ater,
»

ccepit.

Et elevans oculos ad

Nescio, domine,

ille.

Et abbas

:

i

Pridie

tectum domus,
supra

vidit

imagiuem liominis relucenteni
carnalis

omne quod

oculus in hoc

mundo

Mus Januarii migrab.t ancilla Domini anima mea a domo sua leireua, quam bucusque inhabiLavtt. »
El factum est
ita.

conspexit; tolumque aedificium

minaribus illustratum

rcfulsil.
ila

tanquam mille luPer medium omclare vidlt, ac
si in

Nam
(16)

secuuda die post luec circa

quarlam
gravit ad
vil;e suae

vigiliara noctis, pridie Idrs Januarii,

nium mcmbrorum imaginis

Dominum
iste

anno Domini iiGG

el

mianno

parte allera prscsens adfuisset. In medio aulem do-

quinquagesimo seplimo.

mus imago

iu

aere apparebat, sublus vel supia

22.

Abbas

adbuc vivens, cum passione

colica,

nullo adjutorio suflulta. Nubecula lamen quaxiam

et torsione calcuii

multum vcxaretur,
inter

et

super mat-

subobscura, juxia umbilicuin visa
b.crebat
luci
Jigurae,

sed

ibi

esl, quae non adparumper motabilis

tam juxia ignem sedens,

gcnua caput prorsus

habere viderelur; supervenit fratcrquidam, fremens
atque crudcliter denlibus frendens, el manibus suis

depcndebal. Et ecce vir a latere assislens, vullu et babitu giatus, fralri ineflabililer admiranti ait

Quid miraris? Quare non polius respicis ad Patrem
anle le jacct, ul aeslimas
Gloria, domine, hujus

abbaiem cum matla appichendit, et lolis viribus « in ignem projecit , clamans et dio-ns miscr,
:

liium, qui

morluum

? i

ecce

modo

te occjdo,

modo

te

morte dura pcrdo.

Et

ille

:

i

imaginis oblivisci

Q

Quid hic jaces,
nienilariSj quia

fecitmortem dukissimi Pairis mei. » Et altcr : i Non est morluus Pater tuus. Nam el figura Iraec, quam vides, anima illius est. Tanlura autem in
operibus ejus reslat illuminanda, sicul
i

me

ficlissime ? Amodo non crit quod nunc ulique morieris. » Iuler liajc moiuchi venienles, Patrcm ab igne exlrahunt, et
peslilentia3

zelo accensi in filium

manus
:

injicere

illa

nube

voluerunt. Sed

oblilus
ill.s

infirmilalis,

el charitatis
i

ula, quac circa

umbilicum movetur imaginis. Quod
migrabil ad

inemor, praecepit
quaeso, noliie,
tiae
fitii,

abbas

,

diccns

Nolite,

cum

fuerit illuminatum,

Dominum. Ei
illius
sit,
fi-

Palrem vestrum lunica patien-

ul scias, inquit, quod hacc imago anima

spoliare.

ecce ingredilur corpus ejus.

»

In ictu oculi, illa

turbalus non

Non sum commotus, non sum laesus, sum quia filius mcus esl qui me
,

gura

in

corpus per os ejus illapsa, vidit stalim ab-

projecit in ignem, et pcr Filius

hoc purgavit, non peremit.
corin-

batem
pil,

se

moverc, quasi

vellct

de loco consurgere.

El prae gaudio fraler
ut
caeleros

ille ila

valide exciamare coeJectis surgenles,

meus est; scd inlirmus esl. Ego quiclem pore non sum sanus, sed sanavit mc in anima
firmus
ille.
»

fratres de

eum

El apprehendens caput cjus dcosculamali scnstuduit

cxcitare cogeret.
20. Perintegrum ante ohitum
sicca pcctus
(16)

lur, bcnedicit, ampJectilur, et, quasi nil

cjus vcntilans

suum annum tussis cum aliis infirmilaium

sisset vel

passus fuisset

:

dulciter lenire

furorem irasccnlis in sc sine causa.

Subscribunl

quiz

m

alii, Pilscus, Gihbonus, HenriPlicenicc ci Fasciculo; veium hic in Me-

dus

ait

lianslationi S. Eduardi inleifuisscan. 116.4.

nologio,

quod

posircmu

cdidit

,

scribit

migrasse

diino 1200, .elaiis suas 50, Tritheniius floruisse scribii riica an. 1200, Menaidus 1161. Joanues Picar-

Probabile id quidcm videri polesl, elsi non recensealur inler caeteros abbak-s qui tum adfoere. Veruui sod H03, 13 Octobr., die Dominica, non 116'i , s facta esi illa trauslatio, ut supra 5 Jauuar. diximus.

iNOTITIA HISTORICO-LITTERARIA.
(Fadric, Bibl. med.
ct inf.

Lat.,

I,

14.)

Aclrcdus, Adilredus, JEtbelredus, Ailredns, Ealredus, Eleredus, Aluredus, Edilredus, Ethilredus, educatus cuni Ilenrico, Davidis 'Scotorum regisfilio, dcinde abbas, ab anno Cliristi 1150, Rievallensis, s»ve

20K

NOTITIA.

200

Rhiciivallcnsis (Biedvul) in Au«;li;e dicecesi Eboraccnsi, ordinis Cislerciensis, dduuetus a. UGO, de quo Caro!;s ije Visch pag. 9 seq. Bibiiolhecae Cistercietis. et Georgius Hackcuzie lomo ! operis IH vitis sai. pioiu:» seolorum, Angliee editi, pag. 125 seqq. Acia sanetorum, 12 Januarii, lom. p:r,'. 748, et qtii diligenltus de hoc Aiiiedo Ondiuas tom. II, pag. 1487 seqq. Edita !ii.-.ti.ii<! argtiui. nii simt quas in Hogeri Twisdeni decem scriptoribus Antrlis exslaut Loodini 1652, ful. De bcllo Standarii A C. 1158, tompore Stephani rcgis, sivede virtute Guulteri Espeet, Scoto.s profligantis, p.557. Geneaiogta mjumAnqlorum, pag. 5i7, et Historiu de vita et miraculis S. Eduardi, regis ei confessoris (inlegrior q tam apud Capgravium ct Surium 5 Jamiarii), pag. 369. JJisioria de snnctimoniali de Watlhun., pag. 'Ab. Vitam S. Margarcihce, rcginae Scotiae, sed decurlalani, liabei Surius 10 Jun., intcgrion Acta suuctorum aii dlan* dieni. Fragmentum ex operc De rebus AnglioJ ail dueem Efbrinannoruni llenricuni II, puslea regtio, eontincns Eadgari regis orationem ad cptsrnpns el cosnobionm praefccios, in Nic Harpsliidi cap. 5 sasculi x Hisloiia: Anglicanee, el toin. X\lll Bild. Palrum a. 1677« pag. 16i. seq. loedita meinorantur apud Joaiiueui Lelandum, eap. 199, Pitseuui. pag., 2-29, Baicum ii, 99, et alios liber De miraculis Hagnstaldtnsis Eecltsim ; Vita S. Niuiani cpiscopi Fila S Eduardi scripta verstt elcgiaco ad Laurentium abbatem Westmonaslericnsem \Dcvita Dasidis Scotorum regis libri ii, ad Henricum II regem Angliae : «Mjoruui poslerior persiringit Vitas regum Anglorum ab Edehvullo, Aifrcdi Magni patre, ad Henricum II Chronicon ab Adam ad Henricura I. Qua2 a Bicbardo Gibbono, S. J. ediia Duaci 1651, ct in Bibl. Cislcrciensi lom. Y, el in Bibliotheca Patrum cdit. Lugd. 1677, tom. XXIII recusa, moraliset ascelici argumenli ba:c surit Sermones in Jsatw xin, xiv, xv, xvi, ad G. Lundonienseui episcopum de onere Bahylnnis. Ex his sermo primus de Adventu Dontini tom. II Operum Bernardi, pag. 568, Parisiis 1719, fol. Speculum charilalis, compcndio prinium, deinde libris ni ubcrius expositum. De sptritali dmicitia libri ui, ad quos componendos lestaUirL.eliiGiceroniaitilectioaese fuisse invitatum. DeJesu duodecenni a\L:ic. n,ii, lom. II. Bernardi, pag.590, ubi quinquepaginarurnlacunasuppIetaedilionisParisiensisHiOO intcrBeriiardiOpera,eliuDavidisCamerarii
•',

m

.-

;

:

XXXI

111, 41, dc Scutorum fortitudinc, ibid. 1651. Homiliarum volumeii ad Gilbertum episcopum Londinensem, sive Sermones dc tempore et de sanctis, iu Bibliotheca Palrum omissi, sed obvii in Duaceusi edil. el in Bibliotheca Cislerciensi Berlraudi Tissierii, Bonofonte 1662, fol. tom. Y, p3g. 162. Regula ad r«ciusas moniales ad sororein, in Holslenii codice Rcgularum, parle ili, pag. 110, Rnmas 1661, et Parisiis

XXV

1665, 4°, ct in Appendice ad totr.uni primuin Openim S. AugusUni Bcnediclinorum, edil. Amstelod., pajj. 640, sub lilulo Detilaeremiticaadsororem. ParsetiaminterAnscluiiCantuar. Opera,mcdilaiiouc 15, 1G, 17. Memoranlur prseterea ex inedilis Sagitta Jonatlia:, De tribus hominibus, De diversis virtulibus, Super Cantica canticorum, De vinculo perfectionis, Diatogus de nutura el dolibus animw libris n. De XJl abusibus claustralium, De lectione erungetica ad Jvoncm, Dialogus inter hominem el rclionem, Epistola; CCC, Stuteutiarum flores, J)e prwlatorum moribus, De officiis ministrorum, Centum sermpnes synodates, De mititia Ckrisliana, De virginilale Maria, De fundatioue monnateriorum S.Mariw Eboraceusis el de foniibus. Apud Ldandum p. 200, ct Baleum p. V.W, De oueribus Isaae, male excusum, p.voDe oueribus Jsuiat.
:
:

NOTITIA ALTERA.
(D. B. Tissier, Blbiioih. Patr. Cisterc, Bonofonte, 16G2, in foL, loin. V, pag. 1G0.)

Ailredus, seu Aelredus,disce ex Pilseo tib. De iltuslribus Angiiw scriploribus, wlate 12 ad hac de illo habel : « Aelredus twbitibus in Anglia pareutibus nalus, ab ipsa tenera attate :;i limore Deiel bonis siudiis sollicileeducatus, a priniis annis adolescentia suce didicil jugum Domiui portare; semper innocens vitw, sceterisque purus. Crescente cum annis pietate ct ductrina factus esi ordinis Cisterciensis monachus, in quo soliturioe vitoe genere rerum coelestium conteinpla ioni ita se dedidit ut inter su u, lanquam luna inter slellas minores emineret. Nec lamen interea sacrarum tilterarum sludium negtexit, nec atiarum sctentiarum cognilioncm amisil. Uude tantis virtuium ornamentis insignitus, pnmum communi suarum suffragio Dievalleusis ubbas electus esl, qui tocus Eboracensis dioecesis est nec multo posl lempore ad aures Davidis Scotorum regis hominis fama pirvenil ; eumque rex sibi fecil familiarissimwn, quumvis ilte mundanos libentcr fugeret honores, cl varias dignitales ecclesiasiicas, adeoque episcopatum aliquando r suveril , ul ad diiinarum rerum couiemplaiionem fierct expeditior, et Evungetii preedicalioni liberiusvc pnssct. Frequens cral in volvendis S. Augustini libris; in quibus ejus Confessiones prai cwteris omuibus mirifice placebant. Eral in scriptis, diclis, jactis, omnique vitcc ralione sancti Bemardi diligenlissimus imitator. 1/ttis, mmisueius, humilis, mudestus, pius, temperans, castus, et qui in se, et cum aliis, cl i iter omnes paccm et concordium, supra tjuum diei vel cogilari polcst, atnubat, concitiabal, fuvebal. lam in omnibus ct cum omnibtts pacificus, ui eo noiuiue merito beulus dici, et optimo jure filius Dci posset vocari.t iieec 1'iiseus, qui tnox enumeratejus opuscula,de quibusetuos stutim dicluri sumus. Exipsius autem Aelredi pxoefatioue tu Speculum, apparel eum ante coiiveisionem teeonomum seu dapiferum regis, tel aticujus principis fuisse, aui simite atiquod munus obiis.-e; cum dicat, se de coquinis ad eremum venientem, locum, non officium mutussc ; tjuia sciticel cum liac scribcret, monasterit sui, ut liinc colligitur, oeconomum seu dispensatorem agcbui. Hiecatle tnigravit ab hoc swculo annosalutis humana: 1166, pridie Idus Januarii, vilcesua; annobl, sub Henrico 11 Anglorqm rege sanctorum ascnplus tandem numcro, ul tradunt Mulanus in notisad Usuurdttm, Missalis veteris Cisterciensit ordiualor,qni iulcr beatoset sa ctos ordinis eidant locum; Joannes abbas, in bw> Catulago sanciorum; Tvithcmius Ub. Ue scriptoribus ccclesiaslicis; Arnotdus deWion, Ligni ViU lib. i, cup. 47 ; Petrus Lalzelarius, Guillelmus Eysengreinus, Pitseus, BiJiardus Cibbonus, Mira:us, et novi sime P. Chrysostomus Henriquei in Fasciculo saclorum urdiuis Cisterciensi» et in Menotogio. Befertt codice manuscripto Cislcrciensi Manrique hcec vcrba de Aelredo : « Ejus solcmntlas in vclaiis Lpiphania: solcmniler celebrutur, juxta decrelum capiluli gencralis attni 1276, quat el ego in codice anliqtio Llarw Vallis U gi. Mir.r autem cumdcm /'. ttenriques iu prcedicio Menologio hujtis anctoris moriem iu animm 1220 rtfcrre

Quis fueril

h.ic

annum 1166,

ttbi

,

:

•07

B.

AELREDI ABBATIS RIEVALL. OrP. PARS

I.

ASCETICA.
eum qttandoque confnndi cum

208
alio

cum in Fasciailo enm cum atiis ad an. 1166 nosler Aetredus successit inubbatis dtgnitnauctore qui Edilbredus est appellatus, el obiu anno 1220. Certe primam in ordine epislolarum ejusdem tem Guitletino primo Bievallis abbali S. Bernardi discipulo {qui et Bernardi scripsit in tr.edio imbre sine imbre, ei mortuusest anno Domini 1148). De Aelredi Iransilu ab hoc in Cantica vicissim abeolaudatus serm. 2 De oneribus. saecuio loquilur Gitbertus ejus syncltronus, ser.n. quardam eitim ter aut quater ponunldiAelredi opera recensent Pitseus, llenriquez, et alii, sed confuse ; sermones De oneribus,elc, cum sit idem opu$. rersis lilulis et inseriptionibus, ul sermones in Isaiam, Postquam antem descripsi hujus sancli opera ipsa, inveni ea a P. Gibbono societalis Jesu theologo edilo, tnagna lamen parle umissa, sermonibus scilicel per anni circutttm, tam de tetnpore quam de sanctis, quos exCtara-Vallensi eodice exscripsi. Hos sequentur sernwnes De oneribus, et homilia De pueroJesu duodenui libros divisum : deniqne liber De amiciiia, S. Bernardo falso ascripta : deinde Speculum charilalis tres in qui mutilus inter opera Augustini rcperitur lonto IV. Hujtts viri sancli, utteslanlur auctores, cloquentice Bernardincp prope par fuit : ac imprimis Xicolaus Rievallensis monachus, qui hcec de co cecinit :

recte relulissct, tl notasset,

U

yElredus condilus aromate mornm, tl raellis favus, el dulcedo fuil monachorum. Flore juventutis hunc regis regia fovit. Quaeque nociva procul animoquc mauuqoe removit. De Jericho veuit in Jerusalem, duce Cbristo. Hic cilo fructificat, spinas in lilia vcrlit. Sparsa recoliegit, et in unum fracta redegit.
Incl vtns

Celsior hinc factus. post ctelicu prsemia natus. Si libet, et fas est hic dicere,vera relexam :

Nec reor ordiri quidquam de staminc falsi. Maurus erat maturis moribus, et Benedictus Exemplo, similis Bernardo caelibe vila. Virtutum specimen, viliorum scopa, decusque
Ordinis, el speculum, via pacis, libula legis. Prstulit exuvias Pauli Hieroujmus auro, ('raesi, nostra pari decoratur gemma oilore. Intitulant alios praeconia multa, sed ipse PaciGeus Salomon fuit, et mansuelus ul agnus. Antiquo de consilio, non multa revolvo.

Idem
nabet
:

in alio epigrammate, hcec de tribus

primis abbatibus Rievallis, ex quibus Aelredus fuit secundu*,

Primilias capit Willolmus, sed proximus

illi

/f.lredus majora lulit, SiUanus adau.ut. Tres sont praecipue meriti vix imparis, ille Primus, el alter ei successor, el iste supremus.

Aliut

:

Ecquis Aelredum Bernardo invidit, et uno

Tam
Idtm

similes calamo credidil esse duos?

Vincit Aelredus mella Atlica, sacchara vincit. Tam bene nec Siculae mellificatis apes. Stillat nescio quid dulcedine dulcius ipsa, Kt cilo quam legitur, lam cilo relegitur. Nulla venil cupido salies, accrescit edendo Irrilata fames, lecta relerta placcnt. Istud Aelredi, Bernardi est islud, et idem Oedilus ore sonus, credilus ore favus. Pangit uterque pios casle festivus amores,

Doctus ulerque sacris ludit acumiuibus. Fovil ulrumqu», reor, mellita Maria clienlem t Mcl de virginco suxit ulerque sinu. Bernardo prope par fluit, et dulcedine cerlat Mire mellitos condit ulerque favos. Bernardo primas demus, ferat iile secundas, Proximi.s n primo jure lcgendus cat. Par ulrique aetas, ambos eadcmque lulere Tempora, par ordo, par pielalis amor. Gallia Bernardum, nostrum lulit Anglia, sed tum Discolor, heu! noslris Auglia lemporibus. Anglia lum leiris fundebat dulcia mella, Dulcis Hj bla Europa?, dulcis Hymellus erat. Jain prope lil Colchis, quidquid modo transfrelal inde, Moxia pesliferis fert acouita libris.

Hac. ad cowme.idationem nostri Aetredi sufficere reor. Has enim laudes non esse mendaces, qui ejus opera iequenlia lecturi suut, crpcrientur. Porro sermones sequenles de Tempore et Sanctis, alium habenl a reliquis operibus stylum ; nec tamen ob hoc auctori nostro abjudicari debent aul suppositilii wstimari. Natn qata sermones illos eoram fratribus laicis el illiluruiis qttot, conversos vocamus, habuit iilli enim concionibus, quce diebusj~eilis ct Dontinicis in capitulo monachorum habebanlur, intereranl, non autem iis quce aliis diebu$habcbantur),ideo humiliore et familinriore sermone ulebunlur interdum Patres abbalcs, el aiit, in concionibu* illis, ignoranlia} eorum condescendenles.

209

SERMONES.

SERMO

I.

IN

ADVENTU

DOMINI.

210

BEATI AELREDI
RIEYALLIS ABBATIS

OPERUM PARS PRIMA.

--

ASCETICA.

SERMONES DE TEMPORE
ET DE SANCTIS.
iD. Tissier, Biblioihrca Patr. Cisterc.

tom. V, pag. 162.)

SERMO PRIMUS.
DE ADVENTU DOMINI.

A

aliquo tempore diCferatur, videatur nobis

dulcius,

hoc vocamus Adventum Doet ideo de duabus mini, reprxsenlat duo quxdarn rebus debet esse gaudium noslrum; quia et duplex nobisdebcl cunferrecommodum. Reprxsenlat nobis
scire,

Vos debeiis

fratres charissimi, quia

teropus

beatuiu. quod nos

quando venerit hoc quod amatur. Nostrum est ergo, fratres charissimi, sanctorum patrum exempla scctari, eorumque desideria recolere, et sic raenles nostras iu

:

amorera

el deside-

riura Cbrisli accendere. Debetis

ergo scire nuod
est

propter illam

causam nobis inslitulum

cele-

tempus utrumque advenlum Domini nostri Ulum scilieel duicissimum advenlum, quo
lioc

:

et
iilc

brare hoc tcmpus, ut debeamus atteitdere
riuin,

deside-

quodsancti patres noslii habueruut de primo

tpeciosus
iite

forma

prcs

(iliis

hominum
cl

(Psal. xtiv),
xi),

advenlu Domini noslri, et per exempluin illorum
discaraus habere
iliius

desideralus
Filius
,

cunctis

gentibus
,

{Agg.

Dei

magnum

desiderium de secundo

scilicet

diu exspeciatam

ab omnibus

palribus
visibilem

ardenter
in

optalam,
exhibu.l

huic

mundo suam
id

carne
in

prxsentiam,
peccatores

est

quando venit

hoc

mundo

salvos

facere; el illuiu nihilominus a nobis solida spe ex-

spettandum, et utique cum lacrymis sxpius recolendum, quando idem Dominus noster qui prius in
carue veuit occultus, vcniet in gloria sua manifestus, sicut cauilur

Debemus considerare quot bona nobis fecit Doraiuus noster per suum primum adventum, et quod faciet nobis multo majora per secundum et per isiam consideraiionera iilum primumadventum ilUus multum amare, et iilura secundum multum desiderare. Et si non babemus (am bonam conscientiam, ut audeamus desiderare adventuni ejus debemus saltem limere adventum ejus, et per
adventu.
:

;

de eo

in

Psalmo Dcut manifeste
:

illum timorero a
forte

vitiis

nostris

nos corrigere :.ut

si

venict(Psal.\u\), id est indie judicii,quando veniet

manifestus judicare. Primus naroque advenlusejus
perpaucis juslis inuotuit; iu secundo suoadvenluet
justis et rcprobis manifesle apparebit, Propbeta id

non poterimus hicnon timere, saltein quando veneril, tunc non tiroeamus, sed securi simus.
Et revera,
Iratrcs, qui

modo

sunt

sollicili circa

seipsos, et timent

apeitius insinuante, qui ait: Et videbil omnis caro sululare Dei (Psal. xcvu). Sed
dies
ille,

tamen proprie,

sicut

antequam veniat; sine dubio lunc non limebunt, quando veuerit. Et quis est lam durus qui non possit limere diem
diem illum
judicii

quem debemus
Nalivilatis

celebrare

paulo post, in

illum,

quando Dominus noster veniet

in

majestate

inemoriam

illius,

reprxsenlat nalum,

sua, quando ccelum et terra ardebunt, quando pa-

id est plus expressesignilicat illum

diem

et

boram,

tebunt oronia mala,
vita,

qux bomines
et

fecerunt in

ista

quando

venit in bunc roundum ila islud lempus q et angelis ejus, et coram toto huraano genere ab quod celebramus ante illum diem, rcprxscntal illuui Adam usque ad novissimum hominem qui eril iu desidcratum, id ett illud desiderium, quod habemurulo? Sine oubio omuia viiia et peccata, quas Laal sancti patres, qui fuerunl aute ejus a veuium.
;
:

coram Deo

et angelis ejus,

coram diabolo

Pulcbrc ergo

in Ecclcsia

provisum

est, ut

hoc lem-

in isla vita

pore eorum vciba reciiarciUur, eorumque desideria recolautur, qui primum Domini prxcesserunl ad-

non cooperuerit confessio, ibi publicabuntur. Quis non potest timere diem illum, in quo unusquisque recipere debet hoc quod sine flne habebit?
el

venlum. Nec boc desiderium illorum ctlebranius uno tanluro die, sed quasi longo tempore > quia hoc
solet evenire,

Bonum

valde est, fralres, sxpe cogiiare ista,

ul

quod multum desideraraus,

si

raaxime quando tenlationes surgunt; tunc unusquisque qui elegil perfecliorem vilam, quaia habeiu

2H
iili

B.

AELREDI ABBATIS RILVALL. OPP. PARS L
adhuc conari,
nt per

ASCETICA.

212

qni sunt :n s&ctilo, debci

\

titiam et

securitatem, studeamus

muHum amarc

bonain cenvcrsationem snam acquirat lalem conscientiam, nt

Domiiium noslrum. Et quem dcbemus lanliim amare,

non timcat pjiiam in illa die:sed dcsidciet glnriam etgandium, quod justi habehunt
<iie.

quantutn

illum,

qui cst Creator et Dominus
?

noster, insuper cl
nihil est

Redempior nostcr
ita

Scd

et lioc,

in illa

Etqucmadmodnm

saneli

patres desideita ile-

quod possimus

secure amare; quia

rahani illum diem, in qno debebant redimi;
sideret

quidquid aiind amamus, sine dubio babemus amiltcre et si habemus delcrtationem in illis rebus, quas debcmus amiltere, quando vcneril boc ut amillamtis illas, ulique quantam dclectalioiicm prias sen;

illum

dicm, in quo oinncs
venit
in
ille,

sancti

dcbcnt
i:os

glorilicari.

Nam primo
omnes

ut

libcrarcl

a peccatis nostris;

sed

sccundo advenfu ejus

sanabrt

ille

inlirmitates noslras. Ideo

quidam
ct
ini-

serimus, lantaro tristitiam postca senliemus. Ei ideo

bortalur
ditit,

auimara suani bcnedicerc
:

Dominum,

qnarc

Qni propiiiatur, inqmt, omnibus
qui

qnitalibu» this,
(P$al. cn).

sanat omnes

infirmilate*

tuas

Ununi periiuct ad printum adventum

secundum; quia pcr primum adB derio statim curramtis ad cum, quasi ad sed adbuc parissimum amicum. timur maguas ini: mitates, propter poenam ipsorum Vidcamus quomodo omncs sancli qni peccatorum. Quis potesi cnumerare omnes infirmiDominj,
aiiiiti a.l

secure amemus illum, qui scmper cst, cl codcm modo semper bonus esl, cl codem modo deleclabiliscst. Ita, fratres, amemus eum modo ut, quambv viderimus eum vcnire de ccelo cum angelis ejus, non timeamus advenlum ejus, sed cum magno desifamilia-

rentum

delevit ipse peccata nostra

;

fucruiit

taiiis

liujiis vilae,

famem,

sitim,

laboies,

dolores,

moibos,

pigritias, lassiludines?

Sed

ista

perlinent

ad corpus. Quanta? sunt infirmilates animae, quantsc
concupiscenlie, quanlsc lcntationesl

primum advenluin cjus desiderabant eum, ct sequamur illoium exemplum non illorum qui diligunt mundum, qu a dicil Scriptura Mundus perit,
auic
;
:

ct

concupiscentia cjus

(I

Joan. u). El idco qui

dili-

omncs infirmitates, quas non possumus commemorare, sanabit Domiruis per secundum advenium sm:m, qnando implcbilur hoc quod ait Aposlolus Oporiet aulcm
Isias

omnrs

inlirmitates, el al.as

mundum, quando muudus peribil, et ipsi peribunt cum muudo. El ut sciamus quanluin dcsiderium antiqui palrcs habebant vidcndi Dominum nogunt
striim,

:

audiamus, quia hoc ipse Dorainus
:

dicil iu

cnr.

ptibile

hoc inducre incorruptclam, ctc. (/ Cor.
suscitavit nos

Evangeiio

Ameudico
isla

vobis, quia mulli reges ti
vid.'lis, et

jusu

xv.) Per

primum adventum

Dominus

wlner%ni videre, quaz vos
clc.
;/,!<<-.

non viderunt,

noster tanlum in anima, sed
iuin

per sectindum advensicut

x.) In
:

signilicalione dicil Scriplura

suscitabit nos in corpore; ut

modo

pcr

de Saiomonc

Cuncli reges terra? desiderabanl videre
et

ulrumque, idestperanimaraetcorptis.servimusDeo,
iia

^

faciem Reg. x).

Salomonis,

audire
illi

sapicntiam eju$ (111
regcs diceudi sunt,

lunc cl

in

ulroqne perfectam bcatiludinem ha-

Nam

sine dubio

soli

beamus cum Deo. In istoadvenlu ejus dedilnobis Gdem,ut scianiuscrederein i!Ium;insecundoadvenlu
ejus pcrducet nos, ad hoc ut possimus videre illum
n.,-n
:

qui desiderant videre faciem

Salomonis, ct audire

sapientiam cjus. Ipsi enim sunt qui
seipsos, ct servant

bcue regunt

nicmbra sua

a

macula pcccali
babenl terram
sunl
servi

siculimpii vidcbuntillum in die judicii; quia in

qu>a

illi

non sunl vere reges, qui
et

die judicii ornnes boni ct
illa

mali videbunt

illum

in

multam

homincs multos sub
;

sc, sed

sihiiiitudine, iu

qua passioncs

pertulit pro

nosed

pc-catorum

quia, siculdicit

Dominus

noster, omni$
vui).

bis, ct in
ilio

qua rcsui

rexit, ct ascendil in
ilii

coelum

;

qui facit peccatum, servrs est pccculi (Joan.

modo videbimus cum, quo
habebunt
:

poterunt videre,
dicit

Et sinc dubio

illc

non debet

appellari rex, qui osl

qui
jius
frtfftj

mundum
hoc

cor. Sic

enim
ipsi

Domivide-

servus, el tam vilis scrvus, ut peccatum ei dominctur. Qtiapropler, fiatres, studeamus bene regere

Beat>

mundo

corde,
cst,

quoniam

Deum

[Matili. v),

quod

et divinitatcm ejus

nos ipsos,

benc custodire

membra
ct
id cst

nostra

:

et

sic

«idebimns,

illam excellenliam ct

pulchritudinem,
rj

nos qtioquc erimus rcges,
Josu Chrisli.

incipiemus desiderare

quam modo
:ius,

\ident augcli
si

;

quia nos erimus sicut

vidcre facicm veri Salomonis,

Domini

nostri

angeli in ccelo, sed
et

modo amamus eum, et desicontemnimus omnes delicias et iio-

nores mundi, lunc sine dubio videbimus

eum

sc-

curc

in

illa

simililudine, in

morluos,
tudine,

cl feliciter

qua judicabit vivos et videbimus eum in illa simililanlura bonis,

Non est necesse, fralres, dicere vobis causam, quare Dominus nostcr dicilur Salomon. Vos srepe, audistis, quod Salomon dicilur in lingna nostra pacificus, et Dominus nostcr ipse est pacifi cus noslcr, qui fecil pacem intcr nos et Dcum, ct

in

qua ostcndct seipsum
quariliiin et

rcconciliavil nos Patri suo pcr propi

ium sanguineni
illis

quos ducel sccuni de judicio ad regnum. Cogilenius

suum.

S. David ipsc erat ulique

unus de
vice,

regi-

modo

possurous,

quantum gaudium
si

bus, quidcsidcrabaDt vidcre lacicm veri Salomonis.

habehimus,

quantam
ct lerra

relicitalem,

in

illa

die

Quod Nam,
et ait

ipse ostcndit aperte

quadam

quando deBethlebcra.

quando ccelum
vcniet

ardebunt, quaodo Dominus
et pcleslalc,

siderabat

aquam de
$i

funtc, qui eral in
illa

cum
:

lanla
et

virlute

poterimtis.

sicut narrat Scriptura, dc
:

dcsideravit rcx.

csse sccuri

\cneiit, scd mullura

non solum non limcre eum quando amare etsecurc aspicere eum.
si

quis daret mihi

aquam decisterna Bcthibi

lehem, quar esl inporta (II Beg. xui). El erant

£t ideo, fralres,

rolumus tunc baberc islam !a>

quidam

viri,

qui putalanl, quod

ipse

desiderabat

213

SERMONES.
illam visibilem


;

SERMO
ei

I

IN

ADVENTU DOMIM.
et

2U
:

aquam magno
rum,

de

i!!a

cisterna

cum A

prophcta,

valde dolebat

ei

sicut ego

puio, vix

pcriculo transicrunt caslra inimicerun suoilla

poterat suffene illum dolorem;

maxime quia Doait

el hauseruni de

aqua, et poriaveruntad
t

minus tantum

tardabat, qui debebat lotam ejus su-

regem.-Scd quia ipse

tfolu

oslendere, quod

per
illam

perbiam destruere. Ideo cum magno desidcrio
Vlinam, Domine, dirumperes
elc. Sciebat
ccelos et

spiritum prophctix Uoc dixerat, non propier

descenderes,

carnalem

et vilem

aquam, slalim

fudit

eam

in terilla

qnod provisum eral
;

illud
ille

lempus quo
propbeta

ram. Nori enim desiderabat iilam aquam de
corporali cisterna, sed

debebat venire

sed tanlam

moram

cum
pro-

natus esl in Beiiilehem.

aquam de illo fonle, qui Unde alibi dixit : Siiivit

raagna angustia lolerabat; et ideo desiderabat, ut
si fieri

posset, prseveniret illam borara
illis

quam

milma mea ad Deum fontem vivum, ete. (Psal. xli.) Iste est \erus fons, Dominus noster Jesus Christus,
qui nat;is est iu Bcihlehem Judae, qui dicit: Si quis
titit,

posuerat, boc significans

verbis

:

(Jlinam, Do!

mine, dirumperes
ret
:

ccelos, el

descenderes

Quasi dice-

Scio, Domine, quia tu exspeclas illud lcnipus,
providisli
illa

venial et bibai; el

dt veuire

ejus (luenl aquce

quod

ab

inilio

:

exspeclas

ul

primosint

vivcc (Joan. vm).

Kanc aquam dcsiderabat sanctus

implela

oniuia quae sancii dixerunt debcre im-

David
rebat
;

:

ad iiunc foniem
sicul stalim
dixil
:

cum

rnasrno desiderio cur-

pleri anle

tuum advenlum. Sed ulinam, Doniinc,
coelos,
id

in ipso

versu

exposuit.

Post-

" dirumperes
lis,

est

inierrumperes,

si

fieri

quarn enim

Sirut servus desiderat, elc, staet

possel, illud propositum

tuum, quod

rcvelasii coe-

tim subjunxit: Quando veniam,

apparebo ante fa-

id est sanclis tuis, et venires!

Video lantam su-

ciem Dei?(Psal. xu.)

perbiam diaboli, qui totum

humanum

gcnus

iialiit

Ecce videmus,

fralres,
ille

modo, quid

ille

desidcraillo

iu

poteslatem

bat tunc. Nalus est

funs in Bethlehem, el de

ad itlam

suam et ecce millit manum suam geniem, quam tu elegisli. Jam intcr islos
:

fonle currunl aquae per universum

mundum.
;

Talis

Juda;os, qui solebant esse tuus populus, regnat sjperbia, luxuria,

sinc dubio aqua, unde se lavant qui habent aliquam
in se

omnia

vitia.

Quare amplius

laret

sordcm

;

unde pciant

illi

qui siliunt

unde

das

?

quid amplius moraris? Nos miiianiur
:

cis,

eiiam coquuntsuoscrudos cibos quiesuriunt. Aqua
isla, fratres,

dicimus

VenietDominus noster, vcnict elCliristns,
bonos
honorabit
;

quae cuirit de isto fonte, est doctrina
ipse docuit in Evangelio. Per istam
ligati
illi

qui malos juduabit, et

ct

ipsi

Christi,

quam
qui

subsannanles irrident nos,

Munda remania
vcnirel, cl

(hui.

omnes

illi

sunl peccatis suis et sordidati

xxviu). Ecce quotanni transierunt, poslquam primo
promisisli

se iavanl, sicut

fecerunl, quibus dixit

Dominus:

nob

s,

quod

ille

adliuc no.i

Jam
tus

vos

mundi

estis,

propter sermvnem, quemlocu-

q

venit

:

videtur,

quod non
miseri,
et

facilis, nisi fallere nos.

sum

vobis (Joan. xv).

Ecce

isli

mundati erant
ilii

Hoc dicebant
perbiam
et

quasi securi
idolis, el

dederunt
su-

per doclrinam Chrisli. Per istam

aquam

etiam

semelipsos adserviendum

ad

omnem

qui sitiunl cognitioncm Domini nostri,
et se iuebriant
;

sc polant

luxuriam. Sic

illi

faciebanl;

sed sancik

quia in doctrina Christi possumus

prophcta3 tristabanlur, dolebant et flebant, et mirabili desiderio

illum cojjnoscere. Si enim cor nostrum non versat
carnales cogitationes,

desiderabanl advenlum ejus.
:

Hinc

Dei et inlelligimus,

audimus verbum inde orietur quidam ignis in
si

libenler

est

isla

vox

Isaise

Ulinam, Domine,
quid
egit

dirumperes
niisericonlia

ccplos,\el

descenderes. Sed

nobis ut non cogitemus

nisi

ea qu;e

perlinent ad

Cliristi?

Utique non cst passus, sanclum proplicin illo tanto dolore, siuc

amorem Domini

noslri.

Quando sanctus David,
certe

tam suum esse diu
idem prophela

magna
dicit

sicutcervus, desideravit tanlodesiderioillam aquam,

consolatione. Audiie enim quid
:

patilo posl

anlequam nalusesset
si

iile,

magniw pudor
et

esl,

Descendisti, et

a fucie tua monte*

nos, qui fontem istum videmus natum,

jam

dctuxerunt. Miram rem potestis hic audirc. Priino
dixit
dicit
:

aliquid gustavimus de aqua, quae eurrit de HIo fonte,

Vlinam, Domine, descendercs, elc,
Dctcendisti
;

el

niudo

non

mullum desideramus

cnim, quod impletum est

et amamus. Videmu-s modo hoc, quod Isaias
:

:

et

a facie lua montes defluxenmt,

D

quasi jam factuni
rabat.

mopheta multum desiderabat, quando dixit Utinam, Domine, dirumperes cctlos, el desrcnderes : a
facie lua montes defluerenl ^Jsai.

.'sset quod ipsc tanlum desldrQuare hoc? Ego puto, quod sanctus l^.t^s

quando

eral in

illo

dolorc, ct de superbta diaboli,

lxiv).

Quid puta-

ct de nequiiia boniinum,

Domiuus
in

noslcr, ul

enui

mus, quod sanctus propheta desidcrabat islis vcrb!s ? Primum sine dubio adventum ejus, et hoc cum

consolaretur, oslendit

ei

spiiilu

hoc quod nos

modo videmus

;

scilicct

quod

lolus

mundus

crc-

magno

desiderio; et statim

dix.it
:

causani, quare
fucie,

ita

ard^nter desiderabat

illum

A

inquil, lua
illc

deret in eum, quod rcgcs cl principes adorarcnl cum, quod omnia idola debercnt cssc deslrin ta 1
:

montes defluerent

(ibid.).

Vidcbat enim
qui
per

sanctus

illi

qni crant superbi

dcbcbanl

fieri

humilcs per

homo quomodo

iile

diabolus,

superbiani

suain cecidit de coelo,

possidebat totum genus huet supcrbiebat

inauum. Videbat quomodo tumebat

adventum Domini. Hojc sine dubio videns prepbcta cl pi« i.ini a in spiritu exsullabat ct gaudebal cxsuhalione, quasijam vidcret impleluin, quod ve;

qnod reges el principes bujns mnridi adorahant cum, el quod pcnc omncs hiiniincs qui crant in
raundo scquohanlur supcrbiam
ijus.

racilcr vidit imple. diim, dicebat

:

Detcendisli,

Dogau»

minc;

el

a facie tua

monlcs defluxernnt.
sentiremus
nos

fratres

Ib>c

vidcbat

cbarissiini;

utinam

lautuni

215
diuiii, qt<i

B.

AELREDI ABBATIS UILVALL OPP. PAKS
Iioc esse

I.

ASCETiCA.
diligil.

2IC
Sine duhio eniin
lupus,

vi.hmus tnodo

implelum, quan- A non
ille,

ei

nocet, sed

muhum

tum

ipse scnsit,

quando
et

vidit esse

modo
f)o
t

vide:nus hoc; nos

implendum ! Nos possumus vertere nos ad
gaudio dicere
:

qui quandu fuit in

sxculo,

fuil
illo,

modo

est

cum magna concordia cum
Ille

qui fuit inno-

Doruinum nostrum,
runt.

cum magno

cens sicut agnus.

qui fuil superbus sicut leo.

ine, descendimi, el

a facie lua monles defluxe-

modo
fi.it

cst

cum magna

pace

et quiele

cum

illo,

qui

Implelum

cst

hoc niodo, sicut eliam deside-

et est

adhuc ovis per simplicitatem. Hic
est,

leo

non

rabal David, qui ail: Tange montes, et fumigabunt
{1'sal.

solum manet simul cum

vitulo, sed el hoc,

quod
scitis,

cxliii).

Dcsceudil

Dominus

nostcr, tcligil

magis mirum

leo devenil vitutus.
in

Yos

pcr gratiarn sancti Spirilus montes, id est super-

quod jamdudutn
lulus, qui

veleri
:

legu
ille

solebant

offerre
lil

bos hujus sa?culi
iii

;

et ecce

quomodo
fumum,

defluxei unt,

vilulos in sacrificiuiii

ideo

spirilualiler

vi-

est

quomndo
;

humiliati sunt.
pali

Incipiunt

ploraie

seipsum

offcrt

Deo

iu sacrificium.
inulli

Hoc

pecoaia sua

non possunt

id est icnc-

modo
les et

mulli leones liunl vituli; quia

crude-

hras el obscurilales pcccalorum suotum. Nonnevi-

rapaces prius,

seipsos

modo

sacrilicant
lalia

Dco

Nonne vidclis quulidie superbos hujus s&culi cum magna confusione, cum
delis hoc, fiatres, quotidie?

pcr iabores et vigilias,

el eastera

exercitia.

magiio timore, converti ad Domiuum,
sc, ct flere

et

Similiter non solum lupus habilal hic cum agno, humiliare " scd hic lupus factusest aguus. Quam pulehrum est

peccata sua? Certe, fratres,
etsi

quoiidie

vidcre aliquos veslrum, qui

ita in sa.-ctilo

eranl sa-

hoc
trcs

lii.

Nain

non
fil

fit

quotidie hoc ante

nos,

pientes, ita potentes, ita supcrbi el callidi, deventrc

quotidie tameu hoc
i

in

sancta Ecciesia. Ideo, fra-

modo

ila

simpliccs et idiolas, quasi nihil

scirent.

liaiissimi,

muho

melius et apertius videmus
sanetus Isaias alihi

Quare hoc lolum
nus nosier,
tione,
el

evenit, nisi quia dcscendil

Domi-

nos, hoc essc impletum, quod
dicil

montcs delluxerunt a

facie ejus? Etsi

quam
.

Judaei putant. Dicit

enim
et

iu

quodam
adventu

nos non possemus hoc ostendere

in isla

congrega-

loco, uhi ostendit quid evenire deheret in

nunquid ideo non
?

esl faclum pcr

advenlum
sicut

Domini

Habitabit lupus ciun agno,
:

pardus cum
et

Domini
lupus,

Cogilate

quomodo Paulus sxviebat
Considerate

liodu accubabit

vitulus

et

leo

simul pascenlur,
xi).

quomodo

rapiehat Chrisiianos oves Chiisti,

puer parvulus minabil eos (Isai.

Quid

magnum
hcsliis,

et spoliabat, et lapidabat.

hoc

csset,
et

si

Dcus hoc faceret de mullis

est mulatus, et faclusest ovis;

quod

scilicet ul hestix qna?

homines faciunt saepe per ingenium suum, sunt per naturam contraria?,
uos dicamus
est

duiciter,

quam subito quam suaviler,quam quam benigne postea hahitabal cum aliis
non solum eas non rapiebat, sed
si

Christi ovibus; ct

t-imul siat? Certe

cum

apostolo Paulo

:

sernelipsum tradebat in
sti.

Munqttiddebobus cura
fralres,
iilos

Deo?

(/ Cor. ix.) Si

Deus,

Ccrle, fratres,

morlem propler oves Chriconsideremus istam mulalio-

non curat co modo de hobus, ut propter
;

nem, majus mirum
fecisset iilas bestias,

fecit

aliquid prxcipial in Iegc

mullo minus
illis

ei

cura
loqui

Dominus in hoc, quam si lupum elovem,simul esse. Et
iste

csl de leonibus aut pardis, ut de

vellct

puer parvttlus minabtl eos. Quis est
lus, nisi ille,
et

puer parvuest nobis

tauta, per

prophetam suuin.
vidcre, istam

Si nos

voluerimus tael considerare,

de quo

ail Isaias

:

Puer natus
xij.

laea istam congregatioitem vidcre,

parvnlus dalus est nobis ? (Isa.

Ipse est sinc
ire

possumus
clirius et

prophetiam esse multo pul-

dubio, qui miuavil Paulum, et fecit

eum
:

ad Ana-

melius implelam,

quam

si

illui

heslise

uiam, Ipse est eliam, qui minavil
nal ante se, ad

istos lupos et leo-

bimul esscnt. Considerale,
i-ongregavii; de
diversis

quomodo vos
vestrum

liuc

Deus
erat
leu,

nes, qui in isla socieiate sunl de sa?culo

adhuc mi-

quam

diversis legionibus,
,

dequam

omnia

illa

quse facimus. Necesse est

moribus.

Alius

quando

ergo, fralres, ut tandiu minet nos anle se, donec lales

iu s.rculo,

quid erat per similitudincin, nisi
et divitias

simus, ut possimus sequi eum.
qua?.

quaudo propler superhiam suam

debcmus conquod perlinel ad veslrum noiiiie eral quasi lupus, quando vivebal D comminalionem, qua ipse nos minat; aliud, quod dc .niina, el studebal quomodo possel res alterius pcrliuct ad secuiionem, qua sequamur eum. Nam
suas
Ua?c sunt, fratres, duo qua?.dam
despiciebat alios, cl se extollebal super alios
?

Alius

sidcrare in esse nostro, initium,

i

i

apcre
:

?

Pardus est animal quoddam plenum varicfuerunt aliqui vestrum, pcr calliditalem,

paslor aliquis leirenus

illa

animalia, qua? nesciunt
:

tate

lales

aut

noluut sequi eum, minat anle se
ita

videmus

pcr deceplionem, per fraudem.
Ileriun
fctidi

mullisuntin

isla

congregatione, qui erant

propler luxuriam.

llli

qui tales erant, similcs

qu*daui esse domestica, ut eliam sciant sequi paslorera. Consideret modo unusquisque sc ipsum, uiruiii ipse sequatur istum noslrum pasloetiam

cranl hailo; quia hu-.lus est

quoddam fetidum

ani-

icm, an adhuc minel anle sc eum.

Nam

sineduhio

Sunt etiam quidam, qui qiiando fuerunl in ftaeculo, vivehaut innoceutes; quipossunl bene commal.
parari agno. Itcruni
alii,

primo ipsc minavit sanclum Pauluiu, quando prostravit cum, el quasi vi fecit ire eum ad Ananiam,
ut baptizaretur ab eo
i

qui proptcr simplicem vi-

;

sed pnslea

cum magna
:

hila-

tam,

quam

ducebant,

erant quasi oves.

Yidelc

ilalc

scculus est cum, quando dixil

Cupio dissclvi
Miuaiio
ista,

modo,
huhitai

Iralres,

quanla concordia clpaceDcus conistos
in

el esse

cum

Chrislo, elc. (Pltilipp.

i.)

fre^avit

omnes

una

societate. Hic lupus

fraties, pertinet

ad timorem, secutio ad dilecliose,

cum

aguo, mat.Jut.it cl bibil cuni agno, ct

ncm. Tunc minavit nos anlc

quando

fecil

nos

217

SERMONES.

SERMO

I.

1N

ADVENTU

DOMINI.

218
xxi). S;vpe audUtis,

considerare peccala nostra,
iiostram;

malam conversationem A
inferni,et

uit in

nomine Domini (Malth,

quando fecitnos timere poenam
fralres,

fratres, ter

adventum Doinini

nostri,

quomodoel

quali-

propter liunc limorem fecit nos relinquere saeculum
et

venil
;

ad Jerosolymain, id est ad

Ecclesiam

huc venire. Et adltuc,
liic,

quicunque adhtie
et serval ordi-

est

et esl oliediens et
:

huir.ilis,

suam et ideo non est necesse dicere vobis modum quo ipse veuit, maxime quia dies bie\is est, et
propter Domitiicam isto die multuin occupamur, et

nem suum
licet

el lioc facit propter
scit,

timorem, ne videhaec
isla

damnelur; quia

quod qui deserueiit
:

propter communioncni sanclain, el propler binain
refectionem.

quie inccepit, non poteiil salvari

quicunque

consideratione facit ea quae praccipiuiilur, et quae
pertinenl ad ordinem
iniiial

pter Evangelium,
clesia,

eum
;

anlc se. Scd

quain dulcis
gere

suum, adiiuc paslor noster ille qui jam saepe gustavit estDominus noster, qui ccepit jam ddi-

Volumus lamen breviter dicere, proquod hodie legitur in sancia Lcquomodo ipsa Ecclesia adventum ejtts susdubio
alii alii

cepit.

Sine

de Ecclesia pra-cesserunt

advetitum cjus,

subscquunlur. Non solum eitim

enm

qui tale invenit cor suum, quod

quam-

Dci Ecclesia est ista Kdelium congregalio, quae credidit in

vis nulla al a pcei.a sequeretur, nisi

tantum offensio
amoris ejus,
;

eum

post ejus adveulum, sed

omnes

sancti

Domini

sui,

vel

minima diminutio
inccep.t
:

ab Abel usque ad ullimum jusluin, qui

erit in
;

hoe
de
:

non desereret quod

isle

jam sequilur
illi

B

niundo,

perlinent
illis

ad sauctam Ecclesiam
illa

et

nec est neccsse, ut minel

eum

pastor suus, sed

omnibus

constat

una Ecclesia, cui
vi)
;

dicilur

tantum prxcedal eum,

et ostendat

viam per
:

Una

est

columba mea (Cant.
post
et

sed una pars

pra>.-

quam
(Psul.

vult ut sequatur. Isle potest dicere
cucurri,

Viam

cessit

adventum

ejus, scilicel Abel, Noe,
;

Abraham,
aposloli,
qtios

mandulorum tuorum

cum
ttio

dilalasli cor

meum
lia

David, etc.

sancli

advenlum ejus

cxvm)
:

:

non sicut lunc, quando necesse

martyres, confessores
el

omnes

(ideles, iuter

buit clamare

Confige limore

cames meas

(ibid.).

nos per ejus misericordiam sumus. Scd de his
alii

Non
fuit
illos

adliuc susceperal illud latum inandalum,

quo

omnibus
Jesu,
alii

vestimenta prosternunt anlc pedcs

dilalatum corejus, quando cucurrit. Fratres,
qui erant ante advenlum Domini, quia ipsi
:

eraut quasi ante eum, meriio minavit
dil eis

et ideo
:

de-

legem, quac significavil liinorem

ad

quem

ramos arborum prosternunt, qui oinnein gloriam mundi propter Christum abjiciunt. Quid enim sunt divitiae et gloria istius muudi, nisi ut folia et rami arborum, quae virescunt in aestale, in
hieme arcscunt? Quia
sine dubio

sine
qiiia

dwbio pei tinenl adliuc omues quos minat quandiu propter limorem benefaciuol, utique
est initiuni

oninis

gloria

mundi

in prosperitate quasi florescil, sed in adver-

ad legem pcrtinent. Sed quia hoc
strum, debemus tendere ad hoc,
istuin stalum, et

no-

p

sitate,

niaxime

in ista

mortc hominis, quaudo
id esl

sti-

ut

transeamus

pervenit tempeslas hiemalis,
lio, vilescit et sordescit.

extrema damnaest,

veniamus ad

talera ut

cum gau;

Sed

beattts

qui ea
patipcriscilicet

dio

sequamur

:

hoc euim pertinet ad cliarilalem
nobis, qui

prosternit anle pedes Jesu; distribueudo

quae

maxime convenil
Domini,
et

sumus

post ad-

bus, qui sunt quasi

pedes ejus, infirma
est,

iciilum

videiuus,
ita

quo

ipse ante

uos

inembra

ejus.

Multo aulem bealior

qui etiam

asceiidrt. Et

quetn debemus

libenler

sequi,quam

vesiiincntum sutim potesl pro Chrislo contenmere,
et

islum pueruin, qui hoc quod puer cst pro nobis
csl? Certe, fratres,

sub pedibus ejus piosterncre. Quid enim est vetegilur
el

non solum sequi,scd cliam cur;

stiinenlum nostrum, nisi corpus nostrum, quo ipsa

debemus posl eum quia, quamvis cjus dulcedo non tralicrel nos, et quodammodo cogeret nos sequi eum, deberet tamen cupiditas illius beatiturere
dinis, illius gaudii,
ille

anima nostra quodammodo
Beaius
esl,

operitur

?

qui

ipsa

membra

sua,

ipsum corpus

suuin potest pro Chrislo conlcinncre, et omnia facta corporis sni Dei obsequio inanciparc.

quod

est in

illo

loco,

ad queni

Utrumque fecerunt, et illi qui praeccdebaut adventum Domiui, ct qui sequebanlur. Nam sancti eum. Non cnim ad gaudia raduca et Iraiisiloriaeuinsequimur; sed adid, quo J oculusnon D patres in Veteii Testamento divitias mundi et glopraeccssit nos, multum hilarescere nos ad cur-

lendum
itlil,

post

i

nec auris audivit, el in cor hominis non asccnii),

dit (I Cor.

id cst
:

ad illam bcalam palriaai, unde

bebanl
sua

riam pro nihilo duxeruut, propter fidem quam hain Chrisli advenlu. Mulli eliain ipsa corpora
martyrio subdideiunl, sicul primiis mariyr Abel, etlsaias, sicul Machabaei marlyres, quoruiu mitabilcm passionem aulc paucos dies audislis. Et

dicit

Prophela

Porlio

mea,

Domine ,

in

lerra

vivenliam (Psat. cxu).

titudinem pervenire, oportet nos

volumus ad illam beanon solum islo modo quo diximus sequi Dominum noslrum ; sed elijm illo niodo et sequi et praecedere, quo illi praeIdeo,
fi

aties charissimi,

si

non soluin

sigillal::n

homines, scd quol millia ho
ejus,

minum
vos
cet

lucc

omnia fecerunt post advcnlum

quis potest cnuinerarc?

Nam

vx iltorum numcro et

cesserunt, et secuii sunt, de quibus hodie narrat

Evangelium, qui
Veiiiente
liuin
:

eum

in Jerosolymis condtixcrunl.

enim Domino Jerosolymis, ut ail EvangcPlurimu lurba straverunt vestimenta sua in
autem caidebant
:

cstis. Vos enim ramos arborum, omncm scillpompaiu mundi.jprojecislis in obsequium ct honoiem Chrisli. Vos, quod majus est, ipsa corpora
; vos ipsam animam veslram, amplius, in honorem Cluisti ex-

vestra contempsislis

via. Alii

ramos de
David
;

arboribus

et

quod adhuc

est

(iamubtiiti

Uosanna

fllio

bencdictus qui ve-

pcudislis, quia propriam volunlaicni aniiuae vesirae

219
dimtsistis.

0.

AELREDl AB3ATIS RIEVALL. OPP. PARS
qtii prsr-ihant,
:

!.

ASCETICA.
carnem
snaffl.

220
Sed tunc
erit

Porro omnes

el qui seqne(ilio

A

oonira

v«tio,

contra-

Lontur, ciamabant, dicentcs

Hosanna

David;

pcrfecta pas, perferta tranquillitas quia caro

nou

benedictus qni vcnil in nomine Dmnini.
el

magna

confessio,

magna

laus.

Nagna fides, Uosanna est vox

potcrit spirilui resislerc, nec spiritus Deo, nec dia-

bolus impugnare, necmors, ncc infirmitas gravare.
S<'d
si

pbstulantis saluiem, quasi iliceretur, Salviiiea. Sine

voluerimus
liabere,

in

secundo Doraini adventu istam
operibus

dubio

illuni, a tjtio
'iuo.1

postulant salutom, confilenlur

pacem

studeamus primnra adventurn ejus
suseiperc
;

Snlvatorem,

proprie periinct ad

Deum. Vo-

cum

iide et dilectione

in illis

cant ettm alium

D;<\i<l,

quia coniitcntur eiim verum

perseveranter manere, quse nobis per

primum suum

bominem. Bcncdicunt eum, quia venit in nomine Domini per qnod aperle osieiidiuif, quod ipse est,
:

adventuni ostendit, et docuit. Nutriamus verum ejus
anrtorem, et per

amorcm

desiderium, quatenus

qucm Dcus
vetilum

Pater per propiietas suos prnmisit esse
isia lide snscipit

venerit

ille

desiderattts cunctis gentibus,

cum cum omni

vcnturum. In

sancta Ecclesia ad-

eum

fiducia viderc valeamus, qui

cum

Patre ctSpi-

Filii Dei.

Credit etnn veruni Dcuin, veruin
a

ritu sancto vivii ct regnat per

omnia

saecuja sxculo-

hnmincm, vcrum mundi Salvatorem,
proiuissum, a
isia lile et
ilii

Deo Patre
In

rum. Amen.

sanctis proplictis

pranuntialum.
ejtis, ei

SFRMO
Nolite limcre
:

U.

qui praeeedunt advenlum
et

qui

IN NA.TAI.I DOHI.VI.

seqtitintur,

eonveniuiit
ista fiJe

sueiantur, ct
:

sunt uua

eece annuntio vobis gattdium

ma-

Ecdcsia. In

ulrique sahantur

quicunque
illos

gnum, quod

erit

omni populo

;

quia nalus esl vobit

sineisU lidesunt eilra Ecclesiam sunl, ad
vcnilChrislus; et idco
II. ec

non

hodie Sulvalor, quiest Chrisius Dominus,in civitate

isti

non salvantur

in Cliristo.

David (Luc. n). Rumorcm, qucra angelus
praedicat, cbarilati vestrae bodie merilo

mundo

de primo a Ivenlu.

debeo com-

Scirc autcm dcbemus, fraires, quia in ipsa

cadcm

mendare. Jam

exiit cdicltim

a

noslro imperalore
:

forma,

in

qua vcnit priuio, ut redimeret Erclesiam

Dco, ul totus mundus describatur
esl impcralori nostro,
gaii ejus per

orbis subjectus

eadem venict secundn, ut glorificet Ecclesiam suam sic enim dixerunt angeli apostolis posl Domini Ascerisioncm Sic veniel, quemudmoin ipsa
:

suam,

Deo

videlicot.

Missi sunt leet

universum mundum, ul describatur

:

censum
et

profiicatur. Legali isti suntaposloli.et prae-

ilum vidislis
fratrcs,

eum euntem

in corfnm (Act.

i).

IIoc erit,

dicatores sancti
in fines

quorum

sonusexiii

inomnem

terram,
nt
ille
..

?d ciimulum damnationis impiorum.

Non r

orbis

tcrra verba

eorum

(Itom. x),

enim sine magna confusionc
tcmpscrunt
in

et dolore poterunl vidcre illum in lanta gloria el poteslale, quem con-

describeretur universtis orbis.

Sicut torrenus

imperator describi voluit et praecepit

omnem mun-

bumana

infirmitate.
salis, qtiod

Isti

sccundo
illa

advenlui Domini convenit
ri
i

de

bisto-

alii

quoqtie evangelista; narrant. Veniente enim

Jcsu

Jcrosolymis, pueri
sive

Hebra;orum

aeccperunl

HJam melroomnes ei tributum solverent, id est denarium, in quo ejus erat imago sic nosier imperator, qui jam acquisivit universum
ul

dum,

omnes

scirent seperlinere ad
et

poiim civitatem Roinam,

;

ramos olivarum,
obviam. Sic
clesiam,

erit in

palmarum, ct venerunt ci secundo adventu Domini. Cum
illa

niundum, vult ut oinnes scribantur
fi

in

illa

civilate,

U;E

sursum
:

et

libera esl
dicit

:

et est
:

mater omnium
Gloriosa dicta

criim ipse venerit in

forma, in qua redemit Ec-

nostrum
snnt de

de qua

Propbeta

ut illam glorificct, cl exliibeal sibi eain

le, civitas

Dei (Psai. lxxxvi).

Haec civitas

non babentem maculain aul rugam, aut aliquid ejusmoJi; tunc utique pueri Hcbraeorum venient obviam ei cum palmis, sive olivarum ramis. Et qui
sunt
isti

nierito potesl appellari

Roma,

id estexcelsa. Beattis,

qui suscipil hoc sui imperatoris ediclum, ut scribi
possit in civilate ista. Particeps

cnim gaudii
(Psal.

est,

pueri, nisi

iili,

de quibus
(Psal
?

dicit PropliPta

:

quod angelus hodie annunliat. Auditui ejus Domintis

Laudate, pueri,

Dominum
ci
Isti

cxn);

ct

alibi
.)

:

dedit

gaudium
est,

et

loetiliam

l).

Socius
in-

Cuttodims parvulos Dominus

(P&al. cxiv

Non
si

cnim corum

ct in sortc hacreditatis

eorum

enim magnos,

et elatos,

supcrbos custodil, scd
laudant

parvulos, id est liumilcs.

Dominum,

qui natus est hodie Salvator j) venilur, qui ab ipso. mundi, fons el origo omnis veri gaudii, audieriint;

tamen fucrinl Hcbrai,

id esl t-ransiliciilcs. Si

cnim
el vi-

Gaudele, quia nomina veslra scripla sunl in
(Luc. x). Dcnarius

ccelis

modo

sunt bumilcs,
si

si

modo transcunt opera
sciunt
spiritales sallus

aulem

ille,

quem
?

nosler iinpe-

tia carnis,

rnodo

dare tunc

rator reqtiirit a nobis, quis est

Sine dubio anima
in se. Fccit in

contemplaiionis, ct

per bonas

cogitationes

:

nostra, quae babet ejus

imaginem

enim

sinedubio

in die ju licii.cum

Jesus venerit in potc-

nos Deus ad imaginem suam; sed
q"i
vit, ci

anima. Beatus,

slale sua, ipsi vcnicut

obviam ei cum palmis, id cst ctim signis victoiiarum, quas hie eonquisicrqnt ilc diabolo (palmae cnim signant victoriamj lunc po:

boc tribulum rcddit, qui hunc denariura solr

qui

suam imaginem

ci reslituit.

Videlis, fratrcs, pcr

univcrsum munduin homir.ostri, ut

terunl quasi
esl,

cum

palmis gloriari, el dicere
?

:

Vbi
?

ncs currere ad legatos imperatoris

digni

mors, victoria tua

Cbi

esl,

mors, siimulus luus

babeantur scribi
r,t

in iila gloriosa et excelsa civilale,

(I Cor. xv.)

Tunc enim

\eniciil

cum

olivis,

quaf

ut ei

reddant imaginem, hoc est animas suas.

siguificanl

pacem. Modo cnini non babenl paccm,

Iloc faeiunt singuli in sua civitate.

Una

cst civitas,

quaiido

pugiiani

cum

diabolo, qunndo

pugujut

ad quani eniiies lciidinius, in qua

omncs vcilumus

S-H
scribi;

SERMONES. - SERMO
sed quamlin
5011111« \n

II.

IN NAT.\L1

POMIM.
gentcm gladium.
in

2?2
Libcrc rldclis
et

corporo; pcrcgrina- A leval gens ronlra

mur

a

liosiros.

Domiub [11 Cor. v), Non oinncs sunius

vigilantes cootra hosles
111

mnllos conflare gladios suos
suas in falces.

vomcres,

lanceas

uoa

civitate,

oec om-

Ad

litteram quolidie implelur hoc,

nos io uno loco se custodiant. Licet enim una civilas dicatur et sit sancta Ecclesia,
versi sunt ordines, quasi
btis siugitli prolitentitr, id

non

in illa perlida

gcnle, quse

pacem non

babet,

tamen

in ipsa di-

nec habuit, ncc habebit; sed

in illa

generatione ju-

dnersac civitates, in quicst

siorum, quae lienedieetur. Nonne videtis homincs
saeculi nobiles
et gladios

snam

taciunt profes-

ad eoDversionem venientes, lanceas
et

sinnem. Sunt coim mulli, qui vel
possunl, scrrare castitateiu.

nolunt, vcl non
isti

suos dimitlere,

qnasi msticos manibns
et

Nc ergo

per libidi-

suis

cibum suum operari? Sed multo melius,

nes el lornicationes , sive immunditias rapiantur

apertius, atque plenius hoc spiritualiter implcri intelligilur in

ab

iiiimicis

suis, neccsse

habcnt ulsint in aliqua

omni genere hominura, paupcrum
Doniinus
:

sci-

civilate, ubi

se

tueantur. Istoruoi c vitas, ubi sc

licct el

divitum, clericorum et laicorum. Aitenda-

custodiunlab
mnltos habci

illis vitiis,

conjugium

est. Isla civitas

mus

gladium, de quo dicit

Omnis qui
:

iiicolas,

licet infirmos.

Sed

ct cootialii

acceperit gladium,

gladio peribit (ilatth. xxvi) scindilur terra
el

ct

ncntes, qui castitatem scrvare disponunt,

unam
B

illum

vomerem, quo
:

cordis uoslr,

civiialem eligunl,
neni,
alii

alii

aliam.
alii

Alii eligunt solitudiin jejuuiis,

j„ x i a niuii

Scindile cordu veslra,
11)
:

non vestimeuta

alii

clauslrum,

magis sludent
alii

vesira (Joel.

et

vidcbimus intiumerabilem mulesl. lloc gladio quisqtie

praecipue in vigiiiis,

per quotidianos labores
alii

litudinem in hoc tempore mulare gladios suos in

superbiam carnis cdomant;
et

cordis contritiooe

vomeres. Gladius iniquitas

lacrymaruin prolusionc
et

vitia

exstinguunt. Videaciviias

seipsum prius
Augustiniis
iniquus est,
:

laelil

quam
alinm

alium, sicnt dicit beatus
in seipsuin

mus nos
tiis,

nostram civitatem. Munitissima

Omnis, inquit, homo prhts

est ordo nostcr, et vallata
qtiasi

undiquc bonis observanet lurribus,

qnam
:

in

;

quiu stalim ut concipit

quibusdam muris
quaJis

ne hoslis

voluntatcm Iwdendi alrnm,
ladat, se
lccdit

etiam

anlequam alium

nostcr nos decipiat, ne nos ab exercitu nostri iinperaloris avcrtat.

quem

gladio iniquitalis occidil.
:

De

murus paupcitas, qnonoxias el damnabilcs!

hoc gladio
rit

dicit

Doininus Pelro

Omnis qni accepemulli, fratrcs,
ii»

inodo nos defendit contra superbiam mundi, conlra
vanitatcs et superfluitales

gladium, gladio peribil.

Quam

temporc

isto liunc iniquilatis
!

glailium coiiflant in

Qualis turris silentium, quod prcmit assultumconlenlionis, rixae, disscnsionis, et delractionis
!

Quid

vomercm compunctionis Multi, qui priusanimam suam gladio peccali occidcrunt, modo cor suum
pcr compunclioncm poenilcnliae scindnnt; lanccas

obcdientia, humililas, vililas veslium? quid asperi-

ciborum? Muri sunt, lurres sunt, contra vilia, conlra assultus inimicoium nostrorum. Iu haccivilas
tate profitemur nos,

^ quoquc

suas, id esl sublilitatem

sui

ingenii,
n,

qua

solebanl multos

secum traherc ad peceaiu
faices,

multi

non Romanos, scd angclicos.
scrvis

hodie mulant in

quibus fructus spiriluales

Ltae enim ohservanliae ostendunl nos esse de societalc angeloruio,

colligant, ut obviani venianl

Domino, portantcs maergo in «he isto

non de

Romanorum.
:

Iu tcm-

nipulos juslitise cl salulis. Merilo
el

poreprofessionis hujus implctur illud Isaije

Elcon-

flabunt gladios suos in vomeres,ei lauceas suas in fulcet (Isa.
11).
;

lempore, hunc rumorcm, quem angclus aunun* liat nobis, commeiidamus. Et quis est rumor isie?

Et suudit

:

Non

lcvabit gens contra

gcntem
(ibid.).

Nalus

est vobis liodie Sulxator tnundi, ait, i» civitate

gladium

nec exercebuntur ullra ad prwlium
licet

Sine dubio, fralrcs,
brescant seditiones, et
impletur modo,

pradia

abundent, cre-

David. Merilo commendat gaudium, qui praedical Salvatorcm natum. Yerum est enim gaudium, gau-

occisiones mulliplicenlur;
:

dium

salutis;

et gaudiurn salutis vcraciter

nobis

quod promittit prophela
Scriplura saepe
llla
fil

Non
:

te-

confert nativitas Salvatoris.

vabil gens contra

genlem gladium. Dulc gcntes suut

Oportet nos igitur gaudio
bis, quac nobis

magno gaudere, pro
sciiicct,

de qiiihus

iu isla

mentio

una

hodie dicuntur ab angclo,

electorum, alia reproborum.

utique gcns repro-

borum regnum

lud diaboli est, et cstdivisum istud reseipsura
;

q U ia nalus cst hodic Salvator. Sed, fiatres charissimi, non omnibus sapit rumor istc. Non sapuit

gnum advcrsum
ccm deslniunt
Etgens

ideo gens isla

nunquam

babct paccm in scipsa; sempcr pugnant, se invisive corpuraliler, sive spirilualiler.
ista aliquando levabat gladium contra illam

Herodi, ncc Scribis cl Pharisaeis; imo, audilo eo, lurbali snut, ct mtilti cum eis. Sed nec modo om-

nibns sapit. Muliis hodie plus sapiunt corruptihilcs
deliciae vcntris,

quam

istae

incoiruptibiles deliciae
in

aliam gcnlcm, quando

scilicet terrcna civitas

repro-

menlis. Mulli hodie

magis gaudent

polationc,
isti

borum persequebatur Ecclcsiam
et trucidabant

Dci, et occidcbant

quatn in Christi Nativilate. Aurc audiunt

rumo-

sanctos marlyrcs Chrislianoscessavit
illa

Hoc
;

modo non

lit,

apcrla

pcrsccutio

in
i

qita mulli propler

timorcm non audebanl

profilci

rem istum, sed non inlelligunt. Non enim habcnt Qui haaurcs inlcriores, quas requirit, qui dixit bet aures andiendi, audial (Luc. vui), Vobis autem
:

sc csse Christianos. Secure

civitatcm illam pertinenl,
fitcntur

modo ad eam
in

qui ad snpernam

tcndunl, et proeis

bene dicitur rumor iste, qui etauresad atidiendum, ct sanum palatum ad gustandum habetis.
Vigilatis
srejrctn

ccnsum, quem requiril ab

imperalnr

namque
vcsf.um.

et
llli

vigilias noclis custodilis

super

magnus, Dcus ipsorum; quia

tempore hoc non

autem, qui calicilms epolan-

223

B.

AELREDl ABttATlS RiEVALL OPP. PARS
.

I.

— ASCETICA.
ovlum

4*4

dis student, ul inebrienlur, ei luxurientur,
gilanl iu nocle
:

non

vi-

A

dictur a consortio

Christi, ct pascrt carnales

gunl eiiim souino inerfuc deprcssi,

scnsus suos pcssima delectalioue peccali. Sed quia vos exemj.lo pastorum istcrum gregem vestrum vigilantes custoditis
illis
;

el vino ebrielalis.

Qui enini
el

derii.innt, sicul ail

Apo-

stolus, nocle

dormiunt;

qui ebrii sunl, uocle ebrii

vobis adbuc hodie dicitur, quod

tunt (I Tliess. v). Dies euiui

corum nox

est,

piopter

opera lenebiarum qua? agunt. Obscuratum

ext insi-

tunc diclum est ab angelo, et quod initio serinonis hujus proposuimus vobis. Audite igitur illsid, et

piens cor eoruni(liom.\); vos vcrocircumlusaestclarilas Dci, sicul lilios
diei, imilantes

cum

speciali jucunditate percipile
:

:

Notite

beatos paslores

timcre. Merilo utique vobis dicitur

Noiite timcre.

islos.dcquibusEvangeliumloqiiitur.Yigilaiisqiiippe,
sicut dixi, ct
vigilias noclis

Scd quid?

Utique amate, babetis enim justam et

supcr gregem veslrum
oinncs

n anifeslam causam,

quarc debelis amare, potius

cusloditis;

caute vos ubique habendo, et

qiiam limeic. Aule liuuc diem ncccsse eral timere;
antc bunc diera habuimus Creatorcra

aclus vestros, ul Deo placeant, intcndendo. Et rc-

Doniinum,
quia

vera sic oportet.
(jiens

Nox enim

est,

in

qua

ille

lco ru-

judicem Deum,

el

utique juste

eum limuimus;

ihcuil ovilia Chrisli,

(/ Petr. v).

quanens quem devoret Si pasloies dorminiles invcncrit, rapit
ct

Creatorem nostrum, cui nos cteatura ejus laulam
injuiiara fecimus,

quod eum
ei
lieri

in

primo bominc con;

quod rapuerit ad morteai l.ahil: proiude ciistodiamus vigilantes gregcm nostrum.Grex noster affecliis noslii boni, et bonae cogiiaiioncs.

de gregibus corum;

tempsiinus, nolentes esse subjecti
diaboli

ped ex consilio

lenlavimus
bonutn

parcs. Eritis, ait, ticut

dii scientes

Super bos greges nccessc est ut

vigile-

tuimiis limere

et malum (Cen. lll). Mcrito poDominum nosirum, quem sicut mali

mus, nequando prxnaleat inimicus adversus eos,

ct

servi offcndiinus. Merito

auferat eos nobis, dissipans et dispcrdeus. Super

mus

timere, qui nihildignum babuimus,

enim Dei judiciuin poluiquo oossc-

gregcm suum vigilant, qui onmes cogitationessuas, locuiiones et opcra sollicite conservant, ne iu ali-

inus tantum expiare peccalum.

quo aliquam

offensionein

incurral.

Similiter qui

r-jium ct tactum, custoJil,

sensus suos, id est visum, audilum, guslum, odone fur ille pessimus eos
rapiat.

Non erat ante liunc diem, unde sccure gauderet homo, nisi inquantum cognovit vel credidit bunc dicm futui ura. Hodie autem vobis dicitur : Nolite
timere, scd

amalc;

uolite trislari, sed gaudele.

Ecce
pro

furctur vel

Furalur visum
per

negtigentiam
pil,

incautc

visum

quando pcr peccamus; ra,

angelus de coelo adest, annuntiaiis vobis gaudium

niagnum. Gaudete ergo pro vobis, gaudele
aliis
;

et

quando per vim
el

delectationis noscompellit pcc-

qnia gaudium boc non solum est vobis, sed
populo.
duice,

care. Sic et

audilum furatur, quando pene nescienverba oliosa aedienda, nos
alii

C omni
quam

quale gaudium,
desiderabile
!

lisad vauitalcs

quam

quam magnum, Huc usque trisla-

cil; rapit, quando ubi deleclalionis ad vana facienda impcllit. Furatur guslum, quanJo per concupiscenllam guhe ignorantes detipit; rapit, quando

bamini, quia niortui eratis; sed jam gattdcte, quta ad vos vita venit, ul vivatis. Trislabamini, propter
teucbras vcslrre caecitatis; sed gaudele, quia bodie

gulaj desiderio scientes vincit.

exortum

esl

lumen

in tenebris reclis

corde (Psal. cxi).

Hocipsum quoque de aliis sensibus inlelligendum. De bis gregibus dicil in Canlicis sponsus sponsae
stise,

Tristabamini, quia roiseri eratis; scd nobis

na.us

cst misericors et miserator, ut vos ad beatiludinem

Chrislus scilicet Ecclesiu?, sive cuilibet sanctae
:

liansealis. Tristabamini, quia oppressi eratis

mole

anima)
Cnpilli

Capilli tui sicul grex

caprurum (Cant.

iv).

peccalorum, sed gaudetc modo, quia bodie natus
est Salvalor,

qme proccdunt

aaimae nostrae sunt cogitationes subtib-s, de rationali menie, quae csl caput

qui salvum faciet populum sutim a

pcccatis eorum.

Hoc
est

est

gaudium, quod annuntiat
araodo amatc eum, qui

aniinaj. Sicut nobis nescier.tibus capilli oriuntur

de

Angelus. Natus

hodie Salvator. Timuistis buc
;

cnpite, et iterum nobis nescientibus

dcfluunt, ha

usque cum qui creavit vos

siue dubio cogitaliones sa;pe etiam nobis nescienti-

sanabil vos. Timuislis huc usque judicem veslruin;

bus veniunt

et recedunt.

Et sicui
ita

in sectione capil-

D amate amodo
dile.

Salvaiorem vestrum. Natus
Christus

est, ait,

qnando superfluas cogiutiones abjicimus, gaudemus potius quain dosenlitur,

lorum nullus dolor

vobis hodie Salvator. Quis est iste, vel qualis?

Au-

Qui

est

Dominus

:

cbrisma Graecc,
Ecce

lemus. Comparaiitur

capilli fcti iu sanctis

anima-

unctio Laline.

Inde

Cliristtis, id

est unclus.

bus gregi caprarum, qui pascitur

in

montibus, et

qualis venit Salvalor noslcr Christus vcuit, uncltis
xc\ul.

erectocapite; quia cogiiationes sanctorum semper se de codestibus pascunt, et ad coelestia erigunl se,
implentes illud Aposloli
rile, etc. (Colos.
: Quce sursum sunt qttccm.) Porro quod scnsus carnis lioe-

Ipse

enim

lanquam sponsus
et

processil de

thalamo suo (Psal. xvm);
niagis

unctus processit, ut

placeret

sponsue suae.
Deus, Deus

Sed unde

uncltis?

Audi

:

Unxit

te

tuus, oleo lcetitim, gnlta, et easia

pra

dm um nomine debeamus
Caiiticis
:

accipere, dicilur in eisdem
o

consorlibus

titis.

Uyrrha,

et

a

vesli-

Si ignoras

te,

pulchra inter mulieres,
i)
;

menlis

luis

(Psal. xi.iv). Ecce lapis quein unxit
lapis hodie abscissus

egredere

el

abi posl hasdos tuos (Cant.

quia siue

oleo sanctus Jacob. Ipse

de

dubio qui oculos aufert a seipso, nolens seipsum

moule sinc innnibus,
opere

id est

nalus de Virgine sine

suam scilicct infirmitatem atlendere, sed magis aliorum vitam cxpiorarc ct judicarc ipse plane cgre;

virili, processil unclus cleo essultationis. Et beue olco exsullalionis, quia exsultavit ut gigns ad

22

-

SERMONKS.

SEKMO

II

IN

NATALI DOMIM.

226

cunendamviam (iW.xvm); cxsultavit cl cucurrit. A ponitstulliiiam, hincsibi Judxus scandalum sumit. Quare ista tibi non sapiuitt, quare non frngrar.l Quod nobis per Aposlolum suum prxcepit, lioc ipse Kon tiliquc, qtiod isla sapida non sini cl o;!>:iex tristiprimilus exhibuit. Dicit Aposlolus Non
:

tia,

aut ex necessilale, quia hilarem datorem diligit Deus (11 Cor. ix). Sic ipsc primo unclus oleo cxsul-

fera

;

sed

quia lu

insipidus cs,

ct putidus.

Mihi
q-iaui
lu;-o

ccrle magissapit tristitia

lua, Domiiie Jesu,
niihi dulces
;

tationis,

non ex tristitia autex necessitale, sed sua bona voluntale, ct cum
viam qua nos
salvavit,

omnis mundi

Ixtilia.

Magis

suiu

magna

exsultatione

ingressus cst.

Merilo

ergo

Chrislus, quia unclus oleo Ixtitix prae consortibus suis. Consortes ejus vocal omnes sanctos, qui ejus
nomir.is participcs sunt,
stiani.
Siroililcr et sanctos Veteris

lacrymx, quas fudisli in ir.ortc amici quam illa forliludo philosophorum, qui sapientem nullo vo lunl affectu moveri. Dulcius cerle mihi olet cibus
luus et poltis
in medio pcccatortim ct pul licanorum, qtiam rigida abslinenlia Pharisaeoram. Certe odor unguenlorum tuoriim supcr omnia aromala. Quomodo mihi sapit, quod cerno Dominum ma-

vocati a Ciirislo Chri-

Teslamenti qui,

licct

hoc nomine non vocareniur, re lamen, quam hoc nomcn signilicat, non fraudaulur. Oinnes suni uncti

jcslalis

excrcitia,

oleo

Ixtilix,

de quibus
pcccati,

dicil

Apostolus

:

Spe

quantum ad corporalia non secundtim forlium, scd sccundum modum inlirmomodum
exhibenlcm se
et
,

humanas

affcclioncs,

gaudentes (liom. xn). Scd quia

omncs

aliquid inve-

niunl iu
slari
:

seipsis

unde

debeant coulri-

rum mca

!

Quanlum me

confortat

hoc

in

iufirmilate

ipse qui

nullum habebai pcocLtuni, digne

Ilaic ccrlc inrtrinilas

Doniini mei, sine dubio forinejc.

dicilur uncttts oleo Ixlilix

prx consorlibus
et

suis.

titudo ct lirmamenluin csl infirmitatis

Ciule

Myrrha,
tuis.

inqitit,

et

gutta,

casia a vestimentis

nioncndi eslis, qui fotles eslis iu religione ct
aspcritales

ad

Chrisle, o tincle, o
!

quanlum

fragrant luvc

omnes promplissimi,

ut

non cos lcmere

vesiimeula lua

Vestimenta ejus
nobis
ibi
!

membra suntcorcst

judicclis, qttosvidelis aliquando

lcmperare rignrem

poris assumpli pro

:

Verbum caro factum
gulta, ibi casia.

(Joan.

i).

Ibi

myrrha,

dulcia

suum secundum fralrem meum,

esse infumorum. Si
ctijus

corporis ct animse
diligo,
si

cnim videio curam
si

unguenta uncti noslri
rha.
plct,

Ille

qui in se est vita im:

habeo (non enim tolum homincm
rumlibct islorura aliquid negligo),

quo-

morialia, pro nobis morialis faclus esl
lllc

idco

myr-

ergo vidcro

qui per

prxsemiam
gulla.

divinitatis

omnia im-

eum

necessilatem patienlem, vcl propter asperitavel

pro nobis cxinanivit semetipsum, factus sicut
lile

tem ciborum,
videro

laborum, vel vigiliarum
cruciari corpore el

;

si,

in-

aquaeffusa: ideo
gcli,

quem trcmunt an- C 1 uam .
:

cum

corde tonaffligilur,

humiliavit

semelipsum factus obediens usque
ideo

lari (valde dillicilc est,

quando caro nimis
;

ad mortem, morlem autem crucis (Phihp. n)
casia.

ut

mens non

tenleturj

si

ergo videro

eum
!

sic

Myrrha, qua morlua corpora solent inungi,
mortalitatem.

affliclum, el

habuero subslanliani mundi,

ct tlau-

significal

Gulta

,

quae

per

parvas

sero viscera
r.el in

guttas colligilur, significat exinanilionero, quaproptcr nos minoi atus est paulo minus ab angclis. Casia

mea ab co, quomo.Io charUas L ci mame? (Uoan. iu.) Certe, si semper me habeo
ct

secundum rigorem fortium,
unguenloium
Christi

non aliquando conin

humilis hcrba vel

arbor, sed

odorifcra, sigui-

dcscendo ad csse infirmorum, non curro
;

odore

licat

humiliialem ejus, cujus odor per lotum
respersus
cst.

mun:

sed

in

duiitia

Pharisaeo-

dum

Mcrito ergo Christus, mcrito

uuctus,

merito oleum cffusum
le,

uomen luum

idco

rum, qui se jaclabant de rigore abstinentiae, el judicabant discipuios Domini, imo ipsum Dominum,
vocantes

adolesceiilulx
liuiic

qucm pnus

limuerunt, sentienles

eum voratorcm

et

potatorem

vini. Iloc

o:Iorcm

unguentoruin

luorum, dilcxcrunt.

Ergo, fralrcs, teramus hxc unguenta sedula mcdilalione iu corde.

utique cavendum est ne sub spccie condcscensionis nulriatur molliiies remisslonis ; sed loncndum est
illud B. Grcgorii, ut

Cogitemus quam dulcis nobis dc

nec districlio r.gida, ncc pic-

l«t csse inyrrha morlalilalis ejus, pcr
:

quam nos ab D

omni morlalilalc libcramur quam ditlcis ejus miquam noratio, qua uos ad coelcslia sublevamur dulcis ejus liumiliias, qua nos exaltamur. Conside;

Curramus ergo, fratrcs, curramus unguenlorum istormu, quibus unclus in odorem eslChristus curramus «um pastoribus ad uiictum
las sit rcmissa.
;

nostrum, quia quod

eis

dictum

est,

dicilur cl no-

rcmus quantum

se Christus iuclinavil

proptcr nos.
trii).

bis;quia vidclicet

:

Natus

est nobis hodie

Salvator

Videte mira. Appropinqnanle morle, Christus
stalur (Matlh. xxvi), et

mundi, qui

est Chrittus

Dominus. Et benc addilur.
ideo

Paulus hclatur (Philip.

Domiuus.

Si

quis proplcr felorem vitiorum carna-

Mortuo amico suo Lazaro, Christus ploral (Joan.
xi)
;

lium non potcsl scnlire odorem istum, ncc
potcst

ct

non ploral mulier

illa

Machabxa,

in

morlc
venit

amare

tiiicium, id
;

csl Christuin

;

tinicat sal-

hei renda seplem filiorum (/

Mac. vn). Venil Joan;

tem Dominum

quia nalus cst nobis bodie Saltsi

nes Daptista non manducans, ncqtie bibens
Christus manducans
tor vini
isla,

ator mundi, qui
rcrc, sicul

Cluislus Douiiuus in

civilale

et bibcns, el voralor el pota-

David. Ipsa csl Belblehetn, ad

quam debcmus
rumorc
ait,

curislo.

appellalur (Malth. xi).

Non

sapiunt

tibi

foccrunl pastorcs, audito
soletis
:

o Judxe, sive pagane, non

tibi sapiu.il, iitillum

Sicutcnim cantare

Cloriam Veo caniavthoc,
vobis

liinc sentis

odorem. lmo hinc pnganus nobis

op-

rum, cucurreruni

in BcthUhetn. Et

227

B.

AELKEDI ABDATIS MEVALL. OPP. PARS
et

I.

-- ASCETICA.
regum

*H8

tignum. Intemeth ittfantem pannit intotulum
silum in
prcesepio (Luc, n).

po-

\

poieuiiam suam iniimare. Mundi hujus sapientes

Ecce quod

dixi, qitia

parvas
iia

admodum

res, scilicet

victorias, prye-

amare

debelis.

Timetis

Dotninum angelorum, sed
;

foriium, vel certe siderum cursus, ipsum etiam
pulciiris ei

aniule infantein
jcstatis,

parvulum

limctis Doniiiunu

ma-

inundi silum,

ornalis sermonihus eloet

scd amate
in ecelo,

involutum

pannis

;

limctis re-

quunlur;
bttia, qua:

no.stri

autem psealores magna
lestimonio

miraos-

gnanlem
pio.
venitlis

sed amale jaccnlein in

puvse.'

tognoverunt dc

Deo, paucis el simpli-

InSed quale signum acceperuul paslores infantem pumiis iuvolulum, et jacentem in

cilius verbis, sed

maguarum rerum
se esse debitores,

tenderunt. Sciebant

namque

non

in prcesepio.

Quod

ipse esl Salvalor,
est

quod

ipse est

soium sapientibus, scd eliam solum
pliciter

insipientibus
:

;

nou
sim-

Chiistus,

qiioii

ipse

Dominus. bcd quid mastabulo
? ?

ingeniosis, sed etiam idiotis

el ideo

gnum

est involvi pannis, jacere in

Nonne

loqucbanlur, ut omnes pnssent intclligere,

et alii infantes involvuntur

pannis

Quale ergo hoc

lam aperlis rebus probabant qu« dicebant, ut omncs posscnt videre.
Utilitatem
Illos

signuin cst

?

Magnum
si

certe, si

Iiileiliginuis,

non solum

isliini

tamen inlolligimus. amorciu audiangeiis apparuil,
|j

nos imiiari oportet

;

ad

simplicium aptantes verba noslra, pro-

uius, scd etiain lucem, ouae cuiu
in

pter gloriam Christi, cl ipsorum

profectum. Dixi-

corde babemus. ldeo cuni luce apparuit, quandn

mus
venit

vobis alia vice quod Christus in hunc

munduin

istum
illi

rumoren primo

nuntiavit,

ut

sciamus

quia

peccalores salvos
dicitur
;

facere

:

Chrislus autcm

suli

vcre au.!iunt,quiiucem spirilualem in

menlc

vnctus

viitns

autem hujus unctionis hoClnistus in Judana,
iilius

Jiabcnt.

die palain
;

inuoluii. Natus esl

Muita dici possunt Je hoc siguo
p:-selcriit
,

sed qnia hora

el

stalim

odorem unctionis
:

scnserunt

illi,

parum quid inde dicam, et breviter. Delhlchem domus pauis sancla Ecclesia est, in qua
ministralur

qui fucrunt in Chaldaea

et

complelum

est in ipso

Domino nostro quod poslca Apostolus de
simitibus dixit
loco
:
:

se
in

el sui

corpus Christi,
in

rerui scilicet
altare

pauis.
lbi

Bonus odor sumus Deo
in vitam, aliis

omm

Praesepium

Delhleliem

,

in ccclesia.

atiis

odor vita
n).

odor morlh in

pascunltir auimaiia Christi, de quibus diclum cst

mortem (II Cor.

Animulia lua hubilabunl

in ea (Pial. lxvii).

mensa scriplum
tam{Psal.

est

:

Parasii in

De hac conspcciu meo men-

Uoc hodie faclum

est

de ipro Cbristo

:

a

quo

xxit). In

hoc piaisepio cst Jesus pannis

omnis odor bonus. Quid enim signitical bonusodor, nisi bonam famam ? Eiquaefama melior aul dulcior
quain quod, qui

invnluuis. luvolutio pannoruin cst

tcgumenlum saIbi ipse

parvulus
el

jacebat

in

prasepio,
salus ?

cramcnloiuin. lu
vini esl

iioc

prxsepio iu speeie panis et
ct
;

Deus

essct,

el

Dominus,

lolius niundi

vcrum corpus
esse crcditur
in

sanguis Chrisli.

C

llanc

famam audieruut

pagani, audierunl et Judaei.
et inorlui

Cluistus

sed involutus pannis, hoc

Prius vivebanl Judad.
statim,

cranl pagani

:

sed
rc-

esl invisibililer

ipsis

sacramcntis. Nullum tam

quando utrique hunc odorem sensciunl,
el

inaguum
Cbristi,
tidie

cl

evidcns signuiu habemus ualivilalis
in

vixcruut pagani

morltti

suut Judxi. Pagauis
Slaliui

quam quod

saucto aiiari
;

corpus et sangiiiuem ejus

et

sumimus quoquod iiium,

eral odor isle ad vilam, Jud;cis ad niortem.

euim

ul

isli

reges, dc quibus loquitur Evaugcliiim,

qui serael pro nobis natus est dc

virgiue, quotidic

pcr stcliara

quam

viderant in Orienle, nativilaleni

cernimus pro

nol/ts

imninlari.
;

Eigo, fratrcs, ad
sed quanlura pos-

pncsepium Domini leslineinus

Domini cognovcrunt, venerunl cum muneribus ado et mox ut Herodes fauiam ejtis audivit, rare eum
:

sumus, prius ad accessum hunc nos per gratiam
ejus praparcmus, quatenus sociaii angclis, et corde
puro,
i),

cuin Judxis qtuesivit ingenium, quomo.lo occidcret
ilium.
dicit

Tunc
xi).

ccepil illa cxcilas csse in Israel,
:

dc qua

el

conscienlia buna, el
in

fide

non

ficta

(I

Tim.

Aposlolus

Cascilas ex parte. conligil
coepit
oriri
illud

in Israel

canlemus Domino
:

omui

vila ct

conversa-

(Rom.

Tunc ctiam

luraen,

lionc nostra

Gtona

in excelsis Deo, el in lerra

pax

quod Doiuinus pcr prophelain Ecclesix
colleclurus eralde gciilibus, pronii
it,

su.e,
:

quani
Surge,
(Isai.

liomiuibus

bonoe

voluntatis

(Luc.

n).

Per euin-

dicens

dem Dominum noslrum Jesum
et gloria iu sajcula

Chrisluiu, cui honor

iltuminare, Jerusatem, quia venil tumen
lx). Hjcc est Jerusaiem,

luum

sxculorum. Amen.

quam Dominus
in

Jesus, qui
:

SEHMU
1N

III.

pax vera cl
qua? ad
ejtis

summa

esi, xdilicatde vivis lapidibus

AITAIUTIONE DOMINI.

visiouein lendil,

ejus visione

bca-

Ai.te

dics aliquos
in tcnebris

exortum

iniimavimus vobis, fYalres, lumen reclis corde (Psal. cxi) ;

tam se fuluram ccrlissime crcdens. Ipsa
Ecclesia, ipsa

esl sancta

exortum
lalionis,

ilium, quem unxil Deus Palcr oleo exsulpr* eonsoriibus suis (Ptal. xuvj. Sed non poiuii sermo nosler expriinere duicedineni et virillius

unaquxque congregalio sancta, ipsa unaqua>que anima sancla. Surge, iuquil, illuminare,
Jerusalem Merito
mcriio
ei dicilur,

ci

dicitur, surge,

qux

jaccbal

;

illuminare, qua? cxca erat. Jace-

lutem

unciionis.

Talis esl viilus Cliristi, ut
^piiniere
;

hat cxca in UneLris, in erroribus, in iniqtiitalibus.
Dicilur ergo ei, surge, quia

rulla lingua pc-sil
ut

eam

nullum cor,

ila |>o-

jam

se inclinavcral, qui

diguum

esl, cogitare.

S^d quod homo non
Plicuit

cam

erigcret

;

dicitur, illuminare, quin

jam aderat,
?

Usiverbis, Deus rebus ostendit.
tali

benigniraobis

qui caui illumiuarct. Quid aliud clamal hodic st<!la

ejns manifeaL:

rerum cxhibttiooc hodie

uova de

coelo,

nisi

:

Surge, itluminare

Signuiu

229

SERMONES.

SERMO

III .

IN

APPARITIONE DOMINI.
cl

230
vacua
:

Dnminica? naliwtatis ideo in coelo appamit, ut a

A

Terra autcm hacc crat inanis
tate;

inanis veri-

terrenarum rerum araore surgamus ad ccelum. Et

vacua ab omni bono operc. Tenebrae quoque

koc signum ideo
illa stelia ?

iii

slefla,

ut per

ejus naiivilatcra

erant supcr faciem abyssi. Abyssus anima est, propter

nos illuminandos sciamus. Sed cui hoc clamabat

uimiam

nalurae

suae

profuiiditalem

;

facies

Non

utique Judans, qui caeci erant
,

;

nou

abyssi ipsa
brae erant
:

mens. Super banc faciem abyssi teneteuebrae
erroris, tenebra?
gentilitatis,

Jcrusuiem
prsesentia

sanguinariae
turbata est,

quae

ntox

pacis

audita

et

ipsam
sine

pacem occidere
dubio
illi

tenebrae horrcndae inlidelitalis. Scd hodie eis dicilur

quaercbat pace perdila, sed

/eginae

Surge, qui lerra erant
brae erant super

;

iliuminare, his, quibus leneest,

Jerusalem, qua; festinavit a finibus terrae audire
sapientiam Salomonis, qui pacificus interprctalur.

faciem abyssi. lioc

Fiat lux,

quod

csl, Illuminare.

Cum
,

fide cl

cognilione Dei

Ei ideo

illa esi

Jerusalem, quae visio pacis mierprepacificum veniebal. Re:

genlilcs illuminanlur, iuxfiunl, et atidiunta Paulo:

tatur, quia

ad videndum

Fuislis aliquando lenebrat

«unc autem lux

in

Domiait,

gina haec Ecclesiam significat de paganis
ipsa rcgina

natn et

no (Ephes.

v).

Sed unde

illis

hoclumen

?

Surge,

pagana

erat.

Et

Ecclesia sine dubio
regit,
tuis, in

illuminarc, Jerusalem, quia venil lumen tuum. H;ec
cst lola causa,

regina esl quae tot gentes et populos
dicit

de qua
vestitu

quare iiluminatur sancta Ecclesia

:

David
(

:

Aslilit regina a dexlris
Isla

B primo

in

illis

tribus rcgibus, ct postca in oranibus
lota
venit

deauralo
nasci

Psal. xliv).

Ecclesia hodie

coepit

gentibus. Haec est

causa, quae

ei

dicitur per

in illis paganis, qui

vidcrunt siellam istam,

prophetam
esl

:

Quta

lumen tnum. Exortum est
tencbris suis

ct ejus significationem

intelligebant.

Ergo

ista re-

enim

in tenebris.

Sed quibus?Non pcrvcrsis
;

gina bodie vcnit a finibus terrae videre faciem ojus,

corde, permanentibus in

sed reclis

de quo dicitur

:

Ecce plmquam Salomon hic (Malth.
ille

corde, qui ipsum lumen agnoscentes, adorare desi-

xu). Yerc plusquam Salomon, quia

tanlum Sa!pse est pax

deraverunt. Dicilur terrae inani etvacuae, titsurgat,
id est ut

lomon,

id est pacificus

:

isle ita est pacificus, ut sit
:

ad coelestia dcsideranda se praeparel. Et
:

etiam ipsa pax, sicut dicit Apostolus
nostra, qui fecit
ilia

quasi respondenli
spirilualia

Non

video, qu^:

coeleslia, qu:e

utraque

unum

(Ephes. n). Et ideo

debeo desiderare, subjuugiiur, lllumi-

nostra regina bene dicitur Jerusalem, id esl vi>io

nare.

pacis, quia ad

ipsam pacem
pulchre eiiani

properabal.

Et luec

Et videte,

quam

pulchre in

istis

dttabus lectioni-

regina nosira

dicilur regina Saba.

bus, prophelica videlicet el evangelica, quae hodie
recitanlur in Eeclesia, duo Testamenta conveuiant.

Saba quippe captiviias
est regina

ir.terprelalur. Ecclesia plane

Saba
in

;

quia coniponit et regit bene isiam

"Videmus aperte Evangelium

in propheiia, el proin rola. ln
:

captivitatem,
in

qua peregrinalur

ab

illo

regno,
:

^

phetiam in Evangelio, quasi rolam
phelia dicitur sanctae
illuminare, quia
venit

pro-

quo nuila est captivitas, nulla miseria <juod regnum ipsa pereipiet in die judicii, dicenle Domino Venite, benedicli Patris mei, percipite rcgnum, quod vobis paralum est, etc. (Matth. xxv)
:

Ecclesiae de gcntibtis

Suige,

lumen tunm

;

in

Evangelio

narratur quando

ipsi Ecclesiae

de gcnlibus apparuit
a lerrenis

nova

stella

in coelo, quae

cam

operibus

Haec
bus,
caica

regina

,

id

est

Ecclesia
;

sancta

de

genti-

surgere commoueret,

ante
fuit
;

istum diem jacuit
sed
ei

anle istum
:

diem
illumi-

nalum
lalur

invitarct. In
le

lumen noviter prophclia additur Et gloria Do
et

ad verum

:

hodie dicilur

Surge,

mini tuper

orla est (hai. lx).
ipsa sielia, in

Iii

Evangelio nar

nare.

quando

qua magna gloria Do-

Hodie

in istis

Iribus paganis regibus surrexit de
illo

illa

pessima consuctiidine, de

immundoleclo,
quia idola,
et coepit

in

quo

mini apparebal, snper ipsos tres reges, in quiuus lunc eut -jancta Ecclesia, manifeste orla esl. Sed

<um

dseinoiiibiis fornieabatur,

el siniula-

hocsecundum
sum, quid
gloria
rv

litteram.

Sccundum spiritualem scn:

cra, et

daenionia adotabat

;

concupiscere

est,

quod

sanctae Ecclcsiae dicitur
te orta esi

Quia

illum speciosum (ormaprce
faciein scilicet vei
i

(iliis

hominum(Psal.\t\\),

Domini tuper

.'Carnalcs Judxi ante
;

Salomonis. Csca erat anle hunc
Accedite ad eum,
coepit

hoc tempus

gloi ificabanl

Do.ninum

sed omnis

illa

diem

;

sed hodie erigens oculos ad illam mirabilem
:

steilam, quasi audiens

el

illumi-

namini (Psal.
hunc

xxxm),
(Joan.
:

quaerere illud veruni

non super ipsos. Omnia enim terrena cllransiloiia, omnes diviliae, omnis honor mun.li, sinc dubio sub homiiie est, non supra hogloria stih ipsis eral,

lumeii, qiiod illuminat oninem
in

hominem venientem

minem. Quod auteui
banl Doiniuum,
itlco

illi

carnales Judnei glorificaeis

mundum
:

l).

Videlur mihi hodie
facta e*l

Deum
i).

facicbant, quia

Doininus

dicere

Fiat

lux

cl

lux
;

(Ucnes.

terrena bona promitlebal. Idcoillam gloiianiDumini,

Creaverat prius
inanis
abyssi.
et

ccelum
ftt

et

terram

sed terra eral faciem

vacua,

lenebrae
S.

erant supcr
,

qua eum gloiilicabanl, quasi sub se babcbanl, quia uon aliud quam temporalcm mercedeni quaenbant.
Sed hodie sancUo Ecclcsiae dicilur Surge, quia gloria Donuni super te orta est, ut lilii sanctae Ecclesiae cor suutn a icrronis, ad coelcsiia dingant, et nec pro
:

Coelum

eiat
;

agnovit

iiifantcm

qui Dominum Simcon Anna propbetissa coelum S.
;

coelum Zacharias

et Elizabclh, et caeleri spiriiuales,

qui crant inter Judaeos. Terra adhuc cranl isli tres icges, in quibus sanctam Ecclesiam diximus significalain.

Terra craiu

:

nihU

nisi

Lcrram sapiebant.

ct gloterrenis, scd pro coelestibus Dco se>\iant, rilicenlcum. Sed vidcamus, quid in prophctia sequid in EvangiTio. Q>w ecce, inquil pro-

quitur,

27,{

B.

AELREDI ABBATIS RIEVALE OPP. PARS
lerrttm,
et

I.

ASCETICA.
ait,

232
in te videbi-

pheta, lencbrar operienl
(ibid.).

caligo

populos

A

paganis regnaret.'E/ gloria ejus,
tur.

Sed haec nune

ci

dicuntur, qtiasi ad priora

respomlisscl Eeclr-sia dc gcntibus mirata, quod sui

Ilodic, fratrcs,

hodie pro cerlo

visa esl

gloria

curam haberet Dnus. Quare
piincipio ahjecisti mc,
et

me modo

vocas

?

In

Domini

Ecclcsiae dc gcniibus.

ad

opus tuum

elcgisli

Domini

visa cst,

quando illum

Nonne magna gloiia parvum el pau|)crcm,

Juihcns, sicut scripltim est.

Quando

dividebat Altisejus,
illa

et paupcris

pucllac lilium, regcs adorabant, et
?

mu-

timus gentes,

etc. pars

Domini populus
qni
tibi

Jacob
plebe

nera oOerebanl

Et lamen, fiatres, paruin cst hoc
esl in
illis

fumcutus liwredilalis ejus (Deut. xxxu). In
prophclae, cl jnsti, ct sancli

ad
istis
illa

aliud

quod signilicalum

regibus, ct

placenl.

Me

muncribiis. Veniat nunc in

memoriam
i

regina

ergo nunc qnarc, inqait, vocas? Audi quare : Quia ccce lenebrar operient terram. Tcrram vocal Judaeos,
quia terram tanlum sapiebant, el nihil nisi lerrena ctipiebant. Ihnc lcrran tcnebrae operiunt; quia sicutail Apostolus
:

memorala, quac venil a linibus terrae vidcre facicm Salomonis, ct audire sapicnliam ejus III Reg.
x).

Non

vcnil vacuis

manibus, scd munera preliosa
istis

valde obtulil Salomoni. Ecce in

tribus paganis

Ca-cilas ex parte contigit in Israel,
xi).

boc quod

signiflcat illa regina, id est sancta Ecclcsia
Ibi rnuiicra,

dunec plcniludo gentium iniraret (Rom.
Recipittnt hodie pagani

dc paganis.

ct

hic muuera.

Quare?

veram lucem, ad cujus B Qnia
et

sine dubio signiflcalum est

quod pcr univer-

pracsentiam

caecantiii

Judai. Et aucile
;

istas tenebras Evangclima ostendit

quomodo quomodo
dc qiiibus
:

sum mundum

sancta Ecclcsia oblalura cral

munera

spiritualia Dornino noslro Jcsu Chrislo;

unde sequi-

ipsos Judaens secuiidum istam prophetiam caeealo*

lurin propl.cla
el

:

El ambulabunl gentcsinluminetuo:
lui

cssc dcscribit. \encrunt
loculi

isli

trcs rcges,
et

rcges in

sptendore orlus

(Isui. lx). Videlis

sumus,
esl

in

Jeiusalem

dixcrunt

Ubi

est,

qui

natm

rex Juda'orum! (Malth. n.) Stalim ul

quod ubique ainbulaul gentes in lumine sanctaB Ecclcsiuc. Quod esl lumen Ecclesiae, nisi quod i//«minal

Herodes audivit istum scrmonem,
Quare, terram
nisi
?

lurbatus

esl.

omnem

liominetn venicnlem in Itunc

mundum

?

quia lerra crat, el tenebrae opcruerunl
:

Esl cl sanclum Evangclium lumcn Ecclesia;, quia

idco quando audivitqtiod natus

Timuil perderc lerrenuin regnum suum cst rex Judteorum,
quia ipse nihil aliud

quaedam clarissima

stcila,

pcr

quam

illuniinalur, ct

turbalus est, et excaecatus;
nisi

ambulal de virtute in virtulem, ut veniat ad Jerusalcm, cl ofTcral ci aurum, thus et myrhain. Aurum
siguiflcat lidcm divinilalis cjus;
lis
-,
;

terrenum regnum quacrcbat; nihil illum, qui natus csl, nisi rcgnum lerrcnum quaesilurum pula-

myrrha, humanita-

ilius, sacriflcii,

quod

ipsc oblulit pro nobis ad

bat. El

non soluni Herodes turbalus

est,

sed

el

omnit

placandum nobis Dcum Patrein. Ibcc suul inuuera,
hacc sunt aromata,

Jerosolyma cumillo (J/ai</i.n);quia tenebrae operiebanl lcrram
:

qua? noslra

regina vcniens a

etcaligopopulos.Turbataest

illa

Jcru-

iinibus lcrrx, id cslomnibiisparlibus

mundi,

oITeit

salem
cos.

lerrena,illa qtiae

occidilprophelas, et lapidal
illa spirilualis,

vero Saloinoni. Enusqiiisqucnosirum eral in Saba,
id csl in captiviialc.

Scd malcr nostra Jerusalem

Utique in captivitale fuiinus,

sancta scilieet Ectlcsia de genlibus, non esl tur
bala, scd gavisa. Idco adjunxil propheta
:

qtiaudo fuiinus in sacculo.

Eramus
:

caplivi in viliis,

Super

le

in pcccalis, in polcslate diuboli

vincti vinculis pes-

auicm orielur Dominus
(Isai.

:

et gloria ejus in le

videbitur

simarum consucludinuro fuimus
sunt, qui soli

inter

Chaldacos,

lx). Et

inlcr ista

duo posuit excxcalioncm

qui inlerpretanlur, quasi doemones. Quasi dacmones

illam rarualium
bis

Judxcrum. Videte quam pulchre

nolunl irc in

perdilioncm

;

scd et

omnibus convcnit Evangelium. Sic sine dubio

quosciinquc possunt, decipiuut, et ad

vilia trahunt,

sancla Ecclcsia,
t:io in illis

quam

hic prophcta alloquilur pri-

quibus
lcs

ipsi

implicanlur. Inler tales fuimus, imo la-

tribus regibus paganis vidit gloriam Dci
illa siclla

ftierunt multi
:

noslrum. Sed

ibi

audivit

anima
vc-

supcr sc, quando nova

annunlians natum
stalim vcnicnlibus

noslra

Surge, Uluminare, Jerusalem.

lbi audiviiiitis

Dominum
illis

illis

apparuit. Poslea

famam

veri Salomonis, et coepimus dcsidcrare

in Jcrusalcm apparuit lanta caecitas Judacorum,

*

nire ad

cum. Sed quia

caeci

eramus elparalylici, ja-

ut illum qui natus crat, Christum pularent, et laincn ad occidcndum Bt ipsi

ccnlcs in dcsideriis carnis noslrae, quasi in grabalo,
dissoluti, infirmi, cl ad
el ignorantes

eum

quxrcrent. Et

itc.

um mox

nullum bonum opus idonei
;

rcges egrediunlur de Jerusalcm,

stella, ista

viam, qua? ducit ad viiam
:

necesse

quam

tideranl in Oriente anlcccdebal eos:

usquedum
Idco

erat uldiccret unicuiqtte noslrum

Surge, ut possis

venient staret supra ubi eral puer (Maltlt. u).
forle prophcta

ambulare, illuminare, ut possis reclam viam agnoscere.
vit

postquam dixcral de Judscis
et

:

Quia
:

Quando pcr graliam
Surge.

visilalionis suae excitatur.c

ecce lenebra? operient lcrram,

caligo populos

qu d

vos Deus, ul indignaremini peccatis vestris,
:

sine dubio faclum cst,
est et
liin a

quando Ilerodcs rcx turbalus
;

dixit

Quando
:

bonae acmulalionis inspiravit
Illuminare.
in tcnebris existens, janisi q-.iia

omnis Jerosolyma cum eo
1

conveilil se sta-

aflecium, lunc dixit

rcginam nostram,

ct ait

:

Super

te

autem
vide-

S

d quid cst

quod anima

crietur Dominus. Sinc dubio stclla isia

quam

ccns in peccalis, vocatur Jcrusalem,

boc

runt super

sc

isli

pagaui, significat quod

Dominus

erat fulurum ui de confusionc transiret ad

nosier, qui natus eral super sanctam Ecclesiam, dc

Vucavit

eam Jerusalcm,

ui

paccm ? hoc audito nominc sug-

233

SERMONES.
qualcnus
liaee

SERMO

IV, IN

PERIFICATIONE
vobis, et gloriie
pr;i'Stare

S.

MARI/E.
pariicipes facict
vi\it
:

831

gercrel ti occulta inspiralione, ad quid creata erat,
et qualis
;

A

sux vos

quod ipso

adverlens, erubesceret feet eonverteret se fidcliler

digmiur, qui

et regnat per

omma

torem vilioruin suoium,

sa*cula sreculorum.

Amen.

ad eum, qni pax el gloria cst omnium sanctorum suorum. Ad ipsum nos prasvia steila perducil, quaj illum nunliat et oslcndit. Apparen lo nitntiat, et anteeedcndo ac slando snper domuin, ubi est ipse,
oslcndil. Siclla, fiatres, stella, quie nos pei ducit ad

SERMO
IN

IV.
M.lRlJC.

HTIFICATIONK SANCT.t

Congregatos vos video, fratres, ut pascamtui cib?
qui permanet,pabulosalutaris verbi Dei. Sicut dieit

Dominus, caelum
Hic

et

terra trantibnnt,

Jesum, sancta Scriptnra
;

est.

Fccejam veuitlumcn

Domini pcrmanet
-1\).

in

verbum auteni aiernum (Matth. xxiv ; Lnc
petitis,
:

nostrum quia propler nos, el propter nostram salulem, Deus boino faclus est, in terris visus est, et

est panis,

qui de ccelo detcendit (Joan. vi),

ct dat

vitam mundo. Istum panem

sicutpar-

cum

honiinibus

conversulus est (Darv.ch. m), ut in

vuli

virhile Verbi el viue exemplo illumiiiarel sedentes
in leuebris, el dirigerel eos in

Domini Jcsu , de quibus ipse dicit Sinite parvulos ad me venire ; taliutn ett enim regnum catorum
deticiaiis in via,

viam pacis iLuc.
»

1).

(Marc. x). Sed ne
vultis
r» D
:

veniendo pasci
qui mentero posit

Non

eral

mirum quod anteadvcnlum Domini
peccalis
suis,

pagani o

ct pasci utique • •

pane

illo,

jaeebant in

et

tenebris

errorum,

lius iniplet,

quando uibil de Deo atidicranl, quando tuir.en Scripturarum non noverant. Sed modo magua confusio
est, jaecre
in canialibns desideriis et in
;

fiangat
pelierunl
Sieiti

quam veutrem. eum vobis, ne de
panem : nec

Det Dominus, ut
nobis dicatur
:

qui

Durvuli

erat qui frangeret eit (Thrcn. iv).
ita et

lenebris

vestrum est peiere panem,

nostrum

est

iniquilalum
iltuminat

quia jam venil lumcn
venientem
in

veruni,

quod

frangere. Frangendusestnobispanis.quemconceisit

omnem liominem

hunc

mundum

(Joan.

i).

Jesus Clirislus.Nonpossumus ulterius ex-

vobis Dcus iu itinerc peregrinationis vcstrae, ut ad illum panem pervenire possitis, qtiem vobis inlcgrum
serval

cusationem habere de peccalis nostris,qiioniam manifesle nobis loquilur Cluislus, qui aulerl pcccata

cum

angelisin palria vest;a. Panis pcregrina-

lionis vcstrae mysteriuro estlncarnaiionis Christiet

muiidi, et justilical impios. Qui scquilitr me,

non

veriias doclrinae
et

,

alque exemplum liumiliiatis ejus,

umbulul
viii).
qujt;

in tenebris,

sed

habebil litmen vilw (Joan.

fidelium

suoruin. Panrs palriae vestra*, quo pa,

Et qiue est

via,
?

per

quam

ipsc
:

ambulal, et

scuntur angeli
tatis
,

facies Dei est
,

:

paiiicipatio divinividit,

ducil ad ipsum

Dical ipse, dical
,

Qui

vult ve-

et possessio gaudii

quod nec ocutus

nire post tne,

abnegel semeiipsum

el lollitl

crucem

nec auris audivil, nec in cor hominis ascendit (I Cor.
l)t

tuam,

et

sequalur

me

(Luc.

ix).

Demonslral cliam ~ n).
:

istum panem angelorum avidius desiderctis,
ardenlius festinetis, Evangeiium admi-

Aposlolus viam quae ducit ad Cbrislom

Der muttas,

et ad

eum

iiiquions, tribulaiiones oporlel nos inlrure in

rcgnum
:

nislrat vobis hodie
spirilui

panem
via

,

qui fortiludinem dabit
exsilii

Dei (Act. xiv). Iiem Dominus in Evangelio

Deati

veslro

in

ista

vesiri.

Apponit

pauperes spirilu, quoniam ipsornm est regnum coeh-

vobis purificationcm matris Dei sanctx Mariae do-

rum (Matth.
Jesus, et

v).

Hacc cst via,

per

quam ambulavit

minae

nostraj,

et

oblaiionem

ipsius

Salvaloris.

pcr quam veniemus ad eum, proprix vide-

Frangendus

esl panis isle, ul coincdaiur, quia cxista

licet voluntalis
sli,

abnegalio, imilatio passionis Cbriadversilas,

ponenda sunl

ut inlelliganlur.

Illa

se purilirat,

Iiujus

vitae

voluntaria paupertas.

qux

illum genuit qui nullum habelial

lianc viam sancla Scriplura nobis ostendit, qnae sigiiilicalur

caturo,

imo qui
toto

sufiiciebat

nmuino pcctotum nuindum purili-

per stellam

istam,

quae, sicut diximus,

care,

ille

dedit sacrificium pro se, qui erat satrili-

tribus regibus apparuit. Eslote igilur reges, sit el

cium pro
relur.

mundo. Quare boe totum? Primum,
Moysi dimittelex

aniraa veslra regina, et regina Saba.
estis in

Adbuc enim

quia non erat aJhuc tempus ut tex

Saba,

id est in captivilale, el videte, quali.

Dciude, quia

volebal oslendere, quoJ

Video uliam legem in membris meis, repugnautem
tegi

Moysi bona erat, quando eaui ipse iinplebat. Por>

mentit meae,

el

captivantem
;

me

in lege peccati

slremo voiuit nos docere ut quxramus aliquid spirituale in
illis

(Dom. vu), Ecce Saba

sed carnales in vobis ipsis
in

corporalibus observantiis, quas Ju J:oi

comprimite motus, ne regnet peccatum
mortali corpore (Dom. vi)
;

vestro

observabant.

et reges estis, et

anima

Quare praeceplum
tcmplum,
et tunc

csl ut infans circumcidere;ur

veslra regina Saba.Sed quia
pacis, quasi stella

perducatum Evangelii

octava dic, et ut ejus mater post dies 40 intraret in

duce

et praevia, petgitis itinera,

eum

filio

et

sacriucio?

Quare

quae ducuut ad Cliristum, sine dubio venielis ad eum,
et

ctiam praccptum est ut omnes partem carnis sua?
abst iderent, et illam partem, unde

adorabiliseum. Scd quoniam vacua inaiiu non

homo

solet plus

oportet vcnire ad Clirislum, vel

eum

adorarc, prae-

erabescere? Posset aliquis putare talem observsnliam turpem, non sanclam, nisi

parate

munera vcstra. Offerte illi aurum, id est offerte tlius, id est oralionem cbariiatem veram myrrham, carnis videlicel vestrae puram ; offerte
ei
;

Dominus

ipse

primo
sancta

prxcepisset cam, et poslea servasset.
erat observaniia isia
,

Verum

quia per istain observantiam

morlificalionem. Talibus muneribus placabitur vobis

Deus

:

ut et ipse

orialur supcr vos, el gloria

purgauatur botno a peccato originaii, etsigniiicab.it fidem, quam babcmus in Dorxino Je*u, per quam
fidcm purgamur ab omnibus pcccatis. Sed licd

ejus videatur in vobis. Ipse

enim

glorilicabitur

in

Patrql.

CXCV.

8

255

B.

AELREDI ABiiATIS RIEVALL. OPP PARS
cxierunt dc lumbis Abrahae,

I.

ASCETICA.
fiJcm,

236
cst, et
riicii

multi fuerunt qui non
sicuifuit sanctus Job;

A

lionio liabcat istam

immundus
ex
fide,

quid-

tamcn

filiis

Abrahac prajce:

quid

facit
:

immundum
pcccalum

est; sicul aperte
est

Apoest

ptum
illi

circumcisionis spccialiler dalum est

et

quod

slolus

Omne quod non

peccalum
orgo

qui erant

de genere Abrahac,

unam pariem
caruali
cor-

(Rom.
lier,

xj). Si

et

immundum,

mu-

praecidcbant

illius

mcmbii (Gen. xvn), per quod
significat
,

gcnerant homines et generanlur in
ruplione et delectatione
,

cril

quidquiJ generel, quidquid Operelur, immuiuia usque ad oclavum diem; quia huniaua uatura
in pcccalo est, ct ipsa
,

quod Dominus
sicut
ilii
filii

semper
suscipit

et

quidquid fccerit,

Jesus de siirpc ejus nasceretur ruptione et deleclatione

sed sine omni cor-

donec venial ad lidem

Cluisli. Die octavo imilier
,

carnis.

Et

mundalionem

et

huiuana natura in

fi

!e

Abrabae abscidebant

sibi

parlem illam carnis,
,

in

resuireclionis Chri>li suscipit remissioncm pecca

qua roaxime regnal voluptas ila nos spirituales abscidere debemus omnem carnalem filii Abrahae el hoc dic oclavo. Quare? Quia, delectationem
:

torum. Tunc puer circumciditur, quia opus a peccato

mundaiur

:

verbi graiia,ai.tc fidem Christi ha,

bebat caslilatcm

sed ista castitas

immunda

erat,

sicut
in

illi

octavo die per hoc sacramentum a peccalo,

quia in peccato

infulclitalis erat.
,

Pucr ergo ocla\o

die circumciditur quia in fide Christi castilas isla quo per corruplionem nati sunt, purgabanlur qui natus est de genere Abra- B a pcccalo infidelilalis mundalur. Sed quid cst quod ita Dominus noster, pet islam mundalionem mulier quasi adbuc imhae, per suam resurrecliouem, quae tlic oclavo facta munda purgatur? Multa gcnera sunt immundiliacst, id esl post sepiimum, qui diclus est Sabbalum, rum. Quaedam immundilia venil cx nalura, alia dcposila omni morlalilalis el corruplionis iufirmilalc,

immortalem

ct

incorruptibilem rcsuscilavit

veuit ex

voluntate, atia venil ex
venil
illa
:

infirmitate.

Ex

ipsam carnis naluram,

quam

acccpcrat de nobis ct

nalura

immunditia

,

quara

habcmus,
:

pro nobis. Simililcr nos per fidera resurreclionis

Domini

nostri

purgamur ab omnibus
erat mulier,

pcccalis. Post

quando nascimur unde dicit sanclus Job Non est mundus a sorde; nec infans, cujus est unius diei
viia super

circtimcisionem sequilur ptirificatio. Ante eircum-

terram (Job xiv). ldeo

dicit

David

:

Ecce

cisionem

immunda

immundus

infans

;

enim

in

iniquitatibus conceptus

sum,

et

in peccalis

post circumcisioncm
tolo

nec ex toto mundi,
si

nec ex

concepit

me maler mea
de

(Psal. l).

Hanc immuuditiam
:

immundi.
Si

Nam

ex toto mundi csscnl, non

considcrabal sanctus Job, qui dixit

Quis polesl facere

iiidigcrcnt ptuilicatione,

nec prohibercnlur ingredi

mundum,
Proplcr

ttmplum.
ditia ante

circumcisionem

autcm non inessct illis major iinmunnon csset pracccplum,
,

immundo conceptum semine? (Job xiv) istam immiinditiam omnes homincs,
,

quando nascuntur sunl
Proptcr istam
vcleri lcge
:

filii

gchenna», et

filii

irse.

ut

si

mulier habuissct infanlem,

immunda habereet sic

immundiliara

erat circuracisio

in

tur,

quando iofans dcbcbat circumcidi. Relinele quod diximus de circumcisione;

quac ideo purgabal tiominem

immunditia, quia siguificabat
Jesu Christi.
niiui ad
Ista

ab ista fidem Domini nostri

Irangamus istum panem, ut possit saporcm habere.
Mibi videtur quod mulier ista significat

sola immundilia sufficiebal ho-

humanam

damnationcm.
csl

naiuram

,

quae

immuuda per

vitia et

peccala pro-

Scd qnis

qui non ad

islain

immundiliain
super lerram,
si

jccla est de paradiso.
fide Cbristi
ficari, cl

Fuerunt nonnulli, qui sine

nliam addidil ex propria voiunlate? Dc isla iinmundilia dicil Scriplura
(fui
:

propria virtute se pulabanl posse jusli-

Non

est justus

vcnire aJ
;

Deum. Hoc credebanl multi
sed decepli

el

facial

bonvm,el non peccet ^Eccle. vn). El
,

juslus

maximi pbilosophi
lilios,

sunt. Cenerabanl

auget islam immundiliam
adulleri
,

quanlo illam

atigcnt

id

csl virilia opera faciebant in abstinenlia,
et conlinentia carnis.

fornicatores

,

homicidae, fures! Et laiuen
ct

el

contcmptu mundi,
filios,

Genera;

laui

quia mullos discipulos habebant

scd

umnes istas immundilias mundat baptismns, po.it baplismum poenitcntia ct boc, oclava die,
:

in

quia ignorabant ciicumcisionem, et octavum diem,

lide resurrectionis

Domini

nostri Jesu Chrisli. Est

m D adhuc qua?dam imrounditia, qua; provenit ex inii;milale. De illa dicil Aposloius Video aliam legem qui gcncrabanlur. Ita in illis matcr, id est humana in membris meis, repugnuntem legi mentis mece t et natura, ct filius, id cst opera eorum, non poterant captivantem me in lege peccali (Rom. vn). Quis est, aliquam mundiliam habcre. Ideo docuilnos Dominus
immundilia permanebant,
ct qui

gencrabant

et

:

per Moysen,
ct filius ejus.

quomodo debet raundari baec mulier, Primo immunda est usquc ad octavi
Circumcisio octavi diei fidcs
pertinet ad resurrectionem

Iratrcs,

qui possit gloriari, qudd

se istam

non habeat in immunditiam? (nde mala desideria et malse
;

diei circumcisionem.
est Christi, quae

deleclationes

inde inordinati

moius
estis

in

membris
illis

maxime

nostris

;

inde vanitates et pervagationcs cordis hn-

ejus.
est

est

Nam morluus fuit coram omnibus. Ideo non merilum [credere quod mortuus est, sed in hoc merilum, credere quod occulte fuit factum. Per
:

mani. Jam videle, fratres, purgati
sunt opera veslra, quasi

ah

ma-

gnisiramundiliis, id est vitiis damnabilihus. Purgata
filii

circumcisi octavo die.
ingredi templum,

islam fidem babemus justitiam

per istam justitiam
:

Nunquid lamcn
illud scilicet

polcstis slatim

mundationem. Ueo
diius est propter
pter justificationem

dicit

Apostolns

Christus tra-

quod sursum
illud

est in*illa cocJesti Jeru-

delicta nostra; et resurrexit pro-

salera? Sed quis, quandiu
test ingredi in

noslram (Rom.

iv).

Antequam

manet in ista carne, polemplum ? Transibo, ai: David,

257
in

SERMONES.
(Psiil. \Lij.

SEIl.MO V. IN

NATALI SANtTI BENEDICTI.
mincs,
n!>i

233
In

locum tahernaculi admirabilis, usquc ad
SeJ putari
pot<'Sl

domum A
post

babcl seraper iusidias ct laqueos.
iiHcIiigitc
ilias

Dei
i«/>i

quod

!ioc

gcmiiu

lurturis

lacrymas,

quas

tem fulurum
tristises,

Quare
(ibid.)

dixerit. Sed audi quod scquilur auima mea, el quare conlurbas me?
Iristis
illo

pudor provocat. Turtur enint

dicilur j-sse

quucdam

vcrcctnida avis, qune non polcsl nisi iiuum tanlum

Quarc crgo

crat

anima cjus,

nisi

quia desceiidetal dc

icmplo itcrum ad seipsum,

habcre mariium, proquadam, ut puio, naturali \erecundia. Ideo diclt spousus in Cantcis animte
sanctac
:

ubi invenit miseriam ct doloiem? Audile alium, qui
jugiter in
satio in
illo

Gencc tucc sicut

turturis (Cattt.

1).

Scitis

tcmplo manehat. Nostra,

ait,

conver-

quia in genis osteuditur pudor. Sancta anima habet
genas, id esl verecundiam lurluris; quia
alios
a
I

ceeiis est (Philipp. 111). Ergo, fralres, non quando purgamur a peccalis nostris per haplismum vel pcr confcssionem, possumus asccndere in illud templum. Quarc? Utique propler quas dam immunditias, qn«c nos comitantur. Qt-.is cuim gloriabilur castum se liabcrc cor? Quando cnim

omnes

slatim,

amorcs vcrccundatur,

nisi

ad ainorcm Dei.

llle offert

columham

,

qui pro limorc Dei

compunsttis

-

gitur de peccatis suis, ct lacryiuas fundit. Ille offert

lurturcm, qui pro vcrecundia dc pcccatis
rat aute Deurn.

plo-

Scd quare prxccptum

cst

offerre

volumus lcvarc cor nostrum sursum,
boc, ut possimus asccndcrc ad
niunl
vitiis
il!u
l

par turturum aut duos pullos columbarum? Quia et conari ad lemplum, ve- B debemus babcre duplicem timorcm, et dupliceni
illis

quxdam
:

cogilationcs in cordc noslro dc
illis

vcrccundiam. Timorcm
peccatis, quac
in
n p ccatis incidamus.

,

nc
;

damnemur pro
limorem
,

illis

quae fccimus, cl

vauiialihus quas secuti

commisimus
dimiltit

el

i.e

adluic

sumus

quae non sunt aibuc deleta de mcmoria

nostra, ct traiiunt cor noslrum deorsum, nt non

quo*1

Domiuus

Nam quamvis veitun sit omnia pcccata illis qui co.-,;

possimus ascendcre ad
sacriftcium per

illud

templum. ldco nccesse

vertuntur aJ

illuin

ct faciunt pcenitentiam
;

tamcn
liomo
po-

esl ut sustineamus quadraginta dies, et

quxramus

semper dcbemus limcre
gna
sit

quia nescimus uiruui di-

quod possiinus

ita

purgari ut valea-

noslra satisfactio. Itcrutn quamvis

mus

iugredi lioc

leinplum, dc quo loquimiir. Nu-

scnliat se esse in
tcst

bono, tamcn quandiu
timo: c rtere

vivit,

nieriis iste, id csl qtiadraginla, signilical labores ct

cadere in maluni. Et iJco
isto duplici

limerc dcbetnus

tenlalioms quas dchcmus palienter tolerarc, quandiu

scmper, et in

coram Dcc
Itcrum

:

sumus
filii

in ista vita.

Propler islam signiiicalio-

ct lunc cfferimus dttos pullos columlwe.

i\z-

ncm

Israel quadragiula

annis fucrunt in de-

bcmus habere duplicem pudorera
nosmelipsos pcr peccata
;

;

pudorem, quia
bo!> s, qaa:
i.os creayil,
:

scrlo, ubi lolcraverunl multas lcntalioncs ct multos

cl vitia

contaminavimus

laborcs; et sic vcncrunl in terram rcpromissionis. _ ct corrupimus

pudorem, quia omnibus
ingrali fuimus. Ipse

Proptei islam ctiam signiOcatiencm Elias jejunavil

nobis Deus

fecit,

quadraginia diebus, et sic vcnil ad

monicm
iilud

Dei.

Quia sine duLio qui cupil ingredi

in

coclcstc

templum, quod
ct

significal iila terra repromissionis,

ascendere ad

montcm Domini,

el

slarc in loco

sensum el inlelligenliam ipsc, omnia, morlcm suam pro nobis obtulit, ct tamcn nos fuiinus ingiati omnibus, ct insuper reddidimus mala pro bonis, ct odium p-o
uuliivit, cl dcdit

quoJ

cst supcr

sancto ejus (Psal. xxm), nccesse liabcl jejuuarc, ct
laborare, ct ferre
lenlationes ct serumuas bujus

dileclione cjus.

Ergo, fratres, qui hoc duplici pulacrymatur, cffert par lurluruiu.
:

dore

aflicilur, ct

vilae.ulsic possil purgati ab omni

inquhiumenio
illis
:
,

Per boc sacrificium possumus sinc Jub;o purgari

carnis et spiritns (II Cor. vii), et csse de

dc

quibus scriplum est
ipsi

:

Beati

mundo
v). Ideo,

corde

quoniam

Deum

videbunt (Malth.

fratr^s cbaris-

simi, posl purgalionem bapiismatis vcl confessionis, si

debcmus filios nostros offerre Dco in lcmplo, iJ cst omnia opera noslra cum lacrymis Domir.o commcndarc, ct trausferre omncm thesaitrum opcrum nostroi um, quasi filium noslrum
sacrific.o
iu illuJ

cum boc

visitate Dei

volumus mundo corde coclestia rimari, et lemplum neccssc babcmus purgatio,

sublime templum,
:

sictit

pncccpii Dominus,

dicens

Thesaurizate Vubis thesauros in cccla {Mat:!>.
thcsaurizat, ubi
a.
i

ncin quadraginla dierum

suslinere, id cst tabores

Q

vi). In lerra

rugo

et tinea, id csl
in

el tcntaliones proesenlis vitae patienler tolerare.

supcrbia cl vana gloria, qui facit opera sua, non

Dcbcinus etiam quaercre sacrificium. QuaIe?Par
turlurtun aul duos pullos
istrc

tcmplo Dci, sed in oculis hominum. Idco crigamus

columbarum. Ambae aves
;

omnia opcra nostra ad Deum, ut,
puris mcntibus ct aclibus in
illo

sicul

illc

pro
illi

solenl gcmcrc,

nunquam cantare
nostris.

ct signifi

nobis bodic in tcmplo cst praesenlatus,

ita

ncs

cant lacrymas et gcmilum, pcr qua» possumus pnrgari

coclcsti

templo

ab omuibus
illis,

vitiis

Solent

lacrymx

prsescntemur.
qui

QuoJ

ipsc

nobis pncslare digneiur,

nasci

qui adbuc indigcnt purgalione, de duavidcliccl

cum

Palre el Spiritu sancto vivit et rcguat

bns rcbus,
est lertium

de timore

et

de pudore.

Nam

Deus, pcr omnia sxcula sxculorum. Amcn.

genus lacrymarum, quod non lam purct reficit
;

SERMO
IN

V.

gat

quam impinguat

el illud

gcnus lacryfeslivitalcs

NATA1.I SANCTI BfcNFPlCTI.
soletis

niarum oritur ex amore. Sed de illis duobus gencribus debemns dicere per quae possumus purgari.
In geinilu columbae iulelligite illas*lacrymas, quae

Scio quia
,

cum omni gaudio sanciorum

quandocunque occuriciint, suscipcrc,

et per

veniunt de limore. Columba enim babilat inler bo-

fcctionis

memoriam et reprxsentationem vitx Ct pereorum vosmetipsos ad spiiitualem fervo*

259

B.

AELREDI ABBATIS RIEVALL. OPP. PAUS
fcslivitas ista san-

I.

ASCETICA.
bacc

240
omnia,

rem cxtilarc; lamen puto quia
cli

\

flageliabatur

animus ejns? Et super

Patris uostri Bencditii vobis dulcior esl caeleris,

quomodo unumquemque
vilam suam, peccata sua
flagclla
:

propria flagellabat con-

ii

quoilam niodo acceplior

:

non quodejus

festivi-

scicnlia?Quid, quando unusquisque ccepil cogilare

tas sit

csleris allior, sed quod ipse Pater noster est

quam

sa?pe proptcr ipsa
ct

noltis caeteris sanctis propinquior.

Nam

in Cbrislo

proprii

cordis proposuil,

dixit

:

Nun-

Jcsu per Evangelium ipse nos

genuit.

Quidquid
spirilua-

quam hoc
iilud

faciam amplius, nunqtiam amplius in

cnim
lcni

puritatis babctis in caslitate,

omnem

vitium

me demergam?
immundi

Et tamen minislri Pha-

dulcedinem quam babetis

in cbai ilale,

omnem
de
de je-

raonis, id est

spirilus

nos

in

pingebant
id est

g!oriam
i.uimli
jtiniis,

qnam
c'e

babelis

in conscienlia

veslra

quasi invilos, ut faccremus latercs luteos,

contcmplu, de laboribus, de

vigiliis,

iinmunda et sordida opcra
vitatein

;

et sic adifitaienius ci-

voluntaria pauperlate, de doctrina ejus
in meditalionibus, in orationibus, in

Pharaoni,

id esl diabolo, in

conic nostro.

cst.
«

Quidquid

Quicunquc polest recordari illam violcnliam, quaui
patiet atur

oiiipunctione, in devotioiie, caeterisque spiriluali-

dc sua roala consuetudine, el videt se
Im a;i

l.us

rebus proOcitis, nonne lotuni volis Dei gratia

uiodo per Dei graliam, et doclriiiam

Bci.eJicti

pcr ejus

ministerium et exemplum
(esiivilas vobis

minisliavit?

liberatum, ipse videt, quia nobis majora pixslitit

Ideo ipse vobis caeleris sanclis esl vicinior, ul non

B Deus per illum quam
senlire de Cluislo,

Judaeis per

Moysen. Si com

immerito ejus
Judaeos

dcbeat essejucun-

parelis illam spiritualem dulccdiium,
illi

quam

soletis

dior. Videte Israel
licet
rtiiii
:

qui,

secundum carnem, carnales sciquamvis sint de genere magnoet

mannae, quod Judaei maucomparclis
illas victorias,

ducabant

in

deserto;

si

pntrum Abraliani, Isaac ct Jacob, de quibus
dicit
:

quas saepe babetis de spirilualibus

iniinicis vestris,
illis

Dominus
miniis
ipsi

Ego sum Deus Abraham,
eoruui

Devs
lainen

per nierila el doctrinani beali Bencdicli,
riis',

victo-

Itaae, et Dcus Jacob (Exod. ui),
dixil proptcr

quod ulique Do-

quas habebant de hoininibus;
multo majora, quia 6unl
illis

videbitis utiquc
spiritualia.

excelleiiliani;

ista esse

Huy-

Jnt!;vi

magis

gloi iantur

dc Moyse, dicentes

ses constituil

legem et erudivil. ut posseut

Xos Muysi
Jacobus
ses,

discipuli sunius (Jvan. ix). Et aposlolus

terrain promissioi.is ingredi, el

eam

,

quandiu hoc

in

Actibus aposlolorum dicit
prccdiceut pcr
xv).

:

Habet Mouin

sxculura manet, possidere. Beatus Bencdiclus conblituit

qui

eum

omne sabbatum
ipsi

SynaJtidaei

nobis lcgeni

:

quam

si

scrvaverimus, in

gogis

(Act.

Quarc crgo

carnales

taiilum aflcclum babeHt erga

Moysen?Puto

idciico
.,

quod Domiiius pcr minislcrinm Moysi eduxit cos mare Rubrum, i!e lena JSgypti, transiluxit pcr quod pcr oraliunes ejos iiianna de coeto accepcruiit, aquam dcpetia; quia, illo oraute, inimicos suos
biiperavciunt
si
;

ipsum ccelum, terram scilicct viventium, ingrediemur, et illutl iu aeteniuin possidcbimus. Lex ista, fratres, regula illius est. In hac nos docet Dco spirilualiler sacrilicare,

spiiilualiter

Sabbatum

cele-

brare, spirituale tabcrnacuium Christo in cordibus
uostris
fabricare.

Hanc legem
dicit,

si

servaverimus,

illo

dante, legem acceperunt, qnani

erimus, sicut ipse

baeredes regni cuelorum.

scrvarcnt, terram repi omissionis cl acciperenl el

possidercnt.
Certe, fralres,
si

raone,

Sed quia mentionera fecimus de Moysc et Phade eorum verbis aliquid ad icdilicationein
noslram
Sicut
in

bcnc vidcamus

el inlclligamus

hac

feslivitate

Palris nostri loquamur.
Israel caplivi essent in

qucc nobis bcncficia Domiiiiis conlulit per saiiclum

noslis,

cum

filii

Palrvm liostrum Denedicium
»1110
1

,

aperle

videbimus,

iEgypto sub Pharaonc, missus est Moyses, qui cx
parte Dei diccrei ipsi iuiquo
ret

lion

niiiuis

cum dcbcnt

diligere

monacbi

Pharaoni ul dimitle-

«ltiaiu

Hoyscn carnales Juiiaci. Illos pcr ministeriuiu Huysi eduxit Dominus dc jEgypto ; nos pcr ininislcrium S. Beuedicti cduxil de sx-tulo.
Illi

populum Domini. Qui cum hoc facere contenipsissct, plagis magnis et multis cum populo suo
percussus est.

erant
llli

Tandem

propler istas plagas quas
:

sub Puaraone rcge pessimo; nos sub diabolo.
in servilule

yEgyplioruni; nos in domiiiio vitioruin.
cos, et lateres de

|)

Ministri Pharaonis flagellabant

Moysen lie, et in isla terra sacrificate Domino Deo veslro (Exod. vm). Cui Moyses Nequaquam, inqu t, nun potesl ilu ficri. Et
paticbatur, dixit ad
:

lulo exigebaut. Forle oblili cslis quae flagella pa-

dixit

causam, quarc

:

Abominutiones AHgyptiorum
(lbid.). tdeo non poterant Deo, quia abominationes
Iicet

tiebamiui

iu

saeculo.

Alius

tcndcbat ad allquera
:

immolabimus Deo nostro
iu

boiiorcm saccularem, vel divitias
ticbalur in
illis

quae flagella pa-

/Egyplu sacrificare

cupidilatibus? Qtiouiodo flagellavit

iEgyptiurum de bebanlsacriflcare. Naro
tcrrogationcm legalur
ita
:

per in-

eum
alius

timor, invidia;

quomodo
an quod

flagellabalur,

quando
aliquis

Abominationes AHgyptio,

uon potuit acquirere quod
hoc
acquisivit,

voluit;
ille

quando
ila

rum imnwlabimus Deo
habet.

nostro

eumdem sensum
:

ardenter inflageilavit

biavit? Si

autem acquisivit, quomodo
dolor,

Abominationes Aigyptiorum immolabimus Deo noslro, et subau-

Nam

quia Pharao dixcrat

eum

innor, ne aroitteret;

cum

amitterel?

diendum

est, in

huc terra
fieri.

;

et

subintelligendum est
iicrj,

Aiius ad hoc tota inlentione festinavit ul posset

Non

potest ita

Ubi autem hoc debeat
addidil
:

eipiera

omnes voluntates suas
quando
vitia

et libidines

:

quo-

ostendil Moyses,

nam

raouu «a.cin flagcllavit pcssimus amor, zelus, su«picioue*? Quil,
illus per aliqucra

ibimus in sotitudine, ut
Srilis, fratres, quae sil

Viam trium dierum immolemus Domino (Ibid.).
j£gyptus sxculcm,

^Egyptus, quis Pharao, qui
:

discoopcri«la::tur?

Quomodo

dolebat,

qnoroodo

iEgyptii.

Diram tamen

breviter

241

SERMONES.
vitia

-

SEItMO

V. IN

NATALI SANtTl BENEblCTI

24*

Pharao diabolus, ^Egyplii
cipite. Fuislis in

et pcccala. Sic acistis

A

hac ;£gypto, suh
per

^Egyptiis,

sub
per

isto

Pharaone. Tenebal vos diabolus captivos

manducant quando volunt, jejunan» quando vodoi niiant quaudo lunt, vigilant quando volunt volunt, lahoranl ct quicscuut quando volunl; sine
,

amorem mundi,

amorem parenlum;

liga-

bat vos propriis cupiditalibus vestris; tenehat vos

duhio terliam dietam non pcrficiunt. Sed ct illi qui sunt in congregatione, et videntur reliquisse suam
voluntatem,
ul possint
si

per maios raores veslros. Fratres, quando vos dimitteret, nisi

eum Dominus
;

pcrcussissel? Sed quo-

exire de claustro

adhuc quxrunt quasdam libertates, quando volunt, loqui

modb eum percussit? Ulique bona vohintate vestra, quam vobis dedit honis desideriis, qttx vohis inspiravil;

quando volunt, lahorarc quando volunt, esse in lectionc quando volunl; et quidquid possunt, ct

honis cogitationibus, quas

cordibus ve-

omnihus percussit Dominus diabolum ; his omnibus altriti sunt spiritualcs ./Egyplii, id cst vilia ct peccala. Tenebat vos tamen Pharao pcr malam consueludinem vestram , el non perslris inseruit. llis

quantum possunt, trahunt ad propriam voluntatem nec isli teriiam dielam perliciunt. Non dico
:

omncs qui

liabcnl

islam liberlalem, sed
illa

illos

qui

istam libertatem quxrunt, et in

deleclanlur.

Nam

aliqui

c\cunl

aliquando

,

el

loquunlur ct

misit vos

illa

cilo vincula consueludinis

rumpcrc.

Sed quando
.quid ail?

vidit

proposituni veslrum prxvaleie,
terra
ista sacrificale
si

quxdam facinnt, quibus omnia ista magis oncri " sunt, quam dclectationi ei libenlius in quiete *-s:

Ite,

el in

(Exod. vui). Miror, fralrcs, miror,

Domino non omncs
ex

sent.

llle

ergo perfecte cgressus cst de iEgypto,

qui istas tres dietas perfccil; qui primo sicut scmcf
exterius reliquil divitias mundi, ita quotidie ct jugiler

islam vocem audistis, sive per diaholum occulte in

tordibus vcstris

;

sive aperta vocc per aliquod
iuqtiit, servire

ab animo suo

illas abjicit, el

semper animum
ambitionc
:

membris

ejus. Vis,

Domino? Bene.
possessio-

suum liberum ab omni
oslendit

cupiditate ct

Nunquid idco nccesse habcs
Deo, hic age poegitentiam
de

diinittcre

nes tuas, ecclesias luas, diviiias tuas? Hic scrvi
;

Domino, diccns ctim B. Petro Ecce nos reliquimus omnia (Matth. \\\). Qui postea vitam
vitiis

ipsis

rehus luis servi
recognoscitis

conigit, et
liler resistit.

quibus subjacuil in sxculo

viri-

Dco

,

fac elcemosynas.
dico.

Puto

quia

Qui posiremo totam propriam morti-

^ux

Quam

multi, fraires, pcr islam

dccepii sunt, novimus, cxpcrli sumus.

voccm Scimus ali-

ficat

voluntaiem, ct quidquid faccre debet, cx sc-

nioris sui pcndet arbitrio.

quos bonam voluntatem concepisse,
faciebant. Sed

firmiler pro-

Et cerle, fratres, S. Moyses docuit
iilas

filios

Israel

posuisse quod saecnlum relinquercni, ct pcne jam
auiiieruni islam

trcs dietas corporales, per

quas veneruut ad

autiierunl, et consenserunt. Coepcrunl

voccm Pharaonis; p Ulum locum, ubi corporalilcr Domino sacrificabant. vclle vivere Yos autem B. Pater Benedictus istas ties dietas

quasi

rel gioso in
vitiis

sxculo,

sc.l

dcccpti sunt.

Nam

iu

spiriluales docct, ct viam, per

quum

potcritis istas

prislinis

corruerunl, et hypacrisin superadfratrcs,

dielas pcrficere, satis

apcrle ostcndil. Nain, sicut

didcrunt. Nee
ptio cst, in

mirum. Magna,

magna prxsumhonorihus,

mihi vidclur, prima diela perficitur pcr viam morterlia pcr viam obedieiuix. Auditc beatum Bencdictum istam viam nobis demonslrantilicalioiiis
,

ipsis diviliis,

et deiiciis, et

velleagerepoenitentiam;perquasdiviiias,etdelicias,
et

honores

in illa

horrenda crimina ceciderunt.

tcm

(llegul.,
est,

cap. ")

:

Primus, inquit, humilitatis
niilii

Nou
triuni

sic, fratrcs,

non

sic

:

eundum

est per

viam

gradus

timor Domini. El sicut

videlur,

dierum

in soliiudinc, ut

possimus sacrillcare

primum
liarum

huinilitatis indicium, csl

contemplus diviet

Domino Dco noslro abominationes iEgyptiorum.
Forlassis ipsa
pcenitentia perlinet ad abominalioilli

et

bonorum.

Nam

quandiu homo serv.u

tenet divitias et honores mundi, potesl fortc csse

nes iEgypliorum; idco non potuerunt
ifigyptios
lioc

inlcr
vi-

humilis, sed non

sacrificium

offerrc.

Scd primo

per priinum

na apparcl cjus httmilitas; ideo gradum huniililalis pcrvcuit homo ad

primum indicium humililatis. Et utiquc unosquisdcamus qux sinl istx tres diel;e. Prima dieta est, relinquere sxculum; secunda, relinquere vilia el D que polesl hoc vidcre in semelipso quomoJo cnim possetis divitias vcstras ct possessioncs dcscrerc, peccala, et morcs in melius mutare terlia, rclin;
;

qucie propriam voluntalem. Qiiicunque has trcs
dielas perficil, poleiil abominationes jEgyptiorum

quomodo

isiam dielam fecissetis, uisi limor Domini

vos urgcrcl? Timor ergo Domini est via, qua isla

immolare Domino. Et

videte,

fralres. Multi

sunl,

prima dieta

pcrficilur.

Sed

dicit aliquis

:

QuomoiL>

qni dimiltunt divilias, ct honores mundi, ct quasi

istam dictam perfeci, qui nihil rcliqui? quia cnira
nibil

unius diei se elongant de s;cculo; sed quia nohint

hahui iu sxculo, nihil rcliqui. Quicunque boc
respondeat mihi, quando
divitias concupierit,
fuit in

adhuc descrere malos mores suos; sed sunt superbi sicut prius, luxuriosi sicut prius, amari sicut
prius, iracundi sicut prius;
perficiunl, et

cogitat,

sxeulo,

utrum aliquas

Btram secunpotuit. Si ergo

ideo uon sunt idonei
alii

ccnt.

Sunt eliam

ncquaquam duas dielas ut Dco sacriliqui ulrumque faciunt, id est

dum

posse

suum

acquisivit,

quod

et cupiditatem reliquit, ulique
pcrfecit.
ct

primam dietam bene
dielx vidcamus,
Ipsa
est
.

divitias ct

honores dcscrunt, et a prislinis crimi:

per

Jam vero viam secundx cam libentcr incedaraus.
B.

carnis

i.ibus sc abstincnl
ii.

scd, quia pcr scipsos seccdunt
lo<

mortificalio. Ait
liumilitotii

Benedictus (Ibid.)
ii

aliquam silvam, vcl in aliuin aliquem

um,

ct

gradus

est,

qui%

Seewdus propriam non amat*

213

B.

AELKEBI ADBATIS RIEVALL. OPP. PARS

I.

ASCETICA.

254

voluntatem, desideria carnis non deleclelnr implere.

Hjec est plane via, qtia possumus alleram
implerc, id est prislina viiia vilare,
vigiiias,
si

A putanlquod praelalits propler invidiara eos corilemnal. Tales nondum abonunationes jEgypliorutn offedietam
ruulDomino.
Sed videte quod S. Bcnedictus
nos
docet istas
il-

vidclicet per

ct

jejunia,

et

Jaborcs,
:

desidcria carnis

mortificemus.
sapiens sum,
jejunarc.
lior B.

Nemo
noi.i

dicat

Forlissum, castussum,
vigilare,

abominationes iEgyptiorum offerre. Postquam de
lis

habeo necesse laborare,

tiibus gradibus bumilitalis docuit nos viam, per
iilas tres dietas perficcre

Nunquid sapientior Paulo, nunquid

foret
et

quam
de

poteriinus,

statim

Benedicto? Paulus castigal corptis
:

suum

ipsis

abominalionibus .Egyptiorum, quas debe:

in sei vitulcm rcdigit, sicul ipsc dicil
siti,

In fame

rous offerre, subjunxit (ibid.)

yuarius humilitatis

in labore ei

arumna

(II Cor. vi), et lamen vi
suis,

gradus

est,

si in

ip$a cbedieniia duris el contrariis
lacita
:

dct aliam lcgctn in

membris

repugnantem
annis

legi

rebus, vel quibuslibet irrogatis injuriis

con-

mentis su*.

scienlia paticntiam ampleclalur. Et ibidcm

Qni perper-

Divus qtioque Beucdictus aliquot

vitam

cussi in maxilla probeni et aliam
rio,

:

angariali millia-

suam pane
bac nocle
ct lu ncscio

et

^qua iianscgil

:

ct tainen vix leu-

vadunl

et

duo,

et falsos fratres sustinent, el

latioiicm Ubidinis cvasit.
id

Nam

pcne superalus est;
audstis. Bli
sic,

secutionem. Hae suntplane abominationes .ACgyptio-

leauni

cst,

sicut

" rum, quia
animus
solum
grala
si

isla

quibus
te

deliciis

et vanilatibus

inlen-

saecularis.

omnia abominatur .Egyptius, idest Valde enim turpe arbitratur, non
potest.
Ista

lus,

putas

spureitiaui

carnis

posse evadere?
perficere,

palienler suffe;t injurias, sed etiam sr sc

Qai
de
dus

ergo voluerit

abstinentiac
t'e!eclat

dietam
implere.

non vindicat quanlum
Deo
:

sunt sacriticia
illa,

dcsL'eria carnis
via
tertiae

non

Jam vero
grase

iu qtiibus sacrificiis occiduulur

quae

diclae
:

audiamus quid d cat sanctus
Tertius
,

mundus
eis,

colit et diligit.

Merito

ait

sanctus Jloyses

Benedicius
est,
ii

(Ibid.)

ait

,

humiliiatis

Quodsi mactaverimus

ea,

qua

cotunt ASgyptii,coram

quis pro Dei

amore vmui obedienlia

lapidibus nos obruent (Exod. vm). Quid coluut

svbdat mujori.

linquit seipsum, et tradit

Hoc modo utique hotno e.\ loto reDeo si omni obedientia
;

^Egyptii ? Ulique divilias, honor^s,

aurum, argcn-

tum, delicias ventris, et guhe.

Ista colunt yEgyptii

se subJat ulteri, ul ntquc manducel

secundum suam
et

quicunque /Egyptius
lit

isla

habel, superbit, et extolista

disposilioncm, ucque jejunet, tteque laboret, quando
ipse voluerit, sed

se supra alios. Qui

autem

non babcnt vcnedicilur in Psalrao

quando

aiter

pra?cipit

;

sic

de

ranlur et colunl, et quasi adorant eos qui ista babent, et beatos eos dicunt.

oninibus aliis rebus, non suam sed alterius sequitur voluiitatcm. Qui bas tres dictas perfecit, oportet

Unde

q

Oves eorum
boves

fetosce,

abundanies in egresiibut suis.

ut sacrificet

Deo abominationes iEgyptiorunt,
inundi, soecitlaros et
el

eorum

crassce.

Non

est

ruina

maceriix, neque

id est ea <|ii3eyEgyptiiabominanttir, et oJio liabent.
./Egyptii sur.t d lectorcs
liusi;

tran itns,

neque

ctamor in

plateis

eorum
:

(Psal.

vi-

cxliii). Ista est felicitas /Egy ptiorum
piii,

et alii

iEgyct

Qui lceianiurcum male fecerinl,
pessimis

exsn.tanl in

qui ista non baLcnt,

istos beatificaul,
:

di-

rebus

(Prov. u)

:

et

qu.ii.do

expleverint

cuut,

quod addit Prophela

Bealum dixeruni popuomnia quicunquevointer ip&ot sxcu-

mala desidcria sua, gaudent, superbiunl, nesciunt
crubcscere, nolunt poenitcre. Abomiuationes crgo

lum, cui hcecsunt

(ibid.). Isla

lueriiit interficere in

aniroo stio

/Egyptiorum sunt aniarituJo

poe; itcnlix, luclus

do-

lares,

boc

est

conlemnere

divitias,

bonores,

deli

loris, voltuilaria pattpei tas, it sui ipsius

despectus.

cias, et

viveie parce, sobrie, caste et rtligiose

Hasabominatioues /Egyptiorttm iromobirc dcbcmus

slatim jEgyptii lapidibus eos obruunt, id est duris
conviciis

DomiiM Deo
stris,

t.ostro.

Poeniie

t

nos de pcccatis nouostra

cos inseclanlur.

Aiius vocat euro dece-

lu^earous et
el

ploromtis pecccta

quse

plorem, aUus hypocritam. Ideo sapcns consiliuro
babuistis, qui egredieutes de /Egypto, pcr praedictas
trcs dielas venisiis in

leciiiius

facimus, ul in lacrymis
salsis

poenitenliac,
vi-

<iuasi in
tia et

amaris et

aquis /Egypti, id esl

solitudinem. Sed quiJ

est,

pcccata nostra suLinergantur, pereant et de-

&

vcnisse in

solitudinem?

Omnem

isium munduiu

leantur.

Amplcctamur ctiam paupertatem,

viles si-

pro dcserto habere, dcsiJerare palriam suam, tantum
habere de hoc mundo, quanluni sufficil ad islani viam perfieiendam, non quanluro caro cupit. Offerte igitur sacrificia

mus

et dcspecti

in otulis noslris, et veraciler sicut

perfecte egtcssi de /Egyplo.

abominaliones /Egy-

tiorum, immoiabimus Domiuo Deo noslto, et placebit ei sacrificium nostrum. Sunt autem quidaro,
qui postquam sxculum reliqucrunt,
suo, vel de clericatu suo,
vel

Deo

;

occidite in vobis ea quae
viles

amat mundus

;

amate esse

pro Cbristo, pau-

vel

de censu

pcrcs pro Christo, ahjectt pro Christo. Hoc docet
bcaius Pater nnsier Bciicdiclus. Scquimini vestigia
cjus, doctrinam ejus, ut ipsc vos

cliam de

divitiis, vel

vanilatibus in nobililate ct honorc sxculi, quas reiiqucrunt, superbiuut, et putant quod magis dc-

dignetur inter
pater Ulios,

suos

agnoscere, quasi pastor
;

oves,
,

beant bonorari

quam

alii.

Volunt ut praelatus suus

magister discipuios
ejus merilis,
latis,

quatenus

intervenientibus

eos vocctad consilia sua; plus eos, quam caeteros bonoret ; in omntbus dispositionibus suis se voluni inlromiltere
:

perveniatis ad pascua aelernae feiici-

ad haeredilatera servorum Dei, ad gaudiadi-

si

aliqua sine

eorum

consilio orr

scipulorum Christi, praestante codem Doroino noslro lesu Christo, qui

diwantur vel disponuntur, indignantur, irascuulu

cum

Patre

et Spiritu

sanclo

245

SERMONES.
omnia

SERMO

VI. 1N

NATALI SANCTI BENEDlCTf.
reprobaui vilam
ct ad

240
ad gehennam.
liaec

vi\itet regru.t Deus, per

saecula

saeculorutn.

A

ducit, per

ipsam

Amcn.

mortem
:

lcndit

sempilernam. El
in
vir,

est via

SERMO
1N

VI.
II.

peccalorum
silio
i).

dc
:

qua

primo psalmo agitur
qui non abiit in con-

EODEM FESTO

dicenle David

Beatns

celebramus transitum sancli Patfis nostri Benedicti, oportet ut de eo aliquid loquamur, maxime quia vos avidos inluemur ad audienliodie

Quia

impinrum,

et in

via peccatorum non stelit (Psal.
itur in
ait

Per hanc viam maiam
:

mortem peccalo-

dum. Ad boc etiam lanquam boni
in

filii

convenislis

unum

ut

dc Palre

veslro",

qui

in

Chrislo Jesu

idem Propheia : Mors peccatorum pessima (Psal. xxxiu). Rectissimc quidem peccatorum inortem dicit fore pessimanj,
alibi

rum pessimam

de qua

per Evangelium vos genuit, audialis. euni iraiisissecognovimus
;

Quia

igilur

quorum viam
stolus
:

conslat essemalam. Ut enim ait Apoin pejus