:ii»fc^

Digitized by the Internet Archive
in

2011 with funding from
University of Toronto

http://www.archive.org/details/patrologiaecur212mign

PATUOLOGl/E
ciiKSUs
limi.lOIIIKCA

(;omi'li:ths
IMroUMIS, CoMMolK. (U-K.MNOMICA.

IIMVKUSAMS,

OHNiiiu ss. iv\TitiiH,
Al{ ;KV()

mmm
imkii sk
i<i'.itut'AM

INIIKillA.

sciiiri oKiinoii:
un

KccLKsiAsnoiiti u
TrMlMiJiA

.MMlSrOI.ICO Al) INNOCI-NTII
i-i.<)iii'i;hiimt
,

III

RECUSIO CHRONOLOGICA
OMMliM QU.K KXSIHKHK MONllMK.NTOHfM CA
jnxi-A
Kiii rio,M;.s

11101. ICK IIIAIHTIOMS KccKKSLt: sa:cula,

1'KU DlODIif.IM l'HloHA

Ac.c.riiA hssima.s,

('.i'M(ji;k nonndli.i»* conioinitg HANiiHcnipTis cdiiaivn, Dii.mK.MKii CASiir.AiA;

nissKiuArioNiniis, ('.ommkntakiis, i.KcriONini'.S(jt'K VAUiANTiiirs continiuNticii iLt.rHTUAiA;

QV M Tnimii NOVISSIMIS 8>:i:i;i.IH DKDKNTI It AnSOI.IiTAB aicta; indicibl's pahticulanini's analyticis, sinoilos sivk tomos. sivk ai ctomks alicfjus uomenti srHSK(jiiKNTiBrs. noNAiA INTKA IPSHM TKXTIM III TK DlsroSI IIS. NKCNON KT TriTLIS SINCr I.AIirM l'AGINAI<i;M HAHOINEM SUPkHIORKM CAPITDLIS DISTINOUKNTIBl'S StllJKCTAMQI' K MATKItlAM SIGNIFICaNTIUIIS, ADOHNATA OPGKIBUil CUM DUBIIS TIM APOCHYPHIS. ALIQtA VKKO ALC Olll lATE IN OHDINE AD THADITIONKM

OMMBl

S

OrKKIIirs

l>OST

AMI-I.ISSIMA8

KIIITIONK.S

I)I'.tei:ti»,

;

;

I

KCCLKSIASTICAM POl.l.KNTIBI

S,

AMPI.IKICAIA

;

IXRil'MKKABII<Illl S

INDlOIllfS LOCUri.KTATA ; SKD rit.KSKHTlM Dl OHL S IMMKNSIS KT «KNKB ALinUS, ALTKRO SCILICKl- IIKHLIM, QIH) CONSIII.TO, QlIDQl U> NON SOI.t M TALIS TALISVK 1'ATEH, VERUM ALTEM UNUSQtlSQUE PATHUM, AHSOIK ULLA KX(.;KI' lONE, IN QUODI.IUKT TIIKMA Sl.KII'SKRIT, l NO INTUITU CONSPICIATUH ; ALTKRO SClUPTim.V] 8A('.l\.-li, KX QUO LKCTOHI COMPKKIHE SIT OHVIUM QUINAM PATRES ET IN QUIBUS OPERUM SIOHIW I.OCIS SINOVI.OS SINGULOHUM LIBHOHt M SCRIPTUH.B VKHSUS, A 1'HIMO GENESEOS USQUE AD NOVISSIMUM APO(.:aLYPSIS, COMMKNTATI SINT.
I
:

EDITIO ACCUHAriSSIMA, OvBTKKlSQUK OMNIBl'S FACILE ANTKPONKNDA, SI PEHPKNDANTUH CIIAHACTKRUM NITIDITAS, CIIAHT.« (IIAI.HAS, IMKOltlTAS IKXH S. PKHFKCTIO COHKKCTIOMS, OPKItUM HECUSOHUM TUM VARIETAS TUM NUMKKl S. FOKMA VOI.l' MlNl' M PKliQIAM COMMODA SIBIQUE IN TOTO OPKHIS DKCUHSU CONSTANTER SIMILIS. PHKTU KXIlUlTAS, PK.IvSKKTIMQlK ISTA COLLKCTIO. UNA, MKTIIODICA ET CIIRONOLOGICA, SKXCKNTOHIM FK ACMKN rOKU M OPISCUl.OHUMQl' K IIACTI.NIS HIi: ILLIC SPARSOHUM, PHIMUM AITEM IN NOSTHA nillLlOTHKCA, EX OPKKIHUS AD OMNES .«TATKS, LOCOS, LINGI AS FOHMASQUK PKRTINENTIDUS, COADUNATORUM.

SKl\Ii:S
IN

SECU.XDA,
L.\TIN.E

QUA PHOnKCNT PATHKS, nOC.TOHKS SCHIPTOHKSQI K KCCLKSI.E A GHKGOHIO MACNO Al) liNNOCKNTiLM IIL

ACCURAXTK
IKibliollier»*

J.-P.
i*leri

MIGXK,
RAMOS EDITORE.

iiiiiver!»»'.

SITE

CUUSUUM rOMPLETORUM

IN

SIXGULOS

.SCIENTI.E ECCLE.SIASTIC.E

PATROLOC.IA, AD INSTAK IPSIUS ECCLESI.B, DUOBUS PARTIBUS CONSTAT SIMUL ET DIVIDITUR, ALIA NEMPE LATINA, ALIA GR.eCA, LATINA, PKMTUS KXAKATA. OCTODECIM KT DUCENTIS VOLUMINIBUS EST VAI.IDA ET IMMKNSA, NON AGINTAQUE ET MILLE FRANCIS VENIT, C.R.CCA SUKDI VIUITUK. KT DUPLICI KDITIONE TYPIS MANDATA EST, PRIOR GR.CCUM TEXTUM, UN.A

CUM VERSIONE LATINA LATKKALl AMPLECTITUH, ET FORSAN CENTUM VOLUMINUM KXCEDET NU.MKRUM, POSTERIOR AUTEM HANCCE VKRSIONEM TANTUM EXIIIBET, IDEOQUE INTRA QUINQUAGINTA CIRCITER VOLUMINA RETINEBITIR, 1'NUMQUODQUE VOLUMKN GR^CO-LATINUM OCTO, UNUMQUODQUE MERE I.ATINUM QUINQUE FRANCIS EMITUR.

PATROLOGLE TOMUS CCXIL
PETHUS DK RIGA ET KGIDIUS P.4RISIENSIS. ODO DE SOLIACO PARISIKNSIS EPISCOPUS. GUNTHKRUS CISTERCIKNSIS MONACHUS. HKLIN.VNDUS KRIGIDI MONTIS MONaCHUS.

EXCUDEB.UUR ET VENIT XVU)
IN VIA

J.-P. MIG.XE EDITOKE.M,

DICTA D'A)W01SE,

PHOPE PORT.VM LUTKTl.E PARISIORUM
SEU PETIT-MONTROUGE
l8or>

VULGO

Z)'£.VF£fl

N0MIN.4TAM,

THE INSTITUTE CF
10

^^EDIAFVAL STL'D:£3

ELMSLEY PL
5,

TOROMO

CAr.AUA,

DEC -7 1S31

S/i':cnM:\i

xii

JIKLINANDI
IKICIIII

MOMIS
NKt;>0!S

Mll.WCIII,

GIINTIIKRI

GlS'i'RH(;ii;NSIS.

OPKIIA OM.MA.
vr.CKDl

NT

ODO.YIS

hi:

SOIJACO
b:T

IV\HISIi:\SIS

kpiscoim,

PKTRI DE RIGA

.EGIDII PARISIENSIS,

SCRIPTA VEL SCRIPTORUM FRAGMENTA.
ACCl HANTE
B
I

J.-P.
I.

MIC.NE,
I
l' .\ I

B

I.

1

O

r

H E C .F.

C

ER

VER

$t

SIVK CUUSl'UM (.OMPl.ETOKrM
J!S

SlNOri.OS S(,1KNTI.€ KCCLESl.VSTIC.*:

R.\MOS E1>IT0RE.

TOMUS UNICUS.
—^g^^B
I

-

VENIT 10 FRANCIS G.\LLiaS.

EXCUDEBATUR ET VENiT APUD
IN VIA DICTA D'AMBOISE,

J.-P MIGNE EDITOREM, PROPE PORTAM LUTETLE PARISIORUM VULGO ITEiSFER .\OMIN.\TAM,

SBU PETIT-MONTROIGE.
1

8oo

ELENCIIUS
Ai4T4»l(lH KT OI^KKl
«I

Ql

I

1.1

II04

IO«IO€<%ll

4

0.\ri\t:.\TUIt.

PETRLS DK

KIG.\

KT .-EGIDIUS PARISIENSIS.
col.

Fragrinonla ox AuroiM variis in locis obiter inserta.

18

OnO DE SOLIAGO PAKISIENSIS EPISGOPLS.
SynodicT Gonstiliitionos.
Stalnta
ol

57

(ionaliones pi.T.

69

GUNTHERUS CISTERGIENSIS MONAGHIS.
Do
oraliono, jojunio et eleemosyna, libri xni.

97
221

Historia oaptio a Lalinis Gonstanlinopoieos.

Ligurinus, sive de rebus gestis Kriderici .'Enoi)arbi.

2oo

HELINANDUS
Sorniones.

KKIGIDI MONTIS

MONAGHUS
i^\

Hcjinandi Flores a Vinoenfio Rollovaoonsi colleoti.

— Do

oojiiiitione sui.

721

Do bono reginiine

prinoi|»is.

73o

Epistola Gualtorum, sivo Liber de roparaliono lapsi.

74o
7o'.i

Passio SS. Jeroonis. Viotoris, Gassii
(Ihronicon.

t't

Floronlii. Thol)a?oruni luartyruin.

771
1081

Garincii do niorte iFrairiiionta).

Kx

r>|)is

L.

MKiNK,

aii

1'rlii-MuiitruRge.

n

Pi:

I

Ri s
ET

i>t:

KiGA

i*:(ilDlUS

PARISIEINSIS

INOTITI/E
(Oi'i)iN,

Comnuut dt

ictip'

ricie$.,

lom. U, pag. \[JH)

I.

IN
Pulrus

PETRUM DE
Rc,

KiGA.
iion
sii.

de Riga, caoonicus ol raiilor
«leiiidc

prinium A opus verc egrogium iinpressum

Eclo^a

BeaUe Marix Reuicnsis,
mentis, n;<(ione Gallus
rebal, ul

caoonicus regularis

ord. divi Augustini in abltatia Sancli Dionysii
,

patria VindocincJUjis

flo-

Tkomte Jjuies quam Oxonio-Caiitabrigttmeiii appcllat, rcconset cxcmpljria quatiior hnjus Aunnir iiiss. libro 11, pag. 55 Ox imi, in bihlioibeta Ma^:

\uU Carolus Durrcuius du Caiigc in /ndke Auctorum qucra pra^uisil Clossario nudue et imfime LaltHitatis, coluinim 158, ali annoltSO; anuo auiem 1170, ul vull Guillclmus Cavus in
Hisloria icriptorum eiclcsiasticorum, ad 1170, pag.

dnlenx, cod. 3; Caniibri|^i.e,
Saiicli Bcnedicti,

in bibliotlioca
Z'j:>.

roBogii

codd. 43, 371 el
rass.

IImJm» 1'elri
,

.-luroram ad varios

codices

collutaip

«nm
lanio

edilioni paratsin liabni (I). Nnllus
siiccessii

sane

i|«ii

Scripturam carminc reddJiUiil. Ljusdom
phrases Scri^iura mss. in cilato collegio
Canlalirigieusis,
tropis

682;

quom

iuler doclores sui temporis

dociissimum

Tropi et

vooAt Joanncs Trilliomiiis.
teiup.tre
liae

Cum

flororet ille

quo

Pelriis caiioniciis rl

codem canlor itcaiic Ma-

S. Benedikii

cod.

5i>5.
iii

Idem

in-

scriplum

De

tlieologicis, !i>s.
liiti-ra

liibliotheca
et littera

Parisicnsis,

inde racluni csl ul s;cpe conrun-

Sancli Vici^iris Parisiensis,

GG. 13

danlur tam

in lilnlis

mss. codicum

quam eliam

iii

E. 17.

licm inscnpltin)
litiera

Summa

de Iropii loquendi,
Yide-

nssignaiulis operibus.

Scripsil curmiiie v»rio ^1«-

ms. ibidem,

PP. 10,

ei B. 6. Incipit
.

roram

vel Bibliotliecam insciiptuin opus,
i-.\ponit

rinos sacrx Sriptur^e libros

carmine pror-

quo plu- B mus nunc per speculum et in ccni^ate eic: Rcd spectat boc opu&ad Pelriim Cantorom Parisiensem,
librariis et ciscriptoribus

sas pro sxculo insi^ni, quod ms. in mullis Galliaruui, Aiigli.e aique Gcrinaiii.e, bibliotbecis
tur.

saepe

Pctrum Cantorem

reperi-

Pariiiensem

cum

Pelro dc Riga, caniore Remensis

llujus quiiidccim
rcgia
,

Biss.

codd.

in

bibliolheca

Ecclesix, perperam confuihloiiiitnis. .Ainbrosius de

Galbarum

nempe

413«),

4140, 4141. 4142.
in bibiiotheca

Alt^roura

in

Bibliotueca Oominicana,
19,

ad

aniium

4143, 4144, 41 15, 4146, 4592, 4593, 4394, 4595,

1265,

pag.

hunc Peiruin Rcmensero absque
suis ordinis
forsitan ob
Prae^JiiaiiMiiin

43%,
plarcs

4597, 4598

;

duo mss. codices

auctorilate

et

ratione

Sancti Germani Parisiensis, ordinis divi Bcncdicti,
in Culbertina el Victorina
;

Fratribus assignavit,

cam

idem

ais. .in

ms. Aurora bujus Petri

in

bibliothcris

caujam qiio.l quibusdam
orJinem Do-

bibiiothecisPrauniinstrati, Bouilontis Cisterciensis,
et Bellxvalli^ Prsemonstralensi

Fratruin Praedicatorum convenluaiibus rnvonialur.

ordinis bis, ie epi-

At murtuus erat Pelriis de

Iliga anie
aiii

Sk.opatu Itcmensi

;

iu bibliulbcta

Fialrum Pisedicaauciorum qui
sit,

miiiicanorum
circa

iialuin,

quem
alit

fore oiiincs elaruisse

torum Liigduiicnsium. Ac nulUis laiiluin et lam frequenter Iranscriptus
(1)

aunum

IIGO,

circa 1170 ut

Cavns asse-

quamvis

runt qui

parce

admodum

ac disjectc dc Pclro Ri-

Cliristiaiio

Editionem Auroras molitis Caspari Barlhio, Daumio, AiKlrta; Ri\ino ct Casiiuii-o

Oudino

fata iiacicesscre. Fab.iic. BiiUoth.
t.

mcd.

es

inf. Lai.,

V, pag. 277.

Patbol. CCXll.

;bQ

V

« Ik I

7\Z.

:

il

mUlS
Idi iilu> csl.

Dt RICA FT
Iiiijiis

itC.IOltS TAIilS.
Condiius
iii

It
ili»*,

gaiio

Hsc opn
sinI

laiitiim in
ilc

primo

A

scxio crcililur essc
alia.*

elf.

oiKiis moliinino.

hlius

Anrora

pclri liiga»
isla allera

Tuni

seqiiiiiilnr

sine littcra B, al^T sine C,

l<Miui oporae preiiitm

duximus, cJitione

3lix siiic D,

ct

sic

consequiiitcr cuin cxclusione

quie ad

rompendinm non

cogit. Amrorcr tolius car-

omniunilittcrarum

alphal>oli. Opuii

quidcmiiig^niuo

minc oxprcss.T vnrio. Prologiis

pros.iicus iiicipil

:

Frrifueui todaiium uieoruvi yelilio, v^nundo /torei mea: iufunliw exegi,

cum
ut

qiiibHS con-

sum ct laboriosissimum, ita purum tcrsumqiic essc
Incipit prologns in

sod ciijus cariucn h.iuJ
potuit.

librum, otc.

SovumTcstamcntHtn.
etc.

Ordo Auror(c

talis esl

qualeni
,

dcpiii|^il

Anlonius
fol.

Posl Icgem vetcrem rospira, Pelro, refulgcl

rossfviiiiis in Apparalu sacro

lonu) 11,

265,

Lex no\a,
Dixi

fac vcrsus de novilale iiovos

,

\crbo Pcirui de

Ilign.

Incipit prologus super Actus aposiolorum.

1n Cenesim incipiuut carmina.

mc

fiiiisse

librum. scd rursus in Actus
ctc.

PiiiBO facia die, duo, ccelum, tcrra lcguntur

:

Poscor apostolico-, coiitinuaic siyliim,

hl finiiamcnti spli.cra

sc(|iiciilc dic, clc.

Incipiunl Actus upostolortim vcrsibus Lconinis htxnvietris.

huipii Exodus.

Wxc duodcna ralrum
Somina

suiil iioiniua,

qwi quasi ple
[bis

Tiberii noiio

dooimo

regnaiilis in anno,
Jud;i'a Tyraniio, ctc.
iii

B

Duin scrvirct adliuc diio
li:i;c

Judaiosp, lol Iriliucrc Iribus, clc.
Incip'.l Levilicus.

autem duo
falso

ulliina

poomata

Aclus aposio-

lorum
illi

Liicas Wadingiis Aicxandro de Villa
allribuit,
Rig:i,

Yox

aiiiem Doiuiiii

Moysen vocat, impcral
in

Dei,

Minoril;e,
Potri

cum
qtii

illa

sinl

pars

liiijus

lii siia

verba ferens, plebis

aure scrat,

elc.

Aurora

de

multis aiinis

Alexan-

Incipiunl Numeri, teu liber

yumerorum.
numcreinr,
colniis, clc.

druin de Yilla Uci praeccdit.

Alloquiliir MojslMi De\xs, ei jubei ut

Auctor Magiii Clironici Dolgici

ail

ciim

obiisse

Omiiibus ex tribubu?, forlis Incipii Deuleronomium.
U.rc sant vcrba qiiibus Moyses

ad arma

Remis anno 1209, atquc fuissc oanoiiiciim regula-

rem ordinis
nysii

divi Aiigustini in
el

abbatia Sancti Dio-

inslriixit IIi'brxos,

Ucmcnsis,

liibliothecam

cognominalum.
Vin-

El

vciiil allera lcx, diciliir illud

opus, olc.

Vulgo taincn

in inss.

codicibus clvricus aul oaiilor
p.ilria

Incipil liber J jsue.

aut prcsbyter Remensis appeilatiir, qui
:

Post .Moyscn Josuc pi>pulo domiiialur ncbr.ro

docinensis crat.

Ila

hir

aticlor, sed

fuisso illnm

Terram quam Moyses

noii dcdit, ille dcdil, cic.

ca/ionicum r^gu/ar^m, argumentutn dccrctoiiiim esl

Jncipit liber Judicttm.

Q
etc.

aucloritas iflgidii Parisieosis pocta>, qui aliqiianto

Pofliosue de Judiiibus tiarraiio Gal,

posl niortcm Petri dc Riga, correxil
cui

Auroram
cuiiiqiio

ojus,

Dd quibus auxilium soinp'il Hcbrjna tribus, incipii liber Rulh.

conlemporanoum

illiiin

fiiisso,

olim
osl.

familiarcm babuissc ct amicnni, satis probabilo

Ad

Riiib

fcblinat iVlri slylus, liiijus ut aclus
<

Hic

ilaqiie /tgidius, qui circa aiiiiiim
ci

1210

vel

122>,
in

Dcpiiigal tenui cariniiie, sornio brcvis,
Incipil in lihros

lc.

imo

an. 1200, nt postoa

dioemiis, scrilx-bat,

Rrgum.

prologo

quem ad Auroram
otc

a se oorrcctani pr;rm:sit,

Post libruai dc Juilicibus, sacra lcct-o traclans

incipionte fraterna: charitatis quasi

quamdam

sapit
fiiissc
,

De llcgura tilulis, nobilc ponit opiis, e*c.
Incipti ia

ilulcidinem,

,

cxpresse Pelrnm de Riga

Canticum canlicorunK
doctos vinccrcl omiics
elc.

canonicum rcgularem S. Dionysii Remcnsis
vcrbis
ait
:

liiti

Solus Oriifcncs
lu
liliris aliis,

cum

Dicimus impritnis quod quidam canonit.o-

Incipil

tamen in libro Salomonis, inlibrnm Tobia.

cv$ regnlaris Sancti Dioiiyiil ncmeniis, Pctrus

mine, Rioa cognomin<^, juxia illud,
Pelrus liiga vocor, cui Chrisii pelra rigat cor,
otc.

Qa\

Irgis

historiam Tobia', disrutc sensuni

Uiii latcl, cx petra longc flitonia bibcs, cic.

ILcc nos ex ms. codice Sancti Yicturi.H Parisicii-

lucipil in librum Danielis.

^
elc.

sis,
lii

Ittcra

KKK.

27, foL 62

,

ubi dicla Aurora Pe-

Postqiium

siilijcrlos sibi rcx nabjliiiiis IIcbrrROs
l;iiiic,

Rig.T ciim commcntariis ct corroolionibiis if.giIiiitio

Vu;il €l ainixil, oiisc, dolorc,

dii Parisioiisis.

aiitciu oporis liujus praziuiC-

lncipit libcr Judiih.

tilur hic in frontc vcrsiculus.

Eusltrluo,

r;iul;**qiiu f.iv«iis llicroiiymiis,

ailus

Incipii hic Rigcr hiblioiheca Pelri.

Traiisfilit iiisignoK, !iiilonanii(iio Jnditli, clo.

Opus vero

isliid

uipoic sacruin, pro|MMiit legonduin

Incipil

ltbi:r

Kilhfr.
\oiiialur

sclKiiaribus, in

lacnm profanoruiii

:tiictoruni.

Doncr ad ^>lliiopum torias

ab

liidis,

llogc suli Assncro sulxlita lcrra fuil, olo.
Incipit prologui )tnrh.it'<vnrum.

Ergo pocturmn pdlini quam dicla canora, lliic libi propotti, turba srholaris, ama.

Et

in rine opcris roj;al oorroclor oprris
tit

iQagislros

Ma;jniis

Alcxamlor quo '^rinmni firrria rogo
e loiTis

Parisirnscs cl Aurcliaiicnsos

iilud suis discipulis

Floruu,
Ificipiunt

ni«^n»

tr«>plia'a

liilit,

ctc.
F.t

pixlogant.

rfcapiiulntione» Yeleris Teslnmcnii. primo ngitur per lurtus sine A.

Qua:

tibi

dat tcllus tnetra Vindocittensis nlumna^

Prtvlcgc Parisius, AurtHanis hube.

Priitcipio

rcrnm posl quiiiqnc

dics, liomo priuiui,

Et paulo

atilc

ad librum cl Rd vcrsu» suos

sic ait

, :

fS

NOTiriA
Vobli hcxHiiuhit iibul ilunlUiuhn uti
l'iiiliuiiftiU clfffii Mniluciiiiiiiit iiiiuu.

IN VI

TIUM
A
t>*i-

Di. IIK.A.

11

Ai

o|iiiior lion viMKiit
iioii

Aurutiim
u\\

iu

u

lioli< roiti*

iiii-M(laiitcH,
ail

s|K>((aiu
<*o

1'ttrHiH ile Riijn, %vA
in
|iliirlbut

Yoi

fUiji inaijii ctcgi, ifniu tiyii niiiicin
luciiiti' uii'(>icu

roiiiniriilator(-«,
(

r|iio<l

Aurong
aiil,

Vo%

Ciinrn

Irijc diji.
iil

iiiHi.
iiiii

Miln ihiis

)-l

aiitii|iiioi iliuk tioii

rooip.in
|Mist

ul

Vidcrnl {'.xsm- Knassujs Hdllxus,
lo IV lliiUiiiiV Viiiveriiliilii

ioHtI s;n

i|iM

\i«liiiitiu.

Iii

niN.

itil|.i'.

V.illi'»

Auroriini
.iiili(|uiori

Pariiicmii,
,

M.

7(tH

,

Hiilijiciiiiitur
iiis.

M'qu(^n(in,

r|iis
(

ilcftuiit

lo
iii

rutnlogo
(luuH

illii.slriiini

Aradniiicoiiiiii

iiiss.

riKlic<-A

Itoiiiroiilii

onlini*

istcrcicntik
iiiii

Tliicra»cia.

liiijiiH

nii(-((iiiH a|)iiil
iiiaiiti

M.

Jaioliiiiii

MoiidMliiiii

Oralio
Ilis
tr,

1*1 tii

Kiijo',

tiliruin eniiijtoiuit.

(hM^loroin iiUMliciini,

aiii iijiis

iua^isdi ^lnsHis

Vftrr, tui,

nU.S

nlc iiifia

nd culccnt [laj-

rt «cliuliii illiistralDS, Kicul ct vidiiiiiis tiiiiiin

bupra
;ilii'-

iiicnlDrum.

ilictam in liihliodicca S. \ir(oii>i rarisiciisis,
riiiii

Item arntio

eujuiilniii, qni

diruta reJinlrijrnvit.

in bibliotlicca ri:riiioiis(i-a(i,
ftlios <luos, (\\\x
iii

cl

a|)ii(l

Huilain-

itc limut in leric, rtc.

Viilc ibiii.

Valioni

nr('liic|iis(-o|iatii Iliiiicnsi

NOTm\
Petrut dc Riqa

ALTER\

IN

PETRUM DE
(rii,

RIGA.

(rolycarpus LtvsF.R, lliitoria poctarum medii

llalx Magdcb. 1721, 8", p. 692.)

monsis

, Anglirus (2) , magistcr (2') , RcfcA-clcsia^ rlericiis(5), vel canonicus Kctlesiac

B

3\ix. vulgo Uici(ur S. Oionysii <lc lieslurnc (i). Uiic ct noiiien ejus in coilice<|iioc]ain ins. hoc offeiuli Pkthhs Pe KciiF.s. Siciuidcni is ruerit Pctrus, (]ucni vixisse nicmoral /Egiilitis l\irisieiisis (euipore CiKlesliiii III po^>;»>, i|ui sedi Koinana: pncluit ab a.

Sotut Oriqe^cs cum do. Iu Rcgum lih. : Reynavil Satomon. In IfniiitJjuartum Potti/uam subjecloi tibi. iii Tobiani cm lib.
lica can(iroriim lib.
i
:

i

I

:

1191 ad

a.

1198 vel
:

ail

liiicm

sx^culi

xii,

vel

ad

ipsum

s.neculi iiii

inilium cril refercndus. Ita vero

tliclus it)gidius (5)

Quem
Pttrum

intcpnisie dulcmus

Qui tegis hisloriam. in Job lih. ii Librum Jvb Mvysi quidom. In liliriim JudiUi lib. i t.uMoL*qu tub chio Paulwque. lii libriim llesler iih. Aithiopes qucv. In iibros Machabceorum 1. 1 Uagnui Alexander. In Evanqelicam historiam iib. Claruil llerodejus rc. Iii .\clus apostolorum lib. i Tiberii noHodecimo. Rccapitulatiouum lib. Uaec dc tcije uota el vct. In codicibus manuscriplis quibus suiu usiis, in>
lib.
I
:

:

:

i

:

-

:

i

;

:

i

:

in divinis verboteuus alta

scquenlem,

iEgidius, nisi fallor, rcspicit Pelri scnecluiem ol Auroram. Noii ilaque a veio abenare pulo auciorem calalod librorum nianuscriptoiuin culie^ii Corporis Onrisli in Oxonia, i]uiPeiiuni a. 1170 claruissevult (6).Cv. etiam Caveus(7)eum an. H70 vel paulo posl floruisse obscrvat. Aliis dietu obiissc
cieililur circa a.

1203 (8). Q Ucplalcuchum, duos tibros Rcgum blicam a Cencsi ad Apocalypsin iii Aurora enarrari iion miiius falso pcihibct cataiogus librorum matvangetia etiam melricc , non soluin historicum nuscripioruui collogii Uiiivcrsitatis in Oxonia (1-i). ftensuin, sed ctiatn aUegoricuiu , in quanluin potuil, Vcrsus nuiiioran(ur iii Aurora 15,050 (15). brevitcr cvpriincns, narrante Henrico CandavenNou soiuiii Peiruin nostruin ugiioscit auctorem si (9), queni sequilur C. Caveus (10). Pleniorem Aurora , sed iiiicrpolaiorem insupcr iCgidiiim opcris iiolitiain privbel Joanii. TritUcuiius (11), qui < Scripsil Pctnis opus metrieuin insigne super quemdam, quod sequenlia, qu« iii CuelpherLytano ita codice ms. Ieguii(ur, declaiatil Scire r.upis, lectOTf Bibliam, quod Auioram prxnoiavit, ul sequitur :
Scripsil
i.
:
:

scribitur liber nieinoiatus Aurora, iicni Bibliolhcca. Inde farltim for(e ut auclor qnidani liabere(ur Petrus de Aurora, qui super Uibiia iiietricc scripseril(t2). Contincre Auroram paraphrasiii Tcsi.imcnti Vel. cl Novi, usque ad Epislolain nd noinanos inciusivc perperam tiadil catalogus biiil o(hcc.Te BodlciaiKC ex duno Thoiir.e Bodlcii (13). Totani his(0iiaiii Ui-

In Geiiciim lib. i, liiit.: iHitium muudi qualcs. In ExOiluiii lib. i, Inil.: Ucvc duodena patrum. \u Leviticuin iib. i. In.: Yox auiem Domini Moysen. la

Alloquitur Moysen Ikus. Iii Dcute^unurot lib. llivc sunt verba Dei. In Josue ronominm lib. PecPosl Moyscu Josue. In Judicum lib. lib. 1 Ad Ruth feslinat cal. Hcbrivus uU. lii Ihilli lib. Monle mancns Estra. lu Canpc. In Reguin lib. m
i :

i

:

quis codicis islius auctor. Peirus Riga vocor cui Chrislus petra rigat cor, prologus iUius , qui hunc librttin correxii et tuppleliones de suo apposuit, el ubicunaus invenilur obetus inler duot punctos per totum librum ibi sunt dicta et versus illius. Et paulo

:

i

:

posl

iii

eodem

uis.

bxc addunlur

:

i

:

:

Scirc cupis, lector, quis codicis islius auclor.
iiicanee, p. 19,

(i)

V.

Inscriptionem codicis ms.
l.

in

Catalogis

apud Jo. Alb. Fabricium noU u. ad

mss. Anglixei Hibcrnia;,
(2*) V.
I.

I,

p.

it,

p. liO, u. 10<>S,

Trithemiiim De S. E., n. 588.
S. E., cap. 22. Uist. lib. script. ecctes., cd. 1888, p. 082. {\\) De scriplor. cccles., u. 388. (12) V. Catalagos niss. Angliie et Hiberuia, l. I, p. II, p. 12, n. 476, 8, ei in Indice. (13) V. Caiaiogos cit. part. i, pag. 145, n. 270i, 103.
(9)
(•.0)

De

Thoin. Smithi Caialoffum bibliolliecspCoC.oniaiia', p. 113, Yespasiauusl). V. 1. (5) V. Henricus Gandav. De S. E., cap. 2i. (4) V. Calalogos, I. c. (5) In karotino. V. Ft-anc. Ducliosnii Uistor. fraiicor. Script., lom. V, p. oio. (G; V. Calalogos 1. c, p. 55, n. 1655, 188.
c. ct

(14) V. Calalogos cil. p.

ii,

p. 5, u. 143, 4.

(7)
(ti)

De
V.

S. E., p. ni. oDi.

(15) V.
bil<lioth.

I. «.

Ambrusium de Aiiamura

Domt'

.

rs
\ii:li qiiitl

rM.inrs
hrovitcr
(1if:il

lu:

iuc;.\

1,1

.liC.IOirS

P.MDS
niulborno (^7).
do
Jiiila

16
do Aotli cx .Viirora siimptutn

atl

isla lihci
:

A
illo

IMsiiclitMi i|ii()dilaiii
lialiot

rclrns

el itigiiliiis n»c ri)iisrrips«Mo

sod

itlom

lllr [iriiir

4 orrocf^r ullimiis islr liiil. lUinis, liio Parisionsis aliiiiiiins Ilu lc\ila i;radu. prosliylor illo iiianoiis. Smip!o\ tlorirus fiio, sacii ortlinis illc piorojsor

.\iulor,

r»iio distiriia

M^cliabaeo ex cadem iurora

.

docerpla

sisltl

idem

(28),

Aiulto gravfS annis
(^innia
(iiiiiisit

:

liio vir, ol illc
iii

Alloi adinvonit oporani, soil

senex. onlifc poccans

Inloijrani .lurorfliu odcro niinc nnhimu^, sod sporimina solum ox oa ali<pia. Tros innrimis codicos manuscriptos consiibiiinns duos itelmstadicuscs
,

Ahrr aou typica

sciisilms irc vagis. dislinclis vcrsibus unum

uiiiinii|uc r.uclpherbyiaiiiim.

('.Dnsuilin oor|>us, atriue revinxil opus. Ali<-r abundantis sludii; sod auclior alter,
(.liii.-.

prdponondi dobnil ordo

poii.

l»nloiii> ul siiperol iiiodulaniino

tondila melri.

Incipil liic Kiga- luWiollieca Pctri.
Iliiu
:tiii (.1

IVlri.

do

Uii;.i

Anrorn ab
:iij

/E|,'idio

r':Misioiisi
L:iiii;lilot

01 on!Oiid:il.i, iiddiitilni
liliiiirnin

noiinoo

iHi in c:il:ilogo

niaiiii>(riplonini

ollogii
(]

8. Iriniljlis apiid r.anlabri.uhiin (ItJi. Dni dobcnoii I\;lri /tgidii lilior, (|ui i>at ; INari el JE'^uIu liiilur .lintTa, in Calalogo ooiliouni quos G. Lau; :

Pr;omillo nrdlnrm libroriini V. ol N. T. quom servanl oodices Holmstadionsos. In primo Ii.tc seGeucsis , Kxotlii», Coviticus. Niiries observaliir meri, Douloroiiomion, bbor Josnc, Jiidioum, Riitli, Rogum primus. sot nntlns, (ortiiis, Cantica cantiooroni, flo;;um (|uailiis, C.iincnlatio JoiTmifle, Daniel, Job, Tobi;« lilior, Ksllicr, Jiidilh, .Macliab.xorum, Kvangelium Lucc, Marci, Aclus apostoloriim. Codcx allor lltliiislatlirnsis lioc ortliiio prooodit PciilalciK Ims, libri Jnsuo, .liidiriim, Hutli, Regiim, Tobi:c, Daniclis, Juililb, K^lhor, Maoliali:rorum, Jnb, Lucas, Maroiis, Actus aposlolorum, Canlica caiili:
:

coium, LaiHciilalioncs
Obsorvatu

Jerorai:c.

dns donavii

bibliothoo:!' Hoxlloiaiise

(I7k

de llis:i, >od I'oliiini (.onioslorein au« lorcm .4urt)w facil (ihroiiicon ()iiotld;un ins. in codicibus mss. TUoiikp llodleii (18), rorle pritnouiiiiis paril:ilo dccoplnin. (laiiiioiil libri Sc'ri|ilura; ab anctore lr:inslali o^rmiiio «Ujiiato, ovcpus Canlico tant cdi uim , Liimonlalioiiibus Jcromue, librr Jobi, cl Aoiibus aposlolonini, (]iii oarmine lioxamciio, coijuc iIitIIiriiico, soripli siii:t. Non ev^o salis acciiraio dioilur Auioram ;;aii lcic vcisibus liexaiiiotns ot piiilanicUis, iii o.ililoi^o libroi iiin niunubci iplorum lublioIhece UodUianuj cx dono Tlioin.r Uodloii (!!)) aul vcrsu cletjiaoo CHi), aut versu heioico (21 ). LvMai Compondiiini Aurorse jpso l'clro aucioic (2-2); ol tpiioino liun 1'olri de liiga (|Ui iiiscril'i

Non

liiiin

est riniiis Actibns legi in Explicil Vclus ei i\uium Tts(acodice postoritiri meulutn. lucipit prologus super Cmilica canlicorum. Vidol;ir(iiio auclur cum lilirum caiionici vulgari iioii
:

cnriosum

\

iii(iic:ibSO.

Spcciiiiinuni loco dabo.

Prulofiuin ox codicibus priori ilclmstadioiisi el Ciielplurbytaiio mss.
I.

ms.

i. Siibiiootiiiir in codioe priori llolmstadionsi Aurorce liccapitulatio utriusque I estinnfnlt,
iii

ipia;

altcro

posila inior

Macliaba;oruiii cl Jubi

libros. Similis ea cst t ul^eiilii libro absi|uo bttcris.

Toxluni ipsum cx binis cudicibus Helmsia lionsibus
dabinuis.
ox Polri do Higa .\urora a loxlu in priiuis Scripiuia* S. ablu dorc vidciitiir, eaqiio hislurica, nutabimns.
,

3. Sin(jularia qii.xdam
t\usi

bilnr

Auiora
liio

(io). Uoc:ipitii1aliouem

iiircriub

me(inani

muiandam

iiidicni oxislimo.
iiuiidiiin esl

C

cxcerpta

Typis odiia

iiito-ra

Aiirora,

ad varios coliatam loaiiusciipln^ Cddict s ^c cdilioiii paralain liabuisso itslalii'^ osl Casiiii. (Ju.liii (2ll. t.xilnKT liboi oMii^aius e>>l a Casp. Harlliio (io). Hiiia ilisliclia do Hul»'ii c.\ .iHrtiia dipioinpla iii.ofuil llion;ab lUibdoinc lliiloinvviajuii Wintotoiiiani (ib).

II.

slJt
11.

Pclri dc Higa Spcculum EctUiia' carmine exmantiscripiuui in bibliullieca Caruli Tlieyori
(iin.

288
III.

KxsLint

cl

Carmina

Polri de Riga

mannscri-

pla in bibliotboca Uodleiana Uigbaci, II. I0i(30j.

ex duiialiu. e heiicldi

<IC) ^. 35, V.
nii-,
i.

Catalogos
"290.

iiiss.

Anglic
p.

cl

ilibcr-

(2i) S-jpplom., p. 415,
r..,

apuJ Gv. Caveum De S*

I.

p.

III, p. y'i, II.

II.

(17; l> 7UI.
l'>7y.

y».

V. (kilaUnos
10, X.

cit.

(18>N. il. Tr.
11.

Calalogos

I.

c ., pag. lOU,

>. 10.".. V. Cataltigos 1. c, (iO) V, Calalog(»s cit., p. iii, p.
(l'Jj

p.

\Vo,

n. "2702.

DivorsilaU^S lcclioiium qnas bic ex codd. lieliustad. aUVii Lo.«or adliibuiuiUb iii loxiu H:irtbii cmendanJo. Kuit. (:>G) L. 111, c. 3, iii Anglia sacra, etJ. Luiidiu., lUOI.p. 201.
("i/i

p. ui. i)!>2. (io) Atiiersflr., lib. xxxi, cjip. 15.

%,

n. "287, :v2.

L
c.
c. 7, p.

r2li V. (iil V. (23) V.

I.
I.
'I

c, c,

u. i:H), .".•.. p. IS,";, n. 15i:i, i'.

(28; L.
(-20)

209.
t.

V. Catalogos mss. Angli;K cl Hib«'riiiic,
l.

II,

litiiii.t:

Sniilbi

Ciilalogum
I>.

liiblititliec<c

vtil. I, p.

Cutluiiiaua*, p. 150. Tilus

XX,

10.

20i, ii.(i(K)8. (30) V. Cnlalogos cil..

1.

p.

i,

p. Si. n.

1705.

u.

iN(3TniA

liN

7E(.II)I(
^OibiM,
iifri

M IWlllSIENSl-M
p. 17-23.)

iupra,

yf^giJiiis l*aii-.ioii^is. iiub, ai(i> libcrjlcb

Kradu sou (on.lilionc

tliacu-

D

Parisiis diu prolcssus osl, artcqiio poLlira praeser-

aiijiic tjraniiiiata,iiu

prubCiti:u

lim cxcclluit,

iiiii

intcr piiuiarius sui tcnipuiis poe-

lus icc.-iiM lin
1'liilifiinilos.

.1

<.iitll. Iiiitt

lliiloii.',

III

llM.

sii.i

\

l>viHiii

l*.iiiM(

iii>iiiiii

Mitikiil.

iil<

-.

M''m

<]il«

•iu

.r>:iilmt

rariHiciuia,
lli»li>tiiiin

ptiria
i

niii lriii|>ori4

lialiiiiu

liis^Miu
(;ii:ilurns illo. >.l ^ni.liiih .ss.l .•MiMori'' .|ii;ii\i il.iii' iiil.MMl lii.i IhIIi
si
iiitliiiui-

ftihmr

rprftitifiin

llhrvnilf/

ii.i%»
.

I

uI.oimih tibii»
,.

jiiMihil ^r.Jt. i|U.m

'I

.11111111 III''
.

.

«.

T...ii-,.\l.x..i,.ln.,l.iMi|.i.MT..il..lMll.. Aiiliiuluis, liin MXHiic ilii.fS |>l'|is isv.. .Ii.litliiiiil
llis|t,i liis s|il»ii(l.iif

'"'""^

'"

^"ll.rU..r..

« f _ i //i.<.;-i.-r«,.i tiuin>m\u
1».

ilii.t niiili. siiii. KMiiii IN,

H'»8,

kiiW lio«

lilulu

:

n.
hi'
l.'

liii

Mi..
i;ii;i

iimlnl .1 n.s»
|ii;;i;i

hiiiful lilur ifH.iUii»

ii

Ihiwino /.i/««f /'nii»i»H«l,
,
,

(•iiiiiiiiisii.i
'
,

iiKinlav

iiriiiii ni siiniloni iiicro;ilui lloruiii Hl Hiiii.li>ni iiii>r.viliii

.11

liln llii,

liili iiii<l:tiii li.ili.i.- |>.irl;)iii.

.""I

ncWns
I.

,

.

.•

i,Qii,iiU'Ui>l<iiii'iiii , > .f
>
. .

,.,

; .^ %iiti>l»t. ,

ii
I

.. su»

..

i'»l

.

>.T^iliUS
Ilif .'1'.|;iilius aiiiio lircili^r islo
flidiiciii ;iurri/i-iM
iii
I

.illllii^,

lll

t

lilllill. III

.|ll.-|ll

CM

ii>iclut

JOi» ki-rijisil

InMin
dc

iiiiil;«rcliir.
liii.i |i..I.imi
.li. liiiii

niiiiKHii; liliros (lincslani, (|M..iii

i|iiii.|uc
i

.1

(

iii«

inhnil

\uior'i»« (iu
i.iiIjmIj
j.i.ii

I.U(luvi(0

IMiiliii|ii

Aiinusli
ail

lilio

.idliuc |iarMilo

ii|.us rcli

ilc

Uij;;tl i. Iiol.uiiiii

(lica\il, (iiia

ciim

aiMorcin
.

virlulis c\.iii|il(>

(a

oi

(

ii|

«iilciii. iiicli(»ii.|iu: oi.liiic

'li»p.»Miii.

M..lMlur

roli Maniii a.lliorlJilur
iiiscri|)»il.

uiulc

opus

isHul Ciirvlinunt
C.ol-

l.ac
<lii

.^111,1111

l\iri linja:
iiis.

1

uiii

comuiciilaMi» M. /t^iS.
f..l.

Ilaliclur uis. in insiKiii l.il.liollicca

Parisiciisis,

in

lnl.hollicca

Vuloii* uJ
lii.
:

boiiina. codiiciriOT.cui tilulus lillcris minio exaralis: /»i.-i;iiH:.iru/(«Ms(:\l) .7;7i(iii

">""»\ l^nisiciiHs
K">
-^tiiilii •!'"
(fuii^l

lillci.i

KKh.
iil.

il.
iii.

Prolo-

».n>njs nd inslin
regii
/i/ii.

Ai^ronini

con.

ipil

I

rnUTnat
,

clioiwm
Aliuin

illuitris

pueriiuilovui l-rnncKr

iliuritain

quaindum

iufni <lul,;diium

n

opcns
maiiu

liujus

ms.

co.lic.cin

liahuil r-insiis

/><'miM.> ;..ci< </Mii foi/i/alM»»

»uuiu, cu. Il.fc

aulcm
l.iblio-

Jatol.us Mculclius,
r.u.liiis

qucm

iranscripsil

H;ir<|uar.lMS
,

lc^milin in
Hi'
(

|>i.iral.oii.'

coilicu ms. PauUua;

sua. .luiu Parisiis

li.ncrcl

ut c.ui

.•

I..|isi,'iisiun».

slat

c!»

calal.>j(.)l»il)liollu'ca!(licli (Iiiilii, (|ui a. I7(l»">,

Sijr,'

rufiis,

Lcctor,

ct

cxtcra, qiix j.nn

supra

iii-i", Kiloiii iiiiprcssus
11,0.

csl

apiul Uarlliol»liiin

Uou-

lcj^unlur apu.l L.-ysoriiiii.
j,,
,.^.

um.

Illic cniiii

iiKcr inss. cod.l. oTA, in i-.pa^.

j,„^.,. .,,,^

.,^^^^,.^^.

.^^.^,^.^ ^^^-^^y^^^

.

^, j,^^^^

57i. dicli oalaloKi. Piolo^us alu|uol
Intorius
••

carminum.

f;„,.,„,,„

„,,,ri,a,n,

a.l

O.loncm I'arisionsom opioxliibcl Lcyscr,
'
.

yidcaiur liaborc modullani, lloc iam priomissis adiicialiir opus. •
si
'

quam

scopum.iiuam ci codicc llcUnslad.
__p.

7n/;"2'

,

,.

Kpilofjum.

.,

..

Kxcipil

.,

,-

.,

,

tpiloi^uni
nonu^ii

iiarrali«
pr.cfoit,

liiiliiim lihri

piimi.

qii.c.lam i|u;o quulaut .Lgi.lii
oi l.init*n

non

Piimus
Siilxlii

apostoliri slu.lio (lcclarat lionoris,
iM.sij-nia iO),'is.

mtu inoommodc adjudicatur.
7iO.

Lam

cdulit

Scpicmicin Carolum gossisso
iil

C

|,„ii;,i„s l.cyscrus, p.

paior ro\ osi dc itiiisulc lacius, llildiiicus suliscdil incrs, in clauslra icclusus.clc.
ai.ie

Adiioctilur
''''

ot

Auroro' cjusdcin .Cgidii
mc<rifMj,
il>id.. p.

haclJlus

Hic ad

cakem

lihri

quinti do profossoril.us ox

uil>e

r"'"«

»»/VrHfl/|-

Hi.
Mug. /Eijidihm,
iiil..T

Parisina oriundis agil, ul
qiii

oorum rclundat

injuiiani,
ulii

MyaWrium de agm
vclul
siiiijularc

paicliuli pcr

aioliaiil

nullos viros doclos, ex ipsa urli".
Ilos

scriptum

adJucilur

CKJice»

conbliiula cssol Acadoiuia. ossc oriuiulos.
feil sxculuiii IV

rc-

luss.qiiosG. Laiuliis douaxii lubliolliecx' U(Hllcian.p,

Ihslovitr inivt'r>,ii(itis

Piirisicuais,

quod

laiitoii

iioii

iiisi

cxcci pluut

qiioddaiu ex

.Aii-

ad

a.

ilDS,

fol.

SiG

cl

M7.

laiii|iiain

favoiilcs el

roia osso videlur.]
C.ilo allor rarisieiisis, S.

iiitor

(3!) Prodiil Ci^ro/iHi libor tiiiintus. scd mulilus, Srriplow C.ltosiiii, tom. V; iulegiior posloa Rccucil dcs liiHuricns de France, lom. Wll, iii (32) Falliiur

U. E. cardiiialis.
:

Ttiscu-

\idoP«/r('/olaiius cpiscopiis, qiii aiuio 1 1 l'i olail ^ur l. CLWlll, ol HisJ.jirf /i(/cnii;t' de iu I- ruucr,

tDiT.

iom.

Wll

(iii-4",

Fiimiii

Ituloi.

1852),

pag.

'2u'

Oudinus. Hanc

Historiam scripsil

et 5G.

FRAGMENTA
EX LIDUO PETRI DE RIGA CUI TITIILLS
:

AURORA,
VARIIS IN LOCIS OBITF.R INSERTA

Cum

jTIgidu Paris. adtiitionibus.

I.

PROLOGUS PROSAICUS.
et inj.

D

conversando noroni

liiraDliie

exegi,

ut
ot

librum Geiiule

(Fabric. Diblioth. vied.

Lut., V. 277.)

neseos slylo meirico dopingerem,
Ailegorias clkorciu, iiislanlor

aliquas
baii«

Freqiicns sodalium uicorum pclitio,

cum quibuo

poisuasit.

.\d

-

19
fa(«or su.isionrni
incertiis

PETRUS
animus meus
in

l)E

RICA ET /ECIDIUS PARIS.

90

dubio popcndit,

A

His ogo fratcrnnn* mcrilis mihi venor am>>rcm.
Ilis

an «cribcriM an obmulcscercl. Vircs enim

ego munilicum venor haberc Dcum.
fideli

ingcnii lanto operi

minime

sufficerc consiilcral>am.

Da, lua facta, Deus, ut proscqnar orc
El
sit

Sed

alia

de partc pclitinni sodaiium obviarc formifas crat oCTondere iilos,

scrmo tuus

valis in ore tui.

dabam. Ncque onim
quibus
quibns
in scholis

ab infaDtia conversitus
libros

cum sum,cum

grammaticx

pcrcurri,

et Ciceronis

Tu gre&sus dispone mcos. Tu poclus adauge. T» sonsiis apcri. Tu pluc vcrba mihi. Porro sit mecum, qui sc fidci proliletur
Esse receptorem, Christicolamque luum.
Myntologi (33) cedaiil, et apud gymnasia vat«m
llic Ilic

aureos flores

icgi, el clegi, el

Labyrinlliium Aristo-

lelis oon fiio Dxdali sed Filio Dci dnce introivi aliquantulum, inspexi, scd non penilHS introivi. Assidua ergo sociorum precc vcl potius fiateriw ch.iri

habcant primum prxcipoumquc locum.
ligens

t«t«

deTiclus,

opus injunclum arripui
ailegorias elicerc,
,

,

cogitans

ocuium simul ire videbtt Grammalicos apices, eloquiumque sacrum.
sludium juxla genus omne Lalinum

rerum

bisroriam Genesis versibus texere,
ipsa aliquas

studensque de

Ilic adliibcns

tanquam nucleum dc testa, granum de palea mel de cera, ignem de fumo, mcdullam dc ordeo, vinura de azymo. In quo opere ita studui desudarc, ul videas quadam
coosonaiitia sibimet concordare, s. Christi margaritaro ciira

Dicendi invenict clicietque

modum.

_ Ergo poetariim potius quain dicta canora llic tibi proponi lurba scholaris ama.

Hic

tibi magna scgcs ubi qui semel inspicil, Primo discredil, po&tea ncmo negcl.

et si

Moysi adamanie,

florcs Ecclesiye

cum

Susliiicas igitur, ct

me

proccdere fas
tiia.

sit,

aurum Christianorum cum fcrro iudaeorum, legem novam cum lege antiqua, molam cum mola, roum cum rota. Pono visum est ciiam
herbis SynagogaR,
biiic libcllo

Si fleri possit, invide, pace

Nam
II L-c,

nihil eflicercs, iibi tot lutoribus uti
;

Spcro
Lector

scd csset opus claudere labra

libi.

gnientcr imponcrc

juxla operis lcnorem boc iiomen con^arora. Ncc imnierilo. Sicul
: ;

ut prsemisi jam,
et

nunc dicenda videio
primitus aure nota.

hoc

vigiii

enim Aurora terminum nooti imponit principiuraque diei adesse tesutur; sic et lii>ellus istc tcneiM-as

III.

PROLOGUS METRICUS ALTER,
el

umbrarum
veriiatis

ct veleris

legis obscuriiates discustintillulis

Qui ^it jEgidii Paritiensit,

prsemitliltir

/Vof#

liens

fulgore el allegoriarum

Teslamento.
(Leyser, p. 737.)

micanlibus lolus refuigeat. Vel ideo certc lam clari nominis majeslate hanc paginam insijiaivi, quia
sicut angclus, tesle
hisloiia

C

Incipii prologu*

ad Odonem Paritientem epitca-

pum.
Utilc

quam

pcrourro, post

luctamcn nociurDum locutus cst ad Jacob : Dimitie me, aurora ett, sic el ego post luctamen et bborem, qucm in hoc opcre exercui, quodammodo libellum meiim ejusdein verbo alloculus sum Dimitteme, Aurura est, quasi dicaiur, (inem
:

cum

dulci sludio niijscere satcgi,
inetri.

Quaiido tixc inclusi mystica lcgc

£x
Nil

Ul magis c

quod amctiir habct. Modulatio prx&tat, facili possU in aure bibi. xquc cupio, quanlum ut sit fructus in istis,
se res

im|)oiio

buic operi, quia Hgiiras et umbras explicui, el veritatis fulgor palenler iliuxil.

Moiilcm locloris xdificasac mci.

Rcs ideo iraciarc sacras post
Qii3C

illa

rcducor,
levi.

quondam

ex aniino forte fucrc
nisi lol

II.


:

PHOLOCUS MKTUICUS.
(LE\StR,
p.

Sicquc docebal,
Ul cuperom

vcl

701.)

Muiius ab yEgiilio

Initium

mundi

quaks

jam ante ncgotia lusi, nunc ad meliura rapi. missum tibisuscipc, qua:s'>,

iii

origine prima
;

Traxil

M.ignc palor, prxsul Parisicnsis, Odo.
S.Tpe aliquo volui vobis servisse videri,

al» artificis

co.Kliiionc vices

Qu.x fabricx conlcnla

d.:dit; quan scniina

rerum;

Omnc

crcatoris muniis opusqiic Dci.

D

Nec

6.Mis advcrli,

quoinodo possct

agi.

Donoc co

Qiiod.im ciiirograplio Moysc ducc carminis Iiujus Est anitnus molus coiiimcmorarc moi.
H^jiis adhiic pulei, vclul orudcrator in .ilium. Ad lypici scnsiis vir,. pcnctrare volo.

libro, qui bibliolhcca vocalur,

Causa ad
Vulnificabat

roin facicns, ct salis apta, dalur.

enim

dcfoclio nia;^na libollum,
dociiit jaiiua

Cui ncque qua; hoc

prima

fuit.

Sic

Posl faoiens salliim, dc pasohali nihil agno
Dixil.
Iii

qiia; figiirali

mystcria claiisa sigillo

l.inguciis, dcficicnsquo, I(K'o.

Sensibiis hisloricis cliriturus cro.

Ncc i|uam

Foisaii inaloria cst uimis nrdua visu cancnti.
i)|>tinu soctor

oporer sed sio magis Ridiculodclwnl scria nostr.i logi.
nil

Fnrsitan ct fossus rapuil aclor onus.

Crodo supcrvacuo non in.lulgcro laboii. Ciodo lcctori, crcdo valcre mihi.
f.onsona

Quocirca, a sociis crobro miillumquc rogalut,
Isliim dorocliim lolloro \ollc. Tuli.

nam

Insu|>or

iii

libris Tobia', Judilh, cl

ruin sinl fidoi no^trxquc saluti.

Esther,
dcdi.

IIxc ogo non atioducor amore loqui.
^53) Furlc M\jtholoQi.

El Macliabxorum, myslica
Post toto vctcri supptcvi
iii

mnUa

corpoic lcgin^

n

:

:

:

;

:

II
llt iliagis
(}iiii(i|tii«l

FIIACMI.NTA
advcili,
i|uiili|iiiil

r.\

ALlumv
lijs ct

tt
I)

ulirsHct

il>i.

\
uiin,

ll<

Kixx
.1(1

paijdMiliii

niiiii

••ubicrc,
ilcr.

iioii

rniiis viniim cnl

dflMMf

i(iiikI

1'r.cbuil
(icu. IV.

(cinpun lUc iciiiolus

lil |)l)Til|lll'

Mlisi itlHI'l'll('IC lil)ris.

Tnmoiem

Dfiiiili' l']viiii(;i'lio, (|ui(lt|ui>l i|iiaiii rckHii» utiiiKil,

cninlit tiipnum (.nuio a ludi dmt :
hi;;niini,

l>f

•/1

MaviiiKi

Mi|ii>l('ii(li

cuia lalMirqiic

Tuit.

Dat Di-iikcrgo Caiii

tilo

ii'

|M-rimalur,
ct.1l.

Tt»li(uc rucrc, «jui
Sjtciii, si
I'(>sli*:i

l);i'C

peiHcrilnrc \ii

t\^»

w^si

l.l

iiiii|ii«

I

.'ipilit,

ct

tnniur, liiul

UiiCirciii, |»>skc iioccrc

iiiilii.

Ibid. .yomrit UJorts Luiiii ririlal:
illc

collc){i

pcr

siii^iiln,

qu.r

c:i|)ii(

idcm

vn|(ns in lcrra Notli cnni cotijnKu

iiiaiiftil.

Tc%tiis, cl cii|iositor
K.ii

|iroiii|iliis iil)ii|U(! fui.
iii

(^otiju^i.H illius C.jlinaiia

lumicn

ci j(.

i'^<>

|)cr.a-ri|)si voltisi|iic

1111111111« iiiisi,

Ibid.

.'liiuiHMiii (-<i/Miii>iai

fulurorum indiret potuiti*
.

Sitiit (lilctlo pr;cci|>iiotnic

|>;ili'r.

rcfrrl

Muii i|uia

iioii

csHcl Duxhilds

f.K iciidiii
(

ad aures

Kt qnani novit Adain primutn diiikM*
Jiidiciuin duplei
Iti
:

:

fuliirutii

T.iiili |)OiilllUis

anldi orc

hcly.

scilicct

ii{tiiii,

ai|ii.i*,

Vcruui matcrix pro
Siciit
(|iiae (lc(c.iiit

iiiajc»lu(c |iiilciitiir
ct s.itis
;i|>i;i

gcmiiii.H arlcm Kcripsit, posuit(|UC, colunini^.

daii.
iioii

Kvstitit \y,vc latcrimt.
liciic iiiis-

Matiiiuris

illa fuil

Siiiit iiuiiiiulla (iiiilius,

vciiijiii [iclo

Lt non

li:cc

pcr

a(|uaiti pcro.il; uiui illa

p^r ignciu

Isii
S4'(l fiiit
i.l

Si sit dcliciciLS uiia sil iiiia iiiancnt.

licri lcjjc

ncccsse

inctri.

Ul nubis Joscplii dcclaraiil scripla

:

coliuntianv

Kssc clinni clcmeiis opiatiir ad oiiuiia lcctar
^aiii

Mirniorcam
Ibid.

tcUtis Syrica scrvat adliiic.

nc(|iio iiicst

vW^is foniia
iii

vciiu.sta niiiiis.
S4'il

Quomodo musica

invcuta

lil

crponil

:

Ni'C cilo prosiliaiit nosci

coiiiinuiu',

;iittc

Aurc

Jiil>;U

variosfcrramoiili notat ictus.

Piixali iiicipiant cl siiic tcsto lcgi.
Iiiio suli

uxaincn vcuiaHl prins.

Iiulo favofcin

Doiulera libral in his. Consona qtiap^inc fticit lloc invcnla inodo priiis ost arsmu*i(a, quamviii

Siil) liliil') v»»slro, si

ineruorc, fctant.

Pytbagoram
Ibid.

dicaiit liaiic

docuisse prius.
variit circumtlanliii
:

Tiiiic laiulcni dicaiit ci-sc lia'C

supplcniina nosha.

Lamechi historiam
(luget

Ac

lii

lcclor

ul)i

sic «lcccl csse iiota.

N.iin <|uia suin

liliri

constitor faclus

ubi(|ii(!

Lamcch venalor

jaculo poUcbat, ct arcu
cral.

Ycrsiculis nustris pnclitulatur aens.

Qui videndodiu lumitie paitpcr

Hic, pro deliciis pecotniii, vcl pcllibos, arcutu

IV.

FU.VGMENTA EX GENESI.
(Lr.\sKR, p. 7i7.)

C

Geslabat. Cariiis

iioii

orai usus adbiic.

llujuseral ductor juvenis, cujus documciiloi
Yuliieiat
ille

Cain, diim pntat csse feram.

CtH.

II.

1'crliibiU

atictor

primam lingnwu lltbrecam

Reni Lamech
Post Lamech

discit. Dolot, ct iransverl)crat arcir
facit.

fuisse, .\duuium, sihhuo inMiiisso, proplieium faetum, visiouesque suas scripio iradidissc.

Hinc jnvenctn, cnjtislivida incmbra
oicluens

meriU

,

videiisi|uc,

quab

Mox

Dciis adduxit aniniaalia siu^iib tcrru:
iil

[esset

Pra-lieat

cuiulis noiniiia rchiis

.\(l:in).

Jure Cain painoe snppJirioqncdalus
Ccepcral u-iores
ipsniii iie focie

:

IK*l>rai<C(]uc lo(|iiciis

imponit noniina rebus
illa

uccarent,

Omnihiis

ille.

Prior

lo()ucla fuit.

Aut raale Ir.tctarent, oxlimni&se suas.
Idque vcrcbalur, qnod eis odibilis
(Jt

Posl in Adain

niisii virliis

divina sopoieni.
ille

csset,.

Non somnus,
Fcitur, et

sed

ei

al exstasis,

sopor.

iam

diflicilis

dccrepiiusqne sencx.
!ioc

In (|ua pcrspicn:c causas viJissc supernas
c\it;ilatis iiidc

Ergo
el

volens

super

seipsum prjemunire

pi*r

propUela

fuil.

[astum
ouiini

Judiciuiu pcr aqiiam, pcr tlamniain, vidit,
Gliristi praedidicil,

Talia coujngibiis itisiuiulare slu

let.
liet

Ecclesiarque fideiu.
iiovit ibidon».

D Dc

peccante Caiii pnnitio septnpla

Isla pioplicli.t!

mysicria

Per septcm dccies seplupla
Cen.
IV.

pojiia

mci

esl.

Inque suis
Gen.

libris liu:c icsciavil

.\danK

Adamum

luiisse

mortem Abelis per ecnlum
:

m. Adamuui ex

(erra Daiuascj^ua

crealum

auiios referl

pcrlnbel

Post cjecit Adain Dei»s cxtra, de paradiso
In lerrani, ciijus piilvere faclus erat.

Jam post Abcl, quein cenluin luxcral aiinis. Uxorem rursus ingravidavit Ailam. Jiisserat huc Dominus carnem sumpturus, ct
Nolcns de reproba snmcre carneCaiiu

illani

Inqiic

Damasccno «ainpo, de quo prius
cuUor ut csscl

illiini

Traiislulcral, posuil,

ibi.

Cap. XIX. Quatiior cum Sod.omapcriisc urba narral
Posl haec praemissa Sodoinuin foral i^nis, ct

:

Ibid. Staluit

Etiam

el

Euodtum
tfenisse

iu

paraditinu tcr-

ubVs
illa:»

rfstrem

QnatuoE xquales.a^qu;^ ruuia
Quinqiie
rnuiit.

traiiit.

Obstrnitur paradisus, cl ignca spailia, tucnda

urbes, Doniiiiusqiie piuil supcr
glolios.

Pro ligno

vit;c, potiiliir aiile forcs.

Ignem (liiniinivomum, snlpbnreosquc
Cap. xxviu. Scala: Jacobi
xii

Ac idci) Quoi

^ladiits vcrsatilis cssc rcfei lur,

assignal gradus
:

laiidjni vollcl huiie i'cin.ovcrc

Dous.

Ula

;;i'adns

habuil (|uasi bissenos

qiiia bis»^i

;

;

:

;

iZ
Ktstant
(liscipnli,

PETRUS OE RICA ET itCIDlLS PARIS
qui docuerc rulcm.

21
meus
angeliis ibit
illuil ci

A F.x.xww. De

hrnfHlarumangelolutcl>ni;in.habet:
:

Cap. xixvii. Dc putchrilHdine Josephi proimntiat
hivc
:

Audiera( Moscs

Tcriiin

Tlunc petil, ul meliiis indicct
l.tijorc

\n

vuhus

.tlios vigili

minus usn
(](ii'i(]ui«l

Ccnti

ciiiqiie suiis

cnstos dnUtr

an;;cliis. Ilinc esl,

llinr n.i(ura dotlil,

lialiebal

opum.

Quod gens

Jude.T sub Michacle jacct
istis.

In jnieri vulliis (aiitum fuil

illa

decoris

Nemo
flo-

nisi

Michael adjiitor in oinnihns

Proiliga. Post iiHinns {icne rcinansit inops.

Exslitil. In libris

boc Daniclis babcs.

Cointnenilan( pucti

decus

:

os ruseum; gena

[rens;
SciiUillans
0,s
,

VI.

— EX
IV.

LIBRIS RECUM.
:

oculus; mcns
:

pia

;

pnra caro.
aditquanl
eliur.
:

/// Heg.

De iaptentia Scitcmoni$

lumon;
;

dctilrs
;

imi(aiiir; reddil;
:

Ijivcnit voces, qiiibus adjiivare S(iIcIk»(

Pura

niiens

niveum

iilia

;

sidus

;

/Egrorum morbos, subsidiiimquc
Obvia spiri(ibus
liide
jj

dal»at.

6'«?i.xxxiK. lllicili Pttlipharis erga

Jotephum amorit

iiivcnit

vcrba

nialigtiis,

mcniionem

facil

:

fugabat cos non remcare sinciis,
characleribus
fuit

Sulpliureo vitio dicilur esse nolatiis
Pliiilipliar islc fuil

Dc(|iic

auclor, quos pretiojiis

caplus amorc Josepli.
pnjp,delur araoris

Insciilpsit jfemmis,

mira po(en(er agens.

Nam

qui
in

scit,

quos non laqueo
lilia

Qiios

cum
X.

radice, quaiii no\it, naribiis ;cgri

Os,

quo certanl

mista rosis.

Poiicns, ])encbal da;iiionis

omne

genus.

Magiius liabebalur

atilisles regis.

Loquc

Cap.

Reginam Auatri de

ligno crucis aliqnaprjt'
:

Pliulipliar a viliu

non

alieniis erat.

dixitie auclor perlitbct

MMnc
Qui

ctiani lalcs alisorbet, co(|iie laborant,
uiuiidi

Post reditum regina

suum

ijuod diccrc pnescns

rcgimcn

cl loca suiiima lencnt.

Noluit, lioc absens per sua scripta docct.
Indiciis certis rcgi posl nobilc ligniim

V.

In saltiis |K)si(um nun(ia( cs«^

donio

:

E\ LIBRO EXODI.

lii

Ex»d. XXVI. Oecasioue circulontm aureorum qninquaginta numerum librorum\£ananicorum proferl

quo privctur vita pcndens homo, cuiits Pro necc jus regni j)crdel llobrapa (ribus.
rex, intr» viscera tcrr*

Hoc metiicns Salomon

Ex auro

circii

decies sun' qiiinque parati,
fuit.

Abscondit lignum, deli(ui(que diu.

Per quos vclorum copula facta

Donec proincrui( piscina probatita

cirra.
sibi.

Circlis auralis decies sunt qiiinquc nolati

r

Christe,

tuum lcmpus

i&tttd

babcro

Libri,

quos

im|tient aurea verba Dei.

Esse cruccm dicunt boc lignum mobile, cujue
Virlus cxstinxil lumen, Hebrec, (uum.
VII.

Quot

clrcli, lol

sunt

libri.

Nova

lcx habct oclo.

Lo\ an( qua tenct cum
Isii

qitaier octo

dcocm.

terdcni libri sunt et duodcni
si

— EX

LIBRO RLTII.
actus

Antiqiix legis,

numerando
;

legis.
;

Ail

Ruth

festiiiat Polri slylus hiijiis ut

Quin(]uc Moys
Ris
biiii
;

:

Josuc

Judex
;

;

Paralipomenon
;

Job;

Depiti^at tenui cariiiine
In terra Jud;c

sermo

brevis.
pleltcni

Rogiiin; Hutli

David

ct
;

Salomoii

sub qiKKiam judicc

Ezecbicl

Danicl

;

Isaias; Jercniias
;

C(rpit conruiidens argra vigcre fames.
Ilac urg(*ntc

Esdras; Pbib»; Syrarli
lleslcr

plcna vigore Jiidilh;
;

famc limel Elyuielcc.

F^iigil.

Eiit

amcpna

gciiis;

Tobias

ct

Macb»ba;i
siiiiul
;

De BclhL

..I,

rcmnnens
ci

i;i

regioiie

Mnah.

Scripta proplictanim sunt diiodrna

IJxor adh.Tret
;

Nocmi, pueriqite
ille

gcraelli,

Ncnipp

Nceiiii.T;

drdil bos|iitiuiii

iilicr

Esdrae

Ilic

Maalon, Chclion

Vocatus erat.

El Hutli jiidicibiis bospit.n fncta sulicsl (3i);
Scriplorisqu»siii

Sed

vir ibi Nocini vidiram

moricodo

rcliquit

Rarucli libiiiiu Jcreniias posteriora sui.

Cum
D
Post

puoris.

Sponsam
Huih

duxit uterque puer,
dicitur
illa.

Pu>t

libri rccipit

Dicitur h,TC Orpha,

Deccinque
eas.

Hiiic Evangelii scriplores

quatuor aujjent

aiiiios spotisis

mors viduavi(
viduala viro.

Lilirorutii iiunkcruin ('onlinii.iiit()iic siios.

E(rundi( larrynias, profer( suspiria, nalis

Post Apo(.ilypsis, Pauli<|uc volumen, ct Artus
lii

Orba

siiis miilier, ct

tiuiiieriim vciiiiinl, canoiiiciisqiic libcr.

Has lacrynias
Qux> terrani

rcditiiil ridcntis graiia

famx,

Poilen de
llebr.Tos
()<-(()

libtit nori fcfdcrit ctariui

:

Jifda;

narrat hnlxTc ril)OS
rrlirt»

libi

i

qu.idra}!iiita iliio dilant.
lii:i,

Ergo rrdire paral. Hcdeuntem gonlc
Rulh
Ilas scquitiir. Seqiiilur et
:

libris \(!rna( plt-jis
siiii( libri

Clirislc Jcsu.

simul Orph» coine<

E\ Evangrliis

bis diio. Quiiiliis

Nocmi rcmancre monct

Non

cst

mcus, inquL,

Esl Aporalypsis inyslica vcrba gcroiis.
S«'xtiis

IJt vcstcr,

populus, participcsve Dci.
s|>crarc ncpotcs.

3p(»(«dicos bitc
P;i)ili

lilicr

cxscrit adus.
nitiiis.

Sed nrqiic dc vohis poksum
N.1I06 qtios geniii inors
Aitdil, cl absri.dil, et

Spliiiiiis rt

srripta profunda

tiilil

una

diios.
,

lM(itnu« ex s(iij>(iN Jjcobi. Pcdiqiie, Jounnis

tunc rrdii Orpha
illa

sed illara

E( Jiid.p, Itahiliir ciinscritiirqiic libcr.
(5i)

Ruth
fui(,

seqiiilur,

quamvis

resislal ei.
noii

Kulb

liiicr

jaiii

Mipcriiis

niiiiicia(us

isqtie si (ulbiiir calcuUis ad

XLI

XLII assurgit.

,

11
H»ii<' lif<'l iii'P'«""' N«M'nii, julM-ul<]tir

IUAI.MK.NTA EX AIHOIlV
rfverll
:

A

Ki

vrrliji, riill •rripla lib
I

rr <tno
iti<

Ad
Al

|><)|)iil<Mn,

taiii

'ii

Iiiim-

iiinlal.

«•!

Iiiqiiil ri

l(c\ Njliiit lioitoiKiMir
l(c(^ni biH M'\l<)

jmliisr*
|)«'r<

iii»

in atitio

(|ncin(iiiii|iii' loiuiii (tii|Minii

|»''rprr, prrgaiii.

Krjiidc

gll opii».

^lli h<-|l^,

.llll

|N>|)lllll.>,

Okl

lllllH illi- tllCII».

(Juiv

If »iiMi|)i«'l itioriciilrui

irira, Hrptiloruni

IX.
Tcxtiiiii

— LIIH.U
lili.

KSIIIEK
iiii, rap.
!.'>,

r<if>( iiHlntii

\iUi' <'Oiir«'rrt illu inilii.
tniliil

(HiRTHHH. Alvrrtaria.
iii-fol.

p.

1

1M,

Ilulli

s.incljm

F.rilcsiuiii ilr ^i-iililiiis orl^iiii

(Jn;i> |iriiiiuiii <«)Uiil

iitob plrna
i

ilt>lis.

Nuiic colil

rl

rri-«»lil

snf j vcra,

i)ciiiiii|tic

falrlur

npc i-ih|i|. I1clnisl:id., (|iii)iiiiii >ariaM lcrlioiiri jffiit Lrjtcrus in llitlurta piHtarum mrdit trri, p. Utf7.
Kjitliii

ciiiciKlaviiiim

lluni! MiluiHi 8*iicll <|urni

colnrrc patrcs.

Doiiec aJ i1-!lhyopani ti-rni vrniatnr ab
K«*ge

liniii

(}u:e pcrxrnliiruni sc 5|H>rul, «|iio

caro Olirislj
(ruccni.

sub As«o«to
rc(;i

siiliifiia

Irrra fnit.
iniiiisli.iiis

('onHcciiilil, |ii>».l(|iiain |i«)iliilil illc
Iliilli

Iliiic snli

rc(;tii crtilrii:i

Nocini

sc(|iii(tir, ciiin

gcii^ conscr.sa priorv

Proita jjcciis liunitlis stib [M-dr irgis crat.

Moriliiis ct iiiciiliK csl iniilal:i palrcs.
Iiilral ciiiit Nociiii lUilli Itiirain
(Iiiiii

Susis

iii

iirb«>

throittim

|>OBtiil,

i|nx quaslil>el urliet

plrbis llcbr:cx>.

Non

est x«]it.^irs pasna fuii«He sih;.
rr^'ni,

m\:\

C(i'pcriiiil lior«lr;i falcr nirii.

D

Tcitius aiiiiiiscrat

(»m

Ijrga paravit

Il.cc pcii; arv;i

HooUi,

tiUi spi<

as «arpit coiido,

Piandia re\
Pr.rsUtil
liic

diicilius priiiripilius(|iic suis.

()l)s«(|uiis pi'ai;iiii

hC facil cssc suts.

cpuluni rciiihnt sc|)trmi|ac dicbus.

Kst

ilii

iltsposituni jiroptcr siia falu,

qnod

illain

lii

regis cclcbri sidrreaqnr
fcsliva fuil

dOmo.
si

Kx
tl

At)raha> grnitns seniiiir «lucitl liomo
«lioatur in slirpc

Qiiam

domlis h?re
s« irc

consuiis aclus

i|ui

propinquior

illi,

Rcgis Alrxandri

icgcndo \hMc%.

So«i vii talis caiii

Jutcrc

posst" nrgal.
illr,

Pra-bel at robur argrnlra niass.i roiiimnis

llo\

alii cc«lit,' cl

sc liiscalccat

Quas inanus

ariincis sriilpsrrat arie nova.
inslTir roeli

Scquc suo prival
Islc Bootli
.

jurc, Kicoque suo.
illos

Tectuin fulgcbat

camrratum

Doniinus vobisciim; prinius ad

Cum
lilic

cttio crrt.-ins

prne decore pari.

Diiil, qui scgt?tcs falcc sccanlr inetuiil.

ridcbanl vinconlrs sidrra gonim.T,
iiiorat liiaiamis sidcroiisqtie nilor.

Laude

faveiite

deccm inajoruni Kulh

datiir

illi

:

Lux
Iii

Namque srrundus rral
Hunc

isto propin.-^uus ei.

septrn) gemniis crraiitia sideia scplcni
Hlic aspiceres cttPiibos ire vagis.

aticiuic loctim tu qui lcgis ista. Joaiinis
islc lociis.

Baplislx forniam conlinct

C

Clirysopastw solcin, liinam complexa smaniir.lus,

Nam

vclut islc piior cognaius sc iicgat illam
li.vc juii^iliir illa

Morcuriiim jaspis, chrvsoIilLsque J-jTcm.
Marti nubil oiiyx, Voiius cst juncia berillo,

Ducerr, scd p«sl
Sic et prccursor,

noolh.

quem

plebs credcbal Ilcbrcra

Saturnum magnes
Geminaruni

iugel adesse sonrin.

Christum
Esl sponsus,

:

Non Chrislus noniinor, iiiquil cis. qucm vos iiescilis, elcjus ainicus
eum,
pnccursor discaiccal
iit>n
:

jtorro bis sex sculptura (ignris

Bis sox sigiiorum par stTnilisqiie fuil

SlAl foris, ct gaudi^ns credil, el audit
lloo vcrbo sc

Vcrve», Bos, Gcmiitt, Canccr, Leo, Virgo, Stalcra,
In

ejus

soptem gemmis signa

tot isla niicnt.

Corrigiaiu

suni solvcre digniis, ait.

Scorpius, Arckenens, Cipricornus,

Fusor aqna[rum,

Ilocqiie inodo Ciirislus sc calceat, hujus amiclu

Carnis
Erjjo

dum
illa

regilur, ui

sociemur

ei.

Pisccs, in

R»th Ecciesiom, signaittue Btwlh Crucilixum.
Boolh
:

Sic duijdena cohors

gemmis quinqno vigendo niienl. geinmarum cum duodeno
regaiia fercuia fincm,

Juiigilur

jungtiar isla Deo.

Ordioe signoruin iudil Iionore pari.

Majt^rumque «iecem

lienedicil

sermo duobus,

Postquam suinpserunl

Ut det
llic

eis frucluni, qwi
illa

dare cui>cta polcst.

Convivas aiios regia mensa vocat.

noial

ilecem lienediilio, quoti benedici

^ Rcx

jultel ut

populus,

qm

Susis in urbe nioritiir,

Geiis salvaiMia Jesu

nomine semjier

haL>et.

Conveniat.

s»^iis fosta

dicbus agat.

Nomen

ccrne Jesu

:

jola lillera prinia vocatuF,

Extia septa donius astabat portious, liorto
Proxiina llorigero deilciis«|ue dato.

Deinouslnrtque Jesum, signirtcalque decem.
Viia per noc .lomen dalor omnibus,
et bcHetMci

Kex jubet
Plurima

hio otnni

populo prsclara parari
siare^,

Absque Jesu
Elfficitur

solo noniine

neme

potest.
isle

Forcula, pinoernas
coiivivis

novare soyphos
gi-aiia fliixit

;

Uie Booth goneravii Obeiii de Ruib. Paler
Jcssc.

ex horto

FK

pater isle David.

Condibatque

ciltos visus

odorqiic datos,

In spocicm pascens oculos, nareis in odorein;

Vm.

EX

LlBftO JUDITll.
prol-rga
Jiit

Iii

sustum fauceis

nobiiis hortus eral,
:

Nabucliodonosorem cum Camt<g>>e cumdem fuhsedocet in libri

Qu;elibel arbor ibi
;

confeit tria
;

til

niediuina

JmlHh

verbii

:

Eusiociiio Paulyeque favens

Hieronymus Aclus

MorWs Ct fessis umbra lit Non aliquam slcrnem ppwJens
Non
In
illic

esca fami.

nalura

reliqiilt.

Transtulil iiisigiics historianique Judilh.

arbor vivere virgo poiest.
siat viuca noLilis

Qui niagis ex sensu sensum, quam verba sccutus

medio splcudons

aura^

J7

mRlJS
Argciiln, g«nirais, ignca, clara, micaiit.

PK

IIICA F.T .ECIDILS PARIS.

«I
fuit.

A

Uogis

in

amplexus ausa vcnirc

Maieries incrai argcnlca vitilms ojus,
Aiirra p;<lmilil)ii$, qiiam supornliat npus.
riiliiKli vario

Tonipus adcst igilur grattmi, cum

debiiit Esllicr

Ad

iiuluin rogis ojus ailirc

thorum
palrls

gcmniarum

sidure holri
vclle

llla fuit

quam mors

orbaral ulrtV{uc parcnte,

Pene vidclinniur giyncrc
Illic

mcrum.

Quam
llic

.Mardnchaniis fovit

amore
filia

lulgclianl lcnturia picta,

columiix

Judxus

orat, haec ejus

solo

Argentum, funcs purpura, byssus, crant.
Iiisigiiil

Aflectu, palrio sanguine iieptis eral.
(^iijtis

Icctos iiitor argenti, rubor auri,

consilium, doctrinam, jitssa, sludebat

^«•que smaragiliiuis miscel iilriquc color

Coii\ivas ridcrc farit,

qux

ridcl in

auro

Forlilcr iii factis omnibus illa scqui. De Uabylonis liumo qua iransmigraverai

illc

Gulta s.tpora mcri, dulcis, odora niinis.

Translulit haiic Susas, hic facicndo nioiam.
Siid iiunc

Quorum

inalcrics

ilii

iion cral aurca, scrvi

ad

rci

uni scriom rcdeat slylus. Esihcr
ire parat.

E\silium faciunt uinnia vasa
[Convivas pranderc
Ciisliis

pali,

Supplet ad leclum principis
ll;vrel
iii

facil qiii paiiperal illic

liaiic ociilo

rex, nec niiiius li.xTct

amoie,

liiimum, guslus aera, guslus aquas.

Convivas rcGcil sludio non absquc palati
Tcrra
feris,

n
].

Tiiium pra>dalur forma vcnusta viruin.
Et cugiiovit eani rcx e( dilcxil amice.

acr alile, pisce frcluin (35)
in oilore, saporc, cuiorc,
ille liqiior.

Pio Vaslhi regni

fccit liabcrc

decus.

Convixas mulcet

Copulat hanc igitur

sibi,

dal diadema, pcr

unum

Dcdigiiaiis spccies Bacciiicus

Meiisem coiijugii
Iii

fosta

mancrc jubcns.
floruit isliiin

Non aliqiiis poiuin speciebus aduUerat illiim, Nnn Tlictidi Dacclium caupo marilal ibi. tt potum sumat noii csl conviva coacliis, Ad libilum siiniil pocula qiiisque suiuii.
1'urro dcceiis Yasllii rcgiiia paravil in
Itegis coiiiparibus

rcgno data pax por

mensem

Et siticns e( egons sanguinc miicro carc(.

Ne paccm rumpat

glaJiiis, conjurictio rcgis
fuil,

Tolius regni sibula facla

auia

Nam

pcr cursores inajeslas rcgia pacon»

prandia digna suis.

In tQ(o

rcgno jusscrut

es!>c

ratam.

C.dligil

liic

doniiiias palriie, qiias piirpura vcslil,

Eunuclii gemiiii, servaii(es Oitia regis,
lloc Siiaiio rcgi dainna neconiquc paraiit.

Qiias slirps nubilital, quas bcal oris lioiior.

Poslha»: rex hilaris posl Dacclii pocuia, milteiis
Euniiclios, Vaslhi jussit adesso sibi.
L'l diiciliii&

Nim

laluit

Mardochxiim tam
tantiiiii

flobilc

morlis

Consiliuin, iicpli iiuntial

illc

dulos.

moiisirtn quaiilo stcllala decoro.

£ Exhoriins

scclus Esilicr, oninia regeoi

Fnitcal facics, liiiuina, colla, gciix,
Illa

Ex Mardochx-i

iioniinc scirc facit.

vcnire uc;;at.

Uex

irain coiicipit, illam

Rcsesl quxsila, rcsesl invcnta, reosquc
In cruce suspcndi priiicipis ira jubel.
IIoc faciiius libris comiiiillilur, iiiquibus ac(us

Cohsilio pioceruii» prival honore suo.
liot jubcl iiiquiri rix oiuiii partc piicllas,
Insigncs, dignas rcgis

amore toro
quas
furiiia veiiusttil

Regum
bx

scriploris peiiiia iiolare solct.
Aiiiaii,

Qua faciem
Quas

Vasllii redimanl,

Posl ha^c rcx cxaltat

qui traxcral orluin

lionur cl scnsiib iiubililcti|iie goiius.
fjinuli

iiifclici geriiiiiic

regis Ag.id,

Maluranl regis

prxccpta

,

piiclix

Ucgis, cui vitani concessit iiiucru Saulis,

Adsuiil egregio^ perspicuxque gcnis.
Inlor
qii.is

Qucm
Iri-

Sainucl

glailiaiis

cunsecral cnse Deo.

cunclis

sil

regi gralior Eslhcr,

Dicliis Aiiian divos opibus, snlilimis hoiiorc,

Qiiaiii

qiiasi spina

rosani prompsil Ifebixa

Mullis florebal Susis

iii

urbc

bojiis..

|I)US.

lluic plcbs, huic proccics, huic

[Uurima turba po>
[lciiiuni

Artc,

cibi;:, ali.x

proprium

jiivcrc dccon-iii,

Noii \ucc mendicat qiiamlibol arlis o|icm.
rigiiionlis, oloo myrti, iiivcofim;

Stpc
'*

gciiii lloituiil diiiii lorit ille vias.

ihcorc

Solus orat Mardoclijciis qui, logis llcbracac Jussa sc(|iions, flcxuni spcriiit halicrc gi-nu.
Sa;piud

Aiiget natiira; qiii-qiie piiclla docus.
('uni
ciiltii

vario dabal h.xc protortnr raruiii
nilqiic

hxc

cxpcrtiis Amaii, (i»a vindicel arlu

Aggeus cunurhiiH,
Snniril hiiic soli
iii

ncgabal

cis.

Dcdcciis lioo, ccepil volvcrc corde malo.

iialiii;c gralia, riijii!»
illa
iii

Noc placol
Uhoiocicis

IiiiLc

8ic piiiiiai liiiiio ul goiit.s Ilobra-.c

.s))o<:ic

miillas
niibiiiil

rcfudit

iipi-s.
,

Q»;j; iiianct in

rogiio puiiial oiiiiic goiius.

Misla rosis

vullu

lilia

nulluni

igitiir plialcris «iia

vorba coloran»
trahit.

Artis adulirrium srparal

illa

diio.

AirccUim rcgis ad sua vota

Comphiil hanc (anln

iialura dccurc

quoJ

cjiis

Impotral

iit

priiicops sua soripla sigillot o( omiic.a

riu9i|iiam moitalo> judicalesse gcnas.

Jud.vi poroaul, qui rogiia siia (nlitnl.

Ad

so posl aniiuni ui< las inlrarc pucllas
;

Por varias varios logalos
rcdit.

ilirigil

iirhos

R. » jul>ol

ingrodicns vcspcrc,
»i

manc

Quan

liabitando colil vulgus, liobrxe, (uuui.

Qiiarum

nulla, n

\occ( liaDC cx noniinc princi'p<:,

Igiie perirc, pati ligni Hu.^^pendin,. (uuJi»,

(35) Uucis inclii»a dcsun( in (oxtu cdito.

»

;

«'»

IIIW.MIN
VrilnTC,
(r:iiis(l^<l
fiiil

\

K\
A

Al)ll(>l(\.

SO
liomiiii
.il

\iiliirn\ ^nipl:) itincnl
rt
lriii|i(iii' li\:i

{]u\i\

nni ilnral
m'

qurm
iil
i

(^ralta

rr||fifl

LhiiIIK'
('.iiiii

fvliitiil.i

riifii*,

hutiliMiire riipil rr>'M
Illo

ju* linMor.»

ilrlM't |M'r.iKl

lli-liili'

kirn^lii iipijs.

pulan«de

dirtom

qiio rr^i» ali nru

FliliiliH liic riinior MjriliM-|i:i'i fiTil
liill((it

auros
<

l'ru»iluil,

ronli MiiiKMMilir:!

iliilor.

Uunn

m

Ijurri «ulvil

d

i»|j

«uan

:

iiisi)<nnii llnl ni|iil,

iinliiat, oriirl
iiiir;iii».

Sarco

niciiihra U'^\l,
uii((iii'

('l:iiti;iii(tii

ciiiinitit

:iiil.iiii,

1'urpiira
Itegiit «t|iio

pKvful^ni»

n

ili:i>lnn;i

Vostcis

snut,

nctiliiiH

ora rignl.
dulori
iiidc |ii'C4'nt.
iit

vdral

rui

rrcnum

liil^''-.il

aura

Urgiii;e niandat
lll

iil

sil niutlicinu

(^unn

plialrr.c liiigunl pirlaqiir «rlln lr};i|.

cuiu rcge |iM|iirns cxrrat

Ducalcquum
liitriM^at,

priinus dr prinrlpiliis, rrlrr uiIk-ui
:

Il.vr MuriloclKi'o jrjiinia ni.iiid.tl,

oiiinis

rivrs ad iiova jinsa viMrt
sun.it
:

Gcns Hua
Kstlitfr

ji-jiinol .SuKi>

iii

iirlH'

inannis.

Qiii lali

ciamurc

Qnnu

ri-gi»

lionorul
>

aJitrrgnu.

I*ius iUi;
(|iiani
;

lclcnditad istani
illc iiiauii
:

(tratia, sir rlaro di;l)«t lionorn frui.
<

Aurcolani vir}(ani
Osciila lial virg;i^

lencl

lluiic
fii\

Mardot

li9;o

,

rrx inquit, confcr Ijoiiorrni,
libi.

rc;;iiia

ilal

uscula piinccps
;

pr.-utcriniltas

imlc ravrto

Slanli rcgiii.T, sidus ulriimque slupens

llrgia jusba timrns

quamvi«

invilus lioiiiirniis
(

Cuinquc suos oculos
I

iii

roriiia

pasccrct, inquil.

^

Jud,xuni, proprr:ins oiiinia oiiiplol Aiiian.
Niibiius

Si, I\cgina, pciis

donn,
liin

pclil:) reres.

indc dunuim

redil, lioc rxponil aMiicit,

I>iilidiaiii

regni partcni

forma inciciur,
id
iii

Cordc gr;mcns, vultu lurbidus, ore frenntns.
i

Quoii cupis er^o pcins,
ttllicr ait rcyi
:

licl

-.ilisiiiic

niora.

Rrx Rrx

inillit

fanvilcs ad Aiiinn, fritinrl ad Kstlirt

i

Piccor

liac

liicc

vniiro
t

(?)7j

[rrandia. Susr.cpit inciisa parnla diios.

Ad

nica digncntur prandia rcx cl Aniaii.
:

hilaris faclus post blandi ncctaris
i

hauslum,]

Adsunl

utunliir cpulis, pLiuiliinlquc

Lyxo

Inquil rcgin.T,

Qux
t

cupis

illa

pele.

Quein per convivas aurca vasa pluunt.

Rcspondit rcgiiin:
Cujiis
»

Mri populi pclovitam
plrlis ininiira sitil.
»

Rex

hilaris faclus posl lirgi ucct;iris
:

iinbrcm
illa

damna,
:

iirccs,

l*rotulil liaec

«

Esllicr, qurc cupis,

pele.

Rcx

nit

i

Hoc farinus
:

dispoiierc
isle

'(iiis

ausus?

»

Inquil

:

<

Rex

ci
;

Amnn

veniaiil prccor ad inea soli
vot.*)

Intulil lixc

<

Agithoc

rrucntus Aiiian.

i

Prandia cras

regi lunc nica

loquar.»

lias in regein pnriiint

Eiit Ainan Lvlus, nssurgil viilgus cunti,
Inclinal cnpul
liic, fleclit, ille

Inculiunt in

hsc vcrba, stuporem Amnn, hic dolcl, istc stnprt.
iit

gcnu;

Rex liorlum

subit iratiis, delergat

cjus

Mardoclixus

ei

nullos iin()cndii lionores,
lionorat euni.

Nec solo inolu scdis
Iram dissimulans

P

Nuiicm

Irislitix

forma screna

loci,

Curruil anle Ihronuni reginx criminis auclor,

abit hic, dcclaral ainicis

Orans

ut regis leniat

illa

mitias.

Quanta

sil

ipsius gloria,

qunnlus

lioitor.

Rex rcdiens proiium propc
Proh pudor!

ic-ctum conjugis illiim

Adjungens quod euni cum rcge vocaveril
Ut secuni suinaul lucc si^qucnlc
Nil tainen esse pulal
cibiini.

Esllicr,

Invcnicns, profcrt aspcra vcrba nintis.
hic hostis in regis dedecus, ipsuiu
Estlier vult violare decus.
slat

quod

laiilo spleudol lionorc.

Ncc mcluens,

Si Manloclixo vivcre dctur adhuc.

Arbona respondel,
In<|uil rox

lignum, hrachia cujus

Uxor
In

el airincs

iili

rcsponsa dcdcrunt,
ille

Pro MaHochsei niorte paravil Aman.
:

Ul magiiam Xiiius pr;cparet

trabcm.

<

Expirel

Aman

suspoiisiis in iilo
»

;

qua

Judieiis pereal

suspcnsus
rej^is in

ei illud

Puniat auctorcm pccn.i parata suiim.
Oblinet clTeclum velocem jussio regis.
In cruce

Soggerai et niavcai

aure prius.

Ut pede

fcstivo dctersa

nubc doloris

suspensuin

vita

reliiti|uil

.\inan.

Sic ad regiuaeprandia i.clus cat.

Consilio credil

;

parat ergo irabcni crucis inslar

Impetrathxc ilerum regem rc^'iiia prrcando, Ut damnct scriplis scripia priora novis
;

Ex
Rcx

ocuiis verlex cujtis ad astra fagit,

D

Ut pcrfecta salus Jiidxis dclur Ut crudelis

et

hoslcs

niilluin

somiium

capil

illa

nocle, jubciquo

lllorum pcrrant sulijaccanlque neci.

Liiiros allcrrj, regia scripia Icgi

Aman

piieri bis

quiuque necali

DuQiquc fidem Mardoduvi describerct, islud Factum, cujus ope rcgia
viia steiit.

In ligno corvis denl alimenta cibi

Ut Mardoch;tus rcgis meicatiir amorem,

Rcx

inquit

:

«Taiita; fiJei
;

qux

reddita iiierccs?
i

Rei>pondelur ei

<

Prxmia

nuiia lulil.

Totum possideat qiiidquld habeliat .\man. Omnia rex lieri cilo prrocipil, omiiia liuiit,
Nuliam sonserunl
Cod. Helnisiad.
i

Airia rcgis

Aman

subit boc iu tcmpore, vola

rogia jiissa

moiam.
in alvo

addil

:

[{oG) Praeconcepla proraens

consiliumque datuin,
,

Hes qui
Rogis ad

facil convivia

temporc

[ln(endit poslquain fucril sibi copia

regi]

Virginis cst.
lias

mundo

gaiidia fcsta parans.

De Mardocliaeo suggerat omne malum,
C«»gnJUis est
:

cpulas Synagoga vocatur ut inlrel,

patuere fores, a rcge vocatur,
dirigit, isla

Quae dodigiialur atquc venire negat.
Rcspuit lianc,
ct

Cui rcx verbuiH

loqucns

:

caplivam

sihi

Christus adoptat

(30) Ujcc onticiuntur

iti

icxlu eJiio.

(37) llos versus oniisil Bailhius.

Sl

PKTULb
Knlrsiam. Sic
lit

Di:

UIGA ET

;*:gidii:s i»Ai.is.
lur de omiiibus,
sunt.

:\:

tuih.nt ul

Kslher

fi.

A

guw

superius diffu^ius fwrlrmUila

Ilanr

iiif 'Niai

.\ii):iii, niiiiitl;iniis

qiiisque lyrannns,

Stil |>oril .irs ••JMS cl
Ilic

manol

hnjiis hoiior.

II.Tc

de lege nova vcleriquc volumina compl<>iis
fiiicm, si liciiisse(,
nisi

suhjutigvnlHr in ulruifuc codicc llftnulatlieusi
setjiieulcs
:

Facdirus

rrr.sMs
iii

Mic fuerat standum,

eram. quod divorsa voluntas

lc <|iii>il i-v.ibil iiiortis gn\i>.i pori< liiin,

Ecce
Nain

milii surgil. consilium(|ito iiovuin.

FtsUiin plciis

siiiiiiiio fi'cil

licbr;\a

i>i'0,

l(!Clor qu.-ecitiiiiiie

prins diffu^itis cgi,
tibi
:

Oiiod

(Irl)i

re roli

veU-ns slaUiore fuluris

Ut docilem leddam cuncta, resunio
Siipra personas, ct res, el
Di scripsi, niemoii
«.i

Kl festo nomrii iinposiicie Pliinim.
S.ilciiiiiizal ailluic JikJ.ciis
IIIikI

nomina mulla,
par(.'

n

cxrolil Ksilior,

boiie inciite tciies.

ab

aiitiijuo pcipciiiaiulo ilcciis.

Nc

ipia tibi dc^iiit ca

magna

rcsitmo,

E( brevibus verbis, breviorc slylo.
X.
(Vi.lc

I)K
1.

SANCTA SISANNA.
r.LWI.
col.

Qiiiros
Ilil-

:

hexaiiic(ro qui
liic

me nunc
rursum

lego gorcliam,

Viiiyi,lo(fur,

Ii87,

iiilcr

Ciir ilorum ciauJis

velior ipse rolis.
vcrsibits iilor,

ilchciti (iciiiiiiiaiicnsis Caniiiiia niisccllaiiea.)

IIoc es( pcnlainc(ris cur

XI.

D
I>K

Nani ncqiico

loiiga; t;edia fcrrc inor;»;.

lUJnKN.
I,

Ad mclain propcrare
iOi.)]

juvai
<|U3e

:

vicina vidcdir,
sislal iler.

(W^nro.Ns, Autjlia socrn,
Tii pi iiiio;,'ciiiiiis, ^irliis
1*1

llaclenus cfTusum

mihi

mca,

linnic doloiis
ptioi
:

Porro quaj subdo,

iiova siinl, qiiamd;ini novilalcin

iiK ipiiiii),

(lonis

iiii|ici io<|iic

Dum
Ncc
(11

soquor

in

vcrbis, artiliccmqtie

nioiltitti.

Sii

iit

afpi;r liipior os cffiisiis

;

clesccre nunqnjiii

cttlpaiidi sliiilio,

qu;e sciia dixi,

Tobscs;

la>i>li

iicmpc cuhile patris.

Otia dic'.uriis, liidicra iiostra pules.
Qtiidqiiid id es( a((en(lc libcns. Doscrvii
iit

Xtl.


(|iil

usiiui

I)K AOTII.

Nos(ra riidimciiii
liostis
:

ritra l:ilMir<|iic

(iii.

(Ihid.)

Lxplitil proUiijns.
Qiii

popnliim sorvot,

dextran» conlcrat

llla

Dci pictas pro piiho mitlit Aoili.

isciriLNT RF.rAriTi:i.\TioNFs nnirsQi'E ti:stawi..iiti.

XIII.
I'osl palris

— DK

Prinia diiliiictio sinc A.

JIDA

MA(.IIARJ<:0.
iii

Diinripio rcnim pos(
lioslcs
Coiiilittis
itt

iiiiiiii|iic di.-s

lioino pi itniis
dic.
miiihliiiii

occasuni Jiidas Maclialvms,

scxlo

ct.'.liliir es}.c

K\s(iiiguat, gontcs conteiat,
Piiiltiliits rt Mitii>, ct

anii.') p.trat.

^

rxpriitiil

liic

Cliii^tiini, qui
lil

sexto temporo

cngnalis cl atniiis
i(.

Ingredicns

liomo nos rediiiiciido
viri,
(Iittii

ciiice.
iti

t iiltiis ct ailjulus, \uiiius in lioste fai

Fitionjiix c\ ossc

sointtiis

illuiii

XlV-XVr.
Tatigc, (lafuena.

Milliliir, cl Ciii isli niors fuil illc

sopor.

EX EVANGKKIO,
rcccfiit.

Er< lcsi;e sijjiniiu

fiiil li;rc

dc coi porc Chris(i
origo
lidciii,

Trcs

-- Triiin riowus.

Tericni

gcitcri!» siinipsi(

(Vi.lc Piilrologiir,

tom.CKXXI,

ter lliliieburli

r>88. ir)H*),iii(^armina misccllunca.)
n»l.

Pcr
iii

lii^iii
(

vcliti gus(niii iios illc

p<Tcmi(.

I

ucc

iios iciliniii illc criiorc siio.

XVn.

— EX
lilt.

EVANGKI.IO SFXUNDUM
MATTil.tljM.
de la Fraucc, XVII,
r>.>.)

Snic

II.

Eiise Cain fra^ris transro<ki( viscora saitgtiis

{Hisl.

Kusiis

ile

(orra clauia(

iii

aiirc Dci.
ciijtis

Vriitrc Joscpli ccrnensqiie .stiipcns(|u« Mariaiii
Oii.'erit

Jud.rus Clirisditii pcrfodil rti^pidc,
Sangiiis sic claiiiat,
i|iioi|

u( ahscc(la[, rlanitpic rclinqiii( cani,

ntalc iios(i:i la\.il.
iitii(

Sc<l moiic( an^eliis Itiinr in soniiiis n( siia lia(,

rra\os

in lcira litit(la(<is

rxpt

Eiios,

Conjiigc

iiil

iii

<a ro}^n(ct cssc mali;

D

Mnniiia dc cujus noniine facta

icijis.

Coiircptum pucnim sacro de 1'iieumate credat,
liitponcnsquc Jcsii nonicn lionorct
Qiii salvct popttliim,
(|iii

Se(h, cujus

nomcn

surrei lio dirilur, illum

cum
ab omni

Mons(ra(
Euos,
qiii

qtii sttrf,'riis

dc rrurc stimtn.i (encl.

iitiindiiiii

iiiiiikIcI

iionien Domiiii prius invoca(, illos

Ci

iiiiiite, lit

niisrris spes, iiicdiriiia reis.
vir<;iiiis

lnsii)ua(, qtii spc gaiulia vcia pcdint.

raniit

illc

sarris mnni(is vir,

csse

Quem

redimil pos( scp(onas dccics gcniliiras

Gaudens, ciim sanc(a Virginc virgo inancns.

E( scpicm, Chri.sdis» e\hla( iniaj^o, I.anu-ch.
S<.'p(iiuus a

primo palrc (rnn>lj(us
Sine

rui( Kiiocli

.

XVm.

— RKCAriTI

lATlO ITUIISQUE TKSTAMK.Nil.

Quos

rcripi( rcqulcs scpdiiia Mjjiia( cos.

C
Noc
rexil in undi.s
:

(LKVsi-n, p. 703.)
Jucipil prvlogut iu brcvi reciipilulalionc, quce seqni(7»7)
(ri i i..

Nc

pcroa( inunJus lignum

IVr lignura pcr aquas nos pic
pnssil,

Clit istc (37) iavas.

C. iu Ch. aul sal(cni
<it<liii;ii la

iti

toro Cltrisdis
iii<<s.

a li(-

tamon

iu

aliis

vcrsibus

.luclor

atit

scrib.-»

ilivcrsa

li.ili<'liir,

srrihtliirqiic plc-

ailvcrsiis iiislilulum piigtiavit iiiin liUcta

C. ab< >so

rniii-pic in roitirihtts vctcribus
p( r

Ch.

in

Christus

debcbat.

(.i.Kiiiii

X. Qiiamvis

xcro h.rr

v<>\

excusan

:,S

IU\(.MINI \
til;;ual qiiofttl.inrj(i>ii>ii,

i

\ Al iioia.
0*>*''o

II
('|o((i(

Sftn

Hlios<|ur |irofi«iios,

A

priUH

^TMUi iuninia

Ilci.

hi« <|iio |)iol]ii\i( ill» proit.i^o |):ilruni
(•1'iiulis |i(i|)iili. «{111 iiov«'ia(

illc ciiliilc

palrin violal, «Juni, <4Uaiii kibi ChrlAtut

iiucr

l|rl)r.i'oii

Coiijiiii(;il, «'jriifui «<>K*( iioro

niicrtn.

Vi\«Mc

|ioiiii,

J.i|iIhI

cssc

ii^iii.i |)iitrH|.
,

S«rilM'rc qiios Siiiuiin iuitjl oi ridcrr propUrtai
iNisiqiH' pi«>phcljruin niciiibra |M'rrnipia Jc^uni

l''i:iltT, 1)111 |ijtrfiii

(lirisi(, ^i^iijl lli:liraM>s

Oni

riiloiU

(Ilirisii

|)robrn, criici'in«|U«! |7<K) noIn.iiil.

Oucm

nMiMi»

illtiriitu

cl4ti» (crrbrd*il arutit

Oui inurus

ni>s(cr ci p«*(ra tioslra inanct.
iii

Is, i|iirtn

vir jiislns pro p:itrc

suo

iii,il('<li\i(,

Aiii lorcs scdi-ris

Cliristi iiioito I^'\iLat
l.i

Jtiil;i'(is

si;{njl, i|Uos iiioilo iiiiiikIui h.iiict.

1'rcsbylcrosqiic iiotal iiisiuuu(<|U«:
JiiilaK <lcKi|{nal Chri»luiii,
Aii|{<'lus, in tcrriH

vi.

(,>iios p,ilri's Cf;crt'

rco^

iii

s;iiimiiiit' (".liristi

quoin laudal

in

aldt

llis vcrliis prol<*)»,

posl

nial;i iioHtr.i l.ivat.
(3*.))

proiius ailorai hoino.

Ncinrolh qni (urrcin

roiistruiil

ail nslr;t

mi-

Ibiia

liico kolct oaliilus ilorinirt* looniii,
<luo'> stii>;il
ib-

|ii.iiiti'in

Poslqiio

c\i^ilntque

ilicK.
illuiii.

K.st

S;ii;iii.is

(|ii,vicns
iilii

alla, scil iin.i tt'iiciis.

Sic ol tonia lui

siiiuiiti .,iis< iljt

Muiisio si^n:tl llilicr,
>1''.tlcin,

prinia loi|Ucl:i rcniaiisit,

Qiii slirpis JutLf* ilioiliir cb.sc leo.

"

C.liristc,

(u:iin,

qua

ni.tnc( uii.i litlcs.

Cst asinus validus

l»sachar

recubans prop<* 0)«[Us,

Hcx

<lotninns(|uc S:ilcin p;incin viiiumqnc liia\i(,
Oiiiil

in qtio Siignatiir Ohrisliis ntriini(|ut> polcns.

bona

sit

roquios, oplima lcrra, videti»:
(;i'iit

Docloicinquo noial, qni robii&los
Sinc
l).

acttis,

Ad vcram
:

rci|nicni liiniina iiienlis

habcns.

ylucriii Palris typns ost .Miraliain pator
lllc siiiiin

aro?

Qii:o vit.T

meia, quis iniindi lortiiinus cisdl,
cl in his niciilo

naluin ci>iisccral,
lil
iiii)

islc
:

suuin.
Chrisli

Conimcnioraos,

cnbaro sludcus,

Nil Isaac paliliir, arics Nil patiliir iiunicii,
(

victiina

Kcclcsiam signat Zabiilon, qn.c

lluclibiis biijiis

inoriatiir hoino.
lii.'U!3ii(
;

.\ttcrilur vilx, supplici<»quc patct.

iMiiacl

;i(

Isaac sacra lcs(ain«'Mia
illt'

Dan judex, coluber
In slriclo vcnii-iis

iii

largo callc; Co.raslos,
stabil iiiiquus

lApriniit

vctus. K\pi

iiiiit

islc iioviini.
:

:

oquo.

Ilirsiilus inttis blsau nolal,

cxpciniit illos

L\ hoc ascendens
l°l

Aiilichi islus ir:ihct

orlmn,
Miiiat.

^>ui tiiixcrc inaniis san^iiiiic, Cliristc,

lii>>.

Sciptuiatloccus inde loqucndo
erit

Kiatii pr:rlaliis Jaooli nol;it gciius isluil
Pr;4'liilil lliliia-is
I

INc

ul

culuber

iiiordt^iis

,

taiiquanii]uc oor.v

qji c(<r tipiisqiic notal.
ciijus iitnucii soiial albuiii
:

si l.aliaii

Salaii;is,
f.ilso

Illis

qui roclis gressibus ire miIuiiI.
scs.^-ur

N.un tcgilur

s;rpc colorc Salan.

Lst cquus hic niuiulus; csi

quisqiic super-

raii j Haclicl inaiicJ in partii, vcntri siul avaris
J:icturain pcnsat larj;iis
iii

|bus.

orc
:

iiilor.

Mun«ii tennious est ungula pctlis cqui.
Illc

1'iOics iKiliililat utcruiii l.\;c

scil cjjtMias

ti stcrilis iiabuii, el

siiie ftorc. j^e-ias,

quidem veniens in mundi lurbinc Ouos poicrii inordiiis dcjiriiiisqiie

peitlet,

rctro.

l*ulcra Hacliel sterilis lueiis est iiiicnla siipcniis,

Uclla

Gad acciuctus

buiic pr;ece<lciub> niovcbil;
et ipse rclro.

Kraieriio parcons

ulilit>

essc lucro.
iilile

Accinclus vcnicMS stabil
vcrbi

Lya

vigct parlu, quoil (40) lucra per

Discipulus noiai hic ad Christi bclla paralos,

Scincii in ctclesiis actio saiu la parii.

Quos pr£it

et sc^qiiitur gratia larga Dei

Hme

E.

Paiiis pinguis Afcr, piiiguciline paiiis

abundans

:

Dum
Cum

vir ciini
ii)

Jaoob luclaUir inissus ab alio,
iiisl:iiili

Ejis delicias rcgibus
Allaris sanctus cibus

ilie

dabit.

CLtlulus

sil p:ili ia:'cli:i Iiico.

illo

panc nolalur,
cibal.

sic IiicLitur Clirislutii

Synajjoga rali^aus
liiiic

Oui reges, populos, Ecclcsiainque
pa-

Claiidical, et (41;

ruiibal

inab

niiiUa

D

Ncphialiii einissiis cervus dicaliir, adoninein

[raiis

Cursiiin succiiicius, vcrba dt coiis

lial>eiis

:

Lot sanolos signat, tiuos
Dividit, AC salvat,

Diuiitli

linis

ab

illis

A

Doiiiino inissos ccleres portarc pcr

orbem

quos maia

llainuia voiai.

Spleudula vcrba Dei dc;.otat
Sine G.

ille

viios.

Hxor Loi nolat

hos,

«jiios priiiiiiiii

graiia Chrisli

Traxit, posl f.nciunt ad uiala priiiia viain.

Joscpli vcndilus est, el Cliristtis venditus
Piaeliciltir populis,

:

ille

Ilanc palriam, qua niiiu; S.iinaria ftingilur, una
Kilia

oiinibus
pi'a:<laiii

isie pr;ecst.

Lot signat,

ultinia nata

Sion

:

Deiijainiii aiile
.Ar: ipuit

lupus

rapiens sibi niane

nocirinis contra

Doniinum

iiiaculaltir init]iiis

sero, dividil

illc

cibus.

lllius aiit hiijus

incola lurba loci.

.\d

lypicum sensuin
ciijiis n;>lus

veiiio. Sauliiin

notal

ille

Sine F.
Ksi

K\

dicilur esse tiilni.

Uubcn

priinogoiiitiis, po;)ultiin luiiai illum
lecliiis
iil

Isle prius pra.-dain rapuit sibi

more

lupino,

(.">.S)

Fidemquc

C
:

careat

loD) A(l C. lolleiuluiii poiuissci

scribi

vocabiiluin. Qui lur:

rim

Mmroth

e.tslruxil,

vel

yemrollms iurrim

(]ui

slruxii. (iUi Lt^^o quo, quia liiiera (W) Reclius : ae.

d abcsse dcbel.

,

55
DiMn
fiiiil in

rEiULS OE
sanolos proscqnitiirquc pios.

Rir.A

ET .CCIDILS PAKIS.
A
Prnplentans oculos nosiro scrmonc vocatus

30

Poiil raiiliis racKis jain tlesiiiil cssc suporbiis,

Rcolor Ainorrhaeus foriur obesse Sion.

In popiiluni Ooiiiini «luiii pia

verba

scrit.

Nosce pcr huiic Satanam
Angolus
ct fallat

cum

se transformat,
[oxstat

ut

Manasso(« populis prior est, Ephromqiie secundus,

Qiiom prxocdonli
Esl

pr.x<tulil

ecce Dcus,
concipil acius,
crucl.

qua valct

arlc bonos.

Thamar

Eorlosia,

(\\ix saiiolos

Ogquc Basan

recto:

quem conclusum

vocat auclor,

nuni lanqiiain baoulu

nilitiir illa
:

Vel concludentem, denolat esse Satan

Filo roccinco oujus inanus lixsit
Moiislrat polliitos Clirist*;

Hebrxos

Nam
Porro

conclusus adcst coelo concludere qiijerons

cniore luo.
viilclnr

Est prsesens

mundo nos

iacerando modo.

Nos vero

rraior alius

monstrare

sciios dics septein sacrus replcl

ardor

Ec( :l<bi;c nialris niilril ulrosqiio

sinus,

Dix a coaola subil cuin lorrx principe slullam

Tolquc loquclae sunt, quae sacra verba docenl Per quos crcdentes ardescuiu Pneumate sacro,
Tot sunlsermoiies, quos

liisinuans aniniam, quaiii
JoJt palions

mala

vaiia Iraliiint,
cjiis

modo mundus

habci.

ClirisH:m passnm noial;

amici
In ligno bolrus

Sine 'K.

Scliismalicos, qiioruiii corda superba tnnient.
Eilius isle Sar.-c de bassa (Vi) rex Idumeae

pcndcns

cst, in

cruce Christus:

"

Prolluil liinc viiiuni; profluit inde salus.

Quarliis sucoessor post Esau nituit.

Sunl duo vectores botri gcniilis llebraeus
Hic prior
;

:

Sod de slirpe Nachor
Crcditur
liic

fralor qui dicitur Abra;
ait.

ille

scquens

:

cecus hic

,

ille

vldens.

nalns sicul IlebrKus

Qui prior esldorsuin curvans caecalur Hcbraeus,

IIoc ox principio libri,

qucm

scripsil liahetur
ille

Ne

vidcat Chrislum credere diirus

ei.

Uis ubi prxmiltit codicis

locus.

Sed plebs quae sequitur
llaeret*in

gentilis luinine recto

r'4chor enim naios oclo conjux sua Malcha
Edidit, cl

primus Hus

fuil inlcr cos.
illo

Pro quo,
IMcilur

sciliccl
iii

Hus

a

quo descondit, ab
II.

hunc Chrisliim menle Gdcque vidcns. Sabbata conlcmnens homo ligna Icgens notal illo^, Qui mala raulliplicant et sine pacc nianent.
Uti thuribulis iVbyron

teria Ilus, iiomiiio Job, vir crat.
Siiie

Dalhan

et

Chore tentant

Conlra jussa Dci, schismaticosque notaut.

iCgypti priiiceps muliebrem vivcrc

scxum

Sed

sicui lellus tales absorbuit oITas,

linpcrat, el mergi cogit in aniiic marcs.

Sic et schismalicos punicl ira Dci.
Qiii faciuiit altare

Dd'nion fcuiiiicos clmoiics diligit aclus,

roccns, qui schisinata quaerunt,

Ac sanctos
Vitaleiii

odit prosequiturque \iros.

Qui baptisnia novant, Ecclesiamque premunl.

Moses hoc lemporc prodit aJ ortum,
lex fuil orta Dei.

Pcr quoin Juda-is

Conductus Ualaam fuit, ut maledical Hcbraeis, Scd maledicta magi sunt benediclu magis.
Insidct hic nsiiiae;

Qucm
Aure
Isia

liscella iicci fiiraiur

scirpca ripae

inutum loquitur pecus

;

enscin

Fluminis impusiius

fleiis pii<-r
iilia

auget aquas,

Non

videt angclicum scssor; jselln vidct.
gentil s, loquitur

bibit parvi vagituin

rogis;

Muta prius plebs
Christc, tuas
:

modo

laudcs,

Tolli jussit; ali fccit; amavil

oum.
qiix credula Chri[sluni.

istud signat asclla loquens.
falsa
illa

sacrain

nolal Ecclcsiain

,

Ejus crat sessor quivis, qui

docebal

Sacra

coli,

doncc respuit

dcos

Ad fonlcm
Iii

lavncri cernii adessc sacri.

Doncc Chrislus

adest, qui consilii fuit alli
iile

ripa laoryntaiis

Moyses Chrislum lacrymantcm

Angolus, ct gentos subjugat

sibi.

Dcnotat
Aaroii,

:

iii

ouiiis Ilovit uler<|uo pucr.

Cum

Zaiiibri scurtuiu Phiiiees feril, el notal illura

qiii

popuios eniuiidat sanf^uine, Christuiil

Qui verbi gladio pcssimn quaeque sccat.
Siuc L.
Ksl Josuc Christi typus
{)
:

Si^iiai, i|ui la\il saii(;uinu ciiticla suo.
Qtiaiii tcliijii loprn

Moysi soror, cstSyna^oga
credere dtiru Duo.
Sni>: I.

iuc

divi<>it

Ilcbrxts

Qiw
Im-1I;i

lcpram

pjtiliir

Terrea rcgna patris; rogi.a dal
Si

isie suis.

nos

istc

viros Jcricho Iraiismiltit ad iiibcin,
geiitis et

iiio>oiis

Aiiialii

ti

Uiii|Uaiii

crucc faolus
|arina

ad

Pcr quos agnosoal

urbis npus.

Est Jericho muiidus, diio tcstameiila ledomptor.
Misit nd liunc,

Langiift llebrsrorum parto levantc mantis.
Frrv;iiel ei siiiteral Ilcbr.vos, qiinndo iclaxal

huminuni

fucta pcr ista probaiis.

Funis coccincus pendons h.Tren$quc feneslrae
Sorvai nb lioslc

('jlmas, ol

oc>>,,it

inictus ab ore piti

uiii.

Kaab

rosqiie gcniisquo

suum.

Quo

I,

ouin dopondciil, a<linoia; niox
lliir A.'iioiti|ui>

o|>o pclr.c

No8 scrval

rosctis fusus

truor

in

crutx Christi

Susl4Milaiit reotJs

maiius.

(iuspide co!»ia patens

isia fenestra fuit.

liiK sua itb iikhIo iiiarccnt, duiii nM-iilc lovaliir

Gciis llebru:a iribus Jcricho circumsunai
liidc riiit iiiiinis sict|iic iriunipliat

urbom,

Ad

cuiliini rl.tiiuiis, cnrtle vcl

oio prct.ins.

eam.

llt^tqiio niixlt)

otilirjl trj( laiis airaiia saoordos
siipplrx a.sljl utraiiiuuc lc«aii.«
:

Nonariiiis, scd vorlioruiii viiiule sacrorum.
Vicil auiJlures orbis in orbc lidcs,

Tuiic

iiiuiiiiiini

(it) Ujssus alioqui noiai infcriuicin. Fortc Ilagar eo noiiiinc vciul aiicilla cl inferior S.^ra, iioialur.

:

:: :

:.7

lUVCMINTA lA
iilii

AtliUMIX.
llovlia

U
r.ii

riijus

Koiins

iiiitoiiiiil

iiiov roiiiiil orlii»

A

pro no»lra

la kjlulc full.
:

Tola
Pn-(-:il

itii|ii-iKlilio |in|iiliiri|iic

slatiu.
|M'lra xiiiilunl Aiiri

Faur'bukrvMiiliai atini San»nn, crure rhritliik
Slrriiilur hlin

Ailior
;

i.i|iiriis aiiiiiin

,

hoUit, «inrilur indr Salaii.
»alii, cl

iVccaluiii

daihiinl iiurcu riirti IVuh.
iiolat liic,
:

Koni novuk cdcntc
Not

prodckl kilirnll

ScliiMiiulioos

qni mlscnit aiiiit scripliii
ira l>cl.

lavat «l rcnotat itux kacra funlr
.Si/i<

knnn

Voili.1 sacris

isloR

|»iiiiiil
(|iiaiii

.V.

Sa*va liilius |HOC(MUiii,

diial Haii;;uliiik orlui
ilii.

Dui

rortis

GaiJin

pclil, ul korirlur aiiuro,

Moiilo hUMil Gari/iini, ul licncdicil
Iiiriiiia

Ducal nt Ecclcsiani tarlara Cliriitu«ailii.
Fraiidr duccni »c|Mlii liosnlis Inrlia
Chrisli ciihloilc»
|Miiiil
1 :

kciia Iriliuii, iiux*
.slal ii|i|>osilo

non

ila kaiiguiiic vcriial,

srpulrro
r<ili>ii<t
:

Moiilc
lli

vcrlia scvcra inuv(*iis.

1'»)

llrliria

(|iiiliu> iiM-iiiiiliil liciiciliclio,

(onla

lii^iiranl

llostibiis illc gravis klellai uni tciii|ioit: Mir^il IkIc siib

^na-

riiciiiiil .suiiinix-

pacis aiiiorc lioniini.

auiora

la:ta

iropliaM rcrrrl.

Ili i|uiliiis

incuniliii niulediclio curda It^uranl
(|ii.T

Hic

urhi.s purtas, pra*dani tulil illc l>calaiii
ille

luluilu p(vn;e

viliosa cnvenl.

iV.Txalcl
avsliis,

suik

;

pr.rvalct islc suis.

Ara

iioial incntciii,

(|ii;c

carnis coiilcril

Ardiia lapisadil xiclordux hoslc iiibacin.

E( inoluk aninix

siib ralioiic iin-iMil.

P
;

Viclor llcbrxoruin Cliri»lu> al

a>lr.i rcdil.

A

palrc doiianlur arx* diio inunura

iiobis

Qiiod capiil

illius spoliavil

aniica capillo
ille

A
Cuin

paiie qui rcgnat iniinus iiiruin(|uc daiur.

Sacro; quod diris hnslibus

dalur

;

caro jcjunal dalnr arida lcrra pclcnli

;

Quod

vi&uin pcrdil, (|U(mI ludil;
qiii

quod

niolil, isiuJ

Cuiu

geiia rorc inadci liuinida tciradatur.
Siiic
.1/.

Discutc lu lector

sarra vcrba lcgis.

Esl ratiu quati xir Iragilis; caro dcdila dulci
licl

Posl Josu.e dc priiicipibus iiarrnlio

Luxurix
Illa

dici Dalida jiirc potcsi.
raiiii,

A

quilius ad Juclaii fulsil
le,

Ilchrxa iribus.
|)eriti

comam
coma

duiu

lc

caru lub: ica
r.^tpta tibi.

fallil

:

Sic pust

pic rex, pie diii. pic (^lirislc,

Est
Istj

rasa Dci gialia
te

Hccturc« voniuiit iioslra(|uc bclla gcrunl.
Si sacra vaiia colcns populus pcccarel llcbixus
Islos tradcbat hostibus ira Dei.

de causa

deludit luus

liosli:>

.

Qui

ruil c coelo, qui niala quiequi^ facil.

Sic oculus pcrdis, quia piilvcre lc vitioruni

Si prcce pnlsarct c(i;los sacra vana rclinquens,
llostcs lciga

Cxcat, ut

luilias

corde vidcrc Donin.
circiiil rirlM-!U,

dabant islud a^eiilc

Deo

Tequc

facit

(orqucre niolam, duin

Sic

te j'js$a

Dei sporncnlc luus vigci lioslis,

^
illi

Corque luuro miseruin per
SiHe 0.

niala niuita roi^i.

Si puises precil>U5 x-lliera, vicior eris.

Peccai HQbra:us

ailliuc

:

rex Eglon prxvalcl

Ecclesiam Ruth designat dc geniibiis cju<
Vir Chrislus caste
qiii sihi juiigil

Pressus

el alJliclus supplic.ii illc

Deo.
illu,

euni.

Plaiigit, suspirat,

Gideou rcspiral

iii

Sperat qui

flenti

gratus adcsse parat.
ejisit

Anna prios sterilis invenla parens Saniuclis Munere coelesti facla suliinde fuit.
F:ictaque de sterili fccunda liguial
:

Pugnis dexter Aolli pugnat, cruri daiur
Dcxtro
:

eanidcin
pii>.

rex Eglon corruil,
iiulia

iile redit.

Ecclcsiam plenam fruclibus essc

Signal Aioth justos, qni
I3t siiil

partc sinislri

Sprclus Hcli iiasccns Sninuel niarccsceie lcgMi
Dcsigtial veicrem, lege sequenie data.

a dexlris singula dextra gerunt.
liostes,

Scxccntos Sangar in vomerc perculil
Vcllus rore
prius aruil area

Ad

gciites legis iransire

decus gladiali
capia pclunt

Doctoresque noiai qui sacra verba scrunl.
fluit.
:

Patris Heli juvcnes arcaquc

veilus

Nilitur arle Saul rcx, ut parvi citliariste

Judicos; gcules arida lerra noiai.

Gultas sanguineas rcgia
:

tela hibaot.

Lcgis iiube Deiis prius irroravii }Iebr£o$

Sic ct

Judxns
isai

in

Chrisluin pcrfldus, cjus
vulaera,
viiicia,

Scd

fuit a laiito plebs aiiena

bono.
area
:

D
spretis

Esuriil,

sitiit,

cruceuj.

Yellcre siccaui posl

h»c

fluit

De parvis

minimum reperimus

inungi

Judseis geuti giat:a larga fuit.

Stc agil in nriiiiinis gralia larga Dei.
:

Couclia icpleiur aquis expiessu vellere

concha

Hcspicit hic huuiiles aliena quibusque superbil

Vjrgiuis iinpleiur saiicta liquore sacro.

Nam

talos abjicit,

aique resistit

eis.

Dclbora sive Jachel proba

qu."c

iigno caput hoslis

Jure David veruni David espressit, quia Chrislum
Edid.t
e).

Perforat, Ecclesia; qux>que hguia luit.

cjus slirpc beala parens.

Quippe sacro liguo,

sigiio quasi,

Susara Salan

Bersabee nuda rcgi placuit, quia legeni
Christus ainat, cujus lucida verba micant.

Vuicitur, orbatusjuris honure sui.

Hinc sequitur Jepie, pro cujus laude iriuniphi Vioca nata fuil hosiia facla Deo.
Claiel in hocChrislus
:

Rcx illa prival Uriaui Lego sua dauinum
;

:

sic Christus

Hcbneuoi.

iicscit

uiorque suuiu.
:

caru cujus in arbore

pcn-

Qiiaiu gcril Lrias Uriain lillcra perdit
Q\.\x gci
ii

[deiis

ile'brceus

pcr sua scripia periu

^45} Ui Lttera N.

absit, subslituatur

:

Addit aui

siiuilc

vocabuluin.

:

S9
C<»lh«'uin

PETRUS
:

l»t

RICA FT >€CiniUS PARIS.

40
(idemquc noganles

Oavid oxslin;juit, Cliri&ius^iHC supcrkuin
Eiil pe& super astrti raeus.

A

Sic oi JihK-kos (>oftHniiiTH|Be

Qui Jicebal

PoIIuil inipieias, et mala fa^na npcat.

Situ P.

His E/xichias, cui judex sktdkiil annos,

Trans hominciH S»lomon sensu
Fiilsit, et

cum

rebiis

abu""

Signal eos, qHibiis esl doHda

lieau» quie$.

{«laiis

Josiassancluin ptscha

facit tdola toHit

amuxil islud

ct illiid

habens.

Dignain laude doinum cujus cerlare decori

Jestis facieos idola quseque fugat. Fil Scdochias caecus delatus ad hostes ;

Pascha

Non aodent

alix dedicat

ille

Deo.

Ecclesiam, roullo qiiam Obristiis lionore beavit,
Construit ei justis siJereisque viris.
tacra non esl audila securis,
seiie

Sttlana; lumine raentis egei. Sanclus Esaias pandil loca mystica, lanquam Sint evangelicum quac .sua lingoa sonat.

Subjcclus

Rcgis

in suie

Castiis

homo

nalus Enalhot pationdo loquendo

Nullus in xtiierea

lumuUus
;

erit.

Naturas liomiiium
Viin venli
vires

;

catitus aviuni
;

inedieinas

Te signavit in hac laude benigne Josu. H06 tua liiiguo Jesu docuit nos passio lavit
:

lierbarum, stellas xlheris
:

alla

maris

;

Utilis cctlesiis illa vel

illa fuit.

gemmarum,
libi
;

fliiiniiiis

iram;

Siue S.

El rcrura kitcbras est
Fit ilironus ex

seire

datum.
induit auro
:

ebore

Salomon ebur

^ Qui mala corripuit Ezechiei nolal tHuin, Qiii mundi rector oinnia rocla docet.

Niin meruil simiicm niundus liabcre llirunum.

ium

populo loquitur, labor

ei dolor oppriniil
[lunri,

U-

Kcx Salomon Jesus

est

;

majcstas mimiiiis aunim,

Tirginilas ebur est; virgo Maria thronus.

Cum

docet bis plebcm

fert

paliturque cruceiD,
illo

Sub Roboam, sub Jerobdam
lii

:

divisio rogni

duo

facU) fuit istiid, agcnle Deo.

Electrum nitidum, binxque videntur ab Virgs quse laiel hic miia flgura fuil.
Fiilget in clcclro iiilor argeiiti

Designai

Roboam

Salomoiiis

titius illos

rubor auri.
caro.

Nascenli domino qui tribucre fldem,

Einical in

Domino cum

deil.tle

Jeroboam servos illos ostendit Hcbraeos, Quos in fine oecal tilius ilte iiccis.
Siiie If.

Argentuni carnoin; doilatem dcnolalaurura;

Carne Dei Verbum copulat Jsla duo. Virga prior virgo; crux altera virga vocatur
Illa

I;;nous llcliani rapit ad subtiniia currus

:

decore placet;

ista

vigorc valet.

Non ope non curru
Fasciteain

ferliir

ad aslra Oeus.
ille

Vita dalur mundi, Christura parienle puolta;

IIospcs itiops mutier Heliani pascii, ei
:

P

Vipereum frangit crux bencdicta caput.
Ftoruii et vigtiii puilor in Danicle; per illum

niagis lixc pabcilur,

illc

minus,

Non

huic derccit oleuni farrisve meduHa,
ille vel ille cibiis.
:

El vigor cxprimitur inniiilurque pudor.
Eflicitur Daiiiel, qiii florct

Nec minui poieral

caniepudica,

Ecclesiam mulier signat Christuiuque propkcta
llunc cibal bunc reflcit moribus
itla

Quem Hon
Qiii

ad vitium cxca libido trahit.

bonis.
:

carneni maceral, qui rerum cutmen abhorret

Kni Chrisli corpus et chrismalis uiiclio viclus
llinc cibat

Lubriea conlemnil

eum

Daniele vigel.

Ecclesiam gnilia larga

l>ei.

Sin£ T.

i»tc cihus scmper cxpendilur; ibte redundat

Cuiu moecham ducis Osee

:

sigiias

ciucirixum
viio.

Semper; nec
Suniplus
Senipor
iii

m
;

nui sive perire polest.

Ecclesiam moocliain pronuba
pi ior

iiiu:cli:i

allaii

panis inanet inleger; illum
ciim sumorc scmpcr hat)es.

Ecolosia prius idula vaiia colendo,

suiiiij»

Moe.

iia

i|uidem fueras coide dolosa Deo.

Ascendatcalvus, pucri clatnanl Helyseo;

Si'd coiiNorsa

modo

sis rcgis ;uiiii'a siiporni,

Sed necal ursiis cos, devorat
Jurc
nolat calviis Chrisluin
iibi
:

ille

simul.

catvaria iiempc
Chtisliis obil.
:

Numina falsa cavens cannina voia cancns. Nunc Doinino laudos celobras jpoiiso cauis
D
Cl'iiili(:;is
illiiiu

nyni:

Dicilur osso loci pars,
Ur.si suiil
illi

[lios
nioriliiis, tuo, liilo.

duo

:

lilus,

Vespasianus
illc

Jerusalem civos hic secat,
Clainantos
:

nocal.
!

Pro spon»o budis inodo
!

psalinis

,

vucibus

,

liym-

Crucitigc Jesuni

crucifige

necan(tur,

[nis,

Cum quo
Porro
Jocl

gaudcbis ao sine

fine

canes.

F.t

palnim

cutpsis

I0I.1

prop.igo

luil.

Siiw V.
:

Das ramulo baculiim,

irailas Holisa-.c

minislrn

sonat

incipieiis

hoinincmque pelen[toin
:

Nil agiliir surgil le vcnionte puor;

Non b<>minem

salvat |ir.rniissx lillcra legis

:

Coppimns advenlu vivoro, Chrislo, luo.
Shie
/f.

Prima .sacra menli dona nolare potost Paslorem plobis iii Amos pasiore nolabis:
lllo

progi, plobi profuil islcDoi.

Tolus

(\l

Naam.-in miindalus,
iniind.it qiios

dum
aqua

subil
saiicla

undam
U\al.

:

P.iscoiis

Abdias ccnloiios

paiic

propholas

:

Nos ponilus
Pcrr.ins

Allos doctorcs poiililicosque nulat.

O/.i.is Juil.T:«m

donol.it ojiis

Nuni

lalcs

debcnt ca-lcstis ncctare pani'
fldcni.

F(£lel polluliim labc fluciitc caput.

Pasccre crcdcnles Ecclcsixque

41

v.«;iim 1'vnisi I
•..•rm<>«iis m:ili.i,
riii.l;i
(

NSIS \KUSi;S
Tiibi tros piKTo^,
t'ia;'tiillt jiii(|iii'

I?
J<-Miin

Tnlis niininoiMlit
l.:ii'l<-

i;inlt»H
iliii.

\

liliaiil stiliild foili:i

listltaiii, /.i>tid):ib<l, l.sili.r, Jii.lilli,

MarhabtKM:
puri
viroi.
iiovis.

Non
Ni/if .V.
T:iiii

fkinu

Susanna

(|o.i'

fuit .ri|iia viro.

tliitti sii|iratli('tiH i|itoH

cartttini'*
li.is,

or

litir

strmtiiio

J<»ii;»!i,

tiumii icuirra^it»,

iiol;il

illiiiii,

^)iii

|.;»ins csl »orn>i>
liic
;

iiaiihM^i rortla tliMTiu.
,

r.otitinot li«)«, toin
l.vplii
it
il<:

I

l(\

v< lii% illa
I.<< i|.it
.li-

:iiilii|iiis |i;ilriliii',.

Milliiur
V;»H

iiiUniih iiicluit
;

iiit>liiiii.s

(»^\l
iiiit
,

;

iiiti:il

fii;;ii'iiH
;

stiiiiniiin v;is.'

rfnpliis
iii

Sinf
iiiarc nieriji

/..

Kli
,

siiiit

itt

Hiitla luiiit-t

iiiiNsa

stir>

liunf fatil

Irxo titixa baplisla JnaiMicft

Pisn' voratur
I*isi
i

liiiiiio;

supplitat

illo

l>oo;
;

C.uiti

palro, citm tiiatio, vir({o M.iria parrna.
J:ii'tibnvi|iiila!i<' fiiit.

Polriis .1 .Androas, 1'aiilus,

Joannrs,

praTi|titur, ul i|iiom loiiol ovtiiiiat otruiii
vorlio |uiriiil
illo
siii.

Ciislos vii^inciis
.\iiol(>ri.s

ijiti

sino

Toilia

i|ii:>iiilo
iii

(lio» |)riiiniin juliar altulil

tnbi

Tltiinias, Mattb.oiis, iMnlippiis, llarlb')lomaiM,

Kvoiiiit

torraiii liolliia jti.sba .lonani. ol (iliiis a patro.
illo

Jatobus

el

Judas non

itinlus

itii<i

boniis.
Tiiiiolltrui,

A

ilotiiiiio

JKTvus
:

missus
patri
iii

Malllii.is, Marciis,

Lnoas, Siinroii,
lii

lianiabas
IMoitur
Itic

ol Tiliis

iIoni»Tr

fi.lotn.

Uoiiiino iiaruil
:

"
oruco. S«;rvi

Kiplicil

tlo

palribuH Novi

Ttrbl^iiiiiiiii.

ru|>|>o Ji>iias tloriiiil
lllo

iiionlur Josus

sojtor

:

(loiiiiiii

mttrs |troliosa fuit.
:

INi|>|>is

liKna
Iii

orucrm
lioo
tlios

Wll.
Otmio
llis le,
:

-

KPII.OCIJS.
libiuin
i

Uoiiiiiii tiiiiiuliiiii (^ala ciHt
ille

l'ilii

lliijtr ijni

Si^iMl.

pcr iros dormiil

ompoiuil.

dics.

Tcrtia faota
l>o

vomuit dc vciUrc prophclum
illa

iVtrc, lui inerilu niodianlo lalM>ris.
:

tumulo l)t>miiium suscitat
Sine Y.

dios.

Consooicl (^briktus ounnumorotquo boui*
lli

cum

lc Itiloo solvet

decarccrc, regni

r.oiiKorlom facial parlioipcmque sui.
islu

Ct^inil moiilo

lucum, pronuiiliat

Michxas:

Oua no

fiaudari possis morcodo, beale
lc f;uial oi siiic

Quo
Oui
In
Qiii

paritura

Noniiiic lcsto
iios

Doum logia malcr crit. Nahum coiisul.ilor iiolat illuiu
cl

Viverc

labe mori.

Ameu.
Itetn ortilio cnjitsdnm qui dirulu redintegratil

conforui

bona vcrba sonat.
ndclis hotno.

Furtis luctitur llabaciic, qui ooriiua vidit,

Mcsimiil

in sorie tiui libri abrtipla redegi,

manibus Domini ({uisquc

Nec coDics,

al sorviis bic tibi, Polro. fui.
,

Domino

crcdit, ({ui

saivatum crucc niundum

^

Pr;i;dicatct tolo spargit in orbc lidcni.
lllos iiisiniiul

Sed quis sim taoco, volo iiainquc laierc Mundi, plus oculis cogniius cssc Dci.
Novit
CJiiiu

ii»inus(|ii«

Sophonias spoculatur,
sporiiuiit csso

Doininus ob publica

eommoda fralrum
tul».

Qui Martliam

Maria volunt.

Quis super boc uiolus, qualia vota

Prxcipil Agg.-cns Domiiii doiuus ut renuvclur

Cumque
Mcns

sil illud

opus quod nonnisi

cccliius hautit

Ul juvcncscal opus quod sciiuisse videt.

Vnus

sopienis lipis esl ornatus ucellis,
vidct.

divinum lurbabcata cancl. Fratribus hoc factum pro commoditaift Ipgcndi.
liia,

Queni Zacliarias luente stupontc
Ilic est

Si

qua tua

cst

mcrcos

iii

regione poli.
su.f^pleta liWIIi,

jusUtix sol, qiiein scpicna replevit

Mc quoque
El

munirtcct pi oplor

tiralia, cui peiiitus oinnia

nuda patent.

Portio perpelui quantulAciinqn«; boni.
tu, leclor, hab»'

Nunliat aiigelicus Malacbias doiia piorum,

Pcenas pravorum judiciiquedicni.
Illc

Si

parlcm precis hujos nostrum cupits idque prcceris agi,
:

utriq«ie.

ligural eutu, qui dicilur angelus alii

Diciio

Fial

;

cgo rcs|>ondco

.

Sic cupieniein

Cons>lii, qui fons est ct origo boni.

Tequoquc

conlingat hac precc posse frui.

Ilathan, Achiain, Sadoch, Abian, Aiau,

Ameo.

MCAmi

PARISIENSIS
ct ino(.lo legendi.
741).

VERSUS
De nuniero lihrorum ulriusque Tostamenli
(Levser, Hisioria pceiarum mcdii
tvvi, p.

Denuincro lihrorum utriusque Teslamenti,
legcndi.
C-laudilur istc libcr in quadra^iuta libollis.

el

modo

D

Dat
gjj,,^

irigitila

duos

Io\ \olus.

Oclo nova.
libclli,
libj.

^g

iiisposili

mira brevitaie

Pra!scripli

numcri monstrat ut ordo

Patrol.

CGXn.

2

45
Ore

PKTRUS DE lUGA ET /EGIDIUS PARIS.
styIor]uc Dcl digcsliis elcditus ori>i
Scripliira: credilur essc sacrx.
:

U
Sonaus ul esca
triplex

A
ct

Liticra ccu cories.
liisturiciiin,

Canon

lypicum, niornlcm discutc sensuni.

Qui lamen excipil bos

Tobi

,

Judilli,

Maeha11-

Si cupis lioc typico te satiarc cibo.

[b.TUS,

Cum

logis bislori;e

ICNlum,

bibitiir

quasi duleor

Ei Baruch, alquc Jcsum, pscudograpbumque
[bruin.

Laclcus, aut potius siniplicis baustus aqux.

Ncc multuin juvat

bic.

Cum

quis tamen

appetit,

Scd

licct exccpti,

t3men bos

aiiflieniical

usus
Spiriius cxemplis «t recreelur agit.
Iii

[e]us

Ecclesirc, lidei rcgiila, scripla

Patrum.

Scilo

quod
liic

isia

Dei digilo digesla fuerunl.

lypico scnsu vini scnlilur

acumcn.
allis

Ailus
Oiniiia

esl puleus, grandis abyssus incst.
si

Polus incbrial
Qui
bibil

liic,

cxbilaratiiue magis.

non rapercs

siccuia

mulla vidcrcs,

boc vinum scripturx, sallibus

El studio vigiians, el ralionc vigens.
SjiiritiH isla docel docior, qui condilor

Vcnatur, rcperit, consequitnrque Jesum.

idem,

Moralcm vcro cum dat

tibi

Icctio sensuin,

Quiquc scicnda
Ciiui

dedit, bic qiioque scire facit.

Tunc qu^si mellitum
lij;

sugis in ore favuni.
lit.

S( ire facit, si meiitc studes:, si scdulus instas.

suntdelicix, quibus intus pascilur, et

prccc dans studium

,

Divcs mcns bominis moribus inde bonis. cum studioqiie pre- " [cem Horum lii quodcunque feras ut prxmia juslis

Sic studucrc patrcs, ut pagina sacra pateret. Sic rescraiil sancli clausa sigilla
£uiiplex iniiliiplicem cortex
iiic

Vel

qux

sunt, discis, flagra ferenda malis.
iiidc

libri.

Proximus
escam.
liide

Deo propler condimen

IiODoris,

contiiiei

limoratus ct beiie cautuscris.

EJUSDEM
VKRSUS DE P(ENIS INFERNI
(Ibid., p. 745.;

Trnctatu» de eo , quod pcctm npud infcros non sit aternn. F.t Tur%um coutrnrio quod ipsa $il atertia. Bene enitn votesl utrnniquc suslineri. Et hoc ducetur liit versibuf magistri Aujidit.
e.

C

Opposiii piurcs inficiantur idem.

Est opus attcndi, quid ct hi scctantur, ct

illi,

Ad

(|Uod ul allendns

hoc brcve dogma dcdi.

Dislingucndo solcnl diversc sumerc pocnam
S.xpius in sacris poona;
Qii.T punit
fit

mciitio scriptis,

Undc

lit

cx variis utraqucscc:a modis.

roprobos tarlarcosve reos.
libri

Quod

pccna inferni ett ceterna.
:

Quare post
llic sibi

(iiicni

bcnc

debiiil liujus.

Est inslrumcnlum, quod piinit, pocna

vocari

Menlio supplicii quantulaciinquc scqui.
doctorcs quasi disscnlirc videntur,
Forsilan et qiixdam dogninla parva scriint.
Qiio«l
sit
,

Noniine sic pocnx furca latronis habet.
Pociia polcst ctiain dolor in paliiMitc vocari,

Sivc ex
[cst

illalis

anxicludo malis.
pccna csl inferna percnnis*

vci

non

sit, ca

pxna pcrennis, coriim

IIoc ulroquc

modo

Pcrpcliiiisquc rogus, perpeluicque nives.

Mulua
Inde vir

lis,

et in iioc qui.i tucanlur liabcnt.

Sic etiam

nunqunm pnlicnlum
paetia inferna

pnssio ccssa.

illustris

urbis .Maltbxiis alumniis
Ir.idirc dixil in liis.

Semper

qui pntiUir bic alibive dolet.

Lauduni, brcvc quid

Quod
Augustinus

non

est

mterna.

Vertuf magittri Mntllia-i Lauduncmis.

Alterius secUT rcstnl
ail
:

documenta
Ir.^nsitiis

vidcre.

Manibus
Credo

infcrni noiicstdala pn^na prrciinis,
in cis est dala

Est quasi po!>na duplex,

Nainqne duplcx
Ciim

pirm

rcis.

Et quasi dc nivibus esl

nd gravis xslum
igiic nul)es.

qiiod in coclis larKiliir gloria
sit

jii.:;is,

Ignis, ct ad gclidas rursus
Ilic

ab

ab a-lcrnis mnlio
ilat.1

iinlla jiigis.

jam non

cst ipsa anxietas, ncqiie

poenam

Uaiiibiis iiilcrniK gic csl

pirna porcnnis
niilla reis.

Ardorcs
II.XC

dicit, frigora sivc nivis.

Nam

Ijpsis in cis

(li

fiip;a

duo pocna
voro
sibi

diiplex. Est qu.-cdam poena nivalts

VrriHt
Iste qiiasi tctigit,

niaf;it/ri

^gidii.
iitriimqiic tucri,

Aigor. Et igneus cst altcra pnnna calor.
Ilaec

qund posscl quo

sunt contraria, ncc relinendo

Scrutari placuil utraqiio dicla mihi.
Siqiie siia esl, in
Illiid

Hoc
:

proprii qiiod baboiit, insimul esse qiicunt.

iircvior, srntcntia
iii)criorc slylo
,

visiim cst

II.TC siniul

csse noquit

:

siil)jcclo in

simplicc sicut
sibi.

ut

cxscqucros

Spirilus cst, duplcx dissona pa:na

Manibus cssc volunt poennm

pleriqitc

percnncm.

Nam

paticns istum

dum

suslinol, altcra ccssat

4S
liiliToa. 0*>^<i'
ii*'i>l<''i

AAAhM
p<'i<*iiiils i-rii.
<tiiiiiil,

l'.\mSIP.NSlS

VKHsrs.
ki( lnnrnilit forlr riiina

40
mali.
fl

A

Undo
hicrre

Alloro

M'iiliiiir, Mo«l iiciitra

iMlinili.

liiliui rnt,

qiiod

i|iiiv|iii- ralcliir,

al>V|n«

Sil'(|IIO

IKT

in KIMISII |)<T|l<'lll5llir ti.

OiniiiliiiH inviiliiciiH, cl •tinc milH*, p.-||r(.

Jiiiliciiiin

siiiiili'

vsi. V.\ uMiiiiliiis rr(;i) |icri'iiiiiM

Diccrc

i|n(id \it^\% c\l

:

iii

rn-io gloria Jiikllt.

IMci niill» polobl, qii.T vaiiaiiuMi lialM-t.
1'oMXcl
oiiiiii

Kk

a',quo csl juHliii, pu'n.i futiira niali*.
i|uaiilo c^l

dici rcvorn pa<iia ;>erciiiiiH

:

Nam
iiiio

major, qni

(incinlilur,

hnr qno<|iM
[iiiajor

Si culor
S<>il iiiiin

;iii(

al^or

sciii|icr iiicsMrl cin.

sciilhir v:\\ov, cl mitic al;;nr, «1

Dclict |Mi'iia K<'<>i

'I"-'*

salai;.iliir ci.

liistaiiti |iarili>r iiculcr iiic.ssc poics.l.

Voriini inliiiilc cst iiiagnus Dcuh.
PcKiia
iiiliiiilc

Krgo

iiuit itl

Iino innyis phyi^icc

si (liH'|uiralur,

oportcl
vaccl.

magpa

fcrcndarciM.

Aliora ubi pcrslal, alien
I^nit
ciiiiii iioii

pciJiia

AUcrnus Ucus
11.1'
iilii

cst. /I'^tcriia(|uc

pu-na fcrcnda csl

cst calor

iii

nivc, scd nivls algor.
iii

liis, i|nilius ofTcnsu.s
Jaii)

pcr ninlc farta Douit
:

Sic

iiciiiic i.ciiliuir al^'or
(|iii

i(;n(; iiivis.

diii sit suniciciilia dicti

Iino magis, cuni,

pniiiliir, Iransil
iii

ud i^ncin,
I)

Nain boiic ciincla rcor etposnitAC
/1'I({idii

tibi.

Ipsiiin jani puiiil igiiis

\^i\c calor.

nciicil

Tlircnicnsis musa, doccndis
iil

Solatio, ubi ostenditur quiii mcliui
til.

letwudum

So quibus

impliciiil,
iii

libctossc brcvis.
ctiiicta

Nam
modo.
[ctnni

ubi dcdiical

a]MMtiim

lcnorcin,

Non

cadil a vcro, qui sic intcndil, cl ideni

Sicut incns dirlat, dcsipuissc pulal.

Sublili graditur artiltciiiuc

Cnin^ue aliquid

l*'go,

rectus

ibi

mot

(inrerilur or<l

),

Kxplicui

,

({uid

id cst,

scd abominor boc malc di:

Omniaquc

ut paleant, in<|UO leiiorc Imno.

Si .sccus invenio, snpplciidi c;v'lcra volo

Pccna

(|iiod inrcrnis iMili.i

pcronnis incsl.
si

S.Tpius haud possiiin continui.sse niannni.

Nam
Aiit

quasi dicitur lioc, tnnquani
iicqiic puniri

dicere rcslct,

llxc mihi causa

fnit,

iit

Higx invcnlio

Pclri

Quod

dcbcat ullns

ibi.

Crescorct adjunctis bibliotlicca mctris;

quod co

iapsis sit abindc rcdempiio, circa

Nam
Si

bcnc non potcrat

plciia intcgrilatc doceri,

Scripturx volitum, sanctaque dicta palrum.

non scirctnr

qiiidqtiid al)csscl ibi.

pana perennii iiiesl infirnis. Simplex quis scrmono capi posset bonc in illo,
iVit//a

IIoc

aulom adjuncto

jatn dctruncatio nulla

Esl lamen

in

scnsu vera

lok|iicla

suo.
(;

Librum delurpat, plonaquo sumtna palcl. IIoc quoquc fccit, ul lios simili do thcinate scriptos
AdjiccTem vcrsus posl tua dicla meos. Sed prxjudicium nolim pro vcrsibus
Versibus ut
fiat,

Determinatio.

Nain

si

sumatur subjccii cv parte percnnis,

islis

Tunc sensum falsum falsa loquela facit. Infcrnis vero post verbum jugc pcrcnnis
Scnsus opcrlior
liic,

doclc Mattb^ee,

tiiis.

Tu

brcvises, prolixus ego. Sublililcr ipsc
;

sed bciio vcrus erit.

Incodis

pclilur seinila laia mibi.
Si plenius aut m.igis apte.
sit

Opinio prior et tnelior et facilior, qua dicilur, quod pcena infetHa, sive qua: infemis infertur, est oeterna.

More meo dixi. Non idco lua

Cessct in hoc livor.
illa
sil,

mnsa molesta mcie. Sil mutua gratia nobis.

Vcrior

prior rctinelur opinio, vera
el haec hsDrcsiii vellc fovere sapjt.

Inque vicem nosirum dicat ulerquc vale.
Explicit de pcenis infernalibus.

Cuin

Hanc

idco reprobo, nolim in

conimune

falcri,

scnpto ail instruclionem illustrii pueri Luciovici, Francorura regisfilii, » etnontlum typis edilo, viJe Hisloire liiUraire de la France, tom. XVII (in-4% Paris 1832, Firmin Didol), p. 36.
:

Do

libro jEgidii Parisiensis cui titulus

Carolinus,

«

;

ANNO DOMIM

Mr.i.VIII.

ODO DE SOLIACO
PARISIENSIS EPISCOPUS
IVOTITIA
{(•alllii

Chrislinna, iiov.

»'dii.,

i.

VII, col. 78)

Posl (lccessiim Maurilii episcopi,
h.-ili

si

Radutfo ab-

A

00 legilur
et

:

vii

Kal. Oclobrit obiit Pttrut prwcentor
liiras

(.ioggfshalcnsis monaslcrii in Clironico Anglifiilcs

diaeoHHS,

qui dedit n-9bix nuadragir.la

ad
in

cano

(I),

ab univcrso cleio

el popiilo,

regc

emendot
ejus

reditus.

Varia coniposuit o])era,

qux

annuentc, episcopus
clesix Parisicusis,
altiori gr.idi;

electiis est Pelrus,

cantor Ec-

diversis bibliotbecis

adbuc mss. asservanlur. Sola
dicilur

qiii poii(:lic:itus

lioiiorom, ne

ab

Summa

,

qux

Vcrbunt abbreviatum

,

gravior

fierel

casus, rcciisarit.
illius

h

aii-

Moutibus impressa
vis

fuit aitno

1639. Quibusdam luefuisse voluni. Narrat
in erFO-

tem

oniiiiiini

fere sciiptoriim

xtatis litteris

aspersam ejus doctiinain
impegisse,

cominendatus, naius esi Parisiis, vel Rcmis e\ Ra(lulfo.

Cxsarius Petrum ejusque discipulos bunc
rcin
iil

Ad

litleras

opliebus

mcntem
in

appuiit,

quas

crederent
esse,
nisi

pauem

iii

eucbarittia

Academia PariMCtisi cuni niagii.i laiuic p.ilaiii professus est sed quod eximiuiii ejus aiitiiii ornamenluni fuit, aiiti<]tioruin
faciiis
;

supra .Tlalem doclas,

c«iisecralum

non

cliam vici accederet

consecraiio, ei vicc vcrsa.

Pclro
{cpist.

taiticn oinisso,

auctor es; Pclnis nicsens>s

vindcx moium, sevciioris^jiie disciplinx diligentis-

120) vacautetu per obituui Mauritii Parisicnaiul»iisse luultos, inler

simus

fuit exactor, qiiibus

cuiii

virtulibus prxful-

sem catliedram

quos sene»

gerel, facile Parisieiisis Ecclosiac praecentoris lionoI

nonnulli coilecu a iougo lcnipure ad

eiiicu<luiii epi-

iticenlissiiuuiu

Lxc

iii

t^cdcsia muiiiis

<

oiisecutus

B

s4opa(iiin j[)ecunia, soi.rmu ha.ic diguilateui tiuiidi-

't>st.

Ad Torn.iceiisem
bumiiiter

c.tliedraui aliquando cvoca(2).

nari noii (:ruhiieruiit, scd eoruin
ttiliMn
-

artcs eluslt capi-

lus
|K)st

vocalionein dcciinavit
Parisieiisciii

Dcniquc

eicgerunt quippc virtim ininiinc cogitantciii,
opinni.eni,

rccusatum quoque
ct

cp^scopaluiu,

iicdiini

scd

(aiii

geiicris clarilate qiiaiu

aiiclorc

(ladukfo, cuni a Willelino
'.

episcopo clcroqiic
illiiis

ivibus

Remcnsi arciiirogatus, ul decnniam
ad Loii-

iiobilii.'»^^

nioruin dccoraluiu,

Odonem dc

Soiiaco

;

ircs enini ccloberrimas ju\ta ac nobilissim»s totiug

Kcclcsix suscipcret, Parisios ut hanc a capi-

oibis Cbristiani familias consanguinitate atlingeliai,

lulo liccnliam impeiiaret proficisccrclur,

Frann;e
pnni.T.

scilicct ct
Filiiis

Anglix

rcguiii ac

comilom Camc.\
fili.i

guin Poiilein ordiiiis Cislercieiisis monaslcritini appiilit,

quippc

F.rchcinbaldi dc Soliaco,

ubi gravi

inliitniiate
,

dccunibeiis,
vitaiiKjue

li;ibiliini

llciirico Slcph.ino Cauipaiiia*

comitc

ct

Adela

taactx rcligionis suscepil

bcato

rmc

Guillclini rcgis Angli.-c

in

rccta linea uescendcbat,

compievil, ciijus corpus e loco io quo scpulluMi
fuerat, ad slructuram xdiricinruin
siniiiin

<]uorum

liliiis

alter

Tbcobaldiis

Magiius

Campa-

niotiiin, suavis-

nicnsis gt^uticrnt .\dclaiii, Ludovico VII Fraucorura
rf(;i

cxhalavit odorem. Lcgitur cjus cpilnphiiiui

ntiplnin.

Frnticin

quoquc

iiahuit

llcnricuiu
ct nio-

in ciatistro

monasterii Loiigi

Poiitis,

in

qiio iiiors „ IJilurifciisciii archicpis optini.

Odonis vitam

cjus ad iiv kalend.
6e.i

Juiiii, aniio

il80, consignatiir
Mclius ilaqiic Guil.Mlifiilciii-

res ante episcnpatum giapliice depinxil epistola citata Pctriis Ulcsensis,
(]iii

reccntius est cpitapliium.
s

<]iix

ipse vidcr.'it, narrat,
militi;»^

lelmui^ Nangius, ViiKciitin

llcllovacciisis,

cx

(itiilitis

pntica

Ii.tc

cxrci psiiinis. Pnrisiis

<us,

<-t

inoii.ichiis b.
!n\

Mnnaiii auclor lioninirc

stlioinris) liiociiiin posiiil

Odo,

nl inlor excrcilia li-

porum,
sigiiat,

aiinuni ilin de IVlri obitu l04]uuntur,
ipsiits

licralium nrlium

ilo<

trina coRlestis mcliora ei clia-

seu etiam Radttlfus
iitpolc
aiiiio
<

inotlcni

annn

1

lOS nschnila
[7»)

ri^mata inflttebat, (cslc ejus

p;r<lagogo

Pctro de

iijiis
iii

adhiic menlio esl

in

Venio,

qiti

Petri Bh-sch.sis

fucrnt disciptilus, elec-

Odonis

1107.

Neiitilopio Parisicnsi

do

innsvnns comlicljnt l;KTymis. Vix pulicrlntis aiinos
{o,

(h An-^lns.
(.'.)

fnll.rl..

tom, V.
III,

p.ip.

HiC,

ni>(.

t.cclcs.

Paris.,

(.

II,

png. 214.

(,all. Clnist., loui.

«dl. ili.

w
B(li*plU!i,

ono
RtMiciin
iilii

i»K

soi.uco fvnis
(•rci^oniiA Vlil

Krisc.
rilrc;*

-

M)ini\.
iicfainl ini
rrHtiiil:i|ciii

w
piilii«>.

|iotiil, (|iio |('iii|i<>ri>

\ lunt

rl rniirilM, ini' liiiifii ;i|K)lrrr

kucrcktiil (Irli.iiio,

viilit

!'<

Iniii

lllcsinhtH lioiio-

ranl.
•tia

ihnc crgo
i'ki.lir|i.iic

ab K(«'i*»ii

ruiu

:i

|>a|ia

ci

(«liilirri iiou iiitillo iiirrriiirciii c|ii
iii

ciini

MiHrcpi>,«cl K.lo, Irlii »iii<i,i>

H(-u|Hiriim rcvcrciilia. (!uni v:ih miiiiii

njiiililli

:i-

tindit apoitiiliia; lcgati niii lorlt:itc frrlM», <Jc<
ciliilil

ic|um
il-

lioni; ct lioiiorc :ib iiir:iiitia |Nih!tciliHscl, iiuolcntidiii

aiiiin

HOK

«|Uo

nnn

»011101

abonunnbilcin

laiUfMi rarnts vlgiliiH, jcjuniis

rl

ilisn|iliiiib iluiii:iiii

lain

rcMivilaliiii

pporkuii

intrniitil. vctuni i{'%ius

iMt. lIlM^rcin rcilitiini (|ucin liulM.lal

Angliri

ili-

lo(o ristiiin (iirciinicikioni» Domini nolrniniicr rrlcbraii prirrpit. Ncqiic taincn bi» dccrcliH profanA
illu
rciil.i,

r.porsit pauprriliuH, iiulci|uc Ircs sclioUirck liuncftlus
•lilavil.
iin.iiiiiiii

TalibuH

lioiiis

o|i«ribiis

v:u uiis, clcctiik rnt
iit

(lc (piibuft

consiilc Caiigii GloiiHariiiiii aJ
<

Parisicnsis c:ipiluli coiisciiku,
Ki'clcsi:i

qni

j:iiu

voccin halehdtr, sublala nuntil antiipial.i,
riini

uin eos.rculo

cantor in
Parikiis

Hilnriccnsi friKtiliinri (o-pcrat,

noniiull

h

iu

KcclcsiiH

siip-Tlori
Jii.v

fcrc

c|iisc(i|iiis

plns Irin

tiiniii iiiTcrrct.

U.cc

plii-

Mipcrcs.scnl aillnic vcsligia.

ijuii codi
qiii

m

anno

rilus cxplicat Pclrus nicscusis, ct in rnic cpistola*

Odo pru
pro

caiionici* Sancli

Viclori»,

liligabant
«

dr gcncre

r(>giu Oilonis,

qiiu rcguin (lallix ct

An*

jiislilla

domonim

ct

Irrranjin

suaruin

um

glia* cuiisaiiguiiicuH crat, ((U.Tduiii sulMlil,

qu:c fusc

(iiiidonc doiuino Viilarisbolli. Dijconlanlcj qiio«iur

ciplical IVlrus GussanxilLcus in notis
tcni

;

ncutcr au- " nionacbos C.onipcndirnscs rt c;iiinnicos Sancli CIcut Viclorini
iii

Odoncm

c:inonicuiu

rcgularcm

,

nicnliii

cjusdcm urbis

coniposiiit ruiii

nii^'<iiif:

al>-

volunl, tradil. rorio clcctus vocalur O.lo

lillcns
in

bal.^ S.

Dionysii ct Pclro dc Corbolio.

Anno

liay.

Amelinx,

Calcnsitt abbatiss;c. dalib
do< :iniiin, (anlorciu

anno 1196,

i|uibuk ipsuin,

Tarisicnscm cl
coiilrovcrsi:v

cpiscopAlus sccniido, dodil ad buktisias ct ad ccnsum lcrrani dc Marna, ra l(*pc nl bomincs ad tu-

priorciu S. Marlini arbitros

insliluil
riicral

riam rpiscopi apud

S,

Clodoaldiiui

venircnl.

S.

qua: Mauriiii tciuporilius orta

inlcr hk^de-

siam Pari&icnscm
libertjle ct

cl

inonaslcriuni Calciise siipcr

qiioque Slcpbani EtcIrsiiC Biluriccnsis palroni, in cujus grciuio ab ineunli* nutrilus fuerat x-(al<-, Tcstiini, in qiio

cxcniplionc monastcrii Calcnsis ab Ec-

non

uiiiiora iiatril).-niiur,

quam

in dic

clesia Parisicnsi cl jurisdictiune episcopi ct arci.i-

Circuincibionis,

m.^gnis

Li.dcsix*

solcmnilalibus

diaconi (I). Seipsc adliuc elcclum nuncupal

Odu

iii

aiinuincravit, clericisque et canonicis
saiicli Slepliani qiiani

lam pro

fcsio

senlcntia ab ipso cl arbitris lala intcr idcm niona-

Circiimcisionis dc niensa epi-

sterium ct arciiidiaconum, anno 1197

(5).

Hoc

ipso

scopali slipendia assignavil

anno eodcm cpiscopaIII,

anno, epi$copalu$ pritno, subscripsil chartx cessionis Petri dc Doiijou iniiilis facl;» Ecclcsix Parisicnsi

lus lenio.

Builam accepil ab Innocfinlio

111

Idus No-

apud Jardnm

iu

curia regin« Francorura

C

vemb., indiciionc sccunda

,

ponlificatns sccundo,

Adelx. Kodcm Yiclorinis concessit apnualia semipraebendaruni Kcclcsia; Paiisiensis
(6).

Dedicavit

omnia privilegia episcopi ad normam decessorum suorum rccenscnlc et confirmanlc. Scripsil cidem
sumnius pontifes epislohim qu:e
et gralia

rcuovatain post inceudiuin S. Pclr£ Latiniacensis
basiiicam. liistitulus
lis,
.-^uiio

esl 4

iibri

1,

ui

1198 ordo SS. Trinilacujus

qua valebal apud Philippura Augustum aucloniale

cujus fundalorcs Felix et Joanncs ab Innocen-

lio III

ad Odo.nom ?arisicnscm episc.

inissi,

eum sapienlibus monilis induceret »d recipiendam Iiig.'burgem rejecla Agncle. Inlerdicli in
regera Philippiim el

consiliis

adjutus .Juannes Reguhun scripsit,

quam

Donnullis adjeclis app'-obavit

summus

poniifcx aiuio

observanlissinius

regnum banc ob rem decreti OJo e sede sna a niilitibus regig

exeunlc.

Eodcm

pcr lotam Galliaiu auctoritalc apo-

ejeclus (9), pedes irc conipuhus cst, equis et
ticis

mansoivto

sioUca pubiice prxdicabat Fulco Parisiensis presbyler (7), cnjus ad scrmones innumeri conflueL>ant
est.

ac rcbus suis oiuiiibus spoliatus
interdicto,

:

at

postea

ob injuriam Odoni

i!iatai)i

rex

populi

totaque

patria

in

inclius

mutala

illum exeinit

anno 1200, qu:>ndiu

tixerit,

ab oiuni

exercitu el equltalione, q-jam regi ad bellum proiiluiic

Vigcbal

lemporis in Ecclesia

Parisiensi

ciscenli subniinistrarc tenebanlnr episcopi
(^irca id

prava quaedam consueludo, sive profana festivilas (8), quam stuiti ejus invenlores lcstum fatuorum

lcgali visendi

lempus cum Octaviani sedis aposlolira: causa ad doniiim Genovefanam ve-

uominabanl, q\ix
tur, in

in kalendis Januariis

celebrabaet

nissel (10), ibiquc
let,

cum

eo

niensaft

accumbere vel-

qua innumerabiles abominationes

nefandx

orlus inde lumultus non scdatur, nisi datis ab
lilleris,

euorroilales, ut ipse

Odo

loquitur, a laicis, el, bor-

Octaviano

quibus signiiicabat nulliim proliberlali ccclesiae S.

reodum
dus
laudes
,

dictu

'.

ab

ipsis cicricis in ccclesia ad gra-

pterea detrimentum

Genovcfae

aiuris iuter
lurpiter

missaruin solemnia el divinas
et

accessurum. Eo quoquc lempore moniales
pcllae,

CamS.

scandalose

commitlebantur.

utpole

incoirigibiles,

ad

monaslenuiii

Innleverat jara diu inveleraia
niullis Ecclc«iis,

illa

consueludo

in

contra

quam

acriter

insurrexc-

tum sicuti est hodie reform.itum traduxii Odo, barumque in locum duodeciin canonicos sxFarae
(8) Hist. Eccleiia Paris., tom. (9) Spicileg.. loni. IX. p. .52t>.
11,

(4) Uitt. EccUtite Parls., toin. II, pag. (5) Ibidera.
(AJ

214

pag. 21G.

Ibidem, pag.

"292.

(10)

Wisf. tVf/.s. r<iris.,

I.

H, pai:

2S0.

(7) SpiciL, toin. IX, p.tg

o20.

g!
ciilarcs siibrogavit.

ODO DE SOLIACO PAKIS.
Rituricensis arcliicp.
clcclioni

EPiSC.

52

A

rochia Sancti Saiuinini de Cainpiniacocxslrueiid;c

acrcrsiliis a clero ejus<lcm Ecclesirc, iinde ad ponliticalcni

assoiisum prxbiiil (IG). Scripsit

litleras

anno 1202,

apicem assunipliis
elecliis

fiicrnt, adfitit

anno coclegil die

episcop;*tus sexto, pro fundnlione capcllae de Rencniolin, cujus capellanus dcbct esse fraterde S. Tri-

dcm, ubi

nt qiiem vcllct

arcliicpiscopiim

diccrct, Cuillclmuin Caroliioci

abbatcm

nitato,

ad inslitutionem

et dcsliUitionem episcopi.

23 Novcnib. Ponliricatiis cJ4is anniis iv componilur cum nnno Incarnalionis liOO in cbarlulario sancli
Evurtii Aurelianensis. Donalionem faclam a Gui-

Slaluta condidil pro capclla

de Cruce rcgiiuc

(17).

domo clccmosynaria Eodcm anno, episcopi.tus
iii

scxto, comilissJcTrcccnsi C"»ncessit 120 libras Pruvinciisis inonct?e,
sis

done de Levis fratribus do nemorc Guidonis confirniavit, cosqiie a decimis libcros declaravit anno
liOl, cpiscopalus quarto.

quasTh. quondam comes Blesen-

dcdciat

iii

feoduni Ercbembaldo
ipsius

quondam doct

Una

cuin Pclro

archi-

inino
nepoli,

Soliaci, palri
qiii

Odoiiis

Tlicobaldi

rpiscopo Scnoncnsi anno eodem ex pluribiis variisque lcprosornm domibus duas fecit , altcrara

eas coniiti Ilenrico

consanguineo sno
Mcldcnsis

pro 550

libris

Pruvinensis ei

monetai

Meloduni pro viris, altcram vero Corbolii pro
licrlbus, ut boneste

mu-

obligaverat. Dissidium hahuit

Odo

lioc

anno cuin

omnes

viverent (11). Transegit

capitdlo S. Clodoaldi pro ccclesi;M|uam ^^dificnvcra:
iii

cum

abbate S. Maglorii pro tonleio, cujus loco asei

loco nemoris de

Marna, quod feccral cxstirpari,
se arbilrio

signavit
ccssit ci

abbas 30 solidos. Thomas de Brucriis
in

cujus tcrminandi causn, cpiscopi

com-

post mortein jus omne quod babcbat

miseruntcanonici. Orta intcr episcopos Parisicnscm
ct

capellam de Pleisscis.

Ab

Innoceiitio dcputalus est

Belvacenscm dc

liinitibus titriiisque cpiscopatus
cst, limitibus di-

X Kal. Junii, poniificatus qiiarlo,

cum

abbate Lali-

in loco

de Moinel conteiitio sopila

niaccnsi, ut a clcricis Rcsbaccnsibus obcdientia cl

slinctis mctisqiic positis

anno 1202, mcnse NovcinDedit

lionor debitus Ansello Mcldcnsi episcopo cxliibereiitur.

bri, in crastino S. Marlini (18).

eodcm anno
Pade mandato de Villa-

Approbntam jam ab eodcm
lilteris lcgitiinam

ponlilice

prolcm

chartam de furnis Ada; de Monslcrcl tanonici
risiensis in CanipcUis (19). Inscqueiiti,

a Philippo cx Agncle susccplam, dalis mcnsc Ja-

nuario

approbavit. Quse ab initio

summi
clesisc

ponlificis coeinetcrium pro leprosis

cpiscopalus OJonis magnis partium aniinis agilata
fueiat (12), exeunlc anno

l^etrosa bencdicit, episcopai is scxto. Assignavil

eo

eodcm causa

iiiter

Odo-

dc Vanviis parocliianos de Yssi sitos
iii

iii

tcrra

iicm et Joannein abbatem S. Gcnovefae super possessionc juris parocbialis Sancti Slcpbani de Monte,

S. Petri Laliniacensis
tionis

conipensationem perrdula-

cum

Gcnovefanis facue. Denarios 13 ccn-

Kalendas Ja- q suales apud S. Clodoaldum permiiuivil pro hostisia Guillelmi de Moiidon. Jiissi Innocenli III visitavit nuarii (15), Innoccntii ponlilicis anno iv, cujiis mense Maio cocnobium Sancli Medardi, ubi quaesententiam, qua intcrdiclum in bnrgum S. Genoad votum episcopi terminata
fuit
i.v

vefx, inslitutioque et dcstitutio capcllani dc Montc

dam

edidit slalula pr.Tsentibus Robcrlo Sancti

episcopo

intcrdicilur

,

c;ulera

vcro ad jus pnro-

niaiii a Patris,

GerJoanne Sanck-j Ccnovcfa; abbalibiis,

chiale pcrtincnlia coiifirmantur, Gcnovefanis signiticarunt dclcgati

aliisqiie mullis.

Monastcrium qiioque sancti Maglorii

anno 1201, mense
iie litcs

.Maitio. Iiisc-

in nalivilate sancti Joannis Baptishe visitavit,

non-

quenti, cpiscopus ct abbas
sccrent, composilioncm

poslca recrudc-

niillaque pro

bono ejus rogiminc

staluil.

Ordinavit

feccruiil incnse Junio (11),
slclit,

annocodcin

collcgia caiionicorumsu.i; dicpcesis(20),
ct

qua jus
lius,

oiiuic

parochialc pcncs cpisoopum

dccrctaquc sancivit pro electionc
caiiiet cantoris S.

residcntia dc-

cui ccssit abbas capellam S. Gcnovelje de Ardcnti-

Germani Antissiodorcnsis mensc
in ecclesiis S. Marcelli et S.

pnebendamque
Il.inc

el vicariani in Ecclcsia

Pari-

Octob.

Idem

statuil

sionsi.

romposilioiicin

summi

pontificis iio-

Clodoaldi nicnsc Jan. cpiscopatus scplimo (21). Approbavit fundationcm capclla: dc Craiiiocl an. 1205,
cpis.
j)

ininc approbavit Ilclias alibas

S. Coluinbsc
ct ipse

ScnoIlac

ncnsis (15),
pontifex
vii

mcnsc Januario 1202,

sunimus
vi.

scptimo, codenique aiino donatus ab Adaino

Kalendas Aprilis, pontificatus

de Miinsterolo canonico Parisiensi ducimam de Espieriisct qnaluor libras Parisiciises proqiiatuor perpetiiis matriculariis

autcro facta

composilionc, Tlicobaldu^ canoniciis

S. Gcnovcf.r ciirani

nnimnnim

parochi.t;

de Monlc

saccrdotihus, quos

cum

tribus

susccpit ab Odoncaniio 1202, nicnsc Junio, cpisco-

laicis

Odo tam dc suo quam de

capituli palriinonio

patus quinto.
Fecit
bati

insliluit aniio 1204, cpiscopatus

scpliino, ut eccleviris
(22).

codem

anno Oilo polcstatcm Viclorino abc

sia intcrdiii

nocluquo abecclesiasticis

contra
Ccssit
rcditi-

amovcndi ad libitnm prcsbytcros
in dicnrcsi

parochiis

pr?rdoncsct irrcligiofcs ciistodirclur

^|uaft baltcnl

P.irisicnsi. Capcll'.e in

pa-

eodcni anno pro augcndis matricnlarioruin

lliMt. Kcclci. PflrM .,1. II. png. 220. Prlr. Rlrs.. png. 791 ct 795. Ilist. y.rclft. Pari%., Iniii. V, pag. 597. Ilist. Hcflrt. Paris., tuin. II, pag. 153.

t. III, p 73. (17) llisl. Fcrlrtia' Parii^ (18) lUidoin. t. n. p.ig. 221. (19) llisl. Saticli Hlarliut a C(impi>i, p. 198. (20) Ht.u. KVc/cs. rori.s., l. II, p. 221.
.

Ibidcm. pa^. tHl. Hitl. Sttitclt MaTtini a CaiMpis.

p.

189.

(21) Ihi.lcm. p. 222. (22) Pctr likn. p. 788.

,

5:;

NOilTIA.
t-n|)iliilo

&l
Iii
i

bii»

l*ari»ii'iui pru>l)<'ii(laiii
i|>tti

cl

viciMiuiii,

\

ilil (i^i).

Inrliilaiio C.alcoil MOrlii.iiiii jii*

prt

qiiuiii factu ('uiii|»(>Hilioiiii
faiii

lonliilcraiil («ciiio»-

dcciiiiis

dir

Poinpona

cunrr«»ii%o
ail

[t^).
('liu':>

Aprili. KJiis ciiris rl oprra

nirnM niclro|H>lilansin TuIrgilur
i-kl

Miilta
lil,

aHa

Kt-«l«><ii:i'

PnriHioiiHi lioiia «'onliiaiiiiiM-iNartiiii
«<i

roiiiini Hcdciii liiic uiiiio

cvot alii»

(«aufridu*

«1«

(|iitiruiii iiiliiitii ('apiliiliiiii

an-

[.aiidu ardiidiacoiiii» PariKicnnl*.

hi){iiavit Cii),
:i|>iiil

|>ro

«|iio i|i>ui (>0

hoIuIos

PariiiniHi^H
clit>ii4(l

Tuiila af|iiaruni
cst,
(]iiunlu
:

dilu\ic»

niciisr

l>r«rmbri rada

nruitcniin)

Iar|{ilii8 csl, cl
ail

clcritis

iiiis(|uuin vis.i

aul aiidila Parisii*
11

fw-

l:bi

us ParihiciiscH

rcditus riM (;ratia coiiiparaiiilos
ali-

rit

Odo

itai|iic

Holciiincni ad

Onovcfain
Mimisc.

intliiit

an. iiOl, cpisropatuH oclavo. ('.onccssil codciii
biit ar

supplicutioiiciii, ciijiih ad iiiujoreiii liasiliiam
rclii|iiiis
iiiiiiiiiiut:L>

dcbli«

Aiitoiiii

rarisiciiHis

casdciii
ordiiiis

iiniiitiinlalcs,

huiiI ai|uj'.

codnii Muliii

quibus
(leiit

ca!l(;ra: Cistorciciisis

ald>ati;c
7tO

(^au-

tli;viis

coincH Utdliinoiitis conrcAHil Oduiii locuin

(iS).

Dccininin dc Soiscio
ciiiii

pro

libris
Jiiiiio

Pa,

quo sanctus Dionysius currcrc
«|iii

(lclcnliis fcrcbalur,

rihicnsiliiis
(•iiipoiie
|K'llain
(l(>

nniio

{'-204,

inciisc

a

diccliatur
S.

ra|>«'lla

S. Calliariii:c, liaud

longc ub
lcgc ul

(laprosia.

Mi>nsc codcin doiiavil ca-

ccclcsia

Dionysii dc (iarccrc Hitiim,

e.i

S. Nicolai

nioiiiaiiliiis

dc

Kootcl ad

opus

CoincH uiium,

Odo vcro

«liios

Kacci^dofrs ibi insti-

inlirniari:v. Capcllaniaiii

a Giiibcrlo fiindalain, u so
11.

^

lucrcnt, qiiod conccssil Odo, qui inibi rapcllaiD so-

vcro

dot.ilaiii

pro unnivcrsario
institiiit

nidiriconsis

arS.

lomniorcm
lus dccinio

crcxit, quuluor(|iic capcllanos in ea ser-

cbicpisropi fiatris sui

in capclla siia

dc

viliiros instiliiit niino liOT,
(T}1>);
ati{ii(>

mcn&o Aug., episcopasunt
iiiitia

Cbvloaldo, rpiscopatus oclavo. Approhuvit codcin
nliqnol arpcnnos lcrrx

ii.vc

ccclcsts

prcsbyterio CapolUu prop(»

Sanrti

Syniplioriani.

Iiistiliiendiis

rapellanus

de

Purisios fucicnd.-e concessos. Kuiulatain Sancli llonorati ccclcsiam connrmavit (iG). Kecit
polcslalcni
ct

Grousiaco conimittilur Odoni a Guillclino de Garlanda
nicnso

Apr.

Astiiii

iiicnsc

Jiilio

clevationi

Guidoni dc (^aprosia cxslrucnda; ectlcsia;

do-

rorporis S.
riuin.

Dciicdicli

apiid

Kloriarcnse monailc-

landae in vico de Lois, ct ciipella; in vioo de Mecii-

Ralam

babiiil niciiso

Augusto xdificalani a

court (27).
milulc

Donaliiin

evccpit u Guillelmo dc Firinslilucndas
ibi

Sangcrmaiicusibus capellani apnd Clioisiacum. Conlcnlioaem inter capitnlum Sanrti Germani Antis'
siodorcnsis et doniiiin S. Trinitalis cxorinm

fecKlum

en Vort-roit, ad

moniales (i8).

Anno

li05, episcopatus oclavo, rn-

mon&e

uonicorum

S. Marcolli resideniiam ad rcctam lincain

codcm
banc

dcriniil (30).

Keslum

sancti Bornardi priiiii

ordinavil (i9). Collegium quoque cnnonicoriim dc

Clare^allensis abbatis Ln
ii.

Eoclosia Parisiensi dalis

CtmpeHis emcndnvit^cujiis prxbcndns ad augcnduin
Dei servilium ex undeciin viginti duas
qiiod
fecil (30),
iii

rem
S.

stipondiis celebrari

primus

inslituil in

^

crastino

Dnriholomari

aposioli

(37).

Dccimag

asummo poniifice

stalutum jam rucrnl

Kal.

oinniiim novaliiim l:im faciendorum qiiam faclorum
aliis

Jannarii.pontiticatus
el

vii.

Emit dcoimnm

tle

Orccaro
(31).

non assignntns

in

diopcosi Parisicnsi capitulo

de Maudeslor a Bnrcliardo de Orcenco

concessit (38).

Una cum Huponc decano

aliisquc a

Guidnni Fossatcnsi abbati rccognovit
portu qui dicilur
Cessit monachis

nullum prx-

scde apostolica depnlatis judicibus raLim

habuit

judicium monastcriooriturum ob ponloni qiiem in
Olins
tieri

perinillebal

.tbbas.
vallis

composilionem inler monaclios Sancli Dionysii el moninles de Foolel iiiitam super prioralu de .'Vrgcntolio VII

de Diogilo jus pnrocbiale

Kalendas Septembris, eadcmque die
lis

ler-

Deriandi anno 1203, qui vicissim cpiscopo cesscrunt

minata tandcin est
Parisiensom
et

(39) qiix inter episcopum S. Dionysii inerat

quod anno 1205, episcopalus nono, assignavit ccclesioe sanct.c Genovefx, nnuin modium bladi infra reslum Omnium Sanctorum in grangia corum
de Goncssa. Confirmavit anno
siis

monachos

pro

monasterio Argentoliensi, qiiod cx judicum senlenlia

remansit prioratus a S. Dionysio dependens
et

codem
regli

legata eccle-

episcoporum vero

archidiaconorum jurisdidioni

Parisicnsibus a Malcione regis camcrario (32).

subjectus, cujiis rei gratia abbas et monachi as-

Primus auclor monoslcrii Portus

q signaverunt episcopo sex modios bladi apud Her blaium, quorum unum ad mandalum 50 pauperum sendus cst Odo (33), quippe qui cum Matbilde de singulis annis faciendum assignavit capilulo Odo Garlanda uiore Malthjei de Marliaco e diversis donatioiiibus praesertim a Monmorenciaca familia (40), qui cum maxime necessariam esse cancellarii
mcrito cenfactis

hoc fundavit cocnobiiim pro virginibus, anno

Ecclesix Parisiensis et academix residenliam agnosceret, slalulum super ea

1206, quixl sicul el abbnliain Sancti Antonii

eodem
tradi-

cum decano

ei

capi^ulo

anno A.

abbati

;

Cislercicnsi

ordinanda

Parisiensibus confecit nnno eodem, quo el Remeusi
(33) Uist.

(23) Hist. Eccles. Paris. II p, 223. (24 Petr. Bles. p. 792. (25) Hist. Eccles. Paris., t. II, pag. 209. (26) Iliidem, t. Hi, pae 76.

EcclesiiV Paris., p. 225.

t. H. p. 209. (35) Petr. Bles., p. 792. (3fi) Hi.u. Eccles. Paris.,

(54)Ibidem.

t.

III, p.

74.

(27) Ibidem, (28) Ibidem,

t.

(29) Ibidcm, (30) Ibidem, (51) Ibidom,
(32) Ibidom,

H, p. 226. H, pag. 225. p. 226. p. 228. p. 230. p. 295.
l.

(37) Peir. Bles., p. 789.

(38)Ibidem.

p. 791.

(59) llift. Ecclesia: Paris., t. H, p. 72. (40) Petr. Blos., p. 790; Hisl. Ecclesice
l.

Parit.,

II,

p. 50-2.

SS
iicliie^MSKipo dcriiiK lo,
6i.-u

OI>O.MS
;i!lor
.ti<

DE

SOI.I.U.O 1'VIUS. LPISC.

r»G -iO

iiitliaconus cccioiiiipniiiis

A

adliiic iiiatura,

nalus qnippc aniios

aul 4i,

s«nI

l'urisiciisis

.\li>«*ri( iis,

procuranle

0-

laboiihiis fiactiis, viani iinivcisa; cariiis

iiigrossus

ilonc, ^utfccliis csl. riiilippiis rcx aiino
iitdiilsit,

1207 Odoni

csl

111

Idus

Jiilii,

nnno 1208,

rt

quia ecclesiae nia-

ul GO taiilum lihnv protallia ab lioiiiiiiibus

giia c\ parlc a

drccssorc
,

.Maiirilio conslrucla;

quasi

Kcclfsi.T Pari^icnsis solvcrontur,

quamlo

rcgaiia

in

coronidcm posiicral
vclut ipsius

miillaqiie

lona conliilerat,

Nianus

regi.Ts

devcnirenl, declaravilqiic ex siimnia
,

fumlalor ci

hcncfactor in roeditullio
Parisiensiiim

HO

lilirarum

quae

iiltra

pnrdictam post obilum
dcinceps cpisfopiini

cbori priiniis cpiscoporuni

sepulius

M.Mtritii rncral

cx:»cta, iMilliim

cst siib a^neo sepulcro ponlificis cOigiem cxhibenle.

vti Kccle!«i.-iin Parisicnsem piissuios dcliiinenlum. Qiianlaro adliiic boc

ciim bis versibus circum inscriplis

:

anno ordinavit pro ecclesin

S.

Gcrwani de IK*rcnciaco (41), cl probavit donationepi factam Sangermancnsibus apud Bulcnvilicrs a
Miione, niio TlieobaldiCocberclli. Deniquc Tigilanlia itla pasturalis,

quain supcr untvcrsuin {!rc;^cm
illis

Qttem calliednv decoravU lionor, quein ianguis avitnif Queni nwrnm ginrilas, hic jarcl Odo silus. Pra'snlis hujns eral, quod liabenl lia-c lempora raro, Hen$ sincera, manus niundn, pudica caro. Lenibus hic lenis, toga vudis, viclus cijeius.
Vila fuit jnvenis clara, pr.ibuta senit,

Miutn c\liibuit.
luti!>,

inaximc clucet in egregiis
susn.

sia-

qux non solum ad

diocccscos inrurina-

D Bis sexcenteno

Christi, qharioqnc bis unno,
transiil

tiaitem, vcrura etiani ad

tutius Ecclesix utililatem

Trcdccimo Julii

Odo

dic.

condidit diiabus in synwiis,
in».

qux

pluribus ad (ideni

De co Nccrologinm Parisiensis
Julii

EkTlesia"

:

«

iii

idu»

codicis S.

Vicioris Parisieiisis nxvis expui-

de
,

domo

Sancljc Mariac obiil
Parisiciisis,

gata, lypis ediia sunt au( toritale Francisci dc Harlai,

Soliaco

epi.scopus

qui

domnus Odo do dcdil nobu
Sie-

Pari»i«nsis arebie^iscopi, an. 1674.
sapiciitia

siationcm panis, vini cl carnium in feslo Pcuteco»facetes

Quanti atilem pro eximia
ret, satis
<

Odonent

reddendam

;

instiluilqiic ut

nalale sancli

aperle oslfndii

summus

pontifex

Inno-

phani

deinceps sole*nne celcbrarclur in
;

ecclcsia
iii

entius

iil,

niin plurima magiii niomcnti ncgotia
verhi gratia

tantum Parisicnsi

ci

nt

siugnli clcrici, qui
in

ad ipsius arbitriuin rcniisit;
niia runi

cum eum

missa responsuin vel allcluia
snpcr
pra^positiira

organo triplo vel

Michaclc de Corbolio canonico Parisicnsi

(inadruplo dccaiitarcnt, so\ d';narios

annuatim perDedit et

jiidicem fecit nijiisdani conlrovcrsi*, quae vertcba-

ripcrcnt
<l(>iicis

Paiisicnsi.
in

Slephanum episcopum Tornacensem ct Bentarduni dc lnsiila pro quadam prxbenda ccclctur inter

chori, non voro canoiiicis, qui

Circuin;

cisione Domini nocturnis iiilcrerunt, tres denarios

si* Tornaccnsis
cessa

ipsi

Bcrnardo a CtBleslino

III

con-

^ singnlis autcm
narum

piioris

duos denarios

in

redililm»

ilunc etiam arbitnim constiluit idcin Inno-

capitii pcrcipicndos.

Dedit iiisupor clcricis matiitioblationuiii crucis, quac prore-

ccniius inlcr Lingonensem episcopitm et capituliim
ipsius libro
i

inedictalcm

Epislolanim decretaliinn, cap. Cuni
(

olim.
liaiU,

Eidem

dirtgit

apui 5, ex parte de corpore
qiii

vi-

in Passionc Domini. iiistiluit ilera festum boati llornardi Clarffvallcr.sis deinceps quod

niunt seita feria

ubi ait

Michaclein prcshylorum,

lcprsc

celebrctur in diinidiiini diipluin

in Ecclesia

Pari-

vitanda* causa sibi >irilia ainputavcrat, possc altari
niiiiistrarc.

siensi ad xiii. Kal. Soptombris, ot ad
vil

hoc assigna-

Odoiii

adlnio oommiltit iiiquisitioncm

dccimam, quam
decima,

onitrat apnd

Bncb. Pnelerc:»

el ex.iin4Ut siipcr vita ct
sis

moribus

clecti

CaincraccnEpistola
sic

dedit unuin inodium bladi
in

annuatim peroipicndiini
siioccnloiis,
si

eodcni lihro primo Dccrctalium.
:

quam

habuit de pacc Saiicli Dionysii,
inaniiiii

incipit

«

Kain
si

d«*

discrotioiio tiia fiduciani obtinclibi coinniittimiis
qu,-!:

ad facienduin mandatuin por
qiii niinistrabit
fiieril

mns, ut
reiu

qiiando

ad liono-

ncocss;iria in niandalo, et
crit suocontoris.

quod

diviiiiiiii ot iililitatcm

ccclcsiasticam |)orlinore

residuum,

Dedit el ununt

uoscuiitur, graiia et tiinore poslpositis saiagas pro-

pallium, diias cappas, unain
lica ei lunica e

casiilam ciint dalnia-

niovorc.
r.t

Iii

hac parto nohis coadjulor exislcns,
ofli» io

qiii

3ami(

io, el

alham paratani cuni
amiolii, cl inissjlo ad
ot

iiiJHnrlx sorTiiiilis

scnindiim proplictam
qii.T
i

D

siola et manipiilo

paialo

d

dolM-niiis

cvoUoro
fiiorint
<i<tW,

ot ot

plantaro

iii

coclcsia Doi
I

servitium

majoris altaris,
ot

p.salterium

.ad

serpal-

evellenda

plantanda.

kvstat toino

viliiim chori,
linin

hassaniuin

cum

orystallo,

AmecH.. col
iii;*;

opistola

Adaini alihatis Porsen-

paraium cuin

anrifrigio, lihriim

ordinarium,
;

.kI

Oihinoni
osl

l'.«risionsoiii

opiscopnni

srript.i,
fiiioiii

s:indalia ol caligas ol tapoliim opiscopalo
et

insupor
ar

qii.»'

lol.i

do amoro ot

liiimililalo.

Siih

imaginoin hoal;o virgiins
ad roponondiiiii
cst
s:iitiiiii

odo

itian h:irnui

graliasoi agit do rharilatednabns panporciilis
liorihiis
toiii|inro

niii-

^<nti
liiin

snooiiitoriuni. Statu-

faniis

iniponsa.
col

Cogiliir
i,

quo<|iio

anloni a

oapiliiln, qiiod
;illaro

ejus

anniversa-

iomo

I

.imphst.
r

C.ollert.,

101

A. nionarhi

riuiii

solcnmilor ad majiis
lonoiitihiis.

oolohrarolnr c.v

(••jusd4-ii)

irl:isso Ad.inii)
sii.o

ad Odonoii)

opiblol:i, qiioii)

n<iiii( is rhoriii))

Concossit aut<-m capi-

jigiiil iMiod

dHrocsi:^

^cshyle(is

tallias

iiii*

tiiliiin

sacordotoii) allari sanoti Slo|ihaiii dosorvienfuoril,
iii

p^isucrit. aliaqno notinulla oi insiniial oi oxprobr:it.

lcii),

quioumqiic
»

distribiilionc ranoniois

iMuinui

Odo

)»oslqnani rgre;?ii ct sanoti

pasloris

parcin csse.
Pr.oclara

p.irios.iiiip!ovissot

pcr annos ciroilcr nndooini, .TlaU
iliirlini

qiioqiio

Odonis mciitio

ost

ad

lilHK

(Ih

llift.

Stnrli

n Cnivf'i:t. p

207

,

f.7
tliciii
:i|niil
s<

SYNOhlC.K CO.NSTITLTIO.NK.S.
iiplDii-»

tJ
pr#cipui
siimicrciitc
•««i

coj<taia'ns .iii

\rlfi'(!

Mur- A
lic-

l)oi)CHlalK«|iic ar jiiklilia'

Ulurct. Ipco
r%l, u(

t\rolo||[io

(lii

lUir

|iciii'r.ir(iir
iii

siii;;iibriH
(iiitloili;i

«((IrM.i',
lui
ili'

pr.clcrcv
(loininuH
«-itari*! ail

s.iU^'ciilc

ac

a« liiiii

nijUN

\i(:il;iiiti;i

Holrrn

Krc^it

papa priix ipr»
dclicllaiiilaiii

r( p«>piilo% imt (ialliBtcoo-

IM'1'lii'iiiliiiir

('\

s;iii(-tiHHimiit coiiiilitiilioiiiljiiH, ulii»(li>

Alli)g«riuiuiu

ii.irrti*

uruM
au«

i|U)> |ir.('(«'|iliH

Hyiioii.ililniH

si-iilriii
;

n.irr:iiiiciitih.

|M'rlldiaiii.

l.cKnidii» Sicplinnns rpi<ili.la 'ilM, uti
:i

i)c

co

rliroiiicoii

Viilissiodorcnsc
vir ;iMiiiil.ilor

O

lo

l'.iiisicii-

ccicliraliir Oilo
«

iioltilitali'

^riicri<i,

Ikhm
I

vi ilc,

sis c|)is«'o|)iu ulnit

virliilis, cl Vitii^-

loriUlc di/iiilaliN cst
lil«'H«riiHi<i

d

priidcnti*.
ItfU et

t«4jul

kI

riiin (>nrci;ius iitscrtalor, «|ui iiitcr

cxlora
i|iio(l
:iil

lioiia

i|

li-

ouui IVlii
«>.aiii

rpiHlo'.i>

ii7,

pr.T(«r

iMibciiiluil,

iil

lialivbal pr^cipiiuui,

iu

liciit'-

dir ipia in ftii|i^rioriliUK.

Ki

Iiih aiilciii oiiiiiiliu»

flciis CiClcHiiulici:» coiircrciidis, noii

i;ciiiis,

iioii

llipiido
«/«•jfi.f

conslnl

<|imn

tciiirn;
«-l

lii(;i>iiliis

liLro

l>e

aJ iiiuiiUN. iiou ad prcics, scd ad inoics
i|iic

si icnli.iiii-

i'liiltppi .tii(/u*(i,
t

aiitlus .\uloniuH (onio
a

rrspiccrrl, iicc

iiisi
.

dit(nos ad di|{iiilaU'!> «hm lcIiiiic

XVil,

;ip.

*J,

M

lipscriiil Odoiicin

Mannlio dcluiHtw*,
iiiler
stii

hiasticas proiuoYcicl

csl

(|uod cju»

sttidio

ccssuro .Huo niorilius r( vila hingrtlissiniilcin
ruiii ali

(uillclnius
nciustiin,
luiii

ad

Ililuricoiiscii), Gaufridiis

ad Tiiro-

oinnibus

sui a;vi

scriptoriUis
ar
|iiiHsiinok

crle-

.\llM'ri(-iis

ad

Kciueiisciii

arcliicpisotp:)
(iarolilu(
i

iHTrimos,
11

Ka|»ii-iilissiinoH

lcmpohiiic
iu

proiuoli suut, (pioniin priur

ablias
iii-

ris

aiilislilcs

aniiuincn-lur. (ju.mi

Imiii-

rwlilit, alii

duo

Parisioiises arcliidi:icoiii

silii

rt^m

olistn-vavil

Antonius

Pagi

{ii),

Bcriplores
!

viconi successorunl, viri insignos ac liinenlcs Ucuin,
(ii) ToiM. IV, p. 71 o.

(piaiid(X|uo

ralamo abuli

cl fals.i

narrarc

ODONIS DE SOLIAGO
iwmsiKNsis tnscopj

SYNOPIC.E CONSTITUTIONES
(M.v.vsi,

C(Jnci7.,XXII, f.75.)

Iii

nouiino

sanct.T) TriniUili.s

sacetdotibuj;, dala a venerabili

incipiunl prohibitiones el pr.D.^^epla ohsprv.ind.i ab oiunii>us Odone Parisicnsi cpiscojjo.

C*p.

1.

Ue modo

et

tempore celebraiidi fijnodum.

C
1.

Cap.
Finilo

II.

De eodem.
non debebunt sy-

I. Fit

Lux
lii

Jovii iM luce iynodui qutr proxima Luc(r. Jovis liac replicat icrlia Paaclui set^ucns.

scrmono,

licentiabit episcopus laicos el

scli(daros, el aiios

clericos qui

principio

svnodi.

anlcqtiani caiilcUn'.

Veni,
sint

rodo
nodi.

iiitoresso.

Hoc

faclo, leganlur pr.i?ccpla sy-

crcalor Spiritus,

quajralur ulnim
qiii

pr;vsoulos

abbatcs et sacerdoles
csse.

(oniMiliir

synodo
alla

inltir-

2. His oxpIeli.<i, dicanlur onpitula

qiiae

sunt ad-

K( hoc
:

f;ic(o

incipiat cpiscopus
finito

v(XT,

denda, el in

fine

districto pnecipialur u( servenlur

VsMt crealor
precibtis

quo

dicaolur oralioncs, his

sacordotibus. Dciiide soquuiitur preces pro
silate
3.

neces-

pra'cedoii(ibus.

Pater nostcr
e(c.

;

Et nc nos,
ctc.

locorum
Dislricte

et

personarum.
sacerdoliluis
nt ji^juni
fieri

ctc. /{r/jfdicamus

Palrem,

Post pnriHm,
p(c.

pr;vcipilur
;

Laiamini

in Domijio,clC.

Fiat pax,

nominus
qutvcfc.

intrenl

synodum

in

jojunio

eiiiiH dettet

et

vobiscum, clc 0ra(io, Oinnipolcuf sempiterne Dcus,
qui dedisli famulis luis, olc. .\cliones nostras,

orationo.
i. Dislricto

prspcipitiir ul

induli albis ol
iilam,

stolis

sumus, nomiiic,

etc.

Deus

(jui

saltitis
,

wtermr,

in(ron(

saccrdotes

.«synodum
;

qucp rolebrafil

Domine nuOis (amulis luis per tanctorum tuorum,quorvm corpora vel reliijuitv D
Propiliare, qua^sumus,
r;i

lur (enipore paschali
superi>oUiciis

iliam vcro qu;c
el stolis.

Sepieinbri,

lantum

y
ne causas addacant

ecclesia prjescnli

retiuicscunl, vurila gloriosa, ul

o. Proliibotur sacerdotibus,

eorum

pia iniercessiouc ab omnibus sempcr prjiega-

ad symxlum, aul aliqua negi
.id

lla qii;e

non pertincnt
(-15),

mur
eic.

adversis.

iHfirmilatcm

nostram,

qtiasumus

,

quosdam,
6.

et iie sibi

tuno

minualur

runi

Domine,

respice, elc.

Deus
elc.
;

a quo fancta desideria
Finitis

dcbeiit

synodo intoressc. prohibettir.
oiiines

Pcr Domiuum,

oratiouibus resi-

Pr«cipiiur districlius, ui

presbytcFi,

dcbuiii, ct ic^clur loctio

qua

locla liel

sermo.

inaxime curam animarum habenles, veniant ad syaiiciijus

(«5) 1(1 ?.t.vonaiii aporiii lacialquispi.ini ad san gMincmciicieiidtin! pr;cte.\ln iiiorbi,ul lortecriuiinis

conscjus absens synodo,

oonluinacix non

daiiiiictur.

,

SQ

OnONlS DE SOLIACO PAIUS EPISC.
;

bO

nodum

ct si gravi iiinrinilnle dclcnti, nnt alia nc-

A
1.

Cap. V. Capitulade sacramento altarit.

ressilate

inevitnbili,

vcniro non putuerint
aiil

,

suuin

Summa

revcrcnlia el bonor inaximus sarris
et

rapellanum miltant,

clcricum, loco suo.

altaribus
lio-

cxhibcntur,

niaxime ubi
el

sacrosancclo*

7. Pra;cipi(nr in eiindo et

rodcundo a syiioJo
qii.-craiit

clum corpus Domini rcscrvalur
brnlur.
2.
tiir,

missa

nosle ambulchl prcsbyleri, et honesta
pitia, ul in cis

bos-

rircuinspcrle se liabeant, ne stntus

Lintcamina

altaris et

indumenta saepe abluan-

rlericonim vcrtatur in contemptum rl opprobrium
popiilo. Piiecipimus in virtule
et obedicn(i;c, ut

ad rcvcrentiam et prxsenliam Salvatoris nostri

Domini nostri
et

ct Dci,

et totiiis ciirix cceleslis, quse

cum

eo prsesens ad-

bonor maximiis

rcverentia de-

cst qiioties inissa celebratur.
3.

bita singiilis sacrainentis

sanctx Ecclesi.c, prxcipuc
exbibcantur, el ut
laici

Caliccs qiiibus inflrmi

CQmmunicnnlur dccout devotius

a sai erdotibiis ct clcricis,
simililer cxbibcant in

rcntur, et

mundi cuslodianlur,
vini et

commu»

quantum saccrdoles nioneant

nicent iniirmi.
4.

eos et exhorlcntur,
Cap.
1,
III.

Ampullulx
et

aqux

in niinislerio allarls

Capitula baptiamum tangenlia.
et

mundx
5.

integrx babeantur; simililcr ampullulx
olci sancti.

Daptismus cum revcrentia

bonore cclebrc:

cbrismalis et

lur, el

cum magna
te,

canlela, sub liac forma
,

N. ego ^

Non

pnrmiltant prcsbytcri diaconcs
eis qiii
lioc

(coni-

baptizo
sancti.
ct

in

uvmine Patris

cl

Filii,

el Spiriius

minatur cpiscopus
fcrre

non serTnnt) de,

Et cavcal

maximc

in distinctiono

vcrborum
ca-

innrmis sncrosnnctum corpus Doinini
,

nisi

in

prolalione, in quibus tola virliis coiisislit sain

in neccssilatc

ciiin

saccrdos abscns

fuerit;

scd

rfnmcnli el salus pucroniin. Et
dera

Uomano sub

semper sacerdos cum inngna revercntia
tale dcfcrat in pixidc ebiirnca

el inutnri-

forma doceant frcqucnlcr saccrdotes, laicos
in

bcnc clausa, proptcr
(44)

baplizarc debere pucros

ncccssiiate; cl

post

casum,
firmo,

et

cum
ct

lucerna pnKcedcnte.|cantantes
ciini lilaiiia

inundationcm ea faciapt sacerdotos pucris qu;c solcnl licri post immersionein.

septcm psalmos picnitentinlcs

pro inadsic

eundo

redeundo. Si longa via
et

fuerit,
:

2. Pro baplismo nihiloinnino antc

exij^atiir,

scd

dant quindecim psalmos

alias

orationcs

post laudabilis consuetudo exigi potesl.
3.

cnim debitum persolvunl
vitant ad
et orationeni. 6.

iiifirmo, el audieutcs

in-

Fonlcs sub

sera clausi cuslodiantur propler
siiDilitcr ct

exhibendam Dco revcrentiam
laici

ct

bonurcm
ubicunge-

sorlilcgia.

Chrisma

sacrtimolcnm sub'

clave servctiir.
4.

Frequenter moneantur
defcrri corpus

ut

,

Semper saccrdos
quid feccrit. Et

intcrroget laicum diligcnter,

r

q'ie viderinl

Domini,
et

stalim

cun
ril ct

in neccssitnte baplizaverit piicrum, quid dixesi

ua
ct

flectanl

tanquam Domino
nianibus
,

Creatori suo,
transieril

invenerit lairum discrcte

junctis

quoadusquc

rl

modo

debito bnplizasse, ct

formam vcrborum
:

in

orent.
7. In pulcbriori partc altaris
tia ct

Romano
c»l
$:

intcgre protulisse, npprobet faclum

sin

cum summa

diligen-

aiilem non, bnpti/.et

puerum modo

dcbito. Et

hic

bnneslalc sub clavc sacrosanctura corpus Do-

modus

:

Petre,

ti et

baptizaius, non te baptizo;

mini custodialur.
8.

non
5.

et baptisalns, ego baplizo te, ctc.

Nulli clerico permitlatur servirc
nisi

allari

male

Ad clcvanduin parvum de
quod

fonte,

trcs

ad

ornato [F.

more servato]

in

majori ecclesia, u(

plus recipiantur;
cst.

enini amplius cst, a nialo

nisi in superpellicio aut
9.

cappa clausa.
^iudeat
in

Nullus bis in die missam

celebrare,

Cap. IV.
\.

Capiluta dc sacramento confirmaiionis.

aut

cum

duplici

inlroilu

,

nisi

inagna neces-

sitate.

Sarcnloles frcqucnler moncanl popuiiim
Posi

ad
ct

10. Nullus

connrmationciii pueroriim.
1.

Primam

,

anlcquam matiitinas dixcrit canonicas. prxsumat absque aliqua neccssitalti
bcnl.x Virginis sempcrtrrlius versus

bnpiismuiu dcbct suscipi sarramentum D cclcbrare missam.

conrirnialionis.
3.
Itir

H. Ad horas
adiiltiis fuerlt,

Qiiod

si

connrmnndiis

ronlitca-

dicnttir, capitulo,
grati.i;, et

ut observat H.

S. Maria

mater

prius, ct postea ronfirmeltir.

rantcntur in ccclcsia

cum

nota el de-

4.

S?ppe

dir:itiir laicis in'

cxspcctcnl diu ad conrpisropi,
scil
;

volionc, vel in rcgcndo an ravcndo.

nrniniKliiin

piirros advcntiini
Disi

dtirant

C*r. VI. Cnpitula de confestione.
1.

co« ad

ctini,

adcssc

.iiidicriiit
si

propc

ct

quod

Snccrdotcs circa coiifrssioncm inaximam

cii-

po.^^cnt iiomina nnitnri pueris,

vclint, in confir-

rain

adhibcant ct caiitclnm, scilicct ut diligrnter
;

mationr, aut
.•?.

si

vistim fucrit cx|M'dirc.

peccala inqiiirant

iisitata

,

sigillatiin

;

inusitata
,

,

Niillus

snrcrdos
;

ronfirmnrc

niit

ronscrrare

i:on nisi a longc por nliquain

circnmslantiam

sic

virgincs privsunipsorit

Kolius rpisropi rst coiinr-

lamcn ul ex
2.
[n/.

p«<ccnlis

dctur matcria confitendi.
conlcssiones

marr, virgincs consccrarc, ccolc&ias dcdicare, ordincs darc.

Ad audicnduni

communiorcm
sa-

cmtncntcni] locuin in ccclcsia sibi eligant

(44)

Saccrdotcm

iiitclligit

cum

coiniic clcrico cl alii* quolquut adctint.

,

;

fil

SYNOIUCl, CO.NSTrnillONK».
;

M
|mim)iijiuiii
<

crnlolfS.ul comiiuinitcr uhoimiiliiih vidrri iMUtliil
ol
iii

A

iiuniirjnl

iioiniiiu

iiin

(|iiiiiii«

pM-r».
rt

lo('i.n

aliditiH, aiit e&li.i riciiHiaiii, iiiilliin
iilni
iii

ri>-

vcrinl (iMiliiciilcH,
qiialitatci; rt »i

»nl

i

tn nnuiaiiliu»

laiiliiiii

cipial

toiirrbKioiioi,

iii.ngiiu

iicichhilaln

\rl

conniciu iiidiravRnl,
illiid

ar(;iij|

nim

iiillniiitnl».

ronrcHftor, cl t«rrctuin
li:ilir;it

lcncat tirut ronlltcnli*

3.
loM),

Iii
c*l

loiiri-ssidiic

s.-)(rnlok viiltiini tiiiini<

|N>c(

aliim.
NulliiH ira,
\i-\

ociiIoH ad tcrraiii, iirc aiipiciat viiUuni

onin

iri.

«nIio,

vrl rtiain

inclii

mnrii*

lilciitiH, iiiaxiiiic iiiiilicriH, ('aiis.1

dcliila* lionchtalia,

:ilii|ua

aiidcal

rrvrlarc vunli-tiiiuiirin %i,iio vel
:

cl paliciilcr audiat
latis, ct
iit
t>i

(|iiiw

dlxcril
pltiriliiis

iu

npiritu

lcni-

vrrho
«

iillit,

grnrralitcr vcl Bpriialilcr, ul dircndo
si

pro posso suo
iiitegrti
;

inodis prrsuadnat
dicat ci
iiiliil

Kgo

Hcio qiinlm rsli».» Kt

rcvrlavcrit, abMiii«

roiifllcaliir

alitcr cniin

niiscrirordi.i
l(i.

dcbrt dr^^radari.
jcjnnia
nrrvari,
,

valtTc.

Oiiiiu*» pnocipiaiit insli;iiia

ut
i.

jcjuiiium

QiiadraKcsima-, Qiiatuor Ti iiiporuni
niai

Inft'$tum faciens, dcflorain, iiul liomirida, Vontthifm quitras ; ;iu;iiii.>.', (t mi»»-»!! iijHtm. Sacriliijus, patris pfrrutsor, vcl Sndomitu

Vigiliarum,

ri inaf^na rl

ralionab:li

rau»a

roiilra (iat, rt

&rxlx Tcrix; ex dcbito euim lenrnlur

Si ixrcuiiisti clcricum, Simonvc fuisti.
6.

farcro

tnlia

j«;jiinia.

Saccrdolcs

inajora

rcscrvciil

majorilius in

V.kv. VI'..
1.

Capitula circm malrimonium.
el

roiircssioiiilius, sicut hoiiiicidia, sacril(>gia,

pcccata
in-

Matrimoniuin cuin bonore
nec ruin risu rt joco
scctind.T
ct
teitia:
;

rovercnlia rel«-

contra nalurain, iiiccsluin ot stupra virginuin,
jcctiones
iiiodi.

brciiir,

ncc rontcmnatur,
aiitc(|tiaiii
Ji.it,

manuuin
tria in

in

parcnlcs, vola rracla, el luijus-

ctiamsi

fiant;

seuip^r tribus Doniinicis aul iribus fcbtivis dirlius

G.

Sunt

quihus nullus

liabct

potcslatcm
vicarius,

xqiio

dislantibiis, qiiasi

trilius

edictig, prrquir.1l

ahsolvondi, nisi doininns papa vol ejus
nisi
in

saccrdos a popiilo stib pa-na excommuniiat.onis dc
legitimilatc.

nccossilulc

,

scilieot

in

injcclione
,

ma-

sponsi et sponsx qoi dcbent conjungi,

iiuuin in clericos vol quosvis

religiosos

in incen-

ct ante ct aiitc

(idein

datam dc conlrabcndo

niatrinionio,

dio

,

pcr qiiam senlentiam sunt vocati Simoniaci

hxc

Iria

cdicla nuilus audeat aliquo niudo

nihiloininus

tamen

taliuin rci remittendi

ad opisco-

matrimonia celebrare.
2. Prohibeanl firmitcr laicis, per

pum.
7.
lii

rxcommunica-

dubiis sempcr confessor consulat episco-

lioncm, sortilegia

iicri

;

inalenci qiioquc el celant<»

puui aut sapienles viros, nisi ex neccssitalc;

quo-

cotisanguinitatcm ct alia impcdimci:ta niatrimonii.

rum
8.

consilio cerlinoatus, solval sccurius aut liget,
st^os.

c votum, ordinem, consanguinilalem,
disparcm cultum, compatcrnitatom
,

adinitntciD,

maxiine pra>Iutos

qiix laiituin

Audiia confossione,
si

scmper confessor

inter-

(jtiatuor

a matrimonio excludil porsonas,

conipa-

roget conritontem
tali
;

Yclil abstincre

ab omni moroi
iit

trem, commatrcm, filiolum, el fratrem et sororem
spiritiialem, sciliccl, filium vel filiaoi patrini [Svppl.

aliter

vero non abs0Iv.1t cuni, nec injungat

pa^nitonliam,

nc indc confldat
ad pccnitentiain.

,

sed nioneat

cxcoinmunicati publiccntur.]
3.

itcrum faciat quidquid boni polcrit, ut Deus cor
iliius illuslrot

Nullus sacerdos audeat perficere matrimoninm

in

casu dubio, inconsullo episoopo, sed ad

eum semsi

9. In injungondis parvis paMiilcnliis sibi cavcant

per refcral
fucril.

omncs

matrinionii dtibietates,

opus

sacerdoles

;

sccunduin cniin qualitatem ctilpx

et

possibililatcm connicnlis dobct csse qiialilas pociiitentix; alioquia
eis.

quuJ minus

cst rcquiretur

ab

Piohibctur districle sub pocna suspensionis ne ullus sacerdos aul capellanus exigat aliquiJ aiitc
4.

10. Cuin furto raplus, cunt fenore Simonis aclus, De sic possessis eleemosyna fit ab ipsis.
il.
. ,

sive pro lcstimonio ferendo, sive pro niatrimonio celebrando, occasione

benedictioneni nuptialom,

rapma, usura, fraude sibi va dc D .,..,...„ ,,• " autf^m matrimonioreciptal r fercula sua, cavcanl sacerdoles non alias iiijungant poenitenIn
furlo,
. ,
.

,

r

.

......
r
:

,

...

..

ferciilorum

qux

del»entur

pro nupliis: relebralo
el exigal, 51

missarum, eleemosynarum, el bujusinodi, priusquam reddiJerint ; non enim tale dttias,

necesse fuerit, sicuti consuetiim
5.

est.

sciliccl

Prohibeal sacerdos in etclesia
allcr

publice

sub

excommunicalione ne
religionero,

mitlitur pcccatum, nisi rostiluatur ablatum.
li. Nulliis raissas quas injunxeril

celcbret, nec

Cap. \II1.
1.

tricenarium nec annuale,
naleet quinquennale.
13.

ct

pro minus nullus irien-

conjugum transeat ad aut recipiaturnisi perepiscopum. De sacrawcnto extremw unctionis (45).

Cura revereniia deferatur ©leum sanctum ad
et oralioniim celebritate

infirmos, et eos ungant saceidotes

Frequenler
el

presbyteri

monennt ad
gcneraliier ad

con-

norc

fessionem,
instanter

prxcipue ab

initio

Qtiadragcsimx
con-

cum magno hoqux ad boc sunt ordlgr.alis

prxcipianl venire

nalx, et nibil inde penitus cxigaiur, sive a paupero.
sive a divite
:

fessionem.
accipiant.
14. In confcssione caveanl sibi

scd

si

quid graiis datum fuerit,

confessoies

ne

2.

Ad sacramcntum

cxtrerox uiictionis moocant

(4o) Vivle concilium Nannctcnso, cap. 4.

C3

OnOMS DE

SO!.rVCO PARIS. F.risc.

04

popviium saccrdotes, non inntwni di\ilcs el soncs,
5e<l

A

D.

Non

periiuU^^nlnr pr-Tdicatorcs siiper arra»

paiipercs cljiivencs onineslcniporc Jiscivllonis,
ail

celcbrarc,

neo

pulsarc canip.inas

per vicos, ncc

in.ixime a quatuordecira aiiniset supra, ct

oinnes

loqiii in ccclcsiis,
tiiin

nec praesentare reliquias, scd lanillis

comniuniler, ut se paralos exbibeanl, cuni iiecesse
fucrit.

dcferaut ferenda, et saccrdoles pro

loquan-

tur.

3. l>ocoant frcqiicntcr

populnm hujnsinodi sacraS3cpe rccipi, scilicct in

40. Exliortenlur

populum sempcr presbyteri ad
in

menlnm liciic Ucrari, et libet magna infirniitatc
post susceptum
qiii

qua;

dicendain Orationera Dominicam, et Credo
el salutationem hoAix Virginis.

Deunif

iinde me'.us est mortis

et

licitc reverli

ad opus conjugale

eum

11.

Moneant sempcr popuhim,
faciant

et

maxiinc mulic-

convalueril dc innrmilate.
dioilur Manualis lialteant singiili
iibi

res, ne

vota

sua, nisi

cuni

magna

dcli-

A. Lihruin qui

berationc, et
diitiini.

assensu

viroruin, ot consilio saccr-

sacerdotcs parochiales,

continetur ordo servilii

extremje unclionis, catheibismi, baplismatis el hujiismodi.
5.

12.

Nnllns

sacerJos vel

capellanus

teneat
sit

in

donio sua
singuli

aliqtia

occasione mulierem, nisi
sit

mater

Haboant

Caiiones

pocnitenlialos

,

cl

aul soror, aul talis dc qua visum

episcopo qnod

ordinarium

officiura

EcclesisF;,

secundum usum

ct

"

carcat omni suspicione iiihonesta.
15.

modiim 6. Moneantur sacerdotes ne tesiaroenta sna ordincnl per mannni laicalcm, el ipsi frequenter prohibcant
tia

qui servaliir in ecclcsia majori.

Prohil)etur

penitus

universis

sacerdotibiis

ludcre cara deciis, et intercsse spectaculis, vel choreis assistere, et inlrare labernas causa potan<li, el

laicis

ne sua tcslanicnta facianl

siiie

pnicseneis

sine amictu, scilicct cappa vel pallio vel superpelUceo, et comite clerico vel laico intrare

sacerdotis, dioal cpiscopus quod non faciant

domos

alie'

ia

unum

(iG).

nas, aut discurrere per vicos et plateas, ct ne hastjnodalia.

Hie imipinnl •tommunia pra-cepta
1. Praecipitur sacerdolibns

beant cappas alatas et Testes inordinalas omnino
prohjbetur.
4i. Nullus clericcs
vel regularis

ut

omnes

redilus ct

possessiones

ecclcsi;e scribant in

missalibus suis, et

accipiat

deci-

prohibetur penilus prcsbyteris ct parochianis ne de
bis quac snnt
ecclesiaj aiil

main de manu
tori,

laici, nisi

per manuni episcopi.
feiten-

prcsbyteris alienanl ab

15. Nullus clericus lidejubeat JiidoM) vcl

ccclesia, nisi per consilium episcopi.
i.

ncc obliget pro pignore aliquo niodo oruamentn

Prohibctur districte ne pro inttrraglo corpus

ecclcsix vel libros Judaeo.

16. Nullus recipiatur sepeliri diffcntur, scd posl sepultiiramexigant lau- (j authcntica persnna, vel dabilcs coiisucttidincs. Idcin dicimtis de similibiis.
5. Quicunqiie rea'diliraverit in cOEmcterio excommunicclnr, si principalis pars domiis per sc ccci-

ad prxdicoxMlura,

nisi sit

ab episcopo

vel

archidii-

cono missus.
17. Nullus clcricus faciat
fucrit episcopo pra^sentatus.
48.

jusjurandum anlcqHaro
laici

derit.

Tribus dicbus contiiiuis vocetur excommunicandus, et nisi jusliitx se obluleril, el Odem dedc4.
rit

Frequcnter moneantur

ut

non retineant
re-

deciiuas, quas in pcriculuni
tiiicnt.

animarum suaruin
sibi

quod

veiiiel

ad diein

sibi

assignatam, ac diem
:

adversario

nuntiavcrit, excommunicctiir
iinllo

et

cx-

19. Niilliis clcriciis potest
jiirc h;creditario

rciincre decinias

comniunicatus

inodo absolvalur, nisi

modo

posscssas

;

scd auctoritaiecpisropi
ila

s raajori, pni-tcrquani in ailiculo morlis. et lunc

possunl

clcrici

fitutus rcoiiiere,
et qiiod ad

tamcn quod

tamen dita

caiitione

,

quod

siabii jiidicio Kcclesiae.
fat

scmpcr laboront,
lur.

ccclesiain rcvcrtan-

5. Presbyleri supcr cilationibus

icndis credant

bts qui dnlcriiil fidem; scd siipcr cTCOiinounicati»-

?0. Dic Pominica prjccc<lente,
tcs qiii capcllanos

synodum sacerdoin

nibus

fjciciidis

non crcdanl sinc
latas
disliii tc

liltcris.

Sentenlias

nun liabent
piiblicc in

snis
si

paroihiis.

audacler firant,

scrvcut, ut cilius
aiit

" scmpcr inquirant
si

ecclcsia

qui

siiil

quam

scnlciitix

dclicianl,
iicc

nemini p;irccntes,

infirmi inparochia, ct terti.-«sequenti dic visitcnicos,
aliqui
fiicrint

liroore, aiil
nisi eis
6.

amorc,

pro absolutis cos halieant,

inflrmi,
fucrit
ail

ctiam

non n^uisiti,

ct

bcnc

conslitcrit.
si

faciant qiiidqiiid

salutcm animaruin, nc

Mortuae in partu scindautur,
;

infans cn>-

datur viverc
earuni.

tamen

si

benc constitcrit dc niortc

culi;

mora quam fuctiiri sunt in synoJo fiatoccasio p<;ri conim nihiloininus tamcn ctiam saluti proculanos vicinos qui
rcmaiicnt, ct diaconos propnos.

rantcs provisionem, qiiain solcnt faccre per capclaudito parochianonim Riioruin obitu,

7. 5iac«!rdolPS

iiUtim al>solvant eos

cnm

psalmis pro defanctis, cl

21

.

Saccrdolcs dic octavo scnipcr renovenl sacraa<l

collecU.

mcnta
inltibctur ne faciant dcsignationcs ecclc-

fontem bcnedictum olco cl chrismate,
vetiistate aliqiii

cl

g.Itmn
•iarum

sanrlam cncharistiam, nc
2i.

ad indt-

in nianti abbatiim, vel qiioriimlibct palrono-

votionem movcri valcant aut criorcra.
Si

min, «»d in-manu cpisropi
^46)

vcl pr.Tl.»ti siii.

iiogligenlia cvencril ut,

prxlecto Canoiie

Locus hic corruptu»

cst, ct dccsl qiiidpiam.

'

fi.s

j*v.\oiii(; i:

cdNSTiTi tiom;».
^
<|uiiiii K;in((iiiiilii,

•I

piTiuiii coiiAomlioiic, lUM' viiiuiii iiuc ai|iiu rc|M'iii

cl
;

viiii

piiri,

ali<|ii;<i»liiiii

.->!•

r%-

rialiir

rnlirf,

<li'l>«*(

hIuIiih iiifiiihii iilriiiiii|i)r, rl
;ili

piiciiili)

ulctrmcaiil
li(i<:

cl

ki

abfcliiiric .inii

pdsniiiil, in

•accnloH iriU-rjlal
noiiis
:

('<in!ir<'iaiioit«Mii

illo

hxo

{,a-

piki iiiaiii
.iiilrni

iKiaiil

kiia\i('T <(

urbiiir

Miiuiii

Siinlli viodofto$lt'i, i/ikihi
niiciii, ila

nriinlum
ii'

eil. (Ltic.

iMiliuH rulicuiii iuinialrclur uicali<c,
<

propU>r

llii),

iisiiiio ikI

inioni

illj» (1u:ih

rrucc»
{}»iA
(oii'
ii(><l

limiliiudiiicin ulhi vini
il).
s"i'iiiii

iim aqua.
hui crdolibii»
ik.ii

oniilliil

i|naH

kiiit(iila>'ilcr

fitil MifH r pniiriii.

l'robilH'liir diiilriclc

iic

lulicaiil
<

i

Jc

siiii(ili('o

viuu vcl

«If

uiina hiiio
(iri/

vmo

liat
,

prulciii

i|UJiii
.

III

r(i

(irdiiir Miv(

(irrint

ii(M'.r.ilio,

viiiiioi

r('|Mila(ur
;

Karraiociiio

priiplci h( aiidiluiii

c( iic

iii

kuii dooiibiit lialxanl

aqua
A(]ii.')

iioii

rvpnlaliii'

ci

iJco

ista

iu'|;!i|{iMilia

do

(cacroji c(

ulcan \cl dv(

i(iii,

umiiino

proliil clur.
ai

posilu Hiuc viiio,

iii:ijor, ct

iiiajuri p^rniliMilia

50. ISoliilxliir itislrirtc Mccrdotilui!! nc

cipiar

«MiKiiilaiiila cst.
tTt.

^MrTia
ilc

vcl

ailiiMxliuUoucs,
s|H'(
i(

iiisi

tit-

(li'i

iir.iK,

quo-

Si

i|iiiil

cociilcril

saiiguiiu; Doiniiii sii|>cr

iiiam fssrl

s iicgolialiunis.
iiisi

cl iir balM

anl in

coi jMiralc, rciicimlcniluiit csl iphuin rorporalo, cl in

pallis siiis pccias

Idavi vcl

iiif;ri

roloris.
iiniiio-

locu roli(|uiaruir. obacrvaiuliiui
liiicla
fui-ril,

,

si

palla altaii!» iiidc
rclii|iiii!i

51
biliit

Siiiiiiitor pr.L<dpiliir

prcsbylcris (|uod

rcsciiiilcnda pars illa, cl pro
siipor
iiiliil.iin.

dc boniH

cccl<-st;o aciiiiikila (( clesii.s
(iiaiii

soin (an-

sorvaitdii.

Si

oasiilaiii,

vcl

supiT B tuniiiuxlo lcgonl
siiiiO,

dc juro

;iliiid

faccrc iion pos-

albani

dccunat,
,

.iiiiiililcr

iia(.

Si

su^ior qiiodlibit
illa,

Oc iiiobtllbuH voiu

suis raliuiiabile facianl

vcs(iinoti(utn

coiiibiiroiida cst

pars
si

c(
iii

pulvis
(«;rram

lcgatum.
3i. Ilcm
Doniiiiiots

in saorariiii))

ro^oiioudus est
cst (crr.i
,

;

vero

pni-cipitur
ot
aiiis

s.tccrdolibus ut
in

froqucnter

rccidori(, liiigonda

ost (ergcnduii c( ra-

fcstivib liicbns

aiiqua jiarte

dondiis [oius
teria, cl piilvis

ipso, sivc
iit iii

lapis,

sivo

ligouiu, sive

scnnotiis priqAinant fidoiitiTpopiilo Svniljuliini lidci,
ct eis dili|.;onlor

sacrurio rcponendus.
ipsuin
sangiiinoin

disliiiguniu

articiiios Odci, el

in

U.

Porro
vcl
f.t

si

mu&ca,

vcl

binguiis conlirment populura, auclorilalibus ot ra1'ionibus .sacrae

araiica,

aliijiiid

talc cecidciir, qiiia

non sine
suina-

Soriplura;

pro pc^sc

suo propter

voinitu

[icriculo corporis aliifiiando suiiii potest,
o(

b»*rctioos.

iguc croni.ind(iin csi,

tunc

saiigiiis Doiiiini

33. Sciatis
iu

quod cxcommunicati 8uu( omnes

illi

(ur; illud tanicn qiiod inlus cecidcrit prius debct in
cilicA vinu |>«rrundi, ct qnaiito caulius
nbliii, ct i>ostca
liori

synodo

qtri

fidcm dedcrunt vel accopcruiit de
;

potcrit,

cclandis matriinoniis

et exconiiiMniicalio isla reci-

supor piscinain coniburi, et illam
(jiiod
si

leiur in parochiis a singiilis sacerdoiilHts.
3-1.

ablutionom saicrdos suioh:.
Doiuini siiper
qitodlitiot

de fcorpore

1'rohibelur s.icer<lotibiis

lui

halH-anl capclh-

aiiiid

vcslinioiitum,

noa
reji-

incidatur, sed viiio abiuatiir, o( a iniuistro suinatur

vinuin ipsuin. Q-.iod

si lO [f.

id] prinio da(uin

iiec ips» persona; dcbont habere; prscipitur cnini oninibus babcntibus ecclosias u( ad singula lcnipora ordinuni

nos habcntes cappas inanicatas, sicu(

citur, prout ililigenliijs polerit rccipint, et coiijiin-

sc ordinandos oilcrant

;

et

hoc

iulcllif ilsr io jura-

ctuia
suiui
Ciit.

cuin viqo in calice suinatur

;

)>cJ

iuli^gium
piojocttim

luenlo -iuod fcceninr.
35. Item prxcipilur sacerdotilius districlisKime,
et

non

polest,

eo quod ore

alteritis

sub

poen.1

magna' emendie,
quae

ul cusiodiant

pr»

S5.

Rcus aurein bujus
"''

negligcntiae, cl q«i cura

eo

ccpla synodalia

scripta saut

in libelli» suis

particcps fuorit culp;c, coiDpotculi subjaceat dlsci-

yuidam

eniin, licet

jam

"' plinae
est.

;

si

aulcm " supra " ~ li^nuin

vci
'

-' lapidem ceciderit, '
'

elapsi sint trcs aiini
ita

ex quo

pnedictcs libellos habuerunl,

suni negligentcs,

inodus supiadictus de sanguine Doiaini tencndus
26. Prohibctur

quod nondum habent pixidem eburncani, ncc labernaculum ubi resenetur ciiiii lionorc corpus Doinini,
nec fontes

s^ccrdotibus ne

nimis

fosliiiCMl

sub olave, nec

cbrisma vei olcum

iii

vonirc Parisios
fiieiant nioiani

occasioiie

synodi, ct ne magiiam
reficiendo
iier

aliqua capsnla.

sese visitando cl

tam

in

D
ii)

via

quam

in civilate.

Quidam enim
ad

anipiuiil

3G.Prohibe.inlsaccr(iotes ncfianlcliorex, «laxinio tribus locis : in ecclesiis, in coenicteriis ot in

pniecedenli Domiiiica, veladie Lun.i;. suniiiio
ct
cl

mane,

proccssionibus.
57. Prohibcant saccrdoles per oxcoinmunicalionem, et jnaxime temporo vindemiarnm , singulii

inoram

faciiini usqiie

seqiieiitcin
^aliili

Dominicain,

magnum imminot
in

periculum

aniniaruni.
Iia-

27. Dislricte pr;ccipilur ul qiiilibel saceidos

dicbus Dominicis, ne aiiquis Chris(ianus

re(iiieal

beat

celebralione

miss.c

,

propier nuinditiam

vestiiiienloriim cirra aliaio, mniiii nianutergiimi.
\J

apud se maichum vindomiarum, quem Judsi caic.int aliquo modo, proptcr illam iiorribilem imniuiidiliam

28.

Pisecipitur preslivieris
:

til

luia

in

Canone

quam
si

in

oonlomptuiii

sacramend

allaris

niissa; inccpcrini

Qui

priiiic, (eneiites

hostiam, ne
possil .ib

faciunt; et

i-emaiise:il, dctur porcis, vel

expan-

elevent

oam

staiim nimis ailo,

ila

quod

danl ad opus pro limo.
58. Proliibeant \^er

omnibiis vidori a iiopulo. soJ qu.isi anlepectus doliiioanl, lionec dixerint
:

excoinmunicationom saepe ne

Uoccsi corpus
srisooprumoin

meum

[Matlli.

carnitices
iiisi

permiltant Juda'0s ianiare carnos suas,

Nxvi)

;

et
,cl

tunc elevenl eam, ul possit ab omnibus
posl lalom

totiim detineanl Jud.vi.

videri;

tam corjmris

39. Iietn dislricle proccipiiur presbyloris oe bo-

67
stias. liccl

ODOMS DE SOIJACO
non
sacral.is,

PARIS. FPFSC.

C8

denl pucris ullo inodo; cl

A

licrcs

post puerperium vcniunt ad purificalioncm,
cis

inhil)elur ne celebrcnl sine caligis.

denl

tantummodo pancm bencdiclum,
cis

el corpiis

40. Ilcni proliihclur districlc nc saccrdolcs cull^l-

Doniini

nullo

modo

propiiicnt, nisi exprcssu

lum porlcnl cum cuspidc, ncc
41.

cicrioi eoruni.

pclant, ct prius confcssaj fuorint.

Iicm

districle

proliiheiur

sacerdotibus

ne

51. Itcm

moneant prcsbyteri p.irochianos

siios in

permiuaiit prrcdicarc aliquos ignotos sivc

illitlera-

f onfcssionibus et in prjedicalionibus suis ut sallcm

los, etiain cxlra ecf lesiam, sivc in viis, sive in plaleis, sive in
aliis

semcl

in

anno pcrcgrinando

visitent ecclcsiain

Paut

locis parochia; su.^e;

et

sxpe de

risicnscm.
52. Praecipitur disirictc

Doininicis diebiis sacerdotcs muncnnt, cl etiam sub

omnibus prcsbyleris

poena

excommunicalionis

inhibeant

parochianis

pro doniino rege faciant specialcm commcmoralit>-

suis ne lales audiant, propter pcricula

hf rcsum

ct

nem, quando poterunt.
53.
Itciii

errorum quos seminanl.
ii. Ilem districtepnecipitiir presbyieris qiiod

prsecipilur prcsbylerii

quod

singuli scriconfratru-.n

mo-

banl nomina parochianorum suorum

ncant parochianos suos et parocliianas, quod providcant Ecclcsiae Parisiensi, qiix mnltuiu
albis, ct stolis, et toallis, ct
iiuliget

Ecclcsia; Parisiensis, et cliam scribanl pro quanlo
qiiillbct esl conlrater.

hujusmodi.
assidue parochianos
ile-

54.

Itcm

pnccipiiur

prcsbyteris

nc recipianl

43. Item

moneanl

soliicile ct

capellaiios

sinc conscientia

episcopi vel archidia-

Ruos ut

in

Albigcnscs haiciicos se accingant, cl

coni.
55. Itcm pnccipilur prcsbyleris

rum eamdcm habebunt indulgenliam quam
habuerunt.
44.

alias

quod nihilexiganl

a parochi.inis suis, eo
cis,

quod leslimonium dant pro
ne
diaconi
ullo

Iiem monennt presbytcri suh pncna excom-

quando dcbcnt matrimoniuni contraherc.
Itcm prohibctur dislricte
confcssiones, nisi in arclissima ne-

niunicationis

volum siiuin et pmponant resumere,
45. Ilem
praicipilur

omnes illus qui rruccm habucrunt, ct non sunt prosccuti, (|Uod cruccm siiam
el porient.

5G.

modo audiant
absolvere.
lil.

ccssilate; clavcs

enim non babenl, nec

possiint

oinnibus prcsbyteris quod

excomniimicent
ecclesias
46.

in generali onincs illos qui feccrunt

Prjccipimus omnibus dccanis quod inquiraiil
el in

ronppiraiioncs conlra prcsbytcros suos vel
sitaii.

conlra

dc ccDtcro,

scriptum rediganl nomina omniuiii presbylerorum qui in decanalibus suis dccedent,

Ilem prxcipitur prcsbyteris ut

cum

aliquis

confitetur cis se fidem dcdisse alicui mulieri de nia-

trimonio contrahcndo

cum
ci

ea. et post fidcin
liceiiliain

eaque deferanl ad synodum recilanda, ul orcmus q ^^q q\^^ gi moncantur singuli prcsbylcri ut faciart dalam scrvitium spcciale hoc enim libcntissime debcnt
:

cognovit eam, non dcnt

coiitralicndi
illa

facere, quia,

cum

dccesscrint,

fict

simililer pro cis.

cum
cui
47.

alia,

quoniam scquens

carn.ilis

copula cuin

58.
biis

fiilein

dcdit niatriinonitiiu confirmavit.

Item districte pra;clpitur presbyteris oroniquod excommunicent ter in anno, scilicel in
in

llem districte prrcipitiir piosbylcris, ct sub

Pascha,
oinncs

Nativitatc Domini, ct in fcslo Ecclcsi.T.

excorninunicatiune. nc aliv|uos inatrimonio clandestino coiijungant vcl liencdicant. 48. Item excoinmunicenlur omncs
illi

illos qui
illos

scicnter

celant

feuda

Paris.,

Jt

omnes
qui faciunt

qui sciunt supcr hoc aliquid, nisi
Parisiensi

illiid

revclaverint
tario.

episcopo vel cjus

mandaquod

sc conjiiiigi clandesline, aul bcnedici, et
qiii

omnes

illi

intorcssc prn^suiiiunt saccrdotcs.

59.

Iicin

pracipinuis singulis

prcsbyteris

49. Ilein pr.tM-ipitur prcsbytcris ut, quolics

du-

annualiin, idquc in craslino S. Trinilatis, anniversariuin omniuiii

hium

erit

quandn nlqua jejunia
(lcri

vel

proccssioncs

conlratrum B. Mariae per lolam

institutx

d«rbent, siciit in

fosto sancti Marci,

Parisicnsera diocccsim celcbrctur.
(GO)

Pnrcipimus ut monoantur non Jud^is prac^ slarc rotas, scoundum quod pr.tcoplum cst alionon pr^rsumant. 60. Itcm prxcipilur prcsbylcris ul quando muquin compcllantur pcr cxcommunicalioncm (47)
peiant
a
;

dcoano loci, ct sinc ojus consilio ea facere

(47) Malo lias oonslitulioncs Biniiis riliilit ad Crcgorii VIII pontifioaliiin. qiii obiit an. 1187, c.um

vcm
qiii

minimiim annns. Maurilio cnim succcssit, anno dcnuini obiit llOfi.
nt

Mdo

Parisicnsis cpiscopiis iiuu fucr

t

nisi

post iio-

Gabr. Cossaiit.

K

STATMA

i:t

donationks.

ODONIS PARISIKIVSfS KPISCOI»!
STATUTA
(Ei App^nd. ad OjMTa Pclri
$liann,
t.

i:

r

i)onatiom:s
«lo

vijv..

lll«'»cnsis o<l. 1'clri

<Iiissanvilh, p.
p. 7'J

778

ot »cq. passiin

;

cl

Catlia Chii-

VII.

Iiistriiin.,

clsoq., itil.)

I.

A

11.

ChnrlttOiionis qua roncrtait eeclfsicr Sancli Vicloris
l^iiridiensis

uunualia

stmiprabendaruni Kccleiiiv
atl

Lillercr Odoniscpiscopi Parisirnfis, pro abolendo fesio

Parisiensis.

Faluorum,cl reslilHcnda solemnilale circumcisionis DomtHi.

K\

annalibiis niss. Sancli Vicloris

aiin.

1197.) [Ex

(Anno 119H.)
tista>
ir;i;|.

Odo, Dei gratia Parisicn&is cpiKCopus, oninibus
ad quos pra^scns scripluin pervcncril, xlcrnaiu
Doinino, salutcm.
in

t:iiartiilario illnstrissiini domini Joannis RapdcContcs, dccani Ecclesix Parisicn&is. CA<rfa

Quanto vcncrabilis ccclcsia Sancti Vicloris famx

Odo

l>ei

gratia cpiscopus, H. decanns, R. canlor,
,

sux
ris

sinccrilatcin

ct

bon:c opinionis otlorein sua-

MAinicius, IlE!iieRici;s et Odo arr^idiaconi
succenlur, magisler Peiris cancellarius, et

Calo,
inafi-

vius circuinqna(|ue diirundit, in qua Tcrvor regula-

observantix non tcposcit, sed pcr Dci gratiam
perci[/it incrcineiila,

stcrPF.TRfs de Corbolio, canonicus Parisiensis,

om

dc die in dicin graliora
cliain et fratros

lanlo

ibidem divinis obsequiis inancipa^

nibusadquos prxscns scriptumperTencrit,xlemam in Domino salulem.
Ciim dominusPelrus, S. U. Ecclcsix
j}

tos ubcriori charitate dcbeinus amplccti, et
Iranquillitali
Lici'1

eorum

litulo

Saactx

ct

commodis spocialibus imminere.
txclesia! aniuialia vacantiutu

Marix

in

Via Lata cardinalis, in partibus Gallicaais

aulcm eidcm

logationis oflicio fungerelur, supcr corrigendis qui-

prxbendarum

in Parisicnsi iLcclesia a

prxdeccsso-

busdam qux
genda
rcxit
<
,

in Ecclesia Parisiensi audierat corri-

ribus nostris Parisicnsibus cpiscopis fuisscnt olini
pia liberalitaie concessa, et munimenlis auibenticis conflrinata
;

raandatum suum nobis sub hac furma pur-

:

taincu

niullotics conlingebat, ut
ct

Venerabili in Christo Patri et amico charissimo

dimidia prsebtnida vacanto,

eo qui dimidius ca-

Odoni, Dei gratia episcopo, et dileciis suis Il.dccano,
R. cantori, Mauricio, Hamerico,
coitis,

Donicus exstiierat integraio, ccclesia S. Victoris
priYarelur.

el Otloni archidia-

Atteiulentes

igilur

camdcin ecclcsiam

G. succenlori

,

magistro P. canccllario, et
Parisiensi, P.

concesso
dari
;

sibi bcneficio

minus

ralionabililer defrau-

inagislro P. de Corbolio, caiionito

cl iiitelligenles diinidiam

vacarcprxbcndam,

divina miseralione Sanctx Marix in Via Lata diacoiius cardinaiis, apostolicx sedis lcgalus
ct
,

qiioties

de inlcgra praebenda dimidia canonicus in-

saluteqi

Testitur, pneseriiin
risiensis

cum

juxta consueludincm Pael iiitegrain pariter

sincerx dilectionis affectum. Quanto nobilis Pari-

Ecclesix,

dimidiam
et intogra

siensis Ecclesia in regni capite ct urbe

tam celebri

hal>ere

non debeat,
:

prxbcnda dimidiari

conslituta

,

de cujus plonitudinc omnes accipiuDt,

non
et

possit

babita super hoc pleniori delibcralione,
consilio, pne-

C

puriores radios circumquaque diiTundit, et ubique

communicato prudenMim vironim
Parisiensis capiluli et asscnsu,

torrarum famosiiis prxdicalur, tanto adordinaiidum
ipsius Ecclesix

fata ecclesia S. Vicloris concessimiis
tia

de conniven-

statum

,

et

exslirpandura penitus

ut cuii) a nobis

quod
levit,

ibidein

sub prxiextu pravx consuetudinis ino-

noslris dimidio canonico pnebenda integra conferetur, ecclosia S. Victoris priluo anno dimidi* prxbendx boncficium annuale

vel successoribus

uboriorem oportel maiuriialem et diligentiam

adhiberi, ut de ciijus foiite ferc ad univcrsa

mundi

climata scienlix rivuli derivantur, viix et honestatis

sinc diminutione

percipiat, sicuti

et

inlegrarum
l't igi-

i>oculum doguslatur
,

;

ot

ubi

lilleraturx viget

annualia praibcndarum percipere consuevit.

magisteriuiii

tur praescripta concessio perpetuBD robur obiineat
firmilatis,

morum eleganlia reluceat cxleris ad exemplum. Sane cum in parlibus Gallicanis legaubi
ollicium

eara praesenti

scripio

sigilli

noslri im-

tionis

oxsequenlcs

,

in

ipsis

visilatiouis

pressione rauuilo fecimus commcndari.

noslrx

priin ordiis

ad

eamdem Ecclosiam

venisse-

Actum anno
ncslri

Incarnaii Verbi

1197, poniificalus

mus
quod

,

ex
in

fideli

anno primo.

festo

quamplurium Circumcisionis: Dominicx
relalioue
el

didicinius
in

eadem
fla-

Ecclesia loi consueverunt cnormitaies

opera

n
gilioM

onONIS
connm
li,

I)i:

SOLIACO pauis
A
non

v.vi^^c.
iitiilitcaliir,

»
vcl
;ul

qtind loriim sniicliim, in qtio glosilii

cessioiic vel canlti ad ccrlcsiam

riosa Virgo
soliiin

gralain

mansioiicin
,

clogit

,

domuin

suaiii

abocolcsia rediu

aiiir.In clioro
oi

autcm

rondilalc

vorhonim

vt riiiii

cliam sangiiinis
;

inducl oappain stiam, assislonlibiis

duobtis cano-

«riiisionc

plrrumqiio coiilingil

iii(|uiiiari

el

catcnus

nicis subdiaconis,ct kneiis baoiiluin caiitoris, arlc-

adinvetilio lara pcruiciusx tenkcrilalis invaluil, ut

qtiam incipianltir Vespcra», incipiol prt>sam

:

Lttie-

sacratissima dies

,

in qtia iinindi

Uedcmplor
i;,'itur

volnit

mur
rit,

ganiliis; qtia vel

(iiiila

episcopus,

si

pr.-vscns fuevol

circumeidi, festiim Fatiioriirn ncc immerito goneralilcr con<;neveril appcllari.

docanns, absciitc cpiscopo,
,

oapcllanus

Alieridcnles
iucliis,

quoil

«•piscopi

ulroqiic absfntc, Incipict vcsporas ordilioc

in cis diebiis calaiiiitalis

ot
<

quos turbalio

nalc cl solcmnilcr celcbrandas;

aodito, qtiod

temponim
Oricntalis
,

cl torrartim,

l

prxcipue dcsolaiio terrx

Rospoiisorittm ct Dettedicamux, in triplo, \r\ qun-

graviori

poiludil amaritudine, potius
et

druplo

,

vol

oigano polorunt

ilooaiitaii

,

.ilioqiiiii

a

dchemus orationibus

lacrymis iiidulgcrc, qiiain
;

quatiior snbdiaconis imltitisoappis sorioois Respoii-

liujusmodi vanilalibus ct turpitiidinibus dcscrvirc
volenles ctiam a sancluatio Domini

sorittm canlabiliir.Complotorinm nnliiiateot solomnilcr caiitabitur. Pulsatu

omncm spun

i-

aulem unico classico anle

liam

cl

occjsioiicm conlaminationis cxcIudore,aiic-

Mattitinos, siout in siimmis solctiinitatibtis, M.ilnlini

lorilate logalioiiis

qua fungiinur, dislrictius

iiiliibc-

B ab cpisoopo,
liiinfj

vcl

decaiio, vcl oajn llaiio iiKipi.mtur

ntus ne in Eoclesia vestra dc catero in prcscripta

ordinc debito consummainH, hoc adjccio quod tcrct

solcmnitate a «;uibusliliol aliquid allentctur qaod
clericalem professionem
l)oi

scxlum Rcspoiisorirtm

in

oigano.vel

in

non deccat
;

,

aut videalur

Iriplo, vel in qiuulruplu cantabunlur. Caiilur .Matu-

rcvorcnti;c dcrogarc

sitb

interminatione ana-

tinorum Rcspoiisoria ordinabit. Missa ^imiliior
oacteiis lioris ordiiialc coIobraLitur

ciiiu

tbematis

proltibentes

ne deiaoops

sub coiisueta

ab

alii|ii(»
*

prji'

cnormilate eadeiii agalur solomiiilas. Vobis quoque

diotoruiu
dicettir a

,

lioc

addilo quod

Kpistola

uiii

/ar.Ma

cadem

auotorilale districte pi\coipicndo

mandamus

duobus
:

in cappis sericeis.ci

poslmoduoi organo
missa

ut in liac

parle Doi tiiDorcm et sulam lioneslatem
prae

a

sulxliacono

nihiloniiuus

pcrlogelur Uosponsu-

habcntes

oculis, ita pra-diolain solcmnitalom,

riuni ol Alleluia in Iriplo, vel
in

quadnipio,
;

\el

dilationc el o<casioiiecessaiitil)us,ordiiiarc,ct qiiod

oappis scriccis (anlabiiiitcr

ol oruiit

in

reseoandiiiu

videritis
vi*l

,

resccare curetis; nc

circr»

qtialiior

proccdontcs.Vosporu; sequciiles sicut pr:ogaudiis babobunt iuilium
liyiuni.
ot
si
;

cultiim Ecclcsix
lioncstati

slatuin cIori«:um aliquid possit
iloproli<'ndi.

ros a
bitiir

Latcmur

et

canta-

onnlrariiiDi

Si

quis auU>m

Lirtabundiis, loco

Depotuit quiiiquios

coiitia loriiiain vnbisaupcr hoc coiistitulam tcmerilate qnaliitct
freti

q

ad plus dicetur looo suo;
lus, finito

captus fuciit bacu

vonivc
,

pr:csiiuipseril, ipsniii
oflicio ct bciienciu, et

nostra

Tc Deuin luudamns, consummabuntur
a

.'iiiclorilate

ab

insupcr

Vcspcnt ab co
rcstiiin in

quo fucrint inchoatx.

tllimiiiii
lotiini
slall s

ab
pro

iiitroitu

chori ot oapituli suspondatis, cl landiu

simililcr Coroplctorium onlinale di^etiir.

Per

suspeiiso

baboatis

,

suspLiisionem

capilulo

oinnibus horis canonici ct olerici in

dcnuntiaiilos, doiicc dc priosuinplionc sua salisfac-

suis ordinato et rogularitcr se habcbunl.lDhibemus
igitur

tioncm cxhilical coiiipcteuloiu. Nihiloiuinus ctiam
«luines
illos

ne ordinaiionem
:

istain

aliiiuis

pcrlurbure
sentcn-

cidcm

sciiicnti;u

vinculo prseoipimus

prxsumat
nalis
in

ct qui cain

observarc

i\olucrit,

iiinodari, qiii

se ooi asioiio prohibitionis
a

hujus aut

liam inoiirrat iu pr.omisso :iuthonlico doniini cardi-

constilulioiiis M-strx
vol
in dir

servilio Eoclesix in vigilia

ovpressam. lU aulcm

tiistitutio ista

firmior

soIi'!iiiiitalis

ojusdrm

inalitioso duxorint
ncqiii-

poslenim perjovorct, cam

pr.xscnli scripto sigil-

subtrabcndos.Qiiodsi oinnes his cxseqitcndis
verint inlcrcssc, aut
aliqiti
si

lonim noslrorum imprcssione munito commcndari
focimus.

foilo, i|iiod absill :iliqitis vol siipcr
liis

xcslrum otiam pr.osontes sc

disoor-

Aotum anno

inoarnati Verbi 1199.
ni.

dos oxliibuormt, vos, frator

opisoop*,',

riim dooano

cl rcliquis do pr.xnominatis qiiod vobis iiijiiiigimiis.

D

.,•

,-

rtv

adiluplorc colci ilor ct cxsci|ui prucurctis.

>

solcniiiilalc
pliani.

ejiisdim Odcnix Parisieuxin epitcopi, pro l.ircit>iictsi<>iii<i l)oiutni ct tancti .S/o-

No»
ritcr

igitur, iiitollccto cl oognito

quod

pr.T!srripla

solemnitas l)oniinio:r CirctmK isionis mintis lognla-

(Amu) 1199.
|Es

agon

Itir,
iii

volcntos in

st:iluiii r:iiionioiiiii

icvo-

mapno

rastorali Parisicnsi.l
,

cire qiiod

scandaliim Ecclesiac teinerc nosoiliir

Odo
toin.

,

Doi gratia Parisicnsis cpisoopiis
in

oniiiibus

piillulassc, :iiictoritatc prxfati logati, adliibila nialuritat*'

ad qiios pagina pncsons pcrvcncrit,

Doiuino &alu-

ronsilii,
iii

supradiolam
:

soloninitaliiii onlinavi-

nius

htiiic

moiluni

In vigilia li->livilalis ad
siciit

Vc-

Ad
oilicio

lioo iios.lioot iininorilos, in hiijns prnelalionis

•peras

(anipana? onlinalo

in

diiplo siinplici

dispensalio

voliiil

diviiia

oonslitui,

ut

ad

pulKabunlur. Cnrlor faciet mairioulani in oiniiibu.s
erdinalc; rhythrnos, pcrsoiias, luminaria horoiaruni
nisi

diviiii ctillti<i

aniplilioationcm sludioHiiis

debeamus

iiilondorc, oi qua: ooiilra lioncsialem oi closiaslicain
in

tnntiiin
illc

iii

lolis forroi<.

,

ot

iii

poniia,

si

lamcn
prohipro-

donio Doinini minus rrgulaiilor pnlliilassc novccvsi-irpar'.'.

voluorit

qni oapp.Tin

n-iUMurus

cst, liori

riiiiiis,

Cimi

igittir

honiinir^v circtimriin Ecolcsia Paii-

bomiM;

statuimiis otiam no dominiis fcsti

nim

.S'Oiii$

vcncranda so'cmniias olim

7r,

STATllTA KT DONATlOMiS.
rcgiilaiiln;«il

71

«icuHi niiiuiA
inaliL*

:i|;<<irliir,

rt

•iiil)

pnrtntti A ptiim ad Unnil.ilcm niajorirm Acri
cifirt

H

»1111111

hmIii

('onKiictiMliiiis

lanl.i-

«liKsoliilionis
i|i<«:i

pr.crcpiiiHU iinpicskiiiiir

iiiiiiiiri.

rml:H't;i prriiicirin, qno,!
inil:it«*H alMtiniii.iliilrM-t

|)lriiiin<|uc

(li«>

ciMir

Actuni
nottri

.1IIIIU

iiir.irii.-Uioii!«

Vrrlii

H'J1

,

ponlif.

(ipiT:i i'onlingcr«'t n.i}(itioKa
,

annu

lcrtio.

rnniinitli, iMiiicin «Ininiiio P«-tr(>

S.inrtx Mari:r
iii

iii

I¥.
1'litlipput

\ial<alu (li:irunn

cartlin:ili, tiin<*

|i:irlil)iiH

iiostriH

lcgatioiiis nnUitini cxsc(|ti(;n(c,

nim
dc

ns

Oiloium rpucopmm n
esimit.

btlli

ci ilc iira-ilif-lis

onfrikat

oxccssiltiiN el niorinituliliiis consliiissci, soliiniiiiiilein
i|i.s:ini

(Aiino 1^00.)
\V.t nia|{iiit I':i<»toiaIi.]

pcr nus

ci i|iioMl:itu

niajorilitis l'>('lcPiiii ipri;s

•iar nuslric vuUiit urilin.-iri.
lifl

Nos

igilnr ctini pr.Tili(-

Dci jjratia

Fianninioi roi.

Noxrrittt

iiKintliito

pr:rr:ili (':ti°(liii:ilis ilcvotitis ;isstirgcii-

univorki pra*soiilo8 ct futnri, «juud nog «bariMimuni

lCB,

cl

a

s.ntcttinrio

Duiuini
,

lotiiis

(Jissolntiunis

consangtitncum

ot

lldclom nn.i,trtim

Odnncin rpii^pcrlj.ini rtijn»-

ciipicnlrs rliiniicirc m;ilct'i:iin
lis C.iicuinci&ionis,
iii

pra:«licl:ini fcslivila-

scopuni Parikintiiom, intnilu dih
cialitcr bahciniis

ctioiii<i i|ii»ni

(|tia

el nt lus nostri dcliciil

ot

ad

ipsii:tt,

ocrasiono

Ubia circuincidi,

onliii:it'u ciiraviiniKi, cl (iiix

rchc
••

dam
SII3

contiimolix cidom a sorviontihtu noUriftillaUp,
atidionlcs

ramki crcdinuis, rcsiHatc,

siciil in

snij^to atUlint«iti.iin

qiiani

pluriinum (loluimtis, in pon»ona
vixorit,

licu stipcr hoc coiiipo>iito, cl tani iioktiu
(licluruiti sigillis ttitiiiilo

pnclioc

(antuin

quamdiu

ab

oiniii es^-rcitu

ot

plcuiuk conlinelur.
prolutnarlyris

Ad

oi|tiitalioni* absolviiniis iH-niliis, ct

quiUamns (am
nosirnnim

qiioiiiani

f(*slivil:is

l>c:)ti

Sl(>phani
ilatis

lcinporo

nostro

,

qu.ini

siiccos.sortim

ejnsdcni ferc suhjaccbat dissulnlioiiis vl tniin

roguin

Franci:o, salvo nohis debito milituin, quof
teneltrr iniUore in scrviiium n©sit ct

incoinmodo

,

noc

iia 6(>lniuiilcr,
,

siciii

dcichai

ct

idom opiscopus

niartyi-is lucrila ft^quirehant

iii

K< clcsia Parisini.si

strum. <Juod ul ralum
iiiiiniminc et togii
tato.

flrmum,

sigilli

nouri

cnA«u«V(tr.itcoluLM-ari, nos,(|iii cidoni niartyri sniniis
specialiiie dcbilores,(]uoniain in Kcclcsia Itiluricciisi

nominis carader* inferins annorobor.-«ri.

pnosentem paginiim fecimus

Aclum

patroiium liabucrimtis,
icl.ito riiimit.s niilrili
:

iii

ciijus i;remio

ah inniiilc

de voliintale el assonsu dilcc-

lunim
lareni

anno Vorbi iiicarn. «ct, rcgni vcro nostri anno vicesimo priino, astanlibus in palatio DO*lro,
Parisius,

noslroruiti liitgonis dccani ol tnpiliili Pari-

qiiorum nomina supposila sunt
nullo
S.g.

ct

Kicnsis, foslivilatcm
,

ipsam ad slatum redtKnc roguEccUisix
sulcmiiiiatihus

signa, dapifero

Guidonis buticularii. Sig. Mattluei caDioconis constabularii.
D:ita va«'a:i|ft

oamqtic ni:)gnis
;

nicrarii. Sig.
.,

adnuinerare dccrcvimtis

stalueiilcs ul in ipso fcslo
iii

cancollaria

lantuin colchrilalis agalur, quaiauin
lis anntialihtis Ijori

cji>loris ics-

cunsuovit. Vulciiics igitur ul ex

V.
1'liHippui rex conlinnal libertatein claHttri Pariiiensis.

prjpdicMs insHltitiuii.bus ojtisdem Ecclosix ser^ilori-

])m non solum

spii-itualo
,

coniniodum, sed ctiam
,

lcmpuralo provenial

iu

signum dcvolionis

el

ob
In

(Auno 1200.)

ipsius prolomarlyiis rovoi-cnliam, singulis canonit:i6

nomine sancl;cel

iiidividu;o Triiiilatis,

ameu.
uiti-.

Parisieiisibus
iii

,

vol clericis niajori allari servien-

Philippiis Dei gratia

Francorum

rex. Noverit

libus, qui

Nalali S. Slepbani Malulinis lulcrfuosingtilis

versilas pr.osenU;s paiiler el

futuri,

quod not Kcla«*

rint,

sex denarios Paris.,

vcro clericis

berialom

cl

immunitatem quam

ccclesi.'» ol

cbori non canuiiicisqualuor denarios.singulisaulein

pueris cbori duos donarios, singulis eliani cloricis

slrum Parisiense lemporihus pnodocossorum bo« slrorum ct noslro habuit ralam babe mus, approbA.
nius, el eidemecclesiae et clauslro coiilirmanius. ila
qtiod

qui in niissa rcsi>oiisuin vel Alleluia,

iii

organo

Iri-

plo seu quadruplu dccantabunl, sex denarios Paris.

quicunque pi-SDdictam

ecclesise clausiri liberis

bcnigne ccnfcrimus
si

in

pneposilura iiostra Parisienlii

latcm vel imuiunitaieni infrogerit,

cenlum
poiuerit,

libris

in perpeluum peicipiendos.

fostivilaie

vero

D

Parisiensis moiieUs ecc!csi;o Parisiensi
vel
si

emcndabit,

Circumcisionis

siiigulis clericis cbori

non canoni-

ceniuni

libras

reddere non

nos

cis, qui Malulinis inlerfuerint, Iros denarios Paris.,

personain illam qnce forisfaclum
v«'iiiri

fccil, si

lainen in-

singulis vcro pueris chori, duos dejiarios annu.3tim
in redditibus capiiuli Parisionsis per"ipicndos

possit, dictse ecclesiae
illius salvis

reddemus, sin auiew
servitiis e(

duna,

univcrsas res

tamon

con«

mus,

et

in

[lerpciuuni

habeiidos concedimus

oi

sucludinibus. quas lerrx dobent dominis in quoniin
fcoaa sunt, et de quibiis

successores no&tids ad solvendos reddilus supradictos in
pei-peluiiirt

movenl quas

illc

tcnebii

obligamiis.

Verunilamen

si

qui foiisfaclum fccerit, eidein ccclosiae raiione praedictoe

pnediclas solcmuiiates ad antiquani enonnilatom,
vel

p<En* tradomus,

el

c\ponemus absque coaipsi

inordintionem (quod Deus avertat)
,

rodiici forie

Iradioliono

ad capicndum, donec

occlesiae sit

coniingorel

lam nus «piam successores noslri ab
penitus ossemus
iin-

salisfaclum.

Aclum

Parisius Yerbi
xxi, Sig.

Incarnati «cc»
Sig.

ooruin
miiDOs.

soiulione reddittiuni

rcgnl vero nostri anno

dapifero nullo.

Guidonis

bulicularii.

Mallhxi

camerarii.

IJt igiliir

quod pro

divini cultiis

augmonlo

slascri-

Sig. Drogonis conslabularii. Daia
laria.

v^icinte

cance^

luitur

porpetuo robore convalcscat, prxsens
Pati^oi-,

CCXU.

3

yi
VI.

ODOXIS DE SOLI.VCO

P.VRIS.

FJMSC.
Bcali


Vicloris

A

convcnius

Parisiensis
iis

,

salutem.

Odo

Parisiensis rpiscopus af^erit dontim Cuidouis de Levii facluin nbbolia; de Roca.

Nodim

facimiisqiiod ciiin in

parocliialibus ec-

clcsiis qiias habi>niu3 in diacccsi Parisiensi, nt
in ccclesiis

olim

(Aiino 1-201.)
O.lo Parisiensis cpiscopus
soiilos

dc

Allicis,

dc Villaribcllo, dc Vallejocosa,
qiiaiii

omnibus nd

qiios proc-

et sancli Panli, tani

cgo

succcssores niei Pa-

liUcrK pcrvenerint.
nniversi,

in

Doniino saiiilem.
in

Noverint
prx-sciiiia

quod conslilutus
ct

noslra

Guido dc Lcvis, laudanle

concedente

risiensi episcopo canDnicum rcgularem ad curam animarum pra-scntare tcneainur, venerabiiis pater noster domnus Odo Parisicn sis cpiscopiis de capitiili

Guihurge uxoie sua, pro reinedio

aniinsc

snrcdediUl
cl fratriin dc-

sui totius assensii, inluilii dilcctioiiis,

qua nos

concessrl in pcrpcluani olooniosynani

Deo

et

ecclesiam nostram amplcclitur,
iii

propria nobis
iil

buf de Ncinore Guidonis duos inodios bladi
suisdo Mailiaco
aiiiuialini piucipicndos.

liberaltate doiiavil
liceat
iiiilii

pcrpcluam

el concessit,

ciina sua de Lojiis, el trcs niodios vini in vineis

abbati et succcssuribus ineis universi»

Deditctiam

pr.cscnlatiim
niiis,

canonicum

quandociiiiique

volucri-

iisdeni fralribsis nnain
ill!

carruram

tcrrse, continiiani

inconsullo cpiscojio Parisieiisi, cl .lon reqniipsius asscnsu,
infra
siiic

tcrr«,

quam

olim ipsis in eodem loco conlule

s;lo

contradiclione amoveie.

rat, et prrcterca

grangiam,

quam ibidem

babebal.

"

ila

tamcn ut

quindecim dics post ainotionem
aut siiccessoribus ejiis

Cieterum dc assensu A.

presbytcr^ S.

Nonni por
qiiod

illitis

prxdiclo episcopo,

manum

noslram ordiiialum

cst el slalutum,

aliiiin

qucm voluerimus repricsontcmus ad curam
si aliqiiis

fratrcs ipsius loci dc nulriluris animalium su(»ruin dccimam iion solvcnt prcsbylero S. Nonni, sed ab

Qtiod

dc prxdictis canonicis qui in prx-

faiis ecclesiis

prxsenli ct institiUi ad curam deser-

ipsius solulionc libcri penitus erunl et

immunes.
praesentcm

viciit,

episcopo vel sucressoribus ejus vidcbitur

Qiiod ut firmum el

stabile perscvcrct,

niinus idonciis, et hoc ex partc cpiscopi milii abbali fuerit nuntiatum, vel
fuerit,
libct

cbartam ad pelilionem pr.-edictorum Guidonis, et A. presbyteri S. Nonni ficri (ecimus, et sigilli noActuin anno Incarnati stri imprcssione muniri.
Verbi mcci, ponlificalus noslri
VII.
Littera; Odunis super legilinialionc liberorum domini regis susceptorum de (ilia ducis Merania-, temporc

abbati

qiii

pro tempore
qiia-

illum

canonicum sinc contradiclione
esl,

amovcbimus,
infra

el alium qiiem volucrimus, sic-

anno

iv.

ut supradietum
biis

episcopo aut
dics

ejiis siiccessori-

quiiidecim

posl

amotioncm
rci

illius
fir-

pmcsentarc tencbimur. In hujus
niit-Meiii, etc.

pcrpcluain

Aotum anno

Incarnati Vcrbi mccii.

pa^oi luHocentii.
(Aiino 1-201.)

IX.
<

[Zx charlopbylacio rogio Sancla; Capclla; Parisicnsis.]

Litlerce

Odonis episcopi Parisiensis de sibi pret' ad curam parnchitv .'iaiicti Slepliaui de Monte pcr abbalem sancltv GenovefiV Tlieobaldo
senlato

Odo,

etc.

sancta: Genovefa; canonico.

Noveril universitas vestra qiiod nos vidinius auIhcnticuni sanctissimi Palris nostri liinoccnlii pap;c,
ifl

(Anno 1202.)

Odo

Dci gralia

Puriensis

opiscopus,
in

omnibus

«|uo continclur qiiod ipsc filium ct filiam excel-

pr.csciitcs litlcras inspccturis,

Duinino salutcin.

lcniissimi domini noslri Pbilippi rcgis

Franconim,
nobilis ducis

Notuni fjcimiis, qiiud pcr Aniauritium canonicum
sanctx' GciiovcfiC de Monte, qiii
tcras

qnos

ipse susccperat de

Agncte

lilia

nobis iradidit

iit-

Meraniy, lcgilimaiimiis
B.ilalibiis eis

lilulo donavil ut niillus cx

Joannis,

abbatis

S.

Gcnuvcf;c apcrtas, ei

dcrcclus exislat(lS). Nos vcro tan(|uam
filii

partc eju.sdcm abbalis nobis fuit piwsontatus Tbcobaldiis canoiiicus

sacrosanclx Lcclcsix
liumiliter

iiiandalum

aposlolicum

S. Gcnovcf.e

ad curain aniinn-

suscipicntcs, cosquc lcgiliinos liabcntcs,

aiicturitate aposlolica, ciijus in

hac re
ct

mandatum
^

rum de Moiitc, cl idcm Theobaldus curam animarum ejusdcm paruchi,T susccpit a nobis, et pra^son^\\yyi^

suscepimus, cxcommunicavimiis

aiiatlicmaliza-

sacrosauctis Evangcliis et deosculatis ab coParisiensi
in

inus, cl a limiiiibus S. nialiis Loclcsi.c scqiicstravi-

dcin, promisil nobis sicut cpiscopo

nius oinncs

rllos

qiii

ali(|UO

niodo

liuic

sanctioni

vcibo saccrdolis

ct

supcr ordincin siium justitiain,
paro-

• postolicse altcntavcrinl coutrairc vcl in aliquo dc-

obediiMitiam el fidciilatem, qiiandiii regcrct
cliiam

rogarc.

mcmoratam. Hoc
in

auti;m tolum facliim cst

Adiim
Jantiario.

puWi<-c Scnonis anno gralis> PiOI.
VIII

mensc

Parisius

capella nostra siipcriori, prjescntibiis
BiliMicciisi tt magistro

ArcbcmbaUlo dccano
thcrio,

Joi-

Odo Pantiensi*

rpiscuput ahbati S. Mciorit jacil potcitoitm presb^terot e suis parochiis ad libiium nmorcndi.
(Aiino \Hi-l)

d.Tno socio cjus, Gaufrido dc Lciida, niagistro Lo-

magistro Bernardo, magistro Gaufrido dc
luagistro

Pissiaco,

Nicolao Gregorio

P.odulfo dc

IJnorii«, Giiidonc

archiprcsbyloro, cl Leodogarin
Viceoiir, Petro

Omnibus in Clinslo tcnplum pcrvencrit
,

fidolibiis

ad

qiios

prcscns
totiisquc

clcrico cjus,

Odonc prcsbyicro dc

Absalon
III

abbas

nopolc Engolismcnsis cpiscopi, Uoberto Hituricensi,
Pliilippi rcgis vidc
iiitcr liegesta

f48) FpisloLiip Hinorcntii
troloQite ioiu.

de legitinialioncliberorum

InnocciUii,

Pa-

CCXIV.iul.

111)3.

77
r.'lio ilr I.iiioriiH rlriico, Nivnloiif

STVTllTA

I.T

DOWTIOM.H.
II.iik

'*
tlM\uii «loiialiuii#m
»\t

JolianinMUTico A liiiiibriuriim.
|»iTM'iil:ito

ntdrut
«vn.»

innKiHtii I.ollifiii,
l'.>,cii;iiol,

(*iliiiu" (Ir

S. Mfilciico, Willcliiio,
liiiic rti:»io

f.o l.iiii l.iiKl.ivcriiiil. cl r.it.iin

ImIohtooI,

ct «c

Joli.iimr M.iiinno,

tiiroH n<lc iiilcr|iosiln |ooniucriiiil .Mit tnnlrr cjii^
ilciii

.ihcodciii Williiino,
<Io

ri;»lir Olr;iiiiio, rl fr.ilic

r«lro

Ailain,

rt Ilclvi*

horor ipsint A. rl

ltolM-rtii«

S. LiiKiiro.

Iii

«

iijiii

rcl iiicmoriani

|)r;c<«i-nti>ii)

KciratiiH niilcH niaiiliiH ojusilcni IIclMk. hi nijii* rci
|ior|»ctiiaiii (Iriiiilatcin ilo
I

cliailain

si^ilU iiostri rcciiniis iinproHHioiio niniiiri.

rontionHU cornin pra wiilcui

Aciiini aiino (>iati:i; ui.cit, nicnHc Jiinio, iiontilicntu.n
i»ostri

liarl.iin si^illi

nohtri fcciinuk iniiiiiininc ri>t>oriri.
I^JOi^.

aniio quiiilo.

Aituiu aimu liuinini

X.
LilWriV
iu}ier

Ml.
limitnm
f'(iM.Nicii«i<.

cnniposilioiir
ii

epiicopalmnn

/

ilUrir 1'iuidein pro iiiniiuliour (funliior uiulricutM-

Hvluuiinis

rioium tacerdolum

in

Eccleiui /'aruicfiii.

(.Niino liO'2.)

(Anno l?Oi.)
[Ex ('liartnlario
Parisionl). (lci .»ni

(Kx

cli;irlnl.irio

raiisicnsi.l

rariHicnsis, rliaria IGI.]

PiiiLU'prs,l)oi gralia nclvaccnsi», ot
ftis
iii

Ouo

Oi)0, Oci gratia Parisicnsis Kpi5C<»|)Us,
C.hristi
(iilclilius

univcrtit

cpisfoni, omnibiis praiscntos liltcras inspccturis,
l>«>niino sahitOMi.

ad (luod pra^scii»

scri|)luiii

pcrvc-

B
cimi
iiitcr

norit, .Ttcriiain in Doiuiiio saliiloiii.

N<rtiini factnuis qiiod

nos conlcnlio vcr
ct

Qiiod pn) divini cullus augincnto slaluitur,
ris

lille-

lorftiir

supcr

liinililius

llolvac 'iisis

ransionsis

dignnni osl adnotari, no facilo

ai>

iMiinana

mc-

episcopaluum

in

loco de Moynol. a parto oricntali

moria processn tcniporis per oblivioncin

dcloatur.

p-opc capul Kcclcsi.v; tandoni ad iocuin porsonalil»r aooessiinus, ct in pr.vsontia noslra, cl Vallts Koata^HariA»,
riis, ct
t'l

Uinc
scnsu
sicnsi

csl

quod

tain

ad praesonlium
pcrvcniro,

quam

postcro-

aliliatiini

runi notitiam
cl

volumus

quod cumdc coniD»t»-

Saiuli Justi, cl dc

llcnne-

volunlate capituli noslri in Ecclcsia Pari-

inultoruni aliorum

lionorimi viroroni facta

qualuor matricularios

dccrcvissemus

inqnisitionc diligoiiti a viciuis utriusque episoopatus, pari voluntate ct
loctas in
Ifs

lucrc saccrdolcs,

quorum

inslilulio ad nos no»tro«,

consonsu iimitcs distinxiinus,
posiiiinus. .\d
iii

cl

que sncccssorcs pcrpctuo pcrtiiicbit
stor

dilcctus no-

hunc nioduin

origincm fon-

Adam

dc Muslcrolo canonious

cjiisdein F.ccle-

do Moynol, qui cst
in

sla^;no

fralruin, primain

si;c do sua suoruniqnc pareiitum salnto soHiiitiis,

inelain lapidcani, se< nndain e\ dirt^cto in Caiceya,
tci'tia.n

et

tam

pia; instilulionis

fruclum attendcns,

ad eoci

Oampo

suhliliori,
qiui^

quartam
cst juxla

et ultiniam

rumdem matriculariorum suslcniaiioocm
(idc intorposila

dcdit,

snb qnorcu cx diroclo,
qni cnian.it a

murum
i<l

qui , conccssil in pcrpcluam clecinosynam landanlibu^

d

chiudit horios fralrum, cl jiixla qiicindam rivulum,
roiilo piivdicto, ita

quod

(|nod cbl
:

dcm

Adio cl Ilclvis sororc

ratnm habentibus Alix matrc ipsiiis Ad.c, cl Uolcrld
<j»is,

a parte Ecclesi.-c, cst in cpisco^^atu

Belvacensi

id
:

Forli marito ipsius Heivis, dccimain de Espicrs

ci

quod

csl e\ alia parle, esl in episcopalu Parisiensi
liinilibus

quidquid jnris habcbal in Iractu dociinsc, et qualaor libras Parisicnsis

cxteris tcrmrnis cl

cpiscop.itunni

pi-aicli-

ctOTum

in

eo stalu manentibus, in quo cranl. Quod

annaaliin percipicndas,
jiirc hrcreditario

moncne in furno dc Louros. quam dcciniam ot furnnin
:

Mt r:itum

pcrmaneat

ct

inconcussum,

pnvsentem

possidebat

ita

quod quisquis

le-

(bariani sigillorum nosirorum muniinine roboraviinus.

ncbit
rils

Furnum
iii

illum, lencbilur reddcre malricuU-

sexaginla solidos in Nativilatc Domini ct viginti

Actum anno

incarnati Yorbi 1202, racnse

Novem-

solidos

Pascha

siiie

aliquibns
:

malriculariorui»

bvi in craslino Sancti Marlini.

missionibus, vcl expensis

si

aulem circa emendalicebit

XI.
Lillcra

lioncm vcl rcparationem furni aiiquid ab ipsis niatriculariiscontigcril expendi
,

ejusdem Odonis dc Hecima de Espiers qnnm Adain de Monsteroiio dedil quatuor tnatriculariis

cis

pcrcipere

cl sibi retinerc ciim pcrlinenliis forni,
fv

donec sumpra^lerca

prcsbijlcris.

(Anno

120:^.)

plus in

codcm furno

faclos et redituni pi;rdictarum

(Ex Charlulavio Parisionsi.]

qualuor integre
,

pcrccpcrinl.

Sciendum

Odo, Dei gratia Parisiensis cpiscopus
praesentcs litteras inspecluris, in

omnibus
Pa-

Domino saUiiem.

quod nos dedimus et culariis in perpctuum scptem
ribus nostris annuatiiu

assignavimus

prsefaiis

matri-

libras Parisiensis

mo-

Noliim facimusquod
risiensi

cum

in Ecclesia nostra

nctsc, quas Parisiense capiluluni nobis cl successo-

inslitnercmusqualuor perpeluos matiiculadedissenv.is

solvere

lcncbainr noniine

rios clericos, ct ad institulioncm istam

pnclcndoe, q-iam abbas
volx' ratione

ct capiluluui Sanctje

Geno-

in

perpetnum de rcdditu nostro,

el

decanus

cl

capituluri Parisicnse simiUler dc suo, dilectus nostor

Adam

de Munsterolo, canonicus Parisiensis,
in

inluitii

composiiionis intor nos et ipsos factx* nobis dedisse et in perpcluuni concessisse noscunlur. Et praelerea dcdiinus cis sexaginla solidos post

charitatis, dedit
institutioni

perpcluain elcemosynam
Espieriis,

eidcp.i

morlem magislri
tulo, vel

Alberli annuatim similiter u capi-

decimam suam de

quam

ipse

lenebat,

el

quatuor libras Parisienses annuatim

perpetuo percipiendas in furno de Loures, et inde
»€ devesiivit in

manu

nosira ad opus dictorum nia-

quos capitulum ordinaveril persolveiidos pro vicaria ejusdem pra^bcndae nobis a a«l capitulo sanclae Gcnovef^ cnll:\ia et oranibus vicariam pertinenlibus. Decaniis autcm ct oapiluab
illis,

70
Iiim drilcrunl

ODONIS DE SOLIACO PARIS. EPISC.
cisitom mnlriciilariis
ita

80
nilclitnlis c^bibiiciint
,

«lcccm

libras
li-

A

rinl institnti,

nobisquc

jura-

Parisiensis nionel.T;

quod tam ipsns dccem
sn^pcfalis

mcntiim
liiiiim,
tiir,

rt

Iiomngium fcccrinl

vcnirc :n capi-

bras, qiiam pryscriplas scplcm librns, ct scxaginla
solidos, qiios
riis

ibiqnc fKlrlitnlcm

jnrnrc capiliilo
Iniciis

tcncbunfaccrc

siipradiximus

,

niairicula-

sicul

mntricnlarius

nb

ni.ti.iuo

annualim duobiis
igitur ipsius

terniinis, scilicct in

Pascba,

consiicvit. Ibidcm ctinm iisdcin n.atriculnriis nllnrc,
in

et in fcslo

Omnium Sanctorum,

solvcrctencbuulur.
pcnsata, staluimus

quo

,

sicul ordinatiim

cst,

cclcbrnrc

il?bcbiint

Nos

Mx devotione
duo de

(lccnnus cl cnpiliilum, assignnbimt, ct ci>s<lcin invesiicnl (Ic
allari.

el ordinaviiinis qiiod

pra^dictis
alii

quatuor sain alia
,

C^tcruin

cuiii

in

Errlcsia iiosira

«•erdolibus in

una scplimana,

duo

sinprae-

iniiciis csscl
taiili

matricnlarius

Iniciis

ab anlirnio, ncc mi

guli singulisdiebus scpliman.-e su3b
dicii Adji\ cl

proanima,

suinccrct pondns

olTicii,

trcs alios mntriculael volunlate cnpiliili

aiiimnbns parcntum, fralrum quoqiie
ct

rios laicos

eidem de assensii

el

sororum siianim,

omninm
vcl

illorum,

qiii

bciic-

(luximus adjuugcndos in propriis pcrsonis Ecclcsiae
scr^itiiros;

ficiiim islud adaiixcrunl,

impostcrum
bona
fide

aiigineni>

quorum

quilibcl ccntiim

soliilos Pari-

labunt,

missam dcfuiKtorum

in

eadein
sibi a

sienses,

quandiu Andrcas mntriculariiis
in Nativilate

vixcrit,

dc

Ecclesia, el in allari,

vel in allaribus ad

hoc

redditibus malriculari.x pcrcipicl annunliin ab eo-

capitulo dcpulatis celcbrabunt, ci

tam commeiida-

dcm Andrea

Domini

,

cl in Nalivilatc
;

lioncm,

quam

trium iectionum vigilias diccnt, cx-

sancti Joannis pcrsolvcndosmcdiatim
vcl deccdentc Andrea,

ccdenlcvcro
el provcnlii»

ccplis diebus Dominicis, ct jn fcstivilalibus Nalivitalis,

omnes rcdditus

Circumcisionis, Epipbanitc, Passionis,RcsurIn-

ejusdem matricularire inlcr niatrirularios qiiatuor
laicos dividcntnr a^qnalilcr, co cxccplo

rectionis, Asccnsionis Doinini, el Pentecostes,

quod major

ventionis ct Exaltationis sanct.ne criicis

,

solcmnila-

inalricularius qui anliqiia libcrtate ct immunitatc

libusbcat.T; Mnri.'e, Nafililiis apostoloriim, Nalivilatis beati

gaudebit, successor videlicct Andrcx, ullra quartani

Joannis Bnptisl.x

fcslivitalc, bcatfc

Marisc

portioncm, quce ipsum contingct

,

trcs

modio.< el

Magdalenx, et bcati Micbaclis, Natali bcati Dionysii,

dimidium

vini solus pcrcipict

annuatim dc iindecim

depositionc beati .Marcclli, festivilnle eiiam

Om-

niodiis el dimidio vini,

quos percipicbat matricnlabybcrnagii ipios
perci-

nium Sanrlorum exccpla, el Nalali Illi vero duo qui in s"ptimnna iion
irium lcctionum cuin Vospcris
in

bcali Stcpbani.
criiiil,

rius

ab cpiscopo
cl

:

Et pr?clerca se\ scxtarios bladi

vigilias

de dcccm

oclo sextariis

scptimana non sua

picbal in grauario cpiscopi, ct iusiipcr fcrcula quae

tcr diccre lenebunliir; in principio

quoquc,
ad

ct fine

matricularius in

domo

cpiscopi pcrcipcreconsueviC;

inissarum suarum, qiixciiiiiiuc sint pro ipso Adana
qiiandiii vixeril, el

p

rcsidiiiim vero

lam

viiii

qiiam bladi

,

cl

omnium

pro

aliis
,

viventibiis,

quos

rcddilnum

ct

provcnluiim

tam collalorum quam

data

bxrcditas

pertinebai

spccialcm

oratioucin
qnaliior

inpiistcrum, anniicnte
qiiatiior parlcs

Domino, confcrendoruin.per
pr.siMlicli

cum

secreta dicere

tencbunlur

pnedicli

xqualcs intcr qnatuor matricularios
maiririilarii laici
:

Sacerdi»tes;qui vero proplcr inflrmitatcm, vcl aliam
iiecrssilalcm
jiiovidrliit

dividctur;

omncs autcm

non

poteril

agcrc

pra^dicia

ofTicia,

sicut cl clerici institiicnlur a nobis

qiii

poslquam
bo-

bona

fide
,

qui
iii

snpplral drfccliin) siiiim.

3 nobis institiiti fiierint, nobis«iiir fidclitatrm cl
magiiirii fccerint, in

yiiod

si

ncglcxcrit

illins

suniptibus providrbit

capilulum vcniic,

ct fidelilalent

capituliim. Si

vcro aliqiiod

istorum

bcncfiriorum

jiirare capitulo tcncbiintnr,
Iririilarius cxliibcbal
:

quam ab

antiquo ma-

dari noii sacerdoli coiiligcril, porlio bencficii, qu?e
*psi

si

vero major mairicularius

compclcrct,
ri, qiii

si

saccrdoscssct, dabiliir pro rata
ejiis

laicus circa
fcccril,

scrvitinm ccdcsia*

assiduilatcm
,

noii

lcmporis
tiiliim cst

loro

drscrvirt sarrrdoii. Sla-

pro sc servilorcm idonciim piovidoi)it

qui

ctiam, qiiod nisi infraannum in saccrdo-

ciim tribus residiiis niatrirulnriis tam circa pulsa-

lcin fiicrit ordinaliis, tiinc cpiscopus

habcbit potcFVsefali

tionem campanarnm, quain bunt agcnda
,

alia,

qux

ipsis

incumIn

stalcm

coiifcrendi

brnrfirium
a
,

sacerdoti.

inalrirularii

supplcbit

olliciuin.
,

vrroqualnorsnrcrdotcs, riim
siicccssoribiis fnrrint insliliili
liilc

nobis vcl a
sr

nostris

D

jora'»»'"!'»

sanc

malriculariorum

ipsorum

quod

pricdicta

bona

.srrvaturos jiirarr

iii

nostra vcl

succcssoriim
si

nostrorum pr;r9cnlia tcncbuntur. Q\uh\

infra de-

tnm nobis qiinm cnpilulo cxliibcbunt. spcciabter cxprimclur quod ccclcsi.T custodi.T ita diligcnlcr insistcnt, iitomni lcmporrtnmdc dicquam denoclc unii»

cem

dics post institulioncm siiam jiirarc noliicrint,

corum
qiiod
<]\\x.

qiialnor ad

iiiiniis, siciil cl
iii

dc

sarcrdolibus
:

rxtiinc sr

novirinl annthcmati subjarirc,
briicfirio

si nliqiiid

snprriiis dirliim rsl,

crrlcsia valeat invcniri

ct

de prTdiclii

pcnrpcrint, anlrqiiamdii

tiiin

dno

ilioriim in ccclcsia dr iioclc jaccbunl. Si
alia

prxstitcrinl juranicnliini.

inentn qiiatiinr
ila

Sub codrm cliain jura.sarcrdotiim comprchcndelur qiiod
iit

vcro

sunt

qii;r

olBcio mairirulorioriiro tain

diligrnlcr f>clesi;r riistodiam obscrvabnnt

clericorum qiiam laicornm vclimns adiiecterc, cnin n nobis rl a rapilnlo fiicrinl ordiiiata, redipcnlur
in srriptiim
;

nnmi Irmporc lain dcdicqiiim dr nortc bona
tinits roriini qiialiior

fidc

ct

matrirularii
(,»iii»d
iil

cadrin obscrvarc
pcrpeliiam

cl

ad

minus
in

in crrlrsia

valcni

farcrc tcncbiinl-ir.
firniitatcm,

oblincal
,

inveniri. cl

quod duo illorum

ccclcsia de nocte

pnvscnlcm chartam fecimus noiari

el

jarcbunt
lur.

:

niinqiiam antcm crclesia de dic claude-

tam

sigilli

nostri qiiain sigillicapilMli miinimiiie ro-

Cuiu aut^m prxfati inalricnbrii*a nobis fuc-

borari.

Kl
Acliiiii
niiiio lii(':irii;i(i

STATITA
Vcilit

I

T
\

l»()N.\TIO?<K».
[;iiil.-|

m
i-jiiMlriii
i,i(iii

liOl,

|)oiilillr:ilii»

«nliiliit

nunictx

aiiiiujliiii

toivi ir

liuslri

:iniHi M|iliiiii

lriii'liiiiitiii

It

doiiulio inla <l conrrikio prrkigillk

Mll.
ln$litutio

pcluorolioro roiivulvtcal, pri-tonlrm cliartim
fiicia
<i

(innivennrti

Odoni»

(iiptlulo

iioiitri

fcciinii»
,

linprciiiiono

niunlri.

Artmn auui
anno
vii

/'inuii M*i.
(

Incariiali Vcrbi
)

ncciv {Hiniillraliit

iinitri

AiiiKi I^^Oi.

\V.
DonalioMt
oiiiiiilniH
iii

r.i
I

Mu^tio

I'.'ibtor:ili.

facla- Pnrlui regit.

Odo.

l)i'i

gratia Pansicnsis
littorus

r|iiHi'o|iiis.

(Annn iiOd.)
Oiio
lk'i

Hdi-lihiis

iirxsciilos

iiispcciuriit.

Do-

gralla

I*ari»icn»i<t

opiiroput,
in

oiiinibL
saliitrm.

niiiio HaliiliMi).

pnisinlfs liUorai inspccluris,
<|U0(1
<:uiii

I)oiniiio

NdIuiii
deoaiitis

r.iciiiiiis

(liari.^rtimi iiosln II.

tNolum laciiiius qtiod <'um doininu> Mallli.rus dc
Mallia<:o
ipso pru
utioris
oliin

vi

capiliiluin H. Marix> r.irisicii8is, uiiiiiinstiltiissont iu

cssol

iiiorusolMiiaiii

prorccliirus,
M.itliildis

\rrsariuiu iiostruni
Sionsis sotoninit«>r ol

ICcclcsia I'ari-

rcmcdio

aiiim.i: sii.t, ct

aiiinix

i>or|)<*tito culoliraiiiliiiii, ct

aJ

suc assignavit xvlibras
iii

anniii rcddilus apinl

^ioc (inadrapiiit.i solidns IVuisionsis inonoi.c in bur-

Mcllcnliim. cl posiiil oas
tliililis

noslr.i ol ojiis<!i-m

Ma-

Ka oapituli anntialiin c\oi|)ioiidos bonigiio ol liboralilcr

ilispnsitioiio, ut

oas assi(;iiaiciiius ol ruiiSr

assignassonl

:

nos i|isoriim

(lovolioiioiu at-

tonilciitos, in augntontniii pr.orali bonolloii doiliinuti

romus proul vidoromus oxpcdiro. (^msilio iiai|UK bonorum vironim assignavimtis cas cl conlulimus
cas
iit

ct

conrossiiiius in

por|)ottitiiit

capilulo nioinoralo
in

pcrpotutim ccclcsi.x. dc
Malliildis

I^orrois.

1'rTlcrca

soiaginla soliilos Parisionsos
Uriincllo annis sin^tilis

oonsii

iiostro do
ati-

oum
dilus

dicta

arqiiisivissot
sciliool

qtiosdam

rediii

pcn

ip

ondos. Scicnduui

apud Galardum,

lorliam parlein

tem

qtiod
.1

iidoiu soxaginla

sulidi

cum

pracfalis xl
iii

inolondino llcrcbcnoiil, et

dimidiam partcm

in nioin
iiio-

solidis

oapitulo, sicul dioluin esl, pcrsolvondis
dic

londino Divitis bui^^i^ot (|uarlam partem
loiidino

vigilia ct in

annivorsarii

iiostri distribtiOiilur

de Kreleval. conocssit
ccclesiK

in per])eiuaiii clo«-

canonlcis U.

Maii.t:, ot cloriois

majoris aliaris sor-

mosynam cidem
niii

decom niodios
et

bladi

an-

vitio dcpulatis, qui annivorsario noslro inlororunl.

roddilus

iii

pnedictis rodditibus inolendinoruro

CaUeris vCro clericis
llbras

cliori

D.

Marix dodimus \l

jam dictorum, absque omni oxaolione

molondinonio

Parisionsos

nionolu) ad rcdditus comparati-

rum

reparatione, pcrcipioudos

ad

mcnsuram de

dos, el tain in vigilia
fttri

quaui in dic anuivcrsarii no-

Galardon,

biadi videlicel rationabilis, qaale
si

clericis cbori similitor distribucudos. lu liujus

^

lendina luorarcntur. Ila quod
dtclortim

uiium vel duo prae-

ilaque rci perpotuam

rirmitatoni

prxscutem pagi-

molcndinorum

ali(|uo oasu,

quod averlat
prsedictae ec-

hain

sigilli

nostri fccimus imprcssionc luuitiri.

Deus, io ruinam redigantur, de
supcrslitis, proul
clesiae

rcdditu niolendiii'

Acluin anno Incarnalionis Vcrbi li04, pontiQcatus nostri an.
viii.

polcrit

suflicerc,
satisfiet.

supcr decem modiis
ct

Ilanc atitem asdicia
poriiuia.
laiida-

XIV.

signationem
el

donationem

stipcr

Odo

Parisiensis episcopus pnrbcndam et vicariani cupitulo ParisicHsi conccdil.

memorato blado

praefaiae ec<'lesix?

factum

verunt, el fide iuterposita conc^^sserunt Buchardns
cl MalllKT^us

(Aniio i-m.)

fratres, scilicel

rilii

pnpnoiuinaioruiu
etiam
doniinus
prxfaia*.

[Ex maguo

Pastorali.]

Matlbxi

et

Mathildis.

Matlha;us

Odo
nerit,

Dei gratia

Paristensis

cpiscopus, omnibus

Montismorcnciaci,de cujus feodo niovei>ant

Ctirisli ndelibus

ad quos prxsens
in

scriptum perve-

quindecim librx, eamdein assignationem laudavit et
conccssit.
In

xlcrnam

Domino saUttem.

cujus

rei

testimonium de

consensu
munrri.

Ad universorum nolitiam volumus pervcnirc, quod cum vetierabiles vin,abbasetcapilulum S. Genovofa» praebendam et vioariam, quam in ecclesia li. Mari;e
Parisicnsis babebaiit, nobls el succcssoribus noslris

ejusdem Malltildis

ei

Qliorum suorum, praeseniein

chartam

sigilli

nostri feciinusimpressione

Aclum auno Dom.

nccvi.

XVI.
pro itiititutioue Liltera: Odonis Pinisiensis episcopi fcsli S. Bernardi in Eccksia Parisiemi.
,

ratione compositionis

qux

inlcr nos et ipsos inlcr-

cessorat

,

contulisscnt

penitus el quiliassent, nos

poslinodura, lam

prxbendam quam vicariam mefralribus nostris Ilugoni decaiio

(.\nno 1-207.)

inoralam dilcclis

[Ex magnoPasloiali.l

el capitulo rarisiensi

concossimus

el

quiltavimus

Odo

,

Dei gratia Parisiensis episcopus
liiicras inspecturis
,

,

omnibtis
salntoiti.

pcrpeluis lemporibus possidondam, ul lam de prxt)enda,

pi^aesenles

in

Domino

quam vicana eisdem
iia

prout voluerint, liceat
supradicttim

Noium

facimus quod cura decanus ei capiluhim Pa-

ordinaro;

tamon quoil capitulttm

risienso ad preoes iioslras nobis liberaliier conoesserinl el benigne,

pixter decem libras Parisiensis monola;, quas matriculariis sacerdotibus
in ecclosia nostra a

quod

singulis annis in craslino S. Bar-

nobis

iholonicei aposioli facicnt

fcslum B. Bernardi, priuii

noviler inslitutis

habondas porpotuo contuleriint,

ClaraevaUensis abbalis, in Ecclcsia Parisionsi ad diiijdiura

eisdcin uialiiculariis seplem libras Parisiensos, ol

duplum, assignavimus

et coutulinius eis in

post ccssioncm vcl

docessum

niagistri .\ibcrti se.\a-

perpcluam-cleemosynam dotimaiu iHam, quam emi-

:

5^*'.

ODONIS DE SOLIACO
apiid
aiiiiis

PAI\1S. EPISC.

84

mus
inde

Biic,

versus CaslruiiT-forlc

,

ita

qiiod

A

Avelina uxor ejusdem Giiidonis, Pl lam ipse (juam
ipsa fidcin dedit dc fcremla garantia.
Iii

singulis in fcslo prxdicto ad
singiilis

matutinas
,

cujns rci

distriliiientiir

canonicis
teris,

prxscntihus

ct

tcstinionium de volunlatc dicH Guidonis, prxsen-

(|uatnor niatriculariis prcsb\

singuUs videlicet

temebartam

ficri

fecimus, ct sigillo nostro muairi.

sci dcnarii. Si quld vcro rcsidnum fueril dc prctio

Acluin anno Domiiii hclvm inensc Augusto.

fruclus

dccimoR snpradiel.T

,

dislribucliir

clcricis

XIX.
Fundatio
eccleiia: sancli

rhori Parisiensis, sicul

cxtcndi poteril ad singulos
In cu-

Symvhoriani.

illorum, qui prxdictis iiitercrunt matulinis

(Anno 1207.)

jus rei pcrpcluam

firniitatem prxsciili cliarlx si-

Odo
nibiis

Dei miseratione Parisiensis cpiscopus,

om-

gillum noslrum fecimus apponi.

ad quos lilterx prxsentes pcrvcnerint, in

Actuin ab Incarnatione DonVini 1207, incnsc Augusto.

Doinino salutcm.

Quod pro
XVII.
litteraruni

divini

cultus

augmcnlo

statuitur,
,

convenit

tcstimonio commendari
valeat in oblivionem

ne

Lillera:

rjuidem

Gaoun qua donat novada
Parisiensi.

capilulo

processu

temporis

adduci

ad universorum ilaquc notitiani

volumus pcrveanliqnx, in quo
carcerc
Iradilur

[

(Anno 1207.) Ex Magno Pastorali.

B
]

nire,

quod cum

csscl in civitalc Parisicnsi locus
ct

quidam, rcvercnlix,
dileclis
iii

religionis
in

Odo, Dei gralia Parisiensis cpiscopus,
Christo
filiis

gloriosus

martyr Dk>nysius

Hugoni dccano, tolique capilulo D.
in

fuissc delentus,

Marix Parisiensis,

pcrpeluiim.

stus sua

quem ctiam Dominiis Jcsus Chriperhibctur prxscniia bonorassc cum er:

Et veslrae conversationis honeslas, et ccclesiasticc utilitatis nos indiicit ut co libcnlius vestris

dem
vit

mariyri corporis sui

sncramentuin propinacapcllam

ibidem

,

ubi ctiam devolio fidclium

provideamus commodis,
clesix vestrE siimns
pler, dilccli in

ct quieti, qui vobis ct Ec-

ere';cral,

qux postmodum

per incuriam ad solitu-

spccialius obligali.
filii,

Ea proat-

diiicm rcdacia fucrat et

neglccla.

Tandem

inspi-

Domino

veslraj

devotionis

ranlc gralia Spiritus saneli,

nobilis vir
in

Mallhxus

lendeiles
sis,

aflTccluni, in

omnibuslocis nostrae dioece-

comcs Rellimontis, qui tam
rouncula adjaccnle jus

capclla

quam doin

in

quibus decimationem habetis vcl babituri

patronalus et pcoprietatis

ettis,

decimas omnium novalium facicndorum, scu

habcbat, qnidquid juris babcbnt ibidcm

nos ac

jam
l)ere

f.ietorum,

qax non sunt

aliis

assignntx, voli-

successorcs noslros pia lilujraUlate transfudii. Nos
ilaque locuin

bis, et Ecclesix

vcstrx in perpclunin quiclect

ipsum ad Iionesliur(jm slatuin reduin

possidendas concedinnus, donamiis.clpnesenpalroeinio conflrmamus, salvo jiire alle-

ccre ciipientcs, ibi B.

mcmoriam

ct

vencrationem

lis scripti

Dionysii eapcllaro sollemniorem ereximus, eC

rius Ecclesix, qu.T in

codem

tcrritorio partein dc-

capellanos inslituimus in eadcm ccclesia servilnros
et residenliam in personis propriis

cimationis bahcret.

bona

fide faclu-

Actum anno

gratix 1207, mcnsc Augnslo.

ros.

Ad eorum

igilur sustentalioncm Elienor illu-

XVIII.

stris comitissa

Viromandix, pro salule dominx A.

Auctoramentum de. vcndiiione qunrumdum prwdiorum a Guidonc domino (.oprosia; facta.

sercnissimx quondam Francix rcginx, pietatis hitiiilu

conlulit

ccnlum marcbas argcmi, de
ct coiivcnlu

ipiibus

(Anno 1207.)

comparavimus ab abbatc
niis i.nfcrni,
cui>.

Montisestivi

Odo

Dei

gratia

Parisicnsis cpiscopus

fnrnuin qiiem hal)cbant Parisius, qui dicitiir fur-

Novcrinl nnivcrsi qiiod Guido (luiuinus ('apiosiic,
recognoviiin prxscntianoslra scvcndidiss^^prooctics
viginti librisParisiciisibiis novell.r. doinni de Porrois

omnihiis ad ciim pertinciitibiis,

pro ccnliim ct triginla libris Parisicnsibu». De rcsiduo vcro videUect
scxaj^iiita cl

decem

libris

Pari-

siensibus, cmcnlur rcddilus ad opus eapellaiioniin cl tcrram, ct praliim qnod babcbat juxta prxdieiuin n (juos prxdiximiis, cum dceima ^Villelmi Biii^nelli uiolcndinuio, ct prntiim quod Magnn Roschia vocamililis redcmpta fiicrit, quir pro illis scxagintn cl
iiir,

molciidinum qiiod ipsc babcbal apiid Genncviiiam,

qiiod hnbcbat

sub molcndino,
ex

et

boscum siium

dcecin

libris

modo

lenetiir

pignori

ohli^^aln.

Ad

propcPoirois
^na
»il

sitiiin

altcra pnrte rivi, siriit si-

opiis cjiisdcm capell.T (iarnenis eli;im
eivis Parisicnsis, et
sitani niilc

dc S. Laznru

metx dctcrininaiil; ct feoduni suum conecssiriil lermini cl eidpin domui nrqiiircndiiin
ct
,

Agnes cjns
Jtilinni

iixor doiniim siiani

porlnm S.
iii

Paupcris totam sicut

nclx deiiinnstrant,
.ial)eiit doiniiiiiiiii.

si

poterit nb ris aeqiiirere qiii

comporlat sc usque

magnum
(

vieum, lihcram ab

(ioncessil eliam animalibus pi;c-

uno

(lenario fciisiiali, et oiiini

onsiicindinc el jiirc,

<lirl.T

doniiis nbsqiie «apris pas< un in eomnuinibiis

qiiod Siiiion dc Pissiaco ntiles in cudt>m

domo

ha-

iipmoribus, nee pC(ora
iiis

domns

nlin

nciuorn Guido-

hebat, ct

iii

mniiu noslra qnilnvit, ct trcs arpcnin vallc

secla polertinl intrarc

iiifra qiiinqiicnniiini, nisi

nns vincanim

S.

Mnrlini, cl

iiniiin

arpcn-

sicul coinniunitas lcrrx inlrnbit,
lioc
liiiiis

nisi

specinliler
vi-I

niim et diinidiuin npiid Lcrvel cidem loco niiscrirordiler eonliileriint
;

concpsseril idcin Giijiln, cl
vilit ess;trlare

%\

ipsc

Ii.tics

el seiendiim est,

quod omnes
.11

nciiioia

siin,

pr.rdicla doinus

provenlus

ft icddilus

siipindidi. quatiior,

di-

nnii

polenl rerUmare.

Iloe

eoncessit cl

laudavit

etum

C8l, in

eadcm

capella scrvituris, proportione

85
tliHlrilmciiltir
nit*iiiorjl:f
!r(|n:i1i
,

STATDIA IT
i|ii<iriiiii

I)(>NA1I()M.S.

iiiiub

pro

uiiliiia

A

in

'"•'l<'<i>

C('<l^**i3.

qiiribiilcin j

iiolii»

lunklruclur.

icgiii.T, ln".

vno

pii» (•miiiiti) rl A^jinl.i

iiiiii

m
1

H^icntliitnii ilc »,no

propiiu conttitnrt, nijn»

|H.'.°pt*(uo cttlrlirahtinl,

tpiDriini iiiKliiiitii) uil HoluMt
prrliiirliil. (Iiiinini|u<*
tiii-

bniflbiiiin
Ciin*

(|iioticHi iin«pic,

wl

i|iio>|no

uuxlo «*•
kiii

IVirisitMisriii

t>|>i<tro|iiiiii

<mli((crit, nlrin roiiic»

el tiarn-Je»

alteri

Inn

(ariiM)<li*iu

<':i|)<*ll:iiii.trtiiii,

Vfl

:)ii:iriiiii

in

i-:i<l<'in

|)(*rMiii:i*

iitonc:v liborc confcric iKilcrunf, (|uani

U•

rctl<'sia riiliiianiiii
InitlitulioiiiH

;ili']iij

t<iiir<'i<hir, ips<* l<-iiip<M'<:
lt*nt*lMliir*si* lailuriiin
|ii'opri:)

iinn

p<'r*<iiiaiii

nobiH

cpiscopo rarikicnhi, rt mv.
tcjicbunlur,
f

sun>

jiir:irc

in

n-ssoiitiUH

iioiitriH

prvncnlare

qux
an-

caiwllu

rt*Hitlt*n(iiiin

in

|hm'soii.i
si

bon:i
iioii

ll<l<',

jurubit ipsi opis<'opo rc»iJ<rntiani cl
!'!('<

crvitiuni ipviui
infr.i

tt (|Uotl ortlinnii H^xcrilolis,

s^iccntos
iiiliil

rui*ril,

Icsi:i*,

cl qiioJ si

non

fucril

sarrrJoH,
;

Huscipicl
tcril
at)
<ltr

iiifr:!

:)iiimiiii,

il:i

qiioil

pcri

ipci'<*

po-

iiiini

ordinnn
i|iii

sai rrJotiit rf' ipict

Juo

rtiain saccr-

friic(il)us

t»ocl< si;c,

<loiic<'

proiiioliis
«'<*<leiil

fiii*rit

(lolcs

instiliK-nliir a iiobis ol succcsHoriliiis iio-

nrdinoin siictTilotis;
nt*t'ossil.')ti'*ft

stul iiilcriiu

l'riic(us

stris

Jt;

scrvitio et

rcsiJrntia siniile juranientuni
ratiini

in

(*cclcsi:t*.

Sciciitluni

cti.iin (iiioil ttiiii

prcslabiiiit.

OiioJ

iit

pcrmanral prx^^cnteni
iiiipicssioiio inuniri.

vin.i

onici.*)

sotlotiiiiit(*r

cclcliialiitnlur
ct

pr;i*<lic(:)

(bartam

si^iii nostri fcciiniis

('apelt.i,

in iii.ttulinis, niiss:)

vcsperis,

cl

:iliis

Daliini aiiiio Doniinl MiHi, ninisc U< "eiiibri.

i)ori«
lct

canonicis, rl piilsabtintur Canipnnx, sicut soin

U
X\l.

fleri

ccclcsia

pr.vbonci:)li,
siiio

ila

i|uotl

oinnos

Odo

t/iiiscopus
itiler

inissa:

praeter convcnluatcni

nola ot pulsapr;i:-

tionem
Foolel.

Parisiemis con/irmal inilam composi. abbatem S. Diutnjsii el abbalisinm <i4

lionc oanipan:c ccU*bral)unliir.

CuncessiiDus
in

torca

,

ut

(lictiis

coinos Uclliinoiiiis

caticin
,

(Anno 1207.)
Oi)0 Doi gratia episcopus, llu<.o
piliiluin Parisionso,

rapt>lla
l:t*eal

capollaniain
ipsi

nuain

co)i:>tituerc

possit

ot

ot

succossoribus suis coniilibus nolli*

Jecanus ei <'»r omnibus prxscntcm cbartaiu
salulein.
iiiler

n^ontis eain confcrio pcrson.x ittonoa' iiobis rt iio8tris
jiH.'ta

ihspccluris, in

Doiniiio

succcssoribus pr;rscnlanil:t',
piit in oninilitis.

<iiia'

iiobis stib-

Notum

faciiiMisqtioil

cum

vcnerabilem

.'.blia-.

Quotiens vcro

(.iiclariiin

ca-

pcllaniarum aliqua per inorlem capellaiii vacavorit,
in qtiibus iinllo alio vacaiionis

moJo

fiori

voluiniis
aliis

lem ct convenltim 15. Dionysii ex una parle.et abbatissam ct convcntinn de Foold ox altera, coraiii me. cpiscopo, el me dt*cano, et mullis aliis de capiiiilo
Psrisieiisi.ei.coramjndicibiisa setlcapostolica delej,'aiis,

annuale metiielatpin annualis fabricae

et

ne-

cossilatibus capell;p siatuiinus tlepntari, el altoram

sciticet

Egidio priorc sancti Victoris Paris.SiSilvanetlensi, magistro Iloberto de
facta sit

uicdictatem pcrcipict institulus juxia

formam pr*,

mone succentore

dictam.
chartain

Quod
sigilli

ut

ratum

i^ermaneat

prasenlnn

Corcbon canonico Noviomeiisi, composilio
supcr crctosia prioratiis B.
ejus appendiciis
ct
,

nostri

fecimus iniprcssione muniri.

.Mariu;

de Argenlolio cl

Actuiu Parisius, anno Incarnati Verbi ucovii, ponlificatus

nos composilionem iliam
confirm.i-nius.
:

ralam

noslri anno decirao mense Augiislo.

gralam babentes, eam

Hujus coin-

XX.
in$tUulio

duorum saurdolum
(

in ecclenia

facta ab eodem Odoiie SaHCti Stjvtphoriutii Pariiicusis.

quod abbatissa cl inoniates de Foolel renunliaveiunt omni juri , si quod habebanl in dicta ecclesia de Argentolio et
sciiiect

positionis forma talis esl

Anno

1207.

ejus appendiciis
)

[Ei charlopbyhKij

regio asservalo ia Sancta Capella Parisicnsi. ]

videlicel juri,
lolio

si

secundum formara inlra scriplam, quod babebanl in villa de ArgeiiSaitoiivilla,

et ejus

appendiciis, et in

Cave-

Odo, Dei gralia Parisiensis episcopus, omnibus
praesenteslilteras inspccluris, in

nolio, Trapis, Eranceri, Bardini, Ademvilla, Chrisi,

Domino salutem.

Mellay,

Sanlleonio, Mostrol, Moineliam ct e.irum-

uno molendino .tpud Miledunum, et ejus appendiciis, et in decima de comes Dellimontis pro salute anima; suae, et anlecessorum suorum. et pro recompensatione itineris D Asneriis. Cesserunt etiain omne jus et omnem actionem, si quod vel quam habebant ad diciam Jcrosolymitani, dedisset ct in pcrpelnam eleemovir nobilis MaltliDeus

Nutuin facimus quod

cum

dem

villarum appenJiciis, et

synam concessisset Deo
Dionysii

el

nobis in honore beaii
dicitur

ecclesiam B.
occlesi*
13.

Mari.-e, ct

locum

iillum, in
qiii

quo incarceratus

Dionysii,

ila

omnia supradicla petenda lamen quod de consensu
cessione

beatus Dionysius,

dicilur Capella Sanctje Ca-

parlium
in

."xctiim

est specialiter et intellcctum,

tharinx, ei «dilicium qund in
scilicet a

eodem loco siium

est,

hac

siipradicta icnuntiatione et

quod non

pratello exteriore

usque ad stratam an-

intelligattir

aliquod comprehensum, quod nos epi-

leriorem. quce inler ipsuin locum et ecclesiam Sancti

scopus vol ecctesia Parisiensis, vel
nobis

monasleriuni

Dionysii de Carcere ducit, ad xdificandam ecin

de Footel, ve! aliquis extraneus qui causam habcrct
sive
a

clesiam
in

qua sacerdotcs Deo
;

et

beato Dionysio

episcopo vei ecclesia Parisiensi, vel
Footel leneremns et possideiemns
liaec

ita quod pratellum et perpetuum deservient lotum residuuin aedificiorum siiorum inii comiti et hjeredibus suis libereex inlegro remanebunt con:

monasterio de

co tempore, inio

compositio facta

est. Si

qua

enim non sunt expressa quie ad dictam ecclesiam
dc
Argentolio pertinuerant, jus fetinetur 6.ilvum
utrique parti

cessimus quod nos duos sacerdoies ibidem
tucmtis,
cl

instisii.-e

ipse

comcs

inluitu

salutis animoe

quod habcbat ante compositionem.

«1
litslrumontn ctiam

ODOMS DE SOLIACO
aJ
li:)nc

PAKIS. EPISC.
libras Parisienscs in

88

cnusaii)

porlincnlia
pr<c-

A

genlas

codcm

rcslo

revoluto

abbatissa ct tnoniales
fatis judicibus,

(W:

Footel

iraditicrunl

anno
etiam

pr.ofalis abbaliss.ne cl monialibus.

Juravcrunt
B.

dc consonsu

ccclcsi.-e

D

Dionyiii, cl
aliis

corporalitcr pra;fati abbas cl ronvenlus

ronunliaverunl quod nec eis instrumonlis ncc
(-onlra B.

Dionysii, qiiod omnia siipradicla

bona

fidc

impie-

Dionysiiim, vel aliiim

qiii
iis

liabct cansAin
fvinsis,

bunt, nec contravcnionl;

si

auloin

conlravenirent,

ab eo

,

ulcntur de cstero pro

sciiicet

omiic damniiin

quod cx hoc

CDiitingerct, niona-

quanluin aJ has causas pro canccllalis babcbuntur.
Si

stcrio de Footcl rcsarcircnt, nihilo niinus

composi-

qua cnim insiruincnta fucrunt, qux pertinuerant
ct alia

tione isla in sua firmilateduranlc. lu cujus rei p«;r-

ad sapradictam caiisam,
caasat pro canceltnlis
aiia

habobuntur,
flrniitate.

in sua

durabunt

quantum ad lias quantum ad Aclum est cliam

pctuam

tirmit»tcni

,

prrosenlcm chartam sigilloruin

nostrornm fccinius iinprossiono muniri.

Aclum
vii

P.irisiis

aiino Uomini Mccvii,mcnbc Aug.

quod nos cpiscopus el ecclesia Pari•iensis babeamus el rctineamus in diciu ecolcsia de Argentolio et omnibus supradictis, tain csprcssis quam non cxprcssis, omnc jus quod habebamus aiile
iaier partes,

Kalond. Scplembris.

XXII.

Odo

Pariiieniis epiicopns cl Ilcnricus abba» xuncti Dionusii de ecctesia <t« ArgenloHo disceplnnte»

conapositionciu istam, salva composilionc qu;c pr;v-

"

conciliantur.

seotibus judicibus lacta esl inler

me episcopum

et

(Anno 1507.)

ccciesiam B. Dionysii, sup«;r jure ccclesiac prioralus
B. Mariac dc Argcnioiio. Juraverunl oliam
litor

Ego HENnicis B. Dionysii abbas totusquc cju«-

torporaFootel

dem
ris,

loci

conventus.

pnedicla^

abbalissa ct convcnliis de

Noluin

facimus, lam

prxsentibus quain
intcr

futu-

quod
quaB

dictan) rcnunlialioncm cl ccssionciii, ct alia

quod cum esset contcntio
,

nos ex una

supcrius dicLa

sunt,

bona

fide

servabunt

parle

ct

Odonem Parisienscm
nos

opiscopuin

ev

nec contravcnienl;
niLi:

si aiiicin

conlravcnirent, cl

altcra,
ria:

guper jure ccclesix prioratus bcala: Mjkamicabililor
medianlibu.'»

ab abbale

ct

alio

monaclio D.

4)ioiiys'.i, qiii

de Argcntolio,
s viris in

primo loco post ibbalem prasidel ordini, nolienl
post

nob

hunc

modum

coniposuiinns. Sciliccl

commonilionom mfra

iriginta

dics dcsi!;loro,

qiiod

idcm episcopus

el succcssores ojus cl capi-

omne damnum quod
iu sua lirmitatc

ex hoc conlingcrct ecclesiye B.

titium l^arisicnsc dc oa:tcro

non facient ncque

fa-

Dionysii rcHarcironl, nihilomiriiis composilionc ista

core potcrunt, quod
dicla ecclesia Ucata;
ibi

sit

abbas vcl abbatissa

iu pru>-

duranlo

:

pru

bono aiitcm
jus

p.^cis

Marix de Argcntolio, imo
bcali Dionysii
Iii

ro-

abbas

oi

convonlus H. Dionysii quilavcrunl (iiitis^ manebit

prioratos boali Uionysii, ncc polerunt
possint ainocctlesia
et

abbatisscn ot monialibus

omne

si

quod habobant
sexlariis

facerc

quod monachi

in ccclcsia Sancti Nicolai
sita,

prope montcni Mclianuin
tribus

veri ab cadein

ecolcsia.

eadcm aulcm

cuui douio et

ciausura, cnin

Boala;

Marix dc .\r^ontolio cpiscopus prxdictus

frumcnti, quos dobot pcrcipere dicla eoclcsia Saneli Nicolai singulis

successores sui habcbunt in porpotuum duas prucuraliones singulis annis,
tiono, sicul

annis in grangiadc Mtmmcliant,

unam

sciliccl siiie taxa-

et

qaatuor arpeniiis torraequos ca<lem ecclcsia sanad campi parlcm. Cesserunt

solct habcri, et aliain qu.c

non

polerit

cli Nicoiai tencl ibi

oxccdere

summam

scxaginta solidoruni. Archidiact successorcs sui

ctiam ojsdem abbatissx ot monialibus oninc JMS,
oinnoni
'('.ioncni, si qiiod vol
si

conus ctiam Parisicnsis

habebunl

quam habcbanl
cl

ibidem in pcrpcluum duas procuralioncs singulis
annis, una"^ scilicct sinc taxatioue, sicul solct haberi, et aliam qu:e

ad supradicta pclenda, salva lameii campi pario
pellenttir

Jurc campi partis, exccpto qiiod vendorc non toiu-

non

poterit exccderc

summam
procura-

ab ecclcsia B.

Dionysii nioniaics.

Dodc-

viginli solidorum, ncc plure^

quam duas
plurcs

runt cliain nionaslcno do Foolcl qualuor arpcnnos

tioues potcril ibidcm habcrc cpiscopus pcr
iicc

annum,
duas.

lenr* circ»

di« tain

ccclosiam S. Nicolai. Noncogont
alia \)
cjiis

archidiacontis

similiter

quam

oliam inonialcs vendoio doinos vcl viiicas, vel
•i

Otunia vcro

alia cpiscopalia jura

rcmancnt episcopii

qu.T halK>nt snb cc( lcsia B.

Dionysii

vel

Parisiensi et snccossoribiis suis in perpetuum in

nienibris, stilitot pcrmillcnt in p:)oo possidorc iibit

prafala oc( lesia bcaUo M.iri;e dc Argcnloho propler (49)
alia viddicci jura

«inqiic lonoant, sicul iiiodo

toncnt

vol

possidcnl,

qux

privilcgia
(.'H))

l)eali

ii«c

lupur eis aliqiiam dc cxloro

facieiit

contro\cr-

Dionysii

inodo cxstanlia aufcrunt
alia priviliKia

eidem epi-

siani.

Assignavcrunt ctiam oisdcm abbatiss:c et mo-

scopo.

mc

polerimus impelrare de

ni«libus in torris ccrtis in lerritorio dc Tronibicyo

crtcro contra epis<opun) vel tapituluin ParisicnRoni i|uanlum perliiiol ad diclam

dociniam qua

singnlis

aiiiiis

v.ilot

dccom
ili<

libras

ccclosiani
si

Bcal9

Parir>iciisoK, ol faricnl di( t.is ii)<iiiiaics

lain
dicti

dc-

Marix dc
conligrril

Argcntolio.

Vcriimtameii

aliquand

(imam porpelno
l>as et

in p.icc trnero.
r>i«>ii}sii
is

Prxtcrea

ab-

convonliis B.

promiserunt se soluParisiens;'S
ct in

sorcs sui

interdicant

quod cpiscopus Parisicnsis vel succc! Argcntolium, quod opiscop
nonobstantc
aliciuo

luro^
•4n<ti

quadringonl

libr.is

foslo

Parisiensi licel
tcruiit

privilogio, p<

Andrcx pruxinic \cn(uro,

alias quadiiii-

parilcr intcrdiccrc dictani occlcsiam Bcal;

(49) Prrtor ilh.

(..'.O^

Orrorunl.

„.)

M:in.«

.1.;

Arn.m.ilio
m.ii

.

l.ili

luo.lo

STAHHA KT IK).NATI0>K8. qiioil nioiia» M A •urcrsHorci tui
lnliTili
!•

••
ranci-lluiii

dc c.iUr.. jurarr kimilicl liriiMiin

i'jus(loiii

fCilcHia:

jiuUriiiil

rori|HTC

r Iriirbiiiilnr.

Ou'mJ ul raluin

iicrniJiw
fr.i-

tios noc

«•«.•oiiimiiiiir.ilti!»,
ra.-iriil

nrc

puUare

r«mp|ml.'-

rrl, pra^viilrni «liarljiii ki',;ii|oriiin iM<»lnii«i,M
niiis iM.|irr^^ioiic iiiiiniri.
.\cluiii aitiiu {iU'7
.

UM,
*ore

«nl

.liviiiiini

srrviliiini
li»i<

HUtiiniiNKa

cl iauuiH

claiiHis,

li i:oiilra
lialiilo

n.m

rimuH

ull

aliijiio

privili-Kio
ri.l.Mii

vrl

liub.*iiilo.

\XIV.
iuuitatio rjiuilftn epin»pi pro tititndulu Imitnd»
t/i

AkHiKnaviiuiiftrliaiii
Itiis

r|iis.-o|)o, ol

huci^storilii-

siiis

irx

iiioilios blaJi, s.iii.cl

iiiMiu-Ulrui
Iiia; a.l

(.irria

Ihnrxiiti.
t

lirruagii, rt ali:(iu iiiodirtalcui iiiurr.-s.

nn-n-

(Aniio l-iOK.

Kurainl'arisiru9rin jmt.
frsluui U.
lilriiiiii,

ipirii.l.ih aiiiiih siii((iilisiiiria

{\L\ |»arvo 1'ahtorali.

)

Uoniii^ii
.i|ni.l

in (lcrimis

noktris

n|>u(l

llrr-

llii(,o (lcraiitis, lolutiii|tir ra|ii(iiluiii

lk-il;r

Mariae

cl

Moiiliiiiacuiii, scilicii Ircs nuvlios
iii

rarisicokis,

universis (iht
iii

i.sli

fi.lclilniH
saliilt

prxM:nltm

in iini granchia, cl trrs iiio4liok
t>i

altcra

;

ila .|iiihI
.

pa'giiiaiii iiis|ivclui is,

Doiniiio

iii

uiiiius

rnrril

iii

uiia, (Ir alirra
ilc

8ii|i|ilcalin

cl si

A(l tiiiivcrsoniiii
cuiii

volnnius

tioliiiani iHTvcinri: «jiioil

aiub:i:
ili

iion Kunirrrriil,

alia

«Irriuia

siipiilraiur

pir

tnriiiorij*

doMiiiiiis
a.l

(Klo,

(iiioiiriani

Pari-

opiscopatii, vidrli(!cl ad Pclraiii lalain. llaiic aii(?>)

"

Kicnsis rpisropiis,
(jU.iginta p»u|H;runi

l.icirniliiin

1/<i»//n(um (juiiiiiniitii

lcin assigiiaiioncni jaindiu
ni^c

voluinus niancrr dubladi, srilicul
iiic-

in

(Ju-iia

iSiniini,

ino-

acquisicritmis srx
bilicrnagii, ct

niodio.s

diiini bla.li nii&rrii oiditrr ass:|<ii.isiH i« coiKiiiostii

di<-tatcm

aliatu inodictalcm

niarco-

8U0, quod iiionachi Uiali Dionvsii assijrnavrraiit

ci

bcImx> ad luciiKurani l'ai-isieiiscin in dcciinis in cpift<-o|Kilu

apud llcrblayiun.
»li(-bus

Noft,

alloii.lriiU-s

(|II(kI

iii

aliis
(

Parisicnsi ooiisiituli!.
ijJ

m

trilius locis
loi is

cotu-

Oiiadragcsinur Mandaldin

pau|MTum,

uni

paleiitibus ad phis, vcl

duobub
si

conipclenti-

nou

C6sri>l

lantutomodo
:

iiisi

d.io paiii»rn-*,

minuj
!>(>-

LuSv vel in loco conipcicuii
deiu
8CX
niodios

vohioriinus, cl
assigiiavLiinius
ol

cosin

solcninilcr id agcbalnr
diiiaro

de ciMuiMUtii coiiscnku ora
.sri

,»C(iiiisitus

curavimus, (luod

uiida

fci la

posl

liorpetuiiiu

opiscopo

r.u-isioiisi

sucocssurilus

luinirani qiia
riaiii

catilatur, lu9ocavii
in
(

me, us(|uc
6iii|$ulis

a<t fr-

suis, el lunc alia

ussignalio cossaliil. In liujus ici
bi^-iUa

(luinlam

CaMi.i
sclis

Doinini,

dicbus
)

pcrpeluani ririuilaloni prxscnli cliarUv
fcciuutg adliilicri. Acluiu

noslra

CJuadragrsiniac
rrcipiruliir
vrl
,

Doiiiiiucis

diobns rxrrptis

anno

gratiio niilk-siuio

du-

por inanum

liobdoitiadarii

sacotdolis,

ccnlosiiuo scpliiuo, soptiuio kaL Sopiouibrjs.

per nianiiin succcnloris. (luoties inonaclius vcl

XXIU.

rogularis brUloniadarius abluorit, licJer.iiu paujieres: (luoruni pcdcs in rcfcrtorio abluor.lur a niiuiSlris

Odonh

epifcofi, llugonis decaui, ei uniiersi capiluli Parisicnsix, quibus tiigni ficanl Praposilivuni canccUariutn juravis$e se staiulum i/Horf episcopus l\irisiensis de residcnlia cuncellarti lecerut, obf.erva-

''

luajoris

allaris,

saccrdotc
tios

\iilciircl,

diacono

ct

subdiacoiio, auloiu

qnibiis
el

|iiirri

niiiiislrabutil.

turuin.

Ablulioni

Maiidato
»|ui

itilcresse

lenebitur

Aniu> li07.)
[DiiBofLXV, Uisl. Vniv. Paris.
III,

succonlor Ecdosia; nostr;c.
3U.]

pro teiuporo fucrit,
cl liuic oGicio potiicrii,

vel

si

forsan siiccciilor

iiilorobs»-,

Odo, IVi
canus,
el

(jratia

Parisionsis cpisoopiis, IIlco dc-

vacarc rx
slcr

evidciili ncccssilatc

uon

magi-

univorsutu rapiliiluMi Parisicnsc, oninibus

puGi-cniiu

oliori vice ipsius biiic oniiio inlor-

praeseutos liUrias inspccturis, saiutem in l>otniiio.

csse dcbobit,
ordinate,

piovisurus ul idciu ollitiuia devolc,

Notuiu

faciiuiis

linivcrsis

quod nos

i-csldcntiatu

ot co iiiodo (juo

stalulum

csl,

peragatur.

canocllarii Parisirnsis atlondehtes noccssariam csse

Ulro.iue aulcui islonnu ox jtisla ct noccssaria causa
absetile, pcr

noslnc Parisiensi Ecclesix
assensu slaluimus
qiie

cl

cominuiiitaii scliol.v
cl

uiiuiu

dc

tuiiiislns

niajoris

allaiis

rium, dc bonoruiu vtrorum consilio

coinniinii

succeiiior lioc iinplorc lencbilur. Succoiilor auleui,
vcl
is

in capitulo Parisicnsi, ul (pticun

qui vicrs

ejiis

(

sicul supra

diiiinus) exe-

de cictcro canccUarius Parisionsis
quaiidiu
canccllariain

fucril, ic-

D

quclur, facla
cl

pcdum

ablutioiic, sacerdoli, diacono
:

ncatur in propria persotia botia
lisicnsi el

lide in Ecclosia

Pa
:

subdiacouo dctiarios ininislrabil
riiiii

do quibus

siii-

rcsiderc,

lcnucrit

guUs paiipeiibus
iiarios

iuain:uiii oscnio qu.iluor de-

quod pcr se

vcl jkt aliiim uullaicnus ptocuraliit, a
jiiraiiionto

olTorct

ad rcfeclionein eorunr. Dabil insu-

quod rolaxolur
possil, doiiec

pr.cdiclo.

Slaluinius

pcr

s;iC(-ruoli

qnatuor denarios, diarono quatuor

eliam quod nihil dc fructibus cauccllaria; pcr.ipcre
praiaxatuiu cxiiibucrit in Parisiensi
Poslqiiaiii
aitlcin

dcnarios, subdiacono qu-iluor denarios, (l nniriiiqiie pucroniiii uiiuiu

denarium.Finilo
vcl
ipsi
,

aulciii

Han-

rapitulo juratuoiituin.

iiiagislrr

dato

anl(Hiiiaiii

paupcrcs,

iore<.lorium

prxpositivus factus cst caiicollurius, rogaviiinis euni
ut dictum faccrct cnpitulo juranioiituin, el ad ncccsstlateifi residonti;c faciouda>
lib«Mitcr

cxoant, pro aniinabtis pra-dicloruiuOJonisep.scopi,

llugonis detani, Peiri

succontoris saccrdouira, el
qui bentficiutn illud aug-

se

aslringerct, qui
inclinavit asscn

pro aniniabns illoruni,

ct

bcnigue

suum ad
iu

lioc

mcnlaYCrinl, dicentur, De profundis, cuin Oralionc

»um. Ei primus juravii
(51)

fornia pra-dicla, in

qua

Dominica, el prccibus quai scquuntur, cl CoUecia

Tamdiu.

91
in liunc

ODONIS DE SOIJACO

l»ARIS. EPISC.

91

modum

:

Ahsolve, (juanumut, Domine, ani-

A

nostra P-arisiensi annuatim quiete el libcre pcrcipiendos. la feslivilate aulein Circumcisionis singuHs
(iericis ciiori

main famuti

tui jnulificis,et

animus famulorum

luo-

rum
elc.

tacerilotum, et animas

gaiionis fratrum,
llis

omnium uoslroe congreel omnium /idclium defunctorum, auiom pcraclis, sicni mos est, ad ecclopauperibus
clericis,
:

non canonicis

Ires denarios Parisien-

ses, et singulis pueris
capilii

duos denari«s

in

redililjus

pcrpeluo percipiendos libcraliter assignavil.
in

siam reverlenlur. Anliqiiam aulem consucludinem
de duol)us
lui

Dedit ctiam

pcrpetuam eieemosynam cnpitulo

quibus pedcs ab-

Parisicnsis Ecclesiae stalionem de panc ct viii« el
cariiibus

solebnnt, in ntillo niulanitis

imo cuni trudccon-

porcinis annualim in festo Penler^slcs a

cim paupcribus
sucvcruiit

in relecloriiim voiiicnt, qiiod

Parisiensi

episcopo, qui
;

pro tempore fuerii, pcrquilibct

facluri,

et

anliquum bospitalis BcaliB
a

solvcndain

et statuit

ut

canonicorum

S.

Marix
giiila

l)enericiiim

recepturi. Qiiinia vcro fcria in

Dionysii de passu

eadem

die

dimidiam pcrcipiat

Ccena Domini

rccipiciitur

succcnloie quinqiia-

slationcm. Concedit

insiipcr et concessit capiiulo

paupcrcs, quoruiii pcdcs abluenlur ab uniel
aliis

Paris. scxagiiita solidos Paris. in censu de Brunello
singulis annis

versis presbylcris, et diaconis, canonicis,

pcn ipiendos
ccclesia

in dic anniversarii

siii,

presbyloris el diaconis niajori altari servicnlibus.

quibus subdiaconi canonici minislrabunl. El uni- " et vicariam

B

proiil ordinavit, distribuendos.

Ad bxc prsebendam
in

quam

Sanctx Genovefa;,

cuique praediclorum paupcruni succentor quatiior
deiiarios
(

ccclcsia Parisicnsi haberc solebal,

quam
;

ideiu epi-

ul supra

diximus) dislribucl. Ad

pr;tdi-

scopus acquisivit

capitulo

Parisicnsi

conccssit

ctam siquidem solutionem,
ficii

el distribulioneni benofaciendam dcpulavimus inodiuni bladi a prac-

pariter ct quitlavit, ut tani dc
vicaria

pra>bcnda quain de

pro sua

disponcrent volunlate. Pnrterea
iii

falo

Odonc cpiscopo (ut supra dixinms) assignact viginti solidos Parisienses a

octo matriculariosde assensus voluntale capiiuli

tum,

Pelro succcn-

Ecclesia Purisiensi inslituit, et ad eonini snsicnta-

tore pia liberalilaie collatos

tionem lam ipse qiiam capiluluin cerla cl perpolua
doputavit. Dcciinas eliam

XXV.
Litlertn

omnium uovalinm

faeien-

gnificat quid in materia divortii intra

Odonis ad Innocentium III pupam. regem
sit.

— Sict re-

ginam aclum
(

dorum, scu jam factorum quse nonduin aliis erant assignalae, iii omnihus locis Parisiensis dioecesis, in
quibus Kcclesia Parisiensis dccimatioiiem
liabob.tl,

Vidc inter Innocenlii IM

liegesla,

Patrologix' tom.

CCXIV, col. 884.) XXVI.
Petrus de Nemore, Parisiensis episcopus, Odoni, donaltonc» confirmat.

vel habitura erat, capilulo ct Ecclesix iupcrpcliiitin

quictc cl libcre possidendas conccssit, et liberalilcr

C

««-«g^^''' salvo jurc

alteriusEcclesi^.qua in eodem
Praoterea

territorio

parlem decimatioiiis habcrel.
in jus ct

(Anno 1208.)
[Ex Magno Pastorali Parisiensi.')

qiiam cnieral apud Buc
pituli pia

proprielatem ca-

donationc transfudit ad denarios matuti-

Petrus, Dei gratia Parisiensiscpiscopus,
flliis

dilectis

nalos in festo B. Bernardi distribucndos.

C^ternm

Htj&ONi decano ct capitulo Parisiensi in perpe-

aisignavil Ecclcsiaset succentori Parisicnsi, ct contulit

tuiim.

ad

Mandatum
bladii

f;icicndum in Coena Domiiii

unum

Qiiod pro utilitatis ecclcsiaslioa; et divini cultus
Etaliiilur incrcnienlo,

modiuin

ad

mensuram

Paris.

incdictatein

perpotuo dignum cst robore

hibcrnagii ct incdiclatem mareschi.-R,

apud Herciiio-

communiri, ne prorcssu tcmporis nialitia cnjnslibol aleat cnervari. Ad univcrsorum itaquc iiotitiam
voliiinus pcrvonirc, qiiod felicis mcinoria; dominiis

bleium in biado <|uod acquisicrat
nachis B. Dionysii
;

ct

habuerat a
cl

ita

quod

si

ahbas

monachi
alibi
ibi

B. Dionysii hladuin

illud

cpiscopo Parisiensi

Odo, quomlam Parisicnsis cpiscopus prjcdccossor nosler, enormitatcsqnasdam climiiiarc dcsiderans,
qujc sub pr.Ttoxlii pravic consiietudiius inParisiensi
F>clesia piiilnlaranl foslnm Doniinic* Circnincisionis, el Natalr, S. Stcphnni prolomarlyris ad statuin
(lecrcvil

assignarcnt, sucoentor pivcdictum modiuin bladi

perciperet, ubi hladus cpiscopi assignalur. Doiiavit
iiisiiper clericis

matutinalibus partem

illain, quaiii

^

percipicbat in
in sexla fcria,

ohlationibua crucis
iii

q'ta:

provcniunl

Passioiie Doniini, videlicct incdi«^

redurere rogularom, clsolomniter inslituit
;

taicm

omnium

oblalionuin.

Nos

itaqiic

prxscriplas

cclehrari

siitgiilis

aiilcm canonicis cl cloricis qui
in Nalali

ma-

donationcs, ct concessiones, et institutionos approbaiitoscl ralas habcntes, ipsaspcr praisenlis scripti
pagiiiain conrirmanuis,
ct
sigilli

jori allari

scrvicnlibus,

B. Slcpliani

Matiuinig iiitcrerunt, scx denarios Paiis. singulis

nostri uiuniiHiiic

vero clcricis rhori non canonicisqiiatiior dcnarios,
singuli» etiainpiicrischori diios donarios.clsiiigiilis
clericis, qui in niissa rcsponsoriiim vcl AUeluia, in

roboramus,.casquc perpetuo inanore decerniuius tX
pra;cipimus inconcussas.

Datum
Ii08,

Parisiis,

anno Incarnalionis Dorainicjc
iio.s''-i

Ofp;ino iriplo, scu
r.."irio«i

qmdruplo dccanlahunt,
iii

scx de-

poiili(l<''t"5

anp.J.

beiiigne coiilulU ct conccssit,

pr.Tpositura

M

HKI.VnO INSl(,MS MlllVd

II.

'14

ri;l\tio
luiJtjuis
uiirnculi, tiMH|)(M'o Oiloni^ Pniisioiisis
o|tis(o|)i,

mcrilis

hcAtrr (KMiovcnu {lalrai

Miper exuinlntiune

Sui{uaiia), urbi 1'flrisiuruiii eicidiuiii luiiiitanlis.
(Ahiio

li06.) cx Lahlxi
//i/>/iu(/i.

[(.'<i//.

(;/irii(., VII, lii^tiiiiii. "228,

rioc.

i/ijj.,

I,

(Xii
|

(«loiiosiu Ociis in saiicliii !>uis, qui
ti»
(lcli(*l(>runi

iii

abuii(laii-

x

vux

|>o|)uli,

unus

rlaiiiiir oiMiiiiiin,
It.

uiia pi-liti(j sin»

(;r»tix su:c osteiKlil supoiabuiidaii|)'>|Mili

gtiloruiii, nt cgredercliir

virgo Geiiovera de loc^

tlain,

ct in llagcllis

sui

non tantuin

siiani,

sanctu suo,
siipplicantcin
civilali,

rt
(*t

prabriilia

sua
ct

tiirrctiir p<-rniiiii

populum
kubvenial
piu«

kod

et Kanctoruin

siioruin

nianircstavit
ct

gloriain.

grMK-ntctn,

Glorii)

lurc cl
cst

iiiis;

riroidia Dci sa-piiis
suis,
in

sicpins

nc

iiivolvaliir jiistiis

cnin

iiijiislu, ct

ntanirestaia

in oculis

llagcllis

rcgni
(lilcct:c
liis

ciim

iinpio.

Opponat

sc

inurum pro gcnte sua,

Francoruni,

ct in niiraculis H.

virgiiiis

Dci

fiangat iram Dci snpplicationc liumili, suis precibns

Ocnovcrx.

Vinlc

est

propusitum nustiuni dc
Acritaii

Dci inipctrct niiscricordiam, nt miscricurs D.-us reniillal olTcnsaiii, ct

qux

oculis nostris

vitlinins,

tcsliinuniuin
<

iinpcrct vcnlis, ct aquis, el fiat

perhibcrc, ul sinius cx cjus «liscipulis, qni csl
Ycritas et vita (Joan. xiv)
:

via,

tranqnillilas

magiia.

Supplicanlu

igiliir

«piscopo

i

via in cxcit)|)lo. vcrilas

Odunc

el clcro et

populo, parata solcnuii proccssio-

in proinisso, vila in pnciiiio.

ne, delalis ad ccclcsiam
iiidictioni^

nostram sanclorum
Gcnovcfa
ilc

rcli-

Anno

igilur

Vcrbi incarnaii liOG,

ix,

qniis, cgrcssa csl B. virgo

luco sancto

mensc D(h\,

flagcllavit

Deus rcgnuni Franconin vcnl in

suo, el

piwccdentibus sanclurum rcHquiis pracesimiiii tan<|nc>in
(

hcincnti inuiulalionc pluviarum et iinpctii flnniinum

debal S. Genovefa popuinm

oluiii

-

proprios rmes

ct

margines excedcntium,

ita

B na

ignis in noclc

adversilalis. Veniinns itaquc aJ
civilatis

diluvio aqnainin

inultarnm arbores excclsa; stirpi-

Parviim Pontem

lapidcuin, ubi

non cral
scd per

IHS evcrteicnlur, et lerrrc nascentia railicitus cvel-

deciinarc ad dcxtrain ncqnc ad siiiistram,

lerentnr; ;edilicia quoqne

civilalnm, oppidorum el

Hiedium pontem

iler crat.

Prxccdcnte qiioiulam arca
Gen.
cura

villarum fuiidiUis
tius rcgni

siibvertcicntur. Inler caetera tocivitis Parisiensis,

teslameiiti populns Israelpcr inedium Jurdanis sicco

incominoda

onmium

pede pcrtransiit

;

prxcedente

eliani H.

civitalum regni capnt ct domina, tanlo impetu Se-

Sancturum

reliquiis per punlein

confraclum

el rui-

quanx
iili

fluvii

proprius lines excedentis ab ipsis fnnest, ut

nx proximum,
lus iniminenli

subsecntus esl eani universus popupcricnlo
iniindanliiim

dameniis concnssa

inundaUone

facla civilati

aquaruin, el
,

navigio opiis cssct

transeunlibus

pcr vicos el

ponlis pcr collisionem

aquarum
divisil

fluctuantis

sub

plateas civitalis, aedificia

quoque

illius vel

ex par(c

cjus secnrus proleclione.
Israelilico

Moyses transiiuro populo
;

snbvcrsa essenl, vcl cx majori paite stantia crebris

aqnas inaris

B. vero

virgoGenofraclo

aqnarnin

inundalionlbns el eluvionibus

nnclunin

vefa

cuin

populo Parisiensi

snpcr intumcsccntes
lain a

minaientnrexcidiuin. Pons ciiam lapidcus, qui lespectu majoris pontis cjnsiicm urbis Parvus appellalur, tanlo

a'!"»* fluminis pcrlransiil,

non

punte

suslenlala, quain ipsuin poiitem

sustentans prule-

impeiu aqnarnni impulsus
promitlcbat. Videres in
ruiiias
l.ipides
ct

et coiicjuas-

clione divina.

Ingredicnle landem

B

Genovefa ecviriutum

satns

ruinain

ipsu ponte

cles. S. Mariai in Paris.

nrbe sitam, continuu, sicut
civitate

apertissimas
dcinolitum,

amplissimas,

ccementum
et ip-

audivinuis

ila el vidiiiius in

Dei

disjunctos
,

ab invicem,

vcnientes dc nionte sanctu cjus, oinnia in
cjns prius

adventu
fuerunt.

ct ia proximo sum pontcm ruinosum rum sic.ut aquae superficics quae a veiito batur assidua collisione undarnm flutninis
illiic

rniiuagitaliiic

commota,

et pacifica

ct

scdata

Civitas ipsa, prius
inota, iraminilla

a fnndaincntis
ct

concussa eicomgra-

ct

fnil

quiela

;

popnlns ipse

fluitantium. Desolaia erat civilas plenadivitiis,
«

vissimc anle ainiclus in laiidem B.

Genovefs respi-

sedebalin tristitiadominaprovinciarum:

sacerdo-

rabat,et
apparuil

sicul
iii

scriptum est qnasi specics cicclri

tes ejusgementes, virginesejussqualidac, eiipsaop-

pressa

amariiudine, nec erai qui c.unsolarclur
(T/irc;i. i).
»

eam

populo per prscsentiam B. Yirginis ei certissimam spem divinaj consolationis. Yidentes
quasi in rubo Moysi

ex on;nibus charis ejns

Unica spes po-

flammam

ignis sine adustione,

pulo pericliianti pusl Deum, el B. ejus Genitricem

quia popnlus Dumini flagellalus

illuminabalur ad

Nariam, erat

in B. V.

Genovcfa per cujus beneficia
specialilcr
ot

scientiam
jj

;

et

cum

sul occidisset

super eos. quffire-

menioria tenax populum

Parisiensem

bant

eum

ei

diluculo

veniebanl ad eum. Hujtis rei
illa die;

subjectuin cidein virgini icddidil

devotum. Una

tesiis esi

populus Parisicnsis, qnod ab

quae

C

95
Sabb;itui)i crat, in

GUNTHF.RI CISTERCIENSIS.
qua S. Ccnovcfa
;

9f>

siip<:r

inlinno-

A

euiilciii

siistinuil,

populo iransarto,

ncininc lccso
iniraculi iiuli-

•ccntcs undas nuiuiiiis pcrlrriisiit

aqux abcuntes
fluvius iiitra nlpliiit

vel subniersD,

conucns, pr^ccdciilis

decrcsccbnnt,

usqucquo Soqunna
et

ciuin Tuit ol (cslimonium. B. igiliir virgiiiis laudibus

n-um siium se ooHegit,
iiiiiiiis
r.i'

ab ipsa dic non

Do-

ascribeniluni esl

quod

poiis confractus cl ruiiiusiis

siipor toi^rani,

doncc plene dcsiccata
paciiicaiis

est lerct

siiperficies.

Tandeiu

omnibus

ppem

ipsam l). tcm sustinere pnluil

virgineni ct univcrsuni populum transcuiicl

quod post iransitmn cjus-

Mliiti» in praescnlia ^irgiuis concipicnlibus, reversa
est B. virgo

dem

virginis loliusque populi neiuine lu^so

con

uil.

subsequentc univcrso populo per ponet

Insupcr qiiod Sequana lumens ejus virtutc scipsani
retraxil et reslrinxit,
est temporis sereiiitas,

lem fractum
tur,
et

vacillantem, ciijus ruina diiroreba-

quod lanta etiam quod mcritis
patrix
S.

sitbsccuta

donec D. virgini ad propria rcvertcnti uiirabile
Mirandis plus
B,

CenovefiP,
Parisiciisis,

niemorabile oxliiborot elscquium.

gratia Dci contulil

ad salulcin
et totius

populi

miranda

succedonl

:

poslquam enim
ci

Gcnovefa

ad

civltalis

cjusdcm

libcratioiicm,
ciijiis

ad propria csl rcvcrsa,

sua in sedc solemnikr,

ad gloriam divinam, ad honorem B. Gcnovef.c,
suffragiis ab
cjiis

ul deouit, collocata, et populus qui

eam comitababora:

omnibus

periculis liberaiitur qui digiie
:

!ur ad piopria rcdiit, vix transacto diinidire
spaiio. scilicet
iit

noclis crcpusculo,

Parvus Pons
trans-

B
liim,

momoriam vcnerantur

miremur eigo miracuvciieremur myslcrium, adoremus Dcuin, ad

corruic, ct qui paulo ante ruinosus

populum

xtcnix vitx suspircmus prxmium. Amea

ANNO DOMINI MCCXII.

GUNTHERUS
CISTERCIENSIS MONACHUS.
NOTITIA.
(OvtMi
,

Comrticnlarit de scriptoribus et icripiis eccles.,

II,

1G51.)

Ciintlicrus,
iiaclius

primum

scholasticus,
iii

postoa

moBasi-

saiic iion inelcgans,

De

rebus

n Frederico fiarba

connobii

Parisicnsis,
,

diucesi

rossa imperalore in Italia, ac pra'scrlim in Liijuria
gcstis,
Ithris
(|iiod

Iwnsi, ordinis Cislcrciensis

non aulem

inclyt;c

x

comprcbensiim,

ct

Ligurinum diiiiprimis
citin

Cailiarum urbis Parisicnsis, annis lIOOcl 1200 claruil, ac postciitati nomcn commisit, duin cx orc
Maillni
siii

ctuin,

/Eiiobarbo
est

nc{^otium

urbc r.igurina, hoc

Mcdiolano
;

fiiorit, ciijns iii-

abbatis,

qiii

robiis goslis

inlcrfuciat,

colas Ligiires suos appcllat

qiiam ob causam Ib-

atquc ab Oriontc ad

abbaliam

ndicrat, soripsil

ronio cliam in .Vnnalibus ad aiiiiinn IIGOGuiilbc-

llisturiam captiv a Lalinis anno I2l)l Cofi$/«n/i;iopolcos,
/\ntii(Uie

rus ipse Ligurinus, sed pcrporam appcllatur. Erral

quam
i).

iii

lucom protulit llenricus Canisius

autem absurdc Gcranlus Joanncs

Vossiiis

lib.

ii

Lcriioiiiii

tomo V, pag.

3.S.S

(odit. iiov.

t.

De

lii.<i'oricis
,

Lntinis

,

cap.

,'i5,

pag.

451

cditionis
supcraiiie

IV, p.

Cuin

aiiloiii

ipsc liadal ca qn.c sovibit cx

ultim.T

diim

soribit

qnod

Giiiillionis

ore

Marliiii

illius

abliatis sc accopisso, (|ui

cxpu-

eiiamnuin /Liiobarbo, dc rebns
libros composuit.

ab eo fcttis decein

gnjlioiii Cnnsl.intinopo1is inlcrruorat, iruio .Ttalcni

Nam
De
aiilc

in lioc pociuatc nirminit ai-

Siiiplons,

iili

ot qiia

Tide

dignus

sit, intolligimiis.

tcriiis a sc scripli

bello .%acro,
aiiiiiim

quod Solijmariitm
1210 conscripsit.
ali

Vido (.trardiim Joaniicin Vossiiim
tici*
I.lrin

lib

ii

l>e hislo-

vocat, qiiod

vix

l.aitin*,

oap.

,').">,

pag.

'll.*i

odiiioiiis

iiitimx'.
ct elrc-

Cum
illo

ergo opus De gesiis Frederici Harbarossa:
,

Giiiulicrus scripsil
xiit
,

De nrnlione,jrjitnio
Furtrrum, in-4'
liabct

posl llistoriam iicUi sacri

scu capia a Lalinis
sit,

uionjna Hbros
l.'»07.

cditos

Basilex anno 1504 ol

aniio

12)4 Constantinopolcos rompositum
Fredcrici

nc-

apiid

Mioliaclcin

Euiiulcm
,

ccssario posl inortcm
Opiis
islud
prodiit

conscripluiii csl.

C>inilionim

aiiclorcm

rartupn

brroiciim

scor»iui

prinium

Argcntoraii

,

.

97
aniio i:>00,
lollo,
I

i»r,

oiuT.
Iiiin

jr.jiiiN.

KT

n.i.i;m«'s

i.in.

i

i>i

ohmiom
^.1

tM
«ilO. pag. 7oC;
Ti^i

in liilio.
J.irolii

iloilnii

nimo

tf*5(, iniioIih,

A

llt$l»nn ret tuttiaria-,
\ iiliTiui

.iiiiMnn

nni

S|iii*({i'lii
I.*>0'J,

iin)|ilUhiiiiiH

AiiJrra» in
ii|iu«'uln

/'i(>/iu</«ir(i
i

/'«-/^/ira, pa(;.

I.iiiil('iiii|iie

H.imIi-:v
.Si

t-iiin

(Uliiuir l-ri'>liiKniKi.
(•VriMiDiirdrii.ii
iii

oiiiin.i li.fi
ail

uiil.iiu

Cnnllifro

Kli.iin<'iiki
<

liilrr

«(i.iin

ri/idm-i

ri-rufii
l''r.iiii

i-viil-

Sanrtiiin

Aiii:iiiiliini

iiioii.n lio

,i|(riliiii(,

ujiit
i//ii<

(•^ivil JiiHliis

KimiImmiis
i7.'>,

olinli,

ri>lii>,

l*>Ki,

iiinilion. ni f.iril

Si^flMrliik io lil-m hr

nru

lonio III, pag.
!iti|(ii>

('iiin

iiolis

Jarolii

S|iir|((>lii

ii/r<6ui, r.ip. !(>€. S<*il .ib^iinli- liic (allttur \i<ilri>at,
ii.iiii

alibi

iMiin notin r.oiinidi

Uillcrslnisii.
l.inilciii

Orln
iiiin iit

(•iinilicruM istn :iiinif crnliiin

.iiilii|iiior

r\i,

(•niilhcinni

Imnr,
ct

i|uisi|iiis
iii;{cnii

rncril, vcliit

i|iii

,

tcstc
:iiiiiiini

Trillinnio,
IU'.M) noriiil,

tcii>(M)ril>iiH
(

llciiri(

i

IV,
1C(>,

piiclain hpiriliis
iiiir;iliil('in

li:iiiil

viil|;.iris,

cim

:i

ui

Si^clm
el

lii« r.ip.

!]iio

vixil K:t'cnlo,

iioIh.h
lili.

t'oiiiiiiciiil:iiil

Marliiriuu,

»aHCi»rum
qiiod
siis.

t.ijridfi

Julillir

melnru

Justii!!

l.lpniiiH

Pohjurclu-tiion,
iii

ii,
,

(lijlo^o4;
pag.

»(i//(i t:iutinii,

apinl Sjiutuiii Aiiiiinduni,
Ji>.'iiiii«-«

Isiiacns

('.:is:iiilionu!i

1'ohjbinm
/)<•

171

;

ascritiit, (tijiis

ninilionrin racil (Jcruplus
[>, linloricii

(rrardus Vossiiis
65,
p.ig.

lib.

ii

///Afnririj l.alinis,

r:ip.

Yos!;iu.H

lil).

ii

l.alinit,

i

.i|>.

4C,

p.

432,

qiiiis

(•uilicliiius

(Javus irridcl

in

581 rditioius

nlt.

VeGuiillunVitaeitcripli»

viile Ditscrtulioiuin

Ligurinopra:miitum,m(ra, ipia tcnui iimuuiiu noUrui muU. iMn.Vtim.

GUNTIIERI CISTERCIKNSIS
DE ORATIONE

JEJUNIO ET ELEEMOSYNA
LinRI TREDECIM.
Opus jmlclurrrimum dc tribus usUuliK Cliristiancfitm Jiiila eilltlonpm Basilrcnsom anni l.')07, ln-4*, roi lihilus actibus. oraliime videliccl, icjuiiio cl clceuwsyHa, contiuem librus ireaerim, veuerabilis Pairis GwUhcri. ordmis divl Ucuediili, pro seniwuibus cl collalwuibu}, piwlice [acieudis tain elcgi.atissimwu el laliuissimwu quum utilissinmin, liiu abscimililwiu, sed unpcr iuventum c( impressum. Ad caU-cni lcgit\ir Opusnilum dc tribus Clirislutuorum aclibux, oralioue videlicel, jcjuiiiocl clcemostiuu finit linpresstun V/isilce pcr ilichoelem Furler, unno M. (!( C. VII, dic ivro ijuiuia dccima nwusis Martii.— Kiifcin volniiiiiii iiiost, lUibauus dc institidioue clcricorum tiOri tres; el in tine Pliorct tmprcssit Thoiniis .inshclini, liadensis. a're ciudcolypo ofUTaijnc cnsligalissiuui, mcuse Atttj7u<to. v knl, Septetnbrit, iiiiuo M. D. V, snb tilustri vrincive Clirisiopiioro senioie marchwrc Hunc librum uobiscuiu suuuiri b*b::dcnsi. maiiilale coiiiinuuicavii D. Jum;, bibliuihoc» Art^euliueiisi pr%lecliis.
:

mm

:

U

:

F.

CONRADUS LEONTORIUS
MULDRUNNE.NSIS

BENIVOLO LECTORI FELICITATEM
Qu;k te exisiinio iionnunquam lecuin cogitasse, lector l>eiievole, etadluic 00811.111111110 m<*quoquc ereesedem cogitaliones quam ob caus.im lanla uRdecunquc librorum copia hac nosir.'» l.mi|H's(atc proveni:U. Sed cuin liuoni hujiis inaestimabilis copi;e librorum prcssiuiS mecum considero, facillime animadverlo, quod omnipoientis Dei singularis ct inexplicabiiis benevolentia, misericordi* conjuncla, in ultimo nunc morlalium s.TeciiIo, piissimo et dulcissinic, nobis negligenlibus, nobis desidiosis, nobis prae immundis volupl:ilibiis enervalis homii!ibus, succnrrere et opi'm ferre decrcvil; ut quia jani islo corrupto sieculo, vis unus et aller rei>criri possint fortassis qiii desoritierenl omnia ea, illa pi-a?clai issiiiia qua vctoies et niajoics nostri magna cura '-oniposiicnint c» scripsenml ne eorum monumenta laboresiiue perircnt ne OMinium disciplinarum artos pra-slaiiiissiiiije p<.nilus oblivisrcrenlur, Germauica' iiatioiii lioc pulcherrimum docus cl ornaiiiniliiin, iiiiprimoiulorum librorum opiiunis et niaximus Deus. ••l inventionem largilus osl el artem , unde iini' tractu el iabore, quamqiiam maxiBBO, plus umo die loiin.s illis labcrrime excogiialis, nunc emaculalissime ei ospunctissime exi.uditur, quaiitui:i niulti boniiiics, inille dicbus scribere potueruut. hlco hoc noslro felici saeculo, ir.axima el opiinia eiiain exquitiliSsinia voliimiiia, iii omni genere liiloranim ol discirliiiaruii», p,u vo el exiguo .•erc comparari |X)ssiiiit. It^itur sil libi, candide leclor, gratissinium le p.i->e Uitcr;is, scLeuiius, discipUuarum omuiuiu arlce,
:

liro sollicitaruiit

:

;

,

,

:

GUMIILRI CISTnRCINSIS.
:

100

omnoni «lcniqne cnltnm inponii, in libris eliam abjeclissiniis (porindo"AC L. Pliniiim dicorc soliUim acfppimns ISulluin e$%e librum tam malum, ut non aliqua parte prodaset) niodica pccunix pcrnuilatione le nnnc facillimc acfjuircre ac |>ossc compararc. Hac occ:Jsione novum hnnc libellum qucm vidcs, sludiosc lcclor, unus amidissimae civilatis Oasilcx
egregius
ivis, imprimcndorum librorum studiosns, sollicitus cl cmendalioris lilterae pcrcupidus, magicum antca miniinc impressns essi'1. ail« sl'r Miiliatl, copnomenio Furlor, Angusla civilatc pro<,'('nitus moiir^nlilm-; onm, cum iloctis quibnsdam viris, luin polissimum revorendissimo dominn Tclamanio cpi<
:

scopo Tripoiitiino, Basilicnsis euiscopii sulTraganco, sacrarnm lilterarum eximio profcssore, earumdcmqnc publiio cl cloqucnlissimo dcclamalorc, nc hunc, non qnidem niagnum, scd cximium, cl trium virtiituin pretiosiim lhes:uirum, diutius abscondi, ac pnlveribiis blatlisiiuc obnoxium, latcre et tamtem perire sim Mot. l.no igilur Rasilcc cxem|tlari voliistiori lillera S( ripto, nupor invento, slatiin viso lecto, oxamiiiato, prr capila ot libios distiiiclo, ad siinimumquc si us|)iam velusla lilloia vacillaret, correcto et cmoiidaio bac qiiam ccrnis, benovoic lcclor, impressionc mnltiplicalus, vondiiionis titulo tibi et oinpiirstans, ogrogins, doctus ct cloquens Ciinlherus divi Renedicli monibtis volontibus piiblirc dalus osl nacbns roliLtiosissimns, qni pbiloso|)liiant cl huinaniores lilteras sacrae thcoiogix coiijiingens, hoc opus mngno stmiio dc tribus |ira>slanlissiniis virtiiliims oralione scilicct, jejunio el eleemosyna, quod nemo aiili! eum focissc comport im eral, romposiiit ot otlidil PoVro si qiixris, loi lor, qiiis aiit oujas hio (iuniheriis fiioiit, invonio ciim divi Benedii ti ordinis monathiim, qiiem revorcndiis, doclus cl eloqiiens Joannos do Trilicnhcm abbas Spaniiemcnsis in »110 de ecolesiastiois scriptoribus calalogo coinmemorat, Cuisse et s.Tcniari et ccclosiasiica scientia doctuin, monastorii Klnononsis; qui iiiter Ciclora vitam ol passiononi s;tnoli Siiiaci eleganti metro scripsit, quem cla,
:

:

:

ruisse temporibiis Ilcinrii qiiarti imiieratons assoniit siii> anno Dumini ilOO. Ilunc igiliir Gunllieri (qiiicunqne tandem fiioilt) cbg:mussimum liLcilnm, amice lcctor, accommodatissimnm, sivc dc liis usitatissimis virlutibiis dc qiiibus irailal populo dcolamatorie loqui; sive in corona disooptaro, scii toipsnm ad dcvotionem cxcilare voiuens, compaiarc libi el familiarcm liabcre non negiigas; mocumquc graiias immoitales nunoupcs cl haboas cgiogio viro imprcssori magistro Michacl civi lia.silioiisi s:epius iilud Virgilianiim mcmorans
i :

Scmper homs nomeuque luum iaudesqne manebunt.

Optimc valc qui beiievole logis. Ex arcta valle ultra Basileanam byrsam

xii

Kalcndas Marlii 1507.

PROGEMIUM.
Inlcr

tam mulla sanoiorum Patriim voliimina quibus Ecclesia Dei

illnslrata alquc

ornala

cst,

novum
lit-

aliqiiid ouilore

quod

k-gatur,

nil

ferc aiiud cst, quain soiis radios acoenea juvarc facnla, vel areiiis

torois p:igiiluin pnivoris adjioorc, vol in maris picnitiidincm pauculas aqiiae

gnllas efi"uiiderc. IMacnit taliis

mcn

nobis, ul ost iialina morlaliiim, qiiae novis

maximc

(lelcclaliir,

dc Iribus

roLiis, oralione sciUcet,
i.

jejuiiio ol ciecniosyna,

an aliquid diijnum calamo conficcrc possciiius, experii
traiisfcrrc
;

Ciijus rei proposiluiii
et

eo propensius

in

aclum

curavimus, qnu sxpius in

bcriptiiris,

dc virtulc
nobis

laude rcrum ip-

sarum cramus admoniti
iiiiis

spccialis

antem

traolaliis cariim vcl

nusqnam

cst, vcl

nunquam logendus

iMonrrit. F(!cimiis ergo siculi

montc oonccplum
;io

oral, ci 00 majori cuia rcs istas

traclavimus, quo soi-

eis cl Doo placitas, et ulilos liomini,
Ciica orationoiii
iibiiit

noslne profossioni maximc coiivenirc. Amplius autein atqne
iila

(lilliisius

ingcuio desiidarc, quoniam

nobis ctim Doo coiniiiunis est;
csl.

reliqua
cl ul

vcro, alicrum nobisiiim ipsis, altorum cuin proximis

gerendum

Complctum

igitur

opusculum

a

iioL.s iicri potiiil

ad fincm iisquc produ: iiim,
l;iiito
iii

in

libros trcdccim distinximiis,

quatcntis

eorum

conti-

nontia quanto aiigustior,
nolari
liir
;

sit
iiiis

intollootu

f.icilior.

Singuloriim oliain iibroriiin capiluia placuit praeadvcrlot. Prinio igitur loco |H)ni,

qnihus inspootis

i|iiid
;

polissinium trai

totiii lacile iootor

pioiogus totius oporis

iii

qiio jiixta
:

prcccptiim

Tuiiii,

captatur leotoris bonevoiontia
iililitatcm,

pra^p^iraliir

dociiilas cl cxcilatur atleiilio

pr;ciibaii(lo

matoriam, demuiislrando

auctoritatcm comnicn-

daiido.

CAIMTILA
In prtmn lihro inctpit aijerc de nrationc,
niit,

rRI.\ll LIIJRI.

qunm

diiidit in

qualuor spccien

,

id est

tirm, dialcclicnm, rlictoricum ntque callinliciim. Qiiibus breviler lactis,

alins

m ijrammaticnm, orntiorelinqucns, calholicum atsu-

docens n>iac circn illam quarcnda sinl, lnvc scilicel : quid ipsa sil, quid in se contmeal, in quibus obtinent, quid aa ipsnm perlinenl, quid oranli conveiiinl, quid ornndo provcnial ? Poslinodum diffinit oralionent

et ejus diffiniiioncin diliijeuler e.iponii.

divirsas diviswncs

auarumdam

Dcindc oileiidii divcrsos modo!^ orundi sive ndnyandi. Oslendit eliam rcruni qua: pertincnt ad dilfinilioncs, ci i/iuniatu alia.

CAPITrLA I.mRl SECINDI.
/11

lat, rui pelnt, tt

tceinido libro dneel qiiid conlinent orati^, videliret isln !^e.r qunre pelal, tit qualilcr vetnl. l'oslmodnin ayi: de

.

scilieet quis pelnl,

quid prlnl, n qu> peid est quis pelal

primo conlento Oraltonis,

hac ocensinne ponit ditersn genern nominum (idelium et infidelium, tt inler ipsos infideles diversns sectai usiciidii. Docet etinr.: qiia' sint opera vira vel morlua ct qualtler subdividantur, et alia mulia utilia U"
§tMti.

m
uod

r)K

OUAT.

JKJI N.

KT II.K.IMos

l.lfi.

|.

IiK

OIIMIONK

IM

r.AI'ITl'l.\ I.limi

iMlTII.
'

Ih lerlio libio aqil a^ tt-ruuiio conlfulu, id til ouiJ ptlitl bouum, matum, au n\f(iiuiit ; fl niUndil di' frtiu *;»f(iV« boni, id c$l lionuni j>io-)>iiriUi>riuni, tntpiralorittui, mtritorimm, mertluui, ranuitrraloriumqu^
ftl vila ali-rua, cl (/uni/uiu u/tu.

:Arrn lA miuu qi auti.
/ii

iiuarto agtt dt

meritorw

botio, id ril

de tirlute.

I)e

nierilo,

id e$t

dt molu iIm attu tirlutit inlertori

tive exttriori.

CArrriKA
/ii

Liitui

oiinti.

quinlo
;

CHlur

el

|>iti'ii{ji(i

«/(• bono muuucrnlotio, id (MI vila irlerna, qua' nnn aliud quam Drut eti, cur tila a-lrrnn 4iquod nulto uouiiuc Dcnt iiropric pole.\l a})i>cllori, cum nec ttl lubManiia ncc atcideuii; rl quod nouiiua tcriin, dicuiitur dc Dco quani ihniliva ; el quod Deui veriut dicilur atcrnut quam lemptier-

nuti, vcl

pcrpeluui, vcl pcrcnnis,

cl hitjuiiuodi.

CAriTiii.A Liniu skxti.
texio agilurtde diversis tpecicbns innli, id etl prajudicntorio, obduratorio, privatorio, merilorio : meriin alcrna, dc oppokilioue lualorum ad bona. l)e tucdm in niitma, iti corpore exInmccHi :el ca diitditm Uvta el Iritiia. I)e lcrlio contcnlo, id etl a quo quit pctal ; dc quurlo, id etl cui pclat ; de quinlo, quarc pclat; dc ic.vlo, qualiler petal.
/ii

luorlii puuitorio, id est luorlc

CAPITI LA MRRI SI.PTIMI.
Jnadaui vmniuiu
seplimo agit'tr dc ilto ciipilulo, videticct in quibus oblineat , id etl txaudialur oratio; ubi ftl collalio sex couli^utoruui, id cst quis pelal, quid pclal, a quo pelal, cui pctal, quare petut, el quatter pclal : el ex liis cliciiur orationis effcctns, el quod spiritualia boua utpole rentisnio peccatnruin, viriu lcs el carum opcra laiu elcclis quam rcprohis coiiccduulur, scd fiuctu ditsiinili. I)e niediis ettam rebus r</ corporit vcl anima' vcl his quic sunt cxlia uliiusnue naluram; cur tllaruin la-la vel tristta lam hit nuam illii conlingere sotcnl : ayilur eliant in eodetn de illo qui pro alio oral, videlicel quis, cui, quibut acceaentibus vila irtcrna valeat impetrare. De qualuor rcliquis eliutn spiritualibui bonit ei de mediit rebut quibut ea
/ii

oratite alio aliut valet oblinere.

CAPITULA LIDRI OCTAVI.
In oclavo enuineranlur ca qu(r pertinent ad oratiottem, videlicet lempus, locus, modus et forma. In q»o etiam traclanlur tria pra'fcdculia, lidcticcl tcinpus, locus cl tnodus, inlcrpoaitis quibusdam satis iiei.ettartis, de divcrsilate dieruui, noclium cl horaruui.

CAPITLLA LIBIU NONI.
tlica, ccclesiatlica

7h notio agitttr de forma orationis, et enumcranlur qtintuor fortita;, videticet dominica, domestica, mona: et hac occasionc aqilur ibideui de oralione Dominica, cujut qaatuor priinie pelilionet Hiidein Iraclantur eodcm ordine quo a Domiiio poailir sunt, et qualuor dona bpirilnt iancli, el quatuor virtuies et lotidein bealitudines eiidem pctitionibus applicantur.

CAPITLLiV

LIDIVI

DECIMI.
dona Spiritus tancli
eii

/« decitno Iraclanlur Ires reliqua' peliiioues, el loiidem virtutet et tolidein bealiludines ad ipsain pertinentes.

eoaplanlur, et

tolidem

CAPITULA LlBRl UNDECIMI.
/n undecimo tractanlur pnrdicuv pelitionex ordine converso, id esl incipiendo ab nltima et percenienao ad priinam ei etiain sectmdum liunc ordiuem pra:di£ta dona Spirilut sancli et prcediclce virlules, ei pra:

diclte beatitudines eis

tiihitotninus coaptanlur.

CAPITULA LIBRI DUOnECIMI.
/n duodecimo agilur de jejutiio quid utiUtas lel effectut.
siti

quol ejus spccics, quid conveniat jejunanti

et quct $it

jejuHiorunt

CAPITULA LIBRl TERTll DECIMI.
In tertio decimo agitur de eliemosyna
cienii, quid cx ipsa proveniat.
:

quid ipsa

til,

quot ejus tpecies, quid conteniat eleeitiosunam fa-

Adtiotalio librorum explicit.

INCIPIT PROLOGUS
In opusculum religiosi Prioris Domini Guntheri Eleemosyna.
J)e orationty

jejunio

et

Qtianta

s;l

virlus oralionU ac jejunii, quis effc-

et oratione

(Matth. ivii). Et alio in loco
et

:

Dale, int^bit

ctiis eleeniosyiiJe,

Salvator ipse patefecit

cum

dice-

quil,

eleemosynam,
ii).

omnia munda sunt

rc;

:

Hoc gmus dtenwnii non

ejicitur nisi in jejunio

(Luc.

Vides eura in duobus priuiis Yirlutis pri

;

,

m
tilcgnim slntuisso, "m loilio
qiio
inniiilur nnlluin rss<»
qiiOil
pt^r
illa

CDNTIIRRI CISTEUriENSTS
miiii<lili;p

104
cx rccoiibiionc pcccali comiiiiintcrniinabilis pocnjc

purilalcin.

Ex

A

pnngilivns

di)Ior,

sraii(l;il»in

(Ixnioniac^e
;

nalionum iccibilas,
jiigisque

mordas
ordo

IKtlcslatii,,

non
isliid

(Jepoliatur

nuilani

mc?»noria. Jiimenlitin

corpiis est Redenislabiilarivis

pcrcali macnlani,
«I»ri. Oii'^»!

qmr

\wv

non valcal einun,

ploiis, staliulum sinus

Kcclcsiae,

iiHquc siiciis idem Salvalor nosler
rnpiciis expcriri
,

ct

pnvlaloriim, qiiibiis boino pcr misericordiain rc-

nos

iilililcr

iion soluni ea

verbo

dcmptus curanilus

inleriin

rulinquilur,

d<mec ad

doiiiii, sed

eliom

iii

scipso proprise actionis excra-

pacis sclernae visiones sospcs valeat rcvocari. Pla-

plo niiavil oslcndcrc. Orassc siquideni frequenlcr
li^giuir.

niim est cx pracmissis luro tria

qiia?

pnclibavimus

ct

dielins

quadraginta continuo jejunavit

quantum nostro
csl

in nobis placcant

Rcdcmptori qui
Et

ei ul

illa

laceamit^ bi^ncficia qiue quolidie indtgen-

ca lanto studio et docuit cl implevil, sicut scriptum
:

libns erogftbat, pnscendo scilicct esurienles, curanilo infirmos, ca'cos illiitninando,

Quw
sibi

ccrpil

Jcaus facere
viire

el

docere (Act.

i).

mortuos susci,

qiiidein
tiites

ad allioris

pcrfcctioncm ciincUx virsiinl, cl

lando, loia

ojiis

iii

carnc conversntio

pro eo quod

inulUD copulandx
iiiformanda,

ad

illas viqiii

ek-emosyna iiiiscricordiam sonal, eleemosynse loco
noliis Iiab<;nda ist, jiixla
illiid

veiidi

ratio

excmplo

illiiis

piil-

Psa!mis(<c

:

Ostende

cberriniani

volcns exsculpcre
virgincs, et

statiiaiu,

plurimai

imhix, Doinine, miscricordiam tnam,et salulare '.uuni

R

(".roloniataruui

easdem forinosissimas
meiu-

da nobis

{l'sal.

Lxxxiv)

:

misericordiain et saliitarc
;

sibi jussit cxhibcri; ut, inspeclis vultibus et

Doniini ^oial cjus in cariie prasciitiant

pcr qiiam

bris singularum, quid in eis elcganiissimum vide-

eos qui, pcccaiilc protoplaslo,

juslfc

perieranl niise>lla

rclur, in unuin
dini.<i

confcrrcl exprimendx pulchritu-

vicordilcr siklvare dignatus cst.

Uaecest

Uiiseri-

vcnustatem. Nobis aulcm barum omniiim re-

«ordia qna inoius cst Samarilanus stiper
«Icscciidciis

cum

qui

ruui

immunibus

el

ignaris

,

quippe qux solo no-

nJernsalem

in Jericlio

incidcrat in taet

sciMitiir
siiiit,

eipcrimeiiio, de bis tantum qiix prxmissa

tronet qui eliam d>'sitoliavcrunt eutn
<i«

plagis iinpo.siiiiquil,

adbibitls forle

quibusdam
:

aliis a laterc

vc-

abicrumly semivito rclicto.

Samaritanus,
esl.

nientibus aliqua dixisse suOiciat
qtio

co videlicct morc,
niiratiir

fideu*

eum

miscricordia

mvlus

Et appropians
et

cxcus aliquis splcndorem gcmmarum
Iiumili
alilcr

oHi^nrit rulnera cjus, infuudens oleum
impone-.ts

vinum,

el

ac praedicat. Et lioc quidcn»

stylo ar ser-

jumcnto duxit
iit

ni

siahulum, roiiimittcns
rccc-

n"nc

pcdctiri

:

tum quia nec

pos.sumus froqiiosdain luaqiii nii

cuiii slabiilario

oiirain ojiis agcrcl. doiiec,
giiain,

plcr ingciiii crassitudincm,

lum ne

pta sanilate,
reccsseiat
.'«'lerivv
,

iii

civitalcin

de qua inraute
Jcrusalcm

ximc siiperstiitosos (ijvidcarour imitart,

so

redirc

possct

inoolumis.

C

dixisse arbitranlur, nisi

tam egrcgic
«iibi

dixeiint, al

pnfis esl visto, Jeri( bo, qii.T luna inlcrprcdefecliis

noc

ipsi

intcliiganl.

Habcanl

lalcs

odiosaa»
forte soli

l.ttiir

,

nostr.c

inoitalii.Tlis.

Honio dc;

suam obscuramquc
nmiiia

sublililaiem; ct cuin

tceiideiiS, prolophistus

ciim

tota
;

postcritale siia

ncscianl, se solos

omnia

sciro

gloriaiitiir.
,

latronc^ aiiiem du:iiioiies sunl

spolia direpta, gra-

Nobis aulcm hujus operis cst intcntio

iion

lain

luilorum bonorum privalio

;

plaga; impositnp, cor-

verbis lepidis pruritum auribus cxcitarc. ncc ob-

riiptio Maliiraliiini. Siiniarilaiiiis. qui ct custos,

Rc»

scma
riim

subtililate obunibrare scntcnlias,

qiiaiu

re-

ilemplor noslor osl;
M^cptin innrniiiatis.

tiijiis

appropialio nostrx 6usaliitis

ile

qnibus agitur perspiciie rimari vcrilatcin;
ille

\lligamcnia vulncniro,
;

ct quid
ficri

rnspiravcrit,

sinc

quo

nihil

rccle vel

noslrae sunt saoramcuta

oloiim, gratia spiritiialis,

vcl dici potesl, scriiione plano alqiie p;ilpabili,

^pcs

vil;c,
;

consolationiim
viiitiiii

romcdia,

fomcnta proaustcrilas,

siiiiplicibus ac nostri siiniiibus iiitiinase.
E.rplicil protogus.

iiiissoriMii

vero

pr:ceoploriiin

(I)

An tuuipiosot?

LIBKR PRIMUS.
Dc Oralione. Dc divisione
orfllionis in

nein, (iialcclicam,

quaiuor specios, id ^st in grammalicam orati<>. rlicloricam ntquo cnlholiram.

CAPITIIMM PRIMCM
Primiiiu
01

nis divisio, nt rclirlis art'S, illain spericm
,

de quji

gn dc oralioiio agciidiim ost
suos orare
ct jtissit

ol
,

illf

nolijs agorc proposittim cst clignnni<i.
P^st igitnr

iirpioiaiiiliis i|Ui

ct docuit

ul

oratio

'

ali.'^

quidcin {^rammatioa. alia

Dol»is
^iiid

iion soluni

quia orandiim sit,

verum rtiam
p<isKit

dialcclioa, alia rhctorica, aliavcro catbolica. Craiii-

do ipsa oralinnc cnngriic dioi

domon-

matioa oratio cst cnngnia diotionum
qu.T
fit

ordinalio
PiaIcclio:v

slrarodigiiotiir. F.lquodorationis vocabuliiniad plur.«

ia

conformltatc

aciid^ntium.

seijuivociimest, pnnetidacsl primtiraciusdem oratio-

oraiio est cuunliatic si\c proposilio qiia ulilur dv*

;

lor.
i|(iilulor
I0I.1
ill:i
:iil

DK
h(*riiioi in:ilio

Oll.Vi. JIJtN.
Itlii-inrii
iitiliir
:i

IT M.KIMOS
or:ilio
lul

I

lli

I

r>r
;

(HUTIONE.

I(J
«11111
:

H\llii(;i7;itiitiiiii.
i|ii:i

rht (

\

iliiiiliHtioiirit
ii:«i

«iilfliiTt

Mi

i|iia-

V.xnrtHum,
4ti|ii<>

rlicliu'
pi;i

piT-

1.1(10,

|iiililMi,

roiilinii:iliii

lonrnlJdo

siiiulcniliini

(!:«iluilir;i

or.itio rsl

Itri

inviir:i-

ninrliihio.
(i:illiolira
(|ii.r
II'

lu)

i|ii:i

siipplir.it

liiiiiiii Jil

iMiprtr.iniliiiii.

Iiipi

1111:1

oralio lol

li.ilni p.irli'« iiiidI p<-liliiiii<'<i

agilur dc

vocum

roiixriii>titi:i,
tii

in

hccuiul:!

i|ii,i*ri-

|tro orsiiilis
iliiiii

nrliiliH)
;ilili-l

n* il iiHiiirro t»riiii>ioi

.

lur Jo reruiii
(!» nicti
pi(*(:iliH

('ons«^t|nciili:i,

icrtiu (lik(*«*pi:ilur
iiiiptor:iliir
(livin:t>
iil

i|iiiiliMii,

p-lil

iftir (|ii.iiii

|m-IiI i!lr.

cotitiovcisin,
clcnu*iili:i
lii

in >|u.u't:i

!SMiiii>iii:iiiirin
|i<-lil

itiiiii

pliir.i vi-l |niii
oiiiii.,-)

mr.i p<
riM
li-

iil itlri|ii.>iii

primu

lonii:tliir

synl.ixis,

isti-

,

i|iMiii\is

'|iiu-

|M liiitliii, i«J

rst cotistriic(ii)

scciiniJitni :ic«'iili>nliMiii 0011^11111.1i|iu)(l iiilcrpi'i>l:tlitr
l:«

«'h(

pni

saliiii- jiiiin:i-,(|ii:iiiililN'l iiiiilia liiriinl; iiiiiiin

lcm,

iii

lu^cundn probiilur llicsis
i(l

iniiiiMi ('oii|;ru(> (lici

pnssniit |iropi<T

•iiiuiii

lliu

ul

posilio,

L'Sl

rcs dubia vvl «liibic pos

pcr ^ir^u;

(piciii li<ii(lrrc«lrlM>iil, qiMiii riol:i\ii

MoiiiiiiiiMn K\;itie\t

mfntcriiin
1!:«

iicO(*ssit.ilcnt siv(* pri)l):«l>itil:ili>Mi
iil

iii

lcr-

grtio

('iiiii

(tir(>rrl
l):ivi(i
,

;

Vurro
Pb.iliiio

unum
:

uecr»»nTiiiiit
liutiuu.i,

lrnct:)tMr liypotlicsis,

osl

rlii'loric:«

i|ii;cstio
:

(Luc. x). Kl

111

inampelii a
in

ctttii

snis oiroiimHlanliis

i|m:i>

notuiitiir liuc vcrsii iito

Itntic re.juirnnt

ul iulinlntein

donio

li nniiii »1111.1111«

nihut diebiis

vita'
,

niav. {I'$al. xxvi). Dutiiiiui*

n

Quis,qHid.ubi,quibus auxiliis,cur,quouwdo,qu,ni<1o,
,j

i„ j,,^
nii
si
11)

,„..

f„rina (pi.nm inulidil propl, r scplifor(|iii-in pti>hiis il(>('o>li:<.li

soctit)ditin

toionim

.iiu toril;i(('ni

lii

q>i:irl;i

p':)-

Sjitrilus saiu-ti|;r;i(i:iiii,
qii:iiii

c:)lur Dciiti

por htimiloni

d

piinim
uulcin

V(H*is

rt :<nitni

hota vciiictial,

ct iiot>ts
,

cupicbal inriiMdiTc,

6itnplicil:itciii.

Pra^missus
est

vorsicii!iis

non
(

scplcin pobiiit pclilionos
aliijua

dc qiiibns (ipso voleitk;)
dc lorma oralionis (racta-

tanlum
ninlti

:u'cipicndns
i|iii

pro

circuinst:iiiliis

nl

diccnda ciunt

cum

putant

reni niiiuis diligciitcr inspiciuni),

re r(Bpcriinus. Kt o.x>tcm- i|tiidnm uraliones per \erba

Kod polius
lorica
licot

itl:i

oinni:i nol:»t

do

(iiiibus oralioiio ilic-

indicaliva
tiviim liori
dirigitur,

explicantur. Cathutica vero per iinperasotct
:

traol:)ri

solcl.

Siciiiidcm

duo

priin:i,

vidc;

qui

lamcn roodus cuin ad
Creatoris

Di.-um

quis ct qiiid, ipsnin

hypotliosim

conslilnunt

non tam imperaiivus quam deprecativus
est; proptcr excellcntiam
,

01 sunl qnasi ruiid.-imcntum ct suhslaiitia rheloricae
*)u;vstioni8
:

diandus

cui

cum

qu;critnr qiiis

fccorit

,

el
,

qnid
id cst

nemiiiein dignuin esl iniperarc. Nec enim

fccorit;in quibus

priiicipuiilcr hypolhcsis

est oranti quid jubeat Priscianus, scilicet i|uid

curandum Oco

rhttorici qiia*siio consiituilur ct tundaliir. Kcli(,na

suo debeal Christianus.

vero quinqtic qu:(sdam rorum utianim adjacentius
notant, quas
illi

Pixmissa

igitur telracola,
:

id esl

quadriineiiiKri

circumstanlias dicunt; siiicquibus
j inoredibile;cxquibus

divisione oraiionis

alias suis opificibus relinquon-

iltud fierivel impossibilesilvel

C

ubiquidem, locum
qualitatein vol
lcrniinat.

tacli;

quihus

auxiliis, :idininicu-

hanc nostram quajlantum fidelium estetad iios pf^cipuc vidclur perlinere diligenler inspiciauins
los,

luni sive f.icullaleiii; ciir, causain;

qiiomodu aulero
,

videlicel niiid

ipsa sil; quid

iii

se contineal

,

in

modum quando
;

vero

lcmpus de-

quibus

oblineal;
;

Qux

idcirco breviler taiigenda pulaviinus;

oranli conveniat
qiiaiilum
salis

quid ad ipsam pertineat; quid quiu orando provenial. Proiude
operis neccssilatem videiur

quoniam

h;ec dislinctio nobis

paulo post poierit
sint do suhstaiilia

ad

suscopti

snirragari,
(

cuin

quaTctur qiiK
;

congrue

dilliniri si

dicatur hoc luodo
11.

:

atholicae oraiionis

qua; vero ci vclui extiinsecus

CAPITULUM

annexa cohaireant.
Priiua oralio lot habel

parles

quol

dictiones

Calholica oralio est regularis et impcnsa pro salute animae vel his qua? ad illam prodesse valoant divina:
pietalis

quoniam idem
go
dicis
:

osl pars oralionis el diclio. Cuni erlegit : haec
:

imploiatio.

Nunc ipsam

qno^^ue dininitio-

PrtKianus

oiaiio duas parUijit

nein ad majorera rei difliniUe evidenli.im diligonliu»

tes habel. Si vero dicas
hiijiis

Priscianus

librum,
caelcris

exponamus. Imploratio ponilur
et

hic

t-.in(|uain
iit

gen(!S

oralionis

ires

partes suiit,
tot

et

de

principiuni orationis: quoniam,

dicunt philo-

lioc

modo. Secunda
sive

hahel par es quot exqui

q

sophi,
ut

cujusliM

rei dillinitio a
dillinire,

genere trahi debet;

Ireinilales

lerminos
esse

neque plures nec
id esl

si velis

hominem

necesse e>t a genere

pauciores

possunl

quam duo;

subje-

incipias, utdicas://oTnocs.'ani/ija/.

clus et praedicalus; sive amboexprijnantur, ul

cum

cujusmodi animal
cesse
esl ut

sit

Sedquianondum homo detnonslratum est. neperficias hoc

dico
tiir

:

SotTfl/es

/^(/i/ ;
:

sive

alliT in altero inlelliga,

accedant substanliales diJTerenliae ut

iit

cuni di(0

Pluil, vcl tonat

haec enini verba

earum accessudiflinitionem

modo:ffo-

el qu;E hujusinodi siml cxceplain

haboni

sijjnifica-

mo

est

animal rationale,
est,

mortale. Aniinal

quidem

tioncm;
lihel

et

ad soUiin

Deum

pertinenleiu; el in quointelligi
sil

genus

ralionale

moriale differentiai subslandicuntur, eo quod acce-

eorum eliam suhjcctus terminus
Devs
pluit

desi

tiales, quaeeti.-vm specificae

bel; ut cuni dicilur pluit vel tonat, pro eo

ac

dentes generi speciem consiituunl.

Sed haec tirosalis

diceretnr

:

;

vel

Deus tonat. Siinl
;

alia quae

cinium logices ingressnris
erudite
tradil

in

suis Isagogiis

per resohilioneni inloHigi
geiidi aclus

so!ei.t

ut legitvr, id est leid esl lalis iia-

Porpbyrius, nobis breviier meinodoceremiis hanc diffiniiionein c.ilho-

exorcelur , s(a/Mr vel s^delur,

randa

eraiil ut

belurooiporis positio,;et de cjeierisad hunc inoduro.
Rhetorica
oratio lot hiibcl parles quot diversas

licaeoraiionis, quA- data esl a

Deo

perfei

tam

es.s#«i

cum suo

diiriiiiio

oonveriibileir ut nihil vel delrabi

Patuol. CCXll.

10?
dubeat vpl appoiii iirccsse
sil.

•crMinaii r.iSTi:iu:n:Nsis
til igilur

tog
iiiiiolescil

imploralio
gciiiis lio-

A

vorilas

non

laiu
:

quam

placet.

He

illa

genus orationis, qiiemaclinodiiin aniinal
ininis;
(

difil salyricus

.clcra

voro pro siihstanlialiLus
rali(}nale

(liJTercnliis

Tunc
De
liac

iinweiica cavi spirant menducia folles.
(Juvr.N. 7.)

Oiljecla sunt, r|uciaadino(luni

mortale

in

liominis dininilionc.
r,

Dominus

:

Eos qui adorant
iv).

in spiritu el veri-

\I>ITL'LUM

m.

tate oportcl

adorare (Joan.

Ilia

in

ciamore rl
5ar»pe
;

I'iiiua diD'ereutia
liaiiiiit priiiia

litigio posila esl, hrco in silonlio et

amoro.llla

csl 'ju.iisic ponilur, divinac p^etalis;
\itlclicel piclalis,

derondilur iniquitas

,

innocenlia condeinnalur
piiritas

hac
Illn
ijt.i

qiiorum aiioruin,

co senbii posiliiin
Itndere dobot

vero
taiilo

rcinillitur culpa,

commondatur.
agit callidior;

esl, quia lola orantis inlcnlio ad lioc

validior

esl, qiianto qiii
r. Illa

ul

Deum

sili

piuni ac

propilium valeal promereri.

qiianto siinplioi'

non solum judicis, sed eliam
isla solo jii-

Nam

et vcra;

oralionis

somper
ix);

liic

finis

csl,

sive

assessorum

ot

testium cget siifTragio;
llla

cum Deus opiala
cade suscilaiida

liibuit, ui
(.\cl.

Petro oranli pro Dorsive

dicis favore contenta est.

verborum

miilt pliciiats

cum
iil

pelita

qiii-

roboratur, nd islam sola

sulTicit

spiritus

intentio.

dem

nogal, scd poliora largiliir,

Paulo pelcnli ut
xii);

Spirilusest Deus, aitSalvalor, et cos qni adorant

eum

angelus Satana; ab co discoderot ill Cor.

seu

B

in spiritu

adorare oporiel
iv)
:

(ibid.).

F.l

n6^loyiemd'\cium
nie,

ctiam
in

cum quocdam
(Kxd.
xiv);

criidolilor vidoliir
,

operari, ut
rdiis

cst [Exod.

Quid clamat ad
ibi

cuni ipse ne

submcrsionc

yEgyptioruin
in

clainantibus

uniim qiiidem vcrbum
ergo qui
spiritiis est

logatur protulisse. Dcuni
alloqui

Isracl

expugnatione Amalech ad
xvii); in exustione

spiritualilcr

neccsso

secrctam Moysi oralionem (Exod.
oianle (IV Keg.
libus in coeluin

est, ut ipse

quid petamus intelligal, intclligens ac-

nun(ionunrogisnon tam imprecanle propheta qiiam
i)
;

quiescat, acqiiiescens exaudial. Accedunl taincn frc-

in

oontriiione genlium claman(Macli. iv). Hacc
ct

quenler ad inlcntionem spirituset vcrba corporis, ut
utriusquenostri liominisapprobcturdcvotio. Sive
l(ir iitroqiie

Macliabxis

enim
qusc

igi-

omnia

divin.i;

virlutis opera

his

similia

inodo si ve altero tantuin ,

id csl solo spiritii
iiil

passimScripluris sacrisinserta sunt de fonlo piclatis
nianasse
siios

oraveris illud certe

palam csl orationcm
,

aliiid

non

est

anibiguum
oppressos

;

vel ul

Deus

fnlolos

esse nisi pielnlis imploralionem

qiiomadmodum

in

ab

impiis

potciiler

cripcret;

vel

pramissa dirrinilioneconlinetur. D.vine anlom
tiroo exprcssum est
ploras
,

id-

ipsis impiis qiios ox vila diuturna praevidobai, posse
fieri

,

quoniam
aliis

si

Deum

oraiido im-

nequiores, accelerala morte scqucnlium malo;

accedcnlibus
:

quj; ad lioc exigiintur,
illain

rHmprPoriperot faoullalem

vel siqui inlereosminiis

ca deinum oralio est

cl
,

ad

pcrlinel,

qiiani

iiocenlos eraiit temporalilcr puniondo,

pamas
vei

aclcriinpiis

Grxci

hilri:iin

vocaiil

id

est

divinam scrvihit.in,

nas

vol

omnino
vel

romill(jrel

vel

lonirol;

sivc iheosebiam, id esi Dei culiuni, sivc euscbi.'«m,
«liiam

iilandiondo, aliis sectaiid;e imioccnlisc

sancirel exiinita-

nos bonum cullum possumus appollare. riim

omplum
caus;t

malos riagollando, nliosab corum
;

vero aliud qiiam
Doini,
ulpole

Deum

imploras, scd lamcn propicr

tione detcrrerot

vol si

qiiid

cst

aliiid ralionabilis

ccjclestes
;

spinlns
vel illos

qiii

calodamnnrs
ani-

<|iiOil ci qiiidciii

porspicuiim, nobis aiilem ocvel

a|uul rirycos dicii sunl

hominos quos ad

cultiim

sit.

Noo eniin sumiis lam iinpnidcnles
iit

gloriam yeleinam reocplos
bigil
,

nomo Chiisiianu»
,

polimi iinpudcnios,
caiisas riinari
vel

oinnes divincrum oporum vel

oratio

quiJom csse non polest
sit
:

pr^erlim

lincs
ct

audeamus

disoutcro.

Qu.t
quia

cum scriptum
et illi soli

ijuidom

priediota

qiiao

liiijiismodi
;

sunl,

Dominum Denm ivum adorabis, seTvies(Mailh. iv). Sane cum nil aliud sil
vel aliqiiid

•orandu et pcti solont ei impclrari

patct prooul duiiiipi;-

adorare qiiam ad aliqunn
gcie;
siciit nil aliinl qiiain

oralionemdiriliccl, it.^inec

liinq>!odin onini vcra oration»*. inlcntio ost
liandx; pictalis
et
fliiis

Deumadorare

impeirat.r.

Quod onim

.igit

orarc concediliir. Qiiod opllme novcrai Psalmisla qui
dicobat
;

rbolorna oralio apiid lcrrcnuin judiccni, lioc apiid r(rlostoin calIioli( a vcrius ac molius agil oratio.

p

ct

alibi

:

Omnis Urra adoret tc, Dcus .Adoratc cum, ontnes angcli
ouim eos orarc
inlondiiiiiis

(/'la/. Lxv),

tjui
,

(Ptal.
cis
iit

Nam

sicut

forcnsis oralor sui sibi
iil

favorem

jiidicis
in

xcvi). i^oo
ipsi

.sod

oniiciliare iiililur

ei faoiliiis

porsuadeat quod
jiidicis

pro iiobis orenl supplicaro, citm dicimiis:
nobi:., oi
f|ii.x<

Ompi.T

tondil,

sic

oralor

fldclis

siimmi

gratiam

nes sancli, ornte pto
Siiiit ipiliir

liis

simiiia stinl.

r.-iptat,iilqiiod opl:it vcl aliud

pro bcnoplaoito (lunlis

isla

iioii

dralioiios

qiiidom,

sod

valcat impi'.lraro.
cl illam oialioiiom

S( d
;

diilort pliirimiim inlcr
in ottirtu

hanc
in

qii;edaiiisiippli( alKinos; claddiili.iiii icii runtur.qu.^e

hcccsl miiKir

(|uam

cst culliis dobitus

«roatur.T,

proplcr rc^ercnliam

alTortn divorsilas. Illa

enim

plcrtimqiie iKrsnadclur
nihil

Croaloris. Si aiilcmcroatiiram aliqiiaiiM|ti;pciinquH
sit tlla,

qtiod iiiiquiim c«t,
piuin.
Illa
iii

h.ic

vero

niM rcctiim

ct

verbigralia, soloin

aut

Itinam sivo slollas

«iropilu
;

vorboruin
illa

ooiigittil, Ivec in
r.itio

scu tiiali}jnos spiriliis, qiios idom GrxM'i cncodirmo
nes di(
iiiit
;

imMilis piiiitatc

uiidc

oralk) qiiasi orik

vol eliani

iiiorltios

honiincs,
,

tit

Jovcni,
;

diclae4;Kicul
est

atl p!iilo«(vpliufi.

Dico aiUein
:

logoii id

Sjlurniim

;

vcl

aliquod arliflciale

ut

idoliim
M'i\

ti

rmioium

i|tix

ore proforttir

|ta>c

anlcni voriiM
piiii-

quidlibct, inqtiam, lale iion proplcr
qii.iui

Dcum,
lioo

tan-

cotdift ratio vocari potc^t, id osl
U-i. Ilb fre({uciitcr

rcdiltido it

[>otim imploravoris, nciitruni
sai

prcdiolo-

Uc fai&o

Dl jiidi(t fldes;

hac kula

rum, sed luag.s exseoraiiy sive

rilcgium appel-

, :

;

, ,

,0«

m: oiuT.
a.l

JiJiiN.

I

>

ii»'>"»^
..,1

I.lll

l.

l»!-.

(m\TlOM
r»t

IIU

Unrcl
11.1111, hym.

ii<M,n.iun..l.bm p.rlmrl
..ml......l......

nrqur

.1.1-

A|T.|i.
II). I>.l.it.i:

(;.....l.''.rU,
l\

Uoc
1

Mil.jrrlioiii»

ilb.

_

quj

ii.»%

^_ «oram

«.-.1 I...I...H • !" " 1"

CHl iMM...

.|..».l

v.l.iH

|...>P>»'1'«

••""'l'"'r«l"r

I)......-

pr.il..li»ot prii..ipil.usn..Klri», »i^«-

ilb» l.on.i.iil.u»

„u.

ila .l..-.'ns .10
«(

lll..»

I"'^»'»
'/«"•'

i"-"..W<nr. «««./..-

qnili.isjn."H..li.rilih.i...uH,

.li...i.

ipv. I.ab.iu cor-

,„„„iii

«oH

/'.'.'.

rf"»

'f'""^"'"""

^'''•"'

,.ons li.ii.iilianmr. qu.-ma.lmodiiin
niiii i.-i^.n.

K*iIm
r,

r

A»»ucrliain

l.-nnur i..lorasKO (K»(/i<r.
sul.j.MlioiiU

t);

infoqui

„<>»

..-..(

./.....

r«i.r...a.rr.«»/ i« i-fl«.»««.fr»»

ipKo

j.irc

lanquam
i..yslrrio

.

;.plivn
.j.io
ill.«

rf^tm,

luor inarilum, (\..pl«i
hlnm,
illa

Chn-

tuit{ibiti.).

Sfcumta
S«fun<la
ris.
i.l

ilidcrculia

r.p..»adilT.'i.'nlia ofl. nl s'l i."P»'>r:.li<'
liivl

|,( ti.inis

div.ro Kcclc<>iam dosignal.:.l. Mului j.ire »cd qui.lem rsl iHa, qua »o> nullo

inclinMnus. qu.Ml solo cliarilalis arrcclu ad invi.om
iinslr.T pn.r.-ssionis l...iuiiiibi.s

K.-il.-siaesl r.'({iil:iris ci \n s\\\u
l.>slc

.ii..li.>

;

pro ro
.

qt.o.l l...in.l.-

quia sic.l.

Aui;»sli.....

.'11.:«

iall.oU. an»
ila
»<•<;

Kcvcr.r

lal.m niaximo

closiam vcii sa.Titl.ii
oralioni*. prxscrliin

moii osl lo.-us,

cum ipsam

oralion.-i..
:

|:ral.im

Domino

sacrift.ium

..lT.-i..l

Psalmisla

/>...>W«r,iu-

qnil. oriiMo

u..-.i .ti.id i»t.-rM.tuii. iii

coinfwcln tuo{Psfil.

H

spc lai.lcr vi.lolur lo» viro« coinoniro, sicul loBimus quosdam san« h.iiniliialr mcritis ct vila non imparcs miilua sibi in%io(>ni pn.stralos bcncdictioiicm ct orali.mcs ab
sc. lari
.l.l....t
,

posliilasso. JiisKu satisfaclioni».

iila

v.icjri

po-cht,
sive

r.\L); cl alil.i

:

Elfvatlo
).

maiiuuiii
Si

tiwarum,

^acrifi-

qua rcus
ignoscal
sibi

ali.juis ci

quom

s.-

iiicminilolloiiiiisso;

cium

respfr(i„H»n(ifrirf

fi.im

i.».^;>iiif« et veri-

ul n^'\ogci.u, scu tolo corporc pioslialussiipplicat
,

talt adorure oportct {Joan. iv); Spiriliis

aulcm sa«uon
l.afiJoi

qiicinadnioduin Jac.b Ksau fralrcm s-juni

clus exlra ui.hiin
liclur
:

Korl.^si^o
si

pcr grali;im

occurrci.tcin
(/.'.«.

qucm

primo^ci.ili>

fraudjveral,
illani .lici-

mrsum.iuc
nou
osl,

pr;olcr

inlc-rilalom

adoravil

xxmii). Ficta- si.nulati.mis
b;.-'rotici.

vcrilas

lum

vorilas ipsosil Cliristus, palct

mus,

vcl q.ia

vcl impn.bissimi Chrisliani
qiia»

quod cxtra

pnsilis, id osl Juil«is cl

gcnlilibus qui
;

nobiscum
ranlur

in Ecclesia

positi,sacramcnla iioslra
licta
,

vcl lucroli.is lidcm CUrisli iiuniiuam R.isrcporunt ab ilia jam si.sropla pcr scliisii.ala vol (|.ii scsc

cordc contcmnuiit cslrinsccus
;

pictale

vene-

cujusmodi

bominuin

ncstio

an unfiu mi

h.Trescs abriipcniut, noo uraio .iiiidcm

iioo a.lovare

fccundior pcslis

quam
,

nuiic cxsiiiorit, nisi qiiod lcr-

nermissum

esl.

Sod

(luia solel

lioruin

verborum

si-

gnificalio ad illa cliam exlondi qua:cxlra Ecclosiam vcl in ipsa Kcolosia n.m soli Ocn, .«ed fieri possunt
;

rore vigoris ecclosiaslici rcpriiiiiinlur. .Myslicje si .iua KoLccca in Ipo Eccle«lific.-itionis iuil illa
si;«

veniculis ex gcnlibus Isaac, sul.
,

i.i.agii.c

Chri.
iii

cliam

aliis

rebus

cxliibori solcl, libct siiiicr

liis

non

C

sli

adoravit

:

Cuin

illc,

sicut scriptum

..t

Ge:

inulilom assi^iiarc divisioi.om.
Divisio oratiotiis

nesi,C(;re5sii$ :n agruin ad incdiiandum (c^p. sxiv)

noii aliud ulique, nisi
,

dc salutc goncris bumani
:

;

de

Esl igilur adoralio

:

alia diviii:c

vcneralionis

alia
,

(luamedilaiionedicil Doniinuspcr propliclam
ego
cogiio

Kcce

devolx supplicalionis,
myslicae signilicalionis

alia
,

pi:t;

ncord:.tionis

a!ia
,

ccgilationcs

p.icis

ct
:

non

ajflictionis

alia

van;c oslcnlalionis

{Jer. xxix), El in aiio

prophcla

Coniersus cogilaet Jerii'

alia ficla: simulalionis, aliajusl.x salisfactionis. alia

vi in diebus istis,ut bcncfaciam

domui Juda

perreclx liumililaiis, a'ia debiuc

subjcclionis, alia
,

ialein

[Zach.

viii

).

Yanne

osientalionis esl illa,
oraljin pubiico
:

mulusp

dileclioiiis,

alia

improb;c derisionis
,

alia

quandoquis propler inancm gloriam

coactx necessilaiis,

alia deccpta: vanilalis

alia dc-

quod proprium
Dominiis
:

cst

hypocritarum

,

de

quibus
orarc
alibi
:

ait
,

tcstandx impiclalis. Divinae vencralionis

esl

illa
:

Qui

ainanl in

plaleis stanles
vi)
,

ut

qux

Dco impcnditur,de qua dicit Psalmista Adorate cum, omnes angcliejus {Psal. xcvi),etalibi AdorabwU eum,omtus reges, ottmes gcntes servient ei {Ptal. Lxxi). Devotae supplicalionis est illa, qua tcI irfai. l^XJilJ. L»t»Wl»». aUJipiH."»"'.".» '.o. >.u, vj..— .^.
soli

vidcantur ab

hominibus {Matth.

el

Qui

devoranl doitios viduarum sub obtentu proUxee orationis
illc iin;

{Marc. xn). Ex horum numero erat supcrbus

Pharisa;us, IJU\ «.<.'llH.,liipi.i humililate publicar liai ItiiCUS , qui conlcmpla IIUiniinu»»^ (^.ui..iv...
^

tanclos angclos, vcl sanctos homines jam bcalos, debilo honorc venerantur hi qui eorum visione
«ligni

^

j^;

jj^^ .,pj,j

gg orabal

:

Deus

,

gratias

libi

ago

qnianon snm

sicut arlcri

homines

:

raptores, injusti

sunt,ul Daniel clJoannes, el
licel

alii

mulli, qua

ndulteii, vetut etiam hic publicanus {Lvc. xviii).

nos eliam

peccatores

cisdcm

ul

nobis apud
ul
illa
,

Improbaederisionis

fuil illa,
:

qua Judai (lexo genu,
Satve, rex Judcvorum,

Deum
solet

subveniant hiimililer supplicamus,
in
lilania.

fieri

Domino

illudebanl dicenles

Pia:

rccordalionis est

qua
vel

ctc, (3/a»/j. xxvii ;.Varc.xv;

Joan. \vu)Ouibus simi-

nos

vel

sacra loca,
illud

vel

sanclorHm reliquias
veluii

,

les sunt hi qui, pro peccalis suisoranlcs, ea

tamcn
illi
:

quidquid

cst

qiiod

nobis ad memoriara re,

repclere non limenl

:

nisi

forte minus nocenios

vocal salulis

nostr.T
vcl

sacramenla

crucem
ejus

Dominicam,
qiH

sepukrum propter honorem
illud
inlclligi
:

videbunlur, qui vcrum honiinem contemnebant quam isti qui divince clarilaiis faciera ubique
prsesentem
,

ea

sanclilicat,

qnania possumns reverenlia
.\dorabi-

quam
,
:

precibus placare stufient, sperel

vcjieraniur.

Dc hac polCot
illa

nendo conspnunt
cumdixeril Deo

caedunl irriiando. Qui enim,

Kus

t« loco ubi sleieruHt pedcs ejus (Psal. cxxxi)

Oit^trde facicm tuam,e[
e!
:

tahierimus

ui hoc ad

loca

qua Dominus

in

carne

sacris
cl illud

(Psc/. viil. respiri^^mem
leinnil
et

prcssit vesligiis refcralur,

qiiemadraoduiu

gravius irriut

parccre cupienlem, con.luid aliud quam faciem

,

fll
Oei
qiiciii rat$<»

Cl'.NTIli:UI
iiiiplorat
,

CISTLU( IKNSIS
iiin};is

Jli
p:n'pcribiis
;

iinpoiltine Ci^dil e( ron- Aniiiiil), sed

illis

qtinruin
iii

dosi-

spuit.

PiTfccUr hiimililalis eslilla,

qua se sponlc
queinadpoii nlissiintis

deriiim cxntiilii
dicltiiii i-st
.

Diiniiniis

do qiiibus
,

Flvangclio

atiijuis infcriori p«:r litintililalcni
nioijiiin
niilli

sulijicit,

Ileali

pnuperes spirilu
v).

(luoniain ipso-

Salonion

qui

tanqiiani

icx

rum

esl rfciituui
in

crrloruin{MaltU.
ronsislit
:

ConipiiiKiio si,

hoininiiin .nssiirgerc, nul!uni«|iic pia.tcr
:

Dcum

niililrr

diiobus

odio pcccali

cl

ti-

adornre leneliatur

iiiatri

su.v laincn ad

se ingrC'

nioic supplitii. In odio pecrati, i|nia iion

mcrctur
rs;ilinisla

liienli assiirrexil, ct

eam

huniililcr ador.ivit.siculin
Iteg. ii).

graliam qui
post
ilios

noii

otlil

ncqiiitiam.

lliitle

tiliro

Reguni o.xprcssum est {Ili
fil,

Coactac ne-

tics vcrHiciilos qitibus

hiiinilitcr vciiiaiii

rcssitatis .tppellavimus qna-

v<l propler

inelum

,

postttl;i\erat, qiiasi
6ubjiiiixit dicciis
:

ration:ibi:cin causain impi trainli

vcl propter aliqnani urgenlcin nccessilatcm, adiiuMiiiin Josepli in ./lCgyplo

qiiem-

Qtioniam inujuilaiem

mcain eyo
esl sentpcr
piisii

riaircs cjus adorassc

cognosco
(/'ko/. l).

et
Iii

peccatum
tiinore

meum
siipplicii

conira
,

me

rclcrunlur {Ceii. xlh-xlv).
Dcccplsn vanitatis
illa
,

i|uoiiiam, qui

esl,

qua

slulti

hoinincs

niri

non vcrctur,
cst

iion piiniri

non nierclur,
:

ut

errorc

vmio

«lecepli

vcl

aliqiias
ni;iiimiiii

crealuras eliam

srripliim

ad

Tlicssaloni««'iiscs

C.um

dixerint
in-

ipsis iiifcriores, vel
iin tu vciicraiiliir.

opera

suaruni stulto
I\nlinisla
l)
:

pax

el

nccuritas, lunc repeitiinus
v).

en supcrvcniel
:

Do quibuslihcl
qui

dicil

terilus (I Tlicss.

Kl
in

iii

Job (cap. xxi)

Ducuut
dei,ccn-

Coitfuitdantur utnnes
gloiiuitlur
liiiia

adoraut
auis

sculplilia el
xcvi).
ilia est
,

f/ui

in honis die$ suos el
duitt.

puuclo ad inferna

in

yiuiHlacri&

{l'sul.

II-

quae diciliir delcslanda; iinpielalis,
slulli quaiii

qua

Ad
nitii.

atnoreni Doi tria iios invitant
,

:

reinissio poc-

quidaiii hoiniucs iion laiu
eliani d;ein0Dcs laihjnaiu

inipii

ipsos

caloruiti

coliatio

nicrilonim, ccitiludo piuniisso:

deos

in CDiiliiiiicliain

Ciea-

Dc piinio Apostoliis
,

Craiificavii nos

Ueus

in

toris el colunlel invocanl. in
Psaliii»)
:

Dc

quiltus iia continelur
dii

dilecio Filio suo

in
;

quv huheimis

reinisf,ionein pcc:

Qnoniain

omttc.s
siiil tul

genliuni

damoniu
p4i-

catorum

{F.ph.

1)

de Rcrundo

idcni
iv);

Quid

cituu

{Psal. xcv). Cuiii ergo

spotics

aiJi)r;iii(li,

habes quod non ncicpisti (/ Cor.

de

tertio alibi

ina quidcni quae soli l)eo debclur ad latriain perliiiel, alia;

«juoque dicit

:

Certus
in

sum quia
diem

potens esl drposiinni
,

vero quoquot pietalein sapiunt ad duliain
reliqiias

meum
Tiin.

teriare
\}.

illum

juslus

judei

\II
:

rcferuntiir,

ad

injuriain

el conlcnipluui

Ad

rrgiii

dcsidctium
,

sitnililcr tria incitant
,

Dei cerluni csl perlincrc.
Tcrlia
di/ferenliu.

&01 ietas angcliirutti

inimcnsilas pr.x-niioruni
pritiio

a>ler;

nilas u;aiidioriiui.
sit

I>i'

Domintis

in K.vanjielio

Tertio loco positum
id est

est ut inipcnsa

oratio,

P

Conlilebilur

eum

Filius hominis in regno Putris tui el
xii);

sludiosa
in

,

sollicita el atteiila, iie si
iiicidas

negligcnter
arguit r>oliic

tanclorum amjeloruin {Luc.
niista
:

de secundo Psal-

oravcris,
ininiis

illiid

vitiuni (|iiod
:

Quam mngua

mulliludo dulcedinit lua
tc (l'5al.

quam
ail

pcr prophetam diccns
,

Populus

labiis

mbscondisli liinenlilnis
Isa as
:

xix)

,

dc

tcitio

tne lionorat

cor aulein eorum
)

loitije ei,t

a vie

(ha.

Lalitta sempilernu rril eis (Isa. lxi). Otliiiin
«lebcitl
:

»Lix

;

Matih. xv.
:

1'ropciisio

aiilcni

orationis in
el

qiioquc pcccati Iria iiobiscvaggerarc

Kcditas

duolius consistil

devolione
si

,

scilicel

conipun-

cuipsc, vulnus aninuc, dainiiitni iiinoccnli.i:.
Paiiltis

Inde
iti

ctione. Indevotionc, qnia

dcvolus nonoiavcris,
igiioras.

diccbat
peccati

bis

quos

pcr

fa>«lilaiciii
:

culp.K

quid

s

t

orarc vcl

iicglii;is vel

Iiiiprobnin

odiiitu

voiebat
liis

adduicrc
in

Quem Iruclum
crubetcitit
di«-it

enim valdc
iion cuics.
riintrit
tioiic

cst diccic

Deo

;

Iiitende

voci

oraiionii

habutslis
(liom. vi).

lunc in

quibus
in

nuiic

niea- {Psal. i.x;,ciini tu

ipscpcrdevotioncin intenderc
,

Dc vulncrc pccrati
V iWi(ii.s ct
ini)«)«

anima

Isaias
1).

In coni|i<iiiclionc
<

qiiia qiii

spirilus sui
«

propheta

:

litor ct

plaga lumcns (Isa.

onciion

on»|nin;;itiir,Spiriiiis
I

samli onsola,

Dc
11)

«lanino
;

ciitcc

Jiianncs in Apoi al>psi (cap.
ct

inHi uiii^ilur.
i

1)1

riiiiii

niliil

«lolcl

nn^dicina
saiiat nisi

Memenlo nnde
sitpplicii
,

cxiiderit,
lri;i

agc ponileniiaiH.
p«issiiiil
,
:

aJhibci

non

sulel

;

Doininns
tlicnnl

eniiii
ci

non

Tinior«-ni
I)

ntibis

inciit«-r«:

contritos

ronlc,

«|iii

ciitii

Psalinisla

:

«lH.-nioniiin soci«>las
p<-rciiiiilas.
Ila-i
:

p<rnariiin

a< <>rb>l;is

inalonini
r<-pr<il)i

Sana
Dei

aniinain incain (fuiu ficccuvi
devolit)
iii

tibi

[Vsul. vi).
:

«iniiiia ii«)t:iiilur in

co qiKxl
igiiein

Ileni
i-t

duubus

allrndiliir

in

aniorc

aiKlitnri
ijui

stint

Itc
rsl

,

maledit

li

in

a leinuin

desidcrio legni. In aiiiorc
si

Dri

,

qtiia frustr.i
<

priipnialus
I'i-r

diubolo
,

cl

ungrlis

ejus (Malth.

clamas
ab

iinn

aiiias

,

quoniam

ins|>cct()r

ordiutii
,

\\\).
iiiiiti
il
.

iHiK-iii ciiiiii
;

a<

crbitas

p«i'n;i>; |M'r a>tcr-

osl DtMis; sicut dili;;cntcs sc U-iiignus cxaudil
liis

ila

p<-r<iinit;is

iH>r

«lial.oiiiiii
.

«t aiig<'Uis

«-jtts,

qiii

nuti diligiiiil

,

iralus aiiri-in avcrtit
:

(/(r<y.

1

iiionuni so< itlas

<l<-sit;iialiii
ililji

XVI)

rtriiniquc cnini srnpliitu «si
/lic f/ui

hijo

diliijcntc^

Quintii
^iiiK
ptiiplcr
;i<l

rciiiiu.

vir ditiifii{l'Toi.M\i),rt

vderunt
lhinit,ta

ine ictribuain,
fuiil

<|ii:iilatii <lilf<-r<'ntiaiii

vt-niainus

,

qiiaiii

(Ucuirr. 11X11).

l.l

kljiia*

:

pcccala
Iii

«li'f<'< ttitii

v<i<aliiili
:

snb

liac

cin

iiiiilociilioiic

luulla, ifUoniam dtUxil

mulluin {Luc.-\i\).
|H'tift
51

dcsi-

placnil cxplii-arc
illain proilrssf
rinitioiic

/'»<»

sulule auiina-, vrl his iiua nd

tbru)

ri^iii

,

(iiiia

fruslra
cwlutiiiii

noii

apprtis
ingr.ilis

possinil.
esl.

Sk
Kt

<-iiiiii

iti

pi;«-iiiissa
<|ii<i<l

«lif-

qiii)ni.«in

rtgniiin

faslidioiiis tl

postUHii

iiot.oiiliiin

cm uiiiCraii
uiio
Jiru

n))n daliir (i«icul

liic

lcinporalia
cl

hona

qiiae

plnumpruve-

locutio diiarnm
aiuphiloijium

plnriitmve

iliiiiiintiin (<|tiaiii

«|uc t»iitciiiptunbiis

su(»eibi:i

le«.uiijiura

vocaul}

quatiiioi|ii('

poniliii

,

;

113
noiniiic
voiilo
|)Ohi
J:iiii

M. OIIM
iiivfiilo, nl si
<-hI
,

,

Jl.JlN.

Ki

I.I.I.LMOS
iri-

I

l|(.

I.

I*K Oll.V
,

I

lO.NK.
rx-sl

111
(•

|)ri)
iii

«m

iiiiniino j:iin

\

pcci
riiiii

.iinli
,

iiiali-ruin
iiioilfiit

ul in loriiiiita iiiurr;
i
;

ijnotl

ruliiHMlo,
i>ht

Iioiiiiiiih
:

ililliiiilniiir
ili

iil

iiiiiiiii

i-tM-< ulillr

,

iil

j

IrrnaMi

aninial

i|iioil
Citl

koiiiih
i

li;r<'

•tlrniliii.i
;

rjn>

niiiinr

|M-riliiioiiiMii.

(^ii:i|irii|>irr

Doiiiinito

rlioiiiiin
lal.i
,

(|nu:

riilioniii
iili
,

a|ux

|)oiii*ii-liir

ivn
ii|i

iiikiiiiili

|>ij*(r|rfo,
oiiiiii
,

rrKnnni
|>iri iiiii

Uri

,

nf rti vI«-iii3ib
|h>^IiiI< niii»
:

:i|iliiiii

r.iliiiiii'

\rl

i|iioil

cst

u|itiini

Im' ititiKliiiriii

iiiM >iiIm

raliono.

(}ii3ii(li)i|iu>

aulnn

lioiniiii

aiii|iliilo(;m
iil

\isi

crlrra
(i|iii

nI

ilrHinl

aiil

rjus

pr<i\i<li nti.i-

irliiiqnainut
,

coin

sii)i|il«-l

niiiiis

vuralmli

iioiuliini iiiM-nli,

ii|iliiii«>

iiuvil
,

<|iiij<l

noblfc

ciiicili.itl

anl
,

«i

limruUiin iioincn
liivrntnm,i>l loco

vidclici-t rnlioiiaic,
illiuii aii(|iii(l

uoiKlnin

cs<m-I
11-

|N'lcr(*

vulnruiik
umiiii

aJ lurr

l.iiiloni |)ct<-n<la
iiliid

ftniil

nl

iliaruni circninloi

cornin
csl
,

h\

oliliiiciiilixii
i|ii.i'

(|uo

(ruciiiliiin

Uoniiin

ncccs>iario

|>oncrctnr.
:

Sic

vv^o

li.cc
,

lola
/ii<

id cst \ilaiii .ctciii.iin
(|(ii|i|ic

Hi-ns csl r<>fi-ranMi»

•m|>liilo(;ia

vcrltoruni

Pro mlHte antmir
,

ir/

ifilcriiitt

Ikiiiis

,

vcl

|oIiiih
illuil

jIitiio liono

:

qui ad illain proJes^e pos.dinr

pro uiio(Il-Im4 «((ipi

niiuni cniiii laiiliiin csl
i|iiaiii
.

,

rl
,

m*HK; arlcrno,

iii-

vocabulo, quail nonilnin qnidoni invciiluin est; kcu
quiu noiulnin
ita

Ikuio jubcriiur

frui

lciiiporalilnifl nli

(on-

placuit

usui
ct

tcdiiur.
ol

Quem
teu

pcnes arbilrinm rxt

jns

normu

Au/io-m/i
V.

^^^ •"»""'" fr"'- =»"'"^« inlraprcrf alirni
|)ro|itcr
si-i|isaiii,
(|ii()d
iii

rri

tantiiw

(lloUM.
qui.i

.Ir/.

fw«.,

72

)

soln

Dco

licri

dclxi

,

non

facile ncri poiuit. ut

unum

iiomcii lot
lllis

'1"' "'*'"'' •"*^J"'^f "*«

'^"""" """ P^op'*^
'"'^^

'''"''

•^*''-

dirtionnmsignilUation(>s cxpriniorct. Do
dualiiis Yocil.u»,

quoqiio

8'"^"*
•''"'^'"

^"^'
^''•'
'

'

''*'"^
"'
•*"''''

"•""'*

P''"^**'' '*'"'"

''''

vidolicol.

diviiuc

pictatis.

idem

'" fa<">'^l<'"' vnicril rcfcirc ad

ralionis esl
I

:

ul amb.r simul in oralionis diffinilioiic

ol.lincndum
J="" "^'

ilNid .|.io fr.iciiduin
•'^"''
''^*^'""*

o.t

;

alioq.iin

i.ou

pro

nno

differenli:c

vocabulo q.iod noiidum quidcm
posil;K

^'^

»PP*=»>^l^'l"'-- »'

'K''»^

invcnlumfiil,

neccssario

inlclligantur.

Kt

«"'"'a q»'*
P^^''

m

lcmporalibus rccle diligunlur prodiligcnda
suiit
.

h«cquidomsatis, ut crcdimus , diligcnter cxpressa 8unt;lum, ut si quid talc in Scripturis occurreiit, facilius innotcsc.it; lum ncquidin ejusrei
d.irmitimie

'«'""'

^"•"

Deiis

aul*ni

I«'«ft "»"!"« P^^P'*^"* ««'?«"'" Ofd'"''»'^ dilig.mus. rausalitcr

'n
(

onuubus qu»
ita

ut

lo.ju. Ii-

quam

tr.ictarc

volumus

,

rclinqueretur

"''^)

"'''''

'''''"'^
«^»

**'"«'

*1"^'"

^*^""'"

^^"' '""'

'*

obscurum. pnvsorlim cum cx ca sil. quia rom velut cerlis quibusdam
scriptam
d.fllnit

diQinitio dicta

<1"' ^P*'

'«"Jis

««^""a^ pugnaverit.
:

qnam
*P'""'
''

sibi

ab
pu-

finibus circura-

*"^P«"lorc corlus exspectat
«"""'^' "^^

non

lani

arlciii

ao terminat; undc ct a pliilosopho

"*""

•''"^"' "''^"•'

^"*™
T'«
ita
:

""^
'"'""*

termiuus appollatur.
philogix
sci.sura

Nunc curemus

Ii.ijus diffcrcnlialis

am- C

8"»'«'^«'"' *^"j"'^ t^'-"''^ h»«^ ^S''» >

pr*"""i"

ii.spico.o.

Pro sah.lc,

pnesiolalurdiligore direndus est

m

omu.bu&

inquit, ani.n*. vel his qui ad illara prodesse pos-

''"^ P''''^'" ^^"'" ''"'^*"'"' ^'"'"
^''""J"'^"*''-

'^''"'^''^

sunt; quia sive salulem aniiiKC, seu corporis;
utriquo
neccssaria
,

sive

ut virlutcs

et

rerum tempo:

(..\PITLLL.1

I

.

ralmm
ai

facullates, dcbilo

modo

imploravcris

on.nia
sicut

RetapUulaiio diHwiiiouum

(1).

unum
rectc

lincm roferri manifeslum cst.

Nam,

Nunc

si

placct ad rci cvidenliam ea

qum

in dif-

ad
est,
ila

vivendum inslru!i;eMlum

aiiiiniv

corpus
:

finitione passiiu

di^pcrsa

suiil

:

compendioso
ilaque

ac

adminicukTe

vcro corporis cxlrinseca bona

brevi recolligamus epilogo. Oratio

noniine

primuni qiiidem

ac principar.ler,
cst,

pro

salulc

gcncrali dicta osl inq.loialio; pro eo qiiod in omiii

anima; nobis orare pr.m-plum

seoundario oliam
temporalihiis
scilicet

oraiionc rogularitcr

aiii|iii(I

iinplorarc

inlendiniiis.
qiiid

pro

incolumilalc corporis
:

,

cl aliis
uliqiic
: ,

Divinae vcro piolalis adjeitum cst, ne

ab alio

postularc

non jubemur
diccnle
et

ncque
qua'rite

quam
Iti

a

Dco pctondum

piites: et

lioc

lale

quod

el

prohihcmur,

Doniino
,

Primum

pic pctere possis, ol ille

misericordilcr largiri.
siiiu
fial

regnum Dci

jus'iiiam ejus

el

hac omma

adjicienai) istis

Uogularis aul cssc dobel oralio, ut in
lliolic;c vorilalis
:

ca-

tur vobis (Matlh. vi). Quidqutd aulein aliud

propcnsa vero,

id osl sludiosa cl

postulare tcntaveris

,

aul supoinuum osl

,

aut no-

allonla, pro siluteaiiima: vel ad illam pcrlinenlibns

eivHin, aut pesliferum, aut eliam exsccrabilc. Superfliium

ut nihil quod ab ea vel inipedial

vel

avcrlai; inio

qiiidem,

ut

si

niullas

\wu& facultalcs

,

etiam 'piod ad ipsam non adjnvel atque proinovcat

cum

paiicis

possis esse

contentus-;

nocivum

,

si

orando

postulctiir.

(l) E.I.;

Epilogat

diffiuitiouem.

Cnpilnlum

ullimvm primi

lihri.

:

tl5

r.lNTIILRI CISTERCIENSIS

il6

LIBER SECUiNDUS.
De
cui conlcntis in oralione, sciliccl, u'iis pclat quid pctal, a quo pel«l De primo contcnlo oratioiiis pelat ct qualiter pctat.

,

,

pelal,

qiiare

Sed quam longa vcrbonim indngine quod congruc dicalur oralio, prout
fieri

A

bcttir ralio,

dc seiisu penilus non curalur. Grainiiicipi<'ns a

j

polnilqiKi-siiumest;

malicus enim

voce Iransit ad iitleram,

nunc ad ca qiix de

ipsn

non

iniiius

conimode

dici

de

liliera

ad syllabam, de syllaba ad diclioncin, de

posse viJenlur, Jibel proccdeie.

Inlcr

quae primo
aii-

diclioiie

ad orationcm

:

ct

hsec

oinnia sccunduin

videnduni csl qiiod contincal oralio. Continel
tein

solam congrucnliain vocis; posimodiim ipsam orationem grammalicc
et ibctori vclut

ho

,

qiiis

polal, qiiid pclat, a

quo pclat, cui
:

consiilulam,

dialetico Iradil

pelal, quarc pclal, ct qualilcr pclat

Hjcc

ilaquc

quoddam

idonctiiu ad agcnduiii

dc

contincl el coniplcclitur oralio
tes
sui ipsius
,

:

noii

lanqiiam parin

tbesi el hypotbcsi iiistruincntuiii.

niilliiiu

cniin

corum

oralione

C.\riTULlJM PKIMLM.
Salis luculentcr ostcnsiim arbiiramur

poni so!ct,sed tanquam partes maleri* su*; quoniani

cum

alias

hac
et
iii

omiiia
illis
:

siiniil

collerta
illa

inateria suiil

oralionis.,
illis

partes babcal oralio

,

isia sex

dc quibus proximc

et

ciica

vcrsalur,

ct

dc

agit

oralio

cateiiiis, ut si

iinum decssc coniigeril, ne

qgcndum esl ncquaquam csse pai tts orationis. Nec rursum ea pcr jocos, id ost circumslanlias possunius appcllarcquoniam nlixsuntcircuinstantixqiuv!
ei recliiis assi^nantiir,

oratio quidcin valcat appcllari.
oratiuiris

Sunl

aliaj
;

parlcs

lam simplicis

qtiain

composilx

quorum
Quod

de quibus suo ioco dicere
islis

jain aliquas assignavinius, cuiii dicorennis lot es&e

^ non
esl,

pigcbil.

Nunc

inlorini dc

prosequenduni
quis petat,

parlcs oralionis

talliolica;

nuol poliliones.
oralionc

ac priino

vidcndtim in oralione

quidein
debet.

de

composita

lanliim

inlelligi

fidclis videlicel

an inbdelis.

Nam

oralionis votabuilla

Nam

oralio ulin siiiiplex, alia vero conipoest illa

lum iargius acccplum, ctiam ad
infidelibus
in
ficri

exlfiidi qua:

ab

siia roperilur. Siin|>Icx

qiiw

iino

tantum
sit

possunl, supcrius ostensum est.Unde

verbo deprecalivo

cxplicatiir, sive

unum solum
ut
si

Evangclio logilur dc qiiibtisdam genlilibusqut
i).

quod ea
peccatori

polilur,

iit

hoc
;

:

Deus propilius

esto miln

venoranl nierosoIyinamadorarc(/ofln.

Sedotpu-

(Luc. xviii)
milii veiiiam

sive pliira,
ct

dicas

blicanus ct PbarisTCUS dicuntur asccndisse in lempluni
ut ornrent (/.uc. xviii).
gonlilis,

Deus da

peccatorum

vitam selernam.

Omnis
aut

aulcin infidelis, aut
:

Et boc quidoin ad
tionis, qiiac

cxcniplii.n

c;!togoricaj pioposi-

aut JtidaMis,
fidci

ba'retitus est

Primus

uno taiitum

vorlio indi< alivo enuiitiatur,
;

oblatnm

salntcin

non soliim non

suscipil, sed

qiiam

el logici

simpliccm vocanl
copulol, ul
:
:

sive

illiid

verbiim
tnnxicus,

eliam pcr sUilliiiam aiidirc el
nit; secundiis

.'ignosccre coiitcm,

unum solum
sive plura, ut

Socrales

al
el

autcm agooscit qiiidom
scd
in

el

de Scrt-

Socrates esl musicus

ijrammaliost,

pluris suis intclligii,

Cbristi

coiitcinpluiii

cus. Siiiiililor ulraquc

islarum

simpicx
:

sivc

pcr invidiam ropcllil;
sed ab
illa

tcrtitis et

aguosoit ct suscipit,

dicas

:

Tulliua videt Socratcm, sivcdicas
el

Tullius tidel

jam suscopta

sc |>osliuodnm

pcr
esl

supcr*
el

Socratem

/'/rtfo»u!m.Coiiipositam

aiacm dioinius

biam abrunipil. Primus crgo improbus
graliis, scciindus

in-

orationem, qua>pliiiibus vcrbisdeprccativisexplicalur. ut
si

invidus

el

obslinatus,

l<>:rtius

dicas

;

Deiis, propilius csto milii pcccatori,

perfidus ct clalus. Et (|tioniaMi Salvalor ob saliitcin

da veniam doliclorum, concodc vilam .ctcriiam, ct qiiidquid bujusmodi (onliiiuaro \i>liioris. Et boc
ilem adexenipluin
bypotliolic:c proposilionis qtia;

iMnniiim in

muiiduni

vouions ct

verbn doclriiuc

altiilit ot pi'.TCopta jiisiiiiii',

vidoainiis

nunr

qiiaiiia
lioini-

in utristiiic

ab

iioc

triplioi

geucrc inliiiclium

pluribiis verbis csseiiliatiir, qiiam iidoin lo-ici toin-

ntim pnrinlur contiimolia. Et in contempliim quidcin pi:vocploi
Iribus
uiii litot iiobis

posilam dictnil
cis, ut lixc
:

;

sivc

constpt ex

diialnis

calegoricssel

cxempium sumorc de
quod sub
aiit

Si Svcratcs esset liomo, Socrales
iit

iiiipiobis

ot

pornitiosis tivibus

auimal

;

sive cx qiiatiior,

isla

:

Si

omuc
si

risibile

uiio codcniipio inagno priiioipc vclint

nolint agere

est lionio, ei est risibile,

omuis liomo
Socrates
esl

est

auimal; luuc

Socralcs
in

ncccsscesl.Cluortim tainon primtisojusdcm priiioipis
xqiiissimas lcgcs jnmscriptns ct piiblice promiilgatas 1100 lojit noo siisoipil
;

auimal.
<;t

El
cst

sictit

bycl

polliclica
p.iis

qiialihcl cntoporii a
ila
iii

propositio

socunilus lcgit (|nidcin sod

oialionis:

oraliono «omposila

(|ii,Tlil)(t

D non

suscipit

;

lorlitis

lcgitct susoipit, sod susioptas
et

siniplex

p< litin ct ost
iM.)(i()
.1(1

oralio ot parsoraiionis. Sim('vciiipliim
(|iiot

poslmodiiiii pcivorlil,

nd carnm

stibvorsioncm
impollit.

p)cx

aiitoii)

graniiDaticn^ ora-

suadciido

qiios

potcsl

pcrvioatilor

Ad
nobis

tionis lot
lor aci ipi

li,il>(l

pailos
;

(liolionos.
iii

scd dilToron-

toiitcinpttiiii

anlom dottrin^ Salvaloii»
iin|)ii(loiilos (lisripiili
;

trcs

sobnt

quoiiiani

oralioiio qiiidoin oaaltoiiiliiiiliir,

cxomplosiiit

qiionim unus vcrnco approbal;
.'ludil

tbolira l.im vocos qiiam ciriim sonsus

bomagislri

opliiiic (loooiitis

Hoc

;itidit

in oratioiic vero gr.inimatioa dc

solis

votibus

ba-

sctundus audil quidcin scd iinpiobal; lcrtius

117
cl «|i|tr«>btiw,

l>l.

uH\i

.

Jl

JIN. Ki Klli.MOS. -•

l.lll

II,

l»l.

OH,\riO.\K.
llili
i

IM
a'i mimI.iU!

»rd pa»l««u por »ii|kiI»miii ruiiliimjnCcr
cu
iiii|in|{iiuiiili
ri*|)rii|iitruiii
kilti

A

il*»s
ftcM^

i

aliii» i<T»jl.i

fdTina

K4tlr»i«

liii|tUKiia(, cl Uit

i|iio«

|tiilcsl
:

vlulriiirr aliriiiii|H(, nl aiill|Mip« »i«r

mIiuimi*or-

miiit-iut. Ilifc
lioii
Mttliiiii
.ili

Iriii

liitniiiiiiiii

Ki-iifra

(icut; aliiu «iicrie Siii|i(iir4' M-iikiiin
iiiiii|ill,

«citiiilcr

lota vivriiili r.ilioiir

(ii

Liinrii ralioiliil
iii
i>iii

cl

ilii

i

|)oli's(

crrali)
lltlci

it*

,

nliiu

itaciJtNcnla

pol«*hM
((iiliit

invirriii (liH('rf|i:iiil,

vriiiiii rliiuii

Ki

I

lcM.c \cl jilittilos

|iirvri|t». tl liir propriii

Kriii-riliiiH.ilii iilioH

Jivcrnik

iiii|iiiKn.iiil <i(*ii(i*ii(|u;i' ('.liii»(iik ciil

voi.iini li.frciiciin. hiciliir uniriii li.i'rHlru» aliliu-rrW (tru'co,
trio
liiiiii,

(llii.

Nec

iiiiriiin,

coh

((iil

a vrri(a(»

f|tioil

rol electio, t|no«l
»i'(|tialitr.
iiii|iii'ln((;

(|tiiiki|ii<

\nu ino arbti^ilttr

aliciil siin(: viiriisorroriiin iiii|ili(':iri falhiciis

IMiiriliiu

cli|{al

i|iiiil
iii

Oiniiiiini

infUlr-

enltn ox(r;i viain ciirrcnlilMiK
ulins alio
i

iiiliil

cst i:i(ioiiis, lor
lii'i'( ;iliiin

licrl

ftiin

tltkiMitliatil,
:

uin

(j-

ccliob

cuncrc

(litaliir. iN.iiii,

>i.i:

iiicii

ckl liorn r( d't|ua ttiinlido

in

cd Milit ct

(|iioiJ

viclni(>i'ai(,!tliiisati(ciiin'iiio(ior,oiiiitcH (aiiicii i|u:iii(liti

oiiiiit!!

c&lra

•iiit(, (•(

ab

liin (|it;r latiltiiiiiii

Fxclcikia

ctli:i

siiiit iniitilitcr

('iirniiil,

ncc

iiiii|iiiiiti

iiiki
Iii

\^l licri vcl |iniilck^c |hii,huiiI, inrnlcliUiliit Mt;i1

tnc-

>iaiii intraxci inl ail lotiiiii

i|iiii illa tliit il

|icr\ciiiciil.

i(o sc[;icg.i(i.

I'!(

cortiiii

(|iiiil('iii

aliiloii((r .ilinislnnl,

|)0|Uilo

il;ii|iii'

Jiiil.cortiin |iliiri-s foisilaii oliin riiciiinl
iiol;iliilt's.

itlpolc

)(i'iililcH

i|ui

|tr;c(cr

iialinain i|un
vcl
riilci

lioiuinet

toct.u, scil dii.c in:i\iiiir

liia viilclircl

l'li t-

siinl niilla

iiolits m-I nioriiiit

bik iclalc

ro-

riiaH>riini,(|uic(io>i,iirr»M'(ioiu'iii inordioruiii ra(cliuii-

"

pulaiidir. Alii
liccl;
li

vcrn propitin
graliaiti
sacraitii'iil:i

accetluii(, Jinlxi

\iil«r-

(ur,e(onincsVc(crislnstriinHMi(isusi'i|iitrbuii(Scrip(tiras..\lid vcro S.ulilnt .ciiruiu(|iii
iii'i|iii' ri-siii

(iiii,

clsi

r\aiigelica:
,

verilatt»

cl

rctlioiiciii

lci

rcs|Miaii(

iiobiK

(aiiicii

\ctorik
(iroxi-

(*tspcc(uliuiil,

iici'

pralcr

i|iuii<|iit'

.MnNsi liltros tilhis

SiTijiliita: jtartii ip:iliouo

(uiiiiniiiiit aiit.

Alii

volcris pa^iti.c Siripiuias curaliant siiscipcro. Iiilcr
(;ciilil('s

mi
(*t

siiiil,

videlicct

Ita-ietici,

qui

oisdciii

sciipd»

i]uoi]iic )iluriii)as>li('iiiit crroristtssirdiirerniiii

inoribus ot sacramoiitis nubiscuin

ti(oii(es (laucis

lias, i(ui (umeii oiniics

diius )iriiiripalilcr(liscoduii(:

dissenliunt.
KUii(
:

Nc((uc (auieit
(iiii

rti

vol

inagis dil.g<-iidi
p.Tcis

e()riimst'iliccttiiiial»lsniacloriiio.VIiiali;o(lii('i'i)losori-

(luipiii'

iioii

.ilTi.Ttii

sod

dolo
til

giiiem ('irciiincisioncin
tiir;
(*t

acci]iiiiiil.cl Isiuaciila'

vucan

-

uoliis appro|iiaiil

;

vcl iiiiiiu^ iiicliiciidi, iiiioiiijm,

alioniin

(]iii

in i»r;opulionali,idooi;ontilo8.s))o-

ait )tliilosoplius,»ti//rip('i>'is tfficacior ett

aa nocendum
iu

cialiterdicnndir,

i]ui iu

eo iii((uo(;oni(isiin( [)or8cvo~
iniiuincra; suiit pcslos, (]iio-

quam
liis

familiuris

inimicus.

Suiil

taiiicn cli.tm
iiilrr

ran(. Ila^roiicoruni
ruiii

autom

gonoribiis

Itominum,

iioit

solum
s

div.crsJi

soptuagiuiarcrosocl.Tsiam uoiuinilius(|Mam pro.

coriim scclas scd ctiaiu :u oisiloin
lioiiiiiics,

"(•lisiutcrdivcrso»

priis orroruui arliculis
lib.

ab

iinicoiii

discrcpantos
;(]uas, ((uia

iii

gradus

((uidaiii ol limites,

non

\irtulum
verii is

Eiymvlogiarum dcscribit Isidonis
pi^rccnscrc
j)olius

ad

^

(|iiidom (qu;e aiuid cos uuII.t; siiMt);

scd, ul

pvitseiis

plus

lial)c(

laboris qiiam

oom-

cxprimam,
minus
ad

majoris niinorisve ncquitiiC. Siquidcm
'lu

modi,

iiliid

vidoiKltini

os( (luoil (pialiior cx

improbiiiii arliilror gcntilom, qiii log
s<

iialu-

rausis doiiomiuari

solciil li;orclici. 0><i(l*>m cuiui a
:ib

ralcin iu cordosiio
vil.c

riplam,.i)robis implonso(R'ribus
sol:i

provinciisdenominaiittir, u( (•alapliryg;v; (luidaui
Ipsis

pcrfeclioucm

carcl fidoi ratione, qn:ilis

haercsum

uitcloribtis,

ut Maicioiiil.T; quidani

erat Coriiolius (.tc(. x), eliam

anlequam lidomCbristi
iiui

ai»r.vrogaliva sanciiiatisqiiamsibi iira!oa.Horis iisiirpaiit, u(

iKonle tractare

incipcrct

:

eo

ct fidci
iniiltis

saluteni

Calliarilamiuain luuiuli; (]iiidam ab errorc
aiit

ooiilcmnil cl logomnalur.-o magiiis ac
nagiliis
inillia
:

profanat

qiiem fmguiil

soqiiuntur,

iil

Aiilrltopniiiorpliit;e;
iii

qualis Herodcs.

tam

ille

qui
ii),

lol infanluiii

qui falsa opiiiione

Dcum Patrem

forniam liominis

siue causa jugulavil {yiatlli.

qiiia qui fra-

transfigurant. Aiitliropos

cnim Griece Latine homiel illud

lernc

uxoris pollutiis adullerio in protiiim obscen-je

ucm sonal

;

morpbo aiilem formam. Sed
accipi solel. In laryiori
is qiii

no-

s.illatricis sarictissinii viri
{.Mullii.

cede fuucstavil convivia.

lamliim est ((uodlKoroticonim .ipiiollalioiiunc

li(j'giiis

xiv).

ounc slricdus
EA:closi;e

quidcin acsc ab uuitnte
is

Iliirsuin(|uc
qiii

niinus

impium

crcdiir.us

Judii-um

ecplionc vocaliir lia>rclious lam

noiidiiii)

verUalis evangclica: lumcii ugiioscens,
piioccpla

contumacitor abrumpil, qiiani
;

qui ejus-

D

velcris
fideiiler

legis

sccundum lenoiem

litlera;

dem

Ecclosiic s;icramcnla pevverlii

sivequi sacras
;

obsorval qualis erat Nalbanael, de quo Sal:

Scri])iuras scionter

prave

intolliijit

sive qui

lem-

valor ait
(/oflH.
i)
:

Ecce vere Israelila in quo dolus non
eo
qiii

esl

poralis

commodi

ol

maxime

boiioris

principadisve
jjiijnit

et

gratiam fespuil.cl logom inale
;

sui caiisa,

falsas ac

iiovas opinionos vel

vel

vivendo

(ransgredilur

qiicmadmodum
siiae

illi

quos

sequitur. Qiix extroii.a acceplio, licet
niis

eam Auguslinon iiicongrue

idcni Salvalor aolciitos audiie verba
niic priedica(io!iis, otiain

sancdssi-

seorsum

posiiorLl, vidolur lainen

detransgrossione legis Mo-

tribus pnTiccdoiilibus posse coaptari.

saicic

quam
ila

so servare profitenles gloriabanlur, ar:

Restricla autein praefati
t;tlis

fieri

potosl divisio

:

nominis significalione, Eoruni qui posi accopla
prave vivcndo

guit
el

diccns
e.t vottis

Xonne

Sloyses ded.l

tobis

tegcm

nemv
Sed

facil

legem (Joan. vu).
miniis
ille

lidei

sacrameiila a veriliUis rationc
:

el iiiler hifielicos

pcstilcns,

qui

degenoraMt el caduiil

alius in Ecclesia latel, cl eain

in

paucis ot minimis

disorepans

in

pUiribns majo
:

pravis moribus peidirbat.ut falsuscalboliciis; alius

ribusiiue

sacrameiitis nobis coiumuiiical
aliis

qtialcs
li-

oainiuo

fidci Clirisliaitic

leuunliat, cuin (anien ncvel apos(;i-

sunl Pelagiani, qui in

nobis conscntientcs,

queal non cssc Cbrislianus, ut apostaia

berum

aibitriuin sinc gratia suirtc.rc dicunl ad vi-

119
laiii

ClNTnKUl
promcrcndnm
:

CISTi:r»CIENSlS

liO
plui iinnm
:

co

qiii in

patiiis minoriliiisr|ue

A

dctur
lia

namque hoc

discrop.irc a sontcn-

Hobis consontieeis, plura el

in:ijoF.i
;

profana iinpio-

.Tqiiissimi judicis

qni et

omnc boniim rcmurmpunifa.
inott.-ilia
;

laCrpcrvcrlit alqiie conlaHiiiial
P;il:c Filiuin,

veluli r>i>iiati^txqui

ner.Tl, et nulla ni.Wa pi;elorire paliliir

cl ulroqiie Spiriiuni

sancliiin iiiino&iilislaiitias in

Mortunrnni vero (•periim
vcl morlifcra
;

:

alia (|iiidoin

rtm

:

et siciil ires

personas,
:

ita

ins

nlLa inorlifioata vel
:

cxaiiim:ila

ali:i

Trinitate, menli:rnliir

itno, ut niulactcr aliquid ail-

voro inaniniala vcl informia

aii

i

morbida

vel

mor11-

jiciam,

niinus odiusiis

Doo crcdendus
quod

csl

optimus

bifera dici possiinl. Mortalia vel morlifera sunt
l;i

Judxiis aut

gcntiiis sivc lucreiinis, lltgiliosissinio
iiullits

qii;e

mox

ut

facla

fnerint .iiiclorem
;

stiiim

ge-

Cliristiaiio. Satis jan) p:ituil

inridelium

hcnnx reum
tcria,

constitininl

ulpolo hoinicidia, adul-

qiiaiilumlibet probus, vene orationis

babelcommcrexrrcaturis

foriiicaliones, et oiiiiie id quiKl
siinicit

scmel com-

cium,

licet miilti ctiain inter illos, sive
;

niissum

ad nioritum niortis

:

undc
vel

et pec-

Creatoreni considcranlcs

sive cx Scriplurx tesli-

catum

inortalc
siinl

nominatur. .Morlifioala
qiue
(iiiii

exani-

nioniis edocli qiianla possunthuinilil:)tosupplicnndo
iion

mata vcro
(litidem

priiis

pcr

cliarilateni vi.

orant qiiiilem, sed imitantur oranlem,
:

tanien ciilpandum noH csl

quoniam

sivc

Quod adjidem
B

x^rint, ea recedenle exspirant
iil

el moriitntur

non

mi>rlaiia fianl

;

scd ad vilam inutilia;

resipuerint

,

polerit Yivificalis operihus lioc ipsuiu

iie el

illi

{)3rcs

vidoanlur

qiiorum altcr post plugrave pcocalnm
iit

eis ad saliilom

provenire

;

sive in errorc suo pcr^

rima boua lapsus eslin
Uavid sive
Pelrus
;

aliquoil

luanserint,
Ulruiii
llbel

forsilan ad miiioris pcEn<e renicdium.
vitae

aller

vero omniiim expors bollagitiis,

aulom pnwodontis
,

Oj)era

qiianlum-

iiorum, muUis el magnisscsecontaminavit
ul

bona Deo placere el ad ipsam quoque lideiu obtincndam prodesse valeanl; cl illud aos dubilare COgit qiiod dicit Aiignstiis Ccriieliiim anlcquam
:

Herodes sive Pilatus.

Inanimala vel inforinia
sint

congrue dicuntur, qiue diim
runi

de genere bono:

in Clirisiuin

crederel

Inisse exaudiluru
iinposiibite
esl

;

cuui
placere

aiibi

lej^alur

:

Quia siue
el

fide

Deo

{llebr.u):

dicalGregoiius,
tamcii

eum

pcr (idcni ad opcia

operum piailer cliaritatem fiunt cl idi^olanquam anima formafiue carenlia ad vits; merilurri moveri ac perficere neqiieunt nisi (ut jam dictuni est) accedcnle oharitate vivificari mcrcanlur. MorbidaTcl morbifcra sunt ca qn.ncnos venialiadicimus,
qua;

veiiisse. QiiiJani

liiijus

qiucstionis diiimunt

pcrptexitalom dicentes.eiimdeinCorneliumqiio tem-

non tam cx montis
et

inalitia (iiiam
:

ox

morbo
aniniam
noii

pore orabal,
atque
delero

el

cleemosynas iargiebalur, fidcm
;jaiii

fu-

buinanx naturse proficiscuntur
conlaminant

ct

l.Tincn
,

tune liicarnationishabuisse
ila
;

faclaevero niinlme,
iiifi-

morbosam

cfliciiiiit

sed

partim ftdelem, parlim vero fuisse
el ideo

C usquc ad mcritum
can
hac
pl.icuerinl;

morlis xlerna', nisi inuUipli-'
veiiialc pec-

Pelrum ad eum

missuiii aiuni;

ut

nuia nulliim csl lain
finl

eum
Loc

plenius instriiendo qiiod deerai supplcrel. Scd
qiiia dispulabilc satis

calitm

qiiod

non

inorlale

diiin

pla(Cl.

Ex

esl, his

qui reiu ccrtius

igitiir

opcrum

distinciione,

sumenda

cst et illa

disculere valeant relinquamus.

qiix sequilur hoc inodo.
II

CAPlTlJLt.M
opcra
viviiicnri

Divisio opcrum.
cst,

Quod autem paulo anlc diotum
p
)SSo,

qimlain
aut

Honorum
oportiu)
;

sivc

malorum
qiii

scu

qiialiumcnnqne

videlur

ita

neccssario diagiiiiiis

alia

qnidoni ab initio viviintet nnii<|iiani

stinguenduni, quod oinnia
viva
aiit

opera

qii:i;

nioriunliir, ut

eoniin

ciiaiilateni

scmol

l::ibi-

mortua
vcl

suiit.
;

Viva Uicinius

qiia:

ad viiani

tam nunquaiii
viinl,

dcscriinl, ut 1'aulus. Alia
:

primo
qiii

vi-

seternam sunl
li.-c

ulilia

moriua vcro
iniililia.

qiia: niorti pctcr-

po^ica moriuiilur

corum

scilioel

eam-

obnoxia

ad vilain
suiil

Vivontm

:iiitcm

dein charilatem

qiiam coeperanl
.^lia
.tIi

operari rclinere

opcrum,
sunt
cent,
qu.t;

alia

vilalia; alia \ivili(,ila.

Vilalia

non

cur;int,it;

Salomon.
:

initio morliia sunt.

slalim ut liunt boiia sunt, ct idco plain

cl postoa viviJioanlur
Patiltis vel

ul oa lioiia opera (|u:o fecil vol
inlidelilatis

quoniam
;

citarilate riuiit

ct

spirilus

vit:n

Cornclius,duniadhucpcccalo
.\lia

in cis csl

ui oraliones eteloeinosyna; s.inctoriiiii.
aiilen)

D
loneronlur.

niortna sunt
iil

ct niiii(|iiam vivilii

an-

Vivihcata

(licunliir qnac cuin
taineii

hahcanl

for-

lur aut vivificari possunl,
lia

oninia peccala

morvil;c

niam

bonilatis,

iioii
iii

boiia siint quia in chafiercnt uliquc

scu

voiiialia,

qiur nunquaiti
liool

ad

moiUum
;

ritate iion

fiunl,
;

qua

si

bona es-

ronvalescerc queuiil,
gantiir,
olTioianl

por pdMiitcnliam coiii-

6enl ac vilalia

sod

iiidx

accessu rharilatis anispiriliim
vitalein
:

non

iit

porficiant ?d
Stiiil

salutem
itoin

.'.ed

iii

iion

maiitur ct velut qucmdani
piiinl
•!(

acci-

ad niorlem.
postea

alia

qii:c

priinu
:

|tossinl et ip^a

prodossc ad vitani

quaios

viviint,

moritiiiliir,

iionim

roviviscunl

Buiil (ualiiiios el elooiiiosyiiic

peocalDnim

qiii

con-

coniin scilicct
bunliir
iii

(|ui

post

ariqita

opora

cti;irilatts ta-

verluiitiir, lidcliiiiu sive iiilideliiiiii.

^ec

eniin eos na-

aliquod

inoit.ilc',
til

et

iloiiitn

per

pu;iii-

rcs ad pru-iiiiiim
:)iit(;

possiiiitii>.

arlntran, qiioniin unus
pliiriina

iciiliam roparaniur,

David.

Siinl ilidotn el alia

coii\crsioiieiii
;

iiitor

inata

niliil

egit

qux
cala
qiia
rati

prinxi (|uiilom iiiorlua miiiI, posimoduiii v.vili-

l.iiiilabilo

allcr \ero sa'piiis hiiniililor oravil, pliiniiillai

doniio

moriuntur;

\idcli(^ot

oonnii

(|i!i

ali-

iiuiuin jojuiMvil.

pjiipi-rilius

elooniosynas

dc gonorc bononiiii proptor
posloa convcrliinliir
;
:

('liaiitalom

opo-

iDgjvit

:

si

pMi convor^ioncm
ac

vel scqiialitcr vixevila.

ol

itoruni

rol;ibuiiliir

\iiit,

\cl staliin

simiil niigravcrinl c

Vi-

ad neqiiiliam

crjiibmodi

houiincs facihub crcd>

lii

ni;

ouAT

.

j:jiN. kt m.ilmos.
|ih>

-

i.iii.

ii,

u\
\i*l

(Hi\ih»k
iiioilnrrra
«
;

i:<
(|iim

ri<|it*iirlt|ii:iiit|iliii'iiiioHi|ii:iiii niiiiiiiilfiiiiintklrini

\ clium
iiiaiia;

inoiliiila

iikiiImhm
maiiili
kii^nj
<•)

Im

i'tM|Uoil

v:ilili>iliiliiiiiii 0Hl:iiiihi'iijuii |iriiiia ir( iiliiin.i

coinlitioiiik r
aiiiiiM-

qtio

iia(M.iiii(iir
.

Uaiil.H
rtk^ii'
•«
i|ii:i

pruvii

(-oiiM|>M'iiiiiis, iiit*(lio ifio|itin' vi'r;iiii liiiliuri

ml

iiKiildiiii
liiiiiat.i

iiirrriiiit

kir j(ria

i'li:iritu((*iii.

I'A
(|iii

liis
hiiii*

l.itilt'

fst

:itl\riii

i|iM'tl.iiii
li.ilii-ri

pli)Ri(i

dii

iiiil

;

qina

;i*;(iiluiliiii

ctHC

o|M-r:i
;

cliaril.iif

iiiill.iifuiH
i|ii:i*

Oiiuiitur c(

iiiuiiilc^t.iiit rl

ii;'^rnv.iii(.

|)u»«iin(

ii( ()iiiiii:i
iii

lioiiu
;

«iprr»

viv.i

ili»iiiiti4

CAI'ril II
Sfil jaiii
iliiiius
:

M

III

iilroliliirt
(|u:tiil

Ki'iu*rr

i|u:i'iiuiii
,

vf ni
illi

i\iv,ti

inint|ii:i*

liis diiiliiiH

iiiiiiinr.iti

,

iicc ali rr,

ul crea<l
iti*-

ca

|>r;isfiil(;

li:ilioii(iir

iil

tiiiiiii:i

iii>i

loilf uliti-r
I.l

liilori

\idrliiliir,

liKirtiia plittiiil u|»pfll;iri,
«|iii()

f\ff|itis
tinri

sitlis \fiii:ililpiis.
;

i|ih'iili.i
t|iii/tl

|iioifd.iiiMU.

df

iiiliili liliiiH

t|uidi'iii id

iiiKi

t

iiiii

cliurit.tto

poHsciit

iioii (liccrfl
tioii

rci vciilaH

ImIntc vidcSjltir,
«utciii sl

liai

tcntio diiinM*
|M-(i(
;

Sfri|4ur.i
MiHi,
ipti

:

Si dixerimut quia fwcuiuin

liahr-

Niillli iiil.

Fidclift

qiiid oraiiiln

au(

not tfduciiuun [Joan.
:

l).

(Iuiii

i'I|{i> siii(

justiiH hil, au(
Hliih;

iiijii<i(u*i,

ncccHse ca(
Dn.tliti-r

TNiriu

Hi

ju;

du(i gcnt^ni vivoruiii tipfruiit

prima
vitulia,

qiii<lfiii
t|tiu<l

ilitiin

vel

iii

hua

justitia

(>erin-jn«iirii«

tur
cs(.

iioii

.soluii) viv:i,
!>riiip(*r

scJ
in

cl

:iiiipliiis
;

vcl

:iil

ii('i|uiti:iiii

rclupsuruit. Snnililcr iiijuslii^

in

qnia

cliaril.ito

viicrunt
vidit,

siciil
itl

sua

iiiii|uilul(;

dcrcssiirus, vcl ad juktitiam rcdiliijiiktus in juHlilia
(

ilhiin vidciitcin
qiil

(liciii)u&

qui sciiipcr
olFicio
;

esl

^

rus.

()ra( ij-ko

|icrniaiiHiiriiH,

iit

nnnquain

vidcntli

caruit.

AUcrj vcru
priiiit)

Flias cuin clauilcicl

(iiliim

prciiliug;

ct

itrruin

iliciiitlur
tiia

viva vividcala

quia

cuin

iiior-

aporirft (///

/{i'i;.

xvii).

Orat ad neqnitiam
^cdilit iu
lj'iiipli

nlafc liii-

fiicrinl,
;

acccssn cliaritatis

vivilicari

iiicriic-

pstinu

jiisiiis,

ul

bjiiiiiiun

niiit

qticniatlnioduiii •lum ot
,

illc

vidciis

Jiciliir,

lcr coiisiiiiimuto
jusliliaiii

(/// Hey.
iit

vii>).

Orat

iiij*iklus
kiiiitil

ad
rl

qui iion scni|>cr vidil
\istiin r(*ccpil
;

sed post luiigani

ciccit:itt'in
:

rcditiirus; nijculat^is

hjvid
Ueg.

adullcrio
\\).

qtinlis erat illc qiii

dicoliat

iiiHin

lioinicidiu

(//

Orat

iiijtisius
qti;ilik

$cio,
ix).

quia luni lucrim circux,

mudo

viden
(iil

(Jocn,

cuiii siia ini({(iitalc

de

liac vila

iiii|;r:iltirii!t,
t

Mortuoruni aulcni
:

opcr:iq(ialitor,

(liiiiiius)

erat Judas,

queiu Salvator

ciitii

;i

if i is

apustolis
iii)
;

gciieia siinl

(|ut>riim

prima non soluni
inortulia

luortita,

or;irc dociiil, cuin csscl fur ct Ulro

{J-jan.

scd

qiiod

nij(ju9
:

cst

sivu
,

morlircra
cl
inorlt;

dc qut)

S('ri|»tuin

csl

in

ISaltiio

:

Orutiu cju^

fiai
i

iioiiiiiiandir

quia

iiiinqiiam

vixeruiU
:

inpecratum
juslitia

(l*tal.

(.viii).

Oiiinis
Iiaiid

aulem
ad

(|ui

uui

plcita suii(,

ct

murtcm
non

aircruiit

e(

ad

vit;e iiic ri-

dccossuriis

cs(.
;

duliii;
(

fcoricoi

tuin viviruari

po8SUi>l,
:

quanivis

oiiiniiio

per

pcrtincl

elecluruin

(|ui

autfiii

um

iniijnilatc

p<viiitenliam delcanlur

proulglacics frigida vocapolcst,

^

migraturus, ad iiumoruin rcproburuni.qiMlistuiique
fxierit

lur;

quia nunquaiu calclicri

sed
ila

scmfMHrcsolvi

hic
Kivc

vel

ille

;

sive

lidclia
,

bonus aut
aul
cl

iiialiwe-

fri;;ida cst, et

semper

inrrij^idal; liccl
sil.

lus,

gejililis
I)c
illis
,

aul

Jndyeus

etiain

possil ut omniiio noii

Socunda vcro
sivc

i)i)n

solimi

rclicus.

aulcm
qui

elcclis
ai?lcriio

rcprobis
vcl

hic

luoitua seJ et

niorlillcala

exaiiimala iiuncu-

accipi

'.oltimus
vol
olocli.

ab

rc jirubali

pantur
sicut
vixit

:

quia

cum
,

prius vi\erunt, vivore dosieie;

sunt

I)ictintur

eniiii

ulrique,
;

nuHla

cadaver hominis morluuin dicimus;
ot

quia
esl.

sccundum
eundtmi

aHernam Dci
Dc

praisciciiliain

niodo sc-

desiil

ct vila

ccdonle

inorliricnliiin

pr;csonleiii el

f<>rlc noii

jicrtiiaiistirain jii-

Tcrlia idco non morliia
riiit

dicuiilur, tniotl prius vixe,

stiliam aut nequiliaiii.

prinia i-lecl.ioir dicit.\po-

cl
el

vila

privala

sinl
;

scd
et

quia

in:iniiHaLa

slolus

:

Qui
i).

elegit

uus

aule

tnundi

cotutiiulioucui
:

Kuiit

nondum

vivuiit

sicul

fetuin anlc ani:i|>pollaic
:

{Kplies.

\nx inliisioncm mortunni solemiis
qiiia vixit ot dcsiil,

noii

quia escae

De sccundo dicitnr iii Job (cap. xl) Behomolh elocia; siint quia mali^iins
:

sod quia

vive.i'c

nondiun
,

ca^pil.

iiostis iioi>iuin(]iir>!ii

co«

qiii

proplcr

pra'.sciilciii

ju-

Iticuniur

hxc oadem

otiani inrurmia
;

qiiia

iiondum
vchit
;

Sliliam clccli vidclianliir, absorbcl ct sibi
ral. Ilciii

iimHpo1
t.l

pcr cliaritatctn
felus

informata sunl

scd sunl

de

priioa rcprtjbatior.e lcyilur in Malacliia
(raler

informis

anle disposilioncin inombiorum
lincanionla pictui
is

D

(cap.

i)

:

Nunquid uon
dilexi,

Esau Jacob

Ja-

aul sicul quxdain

ante coloris

cob

quidem

apposilioncin. Quarli voro goneiis 'ipora idoo iiiorliia

80 l'ci. reprobare csl.

E$au avlem De seciindo voro
lioc

vdio habui. Oilisin

(odom
(Rom.

vooaninr,

quia nuii soluii imililia sunt; sed
cilra

Aposlnlo

:

Propley
til

tradidit

cos beus :n repro-

etiain

nosciva, licel

mcrilum morlis
so'.'.

aeter-

buin scnsum
i).

faciant ea qtta- nvn convcniunl

nae;

pcccata enim

sunl

Viiiialia,
:

nisi

pcr

Nonenim hoc

inlclligciidum ost, de a-lori-a rc-

contomptum placore
antom mortua
csl

incipianl

tiinc

cnim, ut.di-

probaliono cnjiis nulla csl causa,
probis accipi
dcbol,

scd dc

illis

re-

ctuni cst, morlaliuin niutiianUir oOVfluiii. Dicuntur

qui mcrilo minoris ncqnitia;

oo

loqiiondi
qiii

lypo

quo
sibi

niortuiini
et aliis in-

quam
iii

rebiiquorc

iiuluni,
jii

lioininctn dicimus,
ulilis
,

non soluin

inajonMn, ut
wii.)

ijiui

Dco dosorenlo, labiintnr sordibus est, sordcscal adhue

se<l

ctiam

pcrniciosus.

Diiunttir

(.l;>of.

;

m

GUNTIIERl CISTERCIENSIS

194

lii]i:r
De seciindo

tektius.
bonum malura an medium.

conteiito orationis, id est quid, quis pelat, De insijiratorio bono.

Al dc prinio quidcm conleiUo oralionis, \idelicel
«jiiis

A

i'iviv{Joan. vii;, secuiidiim ea qja; dicla sunt.
liic

Ktiam
eieunS

pelal.idoodiligcnltr proseculi sun^usjquoniani
qui sequuiitnrclicicndum
liignabitur,
id

non

incoiigrtiedici potest

:

i.d

locum

uiide

ex

liac dis iiicliojic el aliis

jlnmina revcrtunlur, ul ilerum (luant [Ecclet.

i.)

cril,

quanlum Deus aperire
esl, scilu

quod De
liis

CAPITULUM
ergo qiiinquc boiiis
tibus. cisdeinque

II.

qu.t&ilu dilVu iie

vero dinicillimun), vidc-

qux pctenda

sunt oran-

licelde ollinentiasivc efleclu oralionis. iNunc igiuir

donis Spiritus sancti, prout ipsc
proveniaiil dcnionstranct !am ea

de secundo, id csl qnid pclal
tia

:

non

niinori diligen-

donavcrit

qucmadmodum

quserciiduni vst.

dum
te
:

cst.

Converso tamen ordinc

paulo

axi-

CAPITULLM PRIMUM
Hcfcrl enim quid pelat orans
l»onu;u pctat, au
id pcial

utium

vidclicct
:

enumeravimus; quoniam ibi quidem illud priino poncndum erat quod omniuin alionim causa ct fl:

malum

pelat seu deprecctur

an

nis est

deliinc ordine retrogrado
:

ad infcriora veita tractari,

quod in sui quidem natura ncc bonnm nec qnod medium sive indilVerens congrue inaluiii cst :ippcllari. Bonum aulem hoc volumus ac< ipi, p«»tcst lam vitani eiernam, quam omiic id quod ad ipsaiii
:

niendiim

hic ea siculi provcniiint

rc-

ctius arbitramur.

Priinum

itaqiie

boiiuni

et

primo

ncccssarium

:

ct (juod iiisi praccesscrit aiia iion seest,

qucnlur, contriiio cordis
iiicipil

cum

reus, divina visi-

proiuercndam
vat. .Maliim

et

capcscendam cooporalur

el

adju-/* tantc gralia,

cogitare pro peccalo, et tota
:

vero coniraria rationc, vcl inortcm pcr-

mcntc
diccbat

compungitiir

Et fiunt

ei

lucrymcc

panes

peluam, vcl quidquid ad illam impellit elaggraval.
Mediuin vero quod
iii

die ac nocle (Psal.
:

xli),

ad imilationem

illius

qui

sui natura

nccbonum
boiii

iicc

ma-

Lavabo per siugulns noclet
coeperit, adcst statim
cl iiliid

lectuin
vi).

mtum
Quod

lum

est,

secuiidum praedictam
sed

et

mali

acce-

lacrymismeis, slraltim meumrigabo {Psat.

plionem,

cx

usu

bene

vel inale

Mlcntinm,

cum

fieri

peccatorum remissio
Pcccatur quaciinque
xvin), id est sain

lonnin malumve cdiiitur. Iloriim ergo triiim ([uodlibct, in divcrsa specicrum meinbra ilividilur. Boliiim

nec est inter hoc

aliquod mcdii temporis in:

lervallum, tcstantc Scriptura

quippe, aliud csl reniuneratorium,
;

id est vila

hora ingemueril salvus
lule dignus, vel
saluti

eril

{Ezech

aBterna
riuiii,

aliud vilai seternae

meritum, aliud meriloaliud
iiil

promerend* idoneus. Et
vcliil

aliiid

inspiratorium,
viia

Draeparalorium.
aliiid cst

Evangelio Magdalenye

in

momeitto peccata
Spiritus eni:n

Bonuni qiiod est

alcrna,

quam
et oin-

dimissa sunt, qnia gravitcr conlcrcbatiir, el Salva-

Dcu« qni suinmc
niuin
U;,

b< niis ct

summum
esl, id

boniim.

torem plurimum diligcbat {Luc.

vii).

bonorum

caiisaet finis cst. BiinuiiKeteriKe vicst boniis actus
:

sancli qiio auctorc id gcrilur veloi cst operatio, iiec

meritum bonum opus
;

q

unquam
spiranli.s

iilla

rci diflicultatc

tardatur. Nain

siciit

sive iiiterior, ut menti s

sive exterior, ut corporis.

aqua similiter

infliiitet

sordcscluit; aut
ct

uli flabrura

Bonum
incntis

meriloriiiin cst virtus, id est

bona qualitas
insti

aure simul spirat

pulvcrem

cxsulflal

qux

est vclut

qiioddam boni opcris

u-

vel sicut calor ignis aut solis,
niiil

ccram

vei glacicm si-

iiientuin.

Bonum
Bomun

inspiratoriuni
illa

est inTusio gratiui

percutit el liquelacit

:

ita

Spiritus sanctus cuni
intral el

specialiicr, cx

qua

bona qualitas mentis proest

sit

aqua mundilicans, cor liominis paritcr
;

cnMtur.

vcro prrparatoriiim remissio

lavat

ciim

sit aiira purificaiis,
;

pariter

afllal ct oin-'

poccaloiuin pcr < ontritiuncmcordis; quibus mancntibiis

ncs vitioriim sordcs cventilal
ficans,

cum

sit

calur inollivcl
indi;-

nuni|uaa) liomoad caBtera posset esscidoncus.
contrilio cordis et pcccaloriim

primo

atta( tu onincin

compactx

(ju£ tanicn
sio, iino cl

rcmis

rat:e nialitix

rcsolvit

diirilicm.

Dedignatur cniin,

omnia qux

seqiiuntiir cx

cadcm

Spiri-

tcstc Scriptura,
bil in coriKiic

coiitubcrnium viliorum, nec habitai).

tus

sancli gratia, ct raiisaiii liaboiil,
ot

cl soitiiiiitur

subdilo peccnlis {Snp.
:

Dc piimo

dicit

encctnm
clns
foiinal,

mcrccdcm

aci ipiunl. Spiritns eniin

san-

Dcus pcr proplictam

Efjuudiim super vos arinam munvestrit
sit

piiiiio qiiidcin

piirgat, scciindo

spiral, torlio

dam
aura

cl

muudabimiui abomnibus inquinamenlis
(jiiod
:

qiiaito

rrcat,

qiiinto

rcmuiicial.

1'urgat

{Eiech. xxxvi). Dc seciindo
flaiis,

Spirilus sanclus

culpam, spirat
r;ilioii''m
li

gr:itiaiii,

bonaiii, iciiMiiiciat ad coionain.
:

formal mciitcm, crcat opc- D fluenl nqniv {Psal. Undc Saiii

liabcs

iii

Psalnio

Flabit

spirilus ejus et

rxi.vii).

Qiiod aiitcin pcccata

puU
ct.

miin ait

Liiiilrniis

uiiiicrxtt

circuilii pcnjil
i)
:

Spi-

vis,di<it Isaias

:

Consurge, consurge, excutere de.pulFlaiite igitur aiira Sprritus sancti

riluf, el iu

circulos

sitox

revcrlitur {Eccles.

non
dc-

vcre (Isa.

i.ii).

I0( ali disi:iirs>'

^«'d niis(|iiain

abscnto polcntia. Itcm

flueniibiis aqiiis
dis, oniniiim

lacrymarum per cuntritionein corpiilvis essiiiflatnr.
*

riiin Spiritiis jancliis aqiix
ti(jiiclnr,
iit

nominc

lrcr|iiciitcr

pcrcatorum omnino
ila

ibi

;

ilumiiia de vcnfre cjus (lucnt aquK

De

lcrtio

nuantMin ad cerain

lc«itur in Ps;ilino

;

«r.
Sieut
fiicie

Dh
(luil ri-ru

OU.VT.,
iJr
I

JUIN.

1.1

I.I.U..MUS,

l.lli.

III,

bl. Oll.MIO.NK
fiiluii l«-»f»pori»
lnlii«-iili iniii
«-ril

1.0

a fmit
I

iijiiit,
).

ptrtanl percalurtt u
.iil

A

iplalioiirm, cl «b hoc
niuiid.iiii
:

«rtm» vUi*
ainliii^uuiii.

/><i (/'tijf.
iii

tvii
liliru

l>i-

oilciii qiijiitinn
:

glaiit

Jiligcntiu»
iiiliil

cirin. Ifgiliir

lilii

Syrruli

Sicul

gliiciei

tuiii l((ilur
tnruiii vcl
bi)ittiiii

nl«l vol ruliirnni
vi-l

vl

uiiipiain fuiIIimI

atreno,

Ua

iiWiciWiir pccfitln vetira (Kicii. lll). IM<

i

liii|MTnri valrul

orarl, <oii«iat
<|ii<mI

liir anlfiii Itor lioiiuni |ii.i'|iai iitui iiiin, i|iM.i

|mt

illtiil
|ir:i-

;itcrii.i'

pr:c<lc%tinaltiiiii«

oiitnlHit

ad

sri|m-iili.t

|ii,r|iar:iiniii,

i|nilni'i

iti.ti

istinl

aiittiiniifi cst, lt'iiip«ir.iri.«: oiuliiiiii iiu«ir r,i-t taiiluiii
ntl

fcilorrl

iitiiii|iiaiii

fSMfiiius

idoiiri. (juu;

i|iiiilriii u|i-

riitdiiiiii
1

pi-rlmcnli,

ftiibja«<'re

iiuii

po»»c

;

ub

pclblio
libet

licel liuic |iriiiio sprriiiliuk coiiMMiiat, cui-

quaiii i-tiam

uunani, ul

di< tuiiK'^!, illutl a

prj uiitM

tMiurii

pr.rlrrquain
i|iiia

iilliiiio

iion nlistiitle coiiliir

divisioiic HccliiHiiiMiH

Dicitiir jtilrui Ixiituiii pr^pttqtiia
priiini

l^rucrc potisl,
i'sl
,

spiiilnalinin gniliariiiii
pr:i'|i:irit

onlo

rultirium
iiOH

oinniiim
,

alTonim,
Kcciindo ud

pr.rpurat
Irrtio

iil

sfiiiptr

|irior

ad

si-i|nciil( in, tltini
(iciiidt:

ud gratijm

juHliliuni,

»1

priiiio

Kralis

|;raliani
i)
,

nttipinius,

ijraliuiH
virlitl*s(it.

iiicritum, ipiurto
hliii:iiido

ail

prxiniinii.
gralia:
aliiid

Ad

(^rutijin

prjtd^

pro gratia [Joan.

prollciontcs de virtule in
(

sccundum
iioii

clcctitiiicm,

qtna pnr-

tem

,

tiomc vuivalur Dt'ut iLoruin in Siuu
11.111111110

dcsliiiatio

cst

qii:iiti

^tuti.i- pr.i-paialiu.
,

LWtiit). Ilcinissio
jusliliain
loni
:

pcrtatoniin pr.r|iaral ud
\iilii-

Ad
"
tio.

juslilium
:

pcicala rcmittoitdo
,

|>cr cortlis cuii-

,

justilia

ci raditc «liarilulis paiil opcrationein
:

tritionciit

qiiibiis r<;niissis

Al:itim ud<'st jiislilic»-

virtiis inovct :id buiiuin

opcralio

Ad

nicrittini
,

virtutcs

gcncrattdo
nuni|ii.iin

pcr

bunaa

boua pcrcipit
it(itur

a>lcriKC
,

vil;R

rotriliulioncin. Iloruin
,

nicntis <|uulitutcin

sinc qiia

ad roeren*

bonoriiin
iil

iil

dixiiuns

ordo

talis csl ali|iic
lil

dnm

cssciiiiis irlfinci.

Ad
De
in

prxMiiiiin (K^rljiiciido per
ijua a-tcrnilutis

progrcssitt,
sctiuciitis
:

pra'ccdcns iialuralilcr caiisa vcro pr;cccdoiilis

.sub-

b()n:iin

opci :tliont'm
intligni.

,

sinc

pncnno

siibsc<|iiciis

clTccliis.

judicarcmur

priiiia
:

prxparulionc
vidit,
,

qrx
nec

CArrni.iiM m.
Esl autcin
aliiid

cst ad gratiam, dicit Isnias

Oculut non

(|uoddani prxparaloiiuin quod
i

auiis audivit

,

nec

cnr

liuminit
[

asrendit

qua
I)c

et prxordinaloriiini di(

polcsl

:

lanto

aii(i(|iiiiis

iiis

prwparanli

Dcns

diligenlibus le
,

Ita.

LXlv
iii

).

ordiiie ctdi^nitato, i|uaiito foiis rivulis

siiis

dignior
,

sccunda
loco
:

(pi;u

cst ad jtistitiam

lc^iiur

qiiodaiii

alquc

pr.cstaiitior,

aMcrna vidclicol pr;vdostinalio

A
:

Domiiio

pra^arutur
reriiai

cor

hominis.
in
eis
(

Et

iu

qux nos

iclcrnis

bonis, cl nobis a^leriia bona prx,

Psalnio

1'rwparabilui

tun

Ptal.

paral ao pncordinat

id est vilani ;vtornaiii
illain adispisci

:

ct in-

Lixxviii), id esl juslilia pcr
tcrtia qna; csl ad

supcr tcniporalia
ea sciJicct
lis

qiiibiis

valcanuis,

De moriium gaudcbat Psalmista cimi
fidoiit in

uposlolis.

(|u;c

qualuor

roliqiiis

spcciorum vocabunobis

diccrct
slodiain
csl

:

Vuratus iuin

ct

non sum lurbatus,
cxviii).

ut cu-

designantur.

Quod

idoo

ab hac oxclusimus didc futuro
:ib

mandala tua (Ptal.
,

De
in

ullim:i

qux

visioiie, quoniain

orationis cfToolus de qua
csl soniper

ad piaimium
el

dictuni est illud

Evangclio

agere proposiluin

i)cndct

Venit sponsus,

qu(c

parata; erant iniraverunt cutn

divinx

autoiii

pnvdoslinalioiiis

ordo,

a>torno

eo ad nuplias (Malth. xiviii). Et

prima quidcmqca»

cerlissinic prafiMis est, ncc ulla valol rationc labcfactari.

csl sccundiim eloctioncm ab ajterno coniplola atqiie

Ncnio itaquc

polil

ut cuni Dens prxdcsti-

consummata
Qui
elcgil
1).

csl,

antequam
ante

esset cui ali(|uid pr:c:

net, aut pnvdoslinaverit,
nisi
praHlosliiialis

qnamvis

iliud
id

quod

noii

parari aut pr;t'desliiian posset, sicut ait .\postub.is
iios

conlingere polest

csl vitain

mundi

constilulionem
in

,

etc.
qiii

a'lernani oplonl oiniios ct

poslulont. Vorba

siqui-

(Ephes.

Ilcliqu;e veio Ircs

iiobis

quidem

dein iniporaliva quilius
tcs

tanquam doprocalivis oranpertiitere necesse
fieri

tompori

sulijaccnius
illa

lemporaliler

eveniuni;

sed

utiinur,

scmpor ad ruturuin
,

tamcn ab
ordinis

xterna

prxdeslinatione ccrtissima

est; sivc illud jani cocpil

ct ul

diulius

fial

ralione

desccndunt. Siquidem

antcquain

imperatur; ul
pcrsevora
licri

si

puero jam logonli dicas. iegc,
iionduin
lit
,

id esl

cssel liomo cui vei pccc.ituni rcmilti, vel virlus infuiidi, vel

in

lcgondo;sivc

sed mo.Y

bonum opus

conferri
,

possel

;

ita

Deo
ad

jubclur, ut siscrvoquein niillisiia pranipias,

p

prxordinanlc digcslum est

ul boino ptiSlea futubeneliciis utens

slatim redi;sivc posl aliquod tcmporis inlerstitium,
ui si dixcris, cras rcdito.

rus lioc ordine divinx gralix

Sunl tamen apud Grxcos
,

prxparalam
igiiur
el

sibi

bealitudinein pcrveiiiret.

Primuni
,

audaccs

ct copiosos,

vociim invonlores
:

vorba im-

summum omnium
esl
;

bononiin

est

diviiix
;

pcraliva tcmpoiis

prxteriti

ciim

ali(|nid

quod
ila

bonitalis cleclio,

per xternam pncdcstinaiionein

uciiduin est
sjt

fieri

jubclnr, ul soqiienli lompore pos-

sccundum
tritionein

pcccatorum remissio, pcr cordis convirtutis adeplio,
jiisiitix

essc pr;«leritum
:

pcrcs servo tuo
fit

domo digrcdiens Crastina dic cum rediero
;

ut

si

iin-

tcrliuni justilicaiio, per aninix purita-

aperta

tem

;

quartum
;

per

bonam

nientis

mihi janua.
iii

In bac cni;ii loculioue

idem Gr;eci

alTectionem

qninlum

consumnialio,

por

qiii niiiil sibi

grammalica docsse paiiuntur; pro

boiii opcris eshibitioiicm.

Iiisduabus vocibusaperlaclsil, unaiu lanliimiiabent

Ullimum, ;vterns bcaliludinis pcrcoptio, per justam rotribulioneni.

voccm iinperalivam
tel audacter
lur.

;

quam

pro eo quod rcm jubet

CAPITLLUM
E\ hac
illud

IV.

in fuluro fore prxlerilam, pr;T;teriti

lemporis esse,
nicnliun-

igitur

dislinctione

jam,

ni

fallor

el

confirmant,

vel

£ubliliter

innoluit,

quia
ct

boniiin

qcodlibel

aut

est

Qux

lanxcn vciiia

ad fulurum tempus liabcte

prxparalorium

non prxpar;\luin, aul prxpara-

;

\tl
tiini

GLMIIEUI CISTERCIKNSIS
el nori

138
mo^iio oonalii el
ii»ni>\:il,

prTpaialoriiim,
iVa^par.itoiiuin
;

aiil

prxp:»rnloriuiii ct prx>paralijin,

A

inli;onMilcii),

hborc

trutlil iH fluiiialo

prxparaliiin.
esl
rat,

el iion

ctus, olaviim

disponil icmigos,erecto

iPlcrna prxtUslinatio
ol a iiullo

qiia alia

omnia pra*pa-

veloruni sinus cxpaiiilil. Qiiibiis cadoin aura crebrior atque saliibriur in<:iiinbcns
:

pnrparalur, qiioniam ip&am nihil
et

iion prius na-

prneocdit.

Pr;i-paraliiin

non prseparatoriuni est
umnilius pr.-oparatur, et
nihil

vom

impollcre ac pros(M|Mi
qiii in

desistit,

(juam ipsani

.Ttorna
ipsa
tur.

i>«;.4tilti(lo

qua

aliis

ctim omnibus

ca sunt ad pnrtum optalx sta-

niliil

prxparal quia posl cam
ct

subscqui-

tionis perduoat.

rntparatiim

pr.fparalurium, est quodlibet

Mystice
naula,
liito

:

lemperies aurae, Spiritus sanclus cst
;

alioruni in meilio positoruin, qno'iiam
libct aiiiid el praecodit ct
sc!?iuilur.
;

eorumquodilla

pecoalor volens corrigere vias suas

navis

Et

quideni

inrixa,
;

mens imprcssa

sordibus vitioruin;

respectu praicedontium

piaeparala

rcspetlu veio

clavus, ratio

remiges, animi sensus; velum, spci
dilTicul-

sequciil uin prxparaioiia jure nominantur.

amplitudo; cursns maris. anstcrioris vitx
tas; porliis,
vigationis

CAPITULUM
De

V.

%tcrnx

vilae pcrceplio. IIujiis

ego naaut

inspiralorio bono.

quam molcsta
sil,
ille

sint

initia,

rernm ipsafinis

Sod dc priniu quidein bono quod oranti pel«n«ium est, rcmissione vidclicel peccatorum quod
ot

rum cxperimento cognovi. Quis autem
" fruclus fulurus
certo nnc metiri. Quoties

specialiterprxparatorinmdi\imussatis,utcredimuj,
copiose dictum cst: nnnc de secundo quod inspi-

cujus esl rcrum evonliis aulem hoc quin(|uennium
aggredi via« el cupe-

ciim relicto s.xculo mcliores

ralorium placuit appellari,

qiiid

senliri

valeat vi-

rom

ct tiiiicrem,

per totos fcre alios dccera annos
Spiritus sancti

deanius. Est igitur inspiratorium

bonum, cum Spi-

blandicntein

niihi

auram

;

ct

me
;

ritus sanclus invento sibi aditti qui prius vitiurum

quasi in aliuin vooantem aure cordis audicbam
sic vix

et

sordibus obstructus erat, anima; jani piirgatx liberior
rat.
influit,

demum

effectuin est, ut navcnt
lixa

mentis meae

et ei

dona grntix sux paulatim
subtiliter ot occulle,

inspi-

dc luto terrcnx stalionis cui
niulluin diuque luclando,

semper inhaeserat,
ticot in

Verum hoc adco
ciii
:

ul iiec

ipso quoqiie cooperanto

fUe

res agitur nec alius priesenUre qneal, sicut

plurimuin adjntus emoverem.Quod

hoc na-

scriptum esl
au<tit
:

SpiriJus ubi vult tpirat, et vocem ejut

vigandi inilio fcliciter mihi ccssi&se gaudcam; non

ted nescit umle reniat, aut quo vadal (Joan.

possum tamen
viise

in

tanto

ur).

Et piiinum quidoni in ipsa aniina justiliam,
per fidem,
;

saio,

crrores et

tamque incerto praesentis pericula non tinicre sciens.
:

vel crcal, vcl recrcal: crcat iiliquc
justificat iiiipium,
si illa

qtiae

qtiia

cocpisse miiltoriim esl, pervenire qiiibtis Ociis

prius noti adcral
si

recreal

^

anniieril.

Timco hoc maijnum

uiare

ci

ipatiotuni

vero

per
;

innocontix
sod

piiritaiem.

Gdcs prius

manihut in quo repiHia qucrum non
ratas
et praedoncs,

ett

ntimcrui

alTueriit

siifl^ocata viliis,

exsanguis jaoebal ct

(Psal. ciii). Tinieo fliictus el proccllas,
linieo syrtcs

timco pi-

inortua. Deindcautcin el alia spiritiialium gratiarum

atqiie ceraunia,
coi»-

charisniala,
iiiin,
iit

iilpolc

viilutos
,

et opcra

bona

:

conti-

cycl.idcs incertas, olfloctivagos
ciirsus, ct,
naiirragii.

symplcgadiim
,

ita
iiti

dixorim
ventiis

flalu
islc

non dosinil inspirare.
ila

ut

breviier concliidam

mille causns
illc

Noii oniiii

acrius

sancli

quoquc

Atquc ui ea qtue maxinuis
laboribiis
et

Gi\i;corum

Spirilus aura nuiic incipil flarc, niinc sponte desistit
;

poeta de
tlyssis,

periculis

cxperientissimi

scd ex quo semol spirarc occpcrit, nisi rtirsuin
fl.iliis
fil

non
csl,

tain

poctice quani pliilosophicc coin-

viliurum sonlibus cxcludaliir, nini(|uani sui

mcntus
phagos
Scyllae

ad mysterium

refcrantur

:

liineo lolo-

tenorcm

vcl

intcrrumpit vel terminal: Ex qiio

ul

et Sircnes, tiineo lestrygonos el

Cyclopas,
;

hoc qiio<(ue vocab;:luni,
ut prifccdons,
pr,i'lcrquain

id cst iiispiraloiiitm, xqtie

latratns

el

Charybdis inglnvicm
el

venefi-

cuilibel

horum

quinqiic boiioruin
:

cia Circes,

Leucothoes
ct

Calypsonis blanditias,
:

iiltitno

gonoraliler oonvciiiat

pro eo
qiiod

iram Nopliini,

IMicacum dolicias

et

posloiniMa,

quiid
id

niilluni esl gi.ttitiluin hoiuinis

bonum,

viso jain Parcae fiimo, vonlos rtiptis follibiis cruni-

m

Spiriliis

sanclus
illud

iioii

inspirando iufundat.

pcnlcs, ct
cuitns. Qiiae
lionis

rclapsx oiassis iteratos

loiigosiiiK^

cir-

Lltinium aulcni

quoil esl vila a.*torna, lianc
qiiia ciiin
liilo

omnia quid apud nos
;

niystii^a; significd-

appollationcm non rocipii,
tiim
fiioiit,

ad illum ven-

liaberu valeant
qtii

nain qiiid apud sxoularcs
ipsi vidcrint, li-

anima jam

iii

p:)sita,

non tam

philosophus
cot

ca conlinxorunt

a^pirari
ost
dii

ad
:

proinovcndum, qiiam
ogot
ail

rnii ot qtiicscerc

morosum
ricii

sit acdifTioiie:

tanion proplcr sinipli-

onda

qnoiiiadmiidiim iinviscum ad portum
ullerius vcnli
portiini

riores qtiibtis ista legenda .scribinius, qiiam brcvis-

voncrit, iion

spirainine,

oiijiis

simc

poleril expliooinus. Fluolus igittir niaris.
;

tainon

odioio
vil.»

ipsuin

delata est. Tota
usqiic ad

scandala suntet perttirbationes sxculi
acie vciiieiiics, rcspeclus
iiUionis
iiidignatio.
irac

procelhe

ali

quippo
|toat;R

honiini.s a priiiia

roiivor>.i(iiic
iit

(losnpor, id cst divinac

viix

porooptioiioin,

vul^ari iitamur oxcsl.

Qu.-c iilraque spiritualiter na-

empln,
tiiro

«piritiiale

quodilam n.ivigium
sa'ii|tris

Naviga-

viganli liiiionda siint ne vcl

cum

niinis oocupatiiin

siqiiidom primiim
itrr

aunp

naliis aspi-

tcniporaliiim
iillidiiis

rertim

fluc(u.s

absorbcat, vel divinae
iiiiquilalis

rans prnspornin

maris

ol aggrodioiidi l:ibnris
aiii.-e

animadvertio incrito rccidivae
inulc David
:

oplaliMii liiifin po)liioliir. Illc voro blaiiiiiciilis
tf.MiqH:r.c Joliiiitiis,

iiivolvat,

;V«>i

me demergat tempenta»
ocr proccllas.

n.ivcin

liilo

diiiturii.c slalinnis

aqua: [Psnl. lvviii).

russiint cliam

:

m
al) ."icrc
iiiiiii

DF OllVl
vniifiilcH,

.

JIJIN KT
iii

r.l.Rf".MOH
tl.riii«t-

I

III

llf.

f»F

fmATIONK
rrlnii» prirvf)Hitiiliif,
aiiiinani
Ih
(|iii

1.'0

arri:iiiiiii polf^l.iiiiin
i|iii

\

.irlli,

»tl

|m»»» »r

qn

r

pW

liiKnrH

iii(rlli(;l,

ntiivriHot

iitl

Driiiii lio-

riiitii|ur iiii»rraiii
iippriiiiiiiil,
iliiin

rl

iik 4ii(.ini
iioii

rlMliiiii <t

iiiiiird
<t(rriisit
liiiiii

rl iiiiirr |ir;i'HriiliH

Nirciili li.iiiHiinvi^^irr

mik^

«4!(

ulo

«jIi»

purr rr-

nipiriiU'H,

iiiaKiii.s

ar

frr(|iiriililiiis

d

iil.ilio-

iiiiiiti.ivU

:

rt

ipM! plu*i (HttM* ri:pil, rl iui» ainpliua

prorc-llis niiinilrtr
hiiiil ai(

;ili|iir
:

Irrrillrarc

iioii ri>n-

prodcksi*

i|ii.iiii

priun

p<>lcrj|

in li.ilntu

»xrulari,
iii-

•.itil,

Apos(olii.H

ISon etl iiobii rotlnrlnlio
teJ iiJirrnui ifiirtluuvij.

ac pro
niriil

Imic

iiiii-pl.i'

iiHvi^.idiiiiiH
)ll;i
iiiia*
«
i

iiii»< rjiiiliiiii

aJfrrsut rariinu
liii

rl niiiiiiitnrin,

ti;iiiri.i;;iiiiii.

Si

.i|mi(

lultrii»

*ir||i-

nriiuiliiv
ali

in

ittlrtlihut

[l-.jiiitt.

ISi.il.r, i|ui
I

lirniii iitrrniis

diviso corporr
polrst,
(|ui
,

aniliu» «iKriiirU r«t,

^•rn>n'
i||iic

iijiid

«Iriioiiiiiianliir,

pro co qiiu
i|iii

iiijn (o

illoH

d(-Hi|{narc

lion.nn

fatirui rl vulal o-

iiavrH otitruiil, ot pr;i!iloti«!H

Hpoliaiil, ina-

tutii Hiiiipli((!iii pra'f(-rrn(ni
riiiii

in drlrarlioniliu»

ligiii spiriliis

siiiil, (|iii uiiiiiiaH lioiiiiiiiiiii

pravoriiin
vtr-

lalraliliiis (-aiiih iiits (-icrrrnl (ili.ir>l)di» vorj(;o
(|ii;i!

nainnia «Irsidrrioi

iiin «-iiii<-rriiiaiil

Hpiiliaiili|iiu

iiiarih

itirtplrtj
illuruiii

aviditat)!

(lui

lut alitortjrl

<:t

(iililtus. Iloi- iiioilo
.1

spoliu(uH rbl
iii

illr (|iii (Jr.S(('ii(lriiS

rrvoniit

,

ligitrain

liiirt,

qui

<

ruddilf-r

JeriiHalfin in Jrrirliu iiicidil
1'iitn

lalruiirs <|ui

rliani

ulirna

rapiriili-.s, iiialo

parta prudiga Ifvilatr refun;

<l(*s|Htli.iv(M'iiiil

(l.uc.

k).

Syrlrs qu:v » tyiin co qiiod arrn.r
iii

dittit, <lr (|uiliui ait po<-ta

qiiod
liiiH

rst

Iralirrr di« Li' sunt,

niicti-

" Qmrrrrr

Irart.r, iiirdi(> tnari rrdigiinlur
ita cirniinvallaiit, ut

ciiinulos, cl

ul alnuminil. nlituwptii rrquireTe certant .idyuc ipsiv vilin tunl aliiiirnlu vicr*.

nnvos

itulla

raliuiic

vaUant
tn-golio-

rolrstctiainprr Llcirybdiin, inipacaLc mrntis inconbtatilia

cUiclari,

ocnipationcs
.iiiitna

suiit

lrrrcii(|j-iiiii
iie

dcs
i

|.i4i i, qiia

tctilntiunum fluclus niim al-

•-nni, qiiiliuH

cirniitivrula

ad portuin op-

tralir
to;
i

i

unc ciprllriis,
niotistruiii

incrssaiKcr agiladir. lj>tiiaris

lat.r saltUis

prrvcniro valcal

iiilrrcrpt.i pra'prdiliir.

.igi

qui

dicuntiir

.

I,rs(rigf>-

Alt

liis

S>rlilius cavorc nioiieliat Apostoliis

TmioDco,
.alio

ncs

cl Cyclop<!s liutniiics crudolissiaii (|ui

caioibus
sunl
:

lltcuni,

cuin

ila

loqucrctur

:

Nemu

iniliians
ii),

biiinaiiis
qiii
lil<>r

vescunliir,

monstruosi

Jxnioiieft

inipliral te nrgoliis taculnribus {II liin.
iii

cl

cariialia

pccraia,
qiiasi

loco quihusdaiii

lo<]ucns ail:

Yolo vot tiw tolli-

vivcntcs,

imo ipsos bomiiics carna> dcvorando sibi iitrorporant.
:

cituJine rtte (/ Cor. vit).

Do
lotiga cl faiiiosa iialut

quuriiiii

Magistro dicit Pctrus Aposlolus

No<

Llyssis sagacissiini Yiri pcr lot labores errorutn-

6rii ettole et vigilate

quia advertariut vetler diabocircuit,

que anrractus aique pericula,
vig;ilio, vit.im

tanquam

leo rugient

quecrent qvein d«-

illorum <lcsignat,

qui per niarc liu-

torei
iiiines

(/ Peir. v).

Possuiit etiam
qiii

ncqiiissimos ho-

jns sax'uli

pleiiuin

Krumnis, erruribus dcvium suC(£leslem
iiituntur rcdire

designare,

pervcrsis consiliorum frauet in-

spcctuinquc D^iufragiis,

dibus vel Dianifcslc vcl occulte iiinoccntibus
cautis rcruin aut

ad

patriam;

qui possunt diccre cuui

Aposlolu:

iVoR habcmut hic

tnanenlein civitalem, teJ futuram
xiii).

inquirimut

(lleb.

El alibi

:

Per multat tribuxi\).
al-

corporum aut etiam aniniaruni periiiciom madiinantur. De qualibus dicit Psalniisla Qui devorunt plebem meam Ht cibum panis
:

iationes oportel nos inlrarcin

regnum Dei(Act.

{Ptal. Lii).

Cui reietiam nomiitis ipsiusinlcrpietatio vidotur

Ncptunus, deus princcps<|ue
poelx,
qni

niaris,

ut

lingiinl

ludcre. Dicilur enitn Ulysses quasi holoxcnot iJ est

prxfatum viruia
ut

laiito

furore pcrscproliibuis-

omnium peregrinus.
griiit (luibus dicil

;

nam

liolos

lotum vcl omnes, xe:

qurbatur,
sent,
suis

euin

s.xpius

nisi

f::ta

nos vero peregrinus
advrnas
biint
:

iiitcrpiclatiir
:

quod

iilis

coii-

fluctibus

obruisst^t,

illc
,

csl qucin Sal-

AposloUis

Obsecro vos tanquam

valor

pr'ncipem

buj'us

mundi

Aposlolus vera

et

perrgrinos (I Petr. w). Qiii et dicorc posin corpore

Deum

hujiis sa:culi vocnt, qui teiidentcs ad palriaiti
nisi virtute

Quandiu sumus

pcregrinamur a
dicit

coeicslcm,
«cretur,

divinx

pra^desliiiatioiiis ar-

Christo (II Cor. y).

De qua pcrogrinalioiie

tota

niole

nialitix sux' oppressos sufToiiih:ibi-

Psalmisla

:

Cantabiles mihi erant jusiificationes tua;

caret. Circc

filia

solisqux insulam ncriain
ita

in loco peregrinationis
iiia

mcw

(Psal. cvviii.)

Cerau-

D

tasse dicitur, voncrtciis

poteiis ut liospitcs iniii

qu;e

quasi rornua marts inlorprctanlur, sunl

caulos
luas
;

nioiislrilicis
tcrreii.t

potionibus transrcrrct

brl-

enitnscopuli altissinii in inedio niari prociiiincnlcs;
et

ubcrtas csl, quos caiorc et benolicio

Cycladcs aiiibigua; rupcs,

vidolicot

qiue nunc

solis de torra progrcilicns, blanda icniporio aotis

quidcm
sunt

apparciil, iniiic aqnis operiuntiir, iiiiiunicra

excipitur ot fovetiir, qu:c male ulontos vol pcr

sii-

vitiE pra'sentis

offendicula, vel nianifrsla, vel
iii

perbiam
alinm
aliuin
alios

in

aves,

vel

per crudoniatont
stoliditatem
iii

iit

roias:

occulta;

quibus eadcm aniina
:

hujiis inundi pe-

pcr dcsidiaiu

et

asinuin,
in

lago frcqncnter illiditur

occiilta, veluli drtraclio;

por giilam et imniundas voliiplates
in
alia

suom,
corIn

nes eoruin
ut

cum

quibus vivendum csl

ni.inifosta,

bolliiaruin

gonora,

non

tani

perseculiones extrinsccK, quae oninia iiientem
«

poruin
avein
hivc
lulit
esl

qiiaiu

inorum

miilalionc
qiii

iran^foriiiat.
:

incautc navigantis frequenlor occuiso suo
lunt el

onvel-

transtiilerat

illiiin

diiobat
in

Soune
IIc,

lacerant.

Symplogades vero,

id esl

rnpes

Babylon quam ego (tdifuavi
iv.) In
,

gloria vir-

fluclivagx,
se

quas ut poolx
post

niigiint, tolUis

indignaia
cet,

meie? (Dan.

feram iraiutforinavorat
iriipiis<;itiiuni

rclinqiii,

primain navciii jaculata

i-odeiii

nlrumque

el

oliam

Noroiicm

ciirjj suiii, (inae

rclinquentes sje<?ulum de rebus anic

quoriim cunclis nota esl crudelitas. Lcucolhoo

ot

;

181

GrMKFJU
piilclicrriinx

CISTKUCIENSIS

TjI
rideni

CaUpso

nynipliar
iileoliim
,

maris,

qiia.*

ilhini

A pinu

,

qiipe vci

subverliinl nl nccromancia
,

;

veneriis voluplalibiis

diii <lriiiniisse

refe-

vcl alioruin inala

piil>licant
licot

aut falsa connngiint,

runlur, adco nt sociis iiu-repanlibiis
aTclli, libidineni signiricant
,

vix

possct

ut satyrse invectioncs,

fainosi liLolli recilalio.

qux oliam
ivi

rcclaniantc

\cnti ruptis fnllibus criinipciitcs quos socii peou

ralione

,

ct

scnsibus

aniini dii^suadcnlibiis sapicn('iijiis

niam
a

arbiiraii cullro ronfodevaiit ac per eos dassis
palri.c qiioni altigoiat
in
alliiin

lem

frcf|iicnter illai]\ir.it.

cxoinp'o

Salo-

portu

rcpiilsa

:

mon (/// Reg. \i) cssc polesl, cujns dcm amore niniiernni snbvcrsa esl;
(it

snpienlia tan(]ux muliercs,

laborcs itcrali, ct rcdilus in tompoia innltn diiatatus, fraicrnx discordix poriciiium innniint, qiiando
is

ail

Jesns

filins

Syracb, ctiam sapieutcs aposlatare
Sircncs qn.T Irahenles
intcr:

qui

jam

perfectoe xsiimationis haboiiatur

;

con-

faciuiU {Eccli.

xtx).

vicio fratris atquc contiimelia vclut

quodam

culiro

prelantur, poelice qiiidcm monslra niarina sunt

confixus

,

dc

follc

cordi^s

nbi pleniis thosaiiro sa-

adeo dulcc canentia nl quicnnqiie naviganles audieriiil

pientix pulabalur, iracnndia; venlos ot liubincm fnroris efTundil, ac pcr
in

dulccdine canlns ad scopiilos cautesque

iia>

hoc a portu socurae slatinnis
ct vitx
repellitiir, vix

vifragas vel invili rapiantur et pereant. Ai vero seciuiduin
rei

discrimcn

morum

tandoin

veritalcm, aiunt

in

loris

marc porpeluuin baberc cursiim
siini
silire-, et

in

quibusdam post miilluin tomporis cl laboris ad iJliim quem demoduin rapidis- B serit viriiilis slatum rcdilurns. Oplimc noverat hoo
Aposlolus
,

fluminis, et densis cautibus indesinentcr in-

qui

,

cum multa pcriculorum

gcnera

ex eo

sonum aculum alque dulcissimum

scrialim cnumcrassct, posl omnia subjunxit, dicens:
Periculis
iii

procreari. Quibus iocis
rinl

cum

tantiini

nauix accessc;

faUii fralribus {II Cor. xi). Hsec sunt

ut ab eis sonus

ille

possit

audiri

non

tain
iin-

quae gentiies

philosophi de laboribns el patieiitia
viri
,

virtule canlus, ut (ingiliir, (|uam

maris ipsius
iliisi

prndcntissimi

snb qiiodam fabuiarum inlegulibidine

petu proiii rapiuntur in scopiilos, el
gio peieuni,

naufracst, vel

mcnlo, non tam menliendi
uliiilatis

quam

publica;

Hoc autcm

diflicile

compertu

aspecln, mullis vitx cl documento moruni

magis impossibile, cuin nullus

in locis illis

dcprc-

ftilura

sapienler conlinxerunt. Alqiie nt
:

nnum
ille

ex-

iiensus cerlx mortis discriinen queal efTugere. Significat

primatur de pluribiis exempliim
pice

sicul

infiisa
ita

aulem Syrenuin
illicit,

cantiis oinne id

quod

aitdi-

tam
,

suis

quam sociorum

auribus surdo, ut

tum nosirum
vel arliiiciose

vel otiuse occupal, vcl curiose trabit,

dicam
git;

remigio iilcccbrosas Syrenuin caiitus clTu-

vel iuxuriose aOicil, vel niaii-

ita

nos ad omnia qu?e corrnpio auditu nos
trp.hcrc possunt,
,

in

tiose corrumpit. Oliose

occupant ca, qua;

iicel

non

naufraginm raorum
ac
velut

aures opp.lare,

multum

olTiciant,

nihil

tamen

acdificant,

ut gcsta

obsurdcsccre
:

llerculis, Achillis, liecloris, vel .\loxaiidri. Ciiriose

C

Psalroi&la

trahunt, qux, quamvis

in se

cansam mali non

iia-

bam

{Fsal.

debemns diccntes cunj Ego aulem lanquam surdus non andiexxxvii). Sed quoniam liujus viri quein
ipst

beant

,

curam tamen

qiirc

Oeo

doliciur sibi nsur-

jam sxpe diximus navigationem proscqiienles,
quoque nescio qno
spiritu acti,
,

pant, ut astrononiia, qiuc proplcr solam cuiiosila-

longius

apposito

tem
cent

proliibotiir.

Artificiose

iliiciiml,

qiia;

ficta

velilicando dcrurrimus

tempiis cst

jam slylum ad
ita

quidein sunl, sed ipso mcntiendi aitificio niasis pla,

malcriam revocaie. El quia jam duas spccies bopi
pra;paratoriiim,
ficri

ut fabulx ^iasonis el quu; iiiijiismodi

suiit.

soilicct

et

inspiralorium

ul

CuriosR afnciunt,

qux
vcl

ipso

auditu libidinein inci-

putuil iractavimus,

iiunc ad lcrlium, id est

lant, ut lyrica Sapphoni.^, oiegia; Nasonis, coniocdi;c

nieriturium vcniamus.

Menandri

,

Plaiiti

Tcrcntii.

Malitiosc corruin-

LIHER OUARTUS.
Dc meritorio bono

CAIMTILIM riUMllM.
Meritorium bonuin volunius
tit

D
bonam men-

ulrisqiic paiiio posl cvidcntius disscrctur. llxc au-

intclligi

tem quatuor,
pcccati
,

id cst purgatio

animac por remissioncm
ot

qualitatcm,

qnam
jam

ci

Spirilus sanctiis, lionorum

ct ejus

jtistilicatio,

bonae voluntatis

omniiim

.spiralor inMpiiat. ('iim oniin :uira Spirilns

iiispiralio, ct actiis intciJor, ila sibi ronligtia aiqiic

sancti purgata;
Slificat.x

a vitiis aiiim.T

,

.'xc

por iioc

jii-

conncxa

siinl

:

ut potitis

ordiiio

quain tonipore

placido Hatii voliil

qnidain favonius corpit
vorn'>8 (lorcs lionas

pohsinl disccriti.
sit
,

Nam

cuin Spiritus sanctus mobili^
{

nspiraro, crcat

mox

in ea coii
,

sicut

ait

Scriptiira

Sap.

vii

),

noii

patiiiir

:jiiasdam nicnlis qualilalcs
X'!l>ir
:

qiiilnis

ipsa

mens modcindo
dc

mentem quam

alHavcrit oliosam

csse fi dcsidoin;

prinium qiiidt:m

aii

actiis inlorioros,

Md

oodcni

f»?ro

momonto

ot

puigal »1 jiiMifirat, et
itat

manus ad opcns

cxlcrioris

clTeclum

,

quibus

ijffiiil

bona

qiialilale ct

ad suas ext

aitioncs

:

:

iw
«|urinatliiioiliiiii

m: oiiAT
i.uliMn
iioli«
hiiiiiiI

.

jkii;n
iil

n

r.iii
riii-iil
<

MOS.

-

lAU IN.
^lt

[»l.

OnVIIONE.
arlii*

I.'.l

tiioi

»p<*rl^

A

\irliiii

pro Inotiiiinrnlo;
(iiiiii

inli-m ripni

tti

rriioklra

intial.ri illiislral, rl «altr.icil,

(

d-

liitlrnniniti

nuiii \irliu inovrrr tiinilrm rttninlti
|>oti'»l.

nl;»i inliinilc». Arliis vi-rn
rit, larilior r»»
liiiillalo
,
i

rxlmor

niiii

HUror|M>o|n>or-

pcril, iirrraiir r»l «ti illo
virtntk

arlnin »nri(nr,(|uia
>'ani,
esl
:

iht

iiiti

invrnla

li'iii|ionfc

inrdidii r*%r uoii

nl ail lir.tlnt

ol

irniin

i'xliiiiiin';iriiiii
lioii.i

uiliiiiiiiriilo
i|ii:ilil.-i%

vaiioii

(ircgoriiiH
ri

(tprralur maiiun

n

ti

auinu oprra'
aiil tu-

loal cii-m-ri. Il.ii

:iiili'iii

nirnti'.

renuil piriut nini rtl. \rl»\% vrio virlulin,
cl

ri

«-o

solo

lioiiiiiii

iiiriiloi

iiiiii ,i|i|i<-ll.iliir, <|iii» |ir.i'-

lciior

uc( iilliu ckl,
illr i|iii

aiil

rutnior
inriilr
(

cl

iiiaiiirrslii«,

(laral iion ol iiloncoH rinil nil
liali«!iil

iiiri«*iiiliiiii,

liO«'

rniin

liitrrior ril
liititcr rt

In ip«a

inlriliii

Invitl-

(liio |ir;frrilriiliu

;

xrruiii rt

lior iiinUo iiinxi-liil (|in.ilih'ii

occullc aKil, rnnoto oniiii

orpoi

i» (fl)cio.

{•iH,

i|iiO!>

iiiovrl

i'l

i'\i'il.it, rli;iiii

rsl

Mvlcrior vcro qni ^iHihililcr it inaiiir klr cti-mlnr
cvli-riin pi-r ('oiporis
ollii

Ixiiii

oprris
li;i'i'

iiisliiiiimitiiiii,

<|iioil

ill:i

iioii

li;ib<'iil.
i|iii:i

iuin, a<(

<'(|<'iilc

rrrinii fo-

Uiciliir

o;uliin

<'li:iiii

\iiliis, si\o

.'i

riroit',
lioiii

rins<*i ariiiii ailininii iilo.

Ali|iir nt

cirinplutn iknhji'

mciitn»
rrncKini
ail

iniiig

ari(l;iiii

iul
;

iirorrrniilnin

np"ii«
illi
(|iii:i

ciatur

:

iiilcrior ai lits juKtili.i' rnl canftaft rl nirrila

viri«l«'s«'«'n»

facil

sivc a tirihut,
;

(jii.is

rrrnni
iii

lihra

a-(|iiit:ilik

iii

(-ordr
i

priiHarr

;

ritrrior,

<i|)i'r:iti(liiii)

:ii'( oiiiiiioilal

sni

.1

rin7ihi/<',
|i:ililiir

rcbiis

cMi

iiiscris jiis Miiiin

iiiqiir tiilnirrr.
:id

Arln*

liiliil

lcii-iiiniin \cl
Kiiis <>ain

laii(;iiiihiin
iii

in ca

rcsplc
arri-

"

roililiidiiiis ititcrior rortnii atiiiiiiini

(itiinia qiij;

rc

;

snl

sliiiiiilis

<|ii(Mu«t.iiii virilis

coiitingrrc pnssunt pr.rpararc, artiihcxlrrior ad\rr-

nionix sciiiin
(]iiot,
«>l

«^xa.spcral. Oi; viidililins, qinc siiil ct

sa (|u.t orcurrcrint foriilcr siiiirrair.
qiicsiniililcr raiiocinari facilr rsl
giilariiin poicsl a^;iiosrcrc.

Dc

aliik

quo-

(|iiis
(

«Miiiin cfc( Ins
iiiii

,

(pialilcr cx aliis

;ili;r

ci qiii

rrirdussin-

provcni.ini,

lainni oiiincs c\ radii c ciiarilatis
ctiaiii \ilioriiiii vcl coiilraii:i' vcl

rirninquc

.iiiirni

m

liiin
;

oriantiir;

i|iioriiiii
;

radcm
At(|itr

viiliis

opcralur; scd allniini prr sripsatn

inr«li;v siiit

ct ulia qnaiiipliirinin qiia: linic locu coii-

allcrnin vcro per rorporis coopcrantis obsc<]iiintii.
iit

griK* possnil inscri, vcl isla niclins

privtcriniUnKl.i pnlavimns, ne

hocqnali possumus dcmonstreinns etciniu pucris aIi<|uocasu

Iraclalnris piilclicrriini npcris pr«>;

p!o

;

quciuadmodiim
;

multum
priits

ripricnuis ninlcriain
oniniiio r(^licere

vt-l

nia^nis

reluis de ({iiihus

gaiidentibiis

sivc

iii

his

qiii

choreas agunt,
;

qnam

paiuni dicerc Inlius esl, rx;

i|iiiilcin aniiiiiis
iliiiu

gandio

iiicitalur

dcindc

iiiotit

pe-

leniiando oonlnnielian) faceretn^is

vcl ut

nos quovel cx-

vrl lunnnuin jaclalionr

corpus ex&ulinl;

ila vir-

quc

ipsi si furle

postinodum inelius nliqnid

liis priiis

quidcin aninium, deinde vero rt corpua
viliis

poriri vcl seulirc conligeril, lias ipsas res in

mate-

ad

suas cxcilat ncrioucs. In
;

qiinqiic

siniile

riam spccialis

et proprii iraclalns valcaiuns dc in-

reperics
iiingno
aiiiino

scd

iii

lebus contr:iriis.

.N;iin

sinil aliquis

tegro rcsumerc. Illnd
iiullam

autcin

ignorari

non dcbct,
clia-

et

repentiiio
;

pcrcuUns incomniodo prius
palin:'.s collidit
;

animi qualitaicin vcrc ac proprie virluteni
nisi (|uain liunorunt

tnrbatur

dcinde

caput ja-

nominari,
ril:is

onininm nialcr
iii

clai

;

el loUiiu

corporis lialiiUim doiori conforinat
iurKiltii
;

procreat 01 iurorinat. Fuit qiiidoin

inultis
pliiri-

ita iiieiis

|)rius viliis

pnslnioduin

illa in

(.'iriiiicorum,

ulpula Diogeiio, Plaone,
.nnimi

quam

opiis et corporale Iraiisfninlil.

Quod aiitein quandoque
aut in

bus laudnbilis qnidaiu
tura
tus
:

slatus

:

parliin a na-

poslaclum intcriorem non
viliis

statiin scqiiitur cxterior,
;

datus,

partim

pliilosopliiic stiidio

compara-

anl in virtulihns cx consilio maturitalis est

ncinini noccre, oiuuibiis velle prodesse, prain aliis acciisare
:

cx dnbilaliune coufus;e

lueiitis,

nnt in ulris-

vas in se cupidilales e\slingueie,
etiain

que

ex opjiorlunilalis vel reruin extrinsccnrum deiiliid

qii.xcun(]ue hujiisiuodi

ad

proposilum

vitie

fectu.

quoque

in his

rebus occurril nolabile,

innoccnlis poleranl periinere. Ei hnnc quidem
lis

mcn-

qiiod

omues

virtutes interiores quidein actus crrtos
etinni in phiribus
facile

habilum Tullius lanquam

inlidelis
:

vcrx virlulis
Yirlits cst Ita-

hnbent

ct singulares; exteriores

ins.ius virlutcm vocal, ila dininiens

siiniliier cciti siinl; in

qiiibusdam autem non

biius meniis bette coniposiur. Ei revera talis habiUis

cerlos exceplosve reperics. Si euiiii lequisilus fueris,

meniis cbarilate iiiformatus virtus est
toin qni in
liilis
illis

:

remola an- ^
nl ait

fides, spes, charitas,

quas iiitrinsecus habennt
:

propter ridein essel non poierat, vir-

aetiones;
actiim,
in

haud dubie respondebis
Doitm ciedeic
;

fidei

quidnn

noniine judicalur indignus. Nain,
:

An-

spei, ffilerna

bona spelt.-\

gnsliiius
veritalis
:

Lbi dcesl agniiio vera'

ct

iitcommulabilis

rare
el in

;

charilalis,

Deum proximninque
pcrcurrere
licel
;

diligere.

jnlsa virltis est in opiimis moribus.
diilinisse videiur

Inde

aliis oiniiibus

ul aitiis liu;

congrue viriutem

Angusiinusidem,
quain Dtus sclus
boiii

mililatis

interior

sit,

de se hniuilitcr sentiie
;

mi-

Ua dicens
cle
in

:

Vtr(u« est bo:ia qualilas meniis, qua re-

sericordi;e,

animo

inisereri
;

obedieatia;,

animum
alia»

ririiur, ^«/1 iifmo tnale utilur,

ad obedieiiduin pr;cparare
liuiic

et

de

aliis

omiiibus ad

homine operniur. Nuiu- ad quarlain
procedeic;

speciem
\\lx

modiiin. txloriores quoqiie actus

omnes
sit

libet

qnam nos
eril,

spcciaiiler

a;lcrii;i;

pr;eler fidciii, siicni ct charilalcm, proprios et spe-

merilum nialuimus
lo

apfK^llare.

Cur aulem

lioc, paii-

cialcs babeni

;

ul aclus exterior

prudenlix
;

pru-

post

dicendum

nunc

inleriin quid illud sit

deiiter in robns cxtrinsecis aiiere

leniperaulia-, a

viUcannis.

pravisoperil.us tempcrare; el lioc tuodo do reliqnis.

CAPITLLIM

11.

Al vero
tiiiis
;

t\iks,

spes, charilas,
et

in

rebus foriniccis
aliis

Ksl ergo nacrilum actus sivc afTcctus vii

ul

quus habcanl aitus privaios

ab

segrrgatos,

,

I^
ipsain
lidftin,

(a NTIIERI CISTKRCIENSIS
:•(

<r.6
qii.x'

ROii farilc ilciiioiistral>is. Nain, bi dicas

liiiu fulci,

A

clorciii

quod ca

nos

virUituiii

actiis inlrinse-

ore profiteri, el verbis aslrnerfi;

siinili

cos vocarc maliiimus, pleriqiie ctiam niolus vocaiilur
:

r^tinne
erit
;

<Ie

spe qtioque

et

cliarilalc

senlicndum

qiiia

cuin niovere non aliud

sit

qiiain

agere;
si

iit

actiis sil spei,
;

sperarc se dicen; ct spcin
cliaritalis veio, dilcctiuiicni

niotumquoqucarluiiicsse ncccssc cst.Quod
sionciii

pas-

swain verbis exlollere
l)ri et

vcl a(Tcctioncin
alli<'itiir

vorarc maliicris, nd anioportibit.

proximi lam
ita

in

se

i;u;iin

in aliis

comnicn-

niain

qiise

rcfcrri

Rcspcciii

dnre. alqiic

dc omiiibus raliociiiari

licebii.

vero virtulis

qux movel

at^iue

operalur, non nisi

Qiio recepto, ntiniruin proveniet
virtiitiim cxlciior iiiius sit
liiiii

illiid iit

oinnium

acliis polcsl appellari, Oiniics igilur

vinutum aclus
icter-

adus

ct sic qiioqiie nul-

tam oicultos qiiam cvidcnlcs, ad meriiiim

illjrum

Iriiiin

propriuni ac spccialein soiliatur.

nx

vila^

maiiirostum cst jwrliiierc. Qiise lanien ap-

Imo etiam
fatcamur,

illud

ex hoc sequeliir inconvenicni> ut

pelialio sicul

dc

aliis

qiioquc pr»>missiini csl,
;

ciiili-

aliqiiam virtulcin conlrariiim sibi elTccliim habere
et sic

bct prnpccdciiliuin gralia spccialis in

salis congriiit

quia nulla est

actus

liniiiililalis,

se liumilem

homine per qiiam non mcreasanclus (i;uod cl paulo

prufileri, cl

ipsam

humililatom

verbis

cxlollcie
:

:

inr: pr;cscrtim ciini Spirilus

eum

poiiiis

ad sujicrbiam perliiicre videatiir

vir-

anle

dicluiii

esl)

nuiiquam essc valcat otiosus.
pru eo
;

luLein <|iiainplurimuin

laudes

tibi

inessc

prurilcri.

B Vcrumlamcn

huic bono (|uod in actu posilum est.

Cum

eryo tres

illae

virtules, nec hos privatos actiis

fainiliarius cain

putavimus agsigiiandam
in boiio nisi

;

liabeant, noc

alios

valeas

reperire

,

nec rursiini

quod oinnia mcrila
ct ultra nil

opere consummantur

lanqiiai:! iiDlieriilcset

languidaeomnino actu carcrc

aliiid restat

pneiiiium exspectare,
est. Libet

possinl
ut ear

;

jani

enim

virtiites

non

esseiil

:

supcrcst

de quo siibscquentcr agenduin

lameit

suas intcrnas acliones per aliarum exlo-

prius vclut in qiiodam utrius(|ue boni conliiiio
riti

mc-

riora opera maiiifestare faleamur.
tc

Cum

enini video

scilicet ac pra:mii,

divina

pr.«ccptD

actu

ipso

fidcliter

implcrc

sionem cx utroque consistenlcm
nuiii

qiiamdam inlcrponere diviquod oinne ,bo:

quod

esl obcdieiilia;;

Iligere,

cum pro pcccatis corpus afquod limoris cum te liumilem oinnibus
;

hominis, autincriliim taiitum

esi, aiii prx-miiini

taiilum, aul meritnm simul et pr*niiuin. Meiilum

exhibere,
tisest;

contemnee, (]iiod hiimililaciim panperesalere, nudos vestire, laboranteinporaiia
;

tantum

est

prima gratia

(|uae

datur immcrito,

ad

inerendum, quaj et inereri incipit, per curdis coiitrilionem cl
reiiiissioiieni

libus siibvcniic.qiix' ad miscricordiam referiiiitur
exhisetsiniiiilni?<iiilcllii;o lc in Dcuiii

pcccalorum.
qu.-e

iMaemiuin
iiicritis

credere; cujeterna

lantuni est jelerna rctributio,

oinnibus
nihil

jus mandatis diligonier obtcmperas
sperare, quorinn
desidorio

,

bona
*^

prspcedcntibus

exhibetur
;

;

ea vero

ulira

Iransitoria

parvipen-

ipsam Dicrebiiiiur
eril;

dcns,
afnigis

etiaiii
;

pro

remissionc

percalorum corpus
aniore prinium
oiiini
siiigiilis (>crrur-

jam non

erit

qiiia cum ad illam mcrcndum iillerius;

ventiim fused prxinio
cst

Dcum

diligere, ciijus
Siinili

pcrrruondum.
(liiodlibrt

Meritum
;

sin ul
scilicet

et

prsomiiim

studio cohsolaris.

modo de
virliites

mcdiorum
;

ineritum

({iiideui

rendo

iiivenies,

omnrs
Iribiis

lam ipsas qiiam
prim.^evis

scquonlis boni
a

ipsarum opera
prxcipiiis

illis

lan(|iiam

ac
le-

pncmiuni vero praecedeiilis, dum Deo accipimiis graliam in pianiium pio gralia

atlc^laiido

dcscrvire.

Nec moveat

qii.Tprius data fucral ad

merendum.

LIHKR OIJINTIJS.
I)c

remuncralorio liono.

cAmixcM
Ventum
<>st

rRniuM.
supremi
vitain

D
exrcllen-

in his

q»x. gencrativain

aut

semonlivam

hal oMt
nalii-

igiiur ad
iciii
,

illam

propaj; itiitiirm, cjiiMlrm
laiii.

prindjiii sortaliir

(isqiir boiii spri

(]uani
,

idro

xlornam

Kst, inqiiam,

lioc
:

bonuni
sic

omiiinni lionoiuiii
ut iiulla parliiim

piilaviM.us ap|irllaii<lnm

quia

Utc

appellalin pix-

collri liono )>eiTortiim

tamcn

cedcntibus

con^;nientiiis
sil

Tidebalur

Tespondere.

volarridonliiim variotaleconsislat. Kstiilii|ueboniim

Quale aulem
duin, aut qiio

hoc bonum,

qualitcrve diniiiion:

hoc omnibiis

nliis,
:

el priiis anliqiiilalc, et

dinliir-

iKMiino rodissimc crnsratin
iiuii

iioii

nitalo postorius

sic

lamon

iil

omnis ab eo trmpocsl, sine
siiie

solum cgo sriro
iiem
iii

valro;

>>od

ncr

iillii;n

hoini-

ralis qiinntilas roinuvoaliir.

Oinniiiin uf4iniuin esi,

tarne morlali
rloqui.

positiiin
nil

posse crcdo vel ro-

sine

forma qnalitalis; oinnium maxiiniim
acccssu
:

gilare vcl
dici
,

Dc quo

pnto

veriiis

posse

(|iiantitatis

omniiim

prinripiiiin est,
est, siiio
<

qiiam qiiod oninipo est indiribile. Kst eiiim
hor aliuniin
:

lolntione

lcni|>orali.

Somper

iirsii

tem-

txMiiini

omninm

radii

rt

fon^

atijiie

pnriB

:

ulHqiie est,

sinc diinrnsionr locali.

Omnia
/lu-

^riiKipiuni

si<:

lamcii ut iiulluiu c&

onintbus

ul

pobsidel, et habiUim non

nuMt, omiiia pra:scns

.

:

nv
|ili-(,

in; (»u,\i
«(
Hidiiii
i(<nui'.i(
;

.

JIJDN

II

1

1

1

1

Mos
A
O*'-*'

i.in
••niiii^
,

v

in
iiiit(

or. \iio\p..

i:n
(]iniii
i|,

Oiniii;i
tiiit(ini-(,
|).ilr(

«-(mkIuIiI,
uiiiiii^

ii((fiiill

Tm

aJ

f)ii«
illinl

iri

•litiniu»
i|iin
.11
1

»^
¥x

liiodini igiioianH
piiMHi«ini!i.
(|iit>

oniiii;i

intciniii
(li>

Hcidoiirni

Miinitiiim

lioiiiiiii
(

i.o'>i«

Kx

liis
(|iiimI

oiniiiliiis

lior

iMiiiuni

Hctiiio ch(, iiic

Mil<h(.iiiii.ini
jir(»|i(cr
(

H»«:

iici

i>|rn«.

;)^iiniis,

noit

iiliinl

i|n.ini

hciiH ci(; inr
niiii
iiiliil
<*iiiiii

ac( i>l(iik iiukIciii

viJrii(rn.

in

r.ilki(.')(cMi

VMr» OHHO,

iM'«- |ii'i>|>rit*

ilui

iiiil)Hi;iii(i:iin,

itontiiioni ilicdirtiiii ariiidaiiiiir, hir.i f(ir(c
iiia(.

ipM iiua

do

illo

acciilcnlitli^
itiliii
iri

v;ilcn(

piM-iln-iiii.

0»'"l
(

Kiilinlaiidik

vcro

%\

i|iuiidu dii-t(ur |iri'p(ir lo(|iMi| ini r( ra-l<->(ti e%l

liitc
iil

CH( u(

a('(-iilrii(:ili(i-r \:ilt-»(

oiivcnirc,

«fiiciiili i>ciCHsi(.i(riii,
|ir.('ilti

(liviii:i

ncc

Kiilr.l.iiiii;)
i|iii|>|ic

i|niilcin
(:i

(iiii(;ntc

noiotnudii
;i(

ado,

o(

ad

illa

|ilii!i)Hi>|i|ioriiiii

pr

o>ii> aiii>'n(a

Kulmi.ind.i

cx codii

ch(, i|iiu>l hiilih(:t(,
iiiiiiuH
iiiilcni
,

iiiih

p('rdnonH. Siniii ladonc dr
aoiidcitdinn
o(
<

(iiiiiii|,itH lilik
f)«-iiiii

v»" 4-

quo

bulMlidir
lioniini

uccMlcnli.
itcciilciiK

Mtildi
vociiii

lioc

iitilis

kI, (|iii|)ttN

i

irra

(rjnHuni-

ipsuiii

i!clic(
,

ciiiii

aclinc
ctt

|>dvo
(|it:ili.i

procario
is(.i

(|ti()«laininuilo

ud

oon^iirviiiiiit,

oitlcuH
nisi
iii

bulis(;in(i;t
ill;i

oo

iii«li^iiiuh Hi(
;

«luoil

Hitn(

ii:idira,

rrn, cHst ii(ia, in:ijrK(a«,

cssc

it«iii

|tossi(

Kcilicc(
|ioril
:

inox u( ab

vtiiiis, a(i|uc p<i(i hlta, r(

(|itid(|iiid p<ili-ri( r('|>ciiri.

<tiM'osscri(, cxs(iii^ui(ur c(

liuc

vcro vcl oo

Oiiidi|uid
(iira

i)(i(nr

dr

illa

incITalitli

i.iiiitiht

Ixiin n.i.

pr:i'8en(c vol
coii(ii(;(i(.

alisciuc,

iiicorru|)(:i pcriitai>c( mIijuc
lioniiitiH iioii
iiisi
iii

ninr(alil>u.4

vcrl>iH
,

(licorc
iiiHi

(riit;iinii«,
illi

Hiinilct

Albodo quip|H>
;

I) alliosiiinus

li.ilhudiiiliuni

qnod
iioo
;

c!ciii«'n(aro»

honiiiic

osso po(('S(
ullius

o(

slc

oinniiio
:

dcHci^
vc."*)

cuiu
al-

qiiiilcni

soitos

pli-iic

foritiarc
n<i(i(i:iiii

v:d<-ii(,

rrnim

i«loin lionio
liufi,

ossi^

<lcsicri(
!illH>«tiiic,

lioiiio

:inlcni pcr!ci(ani liiiic

iio>
qii.T

vcio HrriiKinoH
iliiH

cdani rocodenlo

niliiloutiiius Itonio

inlogro

profcrinius

sono. scd

rxplwari
ii|(«o

pt*rsovcra( «(

poruKtiiol.
«11«
i

Tacoo
,

niinc lllnd

qitotl

dclicu( iii(clloc(u oaprro

non
(>(

valriiin>-.
iii

Alqnr
nos

venssiino qiiidom
subs(aiili:i' (|(iam

posso(

(|uod onines

(am
:

qiiom

illi

(li>fc( (ii

n p:i(iiin(iir

svll.iliis,

)ia(i-

acri«1oii(ia

ox (oinporo
illaniin

iiicipiuii(

miir in rcbiis ipsis. Natn
iiin-i, licil

tliitd

qtiiid

dirinii stiabsoiitiiii

vi

\uw quidcni omnia
ii(criii(a(is

o(

(|uamplurini:o
fnoril
.'\d

vciiim sil,minus for(c sdiliosis
l>oiiin

lcmpore liuiunlur. (^um cnim
illuni
.s(adiin
,

voiilnm
niltil
,

videadir

;

scilicc(

noc

o.sse

ncr

pos(o, m-c

ubi

(em|>(irali(oi'

vivoro ncc rognaro, niancn(c

illo scnsii

vcrhonim,

vol

adoRse

polcri(

vol

alicsse

quod
,

arcldenUs
e(

quo
tur,

isla

do bominibus pnodicandir
dc ipso falso vcl
ot

.Nequc (aiiicn
diciin-

cst,

acculcii(ia

pcuidis
;

aufcrendir

substan-

li.TC o(

liis siinilia

iiiaiii(or

tiaruin quam|iUirim;e

dignioios

voro

subs(an(ia;

Imo

lidclilor

pic

;

scd (amcn
(|ii(>iiiam

pro ma(cria
eoriim signi-

velu( an<;oli c( auinia-. ot corpora noslra glorificata
in

miniis siiiricion(cr

cl

digno,

|vrp(Mnuiu pcrmanclnin(.
potosl
lioc

F.k

quibus prnpmissit.
qu:vrilnr,

n

fioado

.id

illam divin.T nadir.-c ptirilatoin consnrpcre

«olligi

bonum de quo
:

nec

non

potcst. Ciijus roi vidclur ipso

substanliam csse ucc ac« idons

ac pcr lioo ad nul(ra« tan(

notiis iiidiciuni,
S!M),

lum ooruin priidicamcnlorum quaj
letici

Poripa-

ita

dicens

:

nominus dodtssc cum dc nibo loquorotnr ad MovEgo sunt qui $um. Sic dica flv*

pcninere.

Quorum summus

prarcplor, idcui-

hrcul : Qui

ett misit

wc ad

ros [Exod.

iii;.

Vidctnr

qiie vcrl sagacissimus
qiiae

rima(or Arislo(cIes

omnia
sut>-

cnim
rcl

bis verbis

innuissc siiigularcin qncmdain ct

liuniano sensu pu(avil
(u( i(a

posse comprelicndi, in
,

propriiim csscnlia; snoc
:

modum

,

taiti|iiam si dirc
illi

duas

dicam) disdnxit rorutn naturas

Ego qui

ali(or

sum

(]uan) vcl tu vol

ad quos
qualt-

stanliiC scirtcel ct accidentis.

Quod quidein
ut

rcctis-

niii(cris;

qui longc purius c( dignius
;

sum

siine

arliilratus cst vir inngni

pccloris e( i^criim

bo( crcatura
parari. Sic
(|iicmpiain

cujus csscndic nulla

po(«^s( alia coiii

iiaturalium
liuuiiiiuc

diligens

inquisitor,

omnc
non

id

quod
;

cnim loqui cousucviinus cnm volumus
in
:

subjacot cognilioni aul cssc subslantiam
cssc subslantia
dubilari

robus aliquibus
Iste est

aliis
,

prxfercnduin
currit,

au(

in

ipsa

possii.

«lomonstrarc

qui cantat

qui

qui

E(

8ubs(unliis

quidcin

umnibus

(anquain

pau-

pugnat, id cst elcgai.lissimc canta(, celerrimecurril.
piiguat fortissime.

cioribus

sub uno pncdicamonto, cudemquo geneaccidcntia qiiorum niajor
ora'.

Cum

ilaque nutla

vocabub

qu.-c

ralissimo rc(ontis.
niin.orus,
ruii!

D

vel siat vcl

ab homine cicogilari possint tanUe

roi

qtiip)>o

cuin

una
:

subslantia
in

plurituo-

kim sknplici
illa

signiricantcr exprimcnda? sulTician(

si(

accidciuiuiu capax
Croici
eoriiin

novein vocaut
,

prxdicapioptcr

congruentiiis tanion vcl minus impropric videntur
l>eo applicari, quije tollunt
:

incn(a

qux

calhcgorias

cl

removen(,

qiiali

t

diOeren(es
ralissiinis
suit(
:

inodos
;

,

sub

tolidom

gcncisL^

sunt hx>c nomiiia
visibilis, et his

incroatus, incommu(abilis, in;

disporsil

quorutn

appellalionos

similia

quze etiam privaliva coiii-

qualitas, rclaiio, quanlitas,
situin

ubi

,

quando,

babcre,

esse, agcrc e( pati. No!ui( crgo vir

munis usus appcllat. F.orum cnim qtise sua significa(a ponuntur in rcbus crcaiis proplor qiias ctiam
rcpcrta

sapieiis, iino noc podiit
lclligcbat
,

cum

a

quo omnia osse

in-

sunt, voIu(i

:

rcx, palcr et DontintiB, ct

indignis

rcruin

condilaruin
,

vocabulis

hujusmodi quamplurima eorum, inqiiam, nulluni
cst
;

coarctare, jKtornum tcmporalibus
diiis,

inorealum cou-

cujus

ofllcio
:

divina plcnc
(»a

a"c

propric significari
qu.i;

iinincusum parvis, incomtuutabiloiu TuutdbiliQxix. ciiiui

possit csseiitia
in

vcro

qii.^c

priv mt, rcs illas
tolluiit

bus connuinerando sociafc.

temporalium

Oco non suul

,

perfectc

o(

removent,

rausa propric reperta atque instituta sunt, nunqu.ini

Quaproptor sooundum vocuni ipsarum
forle usus altlioi real

nlTicia,

nunc

sclernis

in

cadeiu proprictate

coiivonicnt.

compctondus roor inrrcalum

Patuol. CCXII.

;

139

GUNTIIERI CISTERCIKNSIS
cl inconjroulnbilcni, vl vel
si

110
qui<l illiid
:

IVum
*cl

qiiid talcest, <|iictn

A

^int onini»,

scil

$>i'l

ncscint,

riiiia

ncc

sit

rcgcm,

pnlrcin, vel Doniiiitim
ill.i,

nppclhii
Ci>l,

:

siibstanlia ncc accidcns
tari, "l
liiiic

ciiin nil aiind vaical

cogi-

licel t.iin li.IT (|ii»n)

qiiotics

sonnonc opus
F.

dc

rei i]iiani

comprcfiondcrc non
:

v.ilcl, iio-

ipso pic ct tideiilcr pr.cdiccniur.
illa

divcrso (|iioniain
;

nien tcnlaveril

applicare

id

qiiidcm qnnlilcr

(iat

qu.T ponunt
it>Ca

,

vcniisliora 8nnl privalivis

quo-

Aidcre inm possuin. Cuin cniin dicaiiir noincii a vo'
tair.iii!',

niam

tnnicn rcinovcnl, vcl culp;ini, ul innoccns,
iil

sive a uolione,

qnia

rem notrt

alqiic notili-

impoliutus, cl siniilia; vel dcrccluin,
tabitis
,

iiiconuniiinvisibilis
;

cct

;

vcl

polius a
a

Gncco

sibi ?cqiiipoilciilc
id

onoma,
a
tri;

inipassibilis

;

vcl aptitudincin,
iit

iit

quod

ilciii
:

neniine siiniptnin cst,

cst

vel inferiuris
liujusnioili
"vcl
:

nalura statuin,
illa

incrcaiiis; vel atia

bucndo
lcsl

qnod suain cuique

distr''biiat qualitatein

vtro scinper laudarc atlribiiunt
rcx, princeps
vcl

supcrcsl ut illud qiiod nequc ncsci ant notilicari po,

poteiilix,

W

noniinns; vel
ali;iriiin

ncc aliqua participal qualitate,

nnllo

nomin

s

piclalis,

ulpalcr; vcl opcris. nt crcalor; vel

officio valcal dirTiniri. In oinni
silioiic, iicccssc est

enim

noniiiiis iinpoici

reruin qu.Ti ad

honorein cjus vidcnlur pertiucre.
satis notabilc, nl ea

qn.dcnicunquc
:

noniinandx
qni priiis

Atque

ita

fii

qiioddain

qux de
^

priKcedcrc
coniiiiunein
niiniruin

conccptioncm

atqiie

idco

Dco

dicta ininus liabcnl propriclatis. pliis habcanl vc:

liomiiium specit.m Iiomincs appellavit,

uuslatis

contraqnc

qiiu: iiiagis

sunl

>:i

proprictutc

oporluil euni rorniam illaiu nnivcrsalcni

pi-ncdicandi fjiniliaria,niiniis&intglor't)sa.Horii!iiaulein

qua ncino carerc polest, prius aninio conciperc:

cxcmplum sumcic polos dc

inan;no qiiodani prin-

qux

lali

possct dcsignari vocalnilo.

Siiiiililcr

m\
So-

cipe;

qucm

si

magniim,

forlein, nobilcin et sapicn-

ejusdcm spcciei sin^ularia, IMaloncm
cratein, vcl quoslibct alios.
biis
id

scilicci cl

leni vocaveris, pluriinum landcs,
ini

quoniam

illa

nomi-

snis

qii<'ni<|iie

noniini-

landem copiilant

;

si

vcro

invii 'uin

inlicpidumque

ccnsucrunt, sccundum pe"'i plas aninio ronnas
ficri

oicas,

nonadeo, quoniam
in

his Yocibusqiiacdam

minus

necesse

fuit. S'-:licct et in il!is rcbiis qiia;

boncsta renioventur. Si ergo ad vociiin proprietalcs
respexeris,

iicque

sunl

ncc

csse possnnt, sed tamcn lingun-

quibus ab hominibus

proplcr res

tur, qualia ':mi( opinabilia logicoruin, oi>oitiiil ali-

teniporalcs reperl;e gunt, privativa posilivis

prxpon
.«u

quani

.Igmcnti
aninial

forinain

pnccedcre

,

nl

rhinicra

derant proprictate prsedicandi, posiliva privativis
laudandi dignitalc. Ilabito auleni rcspcclu
siinplicissiinx rei puritateni, in

j.ioddain

capitc leoniiin, pcclorc naniinco,
;

inam

caiida serpenlina
tini

alind veio

quod pai tim
:

hirci, pai-

qua

nil

variuin ost

ccrvi natiiram habcrct hircorcrvus

nlruinqiic
in
fi-

aut dissiniile
pollenl
:

:

omnia dc

ipsa vccle dicuntur, acqiii-

(ani lictc
illis

quam

proJigialiter vocaretiir.
niiilain

Amplius

fiec esl aliud l>eo

esse regein

vcl
:

Domi-

()Uoqiie,

qii;c

piorsiis

reni vcraiii

quam incommulabilem el iiicreaium ct (|iiocunque modo (ani hxc qnani alia possunl iiiter se promisccri, cxceptis tamen rclatiTis, qua et ipsa linuin,
cct personas el earuin propria delcrinincnt
:

ctainve significant,
tur
:

sed

per

abnegalioncin

diciiii-

vcl
:

duorum
lioc

nt iicuter; vol oinniuin, ut nnllus
est,
sit

el iiihil

idem reperire

ut

in his

el

nliis

niliil

oiimibiis

hujusmodi forma

remotio.
,

Kx qnilnis
facilius illiid

Lamen
loagis

aliud divcrsuinve signilicant.

Sed dc

liis
;

ad

colligitur id qiiod salis esl niir.Tbilc

praesens

plura disscrcrc, non esl consiliuin
est,

illiid

quod

falsuni aut nihil est, coqiiod omniiiiii vcrissi-

quod cirpimus proscqncndiini
qii:c

diviiiam

inuni atqiic pnrissiiiiiim esse credidir, ab honiinc cogi1:iri.

scilicei esscnli.iin niillo

posse vocabulo demonstrari.
cogitari

IIoc eiiini lale esl ul meliiis innotescat hoiniqiia n cc;;il.iiido,
iii

Elenim rem
queat,

aninio

aut ctiain

fiiigi

ni

p.iilicipando

dono

frii

lion s

eam

vocis oflicio diQjniri posse concosscriin;

qoiini

sono vocis.Logitnr
vciercs intcr

anliquis gonenlogiariini

quod

auleui

omnino

cst incogitabile, qnalitcr appcl:

fiibiilis

alios

snx

vanilatis

crinrcs,
(

lari valeat,

dicat qui potesl

cgo

mc

ncscirc confiAttici

dciiin qiioiiid;)n) tani fidiiin

qn.nm dctcslabilcin

o-

teor. His

illud videlur alludcrc,

quod

.opud
I

luisse: qiicm Stygiis iinmrrsimi toncbris,
lcris
[)

l:inlo in-

quos philosophica qiiondaiu studia nonicrunl,
visibilUius invisibilem

iiic

oinnibiis
(|ui(lein,

inforioiPin

,

qiinnto

illos

snperis.

ipsi de quo loquimnr Deo quein dnctu rali.mis cx

slnltc
ctiiini

sod dignj salis aibilia!
stultilia
;

aiitiir.

Qui

omnium

auctorcni (^cprclicnin

non

minuri

rciiiiuoriim
ci

o

i

niiini

derant, sed

quid cssel intclligorc rion vaiebani,

paler ab cis fingcbntiir
Gor^jMinis
noii
iii

rt cx lioc quod

saxificos

loco qui arcopagus diocbatiir,

aram

qiiidcin posiiissc

viiltus

qiios niilliis inqiiain vidcrnt, qni
iinpiinc

rcfoninlnr

:

.scd cuiii

tanquam
ignoti

innoiinnabiloiii reti-

lapidoiii coiicrosocrpt,

liocbat coii
Da'-

ccnlcs, pr,x'fa(a'n arain

csss

Dci

tiliili

su-

tciiiplaii,
iiioii

Deinogoigon appollnri ronsucveral.

pcrscriptionc vocavcrunl

(Acl. xvii).

Quent

liliiliim
,%

»;nim, nt ainiit, cx

quadam

Gr.TCoruiii

lingun.

ruin logissct Aposlolus, qiiantiim ab hominc
pDliiit,

'ri

f •r»if».< vel
tiir.

consideram,
liiid

vcl eliain $rient inlciprcl.

vcnini
;

ot

siiniinnm

hiiiiii

cis

iiiloiprotain

Ilnic

.

noiiion osso v^iobain so<rotissiiniiiii
cl cisdcii» paiiiissiinis

lus osl

scd ncc ipso no<
illiim

aliiis nni|U.iiii

c.iine

cl sidis voDofins

nntuni

:

;id

mortali poi^itub, vcro
rc,

cvccpto
:

illo

nominc potuil cxprimcdc qno Joanncs in Evangclix) siio
liriil

cujus'invocationcni torra
nienlis concuRsa
giiini

nun(|nam
Si

potcr.Tt a fiindaillud

non moveri.
posse

ergo

prodi-

dioit

Dfum

iieuw

uuquam,
i).

uisi Vnigciiitvs qui

ficio

noniioc sinc maxiino ternrnioiu deoopti

tsi in $inu Pnlrin IJoan.

hoininos

invornri

non

piitnh.Tnt

:

lii

siiprc-

Nain

siqiii.s

iiadi\crit osso qiioddani

aquo aurlore

miini r.ilrem (MJUiium vt^niiuqnc

Denm,

iptnn qtt«-

;

(41

t>i:
(|iii

uiivi

.

JiJi.N

IT

ii.ki: MOS

-

l.lll.

V. Df;

OUATKi.Nr

llt

quo AMKoloH
|)iir.>l)ili

loiigH iMiWiii »(ip«-rl<tri's «iiiil, liKonii|iii

A

IT
ul

Jrtui CliriHliu Irudtdrril reqnum l^en falri,

«k

rclMiliiiliiir |r.iii«crnilt'iilt*iii,
Muliji'(-l;i

oiiinia iiui.

ail

Apokloliik {lCor. i«), lunr InlrlliKriur lllud
(juod
iiiiiic

laltilKati

iiiioiiiniiit.iltiliH

conliirliir

Ijiii

iiiiiiirii
Itii

r*l inrfrabiti*. r|
(••il

undiqun rrtontdr r(rlr»|| Jeru

rnrilc |iiiUs vi>ro
(iuiii

iw

|trii|itiii

i

i>iii|iilbri

mk

alnilo
ili-

^iciil »( ripliiiii

iii (iin- Titlii.ii

iKiliir

l;iiit.i-

rn

itiilclinliiilo iiuliii

voic. ul
;

liinun,

<li((iic

|io.iHil

ac propric ilrinonNlrnn
ujtprlhiiniis,
iil

iint

lunm tn tnntlififaltone Hahbtinl nomen iniuium inpvinbunl in le {Tob. iiii). In quo
».»lcin

Tririnit

lunicn

(*aiii (|ii.iiii|tluriiiii»

ilcrccluiii
lioc <|uo-

(

l

uiii
III

iioMiiiic

noH kanciillcablinur

M illiid

in nobia,

prupriclutiH

siipj)lc:ii niultilinlit. .\l(|uc
,

iu

si(

cadcMi or.ilKtin- Doininira
su|tp!ii
:il

lliirli(

|»opulut

<]Uf liulltulicnlcs \i(lcniiir iniil.in

i|iii

iliiin |)i:i'i

c

litlic

ili.-riiH

Sanclifi<elur
|i<liiiii

quouomen luum
prima ordi.i,

dcnli» vorbt dclct
vilio

liini

sci|ncnli

ciipiniil

ciiicmbrc,

{Malih.
iic

\i). yu;i-

qnnlcin

lirrl »il

Huo

insibl(Mitcs,

lulltnlirc iion cc»i>uiil. Ila cl
ii(>c

profrrciidi, ulililalc laiiirn citrrnia r
lliiix
iilti

lanqnam

nos roni pruimih incnubilcin
iioiinnanihin,
inliiiilis

uni|ii.iiii

it.i iil

cst

alinriiin
viviliir,

ct (oniplclio.
iKioiriini

vcxuniUN vncaltulis
|M)tcst, spcr.-tiniis
iii

,

ct (jiiod

n-nnn
,

Inlrrim «utrni duui hlc vcro ac |trnprlo noniinr
tarncn
ri

ncc

in iiiio

conlin^crc

pliirilins.

luiidarc iion liccl
iiostro
adiil.iri,

iiiiiiiiucrit

voi abultt dtt

Nc(]iiv laincii divinu bonilus lior niiuiruiii

)ii;c

procu-

idiomutr itninpliH
(rabcntos cu cx

non

ccHHaiiiufc

Odcl.lrr

ciUlis 6lu(iiuin .tsiMirnatur

;

scd approbal iMilius, cl
cvcinitli)

illis

drrcni oniniiim rrruro

aurcin liltonlcr accoiunuKlat,
qn;r
p.irviilum

bou.c niatris,
vocibiit.

gciicribiis quac vel Hcnsii
lcnl, vrl aiiimo cogiiari.
illuni

corpon-o cninpn-iicndi raiinniia

inruntcin

^c!iii|tlciiis

sc

Qua- qnitliin

riim ad

iniploranteni
lur.
liinc cst
lius, qu:t^

afTccluosius

audil,

duicius

osoula>

di\iii.X' siiii|ilii iintis cssciiti.iii)
iit

transfcrunlur.
,

quod cuni lam mullis

fuli(;aniiis nomiiii-

tamcn oinnia c\ rebus

cicalis, vcl

raiis.^tui

dcriciant ul buic tanla: rei ininus digno licrt officio valeanl descrviro. Qnarc iiiliil cx omniltits iiis qua prius «i-

ncccssc csl

u priori sonsii

omnino

iiabcnl, vcl siinililudinctn trjbiwit, vcl ()naicn)ciiuquo

gniricabanl

illi

at ribiiiinl, cl rclcgaiil.

sed

lanquam

iiidigna

orcasionom

nanciscuiitiir.

Cum

ciiiin

diciinr

vcl

prorsus abigiint

Dcus apo toy Gr«co Tlicos quod vident
Inr,

iuti^rprcia

sive (>m«r,
:

ut

alii

puLtnt;

vci cssculia ex

co

Dicilur ergo Dsiis ossenlia, vcl cliam substaniiu. sinc intcllcctn sulislanlix ; I)onus ac jusiiis. sine
qiialilalo;

qiiod cst csso

qu.uu
;

bomo

nisi in crcaluris

dcprc-

inagnus sino qiiantilate

,

orcator ol domisil,

licndcrc
lia; vol

non potcsl
si

vel rcx sivo
ci

Uominus

a potcn-

nus, sinc rolationc tompnrali quu; in ipso
liiis

ac

I

po-

quid osl aiiud quod

crcdimus pbcilu-

in ipsis

ad quas

diciiiir

crcaluris. Niliil cniiii

ruin

:

conslat profecto bivc omnia cx rebus conditis

Q Dco credendiim est accidisse,

cuoi capit liabcre sor-

Iraliore rationom.

Nam

boo nomcn Dcus (juod cju«
;

vum
dit,

«sso proprio propriuni onincs fcre cxisiimnnt

quoniam iion sil proprium, ex boc potcs conjicere, quod DOo solum ad quosdam bomines, qui vclpcr crrorem vcl por gratiam dii appollantur, vcrum ctiaro
ad ligna
el lapidcs
:

aul croalurain sod polius illis fcliciler accicuni talem ca^porunt haborc Cicatorem el Ik);

minum. Quid

oiiim

?

si

hcrbis ct floribus receuler

nalis contingat blando solis spiraminc confoveri, iU soli accidisse ditas, qui illis pcnitus non cgcbat
;

imo quod abjoclius

esl eliam ad

illis

quK absque
nec

ejus boneficio,

an ncc nasci quidcm
,

ipsos spurcissimos dacmones solet oxlendi. Absit ab
illo

polcrant,
isla

nec nala pos.sunl

proficere
potcst,
et

veruni nec,

exccllculissimo onuiium conditorc,
b.tbcrc

id

clcgan-

a!ia similiiudo reperiri

qua dc

ro-

tcr

proprium

,

quod
0>iod

ei
si

cum

immundis

bus crealis ad iUam incrcatam

oDinium

creatri-.

spirilibus sit

communc
oi

quis quantumlibel

cem congruum

propoiial
ot
;

exemplum. Ues enim crcc

siudiosus sinc ullo respocUi subslanliai vcl accidenlis
,

Ucel ad seinvicom
habeni relaiioneni

ud condilorem

suum

aiiqiiam

novam

aliquaiu formarti vocis loco vocabuli
:

intrcalus auloin

ad condita,

conolur

alligorc
illa

IViistia

lioc

teniassc

videbilur,

JElornus ad leniporalia
valco,

<:um prxler

duo nulluin

rei noiiiii.un(lx

formam

cum

s.tpo jani

diclum

quam habcat C0i;i|are non sit eum iiuHius esso
illis

poterit invonire,

quam

in

omni

noiniuis iinposiliene

D capacem

accidenti.^.

Yides ergonihil quod
subjaceal,

qua-

praeconcipi

aniino nccesse est. Ilabct ntiqtio Deus

noslor in rogno a^toinitatis
Cl gloriosum

nomon

cclcborrininiu,

noincn quod esl siipor oinne

nomen

Deo pos^e convenionter ailrihni. Quod etiam de reliquis sox ostenderc non pigorct, nisi facilo esset inielligcnti
de aliis quoque siniiii^ co-, aulom idem Deus nosler ciiam vita xicmanominari, ncc hoc salis oxcellenler ol propr!<^, uuoniam, ul scepius oslensum cst, nihil veriiis
(juse
liis

luor primis piu^dicameulis

(Phil.
ratiini

ii)
:

:

iion litleris

compaclum, sod

gloria deco-?

de

dicla sunt,

noinen all^rius idiomatis
ii'

quam

noslra sint

gitare.

Solct

nouiiiia, qiiod laudabaiit ijicri

fornaco, dioenles:
est

El betiedictum
{Dan.
iii).

notiien gloriir

unr quod

saiicium

IIoc nomcii inliac vila laudari

quidem po»

de ip50 dioj Vulcal,

quam quod

ci

nuila

rcrum temnon solum
ex se, exIq-.

lesl el benedici, sciri aulcni &ut proferri i;on potost.
IIoi^ est

poraliiim seu verhoruui
tas.

pclest conveniie proprie.;uia

vere

nomon

Doi inolTab.lo de

quo poslmo-

El vita qcifiom ex co dicitui

duin pluia diceiitur,

cuiu de

sanclincalione divini

vila, sod

amplius quamvilacst,

ot omniOiis praeljei
in

nominis traclabimus.
•rognum iiuod

autem veiilum fueril ad quotidie optamus dicenles Adveniat
:

Cum

causam
cellenii

vivondi, el etiain r\\\i

se
;

cl

quodam
esl,

ol ineffahiii
ot,

modo

quoniam
:

regmim iuum

{JHnlili. vi),

id rsl,

cum Dominus no-

lus

vit.alis

ul

aii

beaius ililarius

Vtla

143
fthtHt
pi'^

C.UNTIItlU CiSTERCIENSIS
lotum.
viTuiil

15i

Fi

(loc

igiliir

vilali

roiilc

omni- A cx prinia
taiii

institiitiunc, vcl
ita

mngnani nliqinn)

\c\ i.»iiiilliiiu

bus

qii.r

cnusa viviMuii

csl, in

qiio oliain
fic-

tomporis

signifKMl i|iiantitaloin, ul
faciat

ea qu.T vivcrc non viilentur vivcbanl anlcquam
rent,

nmnino
simul
ijii.-e

parliiim

intollcctiim, nt ciini

ilici-

cum

oninia
i)
,

qii.x

|)ostca

facta siint in ipso vita

liir, a;viiiii

Malliiisalcm,

vcl

:r.vum
:

muiidi, Kitiiin
iii

erant (Joan.
crcloriim.
iion

siciJl ait illc riii

alor cirlcsliiim scaiit

ol

iiullain parlcin inlclligo

ct siiiiilitoi

iiis

Oiiin igiliir oiiinia qii;c
in

vivtinl aut
ct
:

ab eo sumuntiir, ut
:

a;toriiiis ct

xloniitas. Citm

vivunt,

ipso vixerunt

ali

;clerno,

qiL^e

aiitcm dicilur
tcinporis
,

Mundus semper
totuin accipio,

cst

,

quod

cst

totiiiii

temporalitor vivunt vivciidi causam sortiantur

qu£

ita

iit

etiam parlitini rcct
iii

vero vcl jam
fruilura suiil
licaiit
:

licata
,

fruuntur vita vel poslmodum
insi

miniscar.

lntcrprclor
ct
iii

ciiim

muiiduin essc
aliis
:

iioii

cx ejus parlicipalionc ha-

hoc momenlo

omnibus
p

et

notatur

ibi

liiiiic

vitalcm omniuin ronleiii non iiicongiiic

jtigis qtiidaii) csscntia;

r siii;4ula

momonta dccureo

vitain coiiimuiiis usus appcllal, eovidcliict loqiiendi

sus, ct eodcin iiiodo in

liis <|tiic

indc nasciintur, ut

tropo,

quo

caus.ne

nomcii clTectus solcl attrilmi.
liflcc

soiiipitcrnus et stMiipitcinilas. l'oroniiis aulcin ex

idcriia qtinqiic dicitur
sicut
nil aruiil salis

vila

:

ncc

lioc tairicn
iioiiien

quod

csl

annus vidctnr osse

compi-.sitiini,

in

qno

expicssc, scd qnia lioc

notatur temporalis qiixdam disliiictio, qiiod diviiuc

ad

illiim

iiitcrmiiiabilem divinsc csscntix slaluin,

B

simplicitati

convcnire noii potcst. Pcrpotuum audici solct,

c.Yteris

vicinitis

videtur

accedere.

Suniplum

est

tcm

id

proprie

quod usquc ad lincm
:

cnim

lioc
;

noincn aeternus, vcl ab wtale, ut quidani
potius
:

tcinporis perpcti ati]uc siibsisterc valet

qiiod co

voliinl

vol

ab a'vo quasi wviteruus, teslo

quidem qui
tvirnitatcin

vcl nil palitiir, vcl

nullam

sciitit

diu-

\'aiToiic qiii ait

Ah'ilertiam
aiileiii

homiuum ciomum lcUutam atai
cos qui

prorsus judicatur indignuiii. Patet ila<|uc
coii-

rem. lilniiiiquo
quain

prccfatoriim, id esl
;

avum nomcn
a-las

tcmporis cst

unde

ct

omnia temporum vocabula nil tam gruc qNam xtcrnum nomiiiari quamvis noc
iKiuin intcr

hsec

lemporc parcs sunt, coa^vos sive coMlancos appcllanius. Vcriim

ncc
li:e

alia

prorsus appcllatio, ad illam

divin.i>

cssoii-

ctiam paucissinii tcmporis

cssc
;

dignitatcm valeat aspirarc. lias igitur a;tcrnita-

potcsl,

iit

in infantibus

quos pusilix dicimus
aliqiiod

.'clatis

tis

causas

illis

vilalibus

confcientcs, Dcuin viiani
in

srvum autem
lom
vel

vel

magniim

tcmporis spatiuin

scternam consuevimus appollare; pro eo qiiod
ct ex

se

frequcntius notat, ut a;vum Mestoris sivc Matliusa;

sc inclLtbili

niodo xlcrnalitei

vivit, et

nos ab

totam loinpor&lis spatiiconiploctitnr qiian:

ipso

temporalem vitam accipimus

ct in ipso spcr;i-

titateni, ul cuiii dic iltir

Sapieutia sempcr fuissc

cum
(^

inus xtornam.

Hoc ergo
vel

est illud

summiim

luiimii

/>«o; «t

«»lc<yi'«m. Cujus rationis inspcctu lioc

quod
potilur

vel

solum

ejus causa
:

qiiidquiil oraiulu

nomcn

ad dcsignantlam intcrminabilis exisioiitix
qu.x ctiam

pctcndum

csl

ex qtio
;

alia oniiiia prodoiinl,
iiisi

ju(iitatem

xlcrnitas dici solot, tam a
:

cl ad ipstim referuntur

qiiod

pra>ocsS4>ril, alia
alia liititi-

pliiloeopbis

qtiam a calbolicis iraiissumpliim cst

non
l.ter

soiiuiintur

;

iiisi

subseciitum fucril,

n philosopliis qitidcm, ut ait Boetius {Ue cous. pliit.,
I.

pra-cesserunt. Constal igitur oiiinc lionuin ho-

III, iiictr.

9)

:

ininis
tiri

ab xlerna prxdcstinationeqnx Doiis
:

cst, sor-

'Jerrarum ctrlique salor, qui tcmpus ab wvo Jre jubes, slabtlisque manens, dat cuncta muvcri.

causain originis
csse

cl

xtcrnx

viUe, qiiam iiidom

i)oum

docuimus,

boalitudino

coiisummari.
caiia<l

A

catholicis

aiitom,

qucmailmodum
loqticrotur

ait
;

liliiis

Sy-

Vides crgo totam salulis nosirje serioin a Deo
salitor prolioisci, el in

rach,

cum dc

cajlcstibus

(Juuiquisque

inod<im

liiica!

liitalitcr

nonangusdabiiproximumsuumusquein a;vum(Ezeth.
xvt).
illis

ipsum recurrerc
principii

;

ut sit

ipse bonoruni

omiiium

ct

Qiiaproptor ct hoc noiiicn xtcrnus qiiod ab
suinptuni okt, ot ejus dcnominativum u torni-

fons et clausiila,quemailmoduminoirculopcriplioria

ac

tiiiis

totiusque ambitus,

ab iinmobili

tas,

ad dcsigiiandam

illain slabilcni

pcrmanoutcin-

centro suscipilrationem.Quaproplcr vcrum cslilltul
qtiod
*^

que

divii)a:puritalis esscnliani, familiarius videntiir
vcl

Grxcus

illc

philosophus, Parmcnidcni loquor,
ri:

accommodari, qiiam
vel p<;r{H;tijus, vol

sempilcrnus, vel pereniiis,

qui sub rupe /Egyptia coulestium rerura sccrcta
niatus C6t, dc divina cssenlia

corum dcnominativa, pcrennilas,
:

dixisse porhibotiir

pcrpoliiitas, scnipilcniilas

vol

quxcuiiqtiehujussi-

Rcrum orbem mobilem
ipsa conseival.

rutat

,

dum

$e

immol>iUm

gnilicalioiiis alia potcriint rcpcriri. Siquidciu

u:vum

LIBER SEXTUS.
De
divorsis .spoeicbiis \m\\, oi ilo lcrlio rontenlo orationis , id csl quarlo, id csl cui put.it; do tjiiinlo, quarc pclat; dc sextu
,

,

a quo quis pelal qualilcr petal.

;

de

Cj\PIT11LI]M PltlMUM.

biiror de

malo

qiioqiic ijus contrario, pro co qtiod
:

Scd quoiiiam dc

ilivorsis specicbiis

boni qunntiim

omnvbiis modis liigiondiiin ac doproianiluiii osl
notilicaiidi

icccssitas p4ist>iljMit disscrtuiu est, conscqucns ar-

CAusa iionQulla subjicerc. Bonuin

eiiiiu

148
titl

DIOIWT
o|HMlr(
t|tiip|)i'
ii(
:iil

.

JWIIN.

KT HKKMOS.
iil

LIII

Vl

DK OMATIONt:.
nin»
Uiiiniii
iciiliuiliccrclttr

IIC
voraliiilo loiikiit'*

liur t<»nnosti
Il;ils:iiiiiiiii

.i|»|iHuii,
Iiih-

iiialtim

f«-

A

•"•l
i-H»(!

kiinpln il'»'»"
pos«<'( ut

|'i;iii.

('ii^iiiihtiliit' iit
uii(4*iii j;iiii

\no

l.iiitiiiiiki

krdprnplfr
K;run«iuiu
uiutiiil.

nit

;

vfiii-iitiiii,

iic

iiiMiMl, M;iliiiii
(iixilllllll

HM|ira

divcmoH rcruin nulijctturnm »tatu», qni
(cnipiiru

(lilllllitlllll

Cht, (Mllll
vi^l

llliltlllll

CkHC

IIIOldMII

variuiitur, divcria

tolrl

nuinina

irlcriiani,

i|iiiilt|iii(l

ud

ili:iiii
iil

iiiipclla ct

a^^rapri>Ii«k'

Cnni

ciiiin

•niK Irla
:

tcmpiru qtnbu» Tr%

(riTi|»orari«
fuiii-

vul. OikmI

U(l«'(i

vcniiii ch(,

iiii .iIiimI iiijIiiiii,
(*l

dlicorriint

prricii». MilKct, prclrritinn rl
i

prio

(lici

possil, licct
iil

iihiis

:ili:i

(|ii,ri!.iiii

ruin; Hcu» qui r( lcmpor
(iiiain

loniliilit, ri iiiniiiuni

no-

«-ciik«!U(

vtH-;tlMil<>,

|i«rii3s

t-orporis vrl
iii:iIu

LilMirt^ii,

lialNH. ncc prsilcritoruin iniiiirnior c»Hr i>o

uJvcma
uniii'.:r

f«>rtiin;i>, «|iin!

cliain
iioii

m

|>:ili(*n(ilinK vi-

lcHt

iicc

igiijru»

pneMAtium
fnlnra

,

ncc iroprovidn» fu-

iliMiitur,

mulu

laiiicn

siiiit,

hciI

rrci|ncntiT
iii.iiiim
ntiii

(nrornni;
pr.cv'iitia

bcd

pratciita qnidrin

mrmoriirr

triici,

bona

aitpK^ salnbiiu. Priiiinni \/iU\r
|)r;cc<'SM'ril, uli;i

ccriiit,

praiiowit.

Omiiia tamrn

lioniiiiiH

cl (|no(i insi

vcl

sc-

lixc

Don sicut homo
l>cus

wriindtini rtruni

ip«arnm

iia-

qiiciilnr vol niiiiiiiic iioccnt;
iiiipciidct
:uiiin»;
cliairi

ilb osl
ail,

misi^ria qn:G

turam, seu tcmporum variclatcm, dijndica(, srd tan-

antcqnani

ex co quotl

quam
iii!i

ab

:i'(«M-uii

(livino jndicio
:

icprobata osl ct fntnra

nno ac simplici modo aterna: cotjnitiorondiiiojinn intut;tur. Cnm crgo antc rcrum
pro eo quod ipsc omiiia
gralia

qna niilla inajor (*ss(! potcst ^ cst iiiia «ic rcprobis «alaniKas. Iloc an(cin iiialnm ad ora(ioncin di; qua
ngiinus
iion

oiniiia adhiic fnliira cssciit,

prx'si'ivcra(, .x^ltMiia

cjns

si icii(ia

fulurorum
aut<
iii

prrtincl
;

:

ct

ideo

iicc

orandiiin cst
iiitentio
clTccliis

eliain

prjBSciciKia polcrat

appcllar».

Hcbus

Ncc (lcprccaiiduin
rntiirnin
:v(criio

qnoniain orationis
iiiali

in

conditis, jani amplius ad illas prcscicntia Jici
jiotuit;

nou

c&tcndilur, linjus autcni
attiut;

ah

scicnlia vero,
valuit accidcre.

nc cssct

siciit

prins, ncqua^

ccrlissiinc prcvisus

pnciivtts csl. Lsl
illi

quam

Scd

ct

in

bis quu: quolidio

itaiiuc

prinium boc

ni.vlniii priiiio

l>ono contra-

„QYa Incipinnt esse
ut antcqiiam vcl

vcl accidunl,

hoc idem rcpcrics.
Dci

riuni quod nos snpra piiimim pr.rparatorium sive

sint vel

accidanl, sub

pr*

pncordinatoriiim
siniili
|>cr

iioiiiin;\viiiius

:

quarc. ct

isliid

a

sciciKia

tcniMntnr;

cum

aiitem essc cccpcrint vel

contrarium,
iiiliil

pi;cjudicatorium vel
appcliari.

pr.-c-

accidcrint, snl) pia.*scicnlla quideni
scicnlia^
lliijus

csse dcsinanl. persevcreni.
alitid

damna orium

proliibct

Utrunuinc

vcro

subjectA

immobililer

antoiii ab bis bonis vcl inalis qu;e oiationi subjccta

itaque acterna; sciciiti»

qux non
ac

quam

sunt semuluni est
oralio in

;

qiioniam
:

iit

e(

modo

dixiinus,

Deus

cst,
:

duo, ut

ita

dixerim, circa homines snni
,

v>0btcruni tendil

b.xt

auteni

ab aelerno

cTcclus
qnoruiii

pr.-cdc^ainatio

scilicet

rcprobalio;

«crla atqnc consiiiiipta
lione
grati*,
allciuni

sunt, allcrum in praeparain

aUernm

in bcatiludine

clei loruin, allcruiii

pnccognitione

iniscriae.

"

in

condemnalionc rcproborum allenditur. Es( aolcin
prxpaiatio, rc-

(juapropter de bis s nguliriler aliqua dicturi, paulo
si

pr3edcslmalio a.Hcrnai boatiludinis

placel altiori

utamur cxoidio. CAIMTULIJ.M II.
inilii

probaiio vero est justae damnationis ccrta pnccognilio.
(|n;e

lltrumquo aulcni quoniam
cst,

ali

xicrno certuni
cnim, quod

Considcranti igitur
liuinanu; dcvotionis

pluiima

dc

Oco
nn

at>ino

pncfixum

ad oralionem quae in fulnrum

usus pra^dicare

solcl, nescio

cxtciiiliun-

non polcsl perlincrc.
id orat,

Nemo
iit

recte occurrcrit, nil tain gcneralc de ipso dici el ad
ouiiiia

supra qiioqucdiximus,
slinet,

cumDeiis prjedenec aliquis ul

se

liabcns

:

qucmadmodum cum
idcm signilicandi

dicitur

aut

pixdcsiinaverit, sicut

8cicns, vcl snpicns, vel intclligens, vcl cognoscens,
vcl
si

l>eus

eum

vel reprobel vel

reprobaveril dcprecatur.

qiiid

aliud est qiiod

sortia-

F>i illo igitur foiile

divinx pnedcslinalionis quae boest,

inr onicium.

iixc enini omnia dc Ooo non suinm
iiivarial;ilis

noruMi omninin piincipium cl causa
illa

nastnntur

iinam siniplicis

nalunc demonstrat esintcr euin ct lixc

sentiam

;

quippe

^ux sccunduin substanliam dc
quaindam

ipso accipiuntur, scd ct

bona de vjuibus paulo aiite iractavimus, quoruin adininiculo ad oblinendam bcalitudinem quain i!la procparal adjuvamur. Fil auteiii boc cxemplo

lemporalia nolaiit reUuionem.
in

Qux

qiiidem relalio
.iccidcns

p

indiilgentissimi Palris,

quod

dilecto FiliO cui
alia prxliet

rcgni

Deo

iion esl, cui nibil potest accidcre;

praeparat baereditatem, eliam

admlni-

cniin

cst

omnis temporalis

relatio, sed

polius

in

cula, quibus illain digne valeat adipisti.

Ex divina>

rebus ipsis ex co quod divinx scicnti:c sive cognilioni subjccUfi sunt.

Cuin crgo
qiiidem
;

dicitur,

Dcus

scire

vel sciens, ut unuiu

pro omnibus sumatur cxcm-

autem reprobalione causalilcr mala nou prodeunt, ne Deus malorum quoqae auctor inveniatur scd secundum illam qux falli non potest, ab homi(io
;

pluin, principaliter
signiflcatur

hoc

vocabuio

divina

snnl vel (iunl; ne

is

quem Deus

jusle

esscntia

secundario autom qusedam
rclalio,

praevidil, sine merito suo punialur.

damnandunv Ex quibus ojr-

tempoialis ad

ipsum notatur
:

ut lalis

sil

scnsus ac

si

dicatur

Dcus

cst,

et cjus

scientix

tcmporalia cuncta subjecta sunt. Cuin eiiim nihil
aliud sit

Deo
;

scire qiiam esse, dcc aitud csse
sic

quam

quod Deus bona quiilem facit el approLat, ct coronai; mala vero nec facit ncc approbat std tolera(, ei iinprobat, el punit. Quod boiia diligat Deus tes(alurPsalmista, dicens Justus Dominui
lissime palet,
;
:

Dcuin esse

Deo

tcinporalia

quxquc subjiciun-

e( justilias dilexil, ccquitB'jm vidit vultut ejus {Psal.x).

tur, ita et ejus scicnfix, subjci la esse neccsse est.

Quod

raala oderit,

idcm Psalmibla

r

Odifti

omnes qui
*

El

liajc

quidcin ejus scicntia pfopler invariabilem

o,'>crdnlKri?ii<jMi<a<c;n (Pia/. v).Quodillarcmuncrcl,

l

Ul
ista piimnl,

r.UNTHERl CISTEUCIENSIS
doccl AposloUis hoc motlo
:

iiS

Hii qnidein
el

\

pcllari. Esl
tlli

aulcm opposila fionlc coMlrarium primo
piadis.liiiatt()nis, iiisiqtiod

qui

$ecundum patiinliam boni
cl

opcris gloriam
el

hor.o-

suinmoquc bono

iHud

rem
in

incorruptionem, tribulalio autcm facicntem malu)n.

anguslia

bonis oniuibus et causam
bil
:

pra-bcl el

ordiiicm prxscri-

omnem auimcm
paiilo anle

Et de bonis
brg'

boc vero sequenlibus malis praescribil quidem or-

quidom
viler

diclum cst

:

Suncde malu
si/ in

(tinem sed
illam ex

causam non
fit

irrogat.

Cnusam autcm dico

disseramus, ut appareat quid

oralione de-

qua

aliquid,

non iilam tantum sine qua es:

prccandum.

se

non

possil.

Sunl cnim duo genera caas^rum ununa
illo

cAPrnji-UM
d}e

lu.

cx quo est aliquid. ct sine

esse non potest
illo

;

alte-

malo.
aiWc
dilTiuivimus
illuin

rum
inorlein
et

ex qno quidcni non est, sed sine Ilaque
vilse

esse non

Mahim auicm
seiernam, vcl
gravat.

]au\

polcst.

hojus corporalis Deus ulroque

quidquid
i^iltir

ad

impellit

ag-

modu causa
non vivimus

est,
:

quia ex ipso vivimus, et sine ipso

Omne

malum

hoininis

quod

oraii-

mortis au'en) noslra mortalitas, non

do dcprecari convenit, aul est mors seterna,
morlis anlcriue merilum, aut mcrilorium,

aut

quia ex ipsa est, scd quia sinc ipsa esse non poiest.
Sic ergo praedestinaiio quidem

aut cst

bonorum omnium
«llcro tan-

maliim

privaiorium

,

aut
uil

obduratorium.

Malum
aetcrna;

utroquemodocausaest; reprobatio autem

i|uod est niors
vilae,

»tcrna,

qu;eDeus

est, privatio

ris nil aliud esl

quam

vit«

B " lum malorum omnium causa potesl appellari. Vealiud cst siciit nec inors corporum Iioc malum quaiiUim, ul diximus, ab xlcrno amissio. Macorporalis cerlum atque praelixum esi ad oralionem cujus ef-

quam

:

;

lum quod
ost;
sive

cst

meritum moriis
ut

seteroae, riialus actus

feclus de futuro pendel non poicst pcninere.

De his
qnod
a

inlcrior,

raentis,

qualis

est

actus
est

aulem malis quoc orando depiecari oporlet breviier
prosequimur. Horuiii ergo priniiim esl
iliud

odiendi

vcl

invidendi;
\el

sive

corporis,

qualis

actus furandi
iiiortis

occidendi.

Malum meritorium

nobis obduratorium dictum est, qiiod qualc

siC libct

aUernae, vilium niciitis cst, id cst niala qua-

intueri.Cumigitur homo, rcmota Dci gratia, salvari

tilas aniiiix, qiia

honio ad nialos aclug impellilur

:

non

possit,

praescius

omnium

Dcus,

ei

qucm ab

«t est velut

qiioddam malx aclionis instrumenlum.
aliud csl ciuani privalio jugraliae

a^terno justissimc reprobavit,

salvatricem adiiibcro
qu.Te

Malum privalorium non
htitix,

graliam

arbitralur

dignum

;

ulique accepta

quando per inlusionem
ac jusliticari

spiritualis

conveili posset ei conleri,

ac pcr

lioc

remissionem
insensibi-

purgari

non mcrelur. Malum vero
gralia, iia obdu-

l>eccalorum acciperc. Hac igilur Dei gratia dcstiiutus pcccator ac sibi relictus in

quod

obduralorium dicitur, obdiiratio cordis cst,

quamdam
glacies

quando peccalor, divina dcserentc

_ lem induralur maliliam

:

velul

qusc

radio

la^urinmalo, ut nullacordis cuntritionecompuiiclus

fcolistacta mollescereposscl ac rcsolvi,

remissionem peccalorum non accipiat. De bis ergo malis breviier agcnduni csi : non eo quidera ordine

quo snnt cninncrala, sed qiio soleui iioiuiuiLv» evenire, qucmadniodum cl de bonis paulo aute IractaTimus,

eodem subcst ilalato velut in lapidis concrcscere naluram que nialum hoc contrarium illi bono quod pncparatorium dicebamus, qnoniam iilud viam pneparat aii
:

sauiieiii

:

hr^ obslruit

cl

prucludil. Pracparavcrat

Sed

ut

;ul

htic

compctonlius accodainus,
his

iliud

vias salulis J;Kob,

quem Dominus ab

a^icrno

dc

alio

quod mi malo

(|!iod

omnibus
IV.
cl

et prius esl

dilcxii.

Prxcluserai autcm istud Esau, qiicm idem

ordine et

iuiscial)ilius. ali(iuid est

praemiUendum.
qiio pni^ce-

Domiiius se odisse prnfilclur. Ex hoc ilcm nialo

CAIMTI EUM
Priiiium igitur

quod obduratori'im

dicilur,

non lam lcmporo quain
id cst privatio justi:

nialiim liominis,

ordine sequilur privatorium,
ti£,'qu£ injustilia dici potcsl
ex remissione peccatorum

dentchxc oinnia
impcndct
ci

subsiiiiiiinlur, iila osl miscria (lua:

quoniam

jiistitia nisi

cx eo quod .cierno Dei judicio
:

damnancc

non potcst provenire.

tus ac reprobalus est

sic

tamen

ut

illa

Dei rcpro-

Sicul enim purgatis

sordibus donius
illa

munda

cst,

balio futuris cjus m;ilis ncc

caiisain pr.-vbcat,

manciilibus immunda, nec lamen

sordium re-

ingcral nccesslt;ilcm. Qiit (juidciu diviiia rcprobalio in

d

moiio vel praiscntia munditia
cst, st;d ci

vcl

immunditia donius
:

Dco considt

r;Ua

saiata cl siiiiplex est

:

nec

causam accomniodat

sic rcmissis pcc-

aliud

quam

actcrna pr;csciciitia judicis futura ccrtis-

catis slalim adcst justitia, retcutis

aulcm, injuslitia
reieiitio

simc praevideniis. Si aiitcm in homiiie considoralur illa leprobatio, suprcma miseria cst, cl omni rcmcdio carens,
tanti

pr.Tsio esi

;

ncc tamen remissio sive
vol illa est, scd tantiim

pec-

oalonim h.TC

pnebct occasio-

vidolicel principis arbitrio cliam

anieiiuam cssc incipias dispiiccre. Qiiid cniin miscrius csse potcst
osftc

ncm. Est ilaquc malum hoc inspiratorlo bono contrarium, quoniam illo purilas animx comparatur
cx disccssu vitionmi
tia
:

quam nonduin csse natum, ct jam damnatum. Dmnnalum aulcm dicimus non dipuHionle

hoc autem cx corum prxscn-

ooacccdit impuritas.
nascilur maliim

Rursumquc ex hoc

priva-

vina srieniia jaMi
prifMi ifiitia

immoriliim

;

scd Dci

torio
id cst

morlis aUcrnac meritorium,

pra;vidoiiic

(iioilaliler

poccaliirum, ct

prava qualilas vitiosx incntis qua

homo

inci-

Kuo im-rilo piiniciidnin. Ilanc i^itur damnati honiinJK miseriam qnia m;dis omiiibiis licet causam non
pr?ebrat.

mortcm jelcrnam majoribus flagitiis promerendam. Excmpto tibi sit terra arida ct inculta
talur ad
;

certiim t.nmtMi
.siv-

ordinom

pr.Tfigii,

maliiin

qn.T,

si

complula

et cnlta essct,
:

posscl uliquc sa-

pranjiidic.^.toriiiin

pr.rd.unnatoriuni placiiit ap-

lubrcs frudus et ulilcs procrearc

nunc auicin

spi-

; ;

;

I4U
ii;i>

HK (in\T
«i liiliiiUtM,

,

Jl Jl >.

1.1

I

I

I

I

MOS,

l.lll

\l.

M.

<Hl.\TI«.NK.
r*l,

IM
ii.l»*rt»
II'ih1

uul

cliiiiii

linli.i-tiiiurll(i'iJii,

«

Itii-

A

«llutl hiiiiiiiii

Ii li«

Ua»

hoc

csUniM

In

IM)

lirllrbiiruH ct liixicii |m'hIiIoio fiiu |iro

liii .1.

V.sl

lii« uiitoiii i|iiiiiqne

niiilorum gfii<:rihu«

««Ivvr-

igilur iiialuiii lioc iiieriluno lioiiK ctnili jiiiiin,
lii:nii
iliiiil

i|hii-

lcic polc» qiioil »cni|t«'r pruirilcnii laiua •uii»«'<iiieiitis cnl
liiti
;

\il.i'

|iriHiici«'iitt.i'

,

lioc uiitciii

|tci|Mlii.i'

MiiiH<'i|iii iis \cr<i
i|iiit<l

pifiia pi.ci c<tciiti»
«ilMiiii.iioiiiiiii
;

Ac prr
ijuiii<

niiirtiH
iiialo,
aliiitl
liiiit

iiisliiiiiiciitiiiii
iil

cst.
uiiiiii.i'

Aiii|»liiiii

:iiil< 111

c\ luic
|ir<ii!i(

priiiiiiiii iliinl

dii ili<r

chl cx

linr

prava

i|iialtt.i(c

sa tuiituni c»l, noii Piilciu rt |Hriia dia
taiii
t

Irla aiiicin
uUiiiiuiii

iiiuliiiii,

i|ui)(l

iioii

jmu
;

iiioriloniini,

kctl |k>-

aUMH

quaiii pirii.r
ilii
I

iiiinl
iil

:

aii(*-iit

niuritiiiii

iiiorliii

rHt

malui

viJclicti aclut
c(
iiKitiiii ilii i-

(|iiod ct

puiiili»riuiii

|M»tist,

p»t iiKir» a-lrrn.i,

hivc inlcrior, ut

iiiciilis l.iiiliiiii,
iit

i|iii

piciia tantiiiii ckI
cl
1

oitiiitiiiii

pia'i cilrntiiiin, iiom .iiiIcim
t

tur;
litor

iiivc

cxtcriiir,

liiaiii cor|>iiriH i|uciii H|>«'cia-

ausa

;

(I

piciia i|UMltiii

ui iiulla kiiinii»

npciiii
y^tit-

actuiii iioiiiiiKuiiiiK.

Nuin,

kiciit

a'((iitui)o

cor-

valct, cu;u<iintuiliii|ii.rliiicl 4iij. i|uaiitiiiiiiilxi
vis,

porU,

quan(loi|iic homiiiriii
:

iiitcriuH tanluiii
iii

vcxat,
fri-

remcdium

pitlcst ii»tiinari.
hciililtir,

Ei

lia'c

qiin/cni p«cim
ininli
iii
|'<»

vitriiisccus iion j|>|)arcl
gnri',

ut

culorc iiimio vcl
:

(|tiaiidiii

iioiiduiii

coKitari

ciclcriHVO

passioiiilius

occiiiis

qiiaiitli)(|iic
iit

lc»t

ct tiiiicri; co^iiosci

aiitciii

iiiiIIjIciiii»

p

i< sl,

vcro o( ur^ct

iiitus c( cilcriiis anii|(it,

|iii(a
:

|icr

nisi tuiii: deiiiuiii cuiii juiii ultcriu»lioii \alcl

pixca-

(reniores ol saltus et niciiilironiin jacUitiuncs

sic
uli-

"

veri.

ilh prava quulilus

quuiii

vitiiini (licinuis,
aiiiiii.i'

qux

<:aimtui,i

M

VI

qnc

lati^uor ot

iiiorltiis
:i(l

cst

,

iiiiiu'

siiLnii

iiirnlem iiiovct
odiuiit,
II1II1C

iiiulos uiiti-^,

vclut

uil iraiii

vel

De
Sed de

vicdiii.

si\e invidiaiii,
iiieiiteni
:

uliusve

pruvas ulTectioncs
incil.it .id

boiiis quideiii ac niulii

pro

(

aptu no%tr»

voro el
.i(

inovet ei oorpiis

tcnuitatis lixc ilicia sint, iiuoc dc mcdiib videamiis..

|iOiisin).is

lidiies

velut m\ iurta vcl rapiiius, for-

Mcdiu uulcm vocantiis

illa,

qiixin sc

qui<lciii

iicc

iiicatioiios vrl iioniiciili:), \c' ()iu:i iiiiquc hiiJKsinodi

bona

iicc luala sujit

;

sed pro

modo

utciidi

bnc

rel

poteris icporirr. V.\

quo

palct

iiialuiii lioc

oppusiliim

iiialo titcnlibus,

boiia sive iitala erriciuiitur.
in atiinia sunt,

ilorum

esse

illi

liono

quod

lotoni.x

vit.T

nieritum vocuviincntis qualilatc
:

mus
luiic

:

pro eo quod illud ex bona

autcm quxdam qunedam extra ulriusquc naturam, qiix
quxdani

io corpore
etiaiii t-x-

proliciscilur.lioc .Tutcm ex pcssiinu

illi

vila

aiernu,

trinsi'ca iiomiiiantur. In auiiita siint (juxdani doies.

vero perpctua

iiiors

iii

prxmium

rescrvattir.

non

giatia data;

;

sic ciiim virltttcs esscnt

:

ac pir
est;

Sed cl illud udvertonduni ost quod siipra do boiiis quoque diiimus, ([uod islic successioncs bonim
quatuor mulorumuiiius ex altero prodeuntium,
fere simul ol iiidit^tJulcr liunt, ut
iioii

boc de gcnere boiiorum de quibus di^pulalum

q

sed

vcl ipsi
:

naturalitcr ingeiiilae, vel studio coiii
scienlia
arliuni,

ita

paralre

utpole

providcniia

le-

tam

tciitpore

ruin, notilia mulloruiii,

mcmoria gestoruin;

e( co-

quam

ordino possint advcrti

:

oxcepta

corporis

runi cuntraria, vclu.i

iiicrtia,

iiupiudenlia, obiiviu,

actiono, qu;c plorumoiue vel proptor moitlis adhuc
incerlse

bcbciudo, e( his similia. In
nilas vcl aegrilutlo
:

curpore au(em sunt safortiiudo.

dubilalionem,

vel propter

facullatis sive

agilitas vcl ignavia,

adiniiiiculi

dofeclum;

vcl

alia qualibet

ox

causa

retardatur

vel imbecillitas, puichritudo sive deformilas, et qu-e bujusmodi sunt.et corumcontraria. Extrinseca sunl

CAPITrLLi.M

V.

ea qu3e ad fortuiiam refcrunlur, ul divitise

vi;!

pau'

De morte onerna. Posl hxc omnia sequilur illud malum quod omiiium pessimiim ost, cujus (.liam causa c;rtcra niala

perlas, wobilitas vel ignobiiitas, liberlas vel scrvilus, ci.iriludo \ei obscuritas,
et

quaecunque liujusin laeta ct

modi sunt,
Iristia
iiulli

el eis opposila. et sibi

Quoe quidem

sunt

;

vidolicol

mors
el

.aierna

,

malorum

oinitium

fi-

dividimlur,

invicem opposita sunt,
vel adessc

nis ct citmulus:

velut

iiiioddaiii

pelagus,

(|U0

sinuil

omnia abesse,

possunt

;

sed

cxlera omnia ceiio tramite decurrant. Iloc
quani
tcrribilc sit et

malum

aiiis

quidem prxsentibus,

alia dcesse necesse est.

timondum ex eo

coiligere po-

D De quibus omnibus
ut eoruin vel
in

nil aliud

orandum
id est

puto, nisi

tes quoil
et

«mnibus

aliis in poen.1

prxponitur; sicut
iiiler-

usum

vei abseuiiam dcl noliis

Ueus

moriom corporis suproutum supplicium
,

saluiem nosiram converlerc,
,

pro

Ixlis, si

preiamur
(islibct

pro co qu^xl

hil

gravius a jtidioe quan-

adsunt, ipsi grates agere

ei e.i
,

lamcn animo parvel
ievi-

liominum

llagiliis polcsl inlendi. Esl igitur

vipendere;

si

vero desunt
Tristia

nuliatenus
si

mors seterua carore iilo quem nos «lernam esse viDeo scilicet qui solus lam supta monstravimus vita est animae, siiie quo feliciter vivere nequit,
:

ter affectare.

vero vel

adsunt

fortiter
;

sustinere, et
si

ea

nostris

reaiibus

imputare

vel

desunt

minime formidare. Paruiu
rei utilitalem
:

enim

re-

sicut
jn.^

mors lcmporaiis
prxsenlia

est privatio animte

;

sine cu-

ferre ctus,

credo quoad

doclus an indopauper, liber an

corpus ipsum

nec eliam ad

mo-

incoiumis an seger, dives

aii

mentum
illi

vivere pott^t. Opponilur cigo

malum hoo

quod vitam xtcrnam vocavinius non solum quia iiliid Heo frui cst, hoc carcre verum etiam, quia illud juslilia; prxmium est, hoc iiiiiiuitalis
boiio
;

vitam aelemam pervenias, nisi quod hi fequi hic Ixlis humiiiter usi fuerint, ibi cumuiata loleliciiate islantur ; q.ui vero palienler advcrsu
servus, ad
raverint
riantur.

;

miseram

sorlem

feiicitcr

mulasse glo-

illud prxdosiiiialis

convenil, hoc manct reprobatis-

«M
r\riTlI,lM
\ll

cuNTnF.ni cisti-iu;ii:nsis

\~>i
,

\
quo
pelul.

tunt veriialis

cl

illf

tcslimouium

pciliibebil

dc

iiie

/>* tfrtio contcnlo oraliunis, id esl a

{Joan. xv). Qiiod aiilcin ilona

Si>irilus

sanclus tKl
:

Sod quoniam qiiid oraiulo pclomluni sil, qiiod scrundo loto conliiiobalur, saiis, iit arbilror, sUidios*'

idcni cl Filius, tcslaliir I\almisla,

diccns

Asccn,

dens

ji:

aiium capliiam

du.rit

cnplivilatem
et

dcdil

qu.Tsilum ost
qiiis

:

niinc dc lcilio conloiilo, id

i\st

dona liominihus (Psul. Lxvii),
golio
:

Joanncs

in

Evani).

a

quo

p«'lcre

dcbeal. brcviccr subjungainus
in ipsa
csl,

De

plcnitudinc cjus omiief acccpimus {Joan.
eliani

IIik: ciiiiii

capilnliim

oralionis dilBiiiliono

Spiriliis

sanrliis

s<;

ipsunidal, qiiando so

jam c% parlc discussuin
doin
ita

ciim di.viinus, oratio:

mis(;ricordilcr Dicntibns iioslris infundil. Dal oliani

ncin esfic divinio iinploralioiicni pietalis

quod
id

ibi-

dona sna dieidens singulis proul

t*ii

(/

Cor.

\ii).

cxposuinnis, quoniam non nisi

ad solum
esl a

Qiiaproptor idcin Spirilus sanclus dator
iTclibsiinc ap|>ellatur. Dalor, qiiia sc

t( ilaluin

Doitm

intondi

dobet oralio.

Hoc

autcni,
in

ipsum

cl

diuu

quo

polat sicul ol

duo prseccdonlia
,

omni oraiiono
cnim
sit

sua dal cuiu Palnj

ct Fiiio

:

dalura vcro, quia datur

oonsiderari ncc4;ss€ ost
oralio quidein
ille

caienus, ut co rcmoto nc

a Hatrc cl Filio cl cliani a so ipso. Vidtis crijo quia

valcat app<>llari. Quisquis
qiiid(|ui(l illud

sunimum
ad
I^

i.lud ct unicuin

bonuin atcrna:

vitio, vel
;

qui petil, oi

quod

pctitiir, si

non

illud pcrlinontia, solus Dcu.=; pra;starc potcst

ct

csl a

quo
soluin

id

sp^^rari vaioal,

aul cliam iinpctiari,

idcirto ab ipso solo pclctida sunl.

Mcdiarum

>crt>

nun

inollicaK est

oralio,

sed

noc oratio

rcrum

(|ua-daiii lioiiiu lioinini

confcrrc polest, qua:

qiudoin co:igruo nouiinatur. Quare ad ccrtarn pci-

benc utentibus prodcssc pnssunl ad vilani; vcluti
lcrrenx substanlia facnlialis,

sonani oraiioncm sempcr dirigi oportet, ct
loni.

eam

la-

qux

si

ad booos usus

qu3e po3sit largiriquod pctitur. Pcterc cnim ab
polesl, vel occulti errorisest, vcl cviSi

confcratur ad Yit% ii.criluin pluriiuuin polosl suffragari.
Id

coquidaronon
deiitis

autoin qnod
id osl

ibi

opliinum csl

ot inagis

stiillitix.

enim ignoranter hoc
orando
,

facias,

laudabilc,

boiiuni iilcndi inCNJum, iioino pra;-

falloris in t^cculto; si

vero ex industria, nianifosle
nil

lcr Dciiin priostare polosl;

quoniain spiritualc

tlo-

deliras.

Cuni

igitur

potendum

sit nisi

nuin ost,

ct intor graliaruiii cliarisniata
r<jo

nunicratur.
colli^iliir,

vitaxtcfiia
pro!ei'to ad

qu« Dcus esl Deum omnis oraiio
nnlUis boniini

vci ad ipsani porlinontia,

Ex

Iiis

t

qiuo

ditla

siinl

ovidcnicr
pclitioiics

dirigcnda Obt,

(jiio

omnos
Deuiii

oialioiiuin

tinbtrarnm

ad sobini

niain

eum

daro polcsl, nisi ipse sc

cssc dirigoinias,
:

quciiiadiiiodiiiu dioit .^pt;cl

ipsum.

Nam

ipsc se ipsuin libLntcrdat quxrcnlibus
illis

slolus
liaruni

/» f»i«i oratioiie
uclione
{1'hilip.

obsecraliviie
Vf^strw

,

cum graapud
solo
iil<>

it sponte oSTcrt, sioiii
liis
:

quibus diicbal Aposlo

peliiiones
iv).

innolescuni

Tanquam

fHix!:

charissimis offcrl sc nnbis Deus
illa

q

Deuin

Vila cniin tXlcrna ab
qiii

{llcbr. xn).

Sod iiequc

boiia qii.T ad vilaiii coo-

spcrari polost ct inipolraii,
csl
:

naluialilcr a;iornu»

poraiilur ot adjuvant, qu!s<]nam pr;rt( r ipsuin larg'ii
|)otcsi

non

ab bis qui

eam

vcl

non babcnt

vol
:

gra-

tianiin,

quoniam dona sunt spiritiialium graqua) a nuUo hoininuin vol ctiani angcloruin
;

tiain

acccpcrunl,

scd

daro non possunt

t|Uale8

t,unl sancli angcli, vcl bcalai aniiua; jain rccopU»

in aliiiin possunt confcrri.
Spiriliis

Siint uli(|uc oliarisniaU\

ad gloriain.

Slullissinniui

auloni csl oain ab his

sanili,

qua* soliis

ip^c

cui

\oIuciit

ct

r<;bus pclcio.qiKC cliani loinporali vita indigiu- suntj

quanliiiii volucrit iiiipartiiiir, diridcns singulis prout
vttlt,

ut

idola; iinpiissiinum vcro ;«b

iininundis dxintMi!-

sicul ail Apostolus (/ Cor. xn).
:

Ncc boo tainen
soliini illa cuiii
larj.iuii-

bus qui non solum
suo privali
suiil,

ojiisdoin \it;o boaliludiiie niorilo

sinc Palrc cl Filio

qnippc qui non
illis

scd morli porpttiia! dcpnlali

ipso, sod cliain ipsnin ciiin
lur.
Filii
Liid'.' cl idoiii

boniinibns

(^.MMTl LL.M

MU.
dc lonlonlis

Spiriliis saiKliib lani P.itris (iiiain
api^cllatiir.

De quarto
orationis,
^it
\)

cohIciiIo oraiionis, id csl cui pclai.
illud capitiiliiin
;

donnm
:

roolissimo

Vis

soiro an

Quarto loco sequilur

Spiriluin sanctuiii dot l*alcr?;iit Salvator in Hvanpolio

vidolicct cui pclal

id

est quis tpialisve
sit
illi^

Sieigo vos, cum
veslris
,

sitis

niali, nostis
ninfjis

bona

dtila

illc

cujus caus.i ii.londitur oratio, sivc
orat,

dare

(iliis

ijuanlo

Palcr vcslcr dc
{l-uc.
\\.)

idcni

qiii

sivc

non

>it

ipsc

scd alius. Orat

cn-lo riabit spirilum

bonniu pctciilibus sc?

cniin
alio,

liomo nunc
miii

pro sc tanluin, nunc vcro pn»
in quolii.ol

Kl alio in loco

:

Paraclelns Spiritns ianctus

queni

lain

pro so (luam pro alio, ct
csl

millct Patcr in uoiiiinc

meo

ilte

docebit vos omncin

oasu
tiir

advcrtcnda
oralionis
roi

condilio

illius

cui

opla-

uritaleni (loan. \i\). Vis sriro an idcni Palortloiia
Spiriliis

oITottus.
,

1'liiniumn

onim
rci

inlorosi
|Klii.o.

sandi

Iai.;i:ilur? \ulo qiiid dical Striptiira

(liioad

ulirilatcin
;

ulruninc

baboat

Onine duluni

oplinium

et

oinnc

dinmiii

pcrfci^iiin
i).

f ommcrcium

id

osl

ad

illain

oblinondani
iiiodo

sit

ricsursuin csl, descciidcns a

I'airc luinininn {Jac.

vcl

uon

sit

idonous.
qnis

Hoc onim
roi

apud

legi-

Quod

antoiii ot

Filiiis
iii

Spiiiliiin sanctiiiii
Kvaii;;oli(.,

daro

p<is-

sla»

tlicitur

cjiis

liaboro

coininorciun»
idonoiis

Mt, cxprossnm est
diM-ipiiIis, ait
:

q.ioniam

iiisiilTI;iiis

qnam
osl,

jurc

(ivili

adipisci

aliiiic

obliiioio

Accipiic Spirilum

sam

luni

;

qufrum
.^an:

qiKMiiadniodiiin

iiigciuiiis

ho.no

oiijiisliliol
:

tcniitcrilis
.

peccata rcmitiuniur cis {Joan. xx). Qui

dignitatis aul m.igistralus toiuinorciuin liabol

pro

ti.ini

pojilmodiim de ctKlo ouindcm Spiritum
inisit

ooquodquomlibci

niagiblraluni scu digiiitalom idovila;vtoriia proqiialaiitiiin
ki

rinni

ois

,

sirnl

anlc

promiscrat, diocnr.
niiilam
roiis

nrus C8t adipis(i.Siorpo

f.HHi iiss>iwpius fnero n ii<bis,

Spin-

ad rani poilinonlil.iis orandnincbl,

vila,

iiiqnain,

; ; :

:

|fi3

|i|.

011

M

.

JUDN.
:i\i

II I.I.IIMOS.
it'|irtilt

I.lll

M

l»l.

OllMlONE.
l.l

«51

uUiTii»
vil,
iiil

illi

|M»hliila(iii' t|Mi'iii

hciin

irlcniu

\

I

AIIM

M

iX

iiiiltltiii
iiiiii
«'.-tl

UKiliii

t|iiituil

illiiiii.

i|iit)ni.un

ipsi:

Ih' ijuint"

(unltnlo otaUuutt.
)iiili iiiiuii

ailnuiii

iiliMiciis ih')'
illi

«jiH
i|iii

|iiiii'Hi Ii.iIhti* t-iiiii
:iil

Oiiliiturn iirjlioiiik
(j(
.

rtt riiiirc qni*

|'<

liicriiuin. Si

vfio

|m'IiUii

fjiii

|ir;r(l('ii(i

iMtiia

«iilcli'c(
i|U(>il

.111

iiui.t

iiidiKMtiic
iii%i

^iii4li|u.<l
iiilriil>itiMil

DiidiH rsl,

iioii liiiKli.iiiir siio
t

t-llctlii

or.tdu

t|tiiMii.iiii

(-nitn

»il itlud
,

|t<(Mur,

boiia
ft«'il

ipM! atl 1'iini i!Hl ItltiiifUh, ((
lia
l>tl
|ir.( tli-ttliiiu( iMit!
iiti(;it)il(',

]UH «uiiinii;i(:iuin ul«-rc»l.
«|iii

|M'(j(iir

noii

koliiiii iKtn

|tru«lr»t,

rtiain i>n«

MMlilut
iK
t>JL'\H\
«-(

Ki

i|uo

!l(

|Mik(ulaii(i. Naiii ki (|Mik

hlco M(ain (vrdl.
,

ni |Mik\il
S|t«ri(iiH

qu(iild;iiii h;i(is

tliKnuii
t-l

fiit
si

liialoruni

cruri;idliUH

iiikiiUarc

(rjdain
.

vila,

ii(|M»(«'

|ili'iiuH

virdililiiis
iliiliiti

iiniihH,

i|iii

kaiiid, |)ro faticDilik (andiin
l»ro laiiilr l«'iii|M>rali. kanit.ilciii
iliH

inirririiiik
«

sciiiili.ini,

tuliiitlcc(HU-rf( |>ruful
n<l
iii.iiii

(raiisrcirflur :iil^luriaiii,
t-

(»r|M»ri»,

pro iinpicn

(aiiicii iion si( idiMif iiK,t|iiuiiiani ri'|irii|>«ih

hi

v(ilii|>(alibuk
|M'lili(>

:

diviliat, pru|>tcr

iiiiiini

hrc
and
lo

ct

atl

ii(*i|uiliani

rcl;t|inur(iH

:

ul

itlcirco

rci

i|)<iiiis

i|iimI('iii

noii jani oratio, kcd

iiii|t(.i

t|iij-.l.i.ii

lion |ui(cst lialitMC ('iMiiiiicrciiiiii. K«

tiiiti';ii'io

t|iiiM|iit:

cl iiii|)rtilia
s\

sii|M'rstitii»

tlitcnda ck(. .NitiitLui

alii|ui!icailciii Yit;i |>rorsiis iiiilijjiuis,ut (itjla oiiiiuIiuh

cMilcns
vcl

iiialiiin, nialaiii

ob

causaiii |iMsluladir. ut

containinaliis

fla(;itiis,

ct

(|iii,

si

(al.s

niurcrcdir.

ruili

lioniiciilii

sivc

rnriiicatitttiin
,

rnccluk
roiitra

:

ad

pcBiiaiii

u(i(|uc
:

r.i|)cri'lur

;i'(criiam,
iintis cst
:

ad

vilani
niiiiicro
rci
aiilc

"

hot

lantiiin longc
i.l

ab oralioiio cht

u(

(jni
.

(aincn iiloncus csl

t|iionian)

dc

rimii.
iioii

cst cjsctralio vcriiis .csiinn
sil
,

iiii

(^.im ciiiin
iiitciilioiic

clci:toruni ci ad jtistitiaui

icditiiriis

ct

ob Ikx
Sauhis

boiia

uralit»

i|iia

iiiaiiini

ii<<iia

ipsius iion piitost

privari

cuinnicrcio.

|)Ostiilatiir

riirsiini(|iio

dctcrior qu;isci|uidir,
caiisani
dt-lK':it
»i(

l»ttiiiin)

niala

iouvcrsiunein
siaiii

ciiin atlliiK blasiilicnuiscssct e(

iAcle

iiitciitione

:

iicccssario

illa

pctitio
hoIuiii

Dci |H>rsci]uero(ur, digiius (]iiidcin

non erat
i|iiaiidu

qna

iiialuiu nialant
sit,

ub

idir,

non

ct taiiicn

idoncus cral,

(]iiia

Deus ouin ad vitaiiiab
aiilciii
si

iiial:i

Scd

im>c

orado

appt

ll:.ri.

MjI« iius

srtcrnu

pncdcslinavcrat.
tiiit, digiiiis ii(i(|uc

Jintas
riiit.

auicni
csl, ut

in

oniiii

|icli(i(inc

caiisani

a(t'-iidi
si

iiccrsse

justus

sod idoneiis iiun fuit,
1'utost

iiiiiiiis

crcdainus l>co
:

displicore,
si

maluiii

quoniain

Ueus

oiiiu

ab :v(crQu roprubavit.

buna

inciitc |M>blulaveris

qnani
Klias

ma'a

iiilcntionc
in

igitur o\ bis qiiatunr dilTcrentiis, binis inviconi copiilatis, i\cri qiiadriincnibris divisio in liuuc niodii.ii

boiiuiu

pustulctiir.

Dndc

cxauditus cst

cxusUunc
dc

quiii(]iiaginlaiiiililti-.n, i|iioil qiiidcni '^Tan

huniinuni alius

qtiidcin

dignus

(^.st

vila
;

xlurua
aliu.<(

et

inaluiu

cs&ct,

i>i

non bonu

aiiiino

pc'erctur

ad

illani

iduncus, vcluli juslus ct clcctus
nuii

dt(;;

{IV

Rcf). i); ct

SimoQ Magus rcpulsus
spirilualiii {Acl.

ost a pcice-

guus quidcin, scd
rcprobus.
iiijiislus ct

iduucus
ct

vcluti justus et

pUoiic

grati.c

Aiii);qiiO(l uli(|tie
iiitciilionc
jvoslii-

Alins indi^nus
clcctus
;

tainon

idoncus,

ul

grande bonum
larct.

esRCt

si illc
lilii

bona
aUcr

alius iicc digntis ncc

iduncus,

Scd

ct Paiiiiis cl

Zchcd;»i.

qiiiMiiaiii allcr

ut iiijustus cl

rcprobus. Priinuiii cxcuipluui bal»c:

ab

anjfclu

Salaiia*

libcrari,

coiiscsiniii rcgni

luus in Joanne Itaptista, secunduiu iu Juda
iii

terliuu)

tomiioralis noii roctcpo5tul.-«bant, idco c( illctcpulsiis
ist,

Ma(tli;co, (|uaituin in Ilcrodo vcl Pilalo.

Ncc

nii*

diccnlc sibi
;

Domino
illi
:

:

Sii/^t

m'6j

graiia

mea

rctiir alii|uis

inlcr

dijjmiin

ct

iduneuiii nos

bauc

{II C(ir. \ii)
cst
cis
ali

cl

corrccli

suiit (|uaii(lo

dicdim

assii^nassc distaiiiiain quuuiaui idoucus dicitur quis

eoilcm

Arscids qHid petalis (Mallh.

sccuiiduiu a:tcrnaiu Uci prxscienliatn

;

digiius vcn)

xx). Vidcs eigo t|iiod in
tioiic,

omni

rot (a ct

ordinata ora:

sccunduiu pnL'scntcm uicritoruin exigcutiaiu. Quod

nou solum

quidiiui<l poslulcs

scd

cli:iiu

cuim

alit)tiis

in pra>seuli pleuus
sit,

omnibus bunis,

iicct

q;iaro,

idest qita iulcutionc, iiusiulcs, coinciiit ub-

n>alus po&liuodum ruluriis
a>i|ui(alis

diguus vila rciisetur,
auleiu alius plcnus

servari.

csl cl jus:ili;c.
(|(ii

Quod

CAPITILUM
De Scxtum
agiliir

X.

oiuuibus malis,

(anicn postuioiluui l>oiius futu

$exto cotitevlo oraiioiiii

rus cst,

.id

iiiam idoueiis;osliiualur. prxdcstiuatio-

cl

uUimum
do
il!a

do contcntis oralionis cs(

:

uis cl gratia;.

Ex quo

patct,

quoniam

baic

duo ucc D qualiler quis
iiuuc

pciat, digne vidolicot

an
sivc

iiuligno.

Ncc

paria sunl, ut sonipcrea siniul vcl adcsso vcl aliessc

dignilate

iudignilaie

oporlcat

:

ucc omniiio cuniruiia
sil
:

iil

ailciu prxsculc

moriU>riim, qiia quis in
diri vel
lH;llalur

scipso diguiis csl c\au
justilia sivc
iui(|uitjs

aUeruiu romovcri uocesse

scd babcut se circa
ct excessa, ct

indigmis
:

;

t|iio

I

.''.p-

bumincni laiiquaui cxccdcnlia
quideiu
parilcr adsuul,

uuuc

sed do

<iti.\tl;\in

ciingrucnlia
,

sou

iii-

nunc paritcr
bummuiii
csl,

sc abscitlant

congruitatc rcriim
;

accidciiliiim

(|uas

lam

jiisto

iiuuc vcro pncscule ulrolibcl alleruin
salis teur osso pcrspicuuin
:

lomovctur
illud

qttaut pcccalori \cl adossc vel abcisc dc(H'ss<^ csl
tit

bouum
)>ossc luerit

pula de picialo, bumililato, ilevolionc, ct
:

alTcctii

quod orando impciravi,
vita

xtcrua

ct
nisi

dicilur ct

uulli
illaiii

orantis

ot his siiuilibns, vcl oorutu coulrai iis. Pluiiiicrcst

taulum ciqui ad

rimum ouuu
orati.i,
ei

apud cuhi
dcvoio,

ciii

prjesonlari tieWK
oi

iJoucus. Spirilualiu autcni caruui opcia, ol

Uua,
lam

iitpolc viitulcs ct

ijuiuiliior

ac

lacryiuU

j4iiictu
iusiicris,

bouum
,

usuiii uicOtaruiu

retuuiqui

uwi^ua vordis coulriiioitc publicaiiuui
cl

ct ipse spirilualcdojiuiu c^t,

ci^joii qiiatu roprolii

M\ supcrbc

arrii^auler,

quibusdam,

ut poinicc

adipisci possuiit

scd

clct.ti

GiiaUter ct

IVuctuose

:

loquar, vcrborum ampullis, ct lasiu oculoiutti, ct
v;itia

irpiobi vcro perfuucioiic, ct idco siue fructu.

corporis Os«o!itationo, pharis.ci cxprimas lcvi-

,

,

«5*

CUNTHKRI CISTKRCIENSIS
:

156

latem.LndocldeaUcroSalvatornltiusqueconscins
Desrendil, inquil
.

A

ronsiderari solent, poslnioduni diligenliiis
eril
,

agendum
vidoliccl

hic jusiificalus

iii

domuni suam
:

ctini

illiid

capilulum

Iraclabilur,
lioc

{Luc. ivii)

;

de alloro autcni

et aliis ei similibiis

quid oranli convcniat. Neque t.inion
Litus erant retironda
,

loio pe-

Qui amnttt

itt

plateis statites orare ul videantttr ab /lo-

pro oo qiiod in

istis digiii-

«lifiitu*. recept-Tunt, inquit,

mercedem suam (Matlh.
circa

las sive indignitas oraudi perpcndilur.

m). Sed de bis, quoniam

personam oraniis

LIBER SEPTIMUvS.
Dc
obtini^nlia el effeclu orationis.

— Recapilulatio sex conlenlorum in
B debot ad vcniam
,

oratione.

CAPITULUM PRJMUM.
Nunc quoniam quid
tiiiinus diligenlia

juslus ad ampiiorem gratiam
,

,

iit

oratio contineat
,

,

qiianta \n)-

ulriquc

si

non pares in merilo

consortes tamcii

quxsituni e»!

in

quibus obtincal

habeanlur ia rogno. Sed jam lempiis est proposide qua certius aliquiH tam aggredi quaestionem diffmire, non aiiud fere eftt quam prunas sub ci,

id est cirecliim sortiatur, libet iittueri.
qiisc>tioi)is

Verum

bujui>

uon soluiu

dilFicilis,
,

sed ut veriiis loqnar,

iiiiposs.biiis

esl ezplanatio

pro eo quod humanaE;

nere iatonlcs iiudis calcare vcstigiis.

racnllal.s
pcllal
ro.
,

quas Oeiis oraiiones aul snscipial aut repcoinprehendere sensu
:

C.\?ITULUM
ordiiic traclavimus
,

III.

vel

,

vcl eloquio diHinii,Hnt
lii-

Cuni crgo sex sint conlcnta oraiionis de quibiis
ex eorum
qusc a

Nam

sicutait Apostolus

Incomprehcnsibilia
ejut (Roin. xi).

omnium concursu
vel

judicia ejus,

ei investigabiles vicB

conjicicndum est

,

Deo
et

evaudiri
enini
,

vol

vo( ulu lamcii
r«l,
iii

eo ad

quem

oninis oraiio dirigonda
,

rcpclii credalur oralio.

Considerari
,

oporl«l
et cv.i
\m):

cx

iiis

qu;e

jam praemissa sunt

ct

qux
:

aiMuic

quis petat
cl

,

ei a

quo petat

quid pctat

mentem veniunt, leniemus de
sii

ipso effectii orain
;

quare,
hujus

et qualiler, et
rei ir^bi

ex bis qiiantum

fieri

liunis qiialeiucunque colligere

rationem

qua
si

si
-,

tesl

conjcclurain. Primoquis pctat
esl qui pctil.quocunquc

qiHd recte diseriinus, divinae

gralix

quid

quoniako

si fidelis

non

mo

'o

absurde

vel

improbe, vel noslrae infirmilali,

vel re-

se habeant quse

sequunlur, nec orare dicilur.
,

iiec

luiE ipsaruu diOicultati imputetur.

exaudiri pulandus est

CAPITULUM
De

U.

nec orari

polesl, nec oraniera exaudire.

quoniam Deus prxter fidcm Unde el

fffeclu orationis.

quadriiigenti quinquaginta saccrdolcs Baal pio igiic
coclesti

Ao priinum illud rcminisci oportel quod el supra docuimus extra siiiuni Fcclesiae non esse locuin
: (

ad devorandum liolocaugluni exaudili nitu
quoniani
di-

sunt
diri
si

,

solus auiem Elias in fidc sua meriiit exau-

rationi

.

quia non nisi pro vita xterna
est
,

,

vei ad il-

(

/// Reg. iviii). Secundo quid pctat

:

lam pertinentibus orandum tem Ecclesi» sperari non
S.Jvator, vila
vtisisli

qux

extra unitaesl eiiim
le
, ,

aiiud quaiu

bonum, nec orare nec exaudiri
de bonis,

potest.

Hwc

ait

gnus

est, quia oraiio noii est uisi
sii

et licet

OFlerna

,

ut cognoscant

et

quem
infi-

adeptus

malum quod
,

postulabat, non tamen

Jesum Chrislum (Joan.
ut

xvii).

Loginms

creditur exaudilus

sed poiius

condemnatus
:

,

quia

dcies aliquos pro suig nccessilatibns

casse
navit
,

:

Don suppliAchab qui propter mortem Nabolh jejuoperoil cilicio carncin suaiii
;

maio suo quod potebat obtinuit filii Israoi carnes maie concupitas
quibiis gravit«r puniti sunt,
pisocntiae. Tertio a

qucmadmoduin
(

Num.
si

xi), pio

d

scd haec

apud sopulcra concii:

talis supplicatio

quia finalem causam qiiam debuit

Q

quo petat

quia

ab

alio quaiii

non habcbal
ris, «t

,

nec orntio poterat xstimari. Rogula,

supra quoque dictum cst, esse debct oralio
in

nt

fiat

spiriiu ot verilatc,

quod oxtra EccleJudxis

siam noqiiaqiiam polest contingcre. Kxclusis crgo
cuni
lis

quoniam ad cuni qiii solus orandiis est, et solus orantem exaudire popolitioneni non dirigil. Unde pr.x-fali sacorlcst quia diviniim igncm non a Dco sod dotcs Raal
a Deo, nec orat nec exauditur,
,
,

infidelibus, id ost ^eiitilibus ot
s«!

,

imo

ab ipso Baal postiiIal)ant
Elias vero, quia ab
QSt (/// Reg.
illc

,

nierito

reprobati suiit

:

cliam ha;rcticis qui

ab unitato

(idoi

per diversas

iilo

qui dare poterat, exaudilis
:

kTresiim pestcs abrupcrui.t,

solis fidolibus el cis-

wiM

).

Quarto cui petatur

quoniaiu
,

hi

dem

bonis ac

nialis

orare conccssum est, maius

cui

pelitur

dignus vel iduneus non cst
circa

noii

eiiim orare doliot ut

bonus

flat,

bonus ut

nieiior.

hnbot

clfecturo
iicel

ipeum oratio

Sicut enim in

domo ma^ni cujusdam
:

patrisfamilias

dum Samuol

sanctus, pro Saul
(

quemadmoquem Dominus
:

scrvus qui se pro cnlpa sua sclt dumino displicere,
precihus veniam implurut
qni aulcm se piaccre

reprobavcrat non meruit exaudiri

/ Reg, xv, xvi).

Quinto quare pelat
pOkit
,

:

quia

si

non bona intontionc
malas
hoiiii-

przsumil
reri
:

,

maJDrcii) adiinc graliani salagit
iu

promeiiiti

nibilominus nec orat nec exaiiditur, qnia
iion pntcst, ot

sic

Kc<

1*

>ij

L>ci

pcccator orando

Pcus maio aniino orari

«:iT
niiii)

in:
liun

im.\T

.

ji Ji

N

II
iti

1.1

1

1

Mo^
A

I

II!

Mi
|irlil.i

i'i.

liuaiiom:.
0""*l
1

tMi
^i

nppioliut
rsl
,

MilniilulfH.
l'rtili»
rl

lliitln

rpiiltil:!

in>iii(iii

:

fjnliiis iiiifH-lrr.niu
H< <l

riJrln

Jiicolil

Hni|iliiiM

ihni

affiiuli»,

ro

tpii <ir:il jii>.lii« (|iih|fiii
iiHii
iiit|M-lr.il
Hi-il

ri-probnk
:

kl,

bu

•Jnc

ifuod

iitiilt

pilultt

ut

tinnmiiiti
iliiiri|iiill

tn coiutifiineHiiit In
niiislioiii*
«'ivi-

rrpfllitiir

non

propli-r pf j-»rif

vetlrii (Jac. iv). Klc cl
IuIIh
Hitiniiiij(/.i<r.
,

Inii jiiHliliani 4|ua Ihuiiih fil, •ril

|>roplrr

<liiiaarn

i^iinn

tln

i

nln

|H-(nr
,

|iroliiliiii

prjncicnlium qna
s< iliis
1 (

inaliit lutiirti»,

ad iiiorlrm pr»* qunlrin
it
%rt\

nnnl

it).
iil

S»Mo

(|ii.ilili'r

|i<'l.il

i|iiiu

hi
iit><'

iion
or:i(

st :r(i-rn:iiii,

Si
liic

vrro

injtistii»

«li^iir |M*li(,

rii( pii*, liiiiiiili(t-r
;

rl tli\o(r,
:i

jini
:

n flct lUK fst,

iiti<|iif

<-tJudilnr

irii|M'-

biiniiiiiM

nr<- rt:)iulitiir

i|iiia

Dciis

ii<-gli)(i iiIiIiiih

Irat

nun pioplrr prxHrnd-ni

juklitijiti

qii.f
<|iia

nulU
bunut
Hi

iion
lliido

oriidir,
( iiiii

nfc
tlno

foniiii

|M-(i(ioiiilMiM

ii(i|iiii'ii4'il.
iii

CKl, H4*d proptcr <livinaiii pr.i v-icnliaiii

illi

lioiiiinnt

uht-fndiH.sciil

tfiii-

riituruH ad vit:im pnronliiiatiiH rit ;i-lrrn»ni.
inii injtistiis hiniililfr ft rrprobiiKCtt,
oiiiniint if|M'llidir
lii(-

ju-

plitni nt or:irfiit,
sii.i

pli:ii it.ciiN

non

i:)iii

iir:iiiH i|ii:iiii
,

prorfrlo

bcMi

ru('(:i

siipfrlii;

<'t)iniiinnor:inH
;

noffii-

diiubuH i-xiaiiMs:
iiialuk

tiini

proptrr

lior
iii

rxivit

4|iiuni

intruvfrtil

pnlilif:inus

aiunn

prn-sfiil<;ni nc(|uiliain (pia

rtt,

luin pruplcr

liiiniilitalc

bii» jnstilii':itnK

absccKHil (Luc. tvii).

divinain pr»rHcirntiain (|ua, rudiriiH dctcriur,xU'rnx'
niuiti ilfpni:itii% fsl. P.ii.it

(.AIMiUI.I
Viilfs
(iir,
li:«-c
i'vf,i
:itl

M

IV.
in oralioiif c\:)iiiliniit

rrgo,

lioc

boniim
«olii

vit«

lioc ni

:ili(|iiis

" j-tcrnc

,

qii:iin

sil

prctio.siuii

qiiod

<-U;< lit

oioiiia p stuhiii
|)cla(,

:

vitlclicct

liilclis

pct.il,

roncfdiliir, qn.ini .sp^ilioHiiin (iiiod.* isdrin

oniiiibu»

cl

a UiH), c( liuiiiun
rl
iit

el oi

(]tii

liabcl rci

pcdlu;

abiindut (t

siirflcit

:

qii.nproplcr

vrl

soiuin in orj|M.'tiliir,

cominercinft),

bona inlcntionc
,

ct dcbi.u nuxlo.
csb<^
<|iii

lionc pctf ndum

t-st,

vcl hi (jirid aliiid

ad boc

Oporict crpo,

tliiiiiiiis

litlclfin

(ictit

:

tnnluni p4'd
sulTrajjaii.

dclut, ul nd

illuit .idipistt

rnduiii valcat

ncc tamon 8uniril
se balMMiil, scd
fidelis, ul siipr.')

<|iioniotlucuii(|(ic

c:rtfia

cniicia

rc<'i|)f

distiiictioncni.Omnis (|uippo
Ileliqux
drntiuii),
clis (]uain

CAPITLLLM
quia

VI.

qno(|uc dicluin csl, aul juslns cst,

aulcm qunluor spccics bonorum praucin liac vila liabcri possiint, tain oleliac

aul injuslus
airt

:

rursuni<|ac tain justus quani injiistus
sit

clcctus aut rcprubus
iiijiistuii)

nccosse

t^sl

:

Jiisliini

rcprobis in
Naiii
,

viln

convcrs:intil)iis

so-

«iKoni vel

accipiiniis

sccunduin
polest;

pi<«^enclcctuin

lenl conlingtjre.

cl

pcccaloruin

rcinis.sio p-^r
inrusiun<.'ii)

tein vilx qualitatem, qua:

mulari

cordis contritionem
gralixspirilualis
,

cl jiistiricatio

per

nul reprobum secunduiu a^lcrnam Dei prieco^nitio*

el
,

bonx
cl

qiialitnlcsaninix qu.xvir-

Mcm, qui

falli

uun polest. Esl ilaquc liddis jnstus
, ;

tutcs ap{K>llantur
Bivc cxirinseci
:

boni

m

tns

sivc

intcriorcs

cl cleiHns, i)crseveians in gratia , , P

ctcsl injnstus ct ^..

oinnia

bxc

lani bis qiiain illis ac-

ivprobns, portinax in

uialitia.

El est justns cl rcinjuslus cl elci(;itur

^iJunt

.

s^ed

dispari
;

ratione

Nam

elfctis

quidcM

probus, qui cadil a
clut, qui

juiitilia; el esl

finaliler cl fnicluose

rcprobis vcro
e.i

pci funclorie,

rcsurget a culpa.

Oinnes
jiisii

ndcics

el ideo sine fruclu. Elecli siquidein

perpetuo reisla

autjusti siMil

n
,

ciccti,

aut

ot

rcprobi, aut

tincntcs

:

ad

illud

siimmuni bonuii) cui

deser;

injusU el olccli

aul

injusli

el

rcprobi.

Dc

jiriino

viunt, vitam loqiior aoternam, fcliciler perdiiciinlur

exempluiu babcs
abeuiiiibus rolro,

in Pclro,
i\e

de secundo
in

in disi ipulis

rcprobi vcro cilra finein ea relinquentes,
bcatitudiivis

ad

illiim

torlio

Lovi

publicano, de
otiiiieg

stalum quo sine
:

illis

iion

polcsl pcr-

quarto

in

Siinonc

Mago.

liilideks aulein

vcniri niinqunni pcrvcniunt

excmplo naviganliuui,
Elcctis

generaliler injusti sunl,
jiisliiicat

quoniam prxler

rnloin qu:£

qui

ei

nouduiu apprebcnRo porlu remos abjiciant,
stationein

iminiHn nuUa potesl esse jusiilia. Voruintamcn corum quoque alii sunl eiecli, qui pcr graliain
4(ui

optaiam

nuUalcnus atlingent.

ergo Tcl omnia salubriler conceduntur. vel aliqua
sine

convei tuntur,
in inQdelilale

iit

Cornelius

;

alii

vero reprobi

periculo dencganiur;
,

iit

virtus coiitinentix ct

sun moriuntur ul Pilatus. Uaque
conteiiti suiil,

actus jejunandi

qiiibus

absenlibus salvari
Ncqiie

potest

bimcmbri divisione

ul

alii

dicaulur
jiisli £>

bomo,

el

j>orire

prxsciilibus.
;

cnim om-

injusli el electi, alii injusli el

reprobi.quoniam
V.
si

nes clccti.coHlinenles snnl

neque rursus qui connec
qiii

apud cos, ut disimiis,

nulli sunt.

tincntomnes
orando
a

electi. Simililer

omnes reprobi
non conlinenl
{Joau.
ct

CAPITLLUM
Fidclis ergo justus etelectus

iiiconlinentes sunt,

nec omnes

solus d:)re potest, pctit sibi
est vita xtcrna;

Dco (]ui summuin boniim quod
cl dcbilo

reprobati. Sunt enim electi continentes ut Jonnnes

qui siipcrpectus

Domini
,

recubuit
ut

iii)

;

bona quideni intentionc,
:

sunt rcprobi conlinentos

fatux virgiiies qui a
xxv).

niodo, profeclo exaiiditiir et impctrat
pr-jesen(cin justitiain

tum

projiter

nupliis cxcluduntur (Maiili.
electi

Econtra
;

sunt
tainen

qua dignus

est,

tum propior

conjnges, ut Abraham et Sara

qui

Dei pr;escienliam qua melior fulurus ad vilam pra''
deslinalus esl
ritur,
:

gralia prolis nlebanlnr
conjiiges, qui

conjugio; et sunt reprobi

idcirco aulera

bona

inteniio requi-

sub

titulo conju^ii

pascendx
electi

libidini

quoniam, ul diximus, potest etiam boc bonuin non bona iiilentione optari ; ut si qnis ideo vitain

famulanlur. Similiter nec omnes

jejunnnt,
electi

nec omnes qui jejiinant
serto (Wo/tA.
el

electi.

Sunt enim

xternam dcsiderel,

ul possit ibt

malorum

cruciaii-

jejunantes, ut Elias {/// Reg. x) ct Joanncs in deiii)
;

bus insuUare. Dcbitus aulein modiis ad hoc cxigitur, ut liabitum niciilis el cyrporis oratioiii confor-

suni

reprobl jejunantas,
in

ui

Pbavisxi qui jcjunaiit bis

Sabbato [Luc.

xviii).

«•'59

guntih:iii cisterciensis
omiics
qiii

igo
moiiliiin

Eoontra qiioqiic noc
probi
siint,

niaiulucanl re-

A

palicnliani, cl

prxniii

largioris,

vcl

a»l

tico

onincs reprobi mandurant.
qui
;

Sunt
jc-

cocrcendas pravas voluplatnm cupidilalcs; vcl ut

cnim

elerti niamlucaiites, ut «lisoipuli
\x)

non

postmoihmi gratiores
perfruantur,

siiil,

ct

ampliori jucunditalc

jimabant pr.Tsente Doinino IMailh.
probi inaiitliicantes, ul
tcstanle Ap^isloio
illi

et sunt rc-

cum

sc

de praescnlihus a^rumnis ad

quorum Deut
VII.

vcnier at,

jcterna gaudia translatos memincrint. Reprobis au-

[I^hil. i\).

lcm mediocriler malis, hxc eadem
dilcr inloruntiir, (iim

trislia
Iiic

miserioorvilioiil

CAIMTULLM

ut purgata

p.irle

De ipiritualibus bonis. Patet ilaqiic quod bxc spiritualia liona, vel quibusdam clcclib omnia oonceduutur ad pcrfoclionem
virtulis,

rum,
cio

Icviori pcenae reservcntur in p<islerum, tuni

negato

sibi pravae voluniaiis elTectu, leviori snppli-

teneantnr obnoxii.

Reprobis vcro valdc malis

vd

quibusJarii

aliqua suUrahuntiir sinc

jiislissime innigunlur,

|)cricuIo saliiiis.

Rcprobis anleni vel eorum aliqua
iiuililitor

tum ut cx boc qjiod prrnniii mercantur agnoscant lum ut praesens calamitas
;

pcrpciuo, vel omnia, sed ad tempiis,
rcdiintiir, vcl oinnia infeliciler

con

6it eis

certuni futune damnalionis initium

:

el ea

denegantur.

Inutili-

lor dico (|uoa(l viiara
iiire

non
illa

poicst,

oblinendam quse illis cor.vcnon quoad poenam lenicndam qux "

qux poslmodum passuri sunt, etiam iiic aliquateniis prxgustent tum etiam ne scandaium palianlur
:

elecli, si

frequcntibus se urgeri miseriis, pessimos
florcre conspiciant.
Ilis

per

niiligari.potesl.

Qnibus autcm oninia omfit

aulem homines semper
si

ct

iiino siibtraliunlur, ideo uliquc

quod

f^eus tales

qux

sunt

alipe

caus%, nobis quidera occullx, Deo
tristia

eos prxevidit, quibiis nullum specirlisgralijc donura
drbcat iinparliri. Eleclis
illa

vero qui omnia praevidet manifestae, Ixta vel

itaque pracslantur, ut per
;

lenim mediarum tam

cleclis

quam

reprobis arbitra-

fciicilatis ictcrnac

proniercantur stipendia
si

re-

mur contingerc. E\

quibus quoniam qu.xdam oran.lo

probis incdiocriter nialis conccduntur, ut
liabini

non

credimus obtincri, idcirco ea prx>senti capitulo, dc
obtincntia videliccl orationis putavimus insercnd.i.

quo excusentur
leniaiur

a pcena, habeant
;

tamen quo

ipsorum
Primis
laiis

misoria

pessimis

omnino sub-

Plures enim Uvta oplanl et postulant, aninii vidclicet et

irahunlur, ne quo bono participct illorum ncquitia.
uliiiter
;

corporis

aiit

foriunse

,

veluti

mcntis

iiidii-

oonferuntur ad obtinendum .xtcrnisccundis miscricorditer iiidulgenlur
;

striam,

corporis sanitatcm.

aniplioris

snbstantix

gaudium

facullatcs. Nonnulli vcro,

licct paucissinii,

molesta

ad

poeiia'

rcmedium

teitiis

vero juste denoganlur

potius affcclanl, utpolc piam simplioitatcin, corporis

ad dcbilx damnalionis augmcntuni.
C.VI»1TIL11.\I
Vlll.

aegritudinem,

nullam

tenuemve subslanliam.
Salomon, nec
divitias

Nam

el sapicnlissimus ille

De mediis.
Mcdiariim vcro rcrum ea quidem quoe Ixla sunl
ntrique

nec pauperlaies, scd tantum victui necessaria poslulabat (Prop. xnx)
;

el Aposloliis

nil

aliiid

nisi

hominum

generi contingere solenl, divcrsis

cx

caiibis.

Klcolis qiiippe oonocduntiir vol ad con-

Chrislum scirc sc pr.xdicat (/ Cor. ii); et in suis infirmitatibus, in famc et siti, in frigore et niidilatc, c;T;tcrisquc

solalioncm laborum sinc quibus haic vita non ducilur,vcl utsint cis boni opcris .>dii>inicuUim,

promc-

riatur (//

rerum mcdiarum incommodis gloCor. xi). !n his ergo pclendis lam olecli
alii

rondie bcalilndinis inslrumontiim, futura; jucunditatis prxludiuin,

quam

roprobi,

prsediclis ex causis exaudiuiilur

paternx dilcclionis indicium. Rc-

et obtincnt, alii

proptcr alias ropelluntur.

probis vcro mediocritcr malis vel ideo oonoeduntur,
iic

CAPIT13LDM
De
IVjac

A.

iilorum subtractionc dotoriorcs (iant, ct majnrc
digni
;

co qui pro alio oral.

siipplicio

vcl in

rctributioncm

paucorum

haclenus de his qui pro seipsis o:ant arbi-

bonoriim
liuin
;

qiiuc in cis

sunt ad vitam minus suflicicn-

tiamiir siilhoore;

nunc dc

illo

qui pro alio ncuiii

vel ut cx
illo

hoc admoneantur quanta bcnc vi-

rogat, (|uid rcclo sonlirc valc;it, qiiantuni nohi.s cril

vcnlcs ab

sperarc |)OS»ent, qui cliam male vi-

possibilc, videamus. Orat igitur
vcl

v^

I

dignuspru

digiio.

veiitibus suae largilalis
bis aiitein et

dona non subtrahit. Rcpro- D
ad
su.nc ingr.itiliidinis

dignus pro indigno,

vol

indignus pro dipno, vil
jiistuni
iii

cisdem valdc malis pracsenlis vilx protcni|X)ralibus boiicficiis
invilari
;

indigniis pro indigno

Dignum aocipimus
injuslum,

ppcrs sinunlur aooidoro, vel

prxscnli,

indigniim voro

qualisoiinqiu;

argumcntum, qui ncc ciiam
ad rcclc vivi^ndum
possiiiit

postmodiim

hio vol illc luturus sit.

Orat etiam ido-

vcl

nc quid
di>

ncus pro idonco, idonous pro non idonoo, non idoncus pro iion idonco. Idoneum autein dicimus clectuni,

babcant quo aut suani excusare nequitiam, aut

vinam valeant
roiilcninend:i

intu.vtre

bonilalcni, vei ad instru-

sivc

jam dignus
iilain

sit vita

xtcrna sccunduni
,

itioneni clrcloiuin, ut cx hoc ipso inlclligant qiiam
sint,
qiiibus
cliani

prx!<ontom nierilorum <|ualitatcm
qnidcra habeat
sit

sivc
soil

nondiini

flagitiosissimos

dignitatcm,

poslmodiini

lioinincs copio&uis vidcnt altn|ularc.

adcpturiis.
:

CAPITl lCM
Trisiia
lini
3<

IX.

mus
crit
.so-

vci

Non idoiicum vrro reprobum appellaoa qu;e nuoc cst, Tci ca qux postmoduiii
qualit;-.tc.

De lTi»tibu$. vcro rcriim modiarum
.»d

morilonim

Vidcs crgo qui» cx his
ot indigno, sin-

electis qiiiiiom

duabus

differcntiis,

digno vidclirol

cidore, vcl

purgand.is m;Kulas vjUt pr.cct

gulis advonionlibus iilriquc
licol ct ojus cui

ixibonx, pclcntis,

sci-

cedoaiis, vcl ad \irtutis cxcrciiiiim

probandani

pctilur, consiiliiitur siiiiplcx qiisu-

fCI
«laiii

l>i;

OUAI

,

JLJllN
t>t

1.1

M.I.I.\IOS
iilu

I

IM

Ml

IH. (Hl \TIO.Ni:.
inl«rii'>l« fi«,

flOS
Iiimi ftnt

ct r|(iatlrl:iuMiil)riii (llvikto
i«l«»ii«'i>

nirxiiii «»

\ nna
ti>r«i

iliRiic «l.iitiiiatr |irii|>«>«tiil

iH*o «! itiHi
(>t Kittt|iii'\.

kimllit«<r uliii

lll

qiiiHlriiiKMiiliriii
«Iti.i*

«nitnn. tuitt iiliiu |irn r|un niipftlH jl, iHrtor.iluli l«rrrjirtlllur. Ali|itc ilu,
|iot< nl,
itt
ili

Ilariitiiatildtiiilillfrniliiiiiitit
iiUtitoiiK
;

|MHtitiii,

«litiuiUH, for^iian
ll|j
,

n«>u
jIii

ill «liKiiiiN
(*l

«*l

«liM)

|iiiutnl,

iil

iiiiliKnni
«lilT«Hni
lil
i|it.i'-

ini«Hi|;riic M'ti(iri
.il>

(iralfinn
->oli«

<|ti.i

iHHi

iil«Hti'iiH.

UitiNiiin«|ii<*
|>rrki>tii('

cx

liin «iiiutiior

kilio

vilu

:i

lcrn.i pokliiUlitr
«iil.

(|ii.i'

<|i(tt% a!i
i|tii

tiiii

liiiiiN

iiliii|iii'

(tihniiiiililiiis

:«'li'rito

rcpr«iiHi»nj

Klcrloa

i|«itpp«'
a«l

tilcm r»l

(luni t'tHii|i<>Hila «liviniu

•nlotiiii nitHnbroriiin
iilininin

:

<|uo-

«l iihineub, (|uriii
iiavit u'U*riiain

«iivtii.i

rlvdiu

vilani pr^nliftli-

ntiti |)riiiiiiiii ckt, niiii «11^1111» rt

«ir;il

pro
cl

Oo-ip''"!'''''*

4li(;no rl iiliHirn
itoii

,

nlliiniiiii
iiiili|;ii<i

iiiilcni

nini

iiiili|;niis

nnlli

niHi

iilonco cjii*ilcui
Si cr(io

'*' P'" k.rpc iln luin r%t, mI • lic.ililniln pririliti*

iilotmis pMi
I

ci

nint iilinico. Mcili.1
li

i|ii.t-

pnlcMt oliliitcri.

iiioitriit cnl illr

rui

|N-lilitr,

luotilci 110

iHii|ii'iiilii

riiiiHU,

iloris

h;i^:i«'il:ifc

for-

clTccliitn habctor:ili'i,i|uu«tiiiiqur iiUMio ra*lrra Mfii.!*
l>c.tnl
;

in:iii<l.i rclint]iiiiiius.

lil i|iti:i ilc hiiiKiilis

pcr onliiicni
«It*

ct «tuanto

pliim

imftiiiv.u

ililTcrcttlij*

(

irra

(lis|ini:iro
<|U.iliiiir

|iliis

li.iltcrcl

l:il>«>ri>

«|ii:iiti

cointiioili,

nliainlllicl iMrrNon.^tni «oncnrrcrlnl, laiilo pltiribunct
c.iusis
i|iti>il

t:inlniii

siin|>liciliiiK

|)i>ii:iinns c\cni[)l:i.

Si

pclitnr

olitin.^tiir.

Si .tiilmi nlnni

ii< iiOii

('i'KO

«'liiliis

clicli) \il.iiii

|ictil

:itcin.ini, cx:iiuliliu'

«sl, incMic.nx csl ornnlis
'*

int. iilio, «i

(|iMniu plur<-»
<|tioii

illr i|iii posliihit, cl illc ciii p<'sliil:iliir

aci ipit

:

6i\u

privativxroitvrnoriui, tanto|>liinliui> ci caukik
pilitnr tloi)0(;alur.

proplci
.pler
iintli
4'iii

pi'.i-iiotilciii

ulriu8i|uc ilignil.ilom, sivc pro
fuUir;)
i*i>t
:

Oe

rcliquis aiUoin <|ualutir Kpiri*
aliinl r.ilionii»

ilhtin t]ii;c
oniiii.)

iiostinodiiiu
j.ini

qii.i;

ca:T-

lunliiiin bonoiiiin gcix^rilms

csl,

pro

nco

pncslo cst
;itil

:il<|uc
:

ron<^pi<'ii.i,

00

«|uu«l

illa

Inm

«.'UmIis

t|naiti

icprnbiH

[MiSHUitt

iiiliil

jH.ctcnlniii csl

ruUuuin
:

koiI

oiiini;i

conUii^cro,
tinalilor oa

sc<l rniciii diHsintili. .Nain cl«*((i qniilcni

>l;iitl iit pr.ctionli.

iioo atitoiu lalo oDl
in

voluli

prin
illiiis

rclinctit et Kalvanliir

,

rcpiobi liira
ilnna

(1-

4*ops alicnjns in:igii:v (;ivilalis

proninlioni^

itein autitiiint ct

pcrrunt. IIxc igilur
ipsis,
ila

ulrii|un
ili.-\«

qiinn

tlili^il,

aiinin i|iion) niliiloniinns

(lilij<it tlicitiir

lioiniiics
ijiias

siciil

silii

cl

ali:s

ptopicr

rxaiuliro. Si vcro iiloncus
pclliliir (juitloin liic

imn

uloiico

postiil.')!

:

10t|u:e

pnvdixiiniis

caiisas

oraiido

possunt
,

inipe

lalis,

qiioatl illiiin «jni rci

traiT.

Romissio

ciiim

pocraloriim
iiisi alii,

qiiac

bonum
posl-.van|;i:

IMlitur,
(|iioa(l

i(l

ost vil;c :clorit;i\
qiii

iduaOM.s

iioii

csi

:

non

pra>parnloriuni (licilnr,
sil lio

nr.inu; alio,
in

illum

cx

lioc

ipso qiiotl pro alio pic siiprViiin gralian»
rtdelis

inipclrari
:

,

non

tliccrol

Dominus
cl

plical,

in;ijoron)
lit,

apml
ctiiii

promoroUir.
tlomiuo dilead doininum

Orate pro pcrsequrnlibvt
;

cntuin7iiauliius vos

iiuic siuiilo
cliis

sorvus

ol

(Hatifu v)

el Slcplianiis
:

do lapidaloribub suis iu

pro con.sorvo nct|i.am

el flagitioso

o

Aclibus apcsloloriiin
tuds
illit

Doniinc Jcfv Cltriste, ne slavii).

itttcrcedons rcpcllilur, sic

lamcn

ut cx co ipsi
anipliori

quod
dile-

hoc pcccalum {Acl.
;

Pcccaluin jain

pio pio alio

iiitcrccdoro

laboravit,

commiscrniit

sed ne

illis

staliieiclnr, iino pcr rc-

clioiio ilignus lial»catiir. Si aiilcm

non idonons idoj^raiia

missioncm

lollcretiir, niarlyr

orabal cgrcgius. Juinspiratorium

neo, lianc

t|vioqiio

pctiiionem non

poteiilis,

slilia qiio«iiio

pcr lidem

quam bosium

scd

(!jus

nii piilitur tlioiinus cxaudiri,
alitjuis

eo vidclirot

nialuiiniis appcltare, nisi alii nlio

oranlc prxvciii:

inodo quo

odiosus principi cl

conlemptus,

rcl, noii

dicorel

Apostolus Lpbcsiis

Ilujui

r-:i

in illo queiii princops
vil, <|uia iiio illo ipse

propler sua merila sul)liirarogaverat,

qratia fleclo genna me.a ad Deuni Palrcm, ul det robis rirlHleni, habitare

ab codem prineipc

Christum per

fidctn

in cordi-

BC

piilat exaudiluiii.
:

diiobus modis

pclilioncm ot
i;is

Dicilur cnim aliquis cxaudiri uno quidem propric cum ad cjus propUM' ipsum fil aliquid allcro ina;

bns vestris (Eplies.
scilicct

111).

Mcriloriam quo.^ue bonum,
virtnsdicitiir, nisi

bona mcnlis qualilas quae
loco

allcrius oralione alleri iniiascerclur,

non subderet

in

inpropric,

eni)i

ipjo

quidom

i^elcnte

lil

;

nec

oodem

:

In charitale radicnti
silis {ibid.).

et

fundali, siip-

lanicn ob gralias ipsius, sed alia de causa. Talo est
illud in

plentlumcsl: ul

Ecce qiicmadmo.luni
inlcrvcntu allc-

libro

lilii

Sirach {Eccli.
:

iv)

:

Ab

inope

iie

orat cis vinutem, fidem cl charilaicm. Operalio vcro

avcrlas oculos tuos

nialedicet

eiiiiit
:

libi el

cxaudie-

D hona
d^cil

qiise

meritum appollnlur,
,

Risi

tur, et cxaudiet eutn qni fecit illiim

quasi Deus pro-

rius in allero excitacelur

superfluum esset qiiod

pler iiuprccalionem paupcris puni;U conleniptorem,

idcm Aposlolus

:

Oramus nulem

Dominuin
ett

qiicm lamcn, cliam lacenle

illo,

crat punilurus. Si
scilicet

ul nikit viali faciaiis, ted nt facialis

qnod bfmuin

vero non idoncus pro uon idoneo suppHcat,

(U
ille

Cor. xiu). Pro bonis oporibus aliorum orabat

rcprobus pro

.1

probo
:

omiiino repellitur
peliiur, qiii
rei

h%c pecitio duabus de causis tum viiio pclcnlis, tum iliiits cui
:

qui dicebat

:

Det tobis Deu* cor omnibut ut
volunialem {II Mach.
i),

(oialis
id est

evm,

el facialis cjus

pelil;e

coinmercium
rei

non habet.
idolcges ser^ilis

opcra bona, Ex quibus omnibus
alii

ir.aiiifcsliim

tatmmercium aiitom dicimus
neitatcin
{tcrsoiia
,

adipisceiui:?

csl,

hxc spiriuulia buna

per alium orandu cl

qucmadmodum secundum
,

pcti et oblineri.

consulalus vei prailura;

sccunduin cano-

CAPITULLM
De
rito vol

XI.
alii

ncs s.ecularis persona ccclesiasiicffi rei non habet
(.oiniucrcium. Hujus ultimai repulsae

mediis quiv alio oranle

proveniunt.
in

exemplum

csl,

De mediis quoque quarum solus usus
lata
vcl irislia,

mc-

cum

civis aliquis f)crniciosus et ideo principi
illo

vehe-

cuipa est idcm ropcries. cariira videlicol
aliis

lucnior iiivisus, pio

quem

princeps ob scclcra

oranlibus

,

aliis

frequentcr

46:
accidissc
hibiiil,
:

CUNTIIOII CISTKRCIKNSIS
Elias oramlo pliivi!»m ronlo clauso pro,

104
superavit

A

Amalecilas non lam bello qiinm oralione (Esod. xmiK
Ihuc cl liujiisinodi

rursumqiie orando mibos aperuii
licg. XVII, xviii).

pluviam

quam

pliirima logi-

dcdil(/f/

lilos Ochozi.T rogis ipiio

Idem Mias, oroiido mido <(rIo voiiionle consumEliinam

nius in Scripluris oiando fn-quoiileroxplcta.cjuoruni

qurrdani ad niiinKiin. qii.idain ad

corpiis

,

quxdaiii

p(>i((/V'

Reg.

i).
;

Pclrus orando A^iieam claiidum

vero ad rorliinam rcrcnmlur
nentia vel
tuit,
clTec tn
iit

:

hacc

adoo dc oblipru
vcl

oresit {Acl. i\)

Paiilus

niagum cxciialc

oralionis,
(icri

non ut forsiian oporpotiiil

damnavit (Acl.
susiil:nil {.ict.

xiii).

is)

;

Idem Pplrus orando Tabitam Simonom magiim volnRlcmin
servo suo
Giezi N:iniv).

sed

n
t

nobis
sl

dicta

siiit

;

eo quotl non
suscipiul

facile

qii:is

Pciis

orationes

lerram prostravit. Elis^us niium vidiix Sarcptana;
vil.c

vtl excluilal

huniaiio dilKnire

arbitrio.

rrsiiluit

(/V

fifji. iv)

;

Eiseculis i^itur circa nralioncm
lis
:

tiibus capiLu-

man
hlio

Syri

loprain

injocil
,

(IV. ,Reg.
el

Isaac

nunc

qiiartiiii),

id

Oht i|uid

ad

ipsam

pcrli-

suo Jacnb rrumenli
(Kicd.

vini

oki aUundantinni
or:iiido rl

neat coneinur inspicorc.
lioncni
forina.
i|ii;itiior

Pertincnt aiitem ad ora-

imp<-lravil [Cen. xxvii);
siWloc.ivii

Moyses primogenita

Ikci.

:

lcmpus

,

locus

.

modus

et

xii). Idoiii

Moyscs Piiaraoncm

exercitum ejus fluctibus niaris involvit (Exod.

iv).

UWV.K OGTAVIJS.
De
his
luao perlincnl

aJ oralionitni, lempore vidoliccl, loco,

modo

el forraa.

CAPITILUM PRIMUM.
Tempus
lum.
orationis, aliud continuum, aliiid discre-

D paros
spatium
vil?c

sunt

;

ulriqiie oniiii

duodccim

bora:
sol

niujnris
lui:ciis

dici pervoniunt. Est aulein dics

minor

Conliiniiim lempiis esl, lotiim

suptT lincam horizontis
absentia.

humana;, qnia ciun oralio, uljam s.xpe dicluni
iiil

est,

A

vcrnali

iio\ vero ejusdcm solis aulcm xquinoctio usque ad au;

aliiid sit

uisi

divinae piet;ilis imploratio

:

tota

lumnale plurcs horic ccdunt

in

diem; pauciorrs
dcscrviunl
dics

vita hominis ad

vinam

sibi

hunc esiium tendere debel ul diconciliel pictatem. Quidquid ergo hoc

vero nocti rclin(|uuntur. Kursuinque ab aiilumnaii

usquc ad

vernale,

pliires

nocti
:

;

propnsito

agis, ul

Deum

mcrearis

habere propi-

voro paiicioribus conlcnla ost

quod ex co dicunt
lempore aulcm
qiiotidiani
esl qiiandiii
;

tium, oratio esl.

Hoc

iiaquc propositiim habens,

phiiosoplii provonirc, qiiod tcnipore qiiidem ae?tivo

oras ioquendo, orastacondo, oras comedendo, oras

niajor arcus dici cl niinor nociis;
hicuiali ni.ijor est

bibemlo,

oras

vigilando, oras

dorniiendo

,

oras

arcusnoitis, n:inor autein diei.
pailcni
id

aliquid agendo. oras nihil oporando,
iios

Nam

ut aiile

Arcunt

dioi (iiciiinis illam

cir-

quiique

diclum est

:

Son
in

cessal

orare qui
iiliid in-

ciili (|ii.Tiii

pera^il sol in die,
liiioaiii

po-

non ccssal benefncere, cx hoc scnsu polcst

silus osl siipcr
ctis partcn:

horizontis

arcuiii

vcfo no-

quod diclum esl semper orare, et nnnquam
tclligi,

Evangclio

:

Otiuriel

illani

quam

confirit in

nocte,id cst

deficere (Luc.
,

xviii).
,

Et

C

quaiidiu nobis occiiltiis csl.Ob Iianc etiam causani
pool;c vcl niapiii plillosoplii eidein soli arciini attri*
bui«il,

Aposlolus

:

Siue

itilermisaiun-

inquii

oranles
;

(I Tlicsn.x). Distrcliim

lcinpns
iiii:o

orationis cst
cl

iila

undc

cl arcitcneu^ :ippcllalur.
iii

Sagilt:r voro

pars

coiiliniii lciiiporis.

f^pccialitcr

propric

quas dc
sunt

illo arcii ca;lcsti iiiiUit

lcrram, sp:cula

(iralionis officio dopulatiir. Iloc

autein tcnipiis aut

radioriim.

Cum

crgo

a
sit

vernali Xt|uiiioclio

«liurniim est aiit noctiirnnm.

usqiic ad autiimiialc
II.

ni.-ijor

arcus
,

dici,

minor
ab
illu
:

CAPITIMM
Uics
:tpo loy

autciii iiot tis,
usi|iic ail

iit

dictuin

csl

riirsiiiiiqiie
iiiiiior

Gricco
sive

rfio»i

Iracliini est, qiiod inter-

vcrnalo

in:ijur not lis,

aiilciii dici

prelatur clariiat

tercnilas.

Dies aut^-in alius
seqiia-

hor;c

:iiiicin

viginti

qiiatiKir

seciinduni

sp:iiiuin

inagnus, alius minor. Magiius onini lompore
lis

piicdicli circuli .xqualilcr distiiictx

alquo dimcnsa;
plurcs acci-

cst

:

vidciicct spaliuin viginli qiiatiior Iiorariim,

sint

:

nocossc ost
ct nocti

:vst.itc
;

qiiidom

dici

id cst tonipus illiid iino soi ali orienie p«T

occidon-

dcrc

paucioros

hieme vero

cuntrarium
vigiiiti tiiia-

tcm

in oriciilcnrrovcrtiliir. Conlra hiinc <Iiein

non

ovcnirc. Et h.TC qindciii
tiior

Uorx quarimi
ila

«lividil

no\, sed cst parsojiis

:

vcluli

pars intcgraiis
in.cqua-

mnjOrch) dicni
appcllanliir.
arlifici.ilcs

constitiiuiil,

ut

siiiit

naplii-

in tolo intograii. Di^s iniiior omni lcmporc
lis

tiiralos

Sunt
vocaiit;

ost, id C6t soqiions vcl nuijor vol
:

minor pr.rronocic porlio-

D
losoplii

aiilcm alix quas
qiiariim
iiot
li

oiiini

lom-

deiili
iiibiis
tis.

et diviilil dieir.

iiiagniim

ciiiii

porc duodcciin Et in
in

dici

,

lolidcinquc

aitribiiiinl.

horarum,

utriqiie

proportionalittT distribiict
nii-

his

quidcm diurnx

noctiirnis

nisi tantiiiii

Nam

bis tanliuo in annn, id est vernali

diiobiis ncquinottiis

paros

osse non possunt;
diei,

tumnali xquinoctlflr, dics ct nox horarum niimcro

sod

crcsccnte dic crcscunt horx

nox rero

,

,. ,

m
niiii
siiiii

Di:

OIUT
; :

.

JUIN.
vrro
ruiii
,

F.T

m.KF.MOS.

l.in

VIII

IH.

(MUTIONK.

m
rtiriji jjtii oinJia
iitrin>i)(iti-

IioiIh niiiiiiltur
lior:i>
('Jiin
,

riiiHiiiiiquo rrcnrcnti* iio
(li<<8

A

•if knli

(ilirlKln iliirr

niililaniur, roiilra »|>tHlNa>«
.

rlo iiVHniiil
tr.iuidiir.

miIm hoii^
iiuiic iiiajnr

iiri|iiiliuH,

Ipu) prulc|fciiic Hcriirl
,

('.iiiii

niiiii
II

iil

prit-iliciuiii tttl

parlfl nocii«
liriH
(

\rl

paulo pln» ririrrAlu unnitr
l,«iiii<h

kil aiciiH ilici aii
iili'ri|(M*

ihmIin,

niiiic uiilnii ci

onlritnu
;

il(ii<|iii'

ilt^cHlu, itrnict

lo

innir

vcro

iii

iliioilcciin lior.iii ;i-i|iiiilcN ilivhluliir
niiiic

iiiuB

.

rt iiuHlroiuin uprroiii priuiiiiu» l)ro. ul
iii|r'i(,

diginim

i|)HUH i|ii(>i|iic liiMU^

niujurcH chmc iiuiic broiircc.HM'

ml, dcdlc

illiii«

lcinp<iiiit
I>i-

oniriiiin

loMiiuiu»
%;i

vioroi,

vcris»iiii;i
illiiil

ralionc

c»t. Kl (!«
it!

•»'"'

.ipprlluiniiH

MKill.is.

liui'

iiucht unn lu

lll

M*Mnu

|)olcHl
,

iiili'llit(i, i|iiuiituiii n<l

i|iio(l lil:

iSuliiiiilu
lihi

:

^lrdia noitt

turqebam ad
'

(anfilrtiduitt

lcr:i soiiiit

i|iiiiil

Dnnilnws
.111»!

ix

'

^

iii|;cllo ilicil

An/itii*
(|iio.i(l

luper )u<li(ia lunifu, iiiiniu utH
iM.iii
i;tiii|ciii

l'ial

iiviiti. diri

duiidtiiin
liiysliciini
lioii
if,iiiir

liortv i"t

..fii

(Joaii.

\i).

^iiiil

^uiliiis cxplctis niulu
H(!i|uciili!i

qii^

l.iincii

"i-ciuni

iliiodceiin

liiiruriiiii

ii|i|H'lluliis

cHl
:

,

vnl

iMillu

vcl

inodicn

•ku!>joiiKiMiii«
iittn**

iluKtlocini diHcipuloii

voluil ilchi^oiiri. \.\

inlcrvallu
H('(|uciiliK

pro ro qiiod frcqiiciilcr ust^uc ad
Kolcl pcrliii|{crr.

lioiis (lici vcl iioctis i|niil(|ui(l orutionih uh.sciil

dici
ji-i

{}u»

(lniia

,

niuiit

(juio (lcpcnilittir,

tciiipu.s

oratiunis

iliiirntiin

hivc
,

qnidcin

:ii|

Iuh rcdriinl

;

nu» autrtn
ad

illu iiurn irdiiiii rrslat

nuclnriiiiin

cun^nic

iiuiniii.itdr. Iloc
niit arltitrariuin

anlcin tcinpiiH
,

littr.iotcK

(|niil<|iiid tciiipoi ih iisi|iir

nut rsl ordinariuin,
rinin.

atil i)Oces!»u-

"

ornlioni

aiit sncr.i:

incditationi ju|si pcrvi(;ilio gau-

Ordinariuui cst, (|Uod divinis laudilniH cclcniit

dciiius insun.rrc.
(

Itrandis,

piis

orationibns oxsoivcndis a saiu

tis

AriTIH

.M

IV.

Patrilius ordiiLiliiMi cst. Iliijiisinodi
in novlc (|iiidcni iinitin tanliiin cst
:

aulcin lcnipns

Ihiiriiuni vcro leinpiih uralionii in tc|>tcui partr«

qiiod niuliiriiuin

dividittir,

de qiiibus aicbut

lloniino
tibi,

s.im<Ius

I)».

oniciuiu sivo

viijiliic

appcllalur

;

qiiia

hox

qiiicli in-

vid

:

Septiei in die laudcin

dui

tuprr judinm

dullaost, nec possct Iniinana iulinuitas

s;i'pius

ad

juiliiiiv lucr

(Psal. cwiu).
lio qita

Ilarnm noinina tunl
,

oralioncni snrncndrt, nucturiios diiirnis coiitinuarc
lalioribiis.

inalulina

laiis

jain dixiiinis, priina

irrtia

,

Diciliir aiilotn

nox noclii,

apo tuy

«i/.r,

soxta,
caetera

ni)iia

Pt

vos|)cra, cl illud (|uod cx lo qiiod
ap[>cllaiiius.
Ilaec

«yc/oi. por traiisposilionein duaruin vocaliiini vidcIiccl
i
,

(omploat, cuMiplcloriiiin
oflicia

cl 0.

soptomdivina

socutidum soptirorinom Spiritot

cxmvLmi
Nox autem
ir

III.

sancti graliain
,

onitii

tcmporc polcnda cst, nrmo
insliluta.
5;iiicli

seiuiiduni iMstiltilionoin antiqiiorum
vitjiiias.
,

qui

sanum

sapial ainliigil

Nam

oQit ioni

qnaiuor sccalur

Solebatil cniin vclcrcs

niissjc

quod ad lioiiorcm

ac saliilaris illnu

01

maxinie castrenses

a^qtiales dislingtiort!;

I,-.

noctcm

quas cx eo

in qualiior paries -, sacrificii celcbrattir, Mcqtiaqnain ui alia r^rti tii *^ .... poris epl : idcirco pcrdiversa tcnipora solct variari. vigilias appcllabant,

'.•.
hgc

qttod posilis oxcubiisvicissini incastris vigilarccon-

Arbitraiium
niilla

toinpus

nrationis

esl,

qtiud

qiii!»
.

sueveranl. Prima vigilia incipicbat a prinia iioclis

instiliitioiiis,

iiuliavo neressiialis

cansa

hora pervcniens asque ad (niariain

;

qua
:

linila, se-

sod propria voluiitate dudiis oraxioiii voiueril drputace. Id rectissime
licri

cundi vigiles excitabanltti
Tertia

.

Inde

poola

credimus

:

cutn nos a

jam

vigiles

commoveral hora secMndo$.
usque ad sopsuccedebant. Tortia

Sccunda
liinam
,

incipil a qiiarla ct porvcnit
iiiMla
,

curis lemporaliiini rorum respirare conugerit, ut lanlo lib<>rior animiis ad J)etim dirigalur, quanl')
torronis ncgoliis fucrit absolntus. Conipcions
esl et vaJde ralioni

qua

tcrtii vigilos

onim
iilum
:

vero a soplinia incipionsperditcit ad dcciniain- qna
linita, qitarlie

conseiaaiieuiii

,

ul

cum

cilabanlur oxcubise. Quaria incipiefiiioin

qui ost super
lotuni

bai a decitna, ct usque ad

duodecimie perFriina
vii^iiia

omnia orando convenire volueris cordis afTectum ad ipsnm confercns omnos

tingcns

ips:in! qiiasi iiocleni liniobat.
,

diuobaiiir serotinnm

a

sero pr;ccedentis dioi, qiiod
id

lompnralium curas ab aniino scponas. Nam si torreiitim principem pjccibus inter|»ollans pcr incuriam
et

lardc dicinuts

;

(|uotiiain

quod

flnito

jam

dio

fll

conlempuiin
;

iiitor

ipsas procos aliud
,

mentc
illc

sero

fieri

manifoslttm est;

interdiu, id est

quemadmodum si is qui intcrim dum dies esset venire debuil,
,

«^ lr;ictaveris

nunquid
,

leipso losio

si

sciat

quid cogiles
eitm

indignus os cxaudiri. Quaiilo magis
fallore

Anilo die venorit

biinc sero venisse catisamur. So-

quem

iiil

potost

si

orando alluqueris

cunda

dicitiir «•on/iViniiau,

quia vidolict^t eoteinporo
prossa

ol iiUor ipsa oralionis

verba vana qiisodam el lur-

oniiiia in torris aiiiniantiitin ^oiicra graviori

pia vcl etiam flagitiosa

meiue pcrtractas

:

non raoFiat

sopore conlicescunt. Terlia gallicinium appellatiir.

do non mitigas eum

,

sed potius exacerbas.
:

quod eo lcnipore noclis, avis

illa

domestica

qnam
mano

Do

lali

ciiiin

orationc potesl illud inlelligi

gallttm dicinuis.vigiles cantu incipiat excitare.Quarta

oratio ejus inpeccaliim iPsal.
c;Uiiiii

cx\m). Eieniinin pec-

viatHtimtn iiominatur, qu.^si iiianuninum
allernitatis

,

a

lieri jiiro

pulalur

iJla

oratio, quae

omni devoDoiim
po-

causa

,

ul ait Priscianus, eo qiiod usque

tiono (.arons,
tiiis

solo slropitu verbortini,

ad

mane

sequenlis diei pervoniai, vel polius ina-

ex.aceibatoraiiti, qitam mitipet.
el iranquiilo

Quapropler vel
:

quo ni^inino auroram veteres appellabanl. E^ bunc quidem ordinem in dislinclione horarum iioluia a

puro
si

corde oratio inchoanda est
illius

rel

lurbatum invenerit, virlule

ac devorone

ciis, hi qui in caslris mililaribus vcrsabantur ser-

purgari debot, ut qitanto piirior fuerit orantis aflectus, laiilo polinr sil orationis offocliis.

vare consuevcrant. Nos aulcm qui in castris Eccbv

UndePsal-

<G7

CIINTnLRl CISTERCIENSIS
pura praciniail
:

lOS
mnlilinin
iiii<iii;c

iiiisU (uni qiioiJaiu salis liiimiliter cl
sissot,
divil

A

plalis illcccliras, sivc por

mciitis,

dc

niis«ri<'oriIia

Dei

prxsumcns

Exau!,ns-

vcluii proplerfraudcsel in^^idiiis el tircumvcnlioiics

Dominus rorem

flelHf wci.

Exaudirit Dominus

itinoccnlum,

aul ctiam proptcr ri\as

cl

latrocinia

diprccaliouem meam, Domitiut uratiuncm
cepil (Psal. vi).

meam

ct fiindcndi sangiiinis dcsitlcriuiii, ali:i(|(ic (|iiamplu-

limaquncaut vanc aul impiiro,

aiit

iiiipic ficri

so-

CAPITULIIM
luiilas cligic,
iioc

V.
:

Iciit

:

si

quid, inquam, ob liujusiuodi causas
noii

rucril

Ncccssarium tcmpus ormiouis cst
nccessilas.

quod ncc vodisliii-

pra-s( ribit institulio, sctl iiiducit

scd eliam aaperrim.epueniiciitia' vindicia punin netcssc
liumilili-r

intcrinissuni,

soliim

rcsarciii,

Hoc

«ulcni

in

duas ncccssiales

csL Oportet cnim pORnitendo

guitur

:

iina

esl

qua lcnrtur quis dcbitx pensum

servitutis,

quia vei proptcr justain occupationein,

deflcie, non csse factum quod dccuit ct factuin esse quod minime liciiil, quod leinpus pietalis ct dcvotionis vanilali cl malitioe

Tcl proptcr

oblivionem, vcl propter conlemptum ei

dopppsum

osl

:

quod cunrdebcret cssc sobrius

ncgligcntiani prxtcrmisit, alictemporc quani oportet

in ecclesia, fuit

cbrius in tabcrna;

cum

dcbiiit va-

exsoiverc. Justani occnpalionem dicimus excusnbilein
rei

care contcmplalioiii angcloium,
liidorum
:

fuit in

speculationc

causam, uipolc
iii

ilineris

aul navigii, vel

cum
fuit

dcburt essc in obsequio sancla; Dci
in tiigurio incesl:e
siiis.

disceplalionum
iiuiii iii

causis agcndis, vel dcliberaiio;

li gciiitricis,

nicrclricis,

cu in

consiliis cnpicndis
;

vcl

bujusinodi

reriim

orare pro pcrsccutoribus

fcslinavit ad opprcs-

pliii iiiiaruin

qiiibiis

plcrumqiic pracpedili, divinne

bioncm innocentis
Vides

,

cum

iractaro vcl

sumcre corpus
frntris

laudis obsequiitm dcbilo bonore reddere non valc-

Cliristi, cucurrit ad
siii.

fundendum sanguinein

inus. Nain

si

quis vino vel alea vel

liidis

tbeatrali-

igiliir

quia quidiiuid divini opcris proplcr
csl,

bus, venalu vel aucupio,
qiie lebiis

vd c'iam
est,

latrociiiiis aliis:

aliquam trium prxdictarum causani omissum
huniiliter

perniciosJsdetcntum se dixcit

liaH:qiii-

resarciri

oporlct; sed

in prinio quideiii

dem
cl

occiipaiio jiisia

non

sed inagis contemplus

defeclu levis csl culpa, in secundo nunnnlia, in icitio

contumclia dcputatur. Si ergo juslani nobis occusupcrvcntnrarrt spcra:»iis quominus prccum noslrarum valeamus exsolvcre cau
,
:

vero gravissima.

pationcm
vot.i

CAPITrLUM
Est et nltcra
qiiolios

VI.

-

neccssilas
aliquis

in

tcnipoie

ornlionis,
,

lius

arbilror,solilumtempus orandi prvvcnirequam
iilnm

casus

inspcratus

cmeigii

ul

'^iibsoqui, juxl.')
reiitjs
:

admonitionem Psnlmistse
conversus ad
nd
le

di-

praeler soliluni ad orationcui conriigcre

dcbcanius.
sulci,

F'raoccupemus fuciem ejus in cvnfessione
xciv).

Hoc auiem

duolnis inodis usu

vcnirc

sivc

{Psal.

Et ulibi
oculi mei

Dcum

ail

:

proptcr vilandum pericuiuin, seu propler bcnc(iciuiii

Pravencrum
elu(fuia

dituculo, ul mcditarer

C

iniiietrandum

lun

[Pial. cxviii). El in vcrsu
;

praiccdenli
et

CAIMTULUM
Pcriculum vero aut tantum
fama:
vcl

VII.
corporii-,
aiit

jain

dixcr:il

Pra'ten: in

maturilale

damavi

pariler

(ibid.).

Quod

si

nos inopina forte pnevenerit occu-

utriusque,ai't etiani rcruin cxtrinsecarum, ul puta
foriuiia>.

piiin, noii eril illaiulabilc divinoe iaudis

obscquium,

I'oriculum

animx

lanluni cst
:

quod por angustiam
rompciis.ire. Liide
pleloriiini
leiitus

lemporis ciisum cst, vci scio
qui

cuni securo corporc salus anima: pcriclitaiur

utiii

quidnm dc cnrialibus

com-

swggeslioncmorlalis peccati. Conlra
orub.tt Saloinon
-

lioc iiericuiuni
<

prai^ccdenlisdiei qiiod curi?e negotiis in-

omiserat, prinia scqnentis iiora lacite siisuraiire periioiassct, iion

nalor

vita;

cum dicttrct Domine Deus ( domi mew, ne dereliuquas me in coyilalu meo :
me
.

rabal;ci!m princcps admota

dcsidcrium lueum arcrte a
scenlias
et

aufcc a
et

me concupi •
ne

solum

iaiidatus

vcrum

cliaiii

ciiiscopnli
;

(lignilale

anima:
(Kcdi.

irrei'ercnli

infrunila:
soliiis

subliniaius cst,
xibi fiHuc

diccnlo sibi iiiipcralore

llubeas

trudat nit
ris

xxv). Pcriculiim
nullius gravis

corpocoii-

episcopulum, quia libenier canla» completo-

csl,

cum anima
:

peccati

rinm luum. Si vcro pcr oblivioncm orandi lenipus
clapsiim
iiirril,

scia seciira cst
jv

sed

mors corporis
sibi

forniidalur, ve;

iion

solum quod |.r;elermis5um

csl

Im

in

bomiiic
iii

qiii

morteni

vicinam etspeclai

supplcrc, scdelinm aliqua compiinctione cordis salisfaccre nec(!ssc esl. Ignoranlia ciiim roi »|ure sciri

utpotc

lioilis,

naulragiis, et incendiis, ct extreina
lioc

iiilirmitatc.

Coiitr;i

periculiim tnn(|unm voriis

potuit, cl
rsalmist.')

quam

scire oporturt,
:

si

culpa non essel,

boiiio Salvalor oravit,
poiest,

cuoi dicerct

:

Patcr,

si fieri

non diccrel
.

Ignorautiasmean, Dominc, uc

transeal a
trcs

me

calix isle (iiaith. xx). Simili»
iii)
.

numinrris (Psal
s<irc

xxiv).

Ignomre siquidom
opniltiil
:
:

vcl ne-

tcr et
in

pucri in fornacc (Dan.
xxvii), ct

et Paiilus

du

iiiiur

ca

qii.T scirc

ol iilrumqiic

n.iurr:igin (\cl.

E^ocbins
xx).

in

cxtrcnio

viliiim
(/ Cor.

imporlal, jiixla illud
xiv). Qii.T

Ignornnx ignorahitur
noii e\|>edit,

inlirmilntis anioulo

(l\ lUg.
siiiiul

autcm

scire

non

Pcricnlum utriusquc
corporis suitini adessc
aiiiiiia'

est

,

cum

ct

ignorarc vcl ncsoirc diciiniir, sod non scirc. Si vero
per npgrigpnlinni
lcnipiis
ct coiitompl-.iiii
csl
,

creditur,
in

cl

a'tcrna

mors mor»
pro-

diviiiuin

oraiidi
vcl

formidatur,

iil

eo

qiii

mtiliorum crimiin

prj'i(«rniissiim

propicr

vinum

iium reus, et Dulla satisfactionc correctns,

alcam
pcii

aiit

liidnrum Kpect:icula, vci inepta» et turscii

ximo

sc

credit inorituram.
iNinivit.TC
iit

Conira
aiii

lioc

periouliim

fnbulas liistrionum,
iii|.olo

prr lasciviam et lurpifciiiincc
volii-

oravcrunt
iii

(Jon. iii): ct

lalro pcndoiis

ludinciii,

proptcr lilnndas

rruco,

snlicm altcrum,

id cst

inortom anini

J

.

lO
mitri»
in

l»I.

OIIAT
:

.

JI.JI

.N.

11

I

!.i;i.M» »S

I

III

»m

l'l.

OHVTIONK.
,

),'

vi(nr« poiiMa, ila illmis

Hlcmeitto im'i, Ihimiiie, duiii
(/iic. ii}. IVrit-iiliini faiiuc
ilt:i

A

''•

(iilum, lu

rfynum luum

(Pirt/.

tllie ci ti dettnuletu in thfnuuni, adtt tinviii). yul Ui inrrriio r»»r riitn rc*|.Hii

rtl, cuiii «lu itohlru o|iiiiioii«' (iiik-iimis. iic
«

.laiikiin

ul.l, qii.riio.
I

diTMM-

|»olr»t

,

»f| ciii loco

alHmiari

?

niriiniMir

iiir;iiMi->t

,

iil

snirt

:i((i«ln<'

liis <|iii
liiii-

dc

ocii»

|i.irli( iil:iri»

aut

%jiit

aui

|Turanu» rit:
.tlnin
,

Kravi

ct <'iiiHiiii llii^iliu :ii«'iis;inliir. (i(iiitr:i

h-

sarrniii ilicinins
Kcclc^lJiii
niit vill.iiii.
;

diviuis

iiillilni»

drdn

ul

iiM^ |i«^ri«-iiliuii

«! «'iijiii

i'«iiilr.i

|ii'rii iiliiiii
;

('ui|>«irift,
{-iiin

proraiiuiii

vcm

ihhi »ii rniM, nt doiiiUMi.
|iriir.inu»,
1

Ofiivil Jiisrpli

iii

ciin-^^n; {(>eu. \i.\

i-l

Sntiannn

Tain acrr
c»l.
;

«|ii.'iiii

.mt puLlt-

ad
In

niortciii (lurcrrtiir (/'on. x\). I'«ri( iiliiin lorlunic
liis
riliii.s
.-itloiiiliiiir,

ciiH

aiit

privatu»

I^ u» »arrr
*a(

1

publicu». u(
uK tlti.
riiriiai.

iiiiiissiniit'
(|u:i*
:iil

lilnTliiliii,

xcl

CrctcHla,
lorinni.

ciriiirtcriuiii

cr r( |iiiv.i(u*.
pnliliru»,

ainicoriiiii,

\cl c.iriini
necriks.iri.i'.

n-iiiin

iisus iioslros
li-

Lociis

prorjitii»
;

ct

ut

»ntis

Biinl

PrHciitnni in nnii^sioiic
liliL'rl:iliMn liinrniiis
:ili

thcjlruin, portiis

proraniiH rt priv.ituH, u( domii».

iMTliilia
(iTi;
Ui'
:

C8(,

rum

ipsani

Ainilvi-

9^fr, bor(us.
aiit ctc< ct
<

Iicin

sarcr locut, aut aM-riplii» r»i,
Lociis sarrr auriplnt, nl
n-irripl.i
j.l

u(

in qiii
ii(

|.«;llo

i.iplus

lioxliliiis
I:mii

idcu

lus, atit oblatiis.
poiiliru
:ili<i
;

scrvudir
ii

st-rvi.a.

Scrr)
siiiit.

ciiiiii

«

scrv.iinlo

lcsia

qn:n

rst

niiivrr»«

(lunin

bcivifiido Jicli

(idnirj lim* (tcriculum

po|iiilo

civit.ttis,

qu.i-

l.nctur
si

c.mi rrrurrer«-,

on<liun( Judici, idi*s(
inilliliuA

lilii

Isr.icl,

cuni cos

IMi.ir:io
:

iit

U

saltoni seiiirl in brbitoni.i<l.i,

anipliiis noii potrsl.
«li(i!4

rquoniiu

>'l

oorruiiiii

|>iTS(-i|iicrrti>r

li-

Ascripta
SMJs,
«|iii

«sl

ctiaiii

gcncraliter oinnibii^
.1(1

Cftaoii
«iciiiel

iiiftitcs iie
fO(;<>raiil

illccos in serTituloiu luti e( latorig quiini
!'<

toiiciitiir

ciiin

rcnirrcr»- JVuUrni

rcvoi-aict (F..rcd. tiv).
ctit,

iiciiliim in aHiiadiiigiiiiiis qiii-

in ;iniio:excopti5 bis«|iios c\( ns.ii r.itionabilm

rau-

sionc amii-orum

niin cos qiios

sa

:

iilpotc scxus, vel :eta», vcl

«

(irjMiris a gntii.lo.

l)usv('dil«Tti .'tumus,

vd

morti», aliqiio casu, ut ca-

Simililcr cccleiia baptismalis. a»criin:i csl

omnibu»
fc-

p(ivi(:i(i>, p<>rci;i'iiiaiionc vcl exsilio, iioliis

crcdimus

parocliianis siiis,

qui tcncniur ad c.ini recurrer»
si

aurercndo.s.

Coiilra lioc
,

p^Tii-uluai

orabant Judsl
Doini-

scmcl in holHlomadn,

amplius noii possiint.

obscssi ab Hololemc

qiianc^o supplicdhAni

ctcsia qiiacquc coilt^iala ascripta rst clcricisbuis,

de

no nc durentur
rcs coriini in

inrattlcs

corum
in

io pravlani, cl

uxo-

communi
(iir

iion

in

commune

vivcnlibus, qui lcucn-

divisionem, sicut lcgitur in libro iu-

adcsSc omni bora

canonic* orationis. Ora(o-

dilh (Cnp. iv).

Periculum

amissionc rcrum
s(in(, ba'id

cs(,

cuni ca

qux

nobis ncccssaria
:

dubic nos

vero ascriptum cst monacbissiiis, scu cteriiig rcgularnms, dc cominufii iii rohiniuiic vivcMibu»
riiHii
;

crcdinUis aiiiissuros

u( in niiufrai^iis, inccndiis c(

quiijus uuiiquain licct abftssc,
vel abbatis.

iiisi

jussu pra-pos

ll

rapinis, cr(orisquti similibus. Conlra hoc peficulum

Locus

ctctttis cjl, qiiciii quilibcl
:

cauw

oraban(

fllii

Israel,

ncdarc(ur

civi(aA

conim

iii

c\ul

^

devolionis proptia eligit voluiilale

ii(

sepiitcruni

(erDuniiim, c( sanc(a coruni in polliitioncin,
lcgitur
in

6i«

Domini, limina apostolcruni, ca;teraque loca pef

pericutoruni gciiera
vet noctis

Coiitra bxc omiiia quocunquc nobis (cuiporc dici ingruerint, bnmiliter orandum esse c(
libro Judilh.
:

codcm

orbcm qiiampiurima, divina inonumcnia piriatig babcntia. Locus oblatus dicitur, qui neque ascripins
nec propria volunlalc eligitur, ged forliiito casu iinprovisus occurrit, ut solet accidcrc his qui
csl,

ratio docet,

eliuuUoruin admoncmur cxemplis.

CAMTILIM
Iteiicncitiin

Vlll.

in itincre vct navigio percgfe proliciscontcB, a J
a

i;^iuji.>-

quoque qiiod oran(es

Deo

postul:i-

ta loca deveniuiit.

Iii

quibus cmniUiis
maxiirfa

iiiiicuii|iio

mtis.lotideni modis distingui polcst; iu rebus contraiiis aticuditur.

cus
est
:

sibi ascriptus, nisi

vcncrationc

colciniiis
tiac

Est enim beiiertcium animx>, ut
:

causa mulla; dcvotionis ac pa-nitei
ct

virius; corporis, ut iueolumitas
ut

ulriusque simul,

alium locum rcmoliorcm

majori religione
lii

praetli-

amborum

iulcgritas

;

famx, ut boiix opinlonis

cabilem, orationi suae delegent; ut

<jui vel

Oo-

slatus.

fi^rtun.-c, iit iibertas,

amicorum copia,

rc-

minicum scpulrum,
alia religiosa loca,

vel

aposloloriim liniina,

vd

runi qiiibus utendiiin cst, suppetens facullas. Qu.e

spontanco taborc

ct liumili do'>

omnia quotics opus
lale a

fuerit,

siimma orandi neccssio.^i.

D

volione veneranlur. Qii.t quldom sacforum l.Koruni
adtlio,

Doo poslutari necosso
De

clericis Sflecularibus
Ijicis

bencdiclioiic

siii

cpi-

c.\ritrnj.M
Locus
ris cst
:

IX.

scopi
diliir
airt

;

vero beiicdiccnte plcbano suo conceautein sivc dcricis sa'cularibiis
pontificis

loco oralionit.

:

monacbis

oralionis,

aul univcrsatis,

parliciila-

absque pcrmissu summi
bctiir.

omnimodis

iuhi^

locus tiitiversalis tolus cst

mundus, quoPs.tiiiii

niam
sKx

tibiqnc

pcr

toliim

mundum, Dcus orandus
csl,

CAPITILI M
De mcdo

X.

laudandus ac lenedicertdus
:

juxla illud

oraiicnis.

/» omui loco doniinationis cjui benedic,
\).

anima

Modus
lcmporis
celerius,
lieiit.

oralionis
,

in
e(

mea, Domino {Psal.
le,

Et aiibi
{Psnl.
el

:

Oiniiis lerra adurct

vidclicel (emporis
in

mora quanliiate vcrborun. Mora
duobus
consistit
:

in

Deus,

el

psailat libi
:

nv); eliam Dominus
ille

eo altendilur, quo.l
tardius

(luid.iin

pluia verba

per

prophctam

Coclum

terrain ego iinpteo \Jer.

alii

pauciora

psallendo proninin

xMii).LocusparlicnIarisestbicvel
riini
sit

velalius;quo-

Quanlit.^s

aulem verborum

eo dcpreheu-

in qiiolibel

ita

lolus csl Dcus, ut
:

non niinus

dilur,

quod

alii

psalmodiam

dici vcl noctis,

dem-

totus ia alio,

sicul ait Psalmisla

Si aicendero

plis vel additis

ouibusdam psalmis, aul

qrotluciinl

VkTBOL. CCXll.

6

:

^71
niil

(.UNTIIEUI CISTI:UC11NSIS
brovianl.
In
(\\\o

i7i

nil

magis
illis

vidcttir coiignicre
ijui-

A

sil

psallere

Dco

cl

orarc, nulla

ibi

dcbcl csse di,

ralioni, qiiam

m

(Hiilibcl

liominilms cmii

screpanlia, scd uniforniilas el consensvis

Ul possii-

bns vivendtini csl, lain in njora qnam nunioro sesc sludcal confonuare. Cuin cniin sinclissiinum opus

mus

diceie

cum

Psalmisla

:

In domo Dei ambuUt'

vimus cuin conseusu {Psal. u\).

LIBER NONUS.
Dc quadniplici
(ornia oralionis,

De

flomestica, monastica, ecclesiastica. qualuor primis Orationis Dominicao pciilionibus.
,

Dominica vidclicel

CAPiTULUM PRIMUM.
Forma
alia

B qua
monastica.

potimiis a raalo liberari,

converso oroine ««•

oralionis

:

alia

Dominica,
,

alia doincslica,
alia

canonica sive ecclesiaslica
oralionis

que ad Jiominis sanclilicationcm, pcrscquciido proveiiiunl. Nos utriusque morom gcrere cupienies,

Torma
dicens
:

Dominica
orabitis

est,

quam Dominus
tradidit, ita

Deu8 roganiibus
Sic autem

ut cos orare docerct

tam honim quain illorum ordine, illas tractare conabimur lcctoris arbilrio rclinquentes, hic ordo
;

an

CAPITULUM
Pater nosler qui

n.
m). Au-

Oratio Dominica.
cs in calis, etc. {Matth.

sii xstimare. Septem etiam dona Spiritus sancti qua; prophetia enunicrat, et septcm virtutes qua; in Evangclio memorantur, et septem bcalitudines quae ipsis virtutibus appliille

puiior an veriur

praedierant discipuli Doniinum de virlule oiationis dicanlcm fi cquonlcr ctiam oranlem vidcranl ; sed
:

cantur,

sccundum utrumqiie ordincm tentabimus

coaptare. Invocalo igilur eo qui nos orarcvoluit,
cl

adorare ct ipsi ad ejiis exhorlationcm el excmplum cupientcs, qukl sibi polissimum qt.alilorve orandum
forct

formara orandi tradidit, dc ipsa

quam

docuit

oratione, proul ipse tribuorit disserainus. Primttm

ignorabant.
ignari

El ideo ne

in lanla

re

lamque

ergo considcrare Qporiet

:

quanla graiiarum aciione
Filius,

uecessaria

ac negligonlcs esscnl,

liiimiliter

dignunquc

csi,

quod vcrus ac naturalis Dei

eum

rogavcrunt, ul eis ccrtiim cl
iradcre dignaretur.

congruun! orandi
sanclaj pcli-

modum
encral,
oralionis

Quorum
:

nobis pcr naturam assumpli hominis consanguineus, Patrcm suiim cui unicus cral in ccclis, com-

lioni coeleslis doctor acquicscens

sciens ad quid

niunem nobis facere dignatus
invidcns cnilibet

esl

in

terris

:

non

el

dc

illa

coelcsti scliola
:

quid docendum

nostruni palcrni rcjni

h.Trcilit,'»-

ac praedicandum alluloral

pra;scripsil eis formain
ol

tem, non quidom particulalim dividere, scd toiam

plcnam quidcm
liisam

porfeclam

,

el

om?-

sccum

intcgraliter conccdere
in

possidendam. Voluit
ailoqui

nia nccessaria coiriiiicntcm, sriliccl adco planis el

ergo nos

oialionc Douin co

vocabnlo,
innccli.

paucis

in(

vcibis

iil

cliaiu

parvulis ac

mu-

quo illum ad piolatem
Pater,
inqiiil, nostcr.

facillimc

soicbal

lierculis in co qiiod lillora sonat facili p;>lcat intcl-

leclu

:

adeo profundam

in myslcrio, ut vix ciijus-

CAPITULUM
ptiiris

IV

quam morlalium
scrmime. Sic
jiosler, clc.

vel scnsii capi valcal vcl ctplicari
:

Palris autem appcllatio, divcrsis modis in Scri>-

ergo orabitis Patrein, inquii

Paler

Don

solct allribui

:

nalura, crcatione, gubtr-

nationc, bcncficii cxbibilionc, protcctionc, adoptio-

CAPITULUM
In
tincnliir;

lU.

ne. Nalura

Dcus Palcr
stii,

cst unius

tantum

:

vidcliccC

hac orationc Dominica septein petilioncs con-

D

iinigoniti Filii

qui

ab ipso ante snccula geni-

quarum tamcn
pclerc

quxiibcl, cl ipsa oratio
nil

tus,
Filins

sicut

scmper habuit
hic

Palrcm
xtcrnus
igitur
:

,

ila

scmpcr
illc

esl

:

qiiippc ciiin

lcrc sit

aliiid qiiaiii

fuisso crcdondiis csl. .\tquo ideo.sidit
,

orarc.

Nihil

cnim probibct calholicani oralioncin

Pator .Tlcrnus
sinio
cit
fiit

iia

ct

Filiiis

vvris-

parloin csar ratholicic oralionis, qucin.admodum ol
biipra

prxdicatur.
in

Dc
sed

hac

patcri:itale ditinn
dettil

de rhctorira quoqnc oralione, sivc dialectica
cxcmpli causa, inonstraliim

idom Filius
queniqiiam
oiniws
:

Kvangolio

Pntcr

judiFitio,

qii.r propiisilio dicitur,

omuc judicium
Fitium
:

osl. Ilas

orpo srplem

potitionrr,, qiiidani forlo .vini-

ul

Itonorificful

,

siciit

houorifirnnt

plicioiTS vel majoris
l.>s,

inquisitidiiis

laltoroni fiijjicn-

PutrciH [Joaii.x). Fl

:ilil>i

Sicut Piifer habet vilain

eodcin ordim- qiio a

Domino

posil.t! siint,

pro-

insemetipso
tipso [ibid.].

:

sic dcdit el Filio
Fil

hahcre vilam in

ume-

ccdere piitant et pcrso(|uendas

.'•rbitrantiir, ut pri-

itoin

:

Qui non honorificat Firum,
ini.<iit

ma

sit

divini noininis

simrtilir.iiio,

seciiiida rv^wl
rin(>in

Uiin honorificnt

Pa<rem qui

illum (ibid.). Crca-

f fRlcstis advcnliis, cl sic

dc ca'lcris usqnc ad
Alii

lionc vcro Patcr cst omniiifn qu;c suiit, pnctcr ipsiuii

scntirndiiiii

e\isliinant.

vcro sivo afirtioios

aiutorom
(|iti

:

lain visibiiiiiinqiiani
niliilo

invisiDilium^qiuppo
in

$ivR reriim ipsariini diligcntiiis

ordinom
;il)

intiiciitcs,

onmia do
:

jiroduvit

hoc cssc quod
siia- Cbscitiiie

tcm

qiioibim oriianl arlidiio.

ct

ilia

incipienlcs

sjiiit

o( ideo

univcrsa ox ipsj causam

: ,

\T\
oii);iii:ili(i r

i»r ()ii\r
lialtiK-iiiiil
iiiiit
.

,

ji Ji

N

III

i.i.i

Mos.
iii

I

III

l\

1)1

oltMlO.NK.
Ifij,:

r,i
iii

i|iii'iii;iiliiiiiiliiiii

liKiUir

A

1"

iliiiiu

mui» [tuinm »ub
{(ial,

adu^utoiun,
;

(itio-

M.ib(°lii;i: \iiiuiHul

riiMit niMiiiiiiM /><i(i*r, fiiuufiilil

rii«i

fefififrnuH*
i;i/ri(ii»ii

t\)

K(

KrriMn

iVrn aeif,

noM unut

oiitiiiiurfitvil Y (Malinli. ii.) Iliiili-r( |>ro|i(i'i'
iiui («irilaicin oiniiiiiiii ('roadiriiiii
«lii

fiwii

ifrviiuHt ileruni in ttninre, t«d atet»

lianc rrraiidi
iiuii

l'a(cr
iiiinlii,

pitttt tptrtluin adi>}Uiiin<t flllaruin in t/un

rlamniMUt'
«

liirongrur

idir

;

ci

>i«loli('rl l«ii|iM'iiili

Ahbapaler
i|iio,

(/(.hm. «ili).

Kkl autrrn ailopdiijiii

|vi|r,

i|iin i|ni4

rjiis rci riijiin ipsr
>i'l

piiiniis

iiiM>n(or

r.s(
li;ir

i|iiK

liliiim aiiriiiiiii,
iii

hiw
(•(

ip«i>

IiImtoi h.iliral,
li;i-r<*ili(a(lk
-

u( piu-in.ilis
igitur

;ir(ili«'ii,

|i:U(r a|)|M-ll;i(iir.
inl
i|iH(iiii

hc

hi\c iiiilios,
Niiini(.

liliiiin

mIiI

ftor(riii

a%-

|):i(('riii(j(«' l«ti|ii<>liaiur

lHiii.ifi

linr

Oii.r :ido)t(io

nadiraiii rad-nuk liinl.tdir

ut

inodo:

t't

nutic, Ihininf, paler noilerei, el itot luiuiit

iiniliis aliiiin iip(arr
pi:i>«'r«lat,
ii(
i«l

poksil, niki ruin pliiia pijlMrtalr

Ftrtor notter.el oycrit inaiiuutn lunrUiu oiuuifi not ( Ita.
i.siv).

c»( iviii niiniM, landi vidclirrl «p.itio,
a*(.iiis.

(•ubrrnaliiinr
(|ii:i>

i]iii>i|iii'

Pa(i'r

oinniuin

rk(

;

piissi(

rssr |ialrr cjns radoiic
:

Ailitpiinniit

(]iioniain oniniit

ali

i|iso

roiiili(a

suii(, sri iin-

aiilcin

ilii.c Kiiiil s)t(>i'i<*H

nii.i qu.-i; dii

idir adiog.ilio,

duin

insi(.nnt Biln

nadirani

giilii>riia( r(
;

rrgit.

Tnde
is (|ni

c( allrra qiia iioiniiicgrnriiii h|M>('ialitcr adi(|idi> niin
(U)).i(iir.

r( Pa((>r (loruni

diri

po(rs(

(lurinadinoiluni
vr(iis(o
pa(i*r,

Adrogado

ch(

,

qua

()uis,

runi a pa(ri* lu-

domiii pr:ros( r(
lrrraiii:lias,

f:iiniliiiiii

r«*^i(,

riorr

p:i:

(iirali i>niaii('ipa(iisrs( r( siii jiiris cfT^v diH, tir
iii

oplat

pro ro

(|iiO(l i-sl l.iintli;r

apprlialur

liliun),n( (odis lrans<a( in
rsl,

))ii(c>«(a(riii

Rdopdtiids.
alio,

eicmplo grj*roruin,
halKMitibus
.in(r
(]ii()il

(jui

r\ iioniinn(iviK, idrN(
in

piiraiii

Adop(io aiUcin
u( (ainrn
iii

i)ua

(]iiib

(ic

adopladir ab

a,
rs(

grnilivuiii
«(>;)/ii(i ;

as

rniiiiliaiK.
ilirrri;

|)o(rs(a(r prioris palris cshc
iii

non dcsi»

UikIc rv ro
soleiit.

^rnilivo, sopliiat

na(. liacc (listiiic(io

liisiluobus vcrsiculis brvvitcr

Dc
:

liar

gnlirrnandi
(it

pa(i>rni(:i((<, sio ai( Aii^^n-

rxprcssa rst

:

sdnus

A'r/»i7

in

Iririn, qUDil

non de

illa

mnqiii

Adioqo quisuusesl
1'ittris

:

cl liahct

mruil ette nerette.

patrit(antiliat diijiotilissitna

domo

aul jubealur aut

ndopio

suuiii, iicc fidiris desiiiit esse.

permiltaiMr. Diideot alibi

:

7'r(ii,

Patcr, oinnia guber-

fluii:

igitur bifariic distinctionl simib.'
in

qiioddam reailop(ai)noii
pt-r

nas prudentia.
Bcncncii cshi ilionr p.Xrr
r.si

p<>ritiir

adop^ionr

^piri(uali.

Nuni qiiidam pcr

(an(un1 srnsibi-

fiJciii

ra(holir;r vcii(a(is sic a

Dro pa(rc
priiis

liuiiircorum viiirlirrt qu;r vrl in(rilrc(u, vrl ra(ionc,
vel scnsu uti^irnrlirio possmit
talc
;

dir

,

ut dr

po(rs(alc di.iboli, qiioin
pa(rriii

qnibus pro c.ipaci-

ii.idirani
toti
iii

sed pcr culpain

bnbucrant errpti,
vcro

sux nalursc

vclut (]iiidan) indiilf;cnlissiiiius iia-

potrstalcni Dri (ransrcran(ur, rtcuinOhrisln
li:i:rcdila(is ai lipiant. Ili
siiii(, i|iii

tcr brncliria su.t boiii(.i(i$ pairrno Urgi(ur alTtH'(u.

jus palrrncc

Angclis qnippc

c;v(eri8quc r<t'lr9liHin virluiuin orjaiii

p susrrp(a
rnicin,

fKle,

divina

ailjuli

gratiu pcrscvrranlrr ad
;

dinilms sanrlisiine aniniabus
diviiij;

rorporc
c\bil)c(

soiutis,
;

bonis operibus insisiunt
esl
:

<le

qualilius scrifilii

m;)jrs(a(is

susc pv.cscntiani

jtis(is

ptum
{Joan.

Si seiuen

Abrahw
si /ilii,

cslis,

erqo
:

Dei etlit

a.iteiu
tis vilif

adliuc

in

canir

positis, iicrcssaria
iris

pnrsen:

viit).

Quod

et

haredes

ha:redes qui-

tribuitct gratiatn su;>in

inspiral

iniquis

dcm

Dii,

coha'redcs autem Chrisli (Hoin. viti). Alii
fidi^

autem bominibusrt bruds animantibus (aiKuin neces»ari» corporis .idininistral.

vero sola

adop(a(i, sic (lansrunt

iii

niios ado-

Ex hac crgo proviPa(cr
iioini-

ptionis, ut in cis prior patcr diabuliis pa(ri.im rcti-

dendi bef»cvolcalia, n?(Hr
:

omnium viventium
quantum

ncat poteslatetn

:

bi sciricetqui sololidei

saeramenlo
jiisiilr-*

quod

eis

in

pi\ti(ur vcl

nadira vel

signatisunt; sed opcrafidei, pictatis, ac

cx-

meritum,sua beneficia non
qui in
ca:lii ett

desinit cxbibere.
silis

Dc hac
bonos
\).

ererc non curant, dcquibus po(cstilludiii(elligi, qucid

patcrnitateintelligiturillud: Ll
;

(Hn Patrisvestri
stifJer

deJudaMSdiclumes(:
(Psal. L-ix.\ii)., id es(

/•'«//('

a/»eHJHicnO/ffi(ii( mihi, vic.

qui solem suuin oriri faeil

quos mihi pcr fidem adopiavc-

elmalos,

ct plttil

super justosct injustos [Matllt.
ca'li

Et

ram,

in nequitia perii;aiieiUcs,c/flu<<ic(/vrru)i( (ibid.).

iWbi: Rttpieitcvolalilia

qua' non scrunl neqne inC'
,

Nec mtrnmeos

(|uiin poles(a(e diabolircdnetidirpcr
filios

lunt ntque congregant in horrea

el

Pater vcster ciclestis

fidem solam in

adoptionis posse transfrrre

:

pascit illa(Matth.\i).Et'nem: f<onnequinqucpasseres

Q cum

ipse pa(er eoruin
:

diabolus et confiteatur et
in

vtneunt dispondio,

et

unus ex

illis

non

est in oblivione

credat

quemadmodum
lUHltis
;

Evangelio scripluin cst
:

coram Patre

te.itro'*

(Luc. xti.^Proteciione pater est
cis (aiiquam paicr

Eiibant n
Filius Dci

dainonia, clamentia

Quia

tu es

onf»niuminjus(copprcssorum:qua
filiif,

cliamuon sinebat ca

loqui. quia scicbaut

et

compaliatur aflectu,

ct

patcrna bonita(e

subTcniai. Talc est quod dicitur in

Psalmo

.•

Turba-

buHlur a faeie ejuspalrisorphanorumctjudicisvidua-

eum esse Chrisium (Luc. iv). Noia quia plus c^l cl.v mare quam confilcri simpliciter, plus scire quan> crcdere. Har igilur specie aijOjitionis quali «jui
adoptatur, tolus
trarvsil in

rum

(Psai. ixvii). Inter eos quibus protegendo pa-

polc&(alem adoptantis
fidei,
filii

:

ler est, praecipue dicitur paier

orphanorimi

:

ul

eos

hi qui cl fidem babcnl ct opcra

Dri facti

qui parcnliim
cialitei^

naturaUum

solatio privati

sun(, spe-

regcre ac protegcre intelligatur. Adoptione
esl

pater

tanlum crcdentium,

qiios

dr

poiesiate

eadcm adoplione non lam civili quam conlesti jiire p.'»tcr eornm rectissime nominaiur. Et hl quidem convenieiiter e( vcre ad
sun»
:

q(iarc el

ipse

diaboli erutos per agnitionem veritalis unigcniio e;

ipsum conversi dicere possunl

:

naturali

Filio

in

sortcm divinsc h.xieditatis

\t\\il

CAPITULLM
Patey noster
:

pater adoptivus associat. Unite amplins: Misit Dcus

.\c si

dicant

:

P.uer unigcnilj Fi'jj

, ;

;

175
lui

GUNTIIERI CISTERCIKNSIS

r,9
ot

pcr naturam, iioslcr pcr graliain. Paler
;

omnium A
pi«?-

(l;>"0

,

scilicet

plancti<o cirrulum (lcscribant.
oiiinos

percreandi aurlorilalcm
tatcm.

nosier per rccreandi

Qiiapropler
oretlantiir
peragiiiit
tiiiii
,

iiccl
aliae

ejusdoiu cclerilalis osse

Paler imivcrsorum, pcr giibcrnftiidi polcnPalcr om-

tainen
:

oolorius. alix vero lardius
aileo
iil

ifam; noeter per salvandi clemcnliam.
niiira

orbcs siios annis

Saiurnu»

seiiiel

tan-

vi»enlium
vila;

pcr beneficil colialionem, nosler

in triginta

;

luna vero singulis inensiUis
igitur

pcr jrtcrnse

repromissioncm.
virlulis

Pater opprcaso;

oursum suum
ibi

poiTiciat. IIoc

mundi spalium
vooal, ut

ram per
niiim

divinss

protcclioucni

noster

j>or

dc qiio loquiinur,
:

nunc cuclum Soriplura

iiitcrnam Spirilus sancii consolalionem. Pateroiu-

Luna

perfccta in

(rUrutttn et leftit in calo fi~
si

credenliuin
el

per

sacramcnli perceplioneni
operatioiiem.

delis [Psal.

nxxviit). Nunc aulemcoclos, ut
:

quig

nosior per fidcm

bonam

dical liuc
drlit,

modo
dc

Sol
illa

ct

luna, laudate

Domimtm de
S.^d ct

Qui

es

in

C.\Pm]LLM VI. corli!;. Cum uhiqiie
ob
et

id est

jctheris

rcgione.

:Uud

totiis sil

i>eus

spatium quod est

a lunari

circulo usque ad lerram,

tamen

in coelis, quje pars toiius crealurse, tidctur

aerera videlicel venlosuraet prooellosum, Scriptur»

rxcellentior,

divinae

iHajcstatis

reverentiam

nunc
•"'«'»

eopilum

niine
:

codIos

indilTerentof :ippellal.

frequentius essc pcrhibetnr. Sed videndum cst in
qiiibns coelis,
coeli ve!

Coelum, ut

iibi

ililvus

in ccelo cognovit
illiiuin

tcmput
:

qualilcr

esse credendus

sit.

Nam ^

(J^- vm), Coelos, ul
et

Psalmo

Ascen-

coeiorum appcllatio plurimas in Scripturis
cceli

dunt usque adcalot
{Psal. cvi), id est

descendunl usque ad abtitsum

habet acccpliones. Cicliim quippc vcl

dicitur

splendor et sublimitas relcrnoe divinitatis. Coelum,
iit

ad aeris allitudinem el maris profundilatem. Sancta quoqne Ecclesia in singulari

ibi

:

yemo
ut

ascendil

in

corlum nisi qui dncendit
in
caclo

de coclo Filius hominis
Cocli vcro,
illud
:

qui csl

(Joan. v).

formavocis coclum qiiandoquenomlnatur.ulillud in Apooalypsi Slella^ cali ceciderunt, et coetum reces:

(iaudele, quia

nomina vcstra
coelum vel
ceeli

sit

quasi Hber invclutus {Apoc.

vi).

Pluraliler cocli

scripta tant in rtelis (Lac. \). Ilem
dicitiir

empyrcum
:

ccelnm, qiiod Grseci
in ipsa
:

emptjreom

djruntnr «auoti aposlolj ^qu.'»^ cst illud in Psalino: Cdli enarrant gloriam Dei {Psal. xviii). El item :
Miserirordia ctdificabilur
in
caelit

dioimt

quod statim

siii

crealione siinctis

{Psal.

Lmviii).

aagelis replelura csl

et in

eo cocleslium virtutiiin

Aniplius
cccli

quoque

cocliim

sanoia

qiixvis

anima
solont

ordines, jutla collatamsibi graliam a Condilore disiincli.

vero quani plures simul notuiunqiiam

Ccslum,
:

i;t

illiid

quod

dicit

bominus
ul
alihi

in

appellari.

Cum
sit
:

cnire dioal Dotninus ptr
est

propbctam:
al(l>i

ETangclio
ciem

Angeli eorum in caelo, semper vident fa-

Ca/um

nuTii

sedes

{ha. livi)

,

et
:

rursuo)

Patris
tirtutet

(Matth. xvin),

cocli

vero

:

^ scriptum
vel

Sedcs

Dei animn jusd
coerluin

imel

uliqiic

Nam

ccelorum movebHntur (Mallh. xsiv).

qnod quxUbei sancta anitna,

;

plures vero

Similiter coelnm vel ciciidicilur
Gf.-^ce curdTjos appcllatiir;
(lorel

firmamentum, qiiod
fccit

omncs

simul, eliam coeli plaralitor poswint ap:

qnod

Dcus nt
iii

divi-

pellari, »t illud in Psalino

Ad

te icvavi

oculos meos

aquas ab aquis, siout scriptinn est
i)
:

GtMu-si

qui

habilas
cxxii).

in

cnflis,

id

cst

in

aiiiniabus jnslis

(Cnp.

Fecil Dexis

fii

nianunlum,
his

el

divisit

a/nas
super

(Psal.

Poslquam

70 sarnc S<-ripniire pavcl typice, vel

qua; crant sub firmamenta ab

quw

erant

gina lam miiltis rebus vci proprie,

fitr^imentum.

Huic aulem nrmameiito, seoundum
stella',

morahlcr

oceli

ooclorunive

nomcn

attribuit

:

f»e

philoscphos, omnes

pister scBtcm planolas

ipsam lam venuBti noiniurs expers remaneat, se
quoqtie ipsam spiritiialiter eisdem aiisa estcensere
vocabulis. Cocliini quippe dictum est
iit

innxK

siint

:

qaod

ex co proiiarc s« pnlanl,

quod
ip^o

AiMopcr av|tialibus

ab iiivlcem iiUcrsliliis

cum

in

Psalmo

:

firniamenlo

rapiiinlur.

Scd
Feeil

et ipsc

Movscs huie

FjXtrndeM ccclum sicut peliem {Psal.
cocli pliiralilcr,
iit

ciii).

Nunc

sonlontix pliilusnphorum videlur adstipulari,
(<icit

oum
po-

illud

:

EUvala
id

esi

magnificentim

in

Gcnosi
in

{ibid.)

:

Deus
ilaqu»;

slellas,

et

tva super

coebs (Ptal.
;

viii),

cst

supor oinncs

%uil cns

firniamento.
ut

Hoc
ibi
:

firmamentum.
T)

Soripluras

qtiia gloria Chrisli

ad

qucm

loquiliir

niiiio cccluin dicitur,

Et vocavit Deus firma0(i:li,

prdphcta, nullis pote<«t o»plioaii Soripluria. El
rito
oorli

me-

menluin

caelum (ibid.). Niin* voro
qut'-

ut

illtid

:

qiiidcm

sacne
:

Scripliirjc

serios

ccelum auf
divinis

Dcnedicite,aquic omues
{Ditn. v).

snper cnlossunt, Domino

nnncupatur

qtiippc

qux non solum

pixcoptis. ct saoris adinunilionibus et cxcmplis, in
sjKilriim

Iliirsuni quo<iiic oo^ltim vel oocli diciliir

modum
lata

ceeli, velut
;

quadam slcHarum
mystoriorum
c«plis
qiii

variolatcoce-

lUud

mtindi, qiiod
:

cst a

rinnampnlo usquc ad
irther

lu-

tH

sod oliam
In

(oelcstiiim nobis
et si qiii

narwn globiim
in qiio slolla*

qiiod a Grxcis

nftminaliir,

oelataroana.
istos
alii

his er§o

prxtcr

soptoin orratiox, qiias Grxc\ planctns

roporiuntur, Doiim
osso
sit,

niisquam absons
in
e\tt

vo«ai(l.

ho'-

ordino dislindx

stinl

:

iit

prinia ol

pst voraoiior

pfolil«^mur.
iliud

Sod qualitcr

proiiiiia firmaiiirnto sit
(friia M.trs, sol

S.Uurntis, soounda Jnpilor,
srxl.T

oss« orrdondiis
rsl.

stimmopcrc quxrenduin

vero qiiarta, quinla Vcnus,
sit

Neqoc cnim
in altera

digiHilu

ducimus

arbilrari,

Croaiila-

Morourius, soptinia voro
pitis

luna. Qti.x qiianto pro
,

lorom siccssc
i

in crcaluris, qucm.-Mlmodiiui

una

accediint

ad
<

ririnamfnttiiii
qii.-inlo

l.iiilo

anipliui

nim

csso

aiit

rogiiatur

aiit

rirnilnr.

rirrumfoninliir
Hioros

irriilo,

i^nlcin lorr.T viri-

CAPITULLM
Suiit

VII.

sunt, tanto brcviorcin iilroq^uc motu,

mun-

iKilur divcr&i ac

ditloretaes modi, quibu*

:

:

,

177
u1't|uitl
iii

l»K
alit|in»

OU\T
II

.

JUrN. KT II.IKMOS.
,

I.lli

I\

1*1

nUMIOM'
iii

r.i
«.imimUiw

cmio

plnl.iHoplii»
cst.

il iiiailiiK:ilii|tiitl
iii
iii

A

l'«i«»'"'

i;".'1'*mi,

k

lii|ii.a

(nt r.kcit-

I* 'ii|iati'tiriH •li'|>n'li«'iiHtiiii

Ltl niini
idiiI.-mImmi
:ilii|iiiil

li.iiii, |M>l<-iiliJiM

aii|iii'

iirvkriil

1.1111

u!i<|iiu

liMalil.i,
:

iil

<'hl

>iImI

ntiilr
ali«|iiii
iit

CAPlll

l.\\\

Nill

linnle

ul viniiui in
iiri^itlciin
iici'
iii

lii(;i>ita.

V.lrsi
:

iii

l'rima pelHlo: l)e uimltficnlioM nomiMit

pruul

hiiIijimIii

vfliii

>IIh*iIu


iict

StnKlifiKlur noiiien luuin. rru;uilk%a tuvocaliuiif
Pairiit, i|tMMi Kiliiit
iif.r

liiiiii', (|iiiii

Hiitijit (iiiii

jlisi|M«-

arritli-tili',
1.1 ritl

nmni^lravil
\iil'

qiil

iiu«r>r«t
,id

«'riikiik
lii

niiti

in m.lijiM lo ussr |miickI.
iil

alii|tii<l
iii

Pulrii

allti luiii

;

(|iiibus

lirrl vribr,
:

uu-

iili<|UO
:

iiialrrijliU^r,

rnl vcltit

inalfri.i

iii.i

dicitduin
lioiioa

fa« illniic

iniivcrrlur

priniu ni-ptMn

^l^

Irrialu

•ive

tlln

in ipso |iiTiii:iiirat, u( frrnini in
|irii|irtclalr ilciicial,
(Miaiii
iliii

hnniiiiir.T oralioiiin,

mdciii unlinc quo ab

gUdio,

tivfl

a tua

iii

iii

pain',

ipsn |K>iila; auiii, cXMMiiii nludpamiit. SnnrUfirrlur,
ini|iiit, fioMi.'>i

iariiia ri
lilcr,

aqua. Ksl
iil

:ili«|iiiil

in alii|ti«MiriifU)a:

fKMni.
it

i'riiiin
idi

ixlitio
(|ii<Mi
,

c.>(

dr
Imh

n.inrliliii<i(iirii.

ul

(|iioU

ab

«lucil
tit

urif^inrii)

sivc

miL

caliunc

iioiiiiiii^

u

bil

cadcin K[)«Kie trnoadir,
iios

lilius

c\

|>;ilrc :4|iia'.i((,r

qiialitcrvc sniii'lin«-ari valral

rurcoiua iiikpiccre.

oinnc& in

luntliis aiirtiinRO

icslatur auclnrilas
,

I.APITLLDMIX.
;

sivo in

oliain Kpcctein
.sciiiino.

lraiihfi^:ilur

iil

pulliiK

c\

NoiU4-ii i^idir P:iins,

«ivc

Dcu»

/sivc
«

Paler dicaniiii

ovo, graincn ci

Kl C5t

alii|ni(i in .ilii|iiii

na-

(ur,

biniriani (liK(ii>Kui
;

potcKt.

Ati(

in

tnl.i

(iiraliUT, nt clciiicntiiiu

in cliMnciilalo Anipliiii»

Ncliit

iKui»

vo<:e consislit

:itit

in rj lantiiin.

Yoialc
ciil
:

iiontcii Ckl,

\cl

aqua

in

barba vel capillo.
ali(|uo rinalt(cr,
iii

cbl
in

ault-in
l>«)n.i

qund

laiiiiiin in soiio

vocin positiiin

ri ci Minia
ct tignift

aruiuid

in

iit

bcutituiio

clrmcniaribus cuinpai luin profcrri po(og(,

>ila, victt>ria
iiuicni

bcllo

:

quuiiiani

illa 1*0»:«' vil.r, li:cc
iit

visibilibus rcpnrsoiitari, ul b.cc vox l)cMii,quJ!
in sola vocis

a<lm

U'lli iiiiis Chl. K.l

csl aliquitl
:

ali(|uo

cau'

proladoiii: posita intclligilur, u(
lioitiiiiiim ct

uno
iii

Kalitor, ut virtus in

laudr

quoniain cx

virliilc laiis m;-

(oinporo in orc divcrsoniiii
loris audialur.

divcrsiK

quiinr. Pra^icica esi aliqnid in aliquo laiMpiaui genus
iii

Nonicn

auloiii r«;alc nil aliiid rst
:

quani

Apccio

,

nt iu liomino aninial

;

qnoniain
:

aiiiiiialis

ipsa rrs

;

id csl gioria divinac majrstaliii

qucmadnon
qiiia
qiiia ipv.

ap|H'llatio roctissinic hoiiiiiii coaplaltir

omiiis cnim

nioduiM aliqtiis magiii

notiiinis dicilttr
;

liomo aninial
ii|iocio«
iii

ost.

Kt ost

aliqiiid in

ahqtio quasi
iii

notiicn cjus pltiribus litlcris nbtindct

f e<l

gciior»', vcliii lionio cl

equus

aiiiniali

;

lagnnR
dcni

esi

auctorilaiis cl

famapi.

El nomcii qnirsi,
ila

qtioiiiain

sub apiH^Ualioncaniinalis lant Uic qiiani

illo

vocisi sicui ab boiiiino
diniiiiri

invcntum

nb

C4)nlinoiur. Ksl

quoquc
iii

aliqtiid

iii
iii

aiii|uo

lanquan)
cl

li»mine
(^,

polcst, ut dicalur vox bigiiiRoativa

•|)€cies in individuis,

bouiu

Socraic

Pla:

ad placiluin,

ciijiis

pnrlcs nibil exira signincnnt.

(ono; quoniani ulnqucconvoiiit bominis

ap|>cllalio

Nomcn
difliiiinl

nulein rcalt» nec

ab hominc est invcniuni,
:

lUcrque cniin bonio

csi.

£l csi aiiquid proiii

iiidi-

nec ab hominc potcst dininiri

nisi

forle qiiis

ita

vidua in specie, vclul in liominc Socralcs cl Pialo;
qtioniain ulorquc sub bacspccic couliiicliir. Kiirsuiu
cs( aliquid
lioiiio

esscrem quamdam
adoo piirnm

prri sui

inagniiudine inut
ntillje

dininiliilon',

ci

simpliccm,

iu aliqiio

ui ioliim in
:

parlibus, vclui
in bis diiobus ioin aliquo ul

cjus parics vcl accidentia valeanl rcperiri. Ampliut

in aiiiina cicorpore

quoniam

auictnvocalc nomen, quoniam

in

boniinum arbitrio

ialiier

liomo subsisiit. Et csl aliquid

ixtsilum cst, secuiiduni divorsa iinguanim idioniaia

pnrlcs in ioio, Yclul in
qiioniau) ei his

bomine aiiima

ci

curpus

:

variaiur.

tnntum duobiis

coiisliiiiiiur

bomo.

llebnei
leni.

Unde pro eo quod Laiine dicilur Deus, quidem hel, Giaeci auicm iheos dicere sopro eo quod apud nos esi
pater

laim

crgo bis omnitus el foric pluribus luodis
iii

Siiniliicr

altquid

aliquo cssc dicant pbilusopbi

:

Deus nullo

Ilcbrxis ab, Graecis voro pofer in usu est.

Numen

oiunmm vel in cw-lis, vet in re aliqua csse credendus cst. Ncque cuiin alicubi cst ui contentuni iu contincnle; quoniam ipso omnia conliiict, ct
istorum
cvntinotur a nuilo. Ncc rursuin ul accidens in siibjeclo
:

autem renle quia non

in

bominis arbiirio, scd in
:

nalura dcitalis vel poiius ipsa deilas esi

nulia ra-

lione varialur, sed suaple naliira el propria siabili-

D

ialc

quoniam

ipsc ai:cidt'ns noncst, scd incffabilis

csl

:

firmum iK'rmanet incorruplum sicul scripium El nomcn ejus in (cteruum permuTiet. Hoc uli-

naiurjc pura et simplci csscnlia. Sed nequc ut inaiieria in

qtie est

nomen

inaicriaio :quouiain ipso

ajrlifex, ila
ujisi

ut nullius

onniiumrerum cst maicria. De cricris quoque
iiullo

manifestavi

illud, de quo dicil Salvaior PaUr, nomcu tuum homimbus quos dedisti mihi
:

de

mundo

{Joan. xvii).

proliiilaleu)
:

fugorcmus, similia conjici pos-

diccrclur, quid

Nam si de vr.ce nominis hoc magnum foret iaDto doclori nomcn
lingua vix trium liilerarum vel po-

suni

ex (piibus Deuin
es&c vcl in

prxdiciorum modo,
tant.i

Dci quod in
tius

illa

vel in ctKiis

aliqua creaiura, faciilimc
re

duaFuin

est, id csl hel,

hominibus quos de iol<K

probaroiiir.

Yeruiuiainen ul aliquid de

pixsuiiialur, coiivenicnler ui arbilror, dici poicsi

mundo elcgerat magnum valde
erat pr^ter

manifeslasso. Sod crai aliud
et

nomcn

inimensum, quod nenio doeer-e

Deuu) quidcm

in

scipso piopria vivlute subnixuni
;

poieral prscler ipstim,
illos
:

ncmo

tuncinielUgoreidoneiis

esse aiquc subsislere
01 sanclis

iu angelis

aulem

coBlcslibus

illud niique

nomen, dc

«700 dicit

animabus jam corporc
in

ciulis, pcr pra}-

Psalmisla

:

Sil noiHcn

Domini benedictnm, tx hec

senlcni divins majcslnlis gloiiaiu; in bis vcro sanciis qiii

v.unc et usquc in s(rcttlum {Psat. cxii).

Hoc

csl illud

adbuc

carno po&iii

siiiit,

por inliabi-

noiHcii,

quod iaudabani

trcs pucri ia f«rnace, dicer.-

i79
trs
:

CUNTHtRI CISTERCIENSIS
Benrdriium

iSO
qiiaiiJo

uomm

gtoriiv tu(v q'^od esl

sanc'um

\

(fiiiikm lunc iiiiplcliim csl,

prnedicantilms

(/)(in. iii)

/n Israel,

tnquil,

magnHin nomenejns
monosyllabum, sivc
iillum
vel

apostolis,

vocale

nomen

qiiod

priiis

MaspliemaDei
iii

(Psal. L\xv).

Non

uliqiu; illiid

balur

in

genlibus, ob revercnliam
:

unius

iliagrammatoin
lire^iiis

licl,
;

(juo vi\

minus

vel

huiiorcm ct gloriam rcceplum est
id esl

el realc iioinen,

esso polcsl

sed

illiul

quod
el

ent super
in

omn

ipsaDeitalis essentia,

qii.e priiis

ncc esse
cl

pii-

uomen, (\uod noniinatur
nnindus
(|iic

in roclo

lerra, (|uo

labatiir,

conversis ad fidein

gentibiis,

essc et

regitiir universiis,

quod angclis hominibiiscliam tartara conlrein Israel

sanctissiinum cssc deprclicnsiim csl.

Polest etiain
l>ei

timendiim

esl. qiiod ipsa

patcrni iiominis appcllationc unigcnitiis

Fiiius

niiscniit. Illud

si(|uideai

nomen

magiiuin

non incongruc designari
pr.edicationcm c(Eleitis

;

per

ciijiis

pra;sentiam et
;

est;

qiiia apiid

eos

qiii

pcr contemplalionem divina;
cl inlelligunt.

Paler

mundo innotuil

qiicm-

eplsiludiiiis

gloriam videnl

Hoccnim
Diviniiatis
iiiefTa-

admodum
ciim

aliqiiis

antc ignoliis, exliibitione sui no-

dlcunquc
iionien ci
Iiiie.

Israel, inlerpieiatur ajternx

minisnotesccre

solct.

Quod quidcm tunc agebatur,
:

magnuin
est
illiul

et

immensum
qiio
jiissil

ct

omnino
in

Dominus

in

Evangclio diccrot
et

Pater, clarifica
te

Hoc

nonien quod operatur

sacru-

Filinm tuiim, uf
XTii).

Filius luus
Filio pcr

clarificct

{Joan.

inenlis Ecelesi.r, in

Dominus

apostolis

Clarificalo

enim

gloriam resurrcclarificattis
:

baptizaro,

dicens

:

Baptizanles eos

m

nomine Palris
sinl pcrso-

B

ctionis,
tuit.

etiam ipse Pater

mundo

inno^

et Filiiet Spiritus sancti

{Matth. xxviii). In nomine
licet Iria

De boc nominc

sic ait
el

prophcta

Ecce nomcH

Uixit,

non

in

nominibus; quia
iii

Domiiii venil de longinquo

clarilas rjus replel orFiliiis

narum vocabula,
sanctus
:

esl Paler, et Filius, et Spirilus
in
rei

bcm

lerraruni (Isa. \x\).

De longinqiio venit

uniim lanlum esl nomcu

natura,

id

Dei, quiadc coelo in terram,

non mutalione loci,sed
relinquemdo, scd
sed susce-

ost uiia majcstas,
igitur

una virtus, una
esse

subliniitas.

IIoc

incarnatione Verbi. De longinquo vcnit, quia de divina nalura in bumanain
:

ulcnnquc nomen qualiier

&anctificari possit,

non

illan>

qiiod Dominits

orandum

monebat prout

ipse

islam assumeiido; non deposilioiie
plioiie nostr.e infirmitatis.

virtiilis,

donaverit, sludcamus inqiiirere.

De

lioc

nomiiie dicebat
:

Ante
simis

S:ilvatoris

adventum, cum mtus tantum
illa,

Dominiis per Ezecltielcm propliclam
uouten

ScHClificabo

esset «« Ju£/(frt bcHs{P.sal. lxxv), et in
:

paucis-

meum magnum
{Eiecli.
e&t
;

,

ul sciant

omnts

quia

ego

gentcs

autcm oinncs pcr circiiitum
Dei notiiiam,

non
vile

Dominus

xxxvi). IIoc ilaquc

nomcn tunc

lial)Ciitos veri
<les
:

ligna colerenl ct lapi-

sanctificalum

quando,

Domltio moriente ac

Loc nomen vocsle quod est Deus, quasi
:

resurgentc, et ad coclos asccodentc, divvna virtus
quac prius in ipso
bal
ct
,

ct

profanum eial

quippe quod non solum puris
.Marli,

tanquam morlali homine

lalita-

hominibus, utpole Jnvi,
eliain lapidibus et ligiiis,

ac Mercurio, sed

per qiiam

amplius aulem ipsisquoquc dxmonibus convenirel. Al vero poslquam Salvaior primus, ct posl ipsum aposloli prsedicare coepcrunt

inciTabilis et

hxc oniniTt fieri poluerunt, niagna omni saiiclilalc digna cocpU ?csti-

niari.

Debac

sanctificationc patcrni nominis, id cst

suiipsius,

agebal Salvalor,

cum de

discipulis suis

unum

esse taniuni
:

ciii

boc nomcu singucoepit
el

aliisquc qui pcr illos crcdiluri erant in ipsum, ita

laritcr dcbercl ascribi

lunc noincn illud in cordi.

loqucretur ad Patrem

:

Et pro

cis sanclific^

meip-

bus

audicntium

sandificari
judicari.

sanctum
illud legis

sum,

ul

siut

et

ipsi
li;pe

sanctificttti

in

vcritate {Joan.

el solo

Dcodignum
qiiod

Tunc cnim
fere

xvii). Fit auleni

nominis sanclilicatio pcr spi-

prjccppiuin
erat
:

apud

Jiidfcos

oblilleratum

ritum

liiiioris

quem

Isaias, quaiido de illo ngebat qui
iiitcr spiritu.')-

.4«(fi,israe/, /^ciw fitns

Densunusest{Deul.\\),

de
lia

ccelis ati

lerram eral desccnsurus,
collocavit
:

ipsis eiiam gentibus innotuil. nc per lioc mulltludo

dona novissimum
incipicns,
cl

a

spiiilu
j^er

sa-

deorum rcprobata
ficatione

aposlobjruin fulinuni

Quod quia lempore cl oflli lo ideoprimum de sa>,. linominis postul.inda illos Dominus inslriieest.
er.-^t
:

pienti»
(|u:nque

ad

illum
:

usque

media
super
intcUe-

dosccndens boc inodo
Doniini,
spiritus

Rcquiescet

cnm

spiritus

sapienlia: et

bat. Simiiilcr et

illiid

reale noinen,

csl qiiam ipsa natiira Dcilalis,

quod non aliiid q anlequam lioniincs
:

ctus, spirilus consilii et
liic el pictatis, ct

fortrludinis, spiritus scicn-

replebit

eum

spiriluf

ttmoris

Do-

pcr fidem agnoscerent, paucissimis sanctum crat iion quia iioii sanctum csse polerat, scd quia ncc
esse pulabatur. Al vcro prrrdicantc Clirislo, ct post ipsiim ajwstolis. ciiiiiboniines iiniini ctverum Denm
cl crcdcrc cl coiiCteri ecrlalim inciperenl
iiien
:

mini {ha.

xi).

Ilomini vcro de tcrra ad couluni re-

dirc ctipienti, idem spiritus limoris primo omniiim
necessuriiis cst
:

ut

per

cum

liuinilialiis
:

ad altioia
videlicet
in
ti-

gr iliarum dona giadatim ascendal
rfi'

eundo

boc no-

liriutf in virlutcm,
{l*sol.

itt

videaliir

Heus deorum
spirilum

sanctificalnm est

:

non

qiiia

sanctuin esse cop-

Sion

i.xxw).

Per liunc
citl

igiliir

pit,

scd quia sanclum cssc iiinoluit. Jam cnim et antca de codem iiominedixer.'a Psalmista Sanctum
:

moris, saliibrilcr humiliatiis
hiimililalis

hoino, et virtiiteni
subjirifins,

adeplus,

a<:

sesc

Domino

ri tcrrihilc

nomni

rjus
:

{/•««/ rx), cl alibi
cl

:

ncncdic,

nomen

illud

sanriiim el glorinsum adinirari coepit
:

nnima mea, Doiuino
iioniiiiis

omnia quw intra

mc sunt

ct colere,

dieens pariler cinn Psalmista
noslcr,

Domine

nomini sancto e]u^ {Psal. cx). Dc

liac sanctificatioiie
:

Dominus

qnam admirabilc

est

nomen tuum

Dominus

loquiliir p^^r propliclam, dicens

iu universtt trrra {Psat. viii).

llinim ct huic
a!iiid

primz

Dum

sanctificalus fvrro in vobit {Ezrch. \xxvi).

0»nd

virluti

liuniil tatis,

qux non

qiiani

paiipcr-

:

«Hl
l:is

I>K
niilriluuliH
<>ii(,

OIIAT

.

Jl

JUN. KT

Kl.l

I.MOH.

-

I.lll.

IX,

l»K

OllAlloNK.

I»i

im- fiiitilru «'iiirfri!

MiltJliir, rr*
K\aiigi-liu
/)i<"ri<i/i
i|iit(l<-iii

A

(•ili'>.

<

iiiii

iinliu jiI iIIj |M-r«riiirf
r)*Kiiuiii
ai i°iili(

roiUiffU. AJvc*
ri

Kiiiiiii

(-(itliMiiiii

|)roiiii((iliir,

tlu-i-iidi lii

iiit

crcadiru

Oradiri», cnin
|j|<
111

e%%r

iiicl*

S:ilv:i(orr
<»(
r(-//Ni<rii
:

lltuitt

fuiuprri^ ipiiilii, iiuunium
{Mitllli. \).
I.(

|iiciill

fcli< ll<'r

Ital^rrr

<'.rr3(orcni rt

<ii'/(iii<)fi

iiifnd)

liiMiiiiiiiiii

Ailwiii( f.iiliMc rrgiiiini

Mri,

<

imm

ui

lioc

ul

i|iii

In

liiir

vi(a

h|tiiii(.
,

a
iii

liiiiiiili(j(i' ili-

iialiil>ri(cr a<-ri<li( <lr

rrp\n

ilij|»oH

in

rrKiium

rj<i«
(ji

viiiir

MTvidUi

N<'si«

iiiihjiciuiit

n-giiu xloriii-

IM-r (iilciii

I

:iiliiilii :iin

(rannniiKrarr. A<Jvrni( ik3n<

la(iH ruiii i|>to (;lori<'iiliir.

aiiiiiUR

rr|;niiin
II

<'juii,
i

ruin

ipiM;
<-(

prr

inlnlnl tii(otn
i

CAIiliH M
StiUniiit fu-litio
itf

X.
u-ijtii.

Kru(ia

<':iin

solii

nrp
qiiaiti

ri(

f<ivrrr. F

priMiiiin
a(-

mtvfiilu
S<:(-iiii(lti

(|iiiitciii

nf(iiiiiii pr.c i.ctrriK on<iiiliii)i oplJiiiliiiii

Ailp<iimt

Tiijmnn
illiiiH
(

luuin,
,

poddo

v%i

lU'.

(|uc
lliiiH

|M:(riiiliiiii

rs(,
S«*(l

friic(uii

r(

|,r.Tiniuni r(

advoiUu

rcgiii
<*(

riijiis

!i.iii('(ilii'a(o

iioiiiiiK-,

aliornin.

nrruiKjuni tianc pri<iii« ordinit
rcnnii
I'.rrI<'<»i.T
lia'i

laiii ^lorios:)

lar.i

|ii.('nirri(
il:i

o|)iiiio.

K( iMilcliro
qiiciiciiiiiio-

ciposiliouciii,
siiiil

(lc

jiri

ipicnda

quidciii
(luni
lii

lioc
(|iii

onlinc

ilif;cN(uni
linltcnl,

cs(

:

cujiis :i(l\ciilim

ro (ciiipurr

(|iio hoiiiiiiiiii

wU

n^gcni

iioii

nia^iiiiin i|iicinil.iiii
aiir(ori(ai>,
:

lo(|ucl)aliir op(:iiiiliiK, r( nnini
gi(aii(liis
11

prn

uin in!>(an(ia fla-

\iriiiu

cujuH fainoH.i es( c( rlnra
dcsiiinant
c(
ilicuiil
:

rcgciii
//«riii
«i';>''r

i'ra(

;

<iuciiiadiiiodiiiii

apostuti

lcnipore

KC tiaborc

Vfniiit

1//1'

priiniliv.c
ii(

K<-clrKi:r

assidiic

va<'ali:)ii(
:

oradoni, aleF.l

uobii lalfin
no$.

(itinn vulijnvit
.si|

vrninl fl

rfijnrl

lcgitiir

in

.\i tiliiis

Apostoloriiiii

trant, ini);

Srd

(iiiid

hoc

rc^ir.iiii ciijiis advcii(uiii

laii-

(]iii(, u;i<i;M°oii(fr

/'rrx^r^rrinrrt

inoraliom t)d{\(t.
.N;iiit

(o|H*rcpos(ulari opor(,'(,
Nc<|iic cuiu

opcnc prc(iuin
aiilc

cs( in(ucri.

vidclicc( pro ipsius Ecclcsiac profoolii.
cjiis

rognuui

Dous rcs nos(cr

sa^ruta iino (anic;;iiib

in

<

rcaturis omiiibus

(|uidcm

gradiin
:iii(

atqun

tuin rcgiio contcndis cs(,

pluribiis

iloiuina-

jticuiidiiin

cssc

iI<'Im;(

;

op(ari

lamcn

|Hjsdilari
sivi;

Ucgnat <|uippc
Oinni crcalnra,
libet
.ininia

in

cdMosti gloria,
iii

n'xual
iii

in

Kiipcrlliiuiii <-s(, (|iiia

sivc volonlitnis iiobis,

no-

icjjikU

Kcdcsia, rcgnat
in
priiiio

quapor

lcntibus, aiictor iinivcrsoruin in rcbus quas condi(lit

s:)ncla.

Rc(;iia(

n^giio

doininatur ct rcgnat,

sicufc 8crip(uin

cst: /n »0-

pr.cscn(cin ati|uo ooiifipiriiain
riani, ipia

sux

in.tjcstads ^io-

lutilate lua, Doininr, tituverta iunl posiia, el

noH

<il

cuilo.slos aiij;clos ac 1ic:)tos spiridis
et

\xyter

qui potsit rciisUTc volMiilati lua nia
'

;

tu tniin (ecitti
[V.stlicr.

om-

tllical, ct pascit

sadal. R'.'gna( in

soouiulo
;

Dominus univcrsvrum

tu es

xiii).

De
ut

incircuiiuoriplam divinoe virtutis
urDiiia

potenliain

(|ua

rcgno aulcm Eoclcsiai quod co (cnipore rcoeiis eral,
ct in

qiucab ipso oondita sunt

ct rcgit ct oon(inc(

paucis cccpcrat coalcsoorc,
,

r( (uiir i|uidcin

e( scrvat.

Rcgnal
,

in tcrlio

jht incfrabiloin suac piciiiii(lcli(:i(ciii

crcsccrcl aut proriccrct

vduli qnidam bon.x (ru:

tatis clcincntiam

qua oos qui pcr
ct
|>cr

ab

^

gis provciidis, discipulos orarc oporlct
qiie quotidio ndelibus

el

quibutut

ipso rcccsscrant,

vocat ct colligit ct piirgat.

usquc ad

fiivcin

Sfcruli,

Regnat

in

quarto

inhabitantcm

su.nc

bonilalis
instruil

porscverct ct vigeat optandiim cs(.
pi^r

Nam quicunque

gratiam, qiia sanotam
ct salvat.

animnm
polcntia;,

ct fovct ct

fidcm sccundmn

Primum

rogniim cst
,ct

iii.-ijcstatis ct j^loria-,

iiuorpQrnBlur

Eccle.sia;

tcmporum sucocssioncs regno cis ut jnm diximus boc
,

6Ccundum*virtutis
cIeiHenlia%

(crtiuiii

piclatis ct

ro^num crcdimus advcnirc. Scd
in sauclis animabus, idem
nil

ct

de regno cjus
potest
:

quartum bonignitalis ct grati;o. Horum omniiMn Deo quidem cui oniiiin prccscntia suiit,
nulluin advenii-e polcsl
vel rrcens
;

fere- dici

cum
,

aliud sit
:

Ecdcsia

nisi

sanclaruin coUectio aniin

cui

iiibil
n'^liil

\cl ojdvcntitium
Iiabct ainissibiio,

luarum
isiis

u(

quod dc

illa coiliijitur

summa
,

de

est

:

quia sicut

inlelleclum accipiattir in singiilis. Fit autcm

itanihil reoipil accessibilc. Licct cniin mliil sil

Doo

istc rcgni

advcnlns pcr spiritiim pietatis

quando

co3Cleniuin
potuit, ct
etiani
ei

;

lami^Mi

quia

niliil

unquam

ignorare

omnia scnipcr

in cjns pncsijnlia fuci-unt

anima Spiii(u sancta alTlatn, ac per hoc pia et mitjs effccJa regnanli Deo sc spontc subjicil, quod
sunima pictas est
:

ca

qu«

ox tcniporc osse ciBperunt, scinper
as(il(irunl.
ccttlesti,

sicut

oconlrario ciim a se re-

pnvscnlia quodamniodo
aiterno in glorla

Deus ab
set

id

Uegnavit ergo Q pellcrc criidele et iinpium; sicut fecerant illi dc csl in seipso Abjecerunt tne, ne requibus idein Dominus dicit
:

ctiam antequ^m esset Qicatura qu:)in sui rcgni pos-

gnem supcr eos (I Heg.
tuiles,

vi). Iluic virluti

pictads prodicit
:

habere

parlicipem.

Regnavii

cl in

omnibus.

mitlitur posscssio ternc,

cum Doininus
lerram
iiL

Beali

crcaturis; quiacuio

nondum
quia»

essc( io

rcrum nadira,
pnescicmia.

(luouiam

ipsi pjssidchuiit

{Mallh. v).
cl

jam tamcn
Regnavit

ei

&ubjeet* erant iu
;

cjiis

ISon
iinpii

b;\nc iitiiiuc

privscnlcm,
;

qua crudeles

in Eccl^sia

licet

eaui

nondum

col-

maxime dominantur
:

sed illam de

qua

dicit

legissct per misericprdiam,

jam tamen

ip sua leter-

Psalmista

Crcdo vidcre bona Domini

in terra viven-

nitate praevicUkU colligondani, Regnavit ot in sanclis

tiuin [Psal. xxvi).

Et nola Iioc satis moraIi(cr dic(uin
solent reges
Iiis

animabus

;

q.uia» ILcel,

nondiim eas salvasset

esse

:

quemadinodum

qui sponte

per graliam. jam (amcn eerilssime scriptas babebat

eorum
dain,

subjiciunlurdilioni, terram iradere possiden-

ad vitam, Vides crgo quia nullum horum regnorum

qi^am supcrbis atque rebetiibus cx(orqucnt

Deo

vel potuit.vel potcst advcnire: et iiieo iste rcci

CAPITULUM
Fiat volunias lua,
clc..

XI.

gni adventus non

sed nobis optandus atque po-

Terlia petitio:Vl fiat voluntai Dei.

sluUndus

csl.

Advcnit enim nobis regnum xtcrni-

Adventum

regni seqiiilur

;

183
regfx Tolunlalis osiorulio,
est, ul qiiera
Libi
(|iii.i

CUNTnERI CISTEUCIENSIS
valile

!}>l

nccessaiium A
sludens adre^nanlis

fxlp-"»

csl.

cl

pocjia

iinn

cst.

Cuni

voro pcrmlsil

rcgcm

elcgcris, ejus

Pauluni (// Cor.
T.ari,

xii) siimiilo

oarnis siix colaplii;

implere

viiliinlat<<ni.

Njm

qnicunque

solam pocnam permisil el uon culpam
in iiia tentaiionc p<rna fuil ct culpa

qiio
riiit.

niipcr se volaiiLtli rclragriliir,
lilatc

non

nioilo

dc liumi-

niam

non

gmliain

non acquirii, vcruui
iiiiii

eliani

do con-

Cuni autcm pcrmisil ^udani seipsuDi laquco suflocarc {Maiili.
illiid

lumavia suppli*

pronicrctiir.

Naiii

sicnl scri-

pium
aulem

csl

:

Seivus

sctcn$

volunlnlem doinhii «ut ci
{Liic. xn).
fieri

uirumqnc pcrmisit, qiioniam Judxsiispcndium culpa simulet pocna fuit.Scd
xxvii),

aoa (aciens, plagL> rnpulabit muliit
sii

Qua^

culpa

qux

vrlio

Don carcl pcrmissione utitur; pocna

hxc Palris voluntas quain nos
in^piccre

po^lu-

voroqn.-e meriliim paril vel

culpam punil, ab X'terna

biiiuB,
ftiini
»^110

illad

cummodum

csl.

Volnnlas

polius Dei disposilionc descondil. VoluntasigilurDei,
ul

Dei divcrsis inodis riccipilur. Dicilur quandodisposi-

jam sxpc diclum

cst, aut crncicns cst, ct lantura
;

Toluni.is ct bcneplacilum ejus aelerna

bonis prxslat origincra

aut Dcrmitleiis^ct mala

non

tio,

qua bcna tanliim disponit
:

et

ordinal; dc qua
et

piobibclpcrjptetrari.Cnnsiliuniautcm scuprxccptum,
cssentiatiter

dicit .\poslolus

Voluniai Dei bona

beneplaceus

et

quidem nec bonis nec
id

inalis
,

causa esl
qiiia

jtcrlecla (/fym. x:\).

id cbl
Stis

non

dispoiiit

Uona, quia Deus ca iion vult, nisi bona et bene. Beneplacen$,

sed ob lioc tanlum Dei voiantas dicitur

quod

Deus jubet, aul consulit,

cum

vcllc praesuraimus.

qui

cam

inleiligunl, vel cujus

paMiilea;.
lectior.o

Perfecla, id cst

cum nunquam bonorum omnium cq\fieri

Repcrimus tanien Deum ct prsecepissc quod ficri non volebal, ul Abraliae de filio iinmolando {Gen.
xxii)
;

consuinmnta. Dicitur otiam voliintas Dei

p; prfeccpis&e
iiis
;

non

Geri qiiod tainen fieri vole-

cjiis pcrniissio,

qwa

inala

lantum

pcrmittit el
fiant

bat, veluti dc
mira',

quibus probibuit no publicarent
illi

loierat

;

non quia dc voluntato cjus sil ut

mala

;

ulum ejus

vero abcuntes diffamaverunl

ped quia cuin possit probihere nec lamen probibeat, videtur quibiisdam volendo maiis praebcre conscn-

eum

per universain rogioneni [Uaith.
,

lunlate Dei qna; dicitur cjiis opentio

De vodicit Auguix).

sum. Scd
cst; quia

ci

volunlas ejus dicilur consilium aut

6tinus

:

Quia

niliii fil

qnod Dcus uoo

vctit, vel

sinendo

prseccptuin, pro eo

per illud sc aliquid

quod signum volunlatis ejus fieri vol non fieri
qiioqnc Dci voluntas cjus

vl fiat, vel ipse
xit
,

fnciendo. Vidcs qnia

t^m

vellc di-

lam

sinciido

quam

Taciendo

:

quare voluiitas

velle significat. Opcratio

ejus est lam ejus pcrmissio
illa

quam

oporatio. Ila^ cst

appellari solcl
nihil

;

quoiiiam Dciis qui cogi non potcst
nisi

voluntas

quam

implor;iV>at loprosiis cuni diccrct:

operalur

volcns

:

cui

non
:

est aliud vcIIq

Domijie,
r>

si vis,

poles

mt mnndare (Matih.

viii)

:

in

cl aliud opcrari, siculscriptum cst

Omnia quwcun(Psni
xiv)

voluntalc Domini

sciebat cssc opcralioncm. Ciim

que votuil Dominus

fecit in corlo ct in lerra

ergo

tot inodis dicatur

vohintas Dei, id ost bencpla*

Prima voluntas
niuin,
ctore.

efficicns cst

causa bonorum om-

citum cjus, aut perinissio, sive consilium, aul pra>

qux vel Dcus ipso facit, vcl alius ipso auSecunda est sponlanoa ol justa pcrmissio oinuium luaiorum, qux vel diabolus ipsc facit vcl
Dcus
vel proaliis

ceplum,
ut
fiat,

vcl

etiam

operatio

:

benoplacitiim

ejus

orare nullomodo i>cccssc csl; qunniam illu^
vcl a nobis vel dc iiobis incviiabiliter
igitiir

scmpcr

adim-

alius ipso anclorc. Qirjccunqiic igitur

plotur. Frustra
fial

pcterotiir

tit

ficrct

quod nc
quo-

pria bonilate facit,
fiori

vcl

por graliaiii suani ab

omnino

inipediri iion potcst.

Permissio quoque
cst
:

ooncediliir,
:

vcl

sccundiiin siiam
li.cc

ajquilalem

cjus Bt in nobis imploaliir,
niaiii lioc
n'^

orandum non

justc deccrnit

nnmia

do prinia Dci VMluntato
goncris
liii-

aliiid

cssct nisi ei.ni

rogare ut ipsa
Illa

proccdunt vcluti cst rcrum oroatio,

pormiltcnte maluni aliquod faccremus.
Dci voliiiilns qu?e dicitur
ojiis

qtioque
fiat

maui

rcdcniptio,
rollalio,

tiniporaliiini

sou

spiritualiiim

operalio ut

ro-

l>onoruin

pra;niiorum
autoiii
iiii|iellit

atque

pnMianini
facit,

ganduin
j;ini

iK.n ost
iii

:

cum

cl

inlor
fiat

bominos
nuilari

id

(|tiod

justa rotributio.
vel alios
iil

Qii.f:

diabolusvcl ipsc
:

est

opcre qnoiiiinns

non

possit.

faciant

oiiinia

ad sccundam
lio-

Voltmlas onini Doi non

priiis dicitur

operat o, qiiam

portinent voUintaloin, nlpolc prima aiigeli vcl
ininis pr.rvaricatio,
Riiggo.stio,

D

cocporil oporis clTcctii adimpleri.

Dc consilio autcm
iicccssitalis

diaboli
in

pcrvorsa ol indcfcssa

aut pniHcplo

,

quorum

allcruin

cst,

iioniinis

ooiisciisii

prava dolcolatio.

nltcrum vcro
lionc

in

voIiiuUle consistit,

summa
quatoiius

devoejtisi

in

actu niali opcris adminislralio. Qii;r oninia idDei voliintaiom diciinlur oa
vclit,

Patcr coolestis

orandus

cst,

circo ad

pertinorc,
;

noii

opitiilaiitc gralia.vel illtul norossario, vcl istud

voiinfirri

quod

Dciis

sod qiiia poiniiltit

(|Uoniam
ruin pnsofli-

Itintaric

:

utruinquc auloni

folicilcr

in

nobis

juxt.i ustiiii Iioniiniini vcll>' Milcliir is
»il prv')liil)crc

(|iii

ploaliir. II.To iiiniirum o«l illa

voluntas qtiani
lua

non
iit

pr()liil»cl.

Vitliint.is

orgo Dci
:

postulaniiis,
rirlo
ct

dicontcs
lcrra
:

:

Hul

vnlunlas
in
,

ticui

in

cicns tanliini.

dixinnis, dc
;

iMinis ost

pcrniit-

in

non qu(Hl

rogno

.Tlcrnilatis

lcns vero laiilum dc maiis
uiissio,

qiiamvis et ipsa por>
ost;

oonsilittin sit atit

pr.TCopliim

tibi iiihil
;

dccst qiiod
ibi

quandoqiie

soliiis ciilp.o

qtiandoquo
siinul ot pir-

vol jubci

i

vol suadori oporlcat
:

sod sirtit

omnia

solius p<i>n.T, qii.iiidoqiio
r.r

aiit< in oiilp.c

divin.T

consonant voluntali
virliitiiiii

ila ct

hic vol consilia

Ctim

oiiiin Doi;s,

nt

siiipliim rst {Ji^h \\\\\),
.

(jus por plon;ini
p'.a

porfoclioncm, vol prjece-

prrinillil

rcpnaro
p^-rmissio

bvpoi ril.im

oiilp.T

t.inluni

saltpni por

(

oinniiinoin justiliam in nobis adim-

tsl

illa

quoniani

ropnanli

liypotriuc

ploanlur. Il^r Dci voluntas

implolur per spirituin

,

I:n
|i('lt'ti(l;r (]ii;v

IU;
tlc

OUAi..
;

Jl

JIIN
(

l,T
niii

KLIiKMOH.
A

llli.
.i(:;i

IX.

I»l.

Oll
(|iii

VTION»
iiu.ili» blt.

U6
r|u^ii(iiin twiU)
<

(crrfiiU rh(
III

(]ih'iii

:h<i)wii(
(r.iiisi(ii

litiniic

vliliinr

;

liuiiiii,

i'oiiHUli-r:iiiii

liin («'iiijiiiriililiiiii li
:

«-nl |xi«Mliii<< viili-jiiin». r.iiii* i|ji]«ir *|iiriliiali» «ti

riiK iuiIIjiii v.%%t
|>(iiai i)ui)il
iii

lM*u(llii«liiii'iii

tlolriikifin*
liiiliiiil,

»r Jfr(>
«'(iii\('r;

iiiyidrui,
Ha)ii(,
tiiilni

kirut

divrrkUk rtl,
ti.iltri

Uit

divrrko

mn-ln
tii.

rit

Hlii)ii:>utlo
)iru*rt'|il;i

H)ii<iii

ct

«iivcrMi»

«nirdift, <i

(livrrtit

lilnr ad
ciiiii

iacifiitl:!

\Uu
i*i>.

hwr

(-oiihiIiii

i)Uj:
i

itiiitliH.

raiii»

c\l

vrilinni
p.iiii»

iliviiii

rliiijuii

lt-«-i>ii(

lioiiKi

vi\c(
i(i!i

in

(Kut/i.
(iiilt'

w),
iiii)ilii

(

:iIi

pjiiin

iiit

(nro

(.liiikli,
i'»l
(

rki

Krjli.i
,

S(iiri(ui.

i)Uo
loit>

)iru'iiii:i

.itfnii

iii'(i))iii.
iii

i

tlu-

<i.iiiili,
«lilci

|)jiiii

«iiii)>nti«

tio

aiiiiiii

pahi«

ru

)M'rii>oliis, (0(11« r«>Mtlvi(iir
:

liii-diin «1

l:it

ry-

liu

l)ci

cl
,

]iri>iiiiii

,

|>Ji)i«

cs(

I

oii(«iii|ila(iO
iirjriiiii

iiKiH

(uin

(|iii:i

li.rc

((>ni|)oi:ilij

iiiulilKcr

kii iKiih
s)m*-

cu'lrhlit
)>itiiH

ftccn'(i

|ijni«

rkl

k|tck

(uliiri

eHt, (iiui ()iiij
ri(nil;i

ilti

iit-rvirt>

n

ijiii)

mii

)ir:i-iiii.«
:iiili-iii

«-k(

(.'iiiilinin

ri|{iil,

|iai>ik

r^(

iiiniir

iil

tiiiK

(aniliii (li(ru« (uvil. Iliiu
;i>l«-rii.i
1

lutlui
:

(jno
ju<i

K|)irKiijlKt-r
iiiiintli.

liivciiiur

in
«lii

pc.-cgrin.Kionc

Iml'ar'
rit
:

|iroiiiil(Kiir

iiiiMilj(ii)
i;iii

,

(litt-iKr

S:ilv.itnti'

I)c

priiiio
,

pjtiu
et

K

l'r<iplic(a

:

llcali qiii \).

liiijeiil,

iinotiiam

ruiiiu/u/iuii<ur [Mmtlh.
iilnlfrijct

rult
(

ptturunt puurin
)
,

unn
,

(uii

qui franijtret

Tuiu' piocul (lulno

ijiKiiulu

Drut om
rt

7'/irrn. IV

(Iv

trcutiilo

KaUalor
nieii rtl
,

in Kvjnftflio

nem lacrymani
moM

itb kciiIis

niiiclurHm lyiDruiu;
dulur,

jam

l'nnii (luem

rqn dabo raro
«lc

pru mundi ti/a
Sir.iili
:

eril ainfiliui i/c/iu' luclut, uciiue
{.\}tuc.
it).
:

quumum "

(Juun.

vi)

;

IitIid,

iii

liliro lllii

ilcliot
qtii

tempora transieruut

ett qui laborat et

abundat

in
;

oMiuihut
ilc

quam

pla»

AlKcr

«]ii(>i|uc

dici po(c.s(

hiai toluuiat tua ticul
luKioiu; contn.c s;int]ii(ii)iii'

rialur et eqel panr [Hccl. x)
iniiila
:

qiiarto

ilirit

P>ol-

\H cirlo et in lcrra, id c»( 9-cu( :inxcli
jOHlos
:

Cihahit
:

ui>$

paur

lucrniutiruiu (/'in/. i.xit(),
niei-

ila cl lioiiiiiit-s

ilt;

lcrr;)

1

iiiii))tisi(i,

ct alibi

t urTiint mihi lcunjma'
\t.i);

pann

die ac

ctis&iiiui'

ul)teni]i\>rciK

vulniil:Ki.

icilio
ct

Hiiclc [Vtat.

do qiiiiKn Kcin SaU:ilor

in Kvaii-

nuHlu
iiJ

:

Fiat volunlut
aniiii:)

tua ticut tn cnlo

in lerru,
:

Kclio

:

.Si

pctitrit

panem, nunqnui pro pane lapidiin
«i

cst taui in

()ii.-u

n:Kura
:

1

(ricstis cst
liix'

()nuiii

dabii

iili'!

[Luc. ii.).\c

dicat

:

Si qiiis a tc prlic111

\A corporc dc lcrra
rc|icri;ilnr

coiurcli)
(Jiiod

tiiliil

viluiKali
,

ril aircctiiiii <lilc' lionis,

uon dolxs advcrsiis onio
l>e

cuiKrariiiiii.
iti

nl

lii-ii

iMissit

tic-

riporci!) Ia|iiili4 olxliirari.

scito

li;il>cs

in

pjra-

CX'S6C csl

nus inlcriin
raniulos

liac vallc lacryniariiiii vcliit

bolis .S:iloinouis
pftnit

:

Aquo' furtirtr dalciores »u»i/, cl
ix). Virrba eninr. Ii:ec

Csuricnlcs

assid(|is

cjus

liciicliciis
tiiii|>|>c

ac

si

abtconditus suarior (l*ruv.

(luodani cibu suslontari, Fainuliis

a

fainc

stulljrsnnt

niiilicris, id ost h:rreseot>, sccrctaiti

suam
aqua
qucui
funiri
:

dcnoininalur
tdeu pascilur
et Onilo
ita ct

:

is
iit

vidclicct

t]iii

lciiipore neccsisilalis

doctrinaui ct conloinplalioucu) ccslcKtium catliolicae

scrviat

:

idcu servil ut pasc:Kiir,
rocipiat

doctrinx

cl

co,-igrc-gal|oiii

pr«forciiii$

:

ul>i

scrvitio (ondigiiani
u( in liac

nicrccdcni

:

ad doctrinani, panis ad ruuloiuplatiiMiem rrreratur.
I>e

nos

quidcni vita I>oniino scrvionlcs,

septimo

sic

laudalur Kci lcsia
longc

:

Facia

ett

lain

tcniporalibus
;

quani
linein

spiiitualilius
lalioris

indigcinus
,

navis

imtilnnt, de

poriaus
riirsus
in

pnuem
iii

Subsidiis
seterna:
l>ei

et

|)ost

nostri

prxniiiiin

(Prov.

iwi).

Ihi

(Kiavo,

Kvangolio

beatiludiiiis
.nd

cxspoclauius. Uoiielicia igitur

Bealus qui maiiducabit panem

rcgno

cuclorum

Palris

vilaiu uobis proinorondaiu nccossa-

{Luc. iiv), id est qui in regno xlerniLatis Doi prxsentia s.tliabilur.
I)e
,

fia,

auclorc Filio postul.uUcs, solemus adjunt;ere.

ouini

co quo spirilualiter fofilii

:.\inii li;m xii.

veuuir in
iiUelli^'i
:

liac vila

illa

piodigi
in

v<;rha

possunt

Quarla

petitio,

dc

pawt alimouia.
quod omnc
vol

Quanli mercennrii
;

domo

Putris
iii

mh

Paium noslrum

quolidianuin da uobis fiodie. Pa-

nbiiudanl panibut (Luc. xt)

qiiia oiiiuos
,

Kcclesia

nis vocabiiliim apo toy Gr;cco pan,
t^fium inlerprelalur, ipsa vocis

qni pro a'lcrna iiiercrde Deo serviiuit
divina; gratix rotieiunlur nliiiieiKis.

iiiultiiuodis

afliuilale siiuiplum

esl. Signilicabat aiileni apiid veleres oniufc id

quod

Prinuis panis sapil discipliiiani
ciiuim, tcrtius sancliutoniani
J)
,

,

socundus medi-

pro cibi rcfeclioiie suinebalur

:

qiieniadinoduin iu
:

qujrlns acriinoiiiain,
,

Qencsi {cap xxvui) lcgitur Jacob dixissc Si DoMijnus Dens meus juerit mecum in via isla qua: ego tmbulo, el (icderii niihi panem ad edendum , cl csel«ra qu;e sequuiilur. Oueiu uliqiw conxiris cibum,

(ininliis

lienevolentiair.
,

,

scxlus dulcedinoiii

sopti-

nnis forlitudincm

octavus jucun-litatem. Priinus

digeril ct diotat, .secundus rcficit ol vogctJt, lcrtius

cusiodit ot liriuat, qtiarlus pungit ol slitiiulat, quinliis

cum
bile

necesse fueril a Doo postiiUre, noc iuiproba-

aHicil 01 iniligal, sexliis allicit 01 invitat, sopti,

noc

nialuii) est, duiniiiodo sine

inulla sollici-

miis fovot et animai

octavus pascil ct saliat. Pricordo
:

tiidiae

poslulolur

:

nam

in

|)olondis

ncce&sariis,

mus sumilur aurc
iiunc
Taiituiii

ct

niinc tantitm aure,
siinul
ot

posdilaudi concodilur, solUciHido amein prohibclur, dicciKe liomino ?lolitc sollicili esse
liiiniilitas
:

(andim cordo, nunc
aiire

aiire

cordo.

sumitur, qiiaudo vcrbum Dci

aure

dicemcs, Quid Dianducabiinusatit quid bibcmus? Scit

qiiidoiu auilKur, scil

corde non

]>eicipitur.

TaiKiiiii

enlm Pater
{IHatlh. vi).

ik.'«/er

ccelatis, quid
si

vobis

necetse

sii

cordc siuui(ur, qtuindo aurc quidcm non capilir,
sed animo cogilatnr. .\ure simul et cordc sumitur, qnaiido el aiuo auditiir, cl aniino rctiuctur. Scfuniliis

Ycrum

do solo rorporis cibo

lioc

C8$et inlelligoiidiini, iiuligna tanti doctoiis aucto-

rilaW viderctur

islu i)c(iiio.

0<if'ciita spirituali

non
in

tani

de
jv;-

sumilur ore

ol

mente

:

iiiiDr

taiKum ore, nuiu;
mrnlc.
t)rc tan*

cibo corporis qiiaiu de pane

hac

tantum incnte, niiut orc simul

ei

187

GrMiiKni
suinilur,

ciSTKi;r.ii:.Nsis

1S8

lum

cvm gacramonliim
:

rnrporis
ol

('.liiisli

A prucaptu
liariim

iioslix iii(irniilalis, re ip3a nubis soiiiptr

orc quidoin suscipitiir
q'iaqu:iin

ros

nutoni

nlilil:\s

no-

adcsso nocosso

inrnlo porcipiliir, qiiod iiidigiio siiinonlisolol.

csl. Nco illud Jiunc diiimus, quod rcrum omninin aclioncs indosincntor excr:

hus oonlingcrc

Mentc
:

taiiluin suinilur, cuni

cerc valcainus

scd res ipsas nobis scinper incsse,

saor:)inentiim noii capilur

ros niitoni ipsa in

anima

ol possibile esl ol necessc.

Noquc

eniin esl aliq^iis

opcratur, qiiod lantiiin ad juslos porlinol, sivc intra

qui sarrc Scriptunr verba seinpor vel

audirc vel

sopU F)cclosiai sive oxlra oorporalitor Iiaboantnr. Kx quo nianifcstiiin cst, qiiandoquc vorius ci
Iiuiic

logcre possil vcl in eis medilari, scd qui scmperbaec
faciendi voluntatein liabel,
is

faccrcjiidicatiir, cxcniin juslificalionibns
:

melius

panoin stinicre inuliorculam in angulu
in agro

plo illiusqni diccbal
luis

:

AfetiiVa/^or

Ecclesix latitanlcin, ant, cliani agricolam

semper (Psal. exviii),

el

alibi

/n corde meo
tibi

laborantom, qiiain sacerdolcm vol opiscopum sacris
:iilaribus assistonloin. Iloc

abscondi eloquia (ua ul non peccem Salvalor in Kvangelio
:

(ibid.).
et

Ct

uliqiic

sensisse Yidclur
maii-

Si dilexcritis
,

me

verba

Augustinus, in co qiiod dixit:
ilucat.et

Manducamnon

mea

in

vobis

manserint
xv).

quodcunquc

petierilis fiet

non manducans manducat ; quin frcquenler
re, et

vobis {Joan.

Simili

modo ncc

ullus esl qni
sii-

qui mattducat in sacramento non manduciil in
qui tion manducal in sacramento,

oinnibus boris

sacramcnliiin allaris actualilcr

re aique ulililale

tnanducal.

Reliqui

oinnos

pr?Plcr

octavum corde
solo

Uinlum sumuntur;
saiicti

qiiia solo

cordc gratiam Spiriius

mcre qucat, sed qiii por fidei purilatcm et cliaritalis imionom Cbrislnm sibi incorporat ciqiie incorporatur, bunc pancm Doininici corporis iiidosincnler inanducat.linnc
caiiduin putal)ant
illi

accipimiis, solo coi'de coinpun;;imur,
et

pancm indesinentor
:

inasii-

cordc diligimus

conlemplamur

ct

sporamus. Oc-

qui dicebanl

Domine, scmper

tavu6 autcm omnibus et tolis sonsibus et aninice ot
corporis
,

da nobis panem
nisi

liunc (Joan. xvi),cuni senicl

sumplus

in aeterna bcaliludine

sumctnr

:

qnando

proplcr

inorlalc

peccatum nnnquam dosinat
qui
gralia

omnes

elccti rosuniplis

corporibus divinx visionis
dicit Psalinista
(
:

uianducari. Panein quoque gratix spirilualis biinc
ju^'ilcr

gloria satiabuntur,

quoniadmodum
in

manducarc

dieiinus,

Spiritus

Satiabor
ilcm
:

cum

apparucrit gl;ria lua

Psal. xvi

)

,

el
ct

sancli

assidue fovetur ei profioit;
,

qucmadmndum
sancto cx

Justiepulinturel exsulient

conspcctu Dei,

Joanncs Baplisla

qui

repletns Spirilu
i),

deleclentur in latitia (Psal.

\\i\).

Septein igilur bi
ncccssarii

utcromatris i\ix(Luc.

siculdc ipso angeluspatri

panes

in

hoc

vitae

praisentis septcnario

promiscrat, in eadein Spiritus sancli gratia jngiter
perseveravil el profocit. Similiter panein coinpiin-

sunt, cl idco postulandi, qiiibus vclut qtiodam viatico

tcndentcs ad patriam in ilincrc suslcnlcmur. Oclavu5 autem
in illa

q

tlicnis

illc
:

sumit assidue

,

non qui scniper comvel raruin ost, sod

octava commiinis el magnae rc-

pungiiur

boc CHim impossibile

surrectionis apponendus nobis in patria rcservalur;

quo
lur

sancti
:

omncs

in .'etcriia

bcaliludinc pcrfruen-

majori

uliqiie iniracnlo

quam

ilii

qninque
ad

baWt propositum, Jniquilaiem mcam ego exemplo illius qui diccbal eognosco el pctcatum meum conlra me est sempcr
qui sanctae oompiinctionisscniper
:

,

panes cvangclici

tolidcin

millibus

boininuni
vi).

(Psai.L).VAl.\cohm

ail

:

Miscri cslnie
et

ct

lugcle;
in

risi.s

uyius boric refcolioncm sufrcccriinl (Jouu.
icl
litiis

Pa-

vcstcr vertatur in luclum,

gaudium

mocrorem
ille

iiaqiic
iu

quod

ille

panis

.'ctcriKC
,

jucuiidilatis qui
vita

(Jac.

viii).

Scd

cl

pancm

dilcclionis scinpcr

palria resorvalur

in

bac quidcm

nianduoal, non qni scmpcr actum diligcndi
coi
:

exer-

oplari ol pcti

potosl

:

iinpolr:iri

.lulcm ct oblincri

qiiod

,

iil

cicdiinus, nciuo facit

,

sod

qiii

nun-

non

polosl, Rcli(|uos auleni soploni

panos nobis

in

quain dilcdionis mulal afrcctum.
assidiic
sioliis
:

llic p.inis

qnalitcr

via neccssarios, a Palrc ccclosli qui dat

bona data
dicimiis:

manducari possit cl doboat, ostcndil Apo/In/g oninirt
,

potonlibus sc(.Uo(//«. vii),postiilannis

cum

inqnil,

fraternam clinritatem
iv).

Pamm
bcslorna

nostrum quntidianum da nobis

liodic.

No-

in vobismctipsis continunin liabcntes (I Pct.

Hoc

slruin liodic, dics osl liodioniu, noslruin bodic dios
fuit,

cl

de panc contoinplalionis inlclligcndum cst ciim
Iioc

nostrnin hodio, dics craslina orit, no-

D scmpcr
lur,

panc

rcfici,

non qui scnipcr contomplanon
csi,

stnim

liodic loluni csl spatiuin Iinjus vil:c pra>scntis.

quod bumanic

inrirniitatis

scd qui ntin,

Cum

crgo dicis hndic

,

idcm

cst

nc

si

diccrcs

:

qiiani dcsidcrium amitlil contcinplandi

juxta illud

Qtiandiu

sumus in bac vita lcniporali. Pancm, inqiiit, nostrum quotidiinium
,

Aposloli
,

:

Qua: sursum sunt sapile

,

non qucr supcr

id ost qiio-

tcrram;

qtia:

sursum sunt qua:rUe, ubi Cliristus est in
iii).

tidie noce&&ariuin

qnolidic fniondiim, oujiisiiindi

dcilera Pci sedens (Col.
illc

Panc nihilominus spci
,

rdulio nullo

unquam

toinporc

quainliii

siimiis

in

sompcr fovclur

el

pascitur
,

non qui scmper
Psalniistsc di-

Via saliihrilcr carendiim est.
bcrnioiiis

N.im ct panoni divini
,

s|M;randi
dit
illa
:

actum
moiitis
l'.go

inlcndit

scd a quo nunqiiam recc-

pcr assidnam moditationoin
Clirisli

ot
,

panoin

socurilas,

cxcmplo

corpons

pcr

tidoi

sinoont:itoiii

cl paiiom

ccnlis

aulcm scmper.sperabo (Psal. lxx). Quod

gratix spiritualis pcr inlcrnam rcfectionoiu, ct pa-

crgo pancm quotidiaiium postulanuis, non actum
oontiniiiiin, sod jiigom sanoli proposili dcsignat in-

nom

compiinclionis por cordis rontritionem, ct pap^^r

Itom dilo( tionis
routpmpl.itionis

charitalis afrcciionoin.ol panoiii

lontiniiom.
spiritii-<

Iliiic i|iiarl:o

potitioni pliirimiim convenil
iil

)»cr

socnlam

doloolalioiirm, ol pa:

(oi liliidinis,
,

qiioiiiam ipse spiritus,
;

paulo

n«Hi *pci pci iccuiam cxsnci talionoiu

omnia

b.oc

aiiKa ilivimiis

paiiis osi

(;!

sic pani&

cduluim cor-

I

:

,

m
piu,
Iluii«'

i)i;

oiiAT.

ji Ji

N
rl

KT

i:i

riMos
(

iin. x

i»k

oiuiionk.
{

itu

1*1

i|i)iir

uiiiiiiuni ('oiroliural
,

(oiiloilul.

A iiuotnum
uin

ifni talurahttiiiur
ini|ilrlMiii
el
*

Mullk

v

).

Tmw li«|ii<-.
;

paiiiiiii «•nuririill
,

({iil

iioii

aliiiil (*»( (|tiaiii jii-

illuil

Iihmi i|uoJ dicU halfalor

Mlilin
lu(«'iii

iioc ciiiiii |Ni(i*»( liitlirri Jiitlilia liUI
S|iiiiliiH
ili( i(
:

|»rr vlr-

Vl fduiit
olcrir.idir.

bibjin

m
l

mrHtu mfi {Lmr.
jd

ilii)

;

«i^

K.iiicd,

|ii()iiiilli(iii

H:i(iirilii>t

(uni

ad

sin n

m

,

<

1>iIn-ic

tilini jutli(i«

rcfc-

Duiiiiiiiis

llitili <;i(i (iiiiriu»i> c< ii(iuMt;iiifili(ii/i,

\A\\Kl{
1)(«

DECIMUS.
Doiuinica) pclidoniliiis.

Iriliiis rcliqui.s Ornlioiiiii

CArmii.UM nuMiM.
Quhila
jktilio,

I)

siim Chl,
«liiiii((il,

Ki ruiioiiabilit4-r

implrri |Kilr»(

.

I)run

non

de icinii$ionf. dcbilorum.
in

i\M

||;<t

liiid :«-quc Inmmiiii
l>iialnio
:

vel

mciiii^,

8;iiU'(ilira(o igilur noiiiint* I'u(riH

nobis
,

,

pos(-

ciiiii

lUTiptum

Kit

iii

Vorfte
^«•d

rl rtddite I)oii(

qnaiii (Mini
(:i(i*iii (>jiis
iii

iiobiit

ullinio rrgoni
,

.i!i(

iviniiis

voliiii-

niino
(a(

Dfo

retlro (Pial. lxxv).
|N*(cmliiiii ist
,

nrqMe

diniK-

fiori op(aTiiiiiis

<]iio(i(li.iiiniii p.iii(*iii
:

(|uo

ab ipso

qiiiiiii:ini

lioc i*!k»i(

iioUr*

cjiis

s(>rvi(io

pascerciinir acccpinius

iiiilla

su-

lovi(j(isctincons(anli.Tipsuiii vcllc iialicre f:Milorrm.

pcrcsHC

vi(lcli)i(ur

«Hcasio

,

cur juin

iiOHlris

iiUc-

Dcbitum cx oAicio
facore ojtortct sct

rst id.qiio.l f.icitiKlinn tcn. lur qtiin

riuii iiioleslarclur

ollciisis. Naiii

ccr(c iicquiksiniiiin

proexigcntia persona;

quam

gerit, id rs(, qiiiMj euiii
i>crsoii.-e

cst, oiini cujus op(iinani Kunain
(u (loii)iiiio

accc|MTis.

ciijiit»

uiitliiin

su.t

dignitaleni.
sitiiii-

Bpoii(c siibjcc<*'-i.s, volun(a(ciii cjus licri
,

Ollicium eniin Cht congriiiis
(liim

at liis

prrsona;

|'Os(ulavcriii

c(

ipsc

1'acorc

proniiscris

,

a ijuo
,

morcs

el

insiiiiKu

civitalis.

yuiliu» dcbili
:

qnoddiani
(liva

viclus

allinoniain
injiniu.

ini|K>trnvcris

rrci-

varirl^ilcm saiis

copiose

drlermiiiavil Aposlolus
oflicia,

dcnuo provociirc
xxv)
cl juslus
;

Sod, quia

iioc

infans

divcrsarum porsonaiuia dosignans
xii
:

cuni di-

iinius diei sinc

pccra(o vivore polcg( super (crram
scpiics in

Yiri,

diligitr

uxores vettras
v);

:

mulierei, tubdllce
,

(Job

,

die cadit rt resuriioii

eslote veitris virit (Ephet.

filii

obedite parenti-

gol {Prov. xviv)

rpsurgorc auleni
pcccali
,

poli^st nisi

Q

but veilris
filios

;

palrei, nolile

ad iracundiam provoeare
minas
et
:

per rcinissioiieni

idco nccessario

in

bac

vestrot; servi, obedile dvminit veitrit, el iltoruin
remitlite eii
vester
,

uratioiic subjectuni cst

toi domini,
II.

scicntei

quoniam
vi).

(:.4I»ITL'LIM

unus

est

Dominus
qui
:

illorum

(Hphes.
in

Et dimUtfi nokis
Scripturis

debita
gcjiera

noslra.

Dcbitornm
:

in

Ki

alibi
,

idom Aposiolus
exliorlalur

Qui
in

pra-esl

soltt-

dlvcisa

rcptMiinus

ct

idco dc

ciludine
Xli).

exltortando

(Rom.

qno gencrc
iiatunc

hic agatur
,

qnnereiiduin

c^(.

Es( enim

Ft iieui

Neinini quidquam debcalis, niti ubi

dobi(^m ex coiilractu
,

dcbituin cx ollicio, debilum

iHviccm

diltgatis

(Hom.

xiii).

Iloc

quoque genCre
©rdinem sux
homini vero,
persoiiarura

dcbiluni justili.T, deliitum piclalis, debi,

debiii, lain

Deo

qiiain honiini frc(|iionioroblii;amur.

tum

bonostalis
dcliitum

dcbitum

neccssilatis

,

dcbilum

Deo quidom
digniialis

nt ei

qnisqiio socundiiin
oliscqiiiiiin
;

gi-aliae,

culpa\ ncliliim cx coiitractu es(,

deblium reddal
ipsos homines

qiio quis alii tenctiir ad aliiiuid
«Jiiin
:.iiii
,

dandum

vcl facien-

ul

inler

pro qualilate
oflTicia.

ex utriusi|Me conscnsu.
qiiaiii

IIoc geiicre debiti

condigna, adimpleanlur
l'iii

Iloc ergo gcnus de-

Doo

liomini solemiis obligari.
ejiis

Deo quippc
nusqiiam

Deiis

quidcm nec
:

dimitiil,

nec ul ilimillai ro

obiigamiir,

cum sub
idco
niliil

polentia qua;
igiiorare
,

gandus

est

iie

vidoatur auctor

dccst,

ct

(imorc nos aliquid

pro ejus Denormilalis , si siia sibi iiegari valor in Evangolio dicat Reddile quw suni Dei Deo datiiros facturosve promittiiiiiis,
potcst
:

magns cujusdam palialur; cum Sal-

Daluios

quidein,

qucmadmoduiii

fecit

Zacbeus,

(Maith.

xxii).

Sed nec

illud a

Deo pelendum

est,

qui dimidium

turum
qiii vcl

piomiijit

bonorum suorum se paiiperibus da[Lvc xix); factuios aiKem, ut hi
saiictorum
visilare,
vel

ni lieeai nobis debilum proximodeiiegarc officiuin;

quoniam hoc
lioni

essct cuin nobis in siibversione

«qui

et

contineiitiam servare, vel aliquas ferias jcliuiina

consentire.

Ex ceqno siquidom

junare, vol

eliam

dit

,

ni quililicl pioxiino suo

et bono descendcbilum regularis con-

omnino

s.xculo rcnuntiare privatim vcl pnblioe pol-

vcnienliae roddal oflicium.

licontur. Ilomini

autem obligamur, quomailmodum
,

Debiium naiiinc
cvilabili

est id,
:

quod
ui

exigit

nalura in-

in slipuUitiimibus licri solet

cum

,

alio

stipulanic,
piomillit,
centuin

neccssilalc

vt^luli

omne genitum nc-

alius
lioc

sc

datiirum
:

aliquid
in

facliirumve

cessario moriatur.

Unde

inodo

Mevi

,

Kaletidis

Jauuariis

nalune debilum dicitur
ncc Dco
gauiur
(luia
:

jam mortuus cst, exsolvisse. Hoc crgo dol^ita
el is qui

iiHrcos darc
tis ?

spondcs? Spondeo. Dabis?dabo. Promiliiiicr

iiec

homiiii

,

sed tanium nalurx obli-

Promilla. Quoii igilur

liomincs cv nliiusconlrario

nisi

forie

idciico

Deo

dixcris

obligatos

,

que

conscnsu conlractum

csl

,

corum

n.Kina'

qiiam ipse condidit siimus obcoxii.

conscnsu dissolvi potcsl. Qnod autom Dco piomis-

t^unpitipior iiec

homo

dimiticrc poicst

,

ncc ut d\-

,• ,

191
niill.ll
l.il

CUNTIIKIU CISTKUCIENSIS

l<Ji
iiiiii

eum

rogari iiecc&se esl

;

Dcns

aulciii rui ni:

A quod
p.;in

iion

cssel aiiutl

nobis

iii

vitiujii

ant cul-

csl impossibilc, dimillerc quidcni posset
;

scd

pricberc conscnsuni. Suiit iiem alia divcrsi gc-

ut diniiltal rogari iiondebct

quoniam boccsscl cuin
iic

lutis dcbiU,
licri

qux

in

liis

rebns allcndiiiitnr
,

qux
quiar-

vim

fjccrc nalurac, cl
ila.juc a
,

suae ordinationi
pi-terc del^cl
tit

conlra

deljent

:

qiialia

sunl virlntHin opera

dc

rium. Ncnio

Dco

;ibsolvatur

husnmnibns secundiim prxdiclonini raiionem
giimenlari liccl
:

debilo nalurali

id csl ul

non

esnriaf,

non
;

silint,
illiid

nulluni

illoruni oinniuin

ad hanc

non

lasscscal,

non dcniquc moriatur
banc vcro

sed

p<-liiioncin perlincrc.

Qnaproptcr qiiod sitilludde,

qnililicl obnixc flagitarc dcbcl. ul

illa alia

palicnliT
fclicilcr

bitum qnod bnc pclilione poslulamus
qnirenduui
rsl.

vigilanlcr inciil-

et caulc

cxcipial

:

ulliinam
natiira,

Videlur ilaquc nobis de debito

exspectPl.

Kst et aiiud dchilinn

non
:

tain

px

tantuni bic agi; quod qiiale sit intueamur. Deigiliir

in neccssitatcqiiam

regiilaritalc consislens

qnod
:

bittim

culp.x nihil

aliiid

esse videtur nisi
i<J

ncc Deus
utdi.iiiltal
in

ditnillit
Iiic

ncc
illc

bomo

diniillere polcsl
est.

noc

contempiiis et
cst oniissio

trans^ressio alioruin dcbitorum,
rccie
licri

vcl

rogandus

IIoc

aiitom

rennn illarum quae
fieri

debuerunt.

duo niembra distinguitur. (Jnuni
iieri

c«t ut flat illnd

Cimcnim

boni oncris dcbilum misimc pcrsolvitur,

quod nalura
turale
cst,

jiibcl

:

vclut est proprix prolis

ciim id quod

oportebal negligitur, cuni illud

educalio; vel qua: liujusmodi sunl:

quod adeo na- B
illud lc-

T'^

exconlraciu Deo velhominipromissura eslnun
reguia juslilia non tenelur

ul oinnc gcnus animantis ad

redditur, dignilas oOicii rion impletur; naturx vero

neatur. Alteruin
exigil, natiirali

vcro c&l, ul
ctiain

id
fiat

qaod naturo; usus
:

non scrvatur
agwilur

;

:

pie-

ordine

ut

est diverso-

tatis el hoocsialis
:

aliorumqne

virliiluni

opera non

ruui

sexuum
:

in

comniislio

eadem natura carualis el ordiuata non etiani ejusdeoi sexus iu eadem
in diversis

collali beneflcii gralia

naiihabetur; ox

natura
iiaiuris

,

vel
;

diversorum etiam sexuura
Tcstainculo etiain

quoruoi utruiuque

adco detestabite est

borum omnium contcmplu pcmicioso quodam dcbilo gravius obligamur; quod non aliud qnam culpa, vel si ila malucris, pecc-altim uvd deliclu^n ost.
Peccatum quippe
dilur,
nisi boni

ut

iu

Vcteri

morle corporis
lapidtbus obest
id

sive dcliclum

nil

aliud esse crcoportel^at

puniatur, dicente Scriplura :QHi coi>ri(c«m >nascti/o
vel etiatn

qiiod udessc

vel Ueri

cumjumenlo, morle mQrietur
{Lcvit.

:

Tuent

cum

xx).

Debilum

justitix

Hoc esl iliud debituni quod duobiis debiloribus non habcntibus undc rcddcrent, evanjclicus
renioiio.
illc

quod
tieri

exigit justilia, id est

quod sccunduoi

justiliani
vi:

(cncrator dimisit in parabola

quam
ergo

proposiiit

oportcl

:

veluli ut
tibi

cuiquejus suuni tribuas,

Doniinus Puarisaeo {Luc.
cuipae

vii). IIoc

dcbituia

delicet
tibi,

Deo

,

ct
;

proximo. Dco ul euni coias

ul rectc vivas

proximo, ut cum lauquain
tantum
cst

tc

ex aliorum negleclu el tiansgrcssione couC tractum , nobis a Dvu postuiamus diinitli cuin
dieiinus
:

ipsuni diligas. Juslitia

conslansclpcr-

Dinii(/e notis

Jebita nottra

,

ticni cl uo»

pctua voluntas jus suuni.cuiquc Iribucns. IIoc dcbi-

diniiltimuf dcbitoribus noitris. Atlendc conditioneni,

dimiltal

Dcus non dimiltit ncc rogari vuit ut quoniam hoc divinx prorsus csset contrarium xquitati, Si eniin Dco suppliccs ul conccdat tibi vel ipsum coutemncre, vcl prave vivcrc , vel
justilix
:

lum

;

formam sponsionis inlcilige. Si eniin (ulpanim dobitanobis aPairc ccelesli cupimus relaxari, ncce&so
^^sl

cl

nos
;

aliis

dimillcre

ca qux in dos pocca\crunt ex cordc qucmadniodum idoni SaUator in Evan:

proximnm non amaro, imprudcnlcr qnidcni
talc qiiidcm

agis

golio dicit
.itris,

Si enim non

dimiieritis

fratribus retobit ptc-

ab co pclcns, quod
esset.

si

ipsc conccdcrcl,
lioc

uec Paler

vester coeleslis dimiltet
vi).

Deus non
hilnm

Sed ncc ullus hiHninnm
:

denio-

cata veslra {Matth.

Cavendum ctenim
iios
tibi,

valde c&l
:

relaxarc pntosl
,

qnippo runi tain cx
qii:iin

nc

iilnd

quoquc contra

diclum invoniatur

Ser-

ralibus lcgis privceptis

cx Kvaogelio dcsccnadniilli dispcnsntie.
uti

ve netfuam,

omne debitum dimisi
el (e

quoniam rogasti
ttii,

dat, in

qiiibns

nulla

potcsl

me

:

nonne ergo oportuit

misereri conscrvi

Tcnipftralia

quoquc qna; jnrc D.o dcbcnlur,
:

suul
iiec
j.

sicut el

ego lui miicr/ui

«um?

(Ma/i/i. xviii.) Iluic

docimcc ct oblalioncs
iliiniltit.

si

solvi
ttl

possunt, Dcus
:

quintac pctitioni Spiritus consilii

rectissime coapcst

ncc rorlc rogatur

diinittat

quiopecum
ulriusquo

tatnr

:

quoniam consilium optimuin
Deus
tibi

dimiiterc
Sal-

aU saluloin soIvonUs pcrlincat ca porsolvi. Qii.^ au-

aliis, iit et

dimiltat

:

quemadmodum

t^m hoino honiini
Consen«u
diniilti

lcinporaJia
:

dcbci cx
licet

vator in Evangelio monet ila dicens:Oimi«i/e
miitelur vobis {Lvc.yi).

et di~

possunt

qnoniana
is

cuique rc-

Unde

ct

idem Salvator beareynnm
corlorum
nia-

l^unliarc jnri

sno,

duinmodo

qiii iliinittit

non

los pra^ioal cos qui persecutioncm paliuntur propter

rirciimvrniiiliir anl oog;Uiir.
lis, qiioil ost

Dcbilum

qiioi|uo pi»;la-

justiliam

:

quouiam

ips(/rum ett

oondolfTo iniscris, laborankibiis siibquoil ost niajori ocdobitiini necossitatis

{Matih.

vi).

Habcnt eniin copiosani dimittendi
dimittenlibns promissnm ost,

voniro; ot dobituin honostatis,

toriam

;

ac pcr hoc dimissi.s sibi pcccalis
(|iiod

rcgnnm
facili

dere, scnioroni vejiorari
in providrnli:!
loliilnni

:

ol

ooilornm

ronim

ill.irnin qiiilms

oget iisns
ot

;

ot

oninpcndio pnssunt adipisoi. Sod qnia oti.nn |posl
|)occalorimi

grali.T,

qnod

ost

iii

inonioria

roooin|M'rsolvi

diinissioncni

non rossat
;

tontalio

:

|H>nsationc
poiosl; noo

ooihti

iHMiofioii

,

inqiMiitniii

sod

qiiandi)qnc roilior invalescit
:

ideo

dimiKsiit

Dons

diniitlil,

ncc honio diniitirrc povcl
illc

jain pcci-atis
iion tonlcmiir

tckt,

pcc Mt

diiniltal hi<:

rogandns csl

:

orandum cst non iiliqiie nt ainplins hoc cnim homini in carne posito
:

.

i05
t:iinlinK<^n^

hK OllAi. JKJIN. KT II.KKMOS
iiun
cl
|Miirtil
,

I

lli

\

li|

<)I«\1I()\K.

104
(Krrut-

Hrd

nc

lciil;itioiii
lii

iiiic-

A

\f"P
il
I

i>),<|ui-ni Salaii |)rtiil ul li-iii.irctur, rf

niniliattiiii
Irrttiatiiii.n.

prr roiiMniNuiii

('ul|t.u

lp«aiii
:

Ui-

iMini
,

uUrrr
iii

p4«iiiiii(ia (jhtila |h di« iim|u«<
i|ii.iiii|ij

aJ

vcrti»

Uiidc «1 luliH

Hr<|iiiliir iiclitio

riii

»i>r

uiiiiiia, ut Jinljfi
,

inlratilr
(

ln

riiiii

«ImImiIii

ru')iil

il<-

|HT(JitioiH'

l)(iiiiiiii

CAIMTCl.l^M

ogilaro
In Irn»

III.

{Juan.
t

iiii). (luiti rr|fii prliiiint
l«a<-

iioii

iinlui
<|iij-

i

Ststii yctilio.

>ti«iii<'iii, (lc

lri|>lii

I

trnialiuinill.i

lil

ni no-

Ta ne nui
In

titt/urni
,

in

tcittiiiionttu. tiiditiit Dciih

«

(-luiniii (IcIm-1

ititclli^i. N;iiii ilr
.

i|ii:i:

ri^l

ad pr<^

tctitaltoiiciii

itoii
;

iiiviliMii
i;r<l

ac

rclucl.iiiU-in
<'t

nd
,

li.iiiiiuui, di( it i'iij|iiiiiit4

l'robu mt, lh<niine,et Itnta
iirniiaii
iiilirui)-

(ul|iaiii

iinpclirtiilo

igiiavo,

nc|(ii^i-iili

vte (Viat. iiv).
|irn(

TciiUri »u * Doiiiiiin uii|uc
I

rrsibtrndi Krnliain mtbt^alicitdo. Oiiiiii>
liallo

aiilriii

pro-

abuliir, ul

v(

crdiiu

lciilalidiii
iii

;i|;iiil4

honiiniii,

vcl fkt

»d probanduin, vel nd du.iil

Lili- riirlior |M'r liiiiiiilitali

rrsiir^i iil, vrl %lan»(l«
,

rriidiiin, vol

ad norrndnni. {)nx cst
vcl a

|)roliaiiiliitii,

virtiiU* hu.i

Mra

Ci.ilMsi

«(.'cri t

\cl

ainh virliiU» rl
(|iic

M'l a

IVo

lil,

proxnno A
scd

|ico (|uidciii, i|iic'tna(l;

r<)iislaiiti,r h:iiinrct
l:iti(>|)r(iiiiiii (|ii;C

cxciiipliini. S«'d im

illa

Irti-

niodiini triilavil Driiii Aliraliiiiii

iinii iit ijii.ilii

rral
alii;»

litad prub.iiidiiiii ^''iirrrati ln»rtn-

prolniido ngnuHcrrct,
ilciiioiistrarcl.
filios Isr:u'l
:

iil

coiu probabilciu

|icr.-tulliiiiriiilaosl.'< iiin

vr|ic

tciitjtiiiti

m

lualu» rtt

T:ilr csl cl illti(l(|iioil diril M()\srs:id

U

corrigjl:

s. lioiiiit|<r<)|i<>l,( t.-ilii<t

itiii|jbilcitio»tviidal.

Tenlni

va Dcus

vestcr,

til

jc/u/,

iil

csl

iit

A(l diKCiiilutii (|U()(|ui; a

Oco

lciit art drpr.-i
iiisi
:

anduiii

nou

Vos ipso» rotnnionrai,
iiiorcjus,
iii

cl alio.s scire facial, ulruin li-

est

;

<|iiuiiijiii
:

Ikm inl aliud csscl

ab

illu

nollt do-

vobis

sit, rl anibitlrlis

in viis njus. Ti^it:

rcri

eioinpl.t illuruni qiii iln cbanl

/<<-(-<'c<^

a Mutu,

t.-ilurrliuin a

proxiino ad prob.-uiduin IribiiK modis
(

vcl

iit

(jiialis sit ci iiiiiolcsc;U, vt;I ipf^iiin

«ininioiical,

tdentiam viurum tuarum nolttmut {Jub iij. .S'd ncquc a proiimo trntan ad dorendiiiii
aliqiiis vel liiiict vcl

!>apicna

vrl aliisohtcndal.

rriinoniodo lcnlavit
ii),

!N;ibuili()doiio-

dcprci atiir

,

qiioniain lioc itliuJ

sor naiiirlcA) {cap.

ct

sapictitcs
si

IJabyloiiis

dc

niMi

cHset

,

iiisi

conluniaeiler a

se diM^irii.am

re-

forma visionis

sua',

qnain

scircul oi describtrc,

ix^lcre. 8u[)crest igitur dc illa sola

U-ntaltonc qtui

c\ hoc conjirerct rliain posse iutorpretari. Secun-

est ad iiocetiduni, (|unin patiliir quis in ('or|K>re vel
in

do niodo Kliscus
ct

(iicsi,

ul

noganicin

coargiicicl

aiiima,

,

sive

a

seipso,
iutclligi

sivc
:

a

piovimu, sivc a
illa

ad pocnilcniiam provocarcl
(Dan,
kiii)

nicl
l'l

[1 Y Hcg. v). TcriioDaduos scnes, quos ipse rcos scicbal

(ti.ibolo
iio;i

boc dcbore

nec dr

quiMjne ul

caui paiianiur, srd nc |Mr coiisensiuii in ipsam
ruiiii forliter

ipsi

seipjos; ul diain

aliis

reos ostendercl.

Ad
:

indmamur. TeDlatioQcu)

cxciperc gio-

'"occnduiu

quoqu(^ tcnLal

Dcus

dnobus

modis
:

Nosum
ci

csl

,

lciUationi succuinbcrr fa^ium ac turpp,
lliiius ji('lilionis»;flecl««
,

qutinadinodiiin
enieiuus yanes ui
dtibilai-ct
sit
:

lcnlavil lMiili]ipu n dicciis

liide

onininosalu:i ronliarium.
iii

mMnduccnt
facicndiiin

Itt

[Jvau. vi)? iion quia
,

atliniplrtur

noliis pcr

spirilum iiitrllccUJs
,

quo-

quid

cssot

ctini

«cripliim
;

riam inteUeclua de
e.js

supeiiiis tantiim est
,

positus in

Ipte

autem scicbat quid

etial facturus

scd ut
,

considcralionc coelesiium

(|uibus quisquis .siuoio-

illis

hac occasionc suam denionslrarct polenibm
iurirmilatcin
tis nnlc

inlonJil, n<)xi;.s tenUuiones facile repellil. situl
,

et ipsoruin
qiti

oculos poncrel

,

cconlrario qui coeJesiia coiitcinnil
tiibus
facile

pravi.«i tc:UJi..>-

noo

credei.iar.1

cuin sine (vanibus lurbatn pos^e

succumbit. Coin[H-lil

liaic

opiniui el
(jui .T)ucti6

reUccre.

A proximo
quod ncs(

item lcutalur liomo ad docen:

liuic pcliiioni

mundilia cordis

,

qiioniam

dumduabus dc
ueat
;

c-ausis
il

vel ul

quod
:

scit linniustc-

corde est,

quanto pcrspicacius rimatur cocieslia,

vcl

intolligal

qucmadniodurn

dt-

scipulus a magislvo. AjI noceiidum vero ncino a])eo
ScnliUur,
tatcr

tanio amplius temporaliinn rcnim blamla vci aspera leniatncnta coniemiiit. t^'ralect hiiic viriuii •.'iiit^Del
promitlitiir, qoia (ju; nuiic muti.ii conlis oo;i:r, sj^^ cnbriter ct «nigimuic^i Dcuni contuelv.r. poslm;,dum plend ejus viswne gaudebil. Ad (jUam Dci visionenl

quoniam sicul att Scnptura Deus intenmelorum est ; et vsmo ntm (enlatur diccre de:

bet quia a

Deo tentatur [Jac.
fil

i).

Tcalalio igitur hoip.<50

m inis qu»
dis
,

ad nocendum, tel ab

esl,

vcl a

D

"'

landcm

liliere lic^^at

pervrnire, si^qiiiiur
:

illa

petH

(iroximo, vel a diabolo, el a quolibcl
ni

duobus mo-

tioquse omnia coiiclu(iit hoc mo^Io

corporc

sciliccl, et

in

nnima. In corporc

CArtTrUM
Scptima

TV.

leiilatur

homo

a seipso, vel per carnis concupiscen-

petitio.

liam qiieiiiadmodiim

scriptum csl

:

Quia

tsntattir
et
illc-

Sed

libera nos a malo.

Malum
ost.

siiporius

in diver-

unaaqnifque u concupiscer.tia sua abstractus

sas specics distinximus, a quibus omnibus al libc-

ciui {ibid.): vel per aliquod corporis incoinnuKiiiniex

rcmur boc ordine pfcteiidum
obdirrennir in poccalo
,

quo ad impatienliam conritatar.
a scipso sivc
p«^r

rrimo quidcm ne
obdf.raiorinrti

In

anima

ts^ntatur

qtiod

malum

pravu dcsideria sive per inm, sive
^iia.gisex molii

diJimus. Secundo ne simus cxpcrtos juslilia». qao!?
privatoriiim est. terlio, no pVav..
q;ialit:i:c, in
<.

per aliquas hujusmodi passior.es
ifii

ani-

quam cx

instinctii dialioi! Tcnientcs.

A

proxinio
:

anima
lis

inficiatur,

quod

moritnriiiiu

morti.^

{li..;

quoquc duobus modis tcntatur ad noccr.dum
in l??sione oorpofis, sive in

sive
:

appellsri. Qiiarlo. ne in

malum

actuti.

prava

it..

.

animi commotionc
amillat.

iit

qualilas iinpellat

:

quod

mo.^iti.in

iirjitiv -.1
vi.-.i;-'-i

:.•

olTonsns ulrolibci

modo cbariutem

A

dia-

et est ct dicitur. Ultinio, nc divin.'»
popiiis

r;

3^

bola sHivilitcr duolnismodis sivc in corpore, ul Job

dcpuJcn^r.r rrfcTii-'

:

anod

vcris^-iMic

,

iOl,

GLiNTnERl ClSTERCiENSIS
qno solo
islnd
liberari el

i96

anlenia noniinaliir.A

snmnin

csl

A

lcnipore prolio valel scsliinari.
dixiinns lil>crtateni,

Voram

anteni iilco

Wioilas, clomnibiis volis posscl snlTicere; sod quia
nisi illa
ordiiic;!!

qiioniam libcrlas animse du*
falsa atqiie postiicra
,

prarccsscrinl
,

,

non

spquiliir, ctilla |>cr

plcx cst

:

nna quidcm
ct vcra.

aliera

ct

islnd

principalilor opni tel dcprccari.
vtulo.

voro sahibris

Falsa

anim.-e

lilicrtas

cst,

Ubcrailoa, inqnit, a
dnralac obslinationis
lcrlio
,

Primnm

a inalo injiislili?c;
;

qu;e scinctipsam infelix aniina diviiix scrvitiitis^le-

;

scrundo, privaliohis
;

gibus exemplam, in

qnamdam

pcccandi libertatcni

pervcrsje

nientis

quarto, prav.-e actionis

cmancipat, ac per boc miscr honio magis servui
cHioilur
:

ad uliinium, reterna^ damnationis. Vidcs cnim quia
trrra

Qui eniin

facil

peccatnm fcrvns

eit pcccati

congcLaa

iiisi

crdom

solis

rcsolvatur, rcso-

{Jonn.

viii).

Ilanc Aposlohis ad

Romanos

scribons

liila nisi

pcr nillum iniiovemr, innovata nisi
,

scmen
,

libcrtalein

jusliti.-c jiistiliie
:

vocat

,

non quia jiistorum csl,
ac

acripiat

acceplo semine
affcrct,

nisi

rrnctus

ncc

diiae
iii

semen prodncat ncc Tamis rcpellet incommoaninia

scd

qiiia

lcpibus

dominio siibjaoere

contcinnit
fnixtiii

Cum,

inquit, tervt esseiis peccaii, liberi
vi).

diim. Simile

qiioddani

rcpcrilur, qiiam
assiinilal
:

jmliticc
,

{Rom.

Vcra

aiitein

libcrt

.s

lonrc
;liiima ~

Psalniista
i/ico
, »

non
.

inconvcnicnlcr
terra

anim.x* cst

qux

sibi pra^ropla

pcoc.indi libcrtale,
:

inqiiicns, sicut -»

»ine

aqua
.

lP$al. cxLii).

Anima

igitur

hominis qui

iit

_ lotam se divina subjicit servituli ac per malo ** nara ac veram conscquitur Irbcrtaiem.

tibi

lioo ple.

Scrvire

olKluraia cst, nisi

calnre Spiritus
,

sancti a frigore

enim Doniino
peccare
facil

,

rognare

est.
:

ne(|uiti3e sua; fuerit relaxata

nisi pcr justiliam in-

lilicrlalem pcccati
,

nominat

Hanc ilem Aposlolus non quia libcrc nos

novata

,

nisi

virtiilum

gcrminibus fecunda; nec
operibus
,

sed qiiia peccatiim nobia dominari
inquit, liberati a peccalo,

unquam bimis
xtcrnain
privatio
,

fruclificabit

nec famcm

non

patitur.

Nunc autem,
facli
,

,

quae non aliud est
valebit oirugerc.

quam

divinse 'isionis

servi autein

Dco

:

Itabetis

fructum veilrutn in
{ibid.).
,

stinclificationem
libe-

(incm vero vitam (Vternam
esl
:

Ab

liis

itaquc malis per ordincm pclimus

De hac ilcm dictum
liberlas{11 Cor.
tiac
iii).

Ibi

spiritu.i

Domini

ibi

rari. ut voraiii

possimus adipisci libertaiem

,

qnam

Vides crgo quia libertas

jnsli-»

petcbat

Psalnnsla

cum

dicercl

:

Intende

anima:

servitns est peccati, el libertas peccati servitus
:

viem

,

tt Ixbera

eam

(Psu/. lxvih).

Libortas autem

justitia:

ac per hoc servitiis Dei qnac non aliud esl

alia corporis est, alia veio aiiima;, alia utrinsquc.

i|uam juslilia, vcraiii alque pcrfeotam conferlhoinini

Libcrtas corporis cst

:

jus

quoddam

a nalura de-

libcrtatcm. Liberlas

anini:e et

cor|)oris esl,

cuin ncqiie iii corporis pcrsona przter nosirain scendcns, quo cuique licct facere qiioil vult, excepto eoquod lege vel moribus probibeliir.Hoc jurcoinncs p voluntatem ciijiisquam dominio sumus obnoxii homines liberi nasccbantur donec processu temnec in aniina prav:e cnpiditatcs aut pestiferx dxct libertalem poris scrvitus introduota csl sivc cx sacrac Scriinonum siiggcstiones doiiii>-antur auotorilate, sive dc jnre genlium prim.-ccorporis divin.x Scripturae nnsqnnn! improquidein plura;
,
, ;

vam ducens

originem. Ex sacrae Soripturac auctolegitur

bat aucloritas

;

ucc tamcn eam

tanli facimus, nl

Noe filium.patrcmCharitatcqueniadmodum pcrpctiia; damnaaii qui patris riscrat nuditatem Maledictus Lhanaan nasse serviliiti ita diocns
,
, :

lanlo studio Salvator opiarc ac postiilarc piaccipercl
;

undc

ct

Apostotus

:

.S^rrKs, inquit, vocatus es:

^

ne quaras liberlatetn {I Cor. tii). tst tamen cuin

servus servoruin erit fratribus suis {Gen. ix). Simililer cl

ipsam corporis libertatem
csl,

a

Deo postulare

liciluin

Isaac Ksau filium suiim
scrviluli

,

altcrius

filii

videliis

lunc vidcliccl
aut carccic

cum

vel a pravis catholicis vin-

licel

Jacob
:

sc

subjiigassc

tcslatur,
,

ciilis

cailcrisvc

tormeniis alRcimur;
exsc-

Tcrbis

Dominum lunm

illum constilui

et

omnes

Tcl

ab

infidolibiis capti ct tcnti,a divini cultns

fratrcs ejus serviinli illins snbjucjavi [Gen. ixvii).
jiire

Dc

cutionc prohibemur.

Vera aiitom

lilicrtas
:

animae

quoquc genliuni scrvilus introduola
prius bello capti
hiimanil.iti

est, quia
,

omni lempore
ut
in

votis omiiibus

optanda cst

Tideliccl

cum
est

omncs

intcrficercnlur

visum

prxscnti s.xoulo a quatiior priinis malorunl
,

potiiis coiivpnire
vit;c

aliquos cx eis et
:

D

gcncribiis

in

futuro auloiii ab
finis ot

illo
,

suprcmo
qiias

nia"o.

ininus noccntes
ct

scrvari et servirc victoribus

quod oinnium
iibercmur.

siimina est
igitur

p«T Dei gratiani

cx co quod

vily.

scrvarentur, seivos placuit ap,

Liberatis
,

ab bis

diiimus
:

pollari.

Ex

illa

autcni servorum appellalione
servire

tam

malorum pcstibus
cl in

dari

solct

spirilus
ct varie

sapicntix

scrvilus

quam
,

suinpliim

est.

IIoc

bonum
tam
lain
;

bac qiiidcin vita cxiliter
;

pro caplu

rorporcx

libcrlatis

scrundiiin

forenses

lcgog

singulprum
in

ubi iion videmus nisi per spcculuni ct
cl
in

proiiosnm cst

bt ;cstiinntion€m

non capiai
lain

aenigmatc,

fulura

plenissime

,

cuni

jam

necessarium
calur
r.tbilo
,

.

ut qui eo carel ncc caput halierc diniillo

»>tcrnx divinitali» gloriam« ctocclcstium gaiidia sccrctoruin
pleiio

sod
,

pro

babcndus
nialor

sit

;

favo-

cognoscemiis
,

intuitu

;

vidcnlcs
dioil

ut

ad

illiid

obliiionduni
litol

Kiiniciat

sontel in
<

Deiim faoio ad faricm

(|ucmadmodum

Apo-

Tcnlre
piTit
,

liltoro
cl

fuissc,

ancilla

oncc-

slolus {I Cor. xiii). Iloc

postniodiim manumissa in libertalem, dein

sapicntia

,

qiiod intellcctus

autcm diflort ab intoilcolu qnidcm taborein iiiquiqu?e huic gratix Spirilug
:

nuo ante partiim
n

scrvitutom reciderit.

Qiianlo

silionis habct, sapicntia
tionis.

vcro quictx gamlium agni-

niagi> vcra lil>ertas anim.T. ol
I

omni

f;ivorc dilc» liool

Lnde

ct

virtus

amplortcnda cst,

ot

otnnino necessaria,

nnllo

sanrti coaptatur p.noifioiim facil

iion

solum astvfr-

li

:

107
|iilii
•|iii«

IH;
kunnliiiiniii
ni>li*H(iii iioii

(iiur
,

,

II

Jl

N
;i

M
riil
:

I

I

I

I

MOR.
\

i.lll

\l

PT"

OfUTFONF
i|iii.i

104

rfriiin

miI

iliuiii

l.ilxirr,
('11:1111

^iiio

piili-Mi:iiii iiini i|iiiiliiii
li.rM-ilil:ili-iii.
iiiiiig
ci-ri'

iluiilrrrl, «'•l %rtttm •o<-ijr<>l

|MiiiMiii(
illiiil

iiilclli||i.

(iii

vir»

K(

jht iiudiiam
,

pliirrv

i|iijin
r.i-

liid

|)iomiilidii

i|ii<mI

miiiiiiiiiiii

,

id

rs(

CkAr

iioii

|iol«-i.-)iil

|Mr ^^iuluin

|iliiriiiio»

n|i|M>ll.i(io lilioniin l)ui,tll<-riid' Uoiiiinii

/'('uf' ;'<it'i-

Mala^rliu^

l'okl

oiiinri
,

|><li(ionr*,
iiiin-n

ftr<)uiiur

/tH,

i/Kuiiiiiiii /i/ii />iirMifi<P(jrii<iUM(ur (l/<i<<A. v).
('.liiis(i
iliii

Vitlra

vnliiiiii
<'»!

tonllriiiudonl*

iil

r«(

<|ii'Mt

nlriu

llili-li-ni

liin.iiii, i|ii:v

.\\i

iiiv<i<':ilioni'
l>i*i

Pu-

jv

«i

ilinTrdir
,\,

Iiiitnliidnlri
,

jti(

\ric, .iii(<imiii
;iu(riii

(nt
liir.

int-i|)ii'iis

in .i|i|Mll.idiiii<'
oiiil

iilioniin

d-riniiiJ,

kiHo
ctin

ilrfi-i lii.
,

»i'|niilrni «i>if

»ii»r

defe-

Qii:iiii <-ii|)itliis

liabriiiU

frali-ni

(|uibiiM

uilrr|irt'laliir.

liiu:k iJiM)i:(:iMiJS.
I)o

prnxliilis pfliliDiiilms onliiio cDnvcr.so.

CAriTri-iiM PRiMiiM.
Posl
iliiim

n hoc
tligcs-

landiin u(
l.i'(iis

in nccossilatibiift

paiiporuin rl piig
riltiali

ortlinriu qtio Salvadir oranili loriiiaiii

usibus
IHTtati

o(p<'ndas. Iluir igilur sp
r|ii:iiii

pau-

quain Iratlrbal tliscipnlis suis, propria vorr
bi(
:

qu.r non aliud
c<i>loiuin

viitiin liuinili(j(i& rs(,
,

aliaiu

tjnoiiuc exposilioiicui

,

coruin

vitlcliccl

rcgiiuin

proiiii(ti(ur

dicond;

Doniino
e$t

.

quL

pi-a'falaui

oralioncin
pu(aii(,

coiivcrso
proniissi

iMMiiionuin

Itrati paiiperet
i-ir.'ori<iii

$piritu,

quoniam ifiiorum

reynum

ordine
pi-osiN|ui

dissoicnilaiu

nieiuorrs

(A/a((yi. v).
ii(

Ncodixi( ipsoriiin

cril,

scd ip$o-

s(utlcainus. Aiuiil

cniin ca'los(ciii tloc(o-

rum
t!t

etl

;

(|ui

spoiUo pro Doo paiiporandir, jani sc

-.ciu ca <|u;u politisitua

iiovcrat ol uiaxiiuo oplautla
:

dilissiinos ot rogui cicloriiiii possossorcs a^iiosi°an(.

priiua
illaiu

posuisso, vcluli saiiclificaliouciu iiobis

non

nenoi inducat

in lenlationein. Soloiit ploruniqiio
cl

quain

ilixiinus,

scd

ali:iiu

qua> iu futura lan

ronuiitiantibiis
niiin pesles

sxculo pluros

graviores tenlatio;

luui vila

riel,

cl atlvonluin rogni %>lcrui, dciuilc pcr

omorgero, juxta

illud

Fiti, accedent

ad

niodia quaedaui ad uUiiuam

pctilioueiu pcrvonis6<',
:

teivitutein Dci, pra^para aniinain luain

ad lcnlalionein
pctiinui

qua pcliiuus
illi

a
,

nialo libcrari

tiut)d

uiii|uo,

prout

(Eccl.
a

ii).

Kt idoo seqniliir

illa

petilio, qiia

accipiuiit

priiuuin ossc of)orlct, ad vilaui .tler-

Dco

in

(entalioncm non

iiiduci, id ost iie ipso

dc-

nain tcndcntibus. Uiulo et huic quoque exposilioni
Koptoin dona Spiritns saucli

scrcnlc iion culpa ejus, sed vilio iioslro in conscn-

convcrso ordinc
virlutes quas
;

iii-

C

siim lcntalionis

inducauiur.
;

Quod quideni

lil

per

luutur appHcare; el soptcm

Domi-

spiridim pielalis
patitiir

qui, cuin

datii«i noliis riiorit,

com-

nus in Kvaugelio comuioiuorat

et

earuui praeuiia

iiiririiiit;ili

nostne,

ct

nos sua boiiitate nb

lam

ipsis douis

quam

pelilionibus
:

non indilifentor
caclis.

oinni lentationegravioris peccati conscrvat e( protegit.

assiguanl. Dicunl ergo

Puter nostcrqui eiin

Pcr qiiem ctiain lH'nevoli
iiihil

ct

mite» ac devoli e(Bci-

ILoc quitioiu luutari

uou oportet, sed sub ca quain
:

niur ut

quod Deum

aiit

proximiiin ofTendal vol

pj-.cmisinuis exi)ositione teueantur

lioc tanieu

ad-

facore libeat vel etiam cogilarc.
tuti pictatis ct

Unde

et Iiuic vir-

jocio

quod

lain hic
,

quam
ct

ibi,

non soluin ad per-

mansuetudinis possessio terrx
Doininus dicit
:

prt>-

souain Patris

verum

ad lotam Trinilaiem,

qu«
islsc

mitlitur,
ipsi

cum

Beati milet, quoniam

et ipsa verissime

Paler omuiuiii esl, peliiioues

possidcbunt lerrain {Matlk. v), non hanc utique
in qiia

dirigantur. Libera nos a malo.

Mali specios, sicul
;

pnrscnlem

crudeles el impii

maximc dam:

supra docuimus
libcrari
,

,

diversas sunt
esl cl

a

quibus omnibus
ol optabile.

naulur, sed illam de qua dicil Psalmista

Portio

bouum

jucuiuUim

Hoc

mea, Domine,
Et

sit in

terra vivenliuin {Ptal.

cxu).

aulcin in loco

nominc mali prava qujedaiu menlis
dicit'ir
inlelligi

diiuilte nobis debiia nottra sicul et

not dimitlipctilio,

qualitas qu;c

amor nuindi

del)et

:

^

mus
qua

dcbiloribus
jultciuur a

noslris.

Sequitur

lerlin

qui

amor adeo malus
iiiducal,

ost ul

odium Dei
linjus

el couteiti:

Deo poslulare

ul, sicul
ila

pcccauli-

plum

quomadmodum
(/flc.
iv).

scriplum est

Qui-

bus in nos peccala dimittimus,
noslra dimiltat.

el

ipse peccala

CHuque rolueril amicus esse
Dei constituetur

mundi,

iiitrHicus

yemoenim,

ut ait Scriplura,
uiiius

muntila

bcramur por consciusmalorum,
tuptatibus el

Ab hoc igitur malo lispeciem limoris, cum homo, suoruin sibi
incipil cogilarc vias suas
:

dus esl a pcccato, nec infans
ejus super terrain

dut', si til

{Job xxv). Dimilte

nobit debita

et ti-

nottra sicut

ci

nos dimitlimui debiloribus notlris.
:

niorc gchenna> hiiiuiliicr ad-

Deum

convorsus, vo;<c

Attende condilionoin

Sicut
:

et iiot

dimittimus dcbi-

pompis

sicculi

sponto renunlial,

toribus iiostris. jNtin dixit
tibi
;

Sicul el nos dimitliuius
iii

voluniariam amplcctitur pauperlatcm. (^ix qiiidom
spiritiialis

quia Deus, quidquid agat
potest, ncc aliquid facore

bomine, peccare
ei dimitli

paupertas non lam

iii

roliclione

rerum

non
tcat.

quod

opor-

lemporalium qu:mi in earum conlemplu posita cst ealcnus ut inter nuihas facultates haberi possit, si eas nnllo amorc aut desidervo posscderis; sed ad

El

ii!eo

dixit
in

:

Debitoribus nostris,

ut sicut

nos peccantibus

nos proximis peccaia dimittiniHS
:

propter bonorem Dei

iu«

Deus sua boniiate uostra

lOJ»

CUNTnERI CISTERCIENSIS
fit

200
;

nobis JiinilUTc di^nclur. lloc anlem
scicnliac, qna' ile tcrrenis esl
;

pcrspirilum

A lum

substnnlia vol luodir.i videri Jcbc»

pro jnajjuo

quem

cuin acccpcril

d-.icere

dobenuis,

si

absque ejus diiuiiiutionc spiriigitur

honio, videns in hac vita pracscnli non possc habcre
pleiiflm

tualis alinionia; cibo refcrti nosipsos quolidie Irans-

pcrfcclanique scientiam, totus resoivitnr in

igere

valeanins.

Panis

supcrsiibslantiahs

luctum, nec exspft-tat in hoc
sed
illam
:

mnndo

consolaiioncin,
ila

congrue
bis

dici potcsl illa gratia spiritualis

quam

no-

qunm
Qdod

iugenlibus prt>mlsit Snlvalor

DcuS

qiiolidic siipor iilam qiiae

prius erai

men-

dicens
{Malih.

lieali qui lugcnl, quottiar.i ipni
ix).

contoiabuntur
nnilu miindi
et

siinm

vein!

qucmdam

ricccssarium animne cibiim

utiqiic tiinc fict,

cum

apponit. Pcliiniis ergo a Palrc cwlesti

panem sup talimentuin,

niiseria, trisiilia nosira vertelur in

gaudium,

yau-

subsiantialcmi

id cst gratia; spiritualis

dium nostrum ncruo

tollet

a nobis [Joan. tvi).
II.

qno
licet

rctccti jugiier in ipso proficiamtis, eiindo vidc-

CAPITULUM

de virlnle
in

in

virlutem

,

doncc tidealur J)rus
vnluntas lua

Pancm nOstrum quolidianum da nobit hodie. Inter hxc oninia necessc cst nobis quolidiani panis ali^
inOnia sustcntari, cl idco quarta perilionc postuia-

deoruni

Sion {Psal. Lxxxiii). Fiat
I.ii

sicut in ea-to et in lerra.
lo, cl

cralis igitur nobis a

ma-

conlra lciitalioncs divina prolcclione niunilis,
siiic (|uibii5

mus, ut eum nobis Dcus quolidic, nenlcr Idrgialur. Qui paiiis nil aliud
spirilus forliludinis;

id

est

indesi-

acccpta qiioque rcmissiouc peccatorum
agitur,

fere esi

qucin

cum
illain

acceperit
juslitiae,
:

quam " hacc vita non homo alimcnto nii
adeo
nihil

percrplo et quotidiani pan

aliud restat, niai ut ejus voluntatfii),

conforlalur el corroboralur in amore
Mt' in

qui haec omnia largilur omni sludio raccrc sataga-

hac vita

nihil

praeler
vcl

desidcret

mus. Sed,qaia ncc hoc sine
tatera ejus fidcliler itnplcrc

pjiis aiiiilio fieri

potest,

propter ipsam pali

timcat vel recusct.

Iluic

quinto loco postulandum esl, ut ipso juvante volun-

sanclo dcsidcrio qiiod Dominus esuriens el silim
vocat, saturilas in

valcamus. Fiat, inquit,
in tcrra
:

fuiuro

promittitur,

cum
vj.

dicit

voluntas tua sicut in cash

el

;

hoc,

Scilirfet,
iieri

idem Salvator tiam quoniam
utique lunc

:

Beati qui eturiunt el siliunt jusliipsi

non exprcssac

similitudinis esl
ct

uctiue

enim
el

satnrabuntur {Malth.

Quod

potcst, ut ita sinipliciler
in tcrra faciamus,

pure voiunlatcm
angeli

cjiis

crit,

cum

ccssante omni iniquitate, in
jiislc
:

qucmadmodiim

sancii

xterno Dei regno oinnia

disponentur, qiiem-

spirilus in coelo, scd

quaicincunque notat propfir,

admodum
gtotia

dicit Psalinista

Satiabor cuni apparuerit
ila

tionem, ul
in terra,

.^icut

illi

perfcclissime in ccclo

ila

nds

liia.

Ilanc petitionem

ponit Matthxus

:

Panem notlrum
Quod
quod
id
digiiilaie

tupersubstantialeni da uobis hodie.
r,

quanlum ab honiinc ficri potest , divinain impleamus voliinlalem. Iloc aiiteni fil per spiritiirf)
consilii, Sine

sanoti doclores dc corpore Chrisli exponunt,

quo voluntas Dei ab hominc non
Psaliiiisia
:

irt»

quidem

ct sancitlale est

supcr

omnc

plelur.

Unde

Consitium

,

inqiiU,

nteum

quod vere ac proprie subslantia nominalur. Nec
corpiis Christi digrvius
;

justificationcs tua: 'Pirt/. Cxviii),

id

cst prj"Ccpt(>
ftciitiuni

lamen dicimus

cssS

qu»m

rum tuorum
cl

obsertantia.

iluic

quint.u

animam cjusdem
potcsl,

scd

qiiia

hoc sinc

illa

csse non

huic dono Spirilus sancli
;

miscricordi.c

virlus

nc sunicre vidcamur inanimalum ct morChrislut enim returgens ex tnorluis

assignaliir

quia

misericoniciii oporlcl

cum

cssc

luum

:

jam non
vi).

tam

sibi

quam

proxin.o,

qiii

diviiiam

fldclilcr

inoritur,

mort

illi

uttra non doniinabilur
al)

{Rom.

cupit iinplcre volcnlalcm.

De
:

misoricorHia crga
miserere aninue
est
fai

tum
piis

crgo corpus et aniina Cbrisli

itivlccm scniori, cor-

scipsum, dictiim est
tua;

illud

Fi7i,

parari non possint, boc cnim cssel

bum

plarcns
scis ci

Deo

(Fccli.
:

xxi), id
qiiod

iens

iJ

lamen, non animain sumere dicimur, qiicmad-

quod
miim,

plaCilunim

cst ejus iniplrrc

inotlum honio constans ex anima et corporc, non

\6luhlalcm.

Dc miscrioordia
iii

voro
:

crga
Etlole

^roxiiitist-

nnima, sed corpus a philosophis appelLatur.
panis
esi
thi,
il!c

Ilic est

dicil Saltalor

F^vangelio

siipcrsuhslantiaiis

qucm

nobis hodic, id

ricordes. sicut el

Paier vester
vinuti

cnclt.^ilis
,

miserihors etl
iniscii^oniia
r

semner dari poslulanius, qui adco neccssaring
iit

[Imc.

vi).

Hiiic

iiiiscrif ordi.c

si

vcl

uno momciiio

spiiiluali cjiis rcfccli<mc

D

i" futiiro

cOiisoqucnda proiniuitiir, diccule Donlifio
,

carere conligeril, iHico Chri«lus in

nobis csse ct
qui ait
:

Benti

misericordes

qnoniftm
v)
:

ipi-i

ninericordiam

nos in ipso dcsinamiis

,

ipso

tcStc

Qui
in

comequculur [Mhtih.

illam

utiqiic niisrrioor:

mandueal camrm meam

et bibit

tnnguinem meum,

•Hiam qtiam postulalKtt Psalinibta di^ens

Auditam
iti

me
dc

nianet ct eqo in co {Joan. vi). Potest ct aliud dioi
lioc

fae mihi iiiane mi$cricordiain
tavi
{P.\/il.

luam, quia
jKiotc
viIik

le

spe-

panc

supcr.«fiib.slaiiti.nli

nisi

proplcr iiisolcn-

(xiii).

Kxplola

prsosoiilis,

tiam aliqiiorum audiliis fibhorrcat. Solcr.t paiipcrcs
s.Tcu'i

fRrlomanc
aiirlife

rHtiirnc l>raliludiiiis,niisericurdiaiu ili.uii

quibus tcnuis est rcrum substanlia, qiialcS
illi

dcsidorat
lioo

qiiam Dominus clectis
:

siiis

fwo-

erant

qiiihus

Salvator

isla
si

loqucbatnr, solont,
siiif^iilis

ponol
cipite

inOdo

Vtnil^, bentdicli Patri* mei, prrvobis

inquaiii,ropularc pro niagno,

dicbus
,

fllis-

rfqnum quod

puTatUJn

rtl

ab ortyint

quo

dclriinonto

siibst;iiitix

su.T'.

pan>Mii

id

csi

mundi {Malih. xxv).
Advcnittt

irliim valeant adipinri. Unde Dominiii pisf anlibiir
dis< ipnlis,

regnnm tuum. Qiiirumque Dci vnlimlase

(um
ha

nihil

adhuc c«pisscnt,

ait

:

Puni,
.

lom

fidclitcr

meminil implevisse, securut sd:

tiuiiquid

pulwenlnnuvi hahctis*
ct

etilli di.irrunt
cs-t

/Von

^'niiiin ripni ojiis optaro potost cl dioere

AdreHtai
ac(i-

(Jitan

sxi)

nos

qiiibiis tcl nioaif.i

viitn-

rtijmim luum. lloc

aulem dc rrgno rtcmitalis

;

«1)1

1)1

011

\T

,

jrjiiN.
liiii

KT

I

i.ki:mos

-

un.

y.i.

nn oruiioNK.
Jinni
.

|tioiM|niii ti.l. ciijttH :ttl\iii(iiii

iii
iii

<|iii.lnii k.icuIii
:iiiii<iii

A

<-(iiinriiin(loiiU, i|iio<J iil

«k ut

kuni. ila cC
%r*l

oplari

<'t

|ioi.(iiluii

|iti(<'N(

;

liiliiiii

iiii-

lior jci
iiiiiiii

i)ji;i(iir,

ii( iioii

lil (|ui<lrni

prddo,

oni-

plfliiliir, riirii Ihnniiiun Jt'inif

Iriuliilfril rfijiiiiin

Itfo

|M-liliouuin
cr|{o
ilit
I

liriiia

qiij:ilaui

roiirlukio.
foriiiain,
i{ii()
<J<*

iNn^
iiia

el

/'liiri,

i|ii«-iiia(liii(iiliiiii

ilii il

Vinrioliu
!.|li|il||>,

(I C.or.
illllllf-

(|ii:uii

hoiiiiiili

.tm

oiuuili

1>).

Illltlc lllllt

pcllliolli

t-<l|IMIIl(

I>liiriuia

viilr|ijii(ur,(aiiic<) uiiliiii

ab ((«dit«

('(iiii, (|tioilliitt(r:t(iiit

lioiiio Kl'>ri:)Mi rc^iii illiiihi'(i:iiii
iiiilt»

ri|)uliH (.ailila rk(, (|uaiii
ncit iiiipli

ro (|uo

in iiobik il!:r |t<'tiii(^

lii

liac vita |iosi(ii« (-oiilcinp!

iiilclli^iU

:

cl iiilclltv

nlur,

ililTiiHc*

kJlit r( iiioro«r lra< (aviniut,

ctaiii vclioiiicti(crcio|)l:i(. ()tioil<|iii,i(iisi iimiiilocflr<l(*
ficri iioii

libct aii(ci|iiaiii
iiiu(oii(a(r.

aJ

alia

Iraiikrafnuk
|iatir.i

lic Iaii<l4!

r)w«,
Il.ir

potcNl,

litiic
<

|ic(i(iuiii siiiMtl ct iiiiK:i£<'rilii(tir.
('.iii

f;r:ili:i;

c( rcvrr<-iilia
|M>(iliotMiiii

knbiirt irn-.
Vul|{.l(0
(|iia

s|)iii(iiali iiiiiiulili:!

ordiu

i-luiii \ir:

i(ai|uc bt>|)(ciii

(ollcc(io,

uhu

tiUi visiu f>ci |)roiiii((iliir,

rtiiii hoiiiiiiioi

tlit-i(

IJraii

oratio

Doniinira

vor.iri

lulct, iion
jiiitbi(

Moiuiiini

vmnitit
v).
I'U
)):

coriie,
in

ijuuninm ifui Ihiini

riilefinul

{Muith.

ipsr oravit, hcI
ciiiiii

qtu nok oraic
Patii
iii

r( tloruit.

Ntc
%c-

|)i':cscii(i ((iiiilciii s|)t>ciil:iritcr
iii(c!l<-('(iis,
t>( iii

c( u>iii|;iiia^«(rrV
/ii/

ipsi*

tliccrct

siio,

roiiniiiiii-raiu
-

lico

r spiridjiii

rnloro

ipsuin

|H;('ca(oril)Ub

itrrcnlo

lHmilte
|m>(:i

nobit
fciit

futifin (/ Cor. ini), ijuaiidtt rcvtfiila /i/nV
lli) i*i(/c'^iii<«i (>i<ni JifVuli
i-j;/

(//

Cor
Apo-

petcata
iirc

nutlra

;

qiii

tn%:
iiiir

onquain
»li(|ijiii

adim
:

(/ JiKifi. iii), ul 9i(

faerrc^

|>o(ni(,

adniikit

qui>d
l|»Ne

Stuliis.

ci

vcl

possit
'Ic

i|{n06ci,
<|uo
dicit

vcl

diniitti
:

o|M)i(<>a(.

CAIMTH.llM
ratio noiiiinii»
riittiri

111.

cst cniin
t|iioi|iic
;

propluta

Qui jiccfatum
ore
fjiit

Sartclifiielitr uotiieii luuiii. Il.cc

saiu'(ili(|ii:iii(lo

tioii
i.iii).

fccit

ncc ini^^nlut eit dulut
rurbiini
qtia&i
in

iu

{Itm.
:

taiiluia

s.cciiii cst

Ncc
nos
sc
:

(ciUari

(iincn«
,

aiKlcrct

onines siiprr qiios
c(
illiiil

vcrti

invoradnn cs( iiomen
in
c.iil,

rjtis,

F.t

ne

inducat

linlatiotum
inipcriosa

qui
v(m-c

(cn(anabiirr-

liabcu(

si

riptuin in rrondbiis suis,
:

ipsu

(cm
rui(

(liabolum
,

(ani

g.inrtirirabuiitur, c( ipsc in cis

lioc

aii(cm

cam
ct

Vadc

in<iuiciis,

Salana

,

nun Itulahit l)o~
Iljbcba( udqite
ct
sciiiotuni
euuiii

yHiut,

tcslaiilc Apostolo, tradidcril rcijiinm
sil

Dco

minnm
SalVatur
aliis

Dcum

luuui {ilailh.

iv).

Patri, vl

Vcui oninia

iMoihh/7'k.^ (/ Cor. xv). Kril

singularein
niudiini
,

quciiuiam

ab
rst

orgo Drus oinnia

in oiiinil)iis;quia plciia

ac pcrfcct;»

oran<li

qno Patreni
,

ra'lrs-

iK^atitndo (ain oinniuiu qirini singtilornm rril

Dcus:
vila,
;

tcm rrcqucnlcr
de ipso
:

all(N|uebalitr
ia

sicut scriplnni

jpsc eniiu cril omniuin clcctoruin
icrectio;
ipsc

h;cre(litas,

Ascctidit

tnuniem solut

orarc;

el

cral

omnitini

saliis,

quios, ct voliiptas

pcmoclaus
f,

in oralione lici {Luc. vi). Quiil aiitciii
:

ora-

ipse uniniuni
iitoilo dicuiit

decus cl pulcbntuilo. Alio quoq'ic aliqui Deuin rtidiruni cs.se oninia iii
cjiis

ret et qualitcr

novcrit ipse cl Patcr

qucm

orabat

nobis iDcffabilia eorum sccreta non
Illud cerl')

licct

irrumpcrc.

0!:inibus,quia taiilodivinilalis
liiiiMir,

splciidorc replc-

scire possiinius et

diccre, qiiod in ilio

ut

nibil

in iiobis

iiisi

diviiiiim

apparcat,

frc(|ucnti or.iliunuin colloquio,

dc salutc nostra

[ny-

qiicniadinodum
terigiicni
,

in fcrro ignilo iriliilpotesl vidcri
soli

prx-

(issimum agobatur,
tur annucrct
piiiicipis, ita
itt

qnam

i(a

Filius a l*a(rc

orando
alicujus

iii

spcculo

opposito, nil aliud prxtcr
spiritus
sapicnti;c,

postiilabat, ul et ipse simul
;

cum

Patre qtiod pclcbainagni

solcm.

Ciii

pctilioni

conipctit

quemadmoduni

filius

qu% taiitum iii porccjUionc alcinorum uon cum aliquo laborcinquiiondi veluti
toruni.

posiia

est:

civibus suis graliam Patris implorat,

inlcllcctus,

ct ipsc

cuni Patrc quod pos(ulaturinJtilgea(. IlaFilius, u( dic(uiii e»(, oiandi iuoduin
:

sed in piena cl quicta cognitionc ca^lcstium sccrc-

bi^ba^

igidir

Undc
,

(

t

viitiis qu;x; pacificos

facil,

id

est

singulartin el secrctum, cl scmper cllicaccni

queni-

Iranquillitas

tam buic

soptinue

pctitioni

quain
;

ndmodum
pier

ipse

in

quodain loco

dicit

ad Pa(reiii
;

scptinio (loiio Spirilits «aiicli icctissimc oopuladir
qui-j

Scio autem, Patcr, quia semper

me
:

audis

sed pro-

cum

nd iilud vcnluni fucrit

niilla

erit

ullra

turbam circumstantem dixi
lu

ut et ipsi

credant

disscnsio, sod omnia in pacc ct tranquillitatc

com-

quia

me

misitii {Joan. xi).

Uanc

au(cin oraiidi
pri-

ponentnr.

lluic

aulein virtuli
,

(ranqailli^alis pio-

D

forraam, omnia nobis necessaria coidineiilom,

iniKitur appellatio filiorum Dci
cit
:

cum

Domiiiiis di'

mo quidem

discipulis tradidit, cl pcr eos
qiii

omnibus
per alatt ideo

Beali pacifici
v).

,

quouiam

filii

I)ei

vocabunUtr

insecredituris; ut Rcmini Christiano
teiu inlelligere poiesi,

\Matth.
nuis,

(jwod quidcm lunc

lulurum &xspOcLifiliorum
translalis,

eam ignorare

lioeal.
;

cum de

nobis in sorlom
:

paucissimis

verbis ct eisdem

planis

inagiia tt

admirando dicclur
intcr fiiios

Ecce quunwdo
v).

cumpulali sunt

inulia inclusit reruin mysteria, ul esscl ct de pauci-

Dei {Sap.

Vide sccundum ulrumquc ordincm bencvobiu
fiJclem
ChrisXi

o(

verborum compcndiosa, etde plonitudine nianifes(a, ei de rerum capacita(e fruotuosa. ilinc tst
late

doclrinam,

qt!;e a

nomine Palris
iios

qiiod pueris post primos litterarum cbaractcres

bac

incipicns, usquc ad
provclii(
:

digni(a(cm

filiorum Dei

oralio disccnda (ladKur, e( post
tholicje

cam symb:)lum caaltcro

ul fradcs sibi

fac(os pcr gi'a(iam in ba^,

profcssionis

;

quoruin

in

quidiiuid

rcdi(atcui Patris,
iii

non mortui quidcm

scd vivonlis

saioula coliicredcs admitiat ol socios, juxta illnd
:

Ajwsloli

Quod

si filii

ct

htvrcdes; hccredes quitlem

orando petendum est, iii altero ca sineqiiibiis salus esse non potest contineiUur. Quaprop(cr ui.iversi sacerdo(es qui plcbibus prscsuia, omni d:ligenlta
subdiios suos admonerc debcnl
:

Dct, cohiircdes aulcm Christi

{Rom.

viii),

Yerbum

ouatenus Uaec «Iim

Patrol. CCXII.

7

:

20:^
laiii

GUMllERl ClSTtUCIKNSIS
saluli nccossaria, menioriler scianl ct priiden-

304

A

firco in divorsas spccies dislinguuntur.

Primo qui-

ler inlelliganl. Qiiod qiiidcm leinpore priinilivx

Ec-

deni

alia:

sunt carnales,

alise

vero spiriluales appcl-

closix diligenler ac fidclilcr
(c:n incnria

obscrvabalur, nunc aualia in
:

Innliir.

Carnalcs sunt

illyc,

quae

pro temporalibiis

prxlaloium sicul plcraquc
negligentiam versuin esl
,

con-

ediinduniur, veluti pro pcnuria rerum terrenarum,

lenipluin

et

non ulique

pro aliqiio corporis incommodo, sive pro
juriis,

illalis

in-

sinc peiicuio coruui

qui ul ficrcl procuraredcbuo-

aut

pro aliqiia liujusmodi

pressnra. Qu;e

runl.

lilud

ccrtc

dubiuni non csl, quod Salvalor
lanlo

lianc oraudi liguram,
Iraditlissel,

nobis studio minime

nisi soiret qu;\in sit ulilis et efficax, ot
ille

quidem carnales lacrymae non peiiitus ab oralioiie artcndaj sunt imo cum valde opus fucrit pro bis omnibus ct aliis bujusmodi, ciim lacryniis cl cor;

ad inipclran'iun» idonea. Koveial
lis

palernaj nicnvolis ct

dis couipunclionc, Deiis ut nostris subveniat
nis, bumililer rogandi:s est.

a:runH

affettum; quibus videlicct,

hominum
dfboaniiis
rc£;i

Scd

aliae

sunt lacrymae

prccibus ad exaudienduin facilllme movcatur. El idcirco qualiter
oslciidorc
:

cuni

convcnire

curavit

quas nobis oranlibus ac praecipuc oratione non solum adesse licet,
ccssc cst
;

in

bac

excelleiiti

sed etiam

nc-

queniadmoduin aliquis
alium

dilectissi-

qiias ideo spirilu.iles libuit appellare, quia

inus, ct oiiiiiium ei conscius sccrctorum, el qui ejiis

virlute Spirilus saiicti in luunine

excitantur, sicul
/Iiteni

opliinc

noverit qualilatem,

ejusdeni regis

n scriptum estin Psalmo:
«<7wa;(P«a/. cxlvii).

F/a6ir .spinfn» <yui,cr

gratiam impolrare cupientcm informat et instruit
Sic, inquit, et sic loqueris

Ha;ergolacryma;diversisdecau«

ad eum

;

his tibi vocibus
facile polerit

sisfundisolcnt, prorccoidationcpeccali, procorapassionc prosimi, pro miscriis bujus miiudi, pro consi-

Mieiidum est, boc verborum
CKorari.
llajc

artificio

derationc periculi pro dispensatione
igilur

diviiii niysterii,

Dominica
in

oralio

nobis semper

in

pro passionibus Cbristi,

pro dcsidcrio regni.

Has

ore sit,
santlis
II.

sempor
Cbrisli

corde lencatur, qua; sacroexpressa alqiie forinata
priiiia

ergo seplem species lacrymarum scpliformis gratia
Spiritus sancti,exuno foiite prodcunles, indiversoj,
ut ita

labiis

est.

ic iiobis

ii.aiic

surgeiilibus

scnipcr oc-

dixerim, rivulos dispenilur.

Lacrymas pro

turrat,
Ilac

Ikcc nos scro ad leclos rcdeuntes excipiat.

recordationc peccati cxcitat spiritus timoris,

cum

iios

facicm Doniini

in

confossione venfi lauei

peccalor sciens se

Deum

graviier oDreiidisse, ac pcr

dis pixvcniie festinen.us,
inoiios
ci

bac

cogitatus el scr-

opera
in

noslra

sludoamus cominendare.

boc supplicium timens, confugit ad lacrymas ; ct s«pe non solum vcniam, sed ct grali.t spiriliialii

Kl bene quiJem
oiiinia

ordine nostro inslitutiiin est, ul
noctis officia, Duminica prae-

augmcntu

11

el

meretur

cl accipit.
:

Tales erant la-

lam

diei

quam
iii

^ crymx
ctet

illius,

qui dicebal

Lavabo per siugulai nomeii tlralum

cedal oralio, cl

tcinpora omuia consuinmcntur.
illa

leclum

mcum
vi).

,

lacrymit

meum

Dignuni quipp'CSt, ut
froqiicni.T

verba ad laudcm Cbristi
nostro
,

rigabo [Psal.
xiini

Lacrymas pro compassione propielatis,

sonent

in orc

quai

primum ad
in sccreto,

movei

spiritus

(iiiando vol petcatis
afrottii

crudilioncm noslram in ore Cbristi sonucruiit. Sed
ct ciini fuerit

vei

«rumiiis

proximoriiin
illud

piet:itis
:

nciilcs
flen-

oppoilunum, aut erimus

compalimur, juxla
tibus culi

.\postoli

Flere

cum

accedcre debent
ta, voliiti

et alia noslra; dovotionis

argiimcn-

{Rom.

xii).

Lacrymas pro
in
,

miscriis liujus sx-

geiiuum ncxiones,
;

et paliiiaU-c, id est tunsi fiori

movct spiritus
pcccatiim et

scientia;, qua; tanluni

dc lerrenis
niliit

siones poctoris

et copiosa,

polebl

,

lacry-

est,
nisi

quando consideraiitcs
in

boc inundo nec
saiis

esse
'!e

marum
ipsius

effusio.

Ila^c forsilan alicui

supervacua victiam

miseriam

ccrti

dcrentur,

si noii

cssent sacrx

Scripiiiise aul

aetcrnis, denuiinus

laorynias, atlcndcnios
liomo, quit
vii.^

illud

Salvaloris aucloritate approbata.
:

Ail enini

Apostoli

:

Infelix

ego

me

libcrabil
:

de
llen

Doniiniis ipso in Evangelio

Stans a longc publica:

corpore mortis liujus? {Hom.

Et in rs;iIiiio
est
uli

n»s percuttebat pcclus snum, dicens
ctto mihi pcccatori {Luc. xiii).

Deus, propilius
per

mihi! quia
cxix).

ituulatus

meus prolongalus
i.

[Psnl. fundil

Ilcm Doniinus

Lacry mas pro considerationc pei

prophclain

.

Conrertimmi ad me

in toto cordc veslro

in jijuttio el flelu etplanclu, el scindite
el

corda restra,
cl

D bomo, quaiido vidt^ns se tot periculis undiqu» circumseptum ul vix casum queat oflugorc, loius in
liiclum et laorymas contabcsoit.
Ili.s

non restimcnln vcslru {Jocl
quodani loco
sic ail
;

ii).

Sed

Aposlolus

bu

ryiiiis

adcsl

in

Uujus

rei

gralia flccto gcnua

spiritus forlitudinis, conrortans oiim et

adinonens,
crsuliaiione

niea
ili),

ad Putretn Domini nOs.'n Jesu Chrisli {Ephcs.
ct cailcra qiiae scqnuntur.
;

quoniam qui teminanl
tttclcnt

in lacryittis,

in

In

genuum nexiimc
In

{Psal. cxxv).

Lacrym.is pio dispciisalioiie
spiritiis
consiliii,

iiotntur orantishiiiuilitas
niilians,
Rioiie
di^iiiu)

qu.iiido totiitiH orpiis hum:ijost.iti.

divini mystcrii siiadet

prr qiK

in

sosc

sitbjicit

tun-

considcranlos divinam crga nos iMmiialom cl ordineni noslr* redempiionis, et timoiiles nc
bonefioiis
ingiati, ac por
taiitis

voro pcctoris

sibi ipsi

pe< cator irasciliir, et

Dci
:

in vindictain inali por|>otrati
tiiiidit rt

eadom inanu cor euiim
piavi

hoc

indigiii

rcperianinr

vcrberat,
,

qiia
iii

pcrvcrsa cogilalio cx ipso
oporis
Iradii-

cx miilta dcvolionc solvimiir
t«'S

in

laorymas, attenden-

«:ordo

proocdcns

cxiliiin

illud

.\posloIi

:

Proptcr nimiutit iharilatcm qua
ii.)

cla cst.

dilixii tios

Dcus, cto. {Ephcs.
clicit

I.acryinas pro pasintcllcctus

c.vPiTrLrMiv.
Lacryiiiaruiii aiilcm divers.T siint causa;

sionibus Cliristi
rl
iil-

spiritus

qui de

siipcrnis

est,

por queni

inlelligonles

Dci_ Filiiuu

11»
ntpnii) \U'o Piitri
I

n-:

on\T.,
iii

ji

jhn.

i;t ii.i

»

mos
A
/>r

I

III

\l

Iil

l>!l\ll()NK
I

M
Yl.
<ftiiU

('<iti'<|iialiMn

KiiMiii <lt'lluli«, iiil-

4.\l'lll

I

M
.

iiiiiiii'

<>iiiit
i'i

t:iii(;i

|iro

noliis pri liilissf,
ir|iriiilrir,
nl

iin rsl

<

rnlrii

quinto mnlfuln ot.ihonii, id ttl
iriiiii'

itanli (nm-

(ft niis

<li({n.i

|tiis<tr

iiiiiiiiiiiii

<l:iro |iro (llniitta,
li's iIIikI ('jiis^U^iii

lai-ryniiH iii<liilK<'iiiUk, <-on»i<t<T:iiiA|ioiiloli
:

NtiiK

<|Uiiiii:iin

iIIikI

jpiluliiin

orjlioni» (|nKi
i<J

s«l

<|uin i.hritlui faclui tit

ipMiii
oraiili
iKitiir

pirtiin-Jt

ti.K |j«tiiiu«, «cipirn»,

r«( f|uid

fno Nii^M
truri*
iiiiliK it

(idii/ii^Hi
ii).

UMfUf

nil

muiliin,
|iro

iiiorlciri

uulfin
r<'^iii

Kiuvciiiut, itiiciniit

tnKpn nr. (!nnt<iiiiint
liijniilij

(/7it/i;i.

I.:i< tviii.ih

il<*si<lriio

oruiid

ii:i-<

;

par< inionia, rastiinoiiia,

hpirituH

]iii|iii'iiti.r,

(|ii.i'

csl

in

<'o|;iiitioiio

(tiK, d<!vuiiii

<'l

roiiipiiiK tiu.

farcinioiiia iu •uii
((

:i<l<'riioruin, p<'r (iiicin

priCKUstuiitct

uli<|ii:ilciiu*(

ccc-

cctiorin csl
(iir((ciis,

;

(|tiin

veiitcr
('(

iuigin.i(ui

moniarliHa
noii
\nt^

li-s(iiiin lioiioriiin iliilci-ilinciii <1olcii)u& :il)cis ililVcrri,

i.iili(ilriii

piirani

nradoiiiin

iliiciitcs
itnlr facii

<'<iiii
.11

IN.iliniKt:i
f

:

(Juiiiui»

renuim

et

nppiirfbo
rricii' ;i(j

suiit iiitriiilcrc.
<'oBv<'iiiciia

(l.iHliinoiiiaiii qii<M|uc <iiaiiii
piil< liniiii
<:,(
,

ajis.4niuinl.i

Ooniini

luiiunl
xi.i).

riii/ii

Iniriiimv

cl

ul

piiru

ct

nei die ac nocle

(l^tiil.

Il.r<:

giMicru

liicryniuiIcIhtiI,
<lc
<|ii:<.

hco

pi;rM'ii(<'(iir

ora(in

,

quia

iiiliil

(tirpiii«

rtl

ruiu ct forlc
Itrrcipuc in

|)lur:i
l).')c

noliis

urunlibus aUcH^c
or^initi

<|iiaHi oialiiiiiis piirilulciii lilinltnik l<'<liljlc p<il!iM*rr.
rit<li>

Domiiiicu

lonnu,

<(

iii

V<-(<Ti

rcHlaiucnlii

kJirnlns qin M>rt«
a.lol. rcl

quia

muKa

jain ilivimiis.iitiiK

icliiiu.is

liicMlcr pio- inciiipluin iiigicshwniK crat, ut
feiiioralibtiH
iiiitui

ii.rcnHiitn
ci

8C<|ituiiiur,

jubcbatur,

ikm:

licrtiat

luto

CAIMTIMIM
I)e

V.

tcmporo
.Sril ct

vicis hu:(', <loiiiuin vcl

utorcin

rr.tpirere.

ipsc AposloliiH (/ C.or. vii) itiaiii cuiijugalot
ali

fornia domeitica.

Fonna

tcuiporc oialionis
oraixli itoincsticn

cst qttam sihi quis suo
et
.tli(|uas vcl

ojmtc

<'onjiig.ili

\acarr jul>ri,
inquicns, foa
ac nio-

pr;t'sct'il»il

arbtlrio,

vcUili |»i'cccs

psal-

pohtea rcilire in idipiiutn nc
Hacordotitius

lciiict,

Satanas.
iiios, atil ctiain

litaiiias

vcl goriuricxionos, et

voto
nacliis iino <imiiibus qiii
peniitt,
si( iit

autcin ol

clciicit,

quotitlic persolvcnilas. H;cc furina pcr singulos fcrc

vnium

conliiienlia: susce-

hoinincs variatur,
sc<l

<liiiii

quisquc

iiulla

anclorilalc

scii)p<Toran<tuin rst, ita jngiler cunti-

sola ilevotioix; sua,

quoJ

iiemlittn. Ilumilitas quoquL- orunti
sibi visuin fucrit eli-

adissc del>ot,

i:e

superbiaiu IMiaris;ci repr:r&ente(
gil observ.-xmlum.

iii

puMiro,

sc<l liu-

niilitatein

publicani scrvel in ocfulto [Luc. iviii).
iii

De forma monatlica.
Monastica vero forma cst, qu;v a majoribus noslris, vcluli Ba«ilio,
insliliita, in

Dcvotio sieut longc supra ducuimus
sislii
:

duubus
ut

coii-

aitioro vidolicel Dci, el dcsideriu rcgni. llo;

nenedicto, ca»terisqtic Tatribus

ruin iitrnmquc orauti adessc iicccsse est

Dcum

monasleriis, id est cocnobiis monactio-

q amet qnom

orat, et

rum

re^ulaiiler observatur.
atictores, et
alii

Qux

cl ipsa se«

iindum

ai-denler dcsidcrct.

rcgnum roclc«te pro quo orat Compunctio siniililer iii duobn»

diversos

diversa Rionnchoriin) goiicra

variatur; diim

ad eonsuetudineni alioruin, vel

posila csl odio peccali, et (imore siipplicii. Hiu: quoqiie duo oranli praesto cssc dccct; ut pccrata

;)ddunL, vel niutant, vcl delrahunt.

inexorabiliter oderll,

el

ea

sibi

ante ocuios po-

De forma canonica.

nens, quolidie pro singtilis
esl,

vcniani
illa

Forma

atttem

orandi canonica

eonim

(|ui

xteruo supplicio qiiod per

pelat, et ab promeruit sumiiio

aiitonoma.stice canonici rognlares appcliantur, ciim

melu

el buniililate iin|)Iorct iibeiiiri.

(ainen canonicus nil aliud qtiain rogularis, a caiionc

CAP1TI!LUM
De

YII.

quod

esl rcgula, pussit interprelari. Seil li;cc
licct

qiio-

que forina
arliculis

secundumoanoiics ecclcsiaslicicde-

sexlo coulento oralionis, id ost quid orando proveuiat.
uUimiiiii oralionis capituliim, id est

bcat conformari, quandoque lamen iu quibusdain

Tunc
lem
IiiEc

quid

ab ea diflerre

rejicritur.

orando provcniat, tenlabimus explicare.
:

Siinl aii-

lemissio pcccalorum, sccurilas prx-niio-

De forma
cl ipsa

ecclesiaslica.

runi, aeiornitas gaudiorum.

Remissionem peccalurimi
post

Ecclesiaslica fonna generalis

cst Ecclesia;, qua?

D

inenicral

David
in

,

qiiando

quiniinapesinium

secuudum diversas
Uiter bas

diccceses plcrumque so-

psalmum
tulit

quo peccaia sua

huniillinie diflevcral,

let variari.

orandi formas noino suum

inissiis esl

ad

eum Nalhanpropheia
le

dicens

:

Trant-

aliis

suporbc prapferendam e\isliinet, quoniani
et

omcnim

Deus peccalum tuum a

(II Reg. x). Securisolel
:

ues laudabiles

boiuc sunt, et Deo placent, et aJ
rinein

tas

quoquc prcemiorum, orando provenire

uuuin bealitudinis
uihil retcit
«line

diiiguntur.

Sicut

quoad

rei utilitalem,

quo vcrborum orejus obtincas, ita
illa,

quando verus oralor ac diligens, ex loiigo orandi usu, non solum veniam peccatorum, sed eliani
prseniia «ternae bealiludinis

regem

iDlerpellans, graliam

securus intipit cxsjk'in

nihil interesse

crcdimus, bac vcl

vel alia orandi

ciare.

.iElernilas

gaudiorum

hac quhleni iti
nisi

forma, jolernae relribulionis braviuni assequaiis.

comparari polest, possideri non potest,

tnnc

Quapropler unusquisqiie siiam omiii
el imploal
;

sltidio

servet

demuni cuni corpore
ticax
oralio,

resoUili,

sperata diu
sit
iitilis

bona
et c f-

el

omnes
tain

licet dispari

modo, uno tamen

nos gaudenius accipere. Vide
quac
et in

quam

devolioiiis

allecUi,

debitam Dco scrvilulem exbiquibus veibis, qu;^ni qua pie-

hac vila remis?ionem ac-

beant,

qiii

non

cipil peccaloruin, et

fuiune beaiiludinis conferl se-

taie meniis'orelur solel ailendere.

curiialeui, el

laudem ad vilam pciJucit xternani.

M7

CUNTIIEiU CISTEKCIENSIS

^U*

LIDER DUODECIMUS.
De
jejunio.

CAPITULUM PRJMUM
Posl longsin hiijus operis inlcrmissionem
rerimi necessilas
induxil,
prinia

A
quam
materiae,

Dominici aavenlus, vel Quadragesim.T, vol Quatuor Temporum, vel sanciarura vigiliarum. Monasticz
religionis suiil
illa,

parle

qux

a

monacbis

vcl clericis re-

id esl oralione, salis, ui crcdiinns, diligenter Ira-

gularibus observantur,

quemadmodum

Gistercieo:

cUila,

nunc

reliqiias

dc quibus pauciora diccnda

ses lota dimidia partc anni indesinenlcr jejunanl
reliqui
clerici

sunl, breviier cxscquamur. Cessaium quippe nobis esl longo lemporis intervallo
ciaiii milii
:

autem monachi qui
regulares,

el Nigri appellantur ct

tum propler injunqua ferrc biennio

quasdam solemnitalcs

novem

animarum siib ( urain lum propler inlolerabilera quam palior corporis inOrmitalem. Nunc aulem ab illa occupaliORC quam coaclus susceperam, Deo volente, absolaboiavi;
lutus
:

aul duodecim lectionura

excipiunl, in quibus re-

laxare jejunium sibi dicunt esse concessum. Spontaneae devoiionis esl illud,

quod quis, nuUo cogente,
:

sed propria voluntate l%tus assumit
sexlas vel

veluli

fcrias

imbecillilali

meae vim facere lenlabo

;

quae

tanta esl ul propler dolorcm capilis el linguae defeclum, verba invenla nolario vix possim exprimerc.

tuum,

id esi

omnes vel aliquas jejunare; vel in perpequoad vivel, vel ad lempus, velut ad
quod pro peccatis gra-

trienniuro, vel seplCDniura, aut decennium. Neccssariae correclionis illud cst

Faciam tamcn ulcunque
suprcraain

polcro, et

inccepto opcri

manum

conabor

iinponcre;
si

ne labor

vioribus peenitenli injungitur, veluti

qualuorQua-

praDccdens totus cedat in irritum,

boc opuscuiraper-

dragesimx,

singulis

annis

jejunandx;
solet,

quarum
secuudu
qualuor

lum quod expletum forsan prodessepoteril, feclum et mutilum relinquatur.

prima ante Domini Nativitatem agi

ante Pascha, lerlia circa solstiiium xslivale, quaria

CAPITULUM
Primum
illud
sit,

H.
,

vero tempore autumnalis xquinoclii.
videlicel quid

Hx

ergo de jejunio videamus

quadragesimae

in

momoriam

illarura

observanlur;

quot ejus species, quid
sit

conveniat jeju-

nanti,

qax

jejuniorum

utililas vel effectus. Jeju;

quarum duas Moyscs, lertiam Elias, quarlam vero Salvator jejunavit. £x quibus dux novissimx paucissimis ootae

narc, ul aiunt, abstinerc est
cst

ex quo jejunium, id

sunt

:

quippe quas fere nullus ob-

abstineniia,

lam sensu quam voce derivatur,
:

servat, nisi quis ex roulla devotione, aut in vindi-

quas brevilcr Hujus aulem diverss sunt species nec plurimum difficullapcr ordinem considerare,
l!3

clam magni cujuspiam
notiores sunt

scclcris, se illas observare,

vel ultro spoiideal, vel cogatur.
:

Reliqux auiem duaa
nativita-

babel, nec miiiimum afferl utililalis. Est enim

allcra proplcr

Dominicam
iila

jejiinium spirituale, el
spiriluale
est
,

jfjimiumcorporalc. Jejunium
pravis

lem.aliera propler ejusdcm Domini resurreclioncm,

ab

omiiibns
biimiliter

voluplatibus
Jejiininin

C quas

prsecediint. Inter

quas quoniam
est,

qux Pa-

menlis

et corporis

abstincre.

scha prxcedil famosior
latur et
lcgitur.

in ea

de omuibus canSalvalorc, quia
el

vero corporis

esl, a cibo cl

potu rorporali ob salu-

Dicitur enim de

lem aniinx rationabililer leiitare. I)e jejunio spirituali nil veriiis dici posscpiitoquamquodonmi tempore ab omni hoinine servandum alque tcnondum
esl.

cum

jejunasiet quadraginta diebus

quadragiuta
et

voctibus, postea esuriit {Matth. iv).

Dicitur

de

Moyse

,

quia jojiinavit quadraginta dicbus el qua-

De

corporali

autem jejunio secundum

divcrsas

draginta noclibus, ut logcm Homini merorctur accipore {Exod. xxxiv).
ainbulavil in
biis ct
foi

cjus spccies certa polest ordinari doctrina. Quacdani enim jojunia sub lcgc vigucrunt, illa videlicct qu;e
prrf^ccpil

Dicilur etiam de Klia, quia

titudine cibi illius qu.idraginia dic-

Moyscs observari

;

utpotc jojunium primi,

quadraginta noclibus usqiic ad montein Dei
lien. xix).

jejuniiim qiinrti, jcjiiiiium seplimi, jcjunium dcciini
rt 31 qiia
biint
siiiiilia;

Oreb (///

Ilem jojunimn aliud csl
qiialilatis, aliud

ri-

qua;

quidem tempore suo,
rcvelata; gloqiia;

gulx austcritalis, aliud mcdix

ro-

sicut el ca;ter.T legalos observanlix' et prodesso po-

missx

lenilatis.

Uigidx
iii

aiisleritalis est illud

qiiod

torant et
ri.-e

merori. Niinc aulcm lompore

agitur tniitnm

pane

ct

aqua

et crudis horbis.

a

Judiois

obscrvata, sicut el oninia
iio<-

ab

Modix
vino
missno

qii.ililalis

csl illud
ot

indddibiis

fiiuit,

Poo

placoiit,

nec nn

rontiir.

vol

sicon,

quod agilur in panc ot omni quadragcsimali cibo. Uo
in laclc cl

Q{\x aiitcm
copla sunt,

ji'jimi.i
aiit

tcmpore giatix
calholicx
aiit

in Lcclosia re-

Ienit:itis csl

quod agilur

casoo ol

sniit

insliliilionis,

aut

onini gcnerc cibi prxtcr solam carncm, qua; nulli
jojiinanti conccditur.

nion.i&tio.T rcligionis,

spoiilanerr

devolionis,

aul n«>xcssaria^ rorrcrlionis. C:ithoIicx inslilulionis

CVPITILUM

III.
:

gunl

illa,

qux

oninibns

<|iios :rtJS vrl
:

Tgriltido

non

ronvoniiint aiilrm jojunanti hxc

mcnl-is coh-

lnip<-dil

obsiTv.inda

proponuntur

vcluti

jojunium

slanlia,corporis mundili.i, spiriliialis Ixlitia, in vullu

;

to9
lillarila*.
|Milii
Iii

nr,

oiivT. JFJIN.
racti»

i;t

rir.KMos,
<

-

i.iii

xiii.

dk ki.kkmosy.na.
Oniiito nnxlo
Jiivi'n:)ll» (nat

»io
Krncrii

vorlii» cl

iiialiirlt:i», in
(|n.i

iImi ei

\

H(iiia,i|iirni liiilurit iiiuliiinoda »aliaiiiriiloriini

sobrictnH. MnitiM roiiht.inlii
;

^ol.f trnlaii-

«lcnrnltciiliMii
i|i|i>H |ir.i l.itir.

|><iraluiil
i),

illj,

ronlra

liH iiiHiili.iH ('onciilcrtrt rf|iiiinut
lic |i!uH jcjiiii:iiili

i

or|iiii ih iniiinlilia,

%al)iu;il Ikm:

modu

:

iioical
;

lilthlii

ct

ruriUH

iin|iiirita»
jaiii

qiiaiii
«lc

proslt JcjnnUiin
fiitiii;r

Kpiritiialiit la'litia, ijua

Quattla ftl qmla, r/tnr ttbi lolot Vnntl uiiroi, unimril iinipler ronritia ntilmm.
Vitlc (|iiaiilo otlio

|ir.cinio
Iii

licatiinilinii

ccrtun cxiiillcl c(
iit

gcntilct
rc

rliam

viri
hI

filiam
uuij

gulx
qiij,|.

gauilcil.

vultii «lolict

cssc

liil:irilas,

noii nll

|M'rKC(|iiuntnr. yiia in
(|ui(l
<

tiicul liy|»orrit.c tristcH, iic \i(lcatnr lioiiiiiiilinH jcjuiiaiiH,

ilMtriini •iiiiniH

i|uo n

i.

^

,,

.,

i

>iuin

iiabriiii«

Nol Palri tiuo

(|ui

iii

cwUh
no

c^t (Matlh. vi). In

tiKligcnli.
i|uaiii

Ouj|iroptcr •umerc ntra HaliH luliu» ra.
sufMTdu:!
:

vcrbis ct ractis
siiis

inalurilns,
aliiiuld

qui pro p<;ccaliB

sumvndu
cui

ct

i^tro

corpiis

alTlitjil,

scnrrilc, vel

cnormc,
Iii

ct rr:itri

pra^ripis

ncrcsiiaria

qunu odrnilii, rrum luntlitut.
parnm,
tcI

fcl rcligioni conlr.irinm facial anl loqiialur.
?l |M)tu

cibo

Qxitl aulciii niiicni(]iin vcl nalis, vcl
iniuiii,

ni-

Hobrietas,

iic

alii|no

nioJu

lincii

Kobricfatis

dillinirc

iion |>ossuiniis, cl

idco ip.siut ar-

cKCcdal. Sunl auicni qiiin<|nc roodi quibiis contra
soliriclatem
a{;i

bitrio crediiiius
ulilit.it vcl

rrlinqucndum. Jcjuniuniiii aulcni
csl
:

solcl

:

vitleliccl

cibuin implicntcr
,

clTcctus

d.x-monum cxpuUio, ma-

appctcndo, tcnipiiH pr;cvciiicndo
(|iiji*rciido, niiiiis

lautiorcs ribos "
jn ntinia

laruin cogitalioiium ciclusio,
vitioruiu

pcccaturum rcmistio,

ambiiioso
IMiiii')

pi':cparniido,

mortificatio,

fulurorum

bonorum

crrta

(|uaiitilato

SMiucndo.

inodo

iii

cibo pcrcavit

cisiKCtatio, ca;Icstium

Ksau, quando
vit [Ccn. xxv).

Icnlis cdulio

primogcnila commnlain

monum

cxpulbio

:

gaudionim pcrccptio. Dznon tam ab aliis qnam a noliis;

Kodcin inodo

potu David, ijuaiido
Bclli-

quia malignus Fpiritus
pcccalis suis
pciics
afnigi,

cum

vidcrit

homincni pro

concupivit aquani dc cistcma qna' crat in

conlcmni sc vidcns, ultcrius

lchcm

;

qnain

ci

tics viri |M*ricuIo saiiguinis proprii
cibiiiii
il-

cum

residcre noii audcl. Licct oliam ab ol>-

atlulorunt (// lifg. xiiii). Scd quia allcr
licite

scssisaliorumcorporibu>virtulcjtijnniid.-eniunia fre-

sumpsit, alter vcro

.nqiiani
ille

quam

niale

conculiic

qncntercxpollantur, sicut dicit Salvator

:

Uvc genu$

pivcral

Dcu

cQrndil

:

idcirco

damnatiis cst,

dccmomi nonejkiturmsiinorationeetjejunio{Maith.
qiiia jcJunanU propeccalis dclestabilc est dc faciendo pcccalocogi-

vero miscricordiam impctravil. Sccmido
cavil
tris

modo

pcc-

xvii).

Malarumcogitaliouum cxclusio;

Jonatlias,

quando conlra

proliilulioiicm

pa-

mcl quod do lcrra virga

tulcral

degnslavit

tare.
vitis

Peccatorum rcmissio

;

quia jejunantibus Niniiii)
:

(/ lieg. xiv).

Scd quia probibilionem igiioraverat,
niorte

Dominus placatus

esl [Jon.

quod ulique

idco vix

tandcm a

quam

ci

patcr iiilci:debal,

nonessel.sieispccc.iladimissanonfuissent.Vitiorum
niortificaiio; quia moriificala

populi sufTragio nicruit libcrari. Tortio

modo pec
ita di

carne assiduitate jcju-

cabanl
ccns

illi

quos arguil Juvenalis satyricus,
:

nandi, eiiam in ipsa peccali fomes exslinpiiiur. Fii-

(sai. i)

lurorura
ct

....

Vna comedunl palrimonia mensa.
:

El

alibi

de cisdcm

cer la ei«peclalio ; quia qui pia pure pro peccatis afDigitur, non potcst promissa panitcnlibus praemia non sperare. Ccelcstium gau-

bonorum

diornin perceptio; quia

omnes

.... McIIhs saphtnt

quw

qui pro vila a;lerna

pluris emunlur.

Quarlo

niodo

poccabanl

illi

quos deridct Flacsat. iv)

mox ut e carno migraverint. ad aeternae salielalis convivia pcrducunlur

diuinrnisjejuniis coipus aflligunt,

cus Horalius

(lib. ii

Sermonum,

sub Catii per-

LIBER TERTIUS DECLMUS.
De Eleeraosvna.

CAPITULUBI PRIMUM.
Vltiino loco de eleeraosyna quae et ipsa de tribus

D

dc malis resipisccndo, et ia bonis perseverando. Resipiscendo de malis, qulbus prxsenlibus necessario damnaretur persevesibi
ipsi

duobus

niodis,

;

nostnE niatcrix partibus una posita est , brevi qcodani compendio disseraraus. De qua isla considerari oportet quid ipsa sit, quot species eleeniosynae, quid compelal cleeinosynam facienti, quid ex ipsa soleal provenire. Eleemosyna Graeca voce,

rando in bonis, quibus absentibus nuliatenus salvareiur. Fili, inquit, miserere animtB

tuw placens Deo

(Eccli. xxx), id est relinquens raala el faciens bona,

quorura utrumque placere Deo non esl ambiguum. Pioxiiuo aulera raiseremur pluribus raodis , videlicci compassione
,

Lalina misericordia dici solet.
boniinis
duple.\ est
:

Misericordia autcm
seipsura,
aliera
;

oraiione, correctione, consilio,

allcra crga

auxilio, beneficio. Conipassione

miseremur proximo,
sui condolebat

vero in pro.\iinum. Non potuit addierga Deiim

quia

quando
David,

vel ejus peccatis vel .Truranis misericordi-

Dcus omnium quidem

raiserclur,
e«el.

el

ipse ctijus-

ter condoleraus. Pcccalis

Absalon

filii

quam

niisericordia

non

Miserelur ergo quis

cum

ille

palrem persequeretur (// Reg.

w)

2!l

GiNTntRi
,

cistf:iu;iensis
lalis csl
itt

•ni

acrumnis vcro

ciim

i|»>c

miscrabilom
xviii).

ojiis

mor- a q«oniam qni
|»ro

cloemosynnm vcrc ac di^mc
.solct

lem lamcnlaretur (// Reg.
niisorcmiir proximo

Oralione Minililcr
vel

darc possit, buic revera omnia iminda cssc conniiv

duobus modis, ciim

mur. Talc esl
lem,
et

iilud qiiod dici
:

:

llnbc charila'

pcccalis cjus vcl
iniplorainiis.

miscriis

Dcum orando

liiimiiilcr

(ac quid volueris

non

qiiod liabcnll cluriliceat

Pro pcccaiis proximoriim orabal Sic
pro sc
lapidanlibus implorarol {Act.

taiem furta, hoiuicidia vel adulliria
trarc
;

pcrpc-

pbanns,
vii);

cum

scd quia nibil facerc potcsl liabciidociiarilavil.im

pio miseriis aiitem Paulus.^cum juvencm F^uiy<;buiii misera sorle percmplum orando snscilaicl

tcm qiiod ad
ci

obtinendam impcdiat. Compi^lit

etiain

simplicitas, ul ex co

w). Correclionc qiioqiic misorcmiir [iroxiino duobui inodis cuin vcleiim dc faclis jam malis in{.\ct.
:

causa
vcluti

(ieri

dcbet,

quod sola pietatis non quxrat favorcm bominuin
:

Pbaris5ci,
;

qui,

cuivi

faccreiit

cleeinosynam,
:

rrcpanlcscorripimus

;

vel a faciendis

miscricordilcr

canebant luba

de qiialibus dicil Saivator

Amen
vi).

abstrabimus. De hac misericordia correctionis di-

dico vobis, recepcrunt mercetlem

suam (Mallh.
,

clum

est

illiid

in

Psalmo

;

Corripiet

me

jusliis

in

Mercedem,
licet
falsa:

inquit,

suam roceperunt

laudcni vidc-

niiericcrdia

cl uicrepavit

me

(Psal. cxl). Coiisilio

ab horainibus qiiam quscrebant snb ubtentu
celigionis,

«|uoque prosimo miscrcmiir, quando erraiili ct sui

poenam vero qux simulalioni cocrant reccpluri.
Qiiaproil-

prorsus ignaro, saiubri consilio subvcniinus. Auxilio

b rum debcbatur adhuc
plcr vel

eliam cidem proximo miscicmur, qiiaiKlonJ favel

occuUe

fieri

dcbet eleemosyna, juxta

ciendum
frcio

oblincndiim buniim qiiod per sc non

lud

:

Abscondile eleemosynatn in sinu pauperis, et
vobis
,

potest, auxi.ium ei miscricorditcr exbibemus. Benc-

ipsa orabil pro
lari

{Eccli. xxix)

;

vel

si

occulsic-

autcm

cidem

miscreiniir,

quando

indigcnti

non potest

pura
:

tamen

iiitcntioiic

fiat,

materiale

stipcndium, ulpole cibi

vel potiis,

aut
In

ut ait

Salvalor

Cum

facis eleeinosyuam,

neaciat
vi), id

westis vel pocuniae alTcctu pielalis impertimur.
ciijiis
iiat

sinistra tua quid facial dexlera lua {Mallli.

bcnenoii

exliibilionc isla

cavenda

sniit,

nc

est operi

bono quod tanluro bona inlontionc

fa-

de alieno, nc absquc modo, nc dclur
fiat

indigiio.

cicndum esl, nihil pravse intenlionis admiscoas. Hiimilitas otiam cidem

Ne

de

alieiio,

qiioniam qui

facil

cleemosijnam dc

multum
fiat

est ncccssaria,

ne quod
cst,

sub$tanlia pavpcris, qiiasi qui viclimat filium in contpectu palris {h.ccli. xxxiv).
ti niii

ob amorem Dei

el

proximi humililer faciendum
:

Ne absque modo

,

velut

arroganior ol superbe

ut faciunt

quidam ho-

de<leris.

in

de
si

pliiribus potcras

subvcnire.

mincs perditissimi, qui ea quae pauporibiis eroganda crant
scripttim

Ne

deder.s indigno,

dignus sque indigens valeat
est
:

scurris et bistrionibus largiuiiltir,
sit
:

cum

rcperiri,

qiiemadmodiim scriptum

Sitdet clce-

Qui donal histrionibus iinmolal dwmo-

mottfua in

manu

lua, donec invcnias
alibi

juslum cui des
sit
:

^

uibus.
vcl

Qiiapropter duplici poena' tenentur obnoxii.:

{Eccli. xn). Et

lirel

scriptuin

Onnii pc-

qiiia

paupcres Cbristi suo fraudant slipcndio,
ca qiwe forlo
aliis

tsnti te Iribue {Luc. vi),

lamen

bscc nostra boncficia

vcl qiiia

violenter ercpta sunt im-

nd doinesticos

lidei, et

vicinos seu familiarcs

no-

piirissinio generi
giiintur.

bominum pro

sua scurrilitatc lar-

biroscupiosius alquc Irequcnlius dcbentcxlcndi,

Sed
id
;

et si

propriic sint res cl

omni

vitio ca-

CAPITULUM
Eic^^mosynam
facienli
ista

II.

rcnles,
:

est

nulla parte injuria, peccant tanicn
in

conveniunt

mcntis

gravissimc

quippe quas

bonos

usus conferre

purilas, simplicitas, bumilitas, iibcraiitas, bilaritas.
Ilacc

debueianl, ois lurpiter abulenlos. Quae cnim niajor
abusio qtiam in homiiies fo^dos ct Dio prorsus odibiics

autem

ei

dicimiis convcnire

:

non

soia

quidcm,

scd prxcipua.Mcnlis purilasci valdc necessaria est,
sinc qua iieccssct elecmosyna quidquid faccre possct; quia

facultatca

tuas

elTunderc;

pauporos

autem

Cbristi el eosdcin fralres tuos niillo bonelioio consolari.

cum clccmosyna
nulli

nil aliud sit

quara mise-

Qni

viderii, inqiiil,

fratrcm iuum ncccsse haben

ricordia

,

miscricors ossc potest, qui sibi ipsi
ct

lein, et clauserit viscera

sua ab eo, quuinodo chariiat
lii.)

per cordis inipurit:itoin inipius
convincitur. Quocirca
laris,
ire in
si

immiscricors cssc

Vutris manct in eo? {/ Joan.
•» est,

Fralertuiis paiipcr

cIccmosyBam faccre medile

el

forsilan coinmuni Palri
seinicinciiis borrel, ol

Doo

lc

longc dile-

necesse est cnni a

ipso incipcrc, el irans

ctior. llle

lii

nilos in

purpina,

proximum. Qiiod
:

enini ait

Salvalor

iii

Evan-

ct tanicn luiis fralcr est,

non poics cjus propinqiiifratre tuo substaniiain

gclio

Date elcemotynam,el omnia munda tunl vobis
xi),

talem

offiigore.

Dividc

oum

{Luc.

non co scnsu dictuin
miiltis
,

osl

quasi boc
fiagitiis

.solo
,

mundari valcas a
•imilium. Si
oniiii

magnisqiie

si

luum ct illius Palrem graviter cxaccrbos. Liboraliias quoquc facienti cleeniosynam adcssc detiiam, nc

dederis osuricnli victiim

nndo vcstcm,

vcl aliqiiid

bot

110 sit

oxsangiiis cl aridiis in crogando; sod pio
fratri

boc siilum ad

ciiiiind.ilionoin

niodo

facullalis

libenler

imporlialiir

:

iioii

mullorum magnoriimqiio criminum siidiceroi optim» Msot pcssimorum bominiim condilio, si sua
flagitia

tam

linicns in
illitis

sonloin

poslcrum dcfectum suuni quam praeallendens penuriam. Meminissc siqiiiiltis

sola

rerum loniporalium impoii^a possont
siiiit

dcm

dobct, qiioniamqui dedit prasscnlia potcril,
ilia

redimcre. qiialos
res, qiii robus

Juros, raploro*;, qiiadruplalo-

orogalis,
libot pro

copiosiiis ministraro. Faciat orgo

qiii^

cliam

m.Tla; pnrtis

mnlnriim siiorum

raciillatc sua, ot

ob amorcm

illitis qiii

oin-

impiinilatcm
in
illis

sibi facilo

coinpnrarrMit. Qiiod qiiidom
iniciligi
;

nia dodit ot .impliora darc potcst,

cgenli

proximo

Domini vcibis iuinimc dcbct

scd,

quod poto>l cihibcat

:

mcmor

illius

Scripliir* qn.Te

^

m
(licil
:

m:
Si

i)\\\\

,

ji.jPN. i;t r.i.KiMos
iihiiinliiuiir irilnii'
,

f.m.

xiii

ni

1

1

ikmosyna.

»11

iiiultiim libi furrit,

»i

A

«yiiain vlifiMiJur cuiiveiiirr, iiun< j»iovfiil'fm rjii»
ii|ii(iaiiiiit.

m

»iWt-iii

piiruni, itiain de ipto lihfiiln inifirrlii^ {Tnfr
1:11

iv).

lliliirihiH
iit
iil

irnli *'!t'<Mii(tHyii:iiii
tl:il

)s>'iii||.

f

iiiti-s»o
;

CAIMT!
Qiiid
l'io)«ni)ih*
rciiii<iii.n

1.1

M

III

(Ulirl,

i|isuiii i|ii(mI

l:rlu

:iiiiiii()

hii'i<i.iiiii

cx rlttniotyim

vfiiinl.

f|iii)niiiin,

ut uil

A|ii)kIi)Iii!<

:

Uiliin-iu iluloreni

ililiijil

aiilcin

ci cliciiiok^nj

(iMltiqiic lirir

;

lhu*{\H'.or.\t). Niuii

ct inlci' lioiniiicN, ul »il |iliilo-

|'(H'rnloriun, clijrilalit
,

aii(;iiicii(iiiii,

kitiii-

8ii|)liiis,tii^rutiiiiicsl licnclli iiiin<|iiiiililiii iiilcriiiiuinH
<l;uitiH Inv^il, cl ili'iiii|iic si

liialc (^aiiiliiiin

cciln tpc» pniniinHornin, |M-rccpliu

\isiis

(

sl (l.iic, (Hi:isi ;i|h'(»
i|iii

praniioriiiii. KciiiiHsidin-iii pccciiiiiutii ci clciiiio%)ii:i

cvl()ri|(ictcliii'. (JiMtilo iiiai^is Hcii
iii(liKCiili:uii, iniiniiH
illiiil

iiiiII.mii li:ilji't

provciiiii; nnlli liuliiiiMi ('hhc ilrlnl,
,

iini •nriptiiin
il.i

liiiiiti

|)l:ircro

luin |H>lcht,
i'.\\\\\

nini

Nil

(|iii:i

nicul aijun txtliiujuit iijucin,

cUrmntijna
(Irtcrniiiil

(icvoliu iiioiiliH ('oiiiiiicikIcI liihirilas.

crgo

es>tiiiguil

yiccalum {Eccli.
ni (lcl<ilu

iii).

Iloc

il.i(|iic

lacis vlriMiiosynaiii,

nini
cl

siiiiuiia

iiiciilis
:

liil:iritn(i)

nari upnrlct,
hi illa

niodo

lial clc« iiifi«k)n.'i,
.

rsl

facias ncccssc csl
.sci

niUiilio

spirilii;ili

ccrlissiinc

.-^iiriiciit iiii:e

p:iii|ii

Bitpciiii
{
\>i

1

1(

rtnoHvnaiii fjiiicnliH piiiil.Ki
ilii

iiH, iiilcr oiiiiicH iiii|)ciisas lii:is nil poiii l.iiii
iiliul (]iio(l

rdi-

cicnd

(lixiniiiH coiivciimc.
f(i!ii|ili(

ciiiiii

rilrrct liicroso i]<iam

paiipcnJMis croga-

"11

luiniililas al(|iic

itaH • pra';>to

hiiiiI,

niiN

Inm,

Duum

(ilii

criicit

(icliilorciii.

Qui

luiserelur,

inin otiiniiio iiiortali!
V('iii:ilia vciit
(

pcccaluni cicdiiniis coailoiHC
fucrint, pcr ••lccniosysi

iiii|nil,

proximo, fiiwiadir Iho (Prov. xix). Kcncraro
iii

ti:uii si iiinlla

i^itiir cl t(i, cl
lilii

ciclcstibns tcpDiio apolliccis

:

(|iiO(l

iiain facilo diluiiiitiir.
cliaiii criiiiiiiali:i
siiiit,

Otnid ct

qiia

n.ort.ilia
(|iiidciii

atit

(Ilu-isliis

ciiin

iiercssc ruerit cciilii|)lic:iliini rcrc|)osiUM-al illc qiii Jiccbat
.<ium';
:

|)cr

coiifcssioncm

dclilj
ni]

slitiial.

Iliic 1110(1(1

.SVio

8cd nondiim op( ris satisfaclio siibsccula,

cui cicdiili

cl

ccrlux

quln poienx esl dcposilum

lioo

quoqui; pliiriniiim valcro polcsl cloeinosynariim
iit

mcuin
Viilo

scrviirc i» i/'i(i» dicni {II
i(lcii)

Tim.

i), jiisliis

juilcx.

lar^itio,

(|iniito(|tiis

iii

ca fiicrit propcnsior, tanlo
im|iiMii
,

ciiiiii qiiiil

jiiilcx

in cilrciiio jodii-io diincis ficinlis
mifii

oi lovior piuiiilciilia

vcl possit

vol inipns la

tturus

sit

:

Quod
qui

uiti

ex minimis

rohxari.Tenot cnim

fidos Kccli:si;e qitod rcriiin lou»,

fecislis {Malllt.

\x\). Fiddis
co!l:ila

scrino

ol

dii5ii;»

Dco
sc

porjlium collalione

tam pcccaia

redinii qucant,

st^ntonlia

;

luiniinis

fralrihus

siii»,

quam
iil

p(rnilonli;c pcccatoruiii.Tribiis

cnimmodis,
qiii-

acoopissc profilclur.Oiii^^ dubitol apud

isluill

dopo-

aiuiil, ficri solct

pcccnloruin rcmissio. l'no
cl

nerc qui commissa tam inlogra
tuil

(ide taiiloquc rosti:

dem

inodo (^xoellonter

pro|)i

ii»,

cum

rco conlioccult;^;

augmenlo. Vide onim
ab

qiiid dical

VertHc, bciic-

toiiti vel

liabcnli coiifilcndi

propositum Dens
contempseril,

dicti Patris mei,}>eicipilc rcgiiiim qtiod
est
oriijiiie

vubisparalum
niilii

p

•'taliin» ciilp;e

dinutlit,
si

manonle tamcn nccessitalc
\it\

muiidi

:

aurivi enim,

el dedisiis

popnitcndi.

Quod

facoic

se-

miiuducarc;
c;t'lera

silivi cl dcdialis milii ibi

bibcrc {ibid.); ot

cuiidum

qiiosdaiii icdit

pcco:ilum

quod dimissum
scd

qiut

do oporibus miscricordi;c subjoota
te

eral; vcl socundu;)!

alios

non

rcdil (juidcm,

suiit.

Vorum ne
dic;i(
cl

rcrum (enuitate putos cxcusari,
:

proplor ingraliludiiiem

vide quid

proplipla

Fraiigc
in

csuricnli

paneni
:

pio pocoalo
sio ait

piinioliir.
:

ct conlomptum .-eqiie iit De bac pecoati remissione,
:

tuum,

cgenos vagosquc iiiduc

domum luam

Psaimisla

Dixi

CoiifitebcT
el lu

advcrsum me

iu-

cttm vidcris uu-luin operi cuin, cl carnem tuatn iicde»pcxeris{Isa.L\\\\). Vidc
esurionti
6i

jusliliam

mcam

Doiniuo,

remisisti impietnicm,

quid jubc;lt.

Non jubel
;

pcccali mei {Psal. xxxi).

Et

Dominus pcr

pioplicsalvus

proximo sumptuosa parare convivia

scd

tam
erii

:

Pcccator quaciiujue liora ingemuerit,
Alloro
etiain
,

aliud non habos, bucoellam pani*s

cum

eo dividc-

(Kicch. xviii).

re.

Non

jiibet

egcnos

et v^igos

mullo susciperc ap(iiam, ul saltom

remissio, scd

ii;iiiiis

propric

modo lit peccati cum sacerdos ca
confessuni
ei

paralu;
siib

sed iiuluccr»^ in
iioolis

domiim

poloslalo qua ligaio el

solvoro potcsl,
,

culmine luo

iinporlunitalom quoant oCru-

pecoatoicm a pcccalo absolvrt
satisfactionis

dcbitum
si

modum
sed

gere.

nudum pretiosis ornare sod salleni vesle allrila et veieri, nudilatcm cjus abscondcre. Et carnem tuam nc dospcxejubot pauperom
induviis,

Non

imponcns. Qiiam
Dei
vel

iion fecerit nibil

D

^''^''«^ril ei

vol

saoerdolis
forie

romissio,

;eque ul

illc

prior vel

gravius

pro

m.-^jori

ris, id est

oum

qui a prinio patro carnali

commuet

nem tecum
{Ephes. v).

duiii naturam. iNVmo, inquit Aposlolus,
habtiit,

conlcmptu punielur. Tcrlio quoque modo di( itur rcmitti peccatum satis quidcni impropric , cuni iiijunota

caruem sttam odio
Dilige

sed fovet

eam

nulrit

pro peocato paenilonlia ab eo qni poioslatola remitliliir, vol

ei tu

carnem luam,

diligo fra-

lem babet, vol

ex parte lelaxa:

tiem luum, quia oaro tua

et sanguis Uuis csl.

Fove

lur. IIoc aiiicm fiori solol
sioiie oliarilalis,
id est

duobus modis

compnsboni,
:

eum

veslisoporimenlo.nulri corporis aliinenlo. Vide
:

ot

coinponsalione

ni;<joiis

quid idein dicat Aposlolus
tale, qui

Qui

tribuil in siiiiplicixii).

p'uribus profuluri. Compassione cbaritaiis
illi

miscretur in

liilaritale (/lom.

Per

siin-

volut

quibiis

a

sanctis bominibiis sanctoruminjiuiol.-c

plioitatom prava inlcnlio removclui-; per Jiilarilaiem
Ixlitia

vc

bominiim

collogiis

pivnitonliae m.ijoris

pars

spiritualis
sit

aduionotur, ut el in inteiilione

aiiijua
(itiaiido

rohwaliir.

Compcnsationc

boni,

boni operis

pura simplicitas, ct in exbibiiiono

injtmcia alioui poenilenlia oorporalis,
.ilicrius rci quoe

comv

snirifualis bilariias. Il;ec suni

quK

facionti elconio-

ponsalionc

pluribus prndesso pos*

,

its
»il

ClNniKIU CISTF.RCIENSi:

:iG

lOfnmulatur

vclnCi larga cleemosynariiiu largiin

A

jusgralia proxiinuincoii.solaris, luiuqiiia bcaeficiiiit*
tiium
bilas
,

liouc tciiip.irc
p«'cunia!
riitn

fnniis

pauprns,
alii|uiil

sivc collalionc

in ncfcssiiales

ccclcsiarum, vcl caplivoaliud

cum sit cl cum
diini

ci a

nccessarium, gralum csse non du-

quo
illa

lc

mcrilo

diligi piilas,

non povero
di-

rs(<rmptionein, rcl

quod

liis

si-

les noii amarc. Cresccnle igilur bciicficio crcscilcl
cliarilas,

niile viilcaiiir.
ii

Kl in
vrl

lioc

qiiiilcm

ulroqiic casu,
vcl

benr(iciiiin

invit.it
si

;

illnd

cui

pocnilcntia

rclaxatur

rcniiuiliir
liccl ita

aniplifioal chariUitcm.

Quocirca

necdum

sc.is

itiam
tirri

a p<>f(ato crcililur

absolulus.

Quod

ligcrc

proximum, banc

diligendi arlcm per
:

ipsum

toical,
Kil;

rt inlor

ronsucludincs Kcciesia; rcce-

opcris aclum optimc potcs addisccrc

Dividc
In

cum
hac

ptura
nl

qua

rei

lamen cssc crcdo, nuliiim pro tcniporalis compcnsatione a pocnilenlia
iMlius
ila

co subslantiam liiam,

ct

amarc

incipies.

cnim
in

arlc, praclica llicoricam

praccdcrc

solcl, ciiiu

cnrpor.di

prorsiis

alisolvi,

qiiin

aliquam

cjiis

aliis

thcorica praclicam solcal praivenirc.

Pra-

jMilcm,

Tcliili jcjiiniain

aliquot fcriarum de nmllis,

clica qnippe dilcclionis

opus pictatis

cst, llicorica

vel aliquid aliud

SDque molcslum coipori vcl jain

vcro

iMljlligitiir

ipsa

dilcctio.

Provcnit eliam ex

fcceril vcl adliiic facere jnbcaliir.

Nullam cnim sa-

cadem cleemosyna gaudinm
boni
opcris
sibi

spirilualc,
cl

dum mens
implcvisse

tisniCtioRcm pcccali Dco lam crcdimiis acceplabi-

conscia

,

Dei se

km

:

qncmadmodiim
conlritioiic
ia toto

illam

qiise

cnrporis alHiclionc,

B volunlalcm,

cl forltin.-c

subvenissc

ncccssilali

uno

fl cordis
tn'|iii^

rommcndainr. Cnnwriiwitii,
eorde
;

eodenuiue faclo gloriatur. Qiioruinin allero drbilarn
divin;E majesiali

ad iM

vesiro in jejunio cl
alTliclio.

fletri

revcrcnliara gaudet exbibilam,
iii

iii

«t

ptanctu {Jocl u)

ecce corporis

El
;

alfcro coniniiinis naliirae coinpa-ssioncin,

ulroqiie

$cindile coriateitra el non vesdmenta testra (ibid.)

vero lcgein
gaiidio

cliarilalis

impletam. Nc.qiic cnim modico
fccissc
,

ecre cordis conlrilio.

nigoum quippe osl aclM rorporis commissum fucril, ejusdcm
;

ut,

qiiod

dignuin

esl,

quod Dco placcat
cliaritali.

,

corporis

sulivcni.nt

^roxiino

convcniat
sibi nicns

Uxc
pro

piirgrt ainiclio

realus vero nicnlis, cordis conlriqnidqiiid de facullali-

igilur allciidcns

bcnc

ronscia,

siia

lionc dilualur. Quapropter

Chrislo

libciitcr

dilargitur, nulla
:

rerum leniporacxi-

biw noslris

qvia;

nobis vel a Dco

ad bonos usus
qiijcsila;

lium mcluil delriincnta
sliinans

id solutu sibi salviiin

eoBccsw»,
qiii^bliiid,

vcl forsilan
,

dc pcccalo

sunl

:

quod

in

lalcs

usiis expcndcril.

Terrcnis

inqiiam

dercbns cxlra nos

posilis

in

facullalihus caMcslcs

iniplft*

lhc5»auros, leinporarias
:

prxfaia pietaiis opcra fueril crogaliim,
iiicii

liilius laqiii

opcs ylcrnis ingeril apolliccis
ainicosdc mamniona

gaudens

sibi faccre

csl,

lam

ci

qui dispensal,

quam
id

illi

dis-

iniqiiitalis [Luc.

xvi);aquibiis,

pensatione ulitur aliquam rco vindidaiii pocniicnlix corporalis injungi
liter
:

cimi defoccril, in sctcrna

recipi nicrcatiir tabcrnain

per qiiam

quod corporaafllictione

cnla. Thcsaurizat sibi ilics;iuros

coelo ubi
vi). IJoc

nec

admissuni cst aliqiiasallcm corporis

ajrugo, ncc linca

dcmoliliir {Mailh.

modo
:

corrigatur. Nibil cnim

minim melucnduni

cst

quam

tbesaurizaveral

illc

marlyr, qui ciim ardcrcl incra-

nc

qiiis
;

dc prtccato suo nimis purc cl perfectc poepra:scrtiin ciim

licula, iinpiissinio

lyranno insiiltabal his vcrbis
vcrsa
cl

nitcat

multa possint csse delicia,
s;

Assalum

esl,

jam

mamlucn; nam
Cirlcsies

faculiale$

qwa ncc

ipsc

inlelligil, el

quid

siipcrcrogavcrit

Kcclesia; quas requiris in

ilicsnuros marHi$

{>«cnileiido,

Oominiis plcna rclribuiionis mcrccdc

^'"'^'^'«""'''^"''fli^fruiU.CertaspcspromissorumquaB
Miliiloininus cx

valcal eompcnsare.

elcemosyna provenirc solct
:

in

duoqiio-

Provcnit cliam ex eleemnsyna charitatis augmenluin,

bus

posila csl

dignilalc videlicel promcrcnlis, ct

tam crga Dcum quam erga proxinium. Dcum qiiidcm Iioc mmlo diim illi ob cujus
:

Erjra

vcritalc proinillcnlis. Digiiilatc promcrcntis,

liono-

iiiam

.qiii

d'vina

lilM.'iilcr
;

iinplet

mandata
qnod

,

secnrus
qiii

rfin toa libenlcr crogas,
sttrois
,

opiis

tuiim placerc prre-

exspcclat

promissa

in

vcrilalc

promitlentis,

el in rjiis

amorc lanlo validius inardcscis,
illo

facicnti qiiod pr;\;cipitccrlissiinc dal

proiniltil.

qiianto tc amplius ab

spcras rcdamari, Dilcclio
iii

Nniluni fraiidal, luillum decipit, nullum vana ex-

Dci ejusmodi csl,
rHl, scnipcr in so

iil

sua dulcedinc quantum

ipsa

y

spci l:ilionc deludit,
n^*>i

apud

quciii

aliqua dcposuisso

Irominem magis ac magis
niliil

alli( i;it;

aliod cst, qtiain in tiilo

collncas.sc;

onmibus
rcdhi-

qnoniaiii in ipso
niiiie,

est

qtiemadmodiim
est

in lin-

commissa plcna
bcl
ruiii

lidc rcstiluil, siia iiniciiiquc
cniiii

quo

possil animiis diligcntis olTendi. Cnslalc,
ridele

augmcnto. Adcst

oplima: volunlati

iiiqtiil, et

qnnniam suavis

Dowinus {Psal.

faciilias cl poiiMilia,

ncc cst inajor infaciendo
Divcs
i|iiippc

quam
t)

mxiii). Dulccdo Dci ct suavitas in moduni aroinalum, qiiandiu guslala non fueril, ignoialur ciim
;

in

Tolcndo

diniiciillas.

cst in

omncs
;

qui invocanl

illuni, sicul ait Scripttira

(Rum.

ct

.iiiinn

(piitare

corperis, niira

qiiadam juciindilalc

qtiantiiinlilHi uni dcdcrit, noii habct co miiius
allcri largialiir.

quod
graprac-

f<'lirit4'rinnolrscit. lianc Dci diilccdinein nnndiinigii-

Ncc nuiucndum cst nc

is qiii

tlavrralSaulus.r^umrssrladbiicblasplieiniisclpiM-.sc-

liani dcdil ad

nicrcndiini, incrito

jam

ct

digno

cotnr (Acl.
dirrhal
:

viii, ix);

guslaverat autcin Paiilus.qiiando
eniin, quia

miiiin

sit

ncgatiirtis. Qiii voliiit tc nicrrri, vtili uii-

Certms

«mm

nequc mors, ncque
viii).

qtic rcniuncrarc inerciilcni.

Pcrscvcra igilur

in

moqiii

xita p.tlerit nut
F.r};a

separare a churilale Dci {liom.
pcr
clocinos
projflcr
ii,i:

rcndo, rt ob
lilii

illius graliain libentcr
ciiiii

lua largirc,

proxiiinim quoqiic
charilas ampliatur,

largi-

cl

iii

hoc iniindo

pi^rscciitioiiibiis
\ilaiii

ccnlu-

tiuiiciu

lum

Dciim cu-

pltim

icotitiiil ;<i in

fituru

xicrnain Urgiclur.

,

117
l)«>|t(iito

DK OIIAT
Hociiiiin apiKl
illiiiii

,

Jl

JIN,

r.T

KI.II.MOS. -.
iioii

I.lll

\lll
iii

hl

I

I

KIJIOS^

.\

\

til
;

qiii

miti )-i)niiiiiiiiu

\

arlM»ri*iii

piavit orlinaliUi rr|irrlr«
,

irii

ronlr»-

tdlnni

lidclilor Hrr\!il,

ard

('IIjiii

iiiultiplicula
illuni
,

niiicc

rlx
Iii

i|)iiilitali«

id r*l

iiiin

«irluliiiii, tril
rr,l

vlliorum.
l>ei:

roiiHi({ii:U.

l>cpoiic
fiiccro

aiicuruH
.

upud

qiii

i|uu

arliDM pcRlifrrK

rl raJii

rcnltnipiu»
,

IVaudciii
cjii*t

iiovit

iicc

pii(c><t

iilii|uiil

miIi

i.Miti iiMJ<)i:i vili.1, iitiiiitra
lii<t,

vito
.

r.iiini-i) uIi

fl(»n

ana-

cuHtiuli.i di'|icriro. Oiii i|itiil<|niil

cuniiiiiM'iiH.

pi.iv.i

)

i>^;il.iliu

,

fiiliiiiii

vrrbiiiii iiiiiliir,
Ikt lii*
,

mala

liiliini

NcrvaH
iiiliil

;

hi

iiiliil

coiiiiniHcna,

loluin

|»rrlllti'

«)|>rr.ilit),

rrurliit ral vriM-iialuH

duvbut araic sil

dia, cuiii

crcilidinso, lotiiiu ohI pcrdidiaae.
i|n:t'

biiriltus,

virluluni anlircl rt f iliiiniin
:

Do-

iiiiiinacpratipuuiii coniiii

ox clcuntunjfiu dicta
prrccpliu.
<|ii.r oiiiiii-

ininuM in K«angclio
vialoi (accre
,

Nun

pnlrtl urhor

bona

[rtirlut

aunl pruvciiirc, cpilcnlinin
llilH*

gaiiilioriiiit chI
rolii it:iliM

ntc arhor ntiila /iiiriui bmiot ftif,rt.
,

siiiit

llla

(taitdiii

;clcniai
iii

Ilona arbvr fruclu* boiioi /u(i<
clut maloi facit (/.»(*. vi
;

t-(

buftclcctoruiii MicriliH

pr:uiiiiuiit pr<tpoiiuiilur. Iloc.

Maiili.

mala uihor ftmvn ).
|Mi(r«l
i

eal

illiid

lionuui
si

oniiiiiiiii

alioriim liniHCI cuiiiiiiiiinia-

Ad

illaiii

It-rtiani liuiitaiii

rurpori» arborriu
lil(i;r.iiii

lio, c( i(iioil

iion

aucccHscril,

ut mi|ht

i|iiii(|no

illiid |M.'rtitt(*ri* qii.iiiliiiii
liiniiii:tliis

ad

(|iiimI

<

j

ii«

iU

dicluiti csl, alia iitiitililcr pr.i-ccsscnint.

Ad

lioc

lio-

Doiiiino intiTro^uiili

aii alii|ui<l

vidi rct
(

iiuin alioiiiiii|;ciicrc clcctoriini lioininiini ilivcrHisiiuv

atl

:

Ynteo /loininri iicul arLurei ainbuluiilet

Mare.

ritonim currilur

viis, divcfHis

opcniin

ilincrilniH fu-

"

viil).

Kx
,

luc igidir qiinni ilitinins viilnlum
c.i) aliinviccni

conne-

ttinatur; qiicd cuni
a'lorna ost ct
illa

sil iiniini cl siiit|ilex, vila oiiini

xionc
rari
;

volunl inulli
si

non po«t« i«pa>
<

Uciis, pliiribns taincii

cx caiisis et
Oiiiiiia sii]iiiliiint vcl lia-

scd

una

ndfitcrit, omiics parilir

oadru'!.
,

divors.smcnloriiiiisunVagiis obtincdir.

Scd qiioniam

vcl iiiipnssibilc \cl r.iruni cst
,

ut

um-

dcm bona
beiitur, in

qui ab clcctis lioiiiinibus vcl

ncs paritcr aclu« suos cxerccnnl
posilas csse in aclu
liabilu.
,

qiinsdaro dicaBi

bnnc qiiomdam,

ut ita dixerim, cortissiet laiito

qiiasdnni vcro csse lantum in

iniiin rinein

concurrunt. Qixxi

jucundinscsl

Ilabiliim

iiic

dicinius qiialitntrm

nicntia,
;

asscquenti, qunnlo plnribus cx causis cl mcrilis
nniplioribus
fucrit

qii:ini contraliil cx

boc quod cbniitnte inforinalur

comparatum. Quocirca

nciniiii

actuni vcro opiis ipsius virlutis. Abraliain rrgo
ccl coiijiigalus cssct, conlincnlinm

li*

vidoalur absurdiini qiiod lioc i|tsuin bonuin a*tcriix
lolicilatis,e\ qualil)oltriuinpartiuin inatori.r iiostnr,

lamcn habuit
proli
,

ia
li-

bnbitu

;

quia

si

non studcrcl procrpanda*

videlicol, oralione, jojunio,

eleemosyna diximus pro-

boiilius coiilincrd qiiam titcrcliir conjiigio. Caiti-

veniro. Ista siqiiidcm tria boiia sicul ct alia niiilta

talcm vcro conjngalom liabuil lam in Iiabitu quain
;

quoniam ct illi moiiti! conscnsil, (I aclu singiila in aclu omnia ploniusnanciscan- r ipso excrcuit. Joanncs vcro continciitiam ulroque lur quemadmodum in coinpitis Irivialibus pliircs uiodo liahuil qnnm cl mcnlc dilcxit cl arlu corvix concurrontos, el omnos simul ol singuUc ad idcm poris obscrvavil. Satis jani ex pnrmissis patcl, quod
ejusinodi sunt ul,
si

debito liant inodo, cl

vilain conferant, el siinul
;

;

,

loci perdnciinl,
divei-sis

Ampiius aulom cuin plurimx

vijR

cx

omncs

virtulcs liccl aclu dilTerant

,

laincn sic

omipsie

parlibus vciiienlos, et
diriganl civilalem,

omnos

el singulai in

ncs prodcuntex una radico chnrilatis, sic

lam

eamdem

muitomagis omncs

vir-

quam

eariim opcra ad

unum

finem tomiunl a^lernx
illis

Uites qu.-c cx radice cbarilalis lani ipsa; quani

carum

felicilnlis.

Quaproplcr Iribns

rcbus de quibus
fiiialefn

operaproficiscuiilur, elsiinul el siiigulaliniad uiium
rinoiu ailernaj

bacleniis nolis tractatum ost, non alium

relrilmlioais

ccrlissinie

diriguiilur.

Unde
taiis

el

muliorum
ut,

vel opinio

vel polius senicniia

provcnlum quam illum qui oninium bonoruni coinmunis csl potiiimns assignarc. Sunl autcm alia non
pauca
grue
illis

esl

qui

unam

virtutem
;

habuerit

,

eum

comniunin

,

qux

satis porlincnter ct

con-

nuHius

immuncm

faleanlur

prseserlim cuin habcat

cuilibct iUariim possont attribui. Quoriini ple-

cliaritatoin, qu.T.

omnium

radix est,
,

iibicunquo fuoril radis arboris

ibi

quemadniodum etiam ramos ei

r.ique in tractatum orationis translorre maluinius;

ul seniel ibi discussa
tcrt>o

cohxrentes adesse necesse
distincije sunt

est.

Virtutes enira in

non csset opus sccundo vel traclanda rcsumere ; simul ul ex eorum ac,

aDimasccuiidumquamdamspirilualisarborisformam
;

D

cessu locuplelior essel Iractatus ornlionis

quK

reli-

in

qua

cl

radix el stipcs cst chari;

quis duabus dignitaie prseponderat. Orandi quippe

las; rami majores,
sculi
;

virlules

minoies vero, ramii;

negotium,

libi

llorcs,
;

cogitaiioiies

boiia;

frondes, verba

cleemosvnae

gcrilur cum Deo jejunii tccuni ipso, cum proximo. Orando Deum alloquc,

bencvola

fructus nuteni bona opcratio. El boc qui-

dcm

ad

siinilitudinem

corporis humani

;

quod

et

ris, jejunando carnem aflligis, eleemosynam faciendo proximuni consolaris. In primo anima purgatur, in

ipsum, ut aiunt physici, forinam arboris babct,sed
arboris inversae, id csl iiabentis radicem sui>erius

secundo corpus alteritur,
quippe

iii

torlio proxinius rele-

vatiir, in oiniiibus aiilem Deus honoratur. llonoras

versam

,

raiiios

vero deorsuin.

Est

itaque

caput

Doum

,

ciim

ei

liumiliter

supplicas
,

,

cun»

pro radicc propter ncrvos"a cerebro prodeuntes,

in ejus vindiciam corpus excrucias

cura ob ejus
hapc

quibus universa membra compaginanlur
\enlur; corporis truncus, pro siipite
crura pro luajoribus rami
digiti
; ;

et

inu-

amorem
tria

tua fratri ceminunicas.

Bona sunt
alia

brachia et

etiam singula,
;

simul autera omnia

etinin valde
,

pro ramusculis autein,
aiticuli.

bona
eninl

quibus
plura
,

si

qua accesserint
eliam
suiit,

quanto

manuum

el
,

pcdum

Est igrtur quasi
qiioque

tanto

potiora.

Qurccunque

arbor in arbore

aiiima in corpore. Aliam

cuim

naluraliler

bona

quanto plura ia uctun

«1.1

GUNTIIKUI CISTEUCIENSIS
,

2-:0
;

couvoniiint
tioiunt.

lanlo pr.vslanliiis qnoiidum boniim cfel
,

\ simc
qiiam

dicondtis osl
.nliciijiis

nani

licrl

ox voriiis nonniii!,

UnJc

ilhid

siinuuiim

iioniim, cni

iiiliil

nielior sensiis olici qiio?!

qiiam ipsc
,

decsse polcst

ila diiriniri

sold.iil dicaliir

st.uiis

aiictor

babucril, iion lamcn boc ost aliona logcie
coniiTioiilari.

omni'im boiionim congrogalioiic

poifocliis. II;oc ni-

sod

propria

Scimus

iiliqiio

nos

iu
,

iniruni o>lilla supreniabealilmlo rolribulionisT^leriK^e,

boc opiisoulo
ct, ut sio

qiwdnm

salis disputabilia lolijjisso

Dcus

videlicct
el

,

oinnium bonoriiin

(iiiis,

ac
II-

quoqnc provorbialilor diduin
quibns lamcn oinni
ut nibil
«liligontia

ost, vrlut

romuncrator

prxmium. Ad bunc procul

duliio

siip<T prtinas siib cinere blcntos niidis ambiilassc
vcstigiis. in

ncm, omnia bona qucc vcl in lioniinc sunl, vol ab bominc fiiint, linalilflr rcferri dcbenl. rl iii ipso folicilcr

calamuin

tomporare onraviiniis,
si qiiis

;iisi

viMiim ac piiim,

consiimmari. Qiiod cnim nco ad boc boiuim

reote noliisctim inloliigat, paginrc niandarottir.
si

inlonlionc dirigitur, tnalur
,

ncc

ojus adoptionc consiim-

Qua

in re

qnid forlo nnbiscum orratum est, volno-

id

iicc

b mi quidem appellalionc digniim
bonis,
esl
,

str.-eiiubcciilitali,

vclrorum ipsariim

diffiouilali vido-

esl. In bis itaqiie

tria

Ii.TC

do qiiibus nobis

btiir imptilandiim. Illud certe scirc voltimiis
qtiibus in

omnos

hactenus dissortum

inler
,

pr.ocipua virliiliim
pltiribus nccessa-

manum vcnorit

nosterhic cojicillus, lianc

opera magisqitc oommunia
ria,

et

nobis fuisse intenlionem, tuiu ut dc robus haclcnus,

ab

liis

qui diligonlius altendiint. solent xsli-

"

ut credimus, indiscussis aliqua dicercmus,

lum ma-

mari.

Siquidem sua
in

penilus
iiou

rclinqiiere
jiibct

,

qiiod

xime ut bac occasionc noslram
nae cbaritali humililer

in

postcrum fralersed

Doinintis

Evangclio

scd

consulit
idein

commcndarcmiis mcmoriam.
csl,

{Mauli. XIX ); contincnliam servare,
Salvator non jubet quidcm,
scil

qiiod

Neqiie enim

laudem nobis venari cura

Apostoio reliquit

favorem hominum nostr^ professionis captare voluimus
;

consulcndum (/ Cor.

vii).

Utrumijue horum nia;

ut pro labore

quo circa

res islas, ac

ma-

gnmn
sitate

qiiidcm, sed rarum est

nec

in tanla neces-

xime circa oralionom desudavimus,
ces cx

licoal nobis

posiuim ;quoniamsiiic illisad viiammulli per-

pias eoruin oraliones oxspectare. Hacc nobis mcr-

vcniunt. Orarc autem ac jcjunare ct eleeinosyiiain
facere generaliter ad
tjatenus ut
si

hoc labore proveniat
uliiitcr

,

el

nos oporam noeleganlor

omnern perlinet Christianum
,

:

slram

posuisse

,

el

nobiscum

quis babita facultale

ea facere coii:

aclum

csse faiobimur.

Siqiiidem posl

immcnsam
consolatioor.rmis

tcmpserit
aclern.TC

,

charitalem non

habeat

ao per

hoc

divin.x pictatis

clemonliam, cui
optiina porlio

lola spos saliiiis

npn sit idoncus. Cum igitur orando lingua cum Dco fabulalur, carnis pctulanlia jejuvil.x

human?e

inniiitiir;

mcx

nis el liduci;c in sufTragiis

sanciarum

lotiiis

naudo reslringitur
nus cxtenditur
concentus
:

ad consolationcm proximi ma- r oralionum posila osi. Considcrans ciiim malorum , mooruin muliiludincm, alqnc incritorum ponutunc profeclo gralissimiim Deo
ei

prEstamtis obsequium. Vohcmcntcr
isie
:

placet tripicx

riain

.

dc propriis

didisiis

,

aliena cogor mcndirare

plurimiim deleclatur hiijtismodi
,

subsidia.

Nam
,

,

qua* milii precor in inc potcst osse
alios

symplioiiia.

Oranlcm cxaudil
praeparal

propitiatur alllioto,

securilas

cum videam
niililia}

qiiosdam ex bis

cnm
siib

cam proximo facienti. Quapropler h?cc Iria bonorum opcrum gcncra omiiibus quidcin fidelibus ac nobis maxime qiiibu3
miscricordiam
,

quibus vivcrc coepi, soxaginta pliiresve aiinos
disciplina
spirilu
,

olauslraiis agontes,

ila
;

fervorc

,

,

qiiasi

iiiino

donium

inoooporiiil
,

mc
iii

voro
pritis

major

iiios.sc

charilas cx ipso habilu cxteriori prac-

paucissimi loinporis olToctuni mililom

vcliil

sumitur, omni studio comparanda atquc tenonda
sunt, accedcnlibus cliam aliis bonis quolquol Dcus
liraesiare dignabiliir, qiiibiis in

luo castrorum ingressu sub armis inodo siisccf
(atisccrc.
Illi

qui Sii-culum vel
vcl
niullis

nunquam

oiiiiiiiio

hac

viia tcmporali-

guslavcrunt,
Buiil,

rclro

lompoiibiis

oblili

tor adjtiti,

sitmmiim

iiltid

ct

incomparabilc boiiuin

tanto

dolore

ac
;

motu
ci

poonitont,
qiii

tanqiiani
diiin

apprebendorc mcroamur.

hodie pcccarc di-siorint
lulo
faecis

cgo

vix

dc

Hxc
dii

sunt

qiiae

de hac noslra Irimcmbri matoria

et
,

misori.Te

per gratiam convcrsionis

nccessario disscrcnda vidcbanliir, rolictis compen-

D pfdom cmovi
luioiiin
,

qiiasi iiihil

donondum mocum
inonacbtim

at-

causa qiiampluribiis
iitililcr

,

quan nisi laboris prolixilact

ila

sliilla

soourilalc doccplus olanguoo,
faciat
,

lom fugoiomiis,
juiigi.

rongriic potuissonl ad-

quasi

vi-ro

porrectum
el
,

sola
alii
,

Nunc
si

illud
qiiid

cum
iii

lcctorc

volumus dcpacisci
siispccliitn vol
,

s.-crularis

habilus
possiint

vit.TE

mutatio.
mcritis

Faciunt

qualcnus
tim

lioc

opiisciilo

qiiidcpiid

morita

cumiilanlos

ambigutiin ininusvo planum occiirrerit
qiiid

non

sla-

caiisando possil objioi
;

,

sed quid aiiotor
in

ogo solus inlor oos complosis, ut aitini, agonduni cxisliino, nil artiid scdons
,

manibiis
iiiajiiuiiu

senseril diligontcr advortal
plur.p. rcoitaiionc

quod

omni

Scri-

qitiddain

arbiirans

s.Toulnm

roliqiiisso.

Qnanio
opc-

qiioad cjus nolilam conslal essc
lcoloris

pr.ostantius orat atqiic

salubrius, bonorum
cl

potissimiini. niscicli siquidcm ac bcncvoli

riim fruoliis

Doo

bilariier olTcrrc,

liano ipsani
ost
,

csl, Scriptur.T vrrba siib

codcm

seiisu

qiio posita

vitam quT

inibi tainoii in laboro

agonda

lolam

snnl

,

fidclilor

inloiprdari. yui antom, sonsii scripotiiis

ptoris spr.-lo vcl

ignoralo,
c.oiiatiir
;

litteram
is

rolii-

ciim gaiidio spiriliiali divinis manciparo sorviiiis. Nam ilUid vorissiine dicere possnm , por hoc- jani

rlantom

in

alium captivaro

quidcm non
rcrlis

soplonniiim
ost
,

.

qiiod

iiiibi

siib babitii religionis actuni

lcclor, scd

polius pcivcrsor ac dopravalor

taiilo

laniqnc

conlinuo

laborassc

corporis

:

nai
incoiniiKitlo
Hoiiiiii
,

iiishmiv
,

«

\i'i.j;
.tiit

,\

imims
^

<

i-

tif
iii
,

iit

i>iC)'|ito

li*iii|Htr«'
iiiilil

rrfn linniH
Iuim-

A

iHn

ri|iliir.i'

vcrlm rr|Mlritl.
,

quia qurm dttinU

iiiiiW|iiuiii

vrl

iin:i

liiHti

riil<tiii;
•!•'

Ihnuiinn corripU

(lufi^lliit iiiilmi Kiiiutm fihuin

qHfm

vnlcuiii
illu

rciiiiiiiHri.

Ncc
rl

lioc niini;
iiiiii'

volo inlitliKi
K;i'nili
(|ii.iiii

n

i/)i<

(Priiv.
i|iii(]

iii

,

//cfrr. iii). Viilrril ilai|tir ka|(ii-ii«

ititliiii^

:is|M'iil;ite,
li«Hr«'iiil.i

^uiiilia

ri'liiiiili |ii«^

iiii!il.< ii»

in a-nro »rl

nirail \v\
in lilio

iiii

ofM.ilr.tl

:

<|U«'iilil)iis
)irii
<li'

gr;iviii

«'»1;

iMiii,ii »i|)liimi%
iliini

iM.^r
puht

i|ii.-»liiiii»

na(,'ii

iilm
k^*"'*'

virilniH in«'iH <l«;voli>
I

ac rnvricntiT «'xcipio,
u|)itiH paKHioiM', (|iiuin
:i

hciI
|iri-

mi

,

i|iiii|

ll.iKru

<oii«oliiliiiiiU

<t

intolcraliili i|iiuiluiii

li.iliiriiin

hf%r

itiHponal, ri;o |M-rriiH»i(iiir>s

i-jii»

cl

niii

HiiHCc|)tioiic.liul)itiiM indcHiiiciitcr tnlcravi
iiil

l'i'o-

vcrhcru
rit

<|ii:.iiiliu
,

fnirc plarucril, ca
sinc
tilln

<|iiniii

ilnlr-

inilo

juiii

:iliii(l

sii|)crcssi>t

iiisi

iii

tuiil.i
:

rcriiin
int'

ipnr p.ilicntin

miiiirniiir itiniir (onainlcr
i

prcHHiiru

hiili iiiuiiii

nu|;clluntis ilciicrrc

hi

iton

lior

cvripcrc. Ilor

nnuin

rclir.it

|)lap,»riiin

Hulubritrr ac lucroHC,
pr.rsuinrrcni
:

pio PulrtK afTcclu

n.i(;irllari

iiillictioiic.ii,

niaKiio intcrni cIjmioic rorilit rdlugilo.
iiiii

iiiimc

niilcni rinja

Dowim
xwt)
:

ii

hurnlus

i|uulcnu> vcl

niiilclatum

,

IuimIcih

iii

palrritx

cjus ipsa »tc

ciiiistitaiilur

{Psul.

rrciiucnlcr

Hortcui ha>rcdilalis adniitiul. Ainco.

Opusculum

</(

tiihun l.lniitlioiioruiu uclihun,

ium

liasilea' pcr

Uicliaclcm furtcr

:

ainiu Mt;(;(X'.(-.VII,

fniit. nratione videlicet jejuuio et elccmotiiuii dic veru qniuludccimu meniis Moriii.
, ,

Imprti-

GUNTBERI GISTERGIENSIS
IIISTORIA
CS.VTJE K LATINIS

CONSTANTINOPOLEOS
circa

Sab Balduino,

annnm

120^.

Ex membranis

manuscriplis bihliolhcccr Academiie Imjolslafliensis edita.
p.
i.)

(Hcnricus Canisius, Aniiq. Lect., cdit. Basaago, toin. IV,

CANISIUS AD LECTOREM.
Jn mx, codice alius titulus uon erat, prirter hnnc : fnciplt Hisloria Conslanlinopoiitana. Porro e.r verbis iUis, quiv sub fiuein ab alio quopiam adjccla suui, patet auctoris uomen. qui cap. 24 non obscure inuuit $e mouachnin fuis^e iu canobio Farisiensi, diacccsis Basiliensis, de quo cap. 2 plura. Ilem cap. 1 cum ait Pra^sentis loci nosUi fciicilaloni pcrpetiiam, idipsum diserie testatur. Fuit hvc monastcrium Cisicrcicnsis ordinis in diacesi Uasilccnsi, ut patct cx cap. 2 et 4. Martinus illeabbas Parisiensis, qui e.rpugnalioni Conslanlinopolilnna- inlerfuil, cl cx cujus ore Cuntlwrus lianc llistoriam linbet, vixit adlinc cum hwc Cunlherus srripserat ut colligi potcsl ex cap. 5 et i. Quauia aulenx fide sit conscripta, velcx liis verbis capitis priiui liquet : Nosir:K iiarralion's pagina nil prnrsiis falsuni vcl ainbiKUum oontincbil, sed verani ac ceriam rerum ccstaniin seriem persoqncmr, sicul idein vtr, de quo plura dicluri sumus, buniililer salis ac verccunde pnran) nobis ac simplicem enarravit historiam. Scribit lianc ipsam caplw Constantinopolis iragirdiam Sicetas Acominatus Choninics, Magnns logolbeta, in Annaiibus C-.mstantinopolitanis, qnos Graco-Latinos iterato cditos auno i^iio harelicus quidam incpliis et hwreticis sclioliis conlaminavit. Ita nimirum illi nati sunt bonos libros male inquinatos dare. Cum aulem hic frequentissima sil mentio Martini atbana, rcdit in memoriam ille Martinus ordinis Pradicalorum, qui floruil sub Ludovico anno 1320, ejusque opuscula enHmcrat Trilhenius lib. Dc script. eccles., ^uj sH/'(iit /ia'c ciT^rt ; Siint iiein alii qui Ctslercieiisis ordinis coilegio existiment aggregandum, quos aut ignor:uitia reruin obfiiscavit, aiil livor. Hipc Triihcm. Sed forle Trilhemius hic deccptus fuit, cum legit apud alios mentionem Martini, abbniis ordinis Cisterc ensis. Certe hic notter Martinus Cisterciensis fuit, cujus, utpote celeberrimi viri, si alii memineru.tt. recle Cistercicnsem vocatcrunl. Licct errarel, quisquis liunc nostrum Marlinum Cistercicm-ein, qui sub Philippo iiup. floruit, miscere vellel cum illo Martino PrAdicutorum, qui snb Ludorico cluruil. In cnp. 2i signatur annus l>omini <20d, ?«o .irgentincnsis episcopus fuit llcnricus. Fuithic nenricus comes a Veringen, inquit Rruschius in episcopo IX Argcnlinensium, Siievus; pius ac religiosus, pacis publiciv ct lioiiae iiiter omnes hoinines Iranqiiillilatis aucior et custos, proniolor ct conservalor sludiosissinris. rr;pfuit sapientor et utilissime nno el vigiiitt annis. Inslaiiravit ilernm caslruin Da^enslciii poiio ci)!lapsiini Dagoberli, Cailiaruin rogis, oliin sedem ac domiciliiim, ab eodera eliam exslriictiim. Oocessit anno incarnali Verbi 1225, iindectnia Mariii. Sepelitur honorifice el magniQce in sacello S. Andrtte, quod cst in basilica caibcdr;»li. Hic* Bvuschius.
, ,

.

t^5

CrSTnOI

CISTERCIENSIS

224

JACODI BASNAGII
INGUNTHERI UISTORIAM CONSTANTINOPOLITANAM OBSEUVATIO.

CaHllierum
;

eodctn (cmporc ptiiresTucrinl Giinlhcri merito dnbitaverit aliquis. Rererl quiilein Triihemius quemdam monachum, cannine prosaqiic diserluin , floniissn impcratoris Ilcnrici IV lemporthus se«I illo al» co quem quacrimus, plane divcrsus csl upotc qui sxculo fcre inlcgro prxcesserit. AUus tU Gunlberus qui Musas diidum exsulanles remeare jussit
f.
, :

An

Hoc quoque me

fama;, si desint c^rtera, so(um Cnncitiare potesl, quod jam per tnulta lalentes Swcula, nec clausts prodire penatibus ausas Pierides, vultjare paro, priscumquc nilorem.

lieddcre carminibus

tandes Fridcrici Barbarossx dcceni libris cccinit. Yixit non modo sub Fridcrico teilo, Fiidcrici fi!io. Tti primum placatus adcs, qui jure palerno Virlutum rrgnique simul successor et liwres
Scepiru geris

k

,

scd ct sub Ilcorir^

sspculifycl eliam initia scqncnlis, attigil. llli tribuilur pocma quod Solijmarium disii, eo qviod ibi bcllum cruce signatorum dcscribcrctur. Si vera forent «lu» dicit Baronius, hnnc poetom Tuisse Ligurinum, hoc est patria Mediolancnscni, dcl^eret distingui a Gunthcro qui Ilisloriam Constantinopodlanam exArA\\l. Ilic enim, nationc Gcrmaiuis, ctienobita fuit in monasterio Parisicnsi jiixta Dusilcam. Sederravit Rnronius, qui titulum carininis a Gun» ihero edili autumavit esse nomen ipsius patriac. Ligurinum dixit lihrum suum Guntherus, eo quo<l rcs gestas a Fridcrico in Ilalia, prxcipue lamen Mediolani in Liguria, narrare aggredcretur. Palriani indirandi mcns ipsi non fuil. Scripsit quidcm ille Solymarium; sed tilulus iiie novi carminis non convcnit llistoria Contlantinopolitana; quae tiic editiir illc enim lilier carminc fuil scripUis, hic prosa. Dcimlc aller forsan llierosolymorum cxpugnationcm, liic Constanlinopoleos refcrt. Piversa siint igitur illa opiiKcula. Conjiciat altersiuiii cidcmqiic aiictori tribui dcbcant, qiiijunior carminibus ludere , senior prosa, iijipulsu Martini abbalis, iler Conslantinopolitanuin polnil dcscribere. II. De teinpore quo scripsil, diu non est disputandum, 1° eniin cxpcditio Consianlinnpolitana confiM la est anno 1204, quo, urbe expiignata, Balduiiius. comcs Flandrcnsis, elcctus csl GraBCorum imporator; 2* Marlinus abbas, qui sequenli anno e Grsciia reversiis est, Gunlhcrum ad expedilioncm iilam dcscril^ndam imnulit. Ideoque in laudando Martino abbale Parisicnsi totiis esl Gtinlhcrus. Vixil igitur ille iniliu saK;uli Jeciini tertii; 3* illud opuscuium non confecil, nisi posl morleni Philippi impcraloris, qui cacsiis csl ann. 1208. Bcfert eiiiin ipsc impcratorcm in solemnibus fcslis labulam ccmntis ornalam, loliqniis oniislam, gestare ron^uertsje. Ohierat igitur Philippus, dum hxc scribercl Oiinthcrus. Ideoque aiinus lilO liuic operi assignatiis est. Cxtera vidc apud Canisiuin. primo non consciiliiint omnia quK hic narral Gunlhcnis de III. Aliqiia siiiit bic ohscrvatione digiia expeditionc Coiislantinnpolitana cum ride hisiiirioa. Fidciii adhibuit abhati Martino, qiii Inuduni suarum fratconem qiirpsivcra'. et dnmmodo sihi ado.larciur, ca^lera Irnnsmittcbat. Si quis igitur hanc cxpedilioneni Conslanlinopolitanam diligenriiis c\aniilii subjiccre veiit, consulat Rzovium ad an. 1204; sccundo, ncscio unde qu<Tdain liausent placita qux rcligioni Chrisliana> nuiltum dctrahunt : Si qua a populonotlro conlra pielutem facUi videbunlur, eadem lamcn utique divina voluntale scmper justa facta esse non dubilat. Deus certc, qiianijiiam oinnipotcns, nocorimina proharc, ncc injusta f;iocrc jiista potosl. Tcrtio, sihi oonIradioere vidcliir scriptor. diiin intcr roli(|iiias aliabbale translalas rccciisct ligiiiim Dominioa^crucis, cum scriusissft venerahilr rrucis li'juum, iJirisli snngniue pcrfusum ita occullatum ul ucmo Chrislianus , quid de illo aclum sit, vel unde requiri debeal, scirc pos^it. IV. Miito odiuni poiili(icis in Gi'?coos, (|iiod lau(l:iliir; sed cavcot lcctor a donationc Constantini tabii!isquc ibi anncxis, iit de pyramide in quu vcrsus Sibyllini a longo lcmporc insculpti victuriam classicam Latinis pulliccbantur.

TfMuc finem duodeclmi

:

:

,

PROLOGUS AUCTORIS.
I.

Universa divinxvirtutis oporaplurimumhahcnt
si

\ bus minus
osl,

putantur idonci, cadcm virtus divina di-

«dmiralionis, catenus, nt

qiia

mira non

siint,

nec

gnatur ostcndcrc.

Unde

cl illud

inagis niiranduin
ct

divin.i drl)oanl jndirnri. Spccinlitcr tanion ca

mirari

qrod pcr Movscm, hoinincm privalum
qiii

bumi-

conBiicviiiuis, qii.T
«fnnas,

magna ol ardua por inorum soilioot hominum qiiict

hiimilcs pcrapiid .scipsos
taiiiis

Icm,

ovcs

soccri

sui

Jclhro pasccrc solebat
Isracl

(Exnd.

]ti),

populus

filioruin

de tyrannidc

prr hiimilitaicm in imo sunt, ct apud alios

re-

Pliaiaonis ct dc foruacc fcrrca yEgyplix scrvituiit

;

tift

nisToiiiv r\rT/F, \ iatinis
\iv), (|iiuiu ki
|»«t alii|ii<
iiiiIIiIhih
iii

i:r.

m
m
I

rdiHiui C8l (Kxod.
tiniiiinnm
r«>K<-iii

for-

A

r<'rUiii

rcruin giklariiin wri.
ilt-

prn»r<]iiHiir,

Mtil
ru

in iunuu valnl.i r(

iinnnloiiu-

lilnn vir
fta(i« itc

qno

|iliiiinn iln (uri kiinim.
nolji-.

KMniililrr
i

rnm
Jori

|>o|nilin iJnit ruintti ciriidih
iiln|)ori*

Sir r(

illiitl

vcrrcuntir. iiur^ni

titi|ili(

ni

ir

Kii»ciiiiniiiii,

qnoii prr

liotiiinrik ljru(o<i

ravi( liiH(oiMin. I)r rujun viri
«li|{nj

•ml.

iiijur

pr^xiiiMj
iiMuin
Ijudi-

r( |)an|>orrn |iiH«-a(or(*ft(iiilio(as litlcinOlirlhli.iiovaiii

«rilMTr non auilmin*, or
iiiliil kilii

i|»»<:,

ini
ftui«

prorsnii r( incogniCini, niiinilun wvv[)\l {Mutth. iv),
i|uaniklv('l An((UKli
(:;i>ft.iri!i

Dt^i a((riIiuriiK,

(|ua.<ri(

a»rribi,

:iiit(ori(j(i-, vrl rij(oiiiM
aii(

Iihn olT«-iiilj(nr. N«t|iii-

(jnnn
autdtn*

«iiiinino |><ilrriitMik rrlij-«:

•rini(ia,

\t'\

UrinosdioiiiH

(iuiToiiiH

rlo«|uio

tiirrr,
hiioN
inii>>

tn'.

Hco,

(|U>>

gr\u
«

kunt,

«fi4

rjuhdcni
tr:i4lita.

nilri ('.liriH(i;in:i; rcligio |)«thii:ih:i rnissct ct

liiiiiiilcA

ri:il(:irc toiiftiirvit,

vM|rii(rin

rjcia-

()|M*ra

(|iii|)|)c

Dui quaiito ininiis in siHiii
laiito inajor
iii

injuriatn. (Jua|iio|i(«T ita
tciii|>iTarc
ciitii

iiUcr ntrurrqur rala-

in»ii:r raciillatiH a«lini(tunt,
li:v

cih «livi(-s(

iniiui

curaliiinus,
siin(,

ut

e( iVi

uucnalia,

|to(niti:i>

Bubliniita*

cluccsci(.

Ilinc

qiioii
liiiinili

qu:r prr

|i;r .(:i

imn

htr.-int, cl Ipikr in tuji

qu.cdani inagna valdc ct anliia, s(ylo

(:iincii

iiiiinilit.itt;

inuQciisus {loiniancat. 0<i<*1<'i*

rgo tiute

c( plaiio ct 8(>rnioi)c |>alpaliili lilniit cxplicarc,

qii»;

nostru: pnginula: inanuiu vcl «muIuui Irrdirut adnovcrit
,

Doiniiiub

|)Cr

virum qu<Mi)datu

inodcKdiin

s.Kis

ct

aniini

quoqiiu diligrntcfn
lii(

kolcrtiani

rrbvs

liiiniiloni iiostris (eniporilins

opcrari

(li^na(uii

cst,

R

ipsis,

do qnibus

n(;ilnr, sulililitcr iii(urndii kluibi

d

laudoni u(ii|uo ot ^loriain noininiK
viri incinoriatn, ct

siii, i-t piaiii

diosus adliiUuit.
c( cclchrcs,

Inviiiii-t sii|iiid<;iu

ics

tnagnM

cjnsdcin

pnvsciids

loci nostri fc-

cl

qua:, uisi divino jussi,
licri

uul|j(en««

licitatcni |HTpc(uain. Inio vcTla

ad

lioiiurcni ct gaii-

vcl ac( idcrc, vcl

potucrunt. liuJe el l<Tlor«in
si

diuni totius Thcutonicnc nadonis; vcl, quod vcrius
el

volninus csso adiuuiiitnm ut,

qua etiam

a

poea

majnp

ost,

ad suhUiiitn

ct tutclaiii iiiiivcrsa:

Oc-

pulo nostro conlr.i pirtatcni

fact.i

vidrliuntur,

cidcntalis Kcclcsix, cujus noslrx norrationis p:igina
uil

lanion voluntatc divina, scnipcr utii^ue justa, Urta

fuUuiu Tcl ainbiguuni contiucbit,

^d

vcraiu ac

cssc non dubilct.

mSTORLV
CAPT^
2.

A LATINISCONSTANTINOrOLEOS.
C
aliuu
ibi nisi

Eo

igilur

tcmporc quo famosus prxdlcator
lerr;e sancta:

illc

locum dcsertum

et

rrigidum ct

punm
Dei,

Francigena, Fulco nominc, Leo aulem Parisiensis,

glacicm

repcrerunt.

Nunc vero pcr gratiam

ad subvcniendum

et civitaii oxiiuix

qui paupores suos exallat ct prostovet, Ecclrsia celcbris esl, dilata posscssionibus et prxdiis,
ciis
aedili-

Uierusaleni, a barbaris diu possessx, toias Francoruin gcntcs, totaroquc Flandriam, Nornianniam at-

dccorala, ct qiiod his omnibus prxstantiuit esc,
ac die

que Brilanniain, coilcrasque provincias snis prxdicatiouibus incitabat,
fuit vir

divinis nocle
igitur ille

mancipala

obseqitiis.

Abbat
faini-

quidam

in

superiori

qaem
facie

dicimus, maturus quidem erat ani-

Gcrmania, Martinus vocabulo, abbns cujusdam cocnobii dc ordine Cistercieusi,
siliensi

mo, scd
liaritatc

jucundus, prudens consilio,
oloquio gratiosiis,
inler
ct humilis, ut quilibet illoruin

quod

in episcopio B;i-

airabilis,

fratres

positum

,

ipsumque

Parisius

appcllatur.

suos mansuctus

apuJ
di-

Qnx

utique rcs jam in ipso sui cxordio quiddam
illc

sxculares auctoritale prxcipu>js, apud utrosque
iectus

vidclur babere luiraculi, ut lam
crucis publice pntdicabat,

qui

jam verbuiu
qui paulo

alque tractabilis baberetur.

Hic a sumnio

quain el

Is(e

pontilice Innocenlio, qui tunc sanctae Ko:n»iix Ec-

post ojusdem

pracdicalor

futurus erat,

ambo,
ila

in-

clesix tcrtius sub hoc noniine pr.esidebal,

quaiu, hi viri, sicut pares cssent odicio,

amlio
ille

tum

accepit, ut ct ipse indubitantor

signum
illis

manda( mcis
publii-e

Parisienses coinnuini vocabulo dicerenlur;
qiiidetu

scd

acciperet, et hoc idem aliis in partibus

a

nouiine civilatis sux,

de qtia carnaiiter

prxdicaret. Qui etiara mandato pontilicali in utro-

oriundus exstiterat; hic aulein coenobio, cui Patcr spiritualis, ut diximus, prxsidebal. Uierque clenim
locus, id
csl

que oblempetans, confidenter
prxdicationis
arripuit,

et

impigre verbum
tanliquc laboris

mirantibus cunctis, pro e»

lain pricfalum
est,

coenobium, quod et
faiiiosa

quod

[debilisj

complexionis

homo
iii

paulo ante diclutn

quaiu cl

civitas illa
lin-

iutpaiiens aboinnibus pulabalur. Ilabuit itaqueser-

Francoritm, Parisius nominaiur. Quod noiuen

nionem ad clerum

et

popnlum

civitate sua,

qox

gua quideui

Gallica

suain

habct

etymologiam
et

Thcuionice vero ex

lioc videtur

habere raiionem

Grxco vocabulo BasHea^ id cst regalis, dicta esl, iu celebri ecclesia Bealx virginis Marix, ubi luagna
ulriusque ordinis, novis excitala rumoribus convcncrat muliiludo.

causatn. Primi C(Enobit:u, qui de nionastorio Luzelensi ad

inhabitandum

illuiu locuin luissi

suni

,

nil

Audierant quippo i-^niduduni alias

iil
cliTuinqiiariuc provincias
ail

CL'NT!li:Ul

CISTERCIENSIS

228

lianc Ciirisli niililiani
;

A

tas, iino
el

lolam terramusqueComtantinopolimsecufe

rolf bi ibiis pi^Ptlicationilius cvcilari
lcin
iilis

in parlibus au-

absquc ullo melu annis quadraginla pvsscderant.

niilhis aJliiic ojusdeni roi

fr

iral nicnlioparali aniino

Qu<p tumcn oinnia,volcntc Domino, per eumdein excrcilum
sunt.
brevii>siino tcinpore, vclut in

rr>in.

linilc

el

corum quamphiriiui,

transcursn recepla

Cbrisli caslris se tradcre, liujusmodi oxliorlaliuDCiu
tolis (icsideriis exspeclabant.

Ajcart, lconium,

Anliochia, Tripelis, et alias

Stabant igilur onuics
quid de
oblcin-

civitates

expugnHliv sunt. Ipsa eliam scdes regni Je-

auribus arrcclis,

lixis

in ipsiiiii oblntibiis,
(|uiilve

rusalem populo nostro restiluta.
iinpiu geus

Nunc aulem,
et

licet

bac rc vcl prsecipercl, vcl nioncrcl,

pracipuam illam scdem

maxiinam

lerrce

peranli de divina bonilaie proraillcicl, cupidissiine

purtcin

tiolenicr obthieal,

no^tra lamen csl Aclion,
el adituc

prxstolantes.
3.

nostra esl Antiochia, nostrw sunt
milii

alix qutvdivi-

Yerbum
milii

ud vus, domini mei
;

el

fratres met,

dam

urbes munita:
et

et validiv,

quarum prasidio,
aliis

rcrbum

ad vos

non

menm

ulique,
;

sed Chrisli.

no farore,

viribus noslris, inclijli bellatores, eliani
ilta

Christus ipsc verborum auctnr est

cgo fragile imlru-

prwclara scdes
poterit

cuin omnibus

sub nosirain

mcnlum.

Cliristus vos

liodie per os

mcum

suis allo-

redigi

polcstalem. Si autein quwriiis quid a

quilur verbis, suas vcbis deplorat iiijurias.
est Clirislus

Expulsus

Deo

certi siipendii

pro

laiito

labore spcrare debeatis.

de loco sancto suo, dc sede sua, dejeclus

"

cerlissime vobis poUiceor quia quisquis signum crucis
acceperil, et

est de illa civitatc

quam
!

ipse

sibi

proprio sanguitie
Fitius Dei venlutibi

puram

feccril

confcssionem,
et

ab omni
rel

dedicavil.

Proh dolor

nbi

dudum

prorsus mundabilur pcccato,

quocunque Uco,

rus tn carne a sanctis prophctis promissus esl,

temporc, seu casu prwsentein reliquerit titam, aler-

jam nalus
ubi

et

parvulns in templo voluit pra:senlari,
et

tiam accipiet. Tuceo
telis,

nunc quod terra

illa

quam

pe-

prasens pradicavil

docuil,

virtules et signa

longe liac terra opuUntior est atque fecundior;
polcsl ul inulti eliam ex vobis in rcbus
ibi

freqtienter cxhibuit, coenans cutn diicipulis suis sati-

et facilc fferi

ctissimi corporis el sangninis instituit

sacramenlum

;

etiam temporalibus prospcriorem
uiatit

forlunam inve!\'unc videte,

passus,

et

tnorluus, nc sepullus posl triduum resur-

quam

liic

st experlos
sit

mcminerunl.

rexit, ccrnentibus

ejusdem discipulis

in coEltim
in

atsumlinguis

fratres,

quanta

in

huc petegrtnalione securitas, in
est, et

ptus est,

et

decioia die Spiritum sauctum

qua

et

de reguo cwlorum promissio cerla

de

igneis super eos effiidit, ibi tiunc prvfana; genlit do-

tcmporali prosperitate spes amptior. Ego

ipse spon-

minalur barbaries.
calamitas
!

tniseria! o gemitus! o eilreuia

deo socium
rit
,

ilineris el laboris
el

;

et,

proul Deo placue-

Terra sancta,

quam

Christus suis calcaCivc s

prospera vobisrum

advcrsa partiri desidero.

vitvestigtis, in
vit,

qua inlirmos curavil,
mundavit,
in

iUumina- p Suncigitur,
;

fratres, lcetis mcnlibustriHinphalesigntitn
et

leprosos
itla

mortuos

stiscitavit
est.

terra,

crucis accipiie, ul

causam

Crucifixi fideliter eXse-

iiiquatn,

manu impiorum data

Subversie
sedes et
illud

quentes, pro labore brevi ei tiiodico

magna

el

oclerna

sunt ecclesia:, poltutum sancluarium,
dignitas translata esl ad gcntes.
et

regiti

percipere valeatis stipendia.

Sacrosanctum

\\£C loquenlc venerabili viro,

cunclis qui

ad-

vcnerabile
esl,

crucis lignum,

quud Christi saiiguine

crant *chemeiilcr
ojus faciem
flucnles
;

allriiis,

yideres lacrymas

lam per

perfusum

ab his quibus vcrbuin crucis stutlitia
ut

quam

pcr ora oinnium

lar^issinic dc"

est, ita supjncssuin occultatur,

ncmo

Chrisliatius

audircs gemilus el singultus atqtie suspi-

qnid de
possit.

illo

actum

sit

vel uttde requiri dcbvat, scire

ria, etalia

bujusmodi signa, qua; inlernx compunllunc
iiaquc
pricrati

Gens nostra qua'

fines iltos habilare

consuevccapiivilate

clionis

faciebant indiciuni.

rat, lola

fcrc hoslili gladto vel
cst.

Ivnga
itta

jam

abbatis

sermonom

idciico

diligeiiler proscouli

su-

consumpta
truut,

Pauci qni de clade

evadcrc putn-

inus, quia,

cum

ipsc postea

freqiionter et illos ol

apud Achonem

vel in atiis tuiioribuslocisse rc-

alios virililer exiiortatus sit,

de nulla ejus cxliorut ex bac
aliis
cjiis

ceplaut, ibique crcbros a barbaris paliunlur incursus.

tationc

quidquam suinus

dii turi,

ihrc

c.<it

itta

Chrisii nccessilas, qua' ipsuin vobis lio-

liiligcnlia

quam

slrenuus cliam

in

crcdendus

die per os
ralidi

meum

supplicarc compellil.
succurcile Christo,

Nunc
dale

ilaquc,

D

sil liccat

a^slimarc.

bcllalorcs,

tiomina

4.

Assenlit deniqiio vir Dei precibiis illorum, ol

vestra militice Christianw, fclicibus castris aggrcgari
saiagitc. Vobis hodie causain Chrisli cotnmillo,

qui, ut

jam diximus,

a

summo

ponlificc curain ani-

vobis
in

mariim accopcral, cxtcrioris quoquc providenlix
rogalus accopil ofliciuin. Tuiic exbortiins
ilios

ipsuni, ut ila loquar, in

manus
illttd

trado, ut

rum
csl,

hw-

cl

rcdilatem suam, de qua criidcliter eieclus
tuere studeatit.

rcsti-

coiiforians in Clu islo, cujus mililiam profcssi eranl,
coi tuin
tis,

Ac

ne vos

terreat

quod hoc tcmiiivntuit,

tompus

ooiisliluit

quo, robus suis dis|>osiei

pore gentilit rnbics supcr nostros adeo

re-

parali omiics ad
ilcr

cumdem locum

occurrcionl,
arripe;id-

rum
quo

prcrccdenlium vos cupin reminisci.

Eo

lempr.re

ibir|ue sociim
roiil.

sancla;

perofrrinalionis

eclcbrts itla cxpcditio sub nobili ducr Cotefrido, cwtcntque Francorum ac Thcutonicorum principibus

Rodoiintos

aitlom ad

propria (liiigontcr
ot iniiocue se

nioiiuit ul

lomporo niodio oaslc

ba-

facta ett, infidelis iUc populut, ila ul nunc, Chrittianis

boroiit, cl soipsos Cbrislo, tolius purilaiis

amatoii,

omnibus

occisis ret cuptit,

tcrram tllnm occupavcrt

mililos oxbiboronl idoneos. Ipse vcro

cum bonoslo
tulius rc-

rnt,

tanctamqur ciiilalcm Jerusnlcm,

Tifrum, ac
urbcs mniii-

comiialu

pra:oipiia et

maxime populosa

Suioncm, ip^amque Anliochiam,

cl atius

gicnis looa

cirouniicns, crcbras praidicando facic-

m
Iiul «(alioiiOH,
('(

IIIST(Ml|\ CVPTyV. K I.ATINIS cr.
|iliii-iiiiOH u(l
(<:iiii(li'in
illiiil

Ciiiiitll
i

ini
iii-

\

ptiipcrc p.iiliicdir, ilc rl Ulr Ac
ilcliilil,

lili

f|Uafil
n(lrp(ii|
:

liliniii cuiivciloliu^. IjiiilaiH iliuiii

iiiulnl

vcl

poktca,

Volriili;

Dro, ropiokr

jiinKcrc, »( (|"i
piU!(lMliiiii aliii

pit^*sciit. pr;illi(i lciii|)(irc

ml

lni

iim

csl, iiuliKciililiiin Moriin Lrir.iH (!i«lriliiiil |»«ir(iiiiir»

tntiincnhl,
proplcr

(11111

ci»

p;iiilcr

prou

adi-o

iil

lii

iliioliiin

(lii-liu<i

iciiluui
cro((.irr(,

vikIiiIi

iiMrrj«

rcc(uri.

0»' vero

li'iii|H)riH

uiif.iiHliuiii

in iitilc»

UHUH libcrali(cr

rl lu (er(ia die
riit, (|uinI
iii

iicgnliis huIh c\pc«liri iioii poHsciit, (|uaiii rclorriiiK^
flcii poHsil, alioH si'(|iicrciitiir.

HrpluaKiiilu iiiai«aa aiK(;ii(i< TctliUMi
iit

tic»

TcmpiMc
iuil
,

inilcm pro
;iiirlonl;iti;

illc

itc

iiiiiii;i(

bo

fa( (iiH

cpif.cnpus

Hua lamcu

lcclioiiis

j:iiii

vicino

,

M;utiinis,
liitiiH

paupcitatit
Bic
ciiin
c(

liiiiiiilitato

ncipHuiii

ncinpcr rondnuit,

ponlillcalis

iiiaud.iti

cssiil

i'ii|iiriis

taincii

IhIc,

Hicul nobin crrlisi»iMic coiiiiM-rluin rsl,

»am'((U proroHHioiil
lcni
(oliiis

.sii.ii

reveroiillaiii ciliilicic.
iiiliil,

fonipHO

poHMr( vel

cpiHCopadini, \rl
iinn
c(

(|uaft

yr.Met aliaa

onliiiis Cistcrliuiii

il)i(|uc al)

(Mclchiandcas
arxciitiiiiic

ilignKatcii,

iiiinicnnani
roj^antibuii,

auri

loci cjiimIciii abl):ilc, ;iliisinic pr:i'cipiii>. i|iiil)iisil,mi

|>cciiiiiaiii,

iioiiiiulliH

acce-

abbatilius, pcrc^riiiationis

liccnlia
iriinin

cl

ln iicilulioiu;

pisso

,

aiiioro

lamcn

ordiiiii

iiioii:is(crii

mi, «ul

aoccpta,

atl

iiioiiastcriuni

icvcrsus csl. Dbi

l»cus por ipsuni, ol ipsc pi-r
lcr boiicfaccro
11

Dci gr.iliam Bolmini-

cliain rfatriiin buoruni bc ornlioiiibuK coiiimonilaiiH
e( oos niudia cbaiilalc
diviiui'

cogiiabanl,

oblala

rospuil,

ci

ex-

piclati coniinillcns^

|ilc(a

|iorcgriiialionc

ad

fratroH,

pauper r|uiJcin
divr^ et plc-

llasilcam

pcliil

,

ubi

jani

sij;natonim

inultiludo

spiritii,
iiiis

snl rn-lcslis

tlicfiaiiri o|ioribiis

u^ngna convcncrat, a iiuibus hctissimc susccpdis
csl. Ibi

rcvcisiis csi.

Sunl

alia

forto

pliira

qux poihiniilia

quoquo scrnionc
ipsu

cxliortationis liabi(o, so-

80ii( in iilroiiuc

Mailiiio uniug ad allcriiiii

ipsiim ct socins bcat:e Virgini
lilcr

commcndavit,

liuini-

rcpcriri,

iiisi

fortc

miniis idonco lcctori tel san-

rogans

ii(

Kilio

suo novuni conciliarcl

clissimiiin confossorein niinis dcpriii.orc, vcl
.•Jtiini

bone-

cxcrcidim. INislca valcdicons cloio cl populo ojiis-

vinini

quom

diciiiniH

adollcre
(iiic

vidcromur.

dom
reiu

civilatis, a quibiis pliirinium

dilij^cb.ilur, l;vlo

^Juapropi.r utniniiiuo dcbilo

lionoris vcncrari

viillu cl incnto

impavida

saiu'l;c profcclionis

laLo-

nos condcciU; scd illum
niani animain, jain Iiimc voro

(|iiideni

vclul sandissi;

cum

sociis aggrcssus cst.

Oua

ox ro illml con-

frueiilom consortio ang( loriim

jiccru

possumus, bomincm Dei
iii

iicscio (|uid m:i^iii

taiiquani pniilcnlciii

virum
et

adliuc

in

jaiu tmic

auimo

coiicopisso, ct qii;c Pi-iis por ip-

cariic .tgonloiii, qiii ct

jam npnd Dcimi

liiniiiiics

suni facturus cral,
sagiro.

ccrto

jam

iiicnlis aujjtnio pr.e-

inayiii mcrili apstimniur, cl

poslmodum

apiid ulrossil.

que amplioris
de civitatc Basiloa
sigiiali»

giatiac per Uoi

praliam fulurus
iii

5. Profectus itaque

Scd nciiuc

illud

silonduni (Tcdimus, quia

iliius

rum
qii;c

cxerci(us, reliclis aliis, s(ralam illam anipuil

^

sancti
(iis

Martini
in

saoro natalilio

iste

Martinn s

na»

per angusios Trideiiliii;» vallis aiifracdis Veduci(, luinori

cs(
e(c.

mundum.
itaquc

El idoo Mardiius appcllalus

ronam

quidcm labore

ct m;ijori coin-

est,

pciidiu.

Erat auteni tam clara ct

celebris
bi

farnx

6. Vcuien(es

Vcronam

militcs percgrini

piaH'urrens opiiiio, ut non solum
(rausi(us era(,

per quos eis
oppidis ca-

cum duce
versis
rat,

suo, tain a populo civitaiis

quam ab

alia

vcrum cliam dc

villis cl

nuiltitudinc

tervalim occurrercnt, et cos nuilto favore cl gralia
suscipientcs, vic(ui necessaria juslis prc(iis cxhibcrent.

maxima signaioriim, quae illos de dimundi partibus ad cumdcm locum pr.-evenesuscepii sunl.

laitissime

Marlinum vero pnecipue niirabantur, quod

episcopus Marliuum in
ter assumpsit,
el

Nam ct domum dcvotc

ipsiiis

urbis

ac reveren-

komo roligiosi habitus et vil;c admodum spirilualis armatum duc(aie( exerci(uni, seque ipsum lanii laboris ofljcio tain sirenue coapiaret. Undc et nomeu
ejus inter se celeberrime fVcquenlantes, pos( illuiu

eique per octo fcre hebdomadas obsequium bcnevole ministravit. Postea discedentcs Venctiam petienint; ibi naves intrare

sumplus

decrevcrant, et inde versiis Aiexandriam, civitatem

Turoneusem, qui in sanctorum confessoruiu catalogo fore pvimus atque praecipuus est, quadam si1)

yEgypliam, recto iinpctu navigarc; proptcrea quod
(enipore
el
illo in

partibus traiismarinis inler nostros
pacis

lurlitudinis ralioiic,

Martinuni bunc altcrum vocisi

barbaros inducije

erant

,

quas noslris
solvere

,

(abant.

Et revcra,

rcm

diligonlcr
in

inspicimus,

salva fnte,
cerct.

quam

iuterposuerant,

non

li-

qucedam, ne inuUa dixeriir^
similia.

u(roque concurrunt
sicut ille aliquando

Primum quidem, quod

Eranl autem in excrcitu signaiorum faraosi el
potentes viri qiiamplures, tam s^culares
desiastici. luter quos Balduinus,
sis, et

armaiam sequens milillani, sicut de ipso scriptum esi, tam sancte ei innocue se babcbat, u( jam tunc iiou tain luilcs quain monachus putarctur; i(a et bic verus monachus, irao Paier monachorum, armatuin duccns excrcitum, inler belligeros homines
ita

quam

ec-

comes FlandrenMonteferraio, au-

Bonifacius

marchio de

ctoritale ct viribus alque

consilio prsecipui habe-

bandir.

El siquidem orancs uno consensu in hoc

vixi(, u(

quantum labor
olVicii,

itincris

vel

injuncti

convonerant, ut petentes Alexandriain, el
riliter

cura pcrmillebat
nil sibi Init

de rigorc suse professionis
Deinde sicut
ille

obsidentes,

non lam

penitus relaxaret.

tanta;

divinx virtulis experirenlur

eam viquam potentiam. Quod utibelli

foriunam

comp:iisionis iu
,

pauperes, u(
uiii«.am

aspenimo
cuni

frigore

que

si

fecissent,

sperabile satis erat

tam ipsam
(oiius

thlaiuidom

qiiaiii

habobai,

nudo

magnificam

civi(:)tem

quam

c(

maximam

,

tM
leiii

CHNTIIFR'.

<

.'•^-.iRClENSIS

23
quod
il!i

^Fgypti parlom h(\\\ coiDporiJio in coniin polcst;-

A

i;p(>pondoruiit ilaqiic lactu.^os sc

iiist.inicr

possc transrcrri,

co quud lolns fcro popiiliis

cvigcbant, accoplo niiiiloniinus ab cis ccrtissim:i

lcirx vcl coiisuniplus fame pcricral, vcl sqiialcbat
pcnuri.1 proptcr storilitalcmcjusdcin videlicclterrae,

sponsionc quod

ipsi

quoquc ann;
ct

ti

nostros iisqne

.Vloxatulriuni ct comitarcntiir

vchercnl.

Yidons
criicis

cui Niliis frugiforas aquas, quibus
k*t,

cam

rigarc so-

ergo Marlinus nosler non solum negolio
nioras
innccli
,

annis, ut aiunt, jani quinque sublraseral. Iin*

sed et

toti

cxercitui nustro fiin-

pcdiebatnr autoin iltud principuni noslrorum laudabile satis coiisilium frauJc ct nequitia
ruiii
,

dcndi sanguinis Chrisliani necessilatcm
re; nesciens

incuinbetoliis

Vcnctoprincipcs

quo se
ct

vcrterct,

quidvc agcrct,
ei

qui

tanqnaiu doniini

iiaviuni

et

in se cxhorruit,
libot displiccbat,

dc pluribus, quoruni

quod-

AJrialici niaris, eis navigium pcn lus abiicgabant,
iiisi

illud clcgit

quod

in tali articiilo

cum

ipsis priiis

colobrom

Dalni.itix civitatcm,

polissimuin vidcbalur. .Aggrcssus itaque pi^aefatum
cardiiialcm, om.iium

juris aiitem llungarici, Jaliram [al. Jazirain] espii-

pr^.cum inslai.iia snppliciler

gnarent. Aicbaiit cniin illam seiiipcr suis

ulilitali-

exorahal ul cuin a volo po-egij^utionis absoliitum

l»us fuis!^e contrariain, ailco ut s.Tpc civcs cjiisdcin

ad soli'am clauslralis
inillcret. Ille

vilae

qiiiclem transire pcr-

urbis naves ilicrum nicrcibus onustas piraticis in-

vcro nisi prius cxplcla pcrcgrinatione,
ei

Tasiontbus
principibus,

spoliasscnt.

Qux

utiquc

res

nosiris

B

omncm
majorcm

prorsus

redilum dcnegabal, et insupcr
,

lanquani

Dciim limeiitibus, crudolis
tiim quia civitas
illa

iniponens sarcinam

auctoritate sumini

ac nofaria \idcbatur,

Cliri-

pontiricis, oniiics ei comniisit Thculotiicos

quus

vcl

slianx gentis crat, tuni quia ad regem Ilungariae
^erlinebat,
qiii

ipse adduxcrat, vcl ibi rcpereraf, vel qui

postmodum

et ipse

signo crucis acccpto,

ut

naoris est sub protcctionem sunimi pontificis se ei

ad eunidein CT.crcitum essciit venturi. Injuuxit etiani tain ei quam qiiibusdam atiis religiosis, qiii aderani,
iil

sua Iradidcrat.
stris

Illis

ergo instantcr uigenlibus, nosiib

pcr omncc casus socios scquercntur, el

autem obnixe negantibus,

hac coiilentione

eos a sanguinc Clirisiiano, quantum posset Geri,
cohibcrcnt,
7.

atque discordia plurinuim tcmporis elapsum est. riitabani eniin rein omnino dctestabilem et ChrisUanis illicilam,
niililes

Trajccta igitur classc pcr
ct ipsuin

mare Adrialicum,
qiii-

crucis Chrisli in homincs

quod

Dalmaticum appellatur: alteruin
alterum vero
a Dalmatica

Chrisiianos caidc,
qnalia in

rapina ct inccndio dcgrassari,

dem ab
alluit,

.\dria civilalc, vcl
[Tj
;

socundiim fahutas, a niia
qiiaiii

cipngnandis urbibus fioquenler solent
qiii

Juuis Adria

acciderc. L'nde ct niulli paiipcres,

secum pauca

appcllalionem aocipicns, militcs nostri celcri
trisli

detuloraot, cisdem consuinplis, non habciitcs ultra
Ti<)ticutn, rcliclo excrcilu, versis vcsligiis ad pro-

q

cursu, scd nicnlc
]illora lcnucruiil,

et tarda, regiunis opposita

ac ne ia rc odiosa ct sibi ipsis

pria rcgicssi sunt. Scd el
vitts viri,

quidam polcnies

ct di-

delestabili diulurnas agcrcnt inoras,

prxfalam urbciu
caniquc per

non

tain reruni penuiia laborantes qiiam

magno

lcrrorc et
taiii

fremitu obscJcrunt,
hoslilitcr

perpelraudi

fiagiiii
iii

horrore pcrtcrriti

,

inviii

ac

triduuni non

quam minacitcr oppugcom-

pene nolcntcs
alifjui
de'.i!\di

rcdilum conversi

suiit.

E quibus
tamcn

nantcs, sinc ca^de cl sunguinc ad deditionctu

Roinani pctentes vix a
liceiitiam

summo

pontirRC rc-

pulcrunl. Qii^c civilas postiiiiam suis victoribus Iradila csl, inox

inipclrarc

potucniiit, ca

cam

Vencli a fuiutamcnlis incxorabih

condilionc pr.xfixa,
Totiiin

ut saltcm post

aliquot annos

odio subvcrtcriiiit

Quo

in farto, (luia nostri

scnten-

Ru.T perogrinalionis cxsolvorent.

Qui rcdi-

tiain cxcomiiiunicalionis

iiicidcrant,

pro eo quod
illc

tus percgrinorum tion sohim excrcitiim nostruin
ill.iruiii

rcluis

Ilungaria' rcgis nia.ins injt^cisscnt, qiias

fraudavit

abscntia, vcruni etiam multos,

signo crucis acccpto, o

Pctri sumniiquc pontificis

qui

tic

Gcrm.inia ca;lorisquc rcgionibussubscqiii fe-

prolcctioni cominiscrat, visum csl nojtris ad

cumdcm
illa

6lin ibant,

^b

illo,

quom coiuoporant,
ia

aninii

fer-

summum
D
teulia

pontificcm nun!ios dostiiiarc, ut coactx,

vore cohibuit, ut
rctil.

locis

suis

iminoli coiisistc-

culppc niiscricordiler condcscondens,

eosab
""iii

scn-

cxcommunicalionis absolvcrct.

lcgalioni

Tcnipore autcm

illo

missus ost ad oxorcitiim novidclioct

proso(nicnd;c

cum

pcrsona; utilcs et id-^nc^c quairc-

sirum cardinalis qiiidam, Pclrus
nu»,

Capuaitt

rcnlur, olcclus csl Martinus abbas, ct citm co Siios-

qucm

siiminiis ponlifox

ad hoc dircxerat,

sloncnsis cpiscopus, vir niagnx sanciitntis ct dn!cis

prxfatam sodarcl rontrovcrsiam, agontque cuni Venelis, ut fclici cmbolx, id csl Ctiristi mililix

facundi%, ct tcrtius magistcr

Joann.

Parisiensis

bomo
fabilis

Francigcna,
;

notiililcr

cniditus et sermoiie affa-

matunim vcrsiis Alcxandriam prxslarenl navigium. Quod rum ab cis iiullatcnus oxtorqucrc possct, nisi
nofUri
pro)>ositain
sibi

quoruin intcrvcniciitc pracscniia, causa

vorabilis apud sumniiini {>ontificcm plcnius fulcircliir.

condilioncm

implcsscnt,

Tisum

cbt ris vcniatc niagis cl miiius iniprotiabilc,

Qiii

tres

viri

cum Romam

vcnisscnt,

admissi

minori malo majiis iKinum compcnsarc, qiiam vornris iiioxploliim rolinqiioic, ot grossu rclroliiiii
(

grado Mi suos runi
(2)

pot

»

alo roporlaro

iiifaiiiiani.

causam tiuani allnlorant fidelitcr cxpoiienlcs, doniinuin papam huiniilimo rogavcruiit ut coacto Ilag^tio, qiiod mililcs nostri ob Chrisli honorem in ChristiaItalug Adri;c patcr
fiiil,

I

Ms. vitiosc yunoiis Adritiqtit'. Siint qui scribant, ut .ipiid Janum ranhasiuni hiustalhius, Jnn.

a

quo Sinus

Joniiis, qiii

moi

ab Adria

filiu

dicliis est Adriaticus. (Canis.)

i

,

Ji5
110«

IIISTORK
comiiilnri';uil,
»

r.APTyt: \
riiiu»

LATIMS CP
commmif
iiiiijor

r.l
argc.itl
tre»-!».

Inijciiifr ijtiiutncrel, rl
i'l<

A

•titiiink forri. elk In '-Ii:iium iitlltin
iiiiuiii
iii
(

I» Bijr.

ftiliH.Mit.T

liis|nt.i, llUiii
Illc

<ifnn>iiiil<ulioiii» rrli<|ii< iii

sc

daturiini. Ili» omnib<i« r.iu(:k lo

sarot hrjitiiili.im.
ril.i» c%rUN.il>;.l,

\«to

tui'i f.n^iro

nirrH-

onciirrimlihui,

pin
iii.i;ift

iioatrl

ctcrnliit

iiiiii

iiosdi iicrrlliift
iiiiiilioriiiii ({r.itia

liniiiili sii|i|ili

ntnciikum ju*cnia J.im cirpcrni de< llnarc
(

Pauti

iMtlonc,

tiiiii

cliaiii

rt au<'loiil.-ilc

vcro, qui dc
oluiixc
iiiilc

ruci» proventu

rraut
1

•olliriti

lieniiotiia, lciliit.i mivmiiii (l«*lib('inlioii<*,
[<,<*iiliu'
.'kl

prihx

iiulul-

dikMiailc!iaiit,

dMcnlck,

id qiin
-

rt

vcri«U

l)niJ;-,iiiiH

iis.riisit,
iiostiiiiii

Jii><si(i|<ii>

k( rilii

rtiriii.iiii

piitjliiitiir

pi.iTatum jinciniii
|MiHK(: r< siiliii
;

''•iki rl
ti.i..i
p.'r;';.'ri'

soliitioiii^

:mI

ficrritiiiii

|)«Tr('i-i-ii>l.iiii.

K.iii^Vniii* iiiill.'tciiiis
ci.H

>

Kintciiini >ir

iiiiill.<-

(li<.(-rclioiii.H il

);r.ili.i-,

jo\riilH

stiiltiiiii

ct iiiiproliuiii,

pau< nt homiiii'C
rciil,

(|niil<<iii :i-t;itc, scil ciiiiii» |)riiilciiti:i,

iiiatiiriis aiiiiiio,

nos, ncc halicnlcN i|uo nc ir<-ip
|H'icgi iiKitioiiiH
<

onii<kHii *aiict;e

iiionim

li(>iu'Ht:\lo coiii|>oMtiii, cLiiiifi

gciu-rc,

ruriii.i

propoKilo, (t-rlo kuu

pfiiiult,

pio

conspioiiii<;,

aiii;ilor

:ci|ni cl lioiii,

ininiiciis

aiitcin
(|ii.iiii

uiiiniodiii nli( iiis, l:iiitj- urhi, laiii miiiiil.', tain |K}-

ficqiiili:c cl iiialilias

adco

iil

tioii i.iiii

sorlc

|)ulos.c,

brlliim

iiiili(

crc

.

quod kinc

miill:i

c.rJo

inciito liiiiocciiliiis vocarctiir.
8. Facliiin esl aiitcni,
(liiiii

aU<trutriii.H pai liH, >cl fiirt.issis ntriuHqiic,

tcrmniari
iiUitt

adlioo iiuntii iioslik in
iiisoniiit,

non posHct. Scd dc

liac rr,

iil

csl dc juvciiis

ruiia vcrsaicnliir, ccrtiis

riiiiior

vcnissc
'^^-ixc-

"

rc<tiluli(iiic,

ad tciupiis tac,>iidi)m>
|u iin

st. Sc.;iiciiti.i sttO

Vidcliccl \U'\iiiiii juvciiciii in caslra, <>i:rcuiii
rc,
liliiiiii

tcmporc proscqucmiir. Posl
ca'pcram, rnmor
iblc

cmo,

siciil

lo jui

viilcru(^t

Isa.ic ic};is Con&t.^iiiliiiopoh^OH,

It<>iiix autlitiiH

cst. do'.:iiiua nlilt1;«

niissnin n IMiilippo, rcgc Tciiioiiicoruin,
tiis et

cum

niiii-

papa cum umiii clcro suo, nuntiistpic nostris,
qi:r

mandalis, quilius obiiixo rogalat cxercilum
jiivcncin
in

qiiamplurimis vflicinciiicr

<

vpavit,

mNncns
vcl

ut

prxlatum

rcpniiin

sniim rcstiUii'ic

oMli{]ni hoslis inviilin

luc occasionc

vel tolius '-vcr-

nitcrciiliir. Ciijiis rci

orJo

lalis csl. si oriio coinjrtic

citus

noslri

luachiDarclnr inlciitiim,

snllcui

dici polcsl rcruni inordinatc cl crtiGolitcr ((cslariim

crucis ncKOtiiim iiupcdirct. OJcrat autc.n buiuinuii
podtifcx
illatu
iiiullo

narratio (5)
illo,

:

Kci^iianlc

igidir apiid Gra:<:os

Isnac

urbcni tam

ip.H('(|uain cjiis
j:iiii

pncdcccsil >iii:ina:

qncm

dixinius,

rrntcr cjus

Alcxius, paM-iuis

forcs a

temporc, qiioiiiam

di:i

minoris Alcxii,
consilio

cujiis ct

loodo faciuHis iiicnlicncin,
,

f]cclesi;i'

rchcllis c\slitcrat, el

iii

quibiisdam

fidci

quorumdam pcssiiuorum
siil,

nia\iinc

autcni

nrticulis, velut inpiocessionc Spiritus
(^racci

sam

ti,

queiii

riijusdam co;;nati
fldi,
qiii

noliilis

qiiidcm viri, scd pcr-

de Fiiio procedere iiegant, et in
illi iii

modo

sacri-

Murliphlo, id est

/7os corilis in

gcnlc

illa
r>

iicaiidi, qiiod

fcrmenlalo lacerc solcnt, a fide

vocabatur, cumdciii fralrcm
jccit, et ipsc rcgnuin

suum

Isaac n^gno ilcfiliiiin

calholici Jissidcbaiit.

Undc

cl

i|ucmdam cardinapuiitirice

arripicos,

cjus,

el

lcm,

qiii

(|iiodaiii

tcmporc a suinmo

ad

ninidcm iiepolcm suum,

liunc sciliccl dc (iuo

minc

eos corripicndos ct instrucndos missus crat, vcrsis
sursuni vcsiigiis, et capitc deorsum derunl, Joncc conimnnicalo
Iialarct.
."^i

agilur, Aicxium sub diligciili cuslodia cnrccri maucipavit. Qui lamcn, invcnia opporlunitate, htcntcr
eOiigicns, occulta el ccIlti fuga

iii

acrc suspcn-

cum

Pelro spiriliim ex«.t

Tculoniam

pctiil;

Oderat igilur cam, ut dixiuv.is,

opribat,

venicnsquc ad Philippum regcin, qui soiorem ipsius
Imbebaluxoreiu,
sua'silli

ileri

possct,

eam

a genle calliolica sinc iangniiie

patrisquemiscrias, et patrui
pr.vf.iliiin

cxpugnari, nisi
lloc

iioslri

cladom esercitus formidnret.

crudelitalem fideliter couquestus cst. Qui

Juvenem salis honcslc suscipiciis, eum apud quanto tempore mngno dilcclionis aflcdu dclinuit,
eique sumplus el olisequiu copiosc ac
niinistravii.

se ati-

auicm pcrnostros posscricr* uon spcrabat, diccns eamdcin urbem plus in solls navibus piscatoriini

abiindare

quam

illos in loto

navigio.

Il.ibcbat

libcraiitcr

Audicns aulemexercilum uostruni, Jao

tira expugnata, circa rmes Graiciixv convers.iri,

sspc
p.itris

cnim millc sexccntas piscatorias navcs, quaruiii qitxlibet pcr lotum unnum ad (luaiuordccim dics llsco rcgio persolvebat nummum aurcum, qui pcr-

dictum juveiiem cum nuntiis ctepislolis suis dircxit
ad principcs, ulrum,
si tleri

peram

(4)

vocari solci Fcrdoni, id cst quart.r parti
jcquivalens. BoIIicas

posscl, in

rognum

D marca; unius
t:itissiiniim.

autem
ct

sive

mer-

sui icduccrc molirentur. Teulonicis

aulcm pro eo
cogna-

catoriaS babeLanl infinilx niuliiludinis, el porluiii

quod
et

sui juris esse vidcbanlur,

hanc rein sccuiiosius
Marchioncin,

Erat aulem de consilio
,

seutentia

impcriosius

injungcbat.

cjusde.n

sumini ponliGcis

qui de crucis

ncgolio

tum suum,

cjus, quaj

inlcr cos eiat,

commonebat

luaxime anxii:balur, ut noslri reclo e.irsu vcrsus

propinquilatis. Flaiidrcnsos aique

Francigenas et

Alcxandrlam navigarcn!. Pcrmitlebal
dc mariiimis locis llonianjai,
cibor, iiiemptos, id esl

cliain

eis

m

Vcnctos, el aliarum lejjionvtm homines, onmi pre-

quam

alluit id

mare,
lolle-

cum

inoliminc scdiilus exorah.^.t, ccrlissime promitillc

absque pieiio modcnuc

tcns, si

auxilio ipsorum scdoni

suam

rcciperet,

rcnt, qui eis ad annuni

dlmidium possenl

suflicere.

pcregrinis omiiibus lam per

Tcuioniam qtiam per

Qiiod
c!;:cis

suum

cousilium, quia

nmlari mciiicbat, et

totam GiKciam tuiam ac libcram in perpetuum p&tere viam.

profcctum terrenis occiipatioiiibus impcdiri,

Accedcbai cliam ad hoc qiiod idem ja|>oIIiceb-.iiur.
si

ineriio

lam ipse quam

alii

omncs novis rumoribrs

venis ccriissime
(3)

viribus

eorum

re-

turbabantitr
(i)

110 dclriiseral an.

Alcxius fralrcm ls:>ac'jm cxciecavcrai; et thio1195. (Bas.n.»

Mh. propera; forle vrovtcrea.

PATttOL.

CCXII

8

,

>J
9.

r.UNTllKUl r.ISTEUCItlNSlS
Iiistabal i^ilur abb.iS

omni

pretiini moliniiiic,

A vcr&abanlMV,
lcri

viK ii»sc

qunrtus

iijnileui effiigit; ca:-

ei h.TS oiune»,

r|\i;i.stliviii'iis,

causns aliasque prsclcn-

oinnrs pciiculi;
ii

s-ict tiJ^iuTrint.

Scd

vt

si

qni
laii-

dens, rcJciindi liccnliai»

flnijitpbat. llle

vero oinnino dc

supcrslitcs ernut,
guiiJi cl cx.sangiies

rcsnon-io

looili".

ii(C'''pi'"t

ci refJilum dcnogabat, nisi ptius

T;nn;n sauctain
pijnliiicalilH-nL'-

eam por

.^in^ula inosn<>nla rcr-

qiiam pclcre voverai,
fiiri.i

alligioscl. Egressu;- itaque

tissiine prji>.slolabantur.
Vi\h\i

Acccssit aulcm

ad Luc

ct

Marlinns

nim

sociis,

aiccpta

incommodtim,

([uoniani iiniiui.c

prtcis, q:jOB

(lictione, cuni liltcris conlinentibus
Iiilionis, (jiiiv

fonitam abio-

infer nostros cl batbaros jiiiamcnU)

ininata* fuc-

noslro fxcniltil
rt

reddcjrcnlur, Ucnc-

rant, fraiidc iUornia et ncqii.tia soUit:e sant, capiis
ol bpoliaiis «luabus

veiitum

p(!liit,

perilquc

ibi l'clruni iiluin

Capua-

na\ibus ncstrse goniis
in eis v(^licliantur.
a*-

,

el di-

num,

cujus supra nicniininius, versus Aclionem rtv

rcpiis

omnibusqnx

Uunin laiuen

clo cursu iransit.Tvigarc cupiculcm.

Cui

Mariluiis

injuriam nostri
scs

foriitcr

celoritcr vindicanlcs,
ot mrrcibtis, ac

adhjcrcns poniincaics cpislolas
castra,
priiis
pi^r

|>cr

r.;>ciof. n>.\s\t a>l

ilioriiui iiavcs

magnas annonn,
iit
iii

quos ctiain Triilonico; cobortl, qiiani
vcrbis cxcuHalcriis
DcifiJc
valodixit,
ii

aliis rcbiis

onustas

maii (lcpreliciisas,tam ipsa^
sibi

diiclavciut,
April.

quara omnia

qux
ulti

cis erant,

pr;edam fece*
iiio

Nonas
iiavcm

(April. 4).

apml Sypuutcm

runt. Alque ita diviiia viiiutc ct sua fraudem

ingrcssi, pOBt

lab-^v-m

diumrni tiMnp uis
cli."»!:!

C

^m,,
cccpit

virilili^r

sunt.

Rcnovalo itaquc
vclicmentior

bello

porlum Acbonis
F.ral auteiu
tia,
ibi

lcnMcniri!, ubi

aboninibus
2j).

liosiilis

labios solilo

iiostrig

r«leberrin»e snscrTiti sunt, vi! Kal. Maii (April

iucuinbcrc,

lum propicr numerum
residiii
ct

{laucioiein, luni

rculoutc»

ginilis

ma^na iicqucn-

quia cl bi qui
iiubeciilos

cranl lanqi)am niorte viciiia

Intcrquos quidam nobilcs ct polcnlc? viri, qtii Marlinum in Gerniania prius novcrant atquc dilcxcranl, cura devolissime snsccpemnt. Capuanus vcro on.nes ei Teuloni* os, «lui vel lunc adcranl , vel

invalidi putabantnr. Qitapropler vliittcr

suni est bis qui
iiunlios ad caslra

eos pi:cjipui

babebantur,

pcrcgiinorum

dirigcre,

quos

in

Graecia vcrsari acccperant, ut ci^ilaii Achonitan.f>,
et
illi

poslnuKlum &iipcr\cnluri sperabanlur, surunii ponlifi(is

porliuu^ni^n Tcno: sancla-

,

qiiam adbuc nouiatiiro

anctorilatc

commisil, Eadcm

assJ tle,

circa

slri iniilto iabore ct pcrici:!o

iinssitlebant,

dies illos qui propler fervoris malitiam canicularcs vocari solenl, orla cst ibi gravissima pcstis, cl cor-

subvenircnl

atixilio, ct sciicnl

cjui vJa jani posse
ici^alioncm, lojjanalio

dinlius dcfcnsari.
libus
illis,

Hanc quoquc

porum humanoruin rorruplio
plus

in

ianlum, ut

up.a dic sepiilia

susccpil abbas Martinus cuin

quo-

quam

l>is

niille «•oipora

moriuoium

dam
Lerg

viro, Conr:<.do scilicei, advocato de Swarlicn:

incinorentur. Lr.it aulcm tain subit.i et impitivisa
lucs, ulquisqnis rxpisset agrotarc, infia iriilutim

otii

idcM abbas tcgliiiionium
,it

pt^rbibcl taiit;e

G

iniegniaiia,

quotics sevcljoco, velsciio, tcI casu
iccordarcitir, toi vcuias in secreto

tnorlom ccrtissimus cxspcctarct. l'nde cl

intili

«u-

roentitum e&sc

blta .Tgritudinc dopichonsi, cuin de lebits suisdis-

petcre consuevist.ct.

poncre non valercM. vooato abbatc, omnia sua
iradcbant, vel niliMciHia
iii

iili

eum

qui in lcvibus
dticunt

Lx quo ct iilud satis patct d \i'.s qwx alii kt-(t omiic» pro

propiium, vcl

disiritsro
fi-

ritiilo

lam providus eiut,
MLrtiiii pricfall

m

niajoribtts

burnda

socii.'» "goi.libus, relcnta sibi

parlc sia

);ullalciiu3 fuissc ncglit;cntcm. Tcrlia

cigo dic anle

libiiu disponcnles. Qu.'uii

r<;m ipsc Martinus ita

fkstuin saiu

ti

duo

viri

navcm

in-

delilcr exsequebatur, ul

iii

duobus dicbus, quod

ct

grcssi

Btinl,

ot

in

Ciicumcibiono Domiiii juxta

panln ante diclum
lalc»

cst,

ccntuin viginti
iii

ijiarolias in

Consi.'tntinopr)!iin lillova lonuoitini. L'bi liincaier-

usus cxpcudcicl,

cl

icrtia sf pluaginta nuir(|'i:c

cilus noslcr

non

^i>lis

I,t.'tiis

agcl at, co qiiod

ma|-

«bas.
illi

Quorumdam

oiiaiii

viroruin foiiiuui aima,

nuin discrimcn iiuitrris&ci ne^oliis iinnlicitus aliem'\ii.

ob rerum pcnuriam

pigtiori stippo<;uenmt, ip^e
rctliiuci>at.

Quod
>il

uti(|tic

I^cuin

iia

(*rdinasso

credcnduni

gratiiito prcliti uatis libcialilei

Ai.plius

c.st,

civilas

iila,

qna^ pro sua siiagnitudine atque

autein por iniirmo»
consilio

».lier.iia

pictaic discurron»:, l.mi
Iioncvolo providclial,

)ior(,xitia

jjin mullo

tcmpnrc
i;l

ll(ii<i,'(nx.

sodi rebcllis

quam

icriiiii iiii|/ensj

^

fuciat, virliilo

nosf.ouim

inspoiala vitloria uni-

admonons cos de piua confossiono, dc ccila spc acternitalis,n«; nioil"m brc^omel inomcnlanoain forniid.'ircnt,

lali ccclcsiastio.x

iTddorotur.

Youicalcs
Cliiisli

itaquc