You are on page 1of 36

PENGHARGAAN

Bismillahirrahmanirrahim. Syukur ke hadrat Illahi kerana dengan limpah dan kurnia-Nya dapat juga kami menyiapkan folio hubungan etnik yang bertajuk “Masyarakat Pluraliti di Zaman Penjajahan” ini dengan jayanya dalam masa yang ditetapkan. Jutaan terima kasih buat pensyarah tercinta Puan Thubaibah @ Suaibah binti Abu Bakar atas segala tunjuk ajar, bimbingan serta panduan yang diberikan kepada kami dalam menyiapkan folio ini. Penerangan serta ajaran yang puan berikan banyak membantu kami dalam menyiapkan folio ini. Ribuan terima kasih juga buat sahabat seperjuangan atas bantuan yang telah diberikan dan kerjasama yang sangat memberangsangkan semasa kami menyiapkan folio ini. Tanpa kehadiran kalian, agak mustahil untuk kami menyiapkan folio ini.

Melalui folio ini juga, dapat disimpulkan bahawa pihak British hanya datang ke Tanah Melayu demi kepentingan mereka dan pentadbiran pihak British juga menjadi punca wujudnya masyarakat plural. Bukan itu sahaja, semua kaum juga ditindas demi kepentingan mereka sendiri. Pihak British juga mempunyai pelbagai agenda dalam memecahkan masyarakat plural di Tanah Melayu bagi mengelakkan kemajmukan masyarakat.

1

Pengenalan

Kehadiran pelbagai kaum pada asasnya telah bermula semasa era kegemilangan Melaka lagi. Sebelum pertengahan abad ke-19, hampir semua penduduk Tanah Melayu (yang kini dikenali sebagai Malaysia) adalah orang Melayu. Berdasarkan segi geografi, Tanah Melayu merupakan kawasan yang strategik kerana berada di dalam laluan antara timur dan barat. Ia dikelilingi oleh gugusan kepulauan yang mempunyai budaya penduduk yang hampir sama. Perdagangan, menuntut ilmu, ataupun hubungan persaudaraan merupakan tujuan utama migrasi antara kawasan. Lalu berlakulah penghijrahan beramai-ramai orang Cina, India, Arab dan Indonesia yang membawa perubahan ketara dalam masyarakat Tanah Melayu. Lantas tidak hairanlah apabila Tanah Melayu mempunyai penduduk yang terdiri daripada pelbagai etnik dan budaya yang berbeza. Kedudukan tanah melayu yang strategik juga merupakan faktor kedatangan penjajah British. Sebagai contoh, kedudukan Pulau Pinang yang berupaya menjadi pusat pengumpulan barang, pusat pelabuhan persinggahan dan menjadi pangkalan tentera British. Tetapi malangnya selepas kedatangan penjajah British yang membawa masuk dasar yang bertujuan memecahbelahkan kesatuan di Tanah Melayu, kejelikitan hubungan etnik di kalangan penduduk di tanah melayu tidak dapat dipertahankan lagi. Masyarakat majmuk sangat sinonim dengan Malaysia sebagai sebuah negara yang bercirikan pelbagai kaum serta identiti. Terdapat lebih 80 kaum di seluruh Malaysia. Daripada keseluruhan bangsa tersebut, terdapat tiga bangsa yang paling utama iaitu Melayu, India dan Cina. Menurut J. S. Furnivall dalam bukunya Natherlands India, masyarakat majmuk merupakan suatu masyarakat yang mengandungi berbagai sesi komuniti yang tinggal bersebelahan tetapi berasingan dalam unit politik yang sama. Secara jelasnya, mereka yang berlainan budaya dan identiti hidup bersama dalam sesebuah kawasan.

2

Sejarah Awal

Tanah Melayu yang dikelilingi dengan laut pada zaman dahulu merupakan sebuah kepulauan yang sangat strategik dalam kegiatan perdagangan. Kedudukan Tanah Melayu berada di tengah-tengah laluan perjalanan dari China ke India. Ditambah lagi dengan ciri-ciri Tanah Melayu yang mampu menjadi pusat persinggahan sementara khususnya ketika peralihan angin monsun kerana Tanah Melayu mempunyai banyak gunung-ganang. Kerajaan kelautan (Maritime) yang meluas menyebabkan proses migrasi dan kerajaan awal wujud di Nusantara. Dari segi kegiatan perdagangan, fakta ada menyatakan bahawa bangsa Melayu yang wujud di Tanah Melayu merupakan golongan peniaga dan pedagang. Malahan kehebatan kepulauan Melaka menyebabkan 84 jenis bangsa berdagang di kepulauan tersebut. Kejayaan menarik tumpuan perdagangan ini telah mengangkat martabat Melaka ke tahap yang lebih tinggi kerana pada zaman dahulu hanya kuasa-kuasa besar sahaja yang mampu untuk mengendalikan pusat perdagangan yang cekap dan berupaya menyediakan kemudahan infrastruktur yang moden. Kejayaan ini juga disebabkan kebijaksanaan pemerintah negeri Melaka. Sebagai contoh, wujudnya undang-undang yang menjadi panduan pentadbiran Melaka seperti undang-undang Melaka dan undang-undang laut Melaka. Kegemilangan Melaka diperakui sehingga digelar sebagai ‘Cosmopolitan City’ dan juga disamakan dengan kegemilangan Venice di Itali.

Ilustrasi menunjukkan kegemilangan pelabuhan Melaka yang boleh disamakan dengan kegemilangan Venice.

3

Johor juga telah mewarisi kepulauan Melayu pada zaman tersebut. Penggunaan istilah masyarakat majmuk itu sendiri hanya bermula pada penghujung abad ke-18 dengan adanya peranan pihak British. Baginda memerintah dengan bijaksana hingga digelar “Bapa Johor Moden”. Namun sejarah mencatatkan bahawa orang Melayu menguasai ekonomi yang dikuasi oleh migrasi sebelum kemasukan mereka ke NNM. penguasaan lombong bijih timah oleh golongan bangsawan juga perdagangan oleh masyarakat setempat sungguhpun pada lingkungan yang tidak luas. ini menyebabkan kuasa penjajahan barat menginginkan Tanah Melayu sebagai tanah jajahan mereka agar dapat memperolehi manfaat yang ada pada Tanah Melayu terutama dari segi ekonomi. Hal ini sememangnya suatu yang realiti dengan merujuk kembali perkembangan ekonomi NNM sepanjang penguasaan British. Antara tokoh yang telah mengangkat Jaohor sebagai sebuah negeri tersohor ialah Sultan Abu Bakar. Sepanjang tempoh 1786-1914 merupakan tempoh yang paling penting dalam menentukan kewujudan istilah masyarakat majmuk. 4 . Sejarah juga mencatatkan bahawa orang Melayu sebagai penduduk asal telah berpindah ke kawasan jauh ke pedalaman yang dikenali sebagai “kampung” selepas kemasukan kolonial British yang disusuli oleh kemasukan migrasi luar. Kehadiran pelbagai kaum pada asasnya telah bermula semasa era kegemilangan Melaka lagi. Kegemilangannya telah berjaya menarik ramai masyarakat seluruh dunia untuk singgah dan menjalinkan hubungan perdagangan Walau bagaimanapun kehadiran mereka ini tidak dapat digerak menyusuri istilah masyarakat majmuk. Melaka sebuah wilayah yang berjaya menempatkan namanya di dalam peta dunia pada abad ke-14. Disebabkan Tanah Melayu merupakan sebuah kepulauan yang gemilang.Selain itu. Tegasnya. Contohnya. Kehadiran penjajah barat telah memecah-belahkan Tanah Melayu lalu menakluki Tanah Melayu dan mempersempadankan kawasan telah diwujudkan mengikut kekuatan pengaruh masing-masing. Secara keseluruhan bagi penghuraian sejarah demografi ini kurang menekankan tentang orang melayu kerana ia menjurus pada migrasi dari luar masyarakat majmuk. pihak British yang menjadi elemen utama yang membawa perubahan identiti Negerinegeri Melayu(NNM).

Para pembesar juga menerima tempiasnya apabila hilang kelayakan untuk mentadbir negeri dan menjaga daerah-daerah yang merupakan pusat kuasa dan ekonomi. Segala tipu muslihat British tidak dapat dilindungi lagi apabila pegawai-pegawai British secara rakus mengambilalih kuasa pemerintahan dan pentadbiran sultan. kuasa-kuasa barat seperti Syarikat Hindia Timur Inggeris (EIC) dan Syarikat Hindia Timur Belanda (VOC) mula untuk menggunakan aktiviti perdagangan di Asia Tenggara dan bersaing untuk menjalankan dan menguasai perdagangan. Pengambilalih kuasa ini menyebabkan hak pentadbiran negeri oleh sultan diketepikan sama sekali. maka British hanya memfokuskan di kawasan-kawasan pelabuhan seperti Pulau Pinang. Calcutta dijadikan sebagai pangkalan untuk merancang strategi perniagaan dan penjajahan oleh orang-orang Inggeris. British sedar bahawa jika mereka mengambil kuasa raja-raja Melayu secara keseluruhan. British menggunakan pendekatan muslihat sistem residen iaitu melantik pegawai British sebagai residen yang tugasnya untuk menjadi penasihat raja. Dakwaan kerajaan British yang mengatakan kedatangan mereka bukanlah untuk menjajah Tanah Melayu hanya tipu helah semata-mata. 5 .Dasar Penjajahan British Pada peringkat awal penjajahan. Pelantik residen yang ditugaskan untuk “menasihati” raja dalam semua bidang pemerintahan kecuali dalam bidang agama dan adat istiadat Melayu dikatakan untuk mengekalkan sistem kesultanan. Melaka dan Singapura. Disebabkan faktor geografi Tanah Melayu yang strategik telah menjadikannya sebagai pusat perdagangan yang terkemuka. Bagi mengelakkan penentangan di kalangan orang-orang Melayu. mereka akan mendapat tentangan daripada penduduk Tanah Melayu. British tidak menyentuh hal berkaitan agama dan adat istiadat Melayu kerana kedua-dua hal ini sangat sensitif untuk disentuh. Pendekatan tipu helah dan ugutan atau ‘diplomasi kapal perang’ menjadi cara bagaimana British mampu untuk memaksa raja-raja Melayu menyerahkan negeri-negeri Melayu kepada British. apatah lagi untuk diceroboh atau dihapuskan.

mereka dibiarkan menjalani kehidupan berdasarkan budaya sendiri. Semasa era penjajahan. Dua etnik yang banyak dibawa masuk ialah orang Cina dan orang India. Jika sebelum ini juga orang Cina ada berhijrah ke Tanah Melayu kerana perdagangan tetapi selepas kedatangan British dasar penghijrahan lebih liberal serta diwujudkan jaminan keselamatan undang-undang yang seterusnya keadaan ini menggalakkan lebih banyak migrasi masuk. kedatangan British telah menyebabkan imperialisme ekonomi secara besar-besaran khususnya perladangan getah. Lama-kelamaan sehingga pertengahan abad ke-20. Sementara kemasukan orang India pula berlaku dengan pesat di penghujung abad ke-19 dimana berlakunya perkembangan perladangan seperti getah dan kopi.British juga telah melaksanakan dasar migrasi yang longgar bagi membawa masuk golongan migrasi. Ini menyebabkan orang Melayu rasa tergugat dan konflik yang lebih besar berlaku mencerminkan ketidakserasian antara mereka. British menggubal dasar ini berdasarkan andaian umum bahawa orang Cina dan India adalah transient. British telah merubah sistem sosial yang menbantutkan kemajmukan masyarakat di Tanah Melayu. Dasar ini menjadikan orang Melayu tinggal di kawasan pedalaman. Bagi memastikan mereka mampu mengaut seluruh hasil bumi di Tanah Melayu. orang Cina di kawasan bandar manakala orang India di kawasan perladangan. British telah melaksanakan Dasar Pecah dan Perintah bagi menghalang kerjasama dan kesatuan antara kaum di Tanah Melayu. Gospel”.Berpandukan slogan “Gold. transient bertukar kepada menetap. pengenalan sistem pendidikan vernakular dan politik perkauman. Hal ini bertujuan untuk mengaut sebanyak mungkin kekayaan di Tanah Melayu memandangkan kos upah untuk golongan migrasi adalah murah. Jika dahulunya penduduk Tanah Melayu tinggal dalam keadaan yang harmoni tetapi selepas kedatangan British bermulalah kekacauan daripada segi hubungan etnik. British juga mengalakkan penyebaran agama Kristian di kalangan mubaligh mereka di seluruh Tanah Melayu dan Singapura. Glory. Penduduk pelbagai bangsa di Tanah Melayu dipisahkan berdasarkan kawasan petempatan. Malangnya agama Kristian kurang mendapat sambutan memandangkan kebanyakan pembesar Tanah Melayu beragama Islam. kedatangan penjajah Barat bukan sahaja untuk menguasai bahan mentah tetapi juga untuk menyebarkan agama Kristian. Penjajah British 6 . Selain itu juga. sektor pekerjaan. Penghijrahan orang Cina dengan jumlah yang tinggi adalah berikutan dengan aktiviti perlombongan. Sebagai contoh. Oleh itu.

kedatangan British akan berusaha menggunakan sumber buruh yang murah untuk dieksploitasi.dengan ini mampu menguasai pentadbiran dan politik serta mengaut sepenuhnya kegiatan ekonomi di Tanah Melayu selepas perpecahan di kalangan penduduk setempat. Pemikiran ekonomi kapitalisme mula menyebar dan meresap menerusi syarikat-syarikat gergasi barat. Jelasnya. 7 . Perkembangan perladangan getah dan kopi yang pesat di penghujung abad ke-19. Mereka hanya memikirkan keuntungan yang mereka perolehi tanpa memikirkan kesan buruk akibat dasar yang berbaur perkauman ini.

Jurang ekonomi yang terlalu tinggi menyebabkan orang Melayu tidak berpuas hati dengan kaum Cina dan India. dapat dijelaskan bahawa tradisi menjadi penghalang utama kemajuan orang Melayu. Masyarakat Melayu juga diberikan hak istimewa sebagai penduduk asal. Langkah ini telah menyeimbangkan demografi penduduk di NNM. ketinggian taraf ekonomi orang luar di kawasan mereka menyebabkan timbulnya perasaan tidak puas hati. Keadaan kemasukan migrasi ke NNM mengalami penurunan pada 1929 hingga 1931 akibat berlakunya kemelesetan ekonomi dunia. Antara objektif dasar ekonomi ini ialah mengurangkan kadar kemiskinan di kalangan orang Melayu sekaligus mengurangkan jurang ekonomi antara kaum. Peristiwa 13 Mei menjadi pengajaran kepada seluruh rakyat Malaysia. Dasar ekonomi yang dirangka itu pula merangkumi pelbagai aspek dan salah satunya yang menjadi elemen penting adalah pendidikan.Perspektif Ekonomi dan Pembangunan Melihat pada perkembangan sejarah masyarakat di Tanah Melayu. Oleh kerana masyarakat Melayu penduduk asal di tanah Melayu. Dasar Ekonomi Baru juga merupakan salah satu langkah yang dijalankan oleh kerajaan bagi mengatasi permasalahan perkauman. Buktinya dengan melihat kehadiran mereka di Negeri-negeri Melayu (NNM). jalan penyelesaiannya adalah dengan merangka ekonomi yang baru yang dapat memenuhi kehendak semua pihak. sebaliknya mengalakkan kemasukan golongan wanita dibawah Ordinan Orang Asing 1932. Kesannya berlaku peristiwa 13 Mei beberapa tahun selepas merdeka. Dan langkah ini diterima oleh kaum lain memandangkan hak yang mereka perolehi di negara Malaysia hampir setaraf dengan penduduk asal terutamnya berkenaan dengan hak kerakyatan. Dalam tradisi misalnya. Untuk itu. Dalam tempoh ini juga. Kesan daripada kemelesetan ekonomi ini menyebabkan sejumlah besar migrasi kehilangan kerja seterusnya mendorong untuk kembali semula ke negara asal. 8 . British telah menyekat kemasukan golongan lelaki terutamanya dari China. orang Melayu terlalu tunduk pada pemerintah sehingga mementingkan aspek kesetiaan yang pada masa itu merujuk pada konsep perhambaan. Berbanding orang Cina dan India yang menunjukkan sikap berlawanan yang lebih mementingkan ekonomi.

alat perubatan dan penebat elektrik. Biji timah mendapat sambutan tinggi kerana ia digunakan dalam perusahan mengetin makanan. sistem pengambilan kakitangan dan sistem pengambilan rumah kongsi. dasar ekonomi British telah mengamalkan dasar migrasi yang longgar. Tanah Melayu merupakan pengeluar biji timah terbesar. manakala pekerja dari Cina di Johor ditugaskan untuk menanam gambir dan lada hitam serta melombong. pakaian. Jadi pihak british telah membawa masuk pekerja dari India. Ketua dibayar sejumlah wang untuk membawa masuk imigran Cina (Sin Kheh) yang kemudian akan diletakkan 9 . Permintaan getah semakin meningkat berikutan keperluannya dalam perusahaan membuat enjin dan motokar di Amerika Syarikat dan Eropah selain diperlukan untuk membuat kasut.EKONOMI Dasar British yang meletakkan kaum berdasarkan kepada perbezaan pekerjaan menyebabkan etnik tertentu mendominasi dalam satu-satu bidang pekerjaan. Dasar ini telah menyebabkan kekurangan pekerja. British telah memperkenalkan kegiatan perladangan dan bijih timah. Golongan imigran Cina dibawa masuk ke Tanah Melayu dengan pelbagai cara. Cina dan Jawa memandangkan kos mereka yang rendah. Jurang perbezaan ini akan menyebabkan perasaan kaum terus menebal antara setiap kaum. antaranya sistem tiket kredit. Sistem tiket kredit ialah sistem yang dijalankan di mana imigran Cina yang ingin ke Tanah Melayu akan dikumpulkan oleh Kheh-thau (ketua) yang bertanggungjawab mengumpulkan imigran sebelum di bawa ke pelabuhan. tayar kenderaan. Pada zaman tersebut. Perlombongan biji timah dan perladangan getah mendapat perhatian oleh British kerana pada masa itu permintaan untuk biji timah dan getah amat tinggi di seluruh dunia. Perbezaan dalam bidang ekonomi ini juga telah menimbulkan persaingan dan ketidakpuasan hati dalam kalangan etnik tertentu. Pada kurun ke-19. Pada zaman kolonial. era pembangunan ekonomi Tanah Melayu sangat drastik dan pesat. Pekerja dari India dihantar untuk perladangan. Setiap kegiatan telah dibahagikan pekerjanya. Ini disebabkan oleh faktor Revolusi Perindustrian dan kaedah melombong yang lebih moden seperti penggunaan kapal korek. Manakala getah pula mendapat perhatian selepas kejatuhan harga kopi.

Kangani ini akan dibayar tambang dan pebelanjaan lain bagi buruh-buruh sehingga mereka sampai di Tanah Melayu . Bagi orang India pula. mereka akan menghantar seorang Kangani atau mandur ke India. Kangani akan mengumpul saudara mara. Pegawai tersebut akan membiayai segala perbelanjaan buruh-buruh sehingga sampai ke rumah kongsi. Apabila majikan ingin mendapatkan buruh dari India. Pegawai yang ditugaskan ke China bertanggungjawab dalam mengiringi imigran Cina sehingga sampai ke tangan majikan. Orangi Cina juga ada dibawa masuk melalui sistem Kangcu terutama di Johor bagi mengusahakan lada hitam dan gambir. 10 . Imigran terikat dengan perjanjian untuk bekerja bagi satu tempoh sehingga hutang tambang mereka selesai. kebanyakan daripada mereka dibawa masuk ke Tanah Melayu melalui sistem Kangani. Pegawai akan dibayar dengan kadar yang telah ditetapkan. Sistem pengambilan kakitangan pula dijalankan dengan cara majikan yang memerlukan pekerja akan penghantar pegawai mereka ke China bagi mendapatkan tenaga pekerja dengan segala tambang dan perbelanjaan ditanggung oleh majikan. Buruh-buruh ini diletakkan dibawah kuasa Kangcu atau ketua yang telah dilantik. Kemudian mereka diberi pilihan untuk bekerja dengan majikan yang mereka inginkan.dibawah penguasaan nakhoda kapal atau agensi buruh. sahabat ataupun sesiapa sahaja yang ingin bekerja di Tanah Melayu dari kampung mereka sendiri. Manakala sistem pengambilan rumah kongsi dilaksanakan dengan bantuan pegawai di negara China yang dilantik oleh sesebuah rumah kongsi. Sistem ini telah menyelamatkan Johor daripada huru-hara dan menjadikan Johor sebagai pengeluar gambir dan lada hitam terbaik di dunia. Buruh akan bekerja dengan majikan sehingga hutang tambang dilangsaikan.

orang Melayu sebagai petani dan nelayan. Manakala orang Melayu menghasilkan hasil pertanian dan barangan makanan. perbezaan ekonomi ini juga mewujudkan ketidakseimbangan dan persaingan yang berlaku juga melahirkan ketidakstabilan dalam masyarakat plural. Ketiga-tiga masyarakat dipisahkan melalui perspektif ekonomi. Selain itu. Penduduk Tanah Melayu sejak awal lagi telah terpisah mengikut kemajmukan masyarakatnya. Hasil dari pekerjaan yang berbeza-beza ini maka wujud jurang pendapatan setiap etnik. British hanya menggunakan Tanah Melayu untuk kepentingan sendiri. corak guna tenaga. Setiap etnik berusaha merebut ke-ekonomi yang lebih. Aktiviti perlombongan yang banyak dipelopori kaum Cina.Golongan Jawa pula diperkenalkan Sistem Shikh. Bagi mengeratkan lagi perpaduan maka penyusunan semula masyarakat perlu dititikberatkan. orang Melayu juga memungut hasil hutan. manakala orang Cina dalam bidang perlombongan dan orang India sebagai buruh ladang. yang membolehkan orang Jawa yang bekerja dapat mengerjakan ibadah haji di Mekah. Orang Cina dilihat lebih mendominasi bidang yang lebih maju iaitu perniagaan dan perdagangan. menangkap ikan dan menternak bintang. Orang Melayu pula diletakkan dalam bidang yang kurang berdaya maju dan orang india menjadi buruh di estet-estet. pemilikan saham dan penyertaan pelbagai kaum dalam semua bidang. 11 . Jelas di sini. Selain itu. Aspek yang perlu diberi perhatian ialah keadaan yang tidak seimbang yang wujud dari segi tingkat pendapatan.

Jalan raya juga dibina berikutan peningkatan penggunaan kenderaan bermotor seperti lori. pusat pentadbiran dan pelabuhan seterusnya barulah berkembang di kawasan petempatan. Contohnya pada tahun 1870-an. Sistem perhubungan diperkenalkan di kawasan yang giat dengan aktiviti ekonomi. Kebanyakan jalan raya dibina untuk menghubungkan pelabuhan dan menghubungkan bandarbandar besar dan bandar-bandar kecil. pejabat pos dan telegraf dibina di Taiping. Perak. Jalan diturap sesuai dengan kenderaan bermotor. Kemajuan perkhidmatan kesihatan dan keperluan asas lain juga dijalankan oleh British. juga untuk memudahkan urusan pentadbiran British dan fasa ketiga pula dilaksanakan selepas British berjaya meluaskan jajahan ke Negeri-Negeri Tidak Bersekutu dengan tujuan menghubungkan seluruh Tanah Melayu serta sebagai pengangkutan awam bagi penduduk Tanah Melayu dan memenuhi keperluan ekonomi. telefon dan radio dengan tujuan supaya perhubungan antara negeri-negeri di Tanah Melayu dapat dihubungkan dengan pantas. fasa pertama bertujuan untuk keperluan biji timah. Kuala Lumpur ke Port Swettenham (kini dikenali Pelabuhan Klang) dan dari Seremban ke Port Dickson. British hanya menginginkan Tanah Melayu demi kepentingan sendiri. Pembinaan landasan kereta api dijalankan sebanyak tiga fasa. kereta dan bas. Hal ini 12 . Oleh itu. telegraf. British juga memajukan jalan raya bagi menghubungkan kawasan biji timah dan pertanian dengan stesen kereta api. fasa kedua dijalankan untuk menghubungkan kawasan utara dengan kawasan selatan apabila Negeri Negeri Melayu Bersekutu ditubuhkan. Bagi memudahkan British mengaut keuntungan walaupun di kawasan terpencil mereka memerlukan sistem pengangkutan yang cekap dan pantas bagi bertujuan memudahkan dan mempercepatkan membawa hasil ekonomi terutama biji timah ke kawasan pelabuhan untuk tujuan eksport. Contoh jalan raya yang paling awal ialah jalan raya yang menghubungkan Kuala Lumpur dengan Ipoh dan Seremban. British tidak memajukan Tanah Melayu tetapi hanya membangunkan tempat-tempat yang membawa kepentingan kepada mereka. Dari segi sistem perhubungan pula British telah menekankan sistem pos. Sebagai contoh pembinaan landasan keretapi dari Taiping ke Port Weld (Kuala Sepetang).PEMBANGUNAN Seperti yang kita sedia maklum.

Awalnya bekalan elektrik hanya disalurkan ke Kuala Lumpur dan Pualu Pinang. Pembangunan juga diasingkan mengikut kaum. Oleh itu. British mengambil langkah mendirikan hospital dan pusat kesihatan untuk mengatasi masalah kematian golongan imigran Cina dan India akibat penyakit malaria dan beriberi. Persekitaran yang kotor menyebabkan penyakit mudah merebak seperti taun. Hospital terawal yang dibina adalah di Taiping dan Pulau Pinang manakala pusat-pusat kesihatan kecil juga didirikan di Perak. The River HydroElectric Power Company Limited dibina bagi tujuan membekalkan bekalan elektrik di kawasan Lembah Kinta. British juga tidak memajukan pendidikan di Tanah Melayu. British masih cuba mengekalkan ‘status quo’ bangsa Melayu sebagai petani dan nelayan. Bekalan elektrik mula diperkenalkan akibat daripada kemajuan ekonomi. Pembukaan kota besar ini adalah merupakan perancangan kolonial yang dibuat secara intensif dan teratur. Perak. Empangan Hidroelektrik Chenderoh dibina pada 1930 bagi menampung keperluan tenaga elektrik. Kemudahan asas lain seperti sistem perairan dan bekalan elektrik juga diwujudkan oleh British. British hanya membiarkan orang Melayu dalam keadaan miskin dan tradisional. pembukaan kawasan hutan untuk kegiatan ekonomi dan penempatan baru.berikutan masalah kesihatan yang wujud akibat penambahan penduduk yang pesat. kebanyakan orang India (tokoh tokoh India) terlibat dalam bidang perubatan dan undangundang. yang tidak mengganggu ekologi penempatan orang Melayu. beri-beri dan malaria. hanya kawasan yang dapat memberi keuntungan serta yang kaya dengan hasil bumi dibangunkan seperti Taiping dan Ipoh. satu kawasan petempatan baru. British hanya membangunkan kota-kota kolonial hanya untuk kepentingan ekonomi. Hasil dari penjajahan British ini juga mewujudkan kawasan perbandaran. Orang India pula dikaitkan dengan perladangan. Malahan mereka menganggap orang Melayu mempunyai status sosial yang paling rendah. Dalam membangunkan Tanah Melayu. Dari segi pembangunan juga British telah menjarakkan hubungan antara kaum demi kepentingan mereka. British telah membangunkan tempat kegiatan perlombongan yang hanya menguntungkan orang Cina. Kuala Lumpur dan Klang di Selangor dan 13 . Selangor dan Pahang bagi tujuan memudahkan penduduk mendapatkan rawatan kesihatan. Namun begitu.

Kehidupan masyarakat Melayu pada ketika itu juga cukup dinamik dan begitu responsif dengan dasar-dasar ekonomi British. Penduduk mula berhijrah ke kawasan bandar baru yang merupakan pusat ekonomi. Apabila pihak penjajah memperkenalkan penanaman getah secara besar-besaran. Selain itu. Hakikatnya. orang Melayu juga memainkan peranan yang tidak kurang pentingnya kerana mereka menghasilkan hasil pertanian dan barangan makanan yang kemudiannya dipasarkan di kawasan bandar. bukan sahaja di dalam negara tetapi di seluruh Nusantara. Antara contoh pembangunan jalan raya dan jalan kereta api di Tanah Melayu. politik dan tanah jajahan serta memecahbelahkan perpaduan kaum. orang Melayu juga berbuat demikian tetapi dengan saiz yang kecil yang dikenali sebagai kebun kecil. fakta sejarah juga menunjukkan bahawa orang Melayu merupakan golongan pedagang yang paling aktif.Seremban di Negeri Sembilan. Walaubagaimanapun kawasan pedalaman yang didiami oleh orang Melayu dan India terus ditinggalkan dan terpinggir dari arus permodenan. Ini juga berlaku disebabkan proses pembandaran yang mula berkembang. 14 . yang kebanyakannya mendiami kawasan bandar. perniagaan dan pendidikan setelah mereka menyedari pusat pentadbiran tradisional mulai kehilangan fungsi dan peranan. Kegiatan perdagangan yang cukup rancak ini menimbulkan rasa tidak puas hati di kalangan penjajah. Melalui proses pembandaran ini juga wujudnya pelbagai pembangunan infrasturuktur termasuklah rangkaian jalan raya. Peranan orang Cina mula bertukar daripada pelombong kepada peniaga. yang pada akhirnya berusaha menguasai rantau ini di samping mengusai ekonomi dan perdangan. jalan keretapi dan perhubungan telekomunikasi.

Ini menyebabkan timbulnya nasionalisme Melayu. Semangat perkauman telah mula tertanam. Pada masa itu. Cina dan India. orang Melayu mula merasa terancam. Apabila kaum Cina dan India mula mengembangkan politik mereka dengan penubuhan beberapa parti untuk kaum masing-masing. Salah satu faktor yang memungkinkan kegiatan politik wujud secara berpisahpisah ialah kemajmukan masyarakat yang banyak dipengaruhi dengan imigrasi orang Cina dan India ke Tanah Melayu. menyubur dan mengakar dalam kalangan tiga bangsa utama itu. mereka dilihat menumpukan lebih minat kepada perkara yang berlaku di tanah asal mereka. Pada ketika itu. Melihat kepada ketidaksepaduan kesedaran politik ini. kegiatan politik bagi kaum Cina dan India lebih cenderung berkiblatkan negara asal. sehingga Perang Dunia Kedua. hubungan etnik antara kaum tidak dapat dicapai. dapat digambarkan bahawa melalui kerjasama politik. Sebaliknya.Kegiatan Berpolitik Jika dilihat dari segi perkembangan politik di Tanah Melayu. Mereka khuatir akan kedudukan dan hak istimewa mereka akan terancam dengan kehadiran imigran-imigran tersebut. Orang Melayu pula telah mula bimbang akan kemasukan imigran Cina dan India dalam bilangan yang ramai. Faktor perbezaan antara wadah dan dimensi gerakan politik menyebabkan ketidakwujudan suatu kesatuan dan persatuan bagi penduduk Tanah Melayu dan memungkinkan pihak British untuk mengeksplotasi keadaan untuk terus mengekalkan Tanah Melayu sebagai Tanah Jajahan. dapat diperhatikan setiap kaum berusaha dalam mempertahankan kepentingan dan kelangsungan hidup masing-masing. setiap kaum dilihat cenderung dalam memperjuangkan kepentingan untuk bangsa masing-masing. Keadaan ini berlaku kerana setiap kaum mempunyai kepentingan yang bertentangan dan pandangan yang berbeza antara setiap kaum yang lain. 15 . imigran Cina dan India tidak mengambil peduli akan hal ehwal di Tanah Melayu. Di peringkat permulaan.

semua kaum berusaha menubuhkan persatuan dan parti politik sebagai wadah perjuangan untuk menyuarakan matlamat kaum masing-masing. “Tanah Melayu milik semua kaum” memberi kesedaran politik terhadap semua kaum yang ada di Tanah Melayu. Hasil daripada itu. suatu pernyataan tentang Tanah Melayu telah dikeluarkan oleh Lim Ching Yan. Pihak penjajah memberi pengiktirafan terhadap orang Cina dan India. pemimpin-pemimpin dari kaum Cina dan India juga dilantik menjadi Majlismajlis Mesyuarat Kerajaan. Bukan itu sahaja. Dalam hal ini. Ini digambarkan dengan penubuhan Jabatan Hal Ehwal Orang Cina dan India oleh pihak British. dikatakan perjuangan kaum Cina dianggap lebih agresif berbanding perjuangan kaum Melayu dan India. Negeri-negeri Selat dan Negeri-negeri Melayu Bersekutu. Pada tahun 1930. penglibatan orang Cina dan India tetap wujud dalam membentuk dasar bagi Tanah Melayu. 16 . Dakwanya.Namun begitu.

Kedatangan Jepun adalah seperti kedatangan British juga dengan tujuan untuk mendapatkan bahan-bahan mentah untuk ekonomi Jepun. berlaku kemerosotan ekonomi kerana kekurangan makanan. Walaupun Tanah Melayu berada dalam jajahan Jepun hanya dalam masa yang singkat tetapi zaman tersebut tetap meninggalkan kesan negatif berkaitan hubungan etnik. Jepun mengamalkan pemerintahan bersifat ‘Self Sufficient’ selepas bekalan makanan berkurangan. Semasa penjajahan Jepun. Johor dan Pulau Pinang.Zaman Penjajahan Jepun Zaman penjajahan Jepun di Tanah Melayu bermula pada 8 Disember 1941 sehingga 12 September 1945. Dengan berbekalkan slogan yang mampu mempengaruhi penduduk Tanah Melayu iaitu “Asia untuk orang Asia” dan “Menghapuskan Imperialisme Kuasa-kuasa Barat” dianggap murni oleh masyarakat setempat. Pulau Pinang akibat kesukaran mendapatkan kain seperti berlaku di Kampung Kota Aur. 17 . Selangor. Antara bank yang ditubuhkan ialah Yokohama Speci& Ltd dan ‘PerakPeople Park’ yang terletak di Perak. Pemerintahan Jepun berbeza dengan British yang menjalankan dasar buka pintu untuk perkembangan Tanah Melayu. Konflik antara orang Melayu dan Cina yang telah dipupuk ketika penjajahan British berakhir dengan pertumpahan darah. Contohnya. rakyat Tanah Melayu juga mengalami masalah dalam ketiadaan pakaian sehingga masyarakat terpaksa memakai pakaian yang diperbuat daripada guni. beras. Jepun telah memperkenalkan bank-bank perdagangan untuk menarik penduduk menyimpan wang. Dikatakan bahawa orang Melayu mendapat hak istimewa dari pihak Jepun walhal sama seperti orang Cina dan orang India. Selain makanan. Jepun juga telah menghentikan kegiatan perladangan getah dan menggantikan dengan penanaman.Tetapi itu hanya impian masyarakat Tanah Melayu. orang Melayu juga tidak terlepas dari kezaliman tentera Jepun. Kepala Batas dan Alor Setar. keledek dan sayuran. Ini memberi kesan kepada rakyat dan Jepun menggalakkan rakyat menanam sumber makanan sara diri seperti ubi kayu. Jepun amat membenci kaum Cina berikutan dengan konflik antara Jepun dan orang Cina di China ketika perang China-Jepun. Malahan kedatangan Jepun juga dialu-alukan oleh orang Melayu dan India kerana dikatakan dapat menyelamatkan Tanah Melayu sekaligus menghalau penjajah British. Kedah. disebabkan dasar dikriminasi kaum yang diamalkan oleh Jepun. Perang Dunia kedua yang juga melibatkan Jepun mengeruhkan lagi keadan apabila segala aktiviti ekonomi tergendala.

Dari sudut kesihatan. Tetapi dari segi pendidikan. Setiap agama bebas menjalankan aktiviti masingmasing. tidur dan dijadikan kubu.Pada zaman pemerintahan Jepun juga berlaku inflasi yang amat teruk akibat dari pengeluaran wang pokok pisang yang tidak terkawal sehingga menyebabkan nilai mata wang menjadi rendah dan harga barang melambung tinggi. dan kudis buta. Jepun memberikan pendidikan yang sama antara penduduk juga memberi orang melayu menerima semangat kebangsaan jika dibandingkan British yang berat sebelah. Dari sudut agama pula. Jepun mengamalkan kebebasan untuk beragama. Hal yang sama juga berlaku terhadap masyarakat India di mana mereka bebas meraikan agama mereka. individu akan diberikan minum air yang banyak kemudian sekeping papan diletakkan diatas perut dan dipijak beramai-ramai. beri-beri. Contohnya di Johor. Pengajarannya. minum. Tetapi hal ini telah meruntuhkan moral masyarakat Tanah Melayu. 18 . Penjajah Jepun telah menyogok masyarakat dengan hiburan bagi mengalihkan mereka daripada rasa sengsara dan perasaan ingin menentang Jepun. Orang yang beragama Islam juga bebas mengamalkan ajaran agama tetapi tanpa disedari Jepun telah mencemarkan agama Islam dengan menjadikan tempat beribadat orang Islam sebagai tempat makan. Pelbagai jenis penyakit yang mengancam kesihatan merebak seperti buncit perut. berlaga ayam dan daun terup sering dijalankan. Jepun juga menyediakan panggung wayang yang berpropagandakan Jepun dan tempat berseronok. bagi kesalahan mencuri. Hukuman paling berat yang dikenakan oleh pihak Jepun ialah hukuman pancung. jurutera major dan pembinaan kapal. Perjudian besar-besaran seperti pakau. Tetapi perayaan Thaipusam tidak lagi disambut secara besar-besaran. orang Cina yang beragama Khatolik boleh ke gereja dan begitu juga orang Buddha dan orang Thoist bebas untuk ke to’kong. Kesemua ini bertujuan bagi melalaikan masyarakat Tanah Melayu. konflik antara etnik memang mudah untuk dieksploitasi yang akan berakhir dengan tragik kemanusiaan yang melampau. Jepun tidak mengambil berat seperti British. Antara jenis hiburan yang digalakkan Jepun ialah judi. Sebagai contoh. Malahan Jepun telah menubuhkan sekolah Teknik yang mengajar kursus kejuruteraan mekanik. pertanain sains dan pelbagai subjek lain. Sesuatu yang menarik ketika penjajahan Jepun ialah kurangnya berlaku jenayah kerana pada zaman tersebut pihak Jepun akan menjatuhkan hukuman berat kepada pesalah. Orang-orang Melayu diajar bukan sahaja kemahiran tetapi juga bidang-bidang matematik. Ubat-ubatan hanya dobawa dalam kuantiti yang terhad dari Jepun.

Justeru itu. Sementara selepas tahun 1954. Kekejaman penjajah Jepun ketika memjajah Tanah Melayu hingga digelar “Zaman Kegelapan” 19 . kestabilan politik dan keharmonian antara penduduk Tanah Melayu. Prasangka dan permusuhan yang disemai ketika zaman penjajahan British menyuburkan lagi sifat kebencian antara satu sama lain. Kekurangan migrasi juga berlaku untuk kali yang keduanya selepas perang dunia ke-2 berlaku. Pada 1947 sehingga 1953. mereka menggunakan Sistem Pentadbiran Tentera (British Military Administration) bagi memulihkan semula keamanan dalam negara. Pendudukan Jepun bermakna merujuk pada zaman darurat yang berlaku dalam tempoh 1948 hingga 1960. Sementara migrasi dari India pula masih lagi berlaku sungguhpun dalam kadar yang rendah.Perjuangan sebahagian besar penduduk Tanah Melayu untuk membebaskan dan memerdekakan Tanah Melayu dari tangan penjajah telah bertukar mejadi konflik perkauman yang tiada kesudahannya. orang Cina mengambil keputusan untuk menetap terus di Tanah Melayu. ketika penjajah british kembali semula mentadbir Tanah Melayu. Ini merujuk pada penguasaan Jepun di Tanah Melayu yang menyekat kemasukan migrasi terutamanya dari China. telah berlaku pengaliran keluar orang Cina secara beramai-ramai. Tindakan mereka ini mewujudkan keadaan sebenar masyarakat majmuk yang pada dasarnya telah bermula pada tahun 1910-an.

Dari sinilah adanya hak istimewa Melayu.Selepas Perang Dunia Kedua Selepas perang. Perjuangan bagi memperolehi kemerdekaan banyak dipelopori oleh orang Melayu berbanding dengan kaum lain. Hasil daripada resolusi perjuangan Melayu. Malayan Union mengiktiraf mereka sebagai rakyat Malaya. Inilah yang disebut sebagai hak istimewa Melayu kerana pengorbanan melayu memberikan kerakyatan ini. Jadi mereka akhirnya terpaksa menjadi rakyat Great Britain. Pengalaman hidup di bawah pemerintahan tentera Jepun ataupun dikatakan “zaman kegelapan” telah menyumbang kepada semangat nasionalislime dan kesedaran politik yang meluap-luap untuk memerdekakan tanah melayu di seluruh negara. Kerakyatan diberikan tetapi bersyarat. Pihak British mencabar secara terbuka apabila orang Melayu cuba mempertahankan hak ketuanan di negara ini. Hal ini berikutan kegelisahan politik yang begitu ketara disebabkan penjajahan British yang berusaha untuk mengkolonikan Tanah Melayu di bawah ketuanan The Queen selepas berlakunya Perang Dunia Kedua. Oleh itu mereka memujuk raja Melayu dan pemimpin Melayu untuk memberikan kerakyatan kepada orang Cina dan India. Tetapi terdapat golongan bukan Melayu khususnya golongan imigran yang berdiri di belakang dasar British yang memberi peluang dan ruang untuk 20 . semua orang Cina dan India perlu dihantar pulang ke negara asal mereka jika ingin merdekakan Tanah Melayu. Kerakyatan ini menghilangkan masalah bebanan British dan memudahkan bangsa Cina dan India daripada perlu kembali ke tanah air mereka yang lebih teruk bergolak. Campur tangan British secara langsung dalam pentadbiran tanah melayu selepas Perang Dunia Kedua menatijahkan hubungan kaum yang terjejas menerusi sistem pecah dan perintah menjadi konflik yang lebih terbuka. Seluruh kekuatan politik melayu digembelingkan untuk menghapuskan kerajaan Malayan Union yang telah mencabul hak keistimewaan orang Melayu mulai 1 April 1946. Inilah masalah bagi British. Kaum Cina dan India tidak mahu pulang ke tanah asal kerana mereka dibawa oleh British sehingga hilang talian kekeluargaan dengan negara asal mereka. Ini kerana mereka bukan warga sultan-sultan Melayu. kerajaan British akhirnya terpaksa akur dan berakhir dengan pelaksanaan Persekutuan Tanah Melayu mulai 1 April 1948. Kerana itulah Cina sukakan gagasan Malayan Union.

keperibadian dan nilai-nilai sebagai rakyat Malaysia.membolehkan mereka mendapat kerakyatan di tanah Melayu terutama apabila British memperkenalkan sistem ‘jus soli’. yakni masyarakat majmuk yang mempunyai keazaman. 21 . Antara penentangan orang Melayu terhadap Malayan Union. kesanggupan dan kesediaan untuk hidup bersama dengan rukun dan damai serta mempunyai kesedaran. Persoalan besar yang dihadapi para pemimpin dan pendidik selepas Perang Dunia Kedua ialah mencari formula untuk melahirkan satu masyarakat Malaysia yang bersatu padu.

Perpaduan Sebelum Kemerdekaan Dalam hal ini dapat dilihat terdapat hubungan antara kaum selepas Perang Dunia demi untuk menubuhkan wadah perjuangan berasaskan kaum masing-masing. Malcolm McDonald menaja slogan “perpaduan sebelum kemerdekaan” bagi Tanah Melayu. Melayu dengan Parti Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO) pada 11 Mei 1946.C Thuraisingam. yang menerbitkan semangat kemerdekaan menerusi gagasan Perlembagaan Rakyat (1947). Selepas Perang Dunia Kedua. perjuangan menuntut kemerdekaan tercetus secara berterusan. Berikutan itu. Persatuan Cina Malaya (MCA) ditubuhkan pada Februari 1949 diasaskan oleh Kolonel Lee Hau Shik dan Leong Yew Koh. Setiap kaum berperanan untuk membentuk parti politik yang berteraskan kaum masing-masing namun berada di bawah satu payung iaitu Parti Perikatan. Presiden MCA pula diketuai oleh Tan Cheng Lock. Kompromi dan tolak ansur menjadi isu utama. Pesuruhjaya Tinggi British di Asia Tenggara. Malah pemimpin PKMM telah mengusahakan ikhtiar perpaduan menerusi pembentukan kerjasama politik dengan gabungan parti bukan Melayu (AMCJA) yang diketuai oleh Tan Cheng Lok. Muslihat ini bertujuan untuk meredakan konflik antara kaum ke arah pembentukan suatu negara-bangsa Tanah Melayu yang merdeka. Tujuan penubuhan UMNO adalah untuk menentang gagasan Malayan Union. Tujuan penubuhan parti MCA ialah menyatupadukan orang Cina. Jawatankuasa Perhubungan Antara Kaum (CLC) dibentuk yang terdiri daripada wakil pemimpin UMNO. Presiden UMNO yang pertama yang memperjuangkan parti tersebut ialah Dato’Onn Jaafar. Perjuangan Kemerdekaan yang dipelopori oleh Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM) yang lebih awal ditubuhkan iaitu pada 17 Oktober 1945. Bagi kaum Cina pula. dan MIC yang dipengerusikan oleh E. Kerjasama politik inilah. India dengan Kongres India Se-Malaya (MIC) pada bulan Ogos 1946 ditubuhkan oleh John Thivy yang bertujuan menjaga kepentingan orang India di Tanah Melayu.E. tidak mendapat sokongan massa disebabkan penglabelan dan momokan negatif yang diberikan oleh penjajah British. memperjuangkan kepentingan orang-orang Melayu dan seterusnya mencapai kemerdekaan bagi Tanah Melayu. 22 . MCA. melindungi hak dan kepentingan orang Cina dan membantu British menentang PKM.

Dato’ Onn Jaafar cuba mengusulkan cadangan untuk membuka keahlian UMNO kepada orang bukan Melayu tetapi ditentang 23 . pemimpin-pemimpin utama mencapai konsensus dalam isu-isu utama negara menerusi pendekatan tolak ansur (quid pro quo). Sebelum kemerdekaan. Setiap parti dibenarkan mengekalkan identiti parti masing-masing yang berteraskan kaum.Perbincangan yang tertumpu kepada tema perpaduan menyebabkan Dato’ Onn Jaafar mencadangkan keahlian UMNO dibukakan kepada orang bukan Melayu. peristiwa darurat telah berlaku selepas tempoh penjajahan Jepun pada 1948 sehingga 1960 yang melibatkan Parti Komunis Malaya. kegagalan Dato’ Onn menyatukan pelbagai kaum dalam parti telah mendorong pemikiran Tunku Abdul Rahman untuk mengubah adunan perpaduan kepada Parti Perikatan pada tahun 1954. Dalam tempoh ini juga hubungan antara orang Melayu dengan Cina kembali tergugat. Namun demikian. tetapi disatukan dalam gagasan Perikatan. Jelasnya. Usaha tersebut tidak mendapat sokongan daripada ahli-ahli UMNO kerana semangat perkauman yang masih menebal. Hasil daripada kerjasama antara kaum ini membolehkan British bersetuju memberikan kemerdekaan kepada Tanah Melayu pada 1957.

Maknanya disini. menegaskan bahawa pihak British sendiri telah mengimport guru-guru dari India dan China beserta bahan bacaan yang turut diimport dari negara asal mereka. Pihak penjajah juga menambah bahawa alasan mereka mahu mewujudkan sistem pendidikan bersifat vernakular ini adalah untuk membiarkan setiap kaum dan bangsa merasa selesa apabila idea bangsa masing-masing dikekalkan. Untuk itu. Oleh sebab itu. Sistem pendidikan vernakular boleh didefinisikan sebagai sistem pendidikan yang menggunakan bahasa ibunda setiap kaum tersendiri dalam melaksanakan pembelajaran dan pengajaran (P&P) di sekolah. sekolah Cina dan India mempelajari bahasa Melayu namun bukan digunakan untuk berbahasa dengan kawan sebaliknya sebagai memenuhi syarat pendidikan. sistem pendidikan bersifat vernakular cuba diperkenalkan. dengan alasan untuk mengukuhkan sifat dan ciri kemajmukan masyarakat. Ketika zaman penjajahan British. Misalnya Penyata Razak dan Rahman Talib yang mengariskan unsur perpaduan sebagai objektif utama. 24 . Bahasa Melayu dipelajari di semua sekolah sementara bahasa kaum masing-masing turut dipelajari dengan harapan dapat merapatkan hubungan antara kaum. Namun masih terdapat kekangan dimana kawasan dan jarak bagi setiap kaum itu menjadi penghalang utama. satu tindakan telah diambil oleh pihak penjajah untuk menunjukkan kepada rakyat di Tanah Melayu bahawa kehadiran mereka mempunyai tanggungjawab sosial. Ibrahim Saad (1970). Jelasnya masih tidak terdapat perhubungan perpaduan.Perspektif Pendidikan Kesemua dasar yang dikemukakan bagi pendidikan ini bertujuan untuk mencapai perpaduan dikalangan penduduk. Bahasa melayu hanya digunakan oleh satu bangsa sahaja dalam komuniti sekolah tersebut.

dasar diskriminasi kolonial British sangat terserlah apabila layanan secara ala-kadar diberikan kepada orang Melayu bawahan dan hanya ditempatkan di sekolah yang daif. hanya sekolah-sekolah Melayu sahaja yang dibuat dan dibangunkan secara minimum. Anak-anak golongan ini diberikan layanan yang penuh istimewa dengan indoktrin berbudaya Inggeris. sebagai petani dan nelayan. iaitu Melayu. Malahan. guru-guru di sekolah Melayu hanya mempunyai kelulusan darjah 6 sahaja. cukup sekadar menunjukkan keprihatinan penjajah British untuk membangunkan bangsa Melayu.Namun begitu. Pihak British sedar akan kemampuan bangsa Melayu memerintah Tanah Melayu dengan baik. British mahu bangsa Melayu kekal dengan status quo mereka. jika mereka diberi pendidikan dan didedahkan dengan sistem pemerintahan. Keadaan ini berbeza sama sekali dengan layanan yang diberi kepada golongan bangsawan. Penubuhan Kolej Melayu Kuala Kangsar yang ditubuhkan untuk anak golongan bangsawan 25 . (Khasnor Johan. 1980). Bagi bangsa Melayu sendiri. untuk mencapai hasrat itu. polis dan kerani. Cina dan India. Hal ini berlaku kerana pihak penjajah tidak mahu wujudnya kelas menengah Melayu yang tidak berpuas hati dengan cara pentadbiran pihak British dan akhirnya akan membuat kekacauan dan gangguan dalam pemerintahan dan kolonial mereka. Penubuhan Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC) pada 1922 menaikkan taraf guru-guru tersebut. di sebalik tindakan membangunkan sekolah India dan Cina. (1970) menegaskan bahawa pada asalnya. Awang Had Salleh. mereka mewujudkan peluang pekerjaan bertaraf rendah yang baru seperti peon. Dasar penjajahan British tidak hanya dihadkan untuk memecah belahkan tiga kaum utama. Ini terbukti apabila Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK) ditubuhkan pada tahun 1905.

Walaupun begitu. Kebanyakan sekolah ini ditaja oleh mubaligh Kristian. khususnya orang Inggeris dan Cina. Antara sekolah bersifat vernakular yang diwarisi daripada sistem pendidikan vernakular diperkenalkan British. iaitu sekolah Inggeris.Bagi penduduk yang menetap di kawasan bandar. orang Melayu semakin menjauhkan diri kerana mereka khuatir aqidah Islam yang suci dalam kalangan orang Melayu akan dipengaruhi agama Kristian dan akan diselewengkan. Paling signifikan. satu lagi jenis pendidikan diberikan kepada mereka. hakikatnya sehingga kini. sistem dan dasar pendidikan British ini adalah sebahagian usaha berterusan penjajah untuk menyisihkan dan menghalang pembangunan dan kemajuan orang Melayu keseluruhannya. sistem pendidikan di Malaysia masih lagi mewarisi sistem pendidikan bersifat vernakular yang diperkenalkan oleh pihak penjajah. sistem pendidikan tidak banyak menyumbang kepada usaha-usaha memupuk perpaduan antara bangsa dan kaum atau menjalinkan hubungan yang harmoni antara etnik yang berbeza. Hal ini jelas menunjukkan bahawa sebelum Tanah Melayu mendapat kemerdekaan. 26 . Akibat dari kewujudan sekolah ini.

Pada awalnya. Justeru itu. Akibat perlaksanaan Perlembagaan Malayan Union. Justeru itu. Perbincangan mengenai laporan ini terus diadakan sehingga semua pihak dapat memahaminya sebaik mungkin.Laporan Barnes 1950 Tragedi konflik Melayu-Cina 1945 dan isu perkauman yang semakin menebal telah meninggalkan kesan yang amat mendalam. Jawatankuasa Fenn-Wu 1951 Seperti yang telah dijangkakan.. laporan ini telah menimbulkan pelbagai reaksi dan kepada para cendekiawan dan organisasi pendidikan Melayu. pemerintahan Inggeris selama 150 tahun di Tanah Melayu telah meletakkan orang Melayu jauh di belakang kaum etnik yang lain di tanah air kaum Melayu sendiri. mereka menggesa pihak kerajaan untuk menubuhkan satu lagi jawatankuasa lain untuk menilai mutu pendidikan bagi semua kaum yang ada di Tanah Melayu.. dan Jawatankuasa Barnes dibentuk pada tahun 1950.J Barnes itu dianggotai oleh orang Melayu dan pegawai pendidikan Inggeris. dasar pendidikan dikaji semula. politik perkauman yang menyusul selepas itu menyumbang kepada ketidakharmonian antara hubungan etnik. usaha memartabatkan bahasa Melayu dalam sistem pendidikan telah menimbulkan bantahan dalam kalangan imigran China. Golongan ini bimbang akan bahasa dan budaya mereka yang bakal terancam. Ini memungkinkan usaha pihak penjajah untuk untuk mewujudkan hubungan antara kaum yang harmoni menerusi sistem pendidikan. Laporan tersebut menegaskan bahawa asas persekolahan harus diberi lebih tumpuan dalam bahasa Melayu berbanding bahasa Inggeris. Jawatankuasa yang diketuai oleh L. Oleh itu Jawatankuasa Barnes memperakukan supaya kaum Melayu patut dibantu ". lebih dikenali sebagai 27 . untuk membentuk sebuah bangsa yang bersatu" (Barnes 1950)... untuk membolehkan (mereka) mengambil tempatnya dalam masyarakat Malaya yang berbilang kelompok etnik itu. . Kaum Cina ini tidak berpuas hati dengan cadangan Laporan Barnes dan menyifatkan sistem pendidikan pada ketika itu mengandungi pemikiran yang cetek dan tidak mengambil kira akan toleransi antara semua kaum. Saranan ini dibuat dalam konteks mencapai matlamat ke arah pembentukan kebangsaan Tanah Melayu. Menurut Barnes sendiri.

namun Laporan Razak telah menetapkan asas yang kukuh kepada pembentukan Dasar Pendidikan Kebangsaan bagi seluruh Tanah Melayu.P. Fenn dan Wu The Yao. Walaupun masih banyak perkara yang belum dituntas dan dimuafakatkan. pada masa yang sama kelonggaran tetap diberi dalam penggunaan bahasa Cina dan Tamil di peringkat sekolah rendah jenis kebangsaan (SRJK). sebuah lagi jawatankuasa pendidikan ditubuhkan untuk menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. secara realitinya pemerintah kolonial British telah memberi pengesahan untuk menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa utama yang menunjangi sistem dan Dasar Pendidikan Kebangsaan. Namun. Namun begitu. Penyata Razak 1956 Pada 1955. Jawatankuasa yang ditubuhkan pada September 1955. penyata ini pula telah menimbulkan pertentangan dengan konsep Malayanisasi dan ternyata jauh berbeza dibandingkan dengan Laporan Barnes sebelumnya.Jawatankuasa Fenn-Wu. Jawatankuasa ini telah membuat syor untuk mempertahankan kedudukan bahasa Cina dalam sistem pendidikan. Laporan ini turut menjelaskan bahawa sistem dan dasar pendidikan kebangsaan telah mula mendapat perhatian utama dari pihak penjajah dan pemerintah Tanah Melayu yang merdeka. Melihat kepada fenomena ini. Diwakili oleh dua orang jawatankuasa iaitu W. telah dipengerusikan oleh Menteri Pelajaran Malaysia pada ketika itu. Hakikatnya kerajaan British mengakui dan mengesahkan ketuanan orang Melayu dalam pembentukan dasar pendidikan. Antara tugas-tugas lain jawatankuasa ini ialah membentuk satu sistem pendidikan kebangsaan yang bersesuaian dengan aspirasi menyatupadukan penduduk bangsa dan menjaga perkembangan dan kebudayaan kaum lain. mereka diminta untuk mengkaji masalah yang dihadapi di sekolah-sekolah Cina di Tanah Melayu terutamanya dari segi jurang perbezaan antara pendidikan yang sedang dilaksanakan pada ketika itu. di samping menggalakkan pengajaran bahasa Inggeris. 28 . Menurut Abdullah Hassan. Antara isu yang menyebabkan tentangan ialah cadangan untuk mengekalkan sekolah-sekolah Cina yang menggunakan bahasa Cina sebagai bahasa pengantar dan menolak konsep Malayanisasi untuk diaplikasikan dalam sistem pendidikan di peringkat rendah. yang bercorak perkauman. Laporan ini tegas menekankan kepentingan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. iaitu Dato’ Abdul Razak bin Hussein (Perdana Menteri Malaysia Kedua).

(1996). 1981:172. seterusnya dapat menanam perpaduan dan integrasi nasional. kenegaraan dan pembangunan secara menyeluruh. Sesungguhnya Penyata Razak yang telah dilaksanakan sejak negara mencapai kemerdekaan telah menghasilkan kejayaan yang boleh dibanggakan berdasarkan perspektif pendidikan. Pertama. Ketiga. Penggubalan dan pembentukan Rukun Negara yang menjadi prinsip asas pembentukan identiti rakyat yang mencorakkan nilai. Keunikan negara-bangsa Malaysia yang mempunyai kepelbagaian agama. menurut Abdullah Hassan. 2000). jiwa dan rupa Malaysia juga melengkapkan dasar ini (Ghazali Shafie. memerlukan suatu pendekatan dalam perancangan sosial yang konsisten untuk menyatukan dan mematri mereka. Kedua. ilmu berjaya disampaikan dengan berkesan apabila bahasa Melayu dijadikan bahasa kebangsaan. masyarakat yang lebih positif terhadap pembentukan negara Malaysia yang mempunyai sikap keMalaysiaan dapat dibentuk. kebudayaan. (1996) minda asli berjaya dibentuk dengan dasar ini. bahasa dan budaya. Tun Abdul Razak Hussein sebagai pengerusi Jawatankuasa Razak. dan rakyat yang berilmu juga berjaya menyumbang kepada kemajuan dan pembangunan negara. Ghazali Shafie. 29 . bahasa Melayu dikatakan mampu untuk menjadi agen untuk melaksanakan perpaduan menerusi pendidikan dan pentadbiran. dan keaslian minda ini menjadi ciri jati diri rakyat Malaysia yang kreatif dan inovatif.

Dalam konteks Malaysia. iaitu pada peringkat permulaannya. wajar dan dapat diterima oleh sebahagian besar rakyat negara ini. sukatan pelajaran juga tidak sama dan sekolah Inggeris juga memberi kesan kepada perpecahan yang berlaku di dalam masyarakat. hakikat bahawa pendidikan merupakan faktor unggul dalam membina kerakyatan yang tunggal telah lama disedari. 30 . pihak British memberi keutamaan kepada pelajaran Melayu dan Inggeris. sistem pelajaran yang ada pada kita sekarang ialah suatu usaha yang disedari dan bersungguh-sungguh untuk memberi jawapan atau penyelesaian kepada masalah perpaduan ini dengan kaedah-kaedah yang praktikal. Pada awal tahun itu. pada dasarnya berpandukan sistem Barat yang diperkenalkan oleh pentadbiran British mulai abad ke 19.Punca masalah perpaduan di Tanah Melayu sebelum merdeka adalah sistem pendidikan yang berbeza untuk setiap kaum. Perbezaan di antara sekolah Inggeris dengan sekolah-sekolah lain bukan dari segi bahasa pengantar sahaja. Satu cara yang penting untuk mewujudkan perpaduan dalam sesebuah negara ialah menerusi pendidikan. Kerajaan sebelum merdeka menganggap sekolah Inggeris sebagai sistem persekolahan yang unggul. Yang penting bagi mereka ialah memberi pelajaran kepada segolongan rakyat untuk membolehkan sebahagian mereka memenuhi keperluan tenaga dan ekonomi. Kelulusan sekolah Inggeris terdedah kepada pemikiran Barat. Pihak Inggeris tidak memberatkan objektif perpaduan dalam sistem pelajarannya. ia juga mewujudkan dua golongan terdidik berpelajaran Inggeris dan berpelajaran vernakular yang tidak mempunyai pandangan dunia (world–view) yang sama. Pendidikan Cina dan Tamil dibiarkan berkembang secara sendirian. sistem persekolahan sebelum merdeka memainkan peranan penting mengekalkan keperibadian setiap golongan etnik. di Negeri-negeri Selat. Di samping itu. Tidak ada satu dasar pendidikan kebangsaan sepertimana yang kita lihat hari ini. Oleh itu. Sistem persekolahan yang wujud di negara ini. Jelas sekali.

PKMM yang diterajui oleh Burhanuddin Al-Helmy turut menentang penubuhan perlembagaan dan kerajaan Malayan Union dan mereka telah menggerakkan perjuangan kemerdekaan. Ini menyebabkan orang Melayu tidak senang dan ia menjadi salah satu punca wujudnya ketidaksefahaman antara kaum. British mencadangkan penubuhan perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu dengan mengetatkan beberapa klausa perlembagaan. Pada tahun 1945. Ketidakpuasan hati orang Melayu menyebabkan mereka bangkit menentang dan menubuhkan UMNO untuk menyatukan kekuatan bangsa Melayu. Bagi meredakan penentangan orang Melayu. Tun Tan Cheng Lock. Prinsip ini menguntungkan golongan imigran yang merujuk pada Cina dan India kerana mereka boleh memperoleh kerakyatan dengan mudah.Perspektif Perlembagaan Isu perlembagaan mula ditangani secara serius sebaik sahaja kerajaan British mula mengumumkan pembentukan Perlembagaan Malayan Union. Semua warganegara Tanah Melayu diberikan kepada semua tanpa diskriminasi ras dan kepercayaan. 31 . tetapi ditolak oleh British. menghilangkan kuasa Raja-raja Melayu dan mengasingkan Singapura sebagai entiti politik yang berasingan untuk kepentingan kolonial serta menjadikan Tanah Melayu sebagai ‘crown colony’ secara mutlak. British merangka prinsip Jus Soli iaitu kerakyatan sama rata berdasarkan tempat kelahiran. Dasar ini kemudiannya dijalankan pada 1946 melalui Malayan Union. Selain UMNO. Malah PKMM bersama All Malayan Council of Joint Action (AMCJA) yang diketuai oleh Tan Cheng Lock menggubal suatu perlembagaan alternatif iaitu Perlembagaan Rakyat (1947). Perkara lain yang menyumbang kepada perasaan tidak puas hati apabila kolonial British juga menghapuskan hak istimewa untuk orang Melayu.

Cina dan India telah diberikan pengesahan (legitimacy) untuk menjadi warganegara sebaliknya orang melayu diberikan empat perkara iaitu peruntukan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan [Perkara 152(1)]. Orang Melayu juga diiktiraf secara terperinci dan istimewa seperti dalam Perkara 160. Hasil pemuafakatan tersebut.Semasa rundingan kemerdekaan yang diadakan di London pada tahun 1957. Buktinya orang Cina dan India tidak mahu menerima asimilasi kebudayaan melayu. Sebaliknya mereka berusaha untuk mengekalkan budaya masing-masing. Sesungguhnya pihak pemerintah perlu kembali kepada persoalan asas iaitu pengwujudan Perlembagaan Tanah Melayu agar hubungan etnik dapat terus dipelihara dan diperkasa. atas semangat perpaduan parti Perikatan UMNO-MCA-MIC. Begitu juga halnya dengan orang Melayu yang enggan kebudayaan mereka dicemari kebudayaan bangsa lain terutamnya dari luar Tanah Melayu sendiri yang tidak seagama. adalah sesuatu yang lazim bagi kehidupan mereka yang tidak bercampur. . Bersesuaian dengan pendapat sejarawan yang menyatakan masyarakat di Tanah Melayu hidup dalam istilah masyarakat majmuk sahaja sebaliknya tidak bercampur. suatu ‘kontrak sosial’ telah dimuafakat dan dimeterai yang disahkan oleh Suruhanjaya Reid.Bagi negara kita. 32 . agama Islam sebagai agama Persekutuan. Melihat pada sejarah perkembangan demografi masyarakat majmuk tersebut. jika isu ini tidak dapat diselesaikan. sejarah 1945 dan 1969 dapat dijadikan pengajaran yang cukup berguna untuk mengekalkan kestabilan politik dan ekonomi disamping mengukuhkan perpaduan antara kaum di negara kita. hak istimewa orang Melayu terpelihara [Perkara 153] dan mengekalkan kedudukan raja Melayu dalam institusi politik.

Setiap masyarakat juga perlu memainkan peranan penting dan perlulah sentiasa saling menghormati antara satu sama lain bagi memastikan kesejahteraan terjamin. Namun kedatangan penjajah ke Tanah Melayu telah mengeruhkan isu perkauman di Tanah Melayu. Mereka hidup dalam keadaan sejahtera terutama ketika zaman kegemilangan Melaka. Perlu ditegaskan bagi memastikan kesepaduan dan kestabilan dalam hubungan sesama masyarakat. Malahan boleh menjadikan apa yang berlaku di luar negara sebagai satu ukuran erti sebenar perpaduan. perlu memahami kedudukan masing-masing. Ditambah lagi ketika penjajahan jepun. bagi memastikan keadaan negara yang aman dan damai. Kini. Sikap masyarakat sendiri yang paling utama. Dasar pentadbiran yang diperkenalkan oleh penjajah yang penuh dengan muslihat telah memecahbelahkan masyarakat di Tanah Melayu dan menjadikan mereka umpama bermusuhan dan sukar untuk bersatu padu. masyarakat majmuk di Tanah Melayu sememangnya tidak berpeluang untuk bersatu padu. akhirnya Tanah Melayu berjaya melepaskan diri dari pautan penjajah.Kesimpulan Secara keseluruhannya. Tetapi kesan penjajah ini juga telah menaikkan semangat perjuangan anak Tanah Melayu untuk memerdekakan negara daripada genggaman penjajah tidak kira samaada British atau Jepun. 33 . istilah masyarakat majmuk ini terhasil sebelum penjajahan British lagi. Masyarakat zaman dahulu datangnya daripada pelbagai negara. Berkat usaha masyarakat Tanah Melayu khususnya orang Melayu. penelitian sejarah salah satu langkah yang penting. perkara yang paling penting adalah aspek ekonomi kerana ia menjadi isu paling sensitif.

blogdrive. Buku Teks Sejarah Tingkatan 5. Kassim Thukiman. Muslimin Fadzil. URL: 34 . 2011. c. Blog Mendaulatkan Martabat Bangsa. b. Masariah Mispari. 2011. Johor Bahru. Ramlah Adam. Johara Abdul Wahab. Blog Mendaulatkan Martabat Bangsa. 2006: Dewan Bahasa dan Pustaka. b.com/isuperpaduan-kaum-di-malaysia/. d.wordpress. Abdullah.wordpress. 2. URL: http://munawwarah. Laman sesawang rasmi Institut Peradaban Melayu. “Kesan/ Cabaran Budaya Terhadap Pembentukan Etnik” oleh Zanas. Internet a. “Penyata Fenn-Wu 1951” oleh Prof. Visual Pelangi Sejarah Tingkatan 4. diakses pada 23 Mac.html d. Kementerian Pendidikan Malaysia. Semasa dan Selepas Perang” oleh Muhammad Nuruddin Bashah. Abdul Hakim Samuri. Buku Teks Sejarah Tingkatan 2. diakses pada 16 Mac.com/tirai-kemerdekaan-negara/pembentukan-masyarakatmajmuk-di-malaysia/ c. 2006. 2011. 2011. URL: http://zanas. Nizan Said. Hamidah Abdul Rahman. Buku Ilmiah a. “Penyata Barnes 1950”. Artikel bertarikh 17 Oktober. Artikel bertarikh 20 Mei. diakses pada 23 Mac. Modul Pengajaran Hubungan Etnik Di Malaysia. 2009. 2008: Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia. Rahmat Ghazali.RUJUKAN 1. diakses pada 16 Mac. Laman Munawwarah.com/archive/61. 2003: Dewan Bahasa dan Pustaka. “Politik Melayu Sebelum. Palmah Atoma. Syakila Parween Yaakob. Universiti Pendidikan Sultan Idris. Bhd. URL: http://zanas. Ridzuan Hasan. Universiti Teknologi Malaysia. 2004: Penerbitan Pelangi Sdn. “Isu Perpaduan Kaum di Malaysia” oleh Dr. Kementerian Pendidikan Malaysia.

2009.com/laporanrazak1956. Artikel dikemaskini 15 Ogos.edu.upsi. Artikel diakses pada 23 Mac. “Penyata Razak 1956” oleh Pengendali. URL: http://abdulhalimramli.html 35 . URL: http://ms.edu. Blog ABDUL HALIM RAMLI Menulis Untuk Berkongsi Ilmu dan Memperkasa Akal Budi.upsi.org/wiki/Penyata_Razak_1956 g.htm h.my/index.i. URL: http://kulanzsalleh.php? option=com_content&view=article&id=272:penyata-barnes1950&catid=19:utasan-pengarah&Itemid=8 e. 2011. Laman Wikipedia Malaysia. http://ipm.com/2009/11/perkembanganpolitik-dan-konflik-antara. Artikel diakses pada 23 Mac. Artikel bertarikh 3 November.blogspot. “Sejarah Perkembangan Sistem Pendidikan di Malaysia” oleh Kulanz. 2011.com/sejarah-perkembangan-sistempendidikan-di-malaysia/ f.my/index. Artikel bertarikh 3 April.bravehost. Laman Semua Jadi Satu. Artikel bertarikh 6 Ogos. 2011. http://ipm. diakses pada 23 Mac. 2009. 2006.php? option=com_content&view=article&id=274:penyata-fenn-wu1951&catid=19:utasan-pengarah&Itemid=8 ii.wikipedia. 2010. Hanya Sekadar Coretan. “Penyata Razak 1956”. URL: http://kdckdpm06. “Perkembangan Politik dan Konflik Antara Kaum Sebelum Merdeka” oleh Abdul Halim Ramli.

Artikel bertarikh 12 September.com/2008/09/laporan-barnes-dan-fenn-wu. URL: http://pedagogi-islam.blogspot. diakses pada 23 Mac. Blog Menjana Pedagogi Terbilang. 2008. “Laporan Barnes dan Fenn-Wu” oleh Nazmie Samarahan. 2011.html 36 .i.