PENGHARGAAN

Bismillahirrahmanirrahim. Syukur ke hadrat Illahi kerana dengan limpah dan kurnia-Nya dapat juga kami menyiapkan folio hubungan etnik yang bertajuk “Masyarakat Pluraliti di Zaman Penjajahan” ini dengan jayanya dalam masa yang ditetapkan. Jutaan terima kasih buat pensyarah tercinta Puan Thubaibah @ Suaibah binti Abu Bakar atas segala tunjuk ajar, bimbingan serta panduan yang diberikan kepada kami dalam menyiapkan folio ini. Penerangan serta ajaran yang puan berikan banyak membantu kami dalam menyiapkan folio ini. Ribuan terima kasih juga buat sahabat seperjuangan atas bantuan yang telah diberikan dan kerjasama yang sangat memberangsangkan semasa kami menyiapkan folio ini. Tanpa kehadiran kalian, agak mustahil untuk kami menyiapkan folio ini.

Melalui folio ini juga, dapat disimpulkan bahawa pihak British hanya datang ke Tanah Melayu demi kepentingan mereka dan pentadbiran pihak British juga menjadi punca wujudnya masyarakat plural. Bukan itu sahaja, semua kaum juga ditindas demi kepentingan mereka sendiri. Pihak British juga mempunyai pelbagai agenda dalam memecahkan masyarakat plural di Tanah Melayu bagi mengelakkan kemajmukan masyarakat.

1

Pengenalan

Kehadiran pelbagai kaum pada asasnya telah bermula semasa era kegemilangan Melaka lagi. Sebelum pertengahan abad ke-19, hampir semua penduduk Tanah Melayu (yang kini dikenali sebagai Malaysia) adalah orang Melayu. Berdasarkan segi geografi, Tanah Melayu merupakan kawasan yang strategik kerana berada di dalam laluan antara timur dan barat. Ia dikelilingi oleh gugusan kepulauan yang mempunyai budaya penduduk yang hampir sama. Perdagangan, menuntut ilmu, ataupun hubungan persaudaraan merupakan tujuan utama migrasi antara kawasan. Lalu berlakulah penghijrahan beramai-ramai orang Cina, India, Arab dan Indonesia yang membawa perubahan ketara dalam masyarakat Tanah Melayu. Lantas tidak hairanlah apabila Tanah Melayu mempunyai penduduk yang terdiri daripada pelbagai etnik dan budaya yang berbeza. Kedudukan tanah melayu yang strategik juga merupakan faktor kedatangan penjajah British. Sebagai contoh, kedudukan Pulau Pinang yang berupaya menjadi pusat pengumpulan barang, pusat pelabuhan persinggahan dan menjadi pangkalan tentera British. Tetapi malangnya selepas kedatangan penjajah British yang membawa masuk dasar yang bertujuan memecahbelahkan kesatuan di Tanah Melayu, kejelikitan hubungan etnik di kalangan penduduk di tanah melayu tidak dapat dipertahankan lagi. Masyarakat majmuk sangat sinonim dengan Malaysia sebagai sebuah negara yang bercirikan pelbagai kaum serta identiti. Terdapat lebih 80 kaum di seluruh Malaysia. Daripada keseluruhan bangsa tersebut, terdapat tiga bangsa yang paling utama iaitu Melayu, India dan Cina. Menurut J. S. Furnivall dalam bukunya Natherlands India, masyarakat majmuk merupakan suatu masyarakat yang mengandungi berbagai sesi komuniti yang tinggal bersebelahan tetapi berasingan dalam unit politik yang sama. Secara jelasnya, mereka yang berlainan budaya dan identiti hidup bersama dalam sesebuah kawasan.

2

Sejarah Awal

Tanah Melayu yang dikelilingi dengan laut pada zaman dahulu merupakan sebuah kepulauan yang sangat strategik dalam kegiatan perdagangan. Kedudukan Tanah Melayu berada di tengah-tengah laluan perjalanan dari China ke India. Ditambah lagi dengan ciri-ciri Tanah Melayu yang mampu menjadi pusat persinggahan sementara khususnya ketika peralihan angin monsun kerana Tanah Melayu mempunyai banyak gunung-ganang. Kerajaan kelautan (Maritime) yang meluas menyebabkan proses migrasi dan kerajaan awal wujud di Nusantara. Dari segi kegiatan perdagangan, fakta ada menyatakan bahawa bangsa Melayu yang wujud di Tanah Melayu merupakan golongan peniaga dan pedagang. Malahan kehebatan kepulauan Melaka menyebabkan 84 jenis bangsa berdagang di kepulauan tersebut. Kejayaan menarik tumpuan perdagangan ini telah mengangkat martabat Melaka ke tahap yang lebih tinggi kerana pada zaman dahulu hanya kuasa-kuasa besar sahaja yang mampu untuk mengendalikan pusat perdagangan yang cekap dan berupaya menyediakan kemudahan infrastruktur yang moden. Kejayaan ini juga disebabkan kebijaksanaan pemerintah negeri Melaka. Sebagai contoh, wujudnya undang-undang yang menjadi panduan pentadbiran Melaka seperti undang-undang Melaka dan undang-undang laut Melaka. Kegemilangan Melaka diperakui sehingga digelar sebagai ‘Cosmopolitan City’ dan juga disamakan dengan kegemilangan Venice di Itali.

Ilustrasi menunjukkan kegemilangan pelabuhan Melaka yang boleh disamakan dengan kegemilangan Venice.

3

Kehadiran pelbagai kaum pada asasnya telah bermula semasa era kegemilangan Melaka lagi. Sepanjang tempoh 1786-1914 merupakan tempoh yang paling penting dalam menentukan kewujudan istilah masyarakat majmuk. Hal ini sememangnya suatu yang realiti dengan merujuk kembali perkembangan ekonomi NNM sepanjang penguasaan British. Sejarah juga mencatatkan bahawa orang Melayu sebagai penduduk asal telah berpindah ke kawasan jauh ke pedalaman yang dikenali sebagai “kampung” selepas kemasukan kolonial British yang disusuli oleh kemasukan migrasi luar. Disebabkan Tanah Melayu merupakan sebuah kepulauan yang gemilang. Antara tokoh yang telah mengangkat Jaohor sebagai sebuah negeri tersohor ialah Sultan Abu Bakar. Baginda memerintah dengan bijaksana hingga digelar “Bapa Johor Moden”. Secara keseluruhan bagi penghuraian sejarah demografi ini kurang menekankan tentang orang melayu kerana ia menjurus pada migrasi dari luar masyarakat majmuk. pihak British yang menjadi elemen utama yang membawa perubahan identiti Negerinegeri Melayu(NNM). ini menyebabkan kuasa penjajahan barat menginginkan Tanah Melayu sebagai tanah jajahan mereka agar dapat memperolehi manfaat yang ada pada Tanah Melayu terutama dari segi ekonomi. 4 . Kegemilangannya telah berjaya menarik ramai masyarakat seluruh dunia untuk singgah dan menjalinkan hubungan perdagangan Walau bagaimanapun kehadiran mereka ini tidak dapat digerak menyusuri istilah masyarakat majmuk. Kehadiran penjajah barat telah memecah-belahkan Tanah Melayu lalu menakluki Tanah Melayu dan mempersempadankan kawasan telah diwujudkan mengikut kekuatan pengaruh masing-masing. Contohnya. Tegasnya. penguasaan lombong bijih timah oleh golongan bangsawan juga perdagangan oleh masyarakat setempat sungguhpun pada lingkungan yang tidak luas. Melaka sebuah wilayah yang berjaya menempatkan namanya di dalam peta dunia pada abad ke-14.Selain itu. Namun sejarah mencatatkan bahawa orang Melayu menguasai ekonomi yang dikuasi oleh migrasi sebelum kemasukan mereka ke NNM. Johor juga telah mewarisi kepulauan Melayu pada zaman tersebut. Penggunaan istilah masyarakat majmuk itu sendiri hanya bermula pada penghujung abad ke-18 dengan adanya peranan pihak British.

Pelantik residen yang ditugaskan untuk “menasihati” raja dalam semua bidang pemerintahan kecuali dalam bidang agama dan adat istiadat Melayu dikatakan untuk mengekalkan sistem kesultanan. mereka akan mendapat tentangan daripada penduduk Tanah Melayu. Segala tipu muslihat British tidak dapat dilindungi lagi apabila pegawai-pegawai British secara rakus mengambilalih kuasa pemerintahan dan pentadbiran sultan. 5 . Para pembesar juga menerima tempiasnya apabila hilang kelayakan untuk mentadbir negeri dan menjaga daerah-daerah yang merupakan pusat kuasa dan ekonomi. British sedar bahawa jika mereka mengambil kuasa raja-raja Melayu secara keseluruhan. Pendekatan tipu helah dan ugutan atau ‘diplomasi kapal perang’ menjadi cara bagaimana British mampu untuk memaksa raja-raja Melayu menyerahkan negeri-negeri Melayu kepada British. British menggunakan pendekatan muslihat sistem residen iaitu melantik pegawai British sebagai residen yang tugasnya untuk menjadi penasihat raja. kuasa-kuasa barat seperti Syarikat Hindia Timur Inggeris (EIC) dan Syarikat Hindia Timur Belanda (VOC) mula untuk menggunakan aktiviti perdagangan di Asia Tenggara dan bersaing untuk menjalankan dan menguasai perdagangan. apatah lagi untuk diceroboh atau dihapuskan. Bagi mengelakkan penentangan di kalangan orang-orang Melayu. maka British hanya memfokuskan di kawasan-kawasan pelabuhan seperti Pulau Pinang.Dasar Penjajahan British Pada peringkat awal penjajahan. Disebabkan faktor geografi Tanah Melayu yang strategik telah menjadikannya sebagai pusat perdagangan yang terkemuka. Pengambilalih kuasa ini menyebabkan hak pentadbiran negeri oleh sultan diketepikan sama sekali. Dakwaan kerajaan British yang mengatakan kedatangan mereka bukanlah untuk menjajah Tanah Melayu hanya tipu helah semata-mata. Melaka dan Singapura. Calcutta dijadikan sebagai pangkalan untuk merancang strategi perniagaan dan penjajahan oleh orang-orang Inggeris. British tidak menyentuh hal berkaitan agama dan adat istiadat Melayu kerana kedua-dua hal ini sangat sensitif untuk disentuh.

Selain itu juga. transient bertukar kepada menetap.British juga telah melaksanakan dasar migrasi yang longgar bagi membawa masuk golongan migrasi. Malangnya agama Kristian kurang mendapat sambutan memandangkan kebanyakan pembesar Tanah Melayu beragama Islam. Jika sebelum ini juga orang Cina ada berhijrah ke Tanah Melayu kerana perdagangan tetapi selepas kedatangan British dasar penghijrahan lebih liberal serta diwujudkan jaminan keselamatan undang-undang yang seterusnya keadaan ini menggalakkan lebih banyak migrasi masuk. kedatangan British telah menyebabkan imperialisme ekonomi secara besar-besaran khususnya perladangan getah. mereka dibiarkan menjalani kehidupan berdasarkan budaya sendiri. Glory. Lama-kelamaan sehingga pertengahan abad ke-20. sektor pekerjaan. Penghijrahan orang Cina dengan jumlah yang tinggi adalah berikutan dengan aktiviti perlombongan. Sebagai contoh. Hal ini bertujuan untuk mengaut sebanyak mungkin kekayaan di Tanah Melayu memandangkan kos upah untuk golongan migrasi adalah murah. orang Cina di kawasan bandar manakala orang India di kawasan perladangan. Jika dahulunya penduduk Tanah Melayu tinggal dalam keadaan yang harmoni tetapi selepas kedatangan British bermulalah kekacauan daripada segi hubungan etnik. British menggubal dasar ini berdasarkan andaian umum bahawa orang Cina dan India adalah transient.Berpandukan slogan “Gold. pengenalan sistem pendidikan vernakular dan politik perkauman. Gospel”. British telah merubah sistem sosial yang menbantutkan kemajmukan masyarakat di Tanah Melayu. Sementara kemasukan orang India pula berlaku dengan pesat di penghujung abad ke-19 dimana berlakunya perkembangan perladangan seperti getah dan kopi. Dua etnik yang banyak dibawa masuk ialah orang Cina dan orang India. Penduduk pelbagai bangsa di Tanah Melayu dipisahkan berdasarkan kawasan petempatan. Dasar ini menjadikan orang Melayu tinggal di kawasan pedalaman. British juga mengalakkan penyebaran agama Kristian di kalangan mubaligh mereka di seluruh Tanah Melayu dan Singapura. Semasa era penjajahan. kedatangan penjajah Barat bukan sahaja untuk menguasai bahan mentah tetapi juga untuk menyebarkan agama Kristian. Oleh itu. Ini menyebabkan orang Melayu rasa tergugat dan konflik yang lebih besar berlaku mencerminkan ketidakserasian antara mereka. Penjajah British 6 . British telah melaksanakan Dasar Pecah dan Perintah bagi menghalang kerjasama dan kesatuan antara kaum di Tanah Melayu. Bagi memastikan mereka mampu mengaut seluruh hasil bumi di Tanah Melayu.

kedatangan British akan berusaha menggunakan sumber buruh yang murah untuk dieksploitasi. Mereka hanya memikirkan keuntungan yang mereka perolehi tanpa memikirkan kesan buruk akibat dasar yang berbaur perkauman ini. Perkembangan perladangan getah dan kopi yang pesat di penghujung abad ke-19.dengan ini mampu menguasai pentadbiran dan politik serta mengaut sepenuhnya kegiatan ekonomi di Tanah Melayu selepas perpecahan di kalangan penduduk setempat. Pemikiran ekonomi kapitalisme mula menyebar dan meresap menerusi syarikat-syarikat gergasi barat. 7 . Jelasnya.

Perspektif Ekonomi dan Pembangunan Melihat pada perkembangan sejarah masyarakat di Tanah Melayu. orang Melayu terlalu tunduk pada pemerintah sehingga mementingkan aspek kesetiaan yang pada masa itu merujuk pada konsep perhambaan. 8 . Buktinya dengan melihat kehadiran mereka di Negeri-negeri Melayu (NNM). Keadaan kemasukan migrasi ke NNM mengalami penurunan pada 1929 hingga 1931 akibat berlakunya kemelesetan ekonomi dunia. Jurang ekonomi yang terlalu tinggi menyebabkan orang Melayu tidak berpuas hati dengan kaum Cina dan India. Untuk itu. Peristiwa 13 Mei menjadi pengajaran kepada seluruh rakyat Malaysia. Dasar ekonomi yang dirangka itu pula merangkumi pelbagai aspek dan salah satunya yang menjadi elemen penting adalah pendidikan. Langkah ini telah menyeimbangkan demografi penduduk di NNM. Oleh kerana masyarakat Melayu penduduk asal di tanah Melayu. ketinggian taraf ekonomi orang luar di kawasan mereka menyebabkan timbulnya perasaan tidak puas hati. dapat dijelaskan bahawa tradisi menjadi penghalang utama kemajuan orang Melayu. Dalam tempoh ini juga. Kesannya berlaku peristiwa 13 Mei beberapa tahun selepas merdeka. Masyarakat Melayu juga diberikan hak istimewa sebagai penduduk asal. Berbanding orang Cina dan India yang menunjukkan sikap berlawanan yang lebih mementingkan ekonomi. Dasar Ekonomi Baru juga merupakan salah satu langkah yang dijalankan oleh kerajaan bagi mengatasi permasalahan perkauman. jalan penyelesaiannya adalah dengan merangka ekonomi yang baru yang dapat memenuhi kehendak semua pihak. Kesan daripada kemelesetan ekonomi ini menyebabkan sejumlah besar migrasi kehilangan kerja seterusnya mendorong untuk kembali semula ke negara asal. British telah menyekat kemasukan golongan lelaki terutamanya dari China. Antara objektif dasar ekonomi ini ialah mengurangkan kadar kemiskinan di kalangan orang Melayu sekaligus mengurangkan jurang ekonomi antara kaum. sebaliknya mengalakkan kemasukan golongan wanita dibawah Ordinan Orang Asing 1932. Dan langkah ini diterima oleh kaum lain memandangkan hak yang mereka perolehi di negara Malaysia hampir setaraf dengan penduduk asal terutamnya berkenaan dengan hak kerakyatan. Dalam tradisi misalnya.

Perbezaan dalam bidang ekonomi ini juga telah menimbulkan persaingan dan ketidakpuasan hati dalam kalangan etnik tertentu. Perlombongan biji timah dan perladangan getah mendapat perhatian oleh British kerana pada masa itu permintaan untuk biji timah dan getah amat tinggi di seluruh dunia. Permintaan getah semakin meningkat berikutan keperluannya dalam perusahaan membuat enjin dan motokar di Amerika Syarikat dan Eropah selain diperlukan untuk membuat kasut. Biji timah mendapat sambutan tinggi kerana ia digunakan dalam perusahan mengetin makanan. Sistem tiket kredit ialah sistem yang dijalankan di mana imigran Cina yang ingin ke Tanah Melayu akan dikumpulkan oleh Kheh-thau (ketua) yang bertanggungjawab mengumpulkan imigran sebelum di bawa ke pelabuhan. Dasar ini telah menyebabkan kekurangan pekerja. Golongan imigran Cina dibawa masuk ke Tanah Melayu dengan pelbagai cara. Pada zaman kolonial. Tanah Melayu merupakan pengeluar biji timah terbesar. Setiap kegiatan telah dibahagikan pekerjanya. manakala pekerja dari Cina di Johor ditugaskan untuk menanam gambir dan lada hitam serta melombong. British telah memperkenalkan kegiatan perladangan dan bijih timah. pakaian. alat perubatan dan penebat elektrik. Ini disebabkan oleh faktor Revolusi Perindustrian dan kaedah melombong yang lebih moden seperti penggunaan kapal korek. Cina dan Jawa memandangkan kos mereka yang rendah. sistem pengambilan kakitangan dan sistem pengambilan rumah kongsi. antaranya sistem tiket kredit. Pada kurun ke-19. tayar kenderaan. Pekerja dari India dihantar untuk perladangan. Manakala getah pula mendapat perhatian selepas kejatuhan harga kopi. Jadi pihak british telah membawa masuk pekerja dari India. dasar ekonomi British telah mengamalkan dasar migrasi yang longgar.EKONOMI Dasar British yang meletakkan kaum berdasarkan kepada perbezaan pekerjaan menyebabkan etnik tertentu mendominasi dalam satu-satu bidang pekerjaan. Ketua dibayar sejumlah wang untuk membawa masuk imigran Cina (Sin Kheh) yang kemudian akan diletakkan 9 . Jurang perbezaan ini akan menyebabkan perasaan kaum terus menebal antara setiap kaum. Pada zaman tersebut. era pembangunan ekonomi Tanah Melayu sangat drastik dan pesat.

Kemudian mereka diberi pilihan untuk bekerja dengan majikan yang mereka inginkan. Buruh-buruh ini diletakkan dibawah kuasa Kangcu atau ketua yang telah dilantik. Pegawai tersebut akan membiayai segala perbelanjaan buruh-buruh sehingga sampai ke rumah kongsi. 10 .dibawah penguasaan nakhoda kapal atau agensi buruh. mereka akan menghantar seorang Kangani atau mandur ke India. Sistem pengambilan kakitangan pula dijalankan dengan cara majikan yang memerlukan pekerja akan penghantar pegawai mereka ke China bagi mendapatkan tenaga pekerja dengan segala tambang dan perbelanjaan ditanggung oleh majikan. Manakala sistem pengambilan rumah kongsi dilaksanakan dengan bantuan pegawai di negara China yang dilantik oleh sesebuah rumah kongsi. Sistem ini telah menyelamatkan Johor daripada huru-hara dan menjadikan Johor sebagai pengeluar gambir dan lada hitam terbaik di dunia. Bagi orang India pula. Orangi Cina juga ada dibawa masuk melalui sistem Kangcu terutama di Johor bagi mengusahakan lada hitam dan gambir. Pegawai akan dibayar dengan kadar yang telah ditetapkan. Apabila majikan ingin mendapatkan buruh dari India. Kangani akan mengumpul saudara mara. Kangani ini akan dibayar tambang dan pebelanjaan lain bagi buruh-buruh sehingga mereka sampai di Tanah Melayu . Pegawai yang ditugaskan ke China bertanggungjawab dalam mengiringi imigran Cina sehingga sampai ke tangan majikan. sahabat ataupun sesiapa sahaja yang ingin bekerja di Tanah Melayu dari kampung mereka sendiri. Buruh akan bekerja dengan majikan sehingga hutang tambang dilangsaikan. kebanyakan daripada mereka dibawa masuk ke Tanah Melayu melalui sistem Kangani. Imigran terikat dengan perjanjian untuk bekerja bagi satu tempoh sehingga hutang tambang mereka selesai.

Manakala orang Melayu menghasilkan hasil pertanian dan barangan makanan. pemilikan saham dan penyertaan pelbagai kaum dalam semua bidang. Hasil dari pekerjaan yang berbeza-beza ini maka wujud jurang pendapatan setiap etnik. Aktiviti perlombongan yang banyak dipelopori kaum Cina.Golongan Jawa pula diperkenalkan Sistem Shikh. manakala orang Cina dalam bidang perlombongan dan orang India sebagai buruh ladang. Aspek yang perlu diberi perhatian ialah keadaan yang tidak seimbang yang wujud dari segi tingkat pendapatan. Ketiga-tiga masyarakat dipisahkan melalui perspektif ekonomi. Selain itu. Bagi mengeratkan lagi perpaduan maka penyusunan semula masyarakat perlu dititikberatkan. Jelas di sini. menangkap ikan dan menternak bintang. orang Melayu sebagai petani dan nelayan. corak guna tenaga. Penduduk Tanah Melayu sejak awal lagi telah terpisah mengikut kemajmukan masyarakatnya. orang Melayu juga memungut hasil hutan. Orang Cina dilihat lebih mendominasi bidang yang lebih maju iaitu perniagaan dan perdagangan. yang membolehkan orang Jawa yang bekerja dapat mengerjakan ibadah haji di Mekah. British hanya menggunakan Tanah Melayu untuk kepentingan sendiri. perbezaan ekonomi ini juga mewujudkan ketidakseimbangan dan persaingan yang berlaku juga melahirkan ketidakstabilan dalam masyarakat plural. 11 . Orang Melayu pula diletakkan dalam bidang yang kurang berdaya maju dan orang india menjadi buruh di estet-estet. Selain itu. Setiap etnik berusaha merebut ke-ekonomi yang lebih.

British hanya menginginkan Tanah Melayu demi kepentingan sendiri. Sebagai contoh pembinaan landasan keretapi dari Taiping ke Port Weld (Kuala Sepetang). Pembinaan landasan kereta api dijalankan sebanyak tiga fasa. Sistem perhubungan diperkenalkan di kawasan yang giat dengan aktiviti ekonomi. fasa kedua dijalankan untuk menghubungkan kawasan utara dengan kawasan selatan apabila Negeri Negeri Melayu Bersekutu ditubuhkan. Contoh jalan raya yang paling awal ialah jalan raya yang menghubungkan Kuala Lumpur dengan Ipoh dan Seremban. Kebanyakan jalan raya dibina untuk menghubungkan pelabuhan dan menghubungkan bandarbandar besar dan bandar-bandar kecil. telefon dan radio dengan tujuan supaya perhubungan antara negeri-negeri di Tanah Melayu dapat dihubungkan dengan pantas. Bagi memudahkan British mengaut keuntungan walaupun di kawasan terpencil mereka memerlukan sistem pengangkutan yang cekap dan pantas bagi bertujuan memudahkan dan mempercepatkan membawa hasil ekonomi terutama biji timah ke kawasan pelabuhan untuk tujuan eksport. Kuala Lumpur ke Port Swettenham (kini dikenali Pelabuhan Klang) dan dari Seremban ke Port Dickson. juga untuk memudahkan urusan pentadbiran British dan fasa ketiga pula dilaksanakan selepas British berjaya meluaskan jajahan ke Negeri-Negeri Tidak Bersekutu dengan tujuan menghubungkan seluruh Tanah Melayu serta sebagai pengangkutan awam bagi penduduk Tanah Melayu dan memenuhi keperluan ekonomi. Dari segi sistem perhubungan pula British telah menekankan sistem pos. Jalan diturap sesuai dengan kenderaan bermotor. Perak. Jalan raya juga dibina berikutan peningkatan penggunaan kenderaan bermotor seperti lori. pejabat pos dan telegraf dibina di Taiping. kereta dan bas. British tidak memajukan Tanah Melayu tetapi hanya membangunkan tempat-tempat yang membawa kepentingan kepada mereka. pusat pentadbiran dan pelabuhan seterusnya barulah berkembang di kawasan petempatan. Oleh itu.PEMBANGUNAN Seperti yang kita sedia maklum. telegraf. Kemajuan perkhidmatan kesihatan dan keperluan asas lain juga dijalankan oleh British. Hal ini 12 . British juga memajukan jalan raya bagi menghubungkan kawasan biji timah dan pertanian dengan stesen kereta api. Contohnya pada tahun 1870-an. fasa pertama bertujuan untuk keperluan biji timah.

British telah membangunkan tempat kegiatan perlombongan yang hanya menguntungkan orang Cina. Awalnya bekalan elektrik hanya disalurkan ke Kuala Lumpur dan Pualu Pinang. beri-beri dan malaria. Hasil dari penjajahan British ini juga mewujudkan kawasan perbandaran. Kemudahan asas lain seperti sistem perairan dan bekalan elektrik juga diwujudkan oleh British. hanya kawasan yang dapat memberi keuntungan serta yang kaya dengan hasil bumi dibangunkan seperti Taiping dan Ipoh. Empangan Hidroelektrik Chenderoh dibina pada 1930 bagi menampung keperluan tenaga elektrik. Dalam membangunkan Tanah Melayu. Perak. British juga tidak memajukan pendidikan di Tanah Melayu. Hospital terawal yang dibina adalah di Taiping dan Pulau Pinang manakala pusat-pusat kesihatan kecil juga didirikan di Perak. satu kawasan petempatan baru. Namun begitu. Selangor dan Pahang bagi tujuan memudahkan penduduk mendapatkan rawatan kesihatan. Pembukaan kota besar ini adalah merupakan perancangan kolonial yang dibuat secara intensif dan teratur. The River HydroElectric Power Company Limited dibina bagi tujuan membekalkan bekalan elektrik di kawasan Lembah Kinta. kebanyakan orang India (tokoh tokoh India) terlibat dalam bidang perubatan dan undangundang.berikutan masalah kesihatan yang wujud akibat penambahan penduduk yang pesat. Malahan mereka menganggap orang Melayu mempunyai status sosial yang paling rendah. British hanya membangunkan kota-kota kolonial hanya untuk kepentingan ekonomi. Oleh itu. pembukaan kawasan hutan untuk kegiatan ekonomi dan penempatan baru. Pembangunan juga diasingkan mengikut kaum. Dari segi pembangunan juga British telah menjarakkan hubungan antara kaum demi kepentingan mereka. Persekitaran yang kotor menyebabkan penyakit mudah merebak seperti taun. yang tidak mengganggu ekologi penempatan orang Melayu. Orang India pula dikaitkan dengan perladangan. British hanya membiarkan orang Melayu dalam keadaan miskin dan tradisional. British mengambil langkah mendirikan hospital dan pusat kesihatan untuk mengatasi masalah kematian golongan imigran Cina dan India akibat penyakit malaria dan beriberi. British masih cuba mengekalkan ‘status quo’ bangsa Melayu sebagai petani dan nelayan. Bekalan elektrik mula diperkenalkan akibat daripada kemajuan ekonomi. Kuala Lumpur dan Klang di Selangor dan 13 .

Selain itu. jalan keretapi dan perhubungan telekomunikasi. Melalui proses pembandaran ini juga wujudnya pelbagai pembangunan infrasturuktur termasuklah rangkaian jalan raya. bukan sahaja di dalam negara tetapi di seluruh Nusantara. Walaubagaimanapun kawasan pedalaman yang didiami oleh orang Melayu dan India terus ditinggalkan dan terpinggir dari arus permodenan. yang kebanyakannya mendiami kawasan bandar.Seremban di Negeri Sembilan. politik dan tanah jajahan serta memecahbelahkan perpaduan kaum. orang Melayu juga memainkan peranan yang tidak kurang pentingnya kerana mereka menghasilkan hasil pertanian dan barangan makanan yang kemudiannya dipasarkan di kawasan bandar. Hakikatnya. yang pada akhirnya berusaha menguasai rantau ini di samping mengusai ekonomi dan perdangan. Penduduk mula berhijrah ke kawasan bandar baru yang merupakan pusat ekonomi. orang Melayu juga berbuat demikian tetapi dengan saiz yang kecil yang dikenali sebagai kebun kecil. Kehidupan masyarakat Melayu pada ketika itu juga cukup dinamik dan begitu responsif dengan dasar-dasar ekonomi British. perniagaan dan pendidikan setelah mereka menyedari pusat pentadbiran tradisional mulai kehilangan fungsi dan peranan. fakta sejarah juga menunjukkan bahawa orang Melayu merupakan golongan pedagang yang paling aktif. 14 . Peranan orang Cina mula bertukar daripada pelombong kepada peniaga. Antara contoh pembangunan jalan raya dan jalan kereta api di Tanah Melayu. Ini juga berlaku disebabkan proses pembandaran yang mula berkembang. Kegiatan perdagangan yang cukup rancak ini menimbulkan rasa tidak puas hati di kalangan penjajah. Apabila pihak penjajah memperkenalkan penanaman getah secara besar-besaran.

Orang Melayu pula telah mula bimbang akan kemasukan imigran Cina dan India dalam bilangan yang ramai. Semangat perkauman telah mula tertanam. setiap kaum dilihat cenderung dalam memperjuangkan kepentingan untuk bangsa masing-masing. Cina dan India. Ini menyebabkan timbulnya nasionalisme Melayu. Di peringkat permulaan. Apabila kaum Cina dan India mula mengembangkan politik mereka dengan penubuhan beberapa parti untuk kaum masing-masing. Keadaan ini berlaku kerana setiap kaum mempunyai kepentingan yang bertentangan dan pandangan yang berbeza antara setiap kaum yang lain. kegiatan politik bagi kaum Cina dan India lebih cenderung berkiblatkan negara asal. orang Melayu mula merasa terancam. hubungan etnik antara kaum tidak dapat dicapai.Kegiatan Berpolitik Jika dilihat dari segi perkembangan politik di Tanah Melayu. Sebaliknya. Melihat kepada ketidaksepaduan kesedaran politik ini. mereka dilihat menumpukan lebih minat kepada perkara yang berlaku di tanah asal mereka. menyubur dan mengakar dalam kalangan tiga bangsa utama itu. Pada masa itu. dapat diperhatikan setiap kaum berusaha dalam mempertahankan kepentingan dan kelangsungan hidup masing-masing. dapat digambarkan bahawa melalui kerjasama politik. Salah satu faktor yang memungkinkan kegiatan politik wujud secara berpisahpisah ialah kemajmukan masyarakat yang banyak dipengaruhi dengan imigrasi orang Cina dan India ke Tanah Melayu. sehingga Perang Dunia Kedua. Pada ketika itu. Mereka khuatir akan kedudukan dan hak istimewa mereka akan terancam dengan kehadiran imigran-imigran tersebut. 15 . Faktor perbezaan antara wadah dan dimensi gerakan politik menyebabkan ketidakwujudan suatu kesatuan dan persatuan bagi penduduk Tanah Melayu dan memungkinkan pihak British untuk mengeksplotasi keadaan untuk terus mengekalkan Tanah Melayu sebagai Tanah Jajahan. imigran Cina dan India tidak mengambil peduli akan hal ehwal di Tanah Melayu.

“Tanah Melayu milik semua kaum” memberi kesedaran politik terhadap semua kaum yang ada di Tanah Melayu. Dalam hal ini. Pada tahun 1930. Ini digambarkan dengan penubuhan Jabatan Hal Ehwal Orang Cina dan India oleh pihak British. semua kaum berusaha menubuhkan persatuan dan parti politik sebagai wadah perjuangan untuk menyuarakan matlamat kaum masing-masing. suatu pernyataan tentang Tanah Melayu telah dikeluarkan oleh Lim Ching Yan. Hasil daripada itu. 16 .Namun begitu. dikatakan perjuangan kaum Cina dianggap lebih agresif berbanding perjuangan kaum Melayu dan India. Dakwanya. Bukan itu sahaja. Pihak penjajah memberi pengiktirafan terhadap orang Cina dan India. Negeri-negeri Selat dan Negeri-negeri Melayu Bersekutu. pemimpin-pemimpin dari kaum Cina dan India juga dilantik menjadi Majlismajlis Mesyuarat Kerajaan. penglibatan orang Cina dan India tetap wujud dalam membentuk dasar bagi Tanah Melayu.

Dikatakan bahawa orang Melayu mendapat hak istimewa dari pihak Jepun walhal sama seperti orang Cina dan orang India. Jepun mengamalkan pemerintahan bersifat ‘Self Sufficient’ selepas bekalan makanan berkurangan. Pemerintahan Jepun berbeza dengan British yang menjalankan dasar buka pintu untuk perkembangan Tanah Melayu. Pulau Pinang akibat kesukaran mendapatkan kain seperti berlaku di Kampung Kota Aur. rakyat Tanah Melayu juga mengalami masalah dalam ketiadaan pakaian sehingga masyarakat terpaksa memakai pakaian yang diperbuat daripada guni. Antara bank yang ditubuhkan ialah Yokohama Speci& Ltd dan ‘PerakPeople Park’ yang terletak di Perak. Malahan kedatangan Jepun juga dialu-alukan oleh orang Melayu dan India kerana dikatakan dapat menyelamatkan Tanah Melayu sekaligus menghalau penjajah British. Kedah. Walaupun Tanah Melayu berada dalam jajahan Jepun hanya dalam masa yang singkat tetapi zaman tersebut tetap meninggalkan kesan negatif berkaitan hubungan etnik. Jepun amat membenci kaum Cina berikutan dengan konflik antara Jepun dan orang Cina di China ketika perang China-Jepun. 17 . Dengan berbekalkan slogan yang mampu mempengaruhi penduduk Tanah Melayu iaitu “Asia untuk orang Asia” dan “Menghapuskan Imperialisme Kuasa-kuasa Barat” dianggap murni oleh masyarakat setempat. Semasa penjajahan Jepun. Selangor. Konflik antara orang Melayu dan Cina yang telah dipupuk ketika penjajahan British berakhir dengan pertumpahan darah. Selain makanan. disebabkan dasar dikriminasi kaum yang diamalkan oleh Jepun.Zaman Penjajahan Jepun Zaman penjajahan Jepun di Tanah Melayu bermula pada 8 Disember 1941 sehingga 12 September 1945. Contohnya. beras. berlaku kemerosotan ekonomi kerana kekurangan makanan. Jepun telah memperkenalkan bank-bank perdagangan untuk menarik penduduk menyimpan wang.Tetapi itu hanya impian masyarakat Tanah Melayu. Ini memberi kesan kepada rakyat dan Jepun menggalakkan rakyat menanam sumber makanan sara diri seperti ubi kayu. Johor dan Pulau Pinang. Kedatangan Jepun adalah seperti kedatangan British juga dengan tujuan untuk mendapatkan bahan-bahan mentah untuk ekonomi Jepun. Perang Dunia kedua yang juga melibatkan Jepun mengeruhkan lagi keadan apabila segala aktiviti ekonomi tergendala. Kepala Batas dan Alor Setar. orang Melayu juga tidak terlepas dari kezaliman tentera Jepun. Jepun juga telah menghentikan kegiatan perladangan getah dan menggantikan dengan penanaman. keledek dan sayuran.

minum. Sesuatu yang menarik ketika penjajahan Jepun ialah kurangnya berlaku jenayah kerana pada zaman tersebut pihak Jepun akan menjatuhkan hukuman berat kepada pesalah. Dari sudut agama pula. Kesemua ini bertujuan bagi melalaikan masyarakat Tanah Melayu. Jepun juga menyediakan panggung wayang yang berpropagandakan Jepun dan tempat berseronok. Dari sudut kesihatan. dan kudis buta. individu akan diberikan minum air yang banyak kemudian sekeping papan diletakkan diatas perut dan dipijak beramai-ramai. Perjudian besar-besaran seperti pakau. Sebagai contoh. Orang yang beragama Islam juga bebas mengamalkan ajaran agama tetapi tanpa disedari Jepun telah mencemarkan agama Islam dengan menjadikan tempat beribadat orang Islam sebagai tempat makan. orang Cina yang beragama Khatolik boleh ke gereja dan begitu juga orang Buddha dan orang Thoist bebas untuk ke to’kong. Hal yang sama juga berlaku terhadap masyarakat India di mana mereka bebas meraikan agama mereka. Setiap agama bebas menjalankan aktiviti masingmasing. Tetapi hal ini telah meruntuhkan moral masyarakat Tanah Melayu. Tetapi dari segi pendidikan. konflik antara etnik memang mudah untuk dieksploitasi yang akan berakhir dengan tragik kemanusiaan yang melampau. 18 . berlaga ayam dan daun terup sering dijalankan. Antara jenis hiburan yang digalakkan Jepun ialah judi. Ubat-ubatan hanya dobawa dalam kuantiti yang terhad dari Jepun. Malahan Jepun telah menubuhkan sekolah Teknik yang mengajar kursus kejuruteraan mekanik. Pengajarannya. jurutera major dan pembinaan kapal. bagi kesalahan mencuri. Pelbagai jenis penyakit yang mengancam kesihatan merebak seperti buncit perut.Pada zaman pemerintahan Jepun juga berlaku inflasi yang amat teruk akibat dari pengeluaran wang pokok pisang yang tidak terkawal sehingga menyebabkan nilai mata wang menjadi rendah dan harga barang melambung tinggi. Orang-orang Melayu diajar bukan sahaja kemahiran tetapi juga bidang-bidang matematik. Jepun tidak mengambil berat seperti British. beri-beri. Hukuman paling berat yang dikenakan oleh pihak Jepun ialah hukuman pancung. pertanain sains dan pelbagai subjek lain. Jepun memberikan pendidikan yang sama antara penduduk juga memberi orang melayu menerima semangat kebangsaan jika dibandingkan British yang berat sebelah. Contohnya di Johor. tidur dan dijadikan kubu. Jepun mengamalkan kebebasan untuk beragama. Penjajah Jepun telah menyogok masyarakat dengan hiburan bagi mengalihkan mereka daripada rasa sengsara dan perasaan ingin menentang Jepun. Tetapi perayaan Thaipusam tidak lagi disambut secara besar-besaran.

ketika penjajah british kembali semula mentadbir Tanah Melayu.Perjuangan sebahagian besar penduduk Tanah Melayu untuk membebaskan dan memerdekakan Tanah Melayu dari tangan penjajah telah bertukar mejadi konflik perkauman yang tiada kesudahannya. Prasangka dan permusuhan yang disemai ketika zaman penjajahan British menyuburkan lagi sifat kebencian antara satu sama lain. Pada 1947 sehingga 1953. telah berlaku pengaliran keluar orang Cina secara beramai-ramai. mereka menggunakan Sistem Pentadbiran Tentera (British Military Administration) bagi memulihkan semula keamanan dalam negara. Justeru itu. Ini merujuk pada penguasaan Jepun di Tanah Melayu yang menyekat kemasukan migrasi terutamanya dari China. Sementara selepas tahun 1954. Tindakan mereka ini mewujudkan keadaan sebenar masyarakat majmuk yang pada dasarnya telah bermula pada tahun 1910-an. Kekejaman penjajah Jepun ketika memjajah Tanah Melayu hingga digelar “Zaman Kegelapan” 19 . Pendudukan Jepun bermakna merujuk pada zaman darurat yang berlaku dalam tempoh 1948 hingga 1960. Kekurangan migrasi juga berlaku untuk kali yang keduanya selepas perang dunia ke-2 berlaku. Sementara migrasi dari India pula masih lagi berlaku sungguhpun dalam kadar yang rendah. kestabilan politik dan keharmonian antara penduduk Tanah Melayu. orang Cina mengambil keputusan untuk menetap terus di Tanah Melayu.

Ini kerana mereka bukan warga sultan-sultan Melayu. semua orang Cina dan India perlu dihantar pulang ke negara asal mereka jika ingin merdekakan Tanah Melayu. Pengalaman hidup di bawah pemerintahan tentera Jepun ataupun dikatakan “zaman kegelapan” telah menyumbang kepada semangat nasionalislime dan kesedaran politik yang meluap-luap untuk memerdekakan tanah melayu di seluruh negara. Kaum Cina dan India tidak mahu pulang ke tanah asal kerana mereka dibawa oleh British sehingga hilang talian kekeluargaan dengan negara asal mereka. Inilah yang disebut sebagai hak istimewa Melayu kerana pengorbanan melayu memberikan kerakyatan ini. Tetapi terdapat golongan bukan Melayu khususnya golongan imigran yang berdiri di belakang dasar British yang memberi peluang dan ruang untuk 20 . Kerakyatan ini menghilangkan masalah bebanan British dan memudahkan bangsa Cina dan India daripada perlu kembali ke tanah air mereka yang lebih teruk bergolak. Perjuangan bagi memperolehi kemerdekaan banyak dipelopori oleh orang Melayu berbanding dengan kaum lain.Selepas Perang Dunia Kedua Selepas perang. Dari sinilah adanya hak istimewa Melayu. Jadi mereka akhirnya terpaksa menjadi rakyat Great Britain. Oleh itu mereka memujuk raja Melayu dan pemimpin Melayu untuk memberikan kerakyatan kepada orang Cina dan India. Hal ini berikutan kegelisahan politik yang begitu ketara disebabkan penjajahan British yang berusaha untuk mengkolonikan Tanah Melayu di bawah ketuanan The Queen selepas berlakunya Perang Dunia Kedua. Campur tangan British secara langsung dalam pentadbiran tanah melayu selepas Perang Dunia Kedua menatijahkan hubungan kaum yang terjejas menerusi sistem pecah dan perintah menjadi konflik yang lebih terbuka. kerajaan British akhirnya terpaksa akur dan berakhir dengan pelaksanaan Persekutuan Tanah Melayu mulai 1 April 1948. Seluruh kekuatan politik melayu digembelingkan untuk menghapuskan kerajaan Malayan Union yang telah mencabul hak keistimewaan orang Melayu mulai 1 April 1946. Pihak British mencabar secara terbuka apabila orang Melayu cuba mempertahankan hak ketuanan di negara ini. Inilah masalah bagi British. Kerakyatan diberikan tetapi bersyarat. Malayan Union mengiktiraf mereka sebagai rakyat Malaya. Kerana itulah Cina sukakan gagasan Malayan Union. Hasil daripada resolusi perjuangan Melayu.

21 .membolehkan mereka mendapat kerakyatan di tanah Melayu terutama apabila British memperkenalkan sistem ‘jus soli’. yakni masyarakat majmuk yang mempunyai keazaman. Antara penentangan orang Melayu terhadap Malayan Union. Persoalan besar yang dihadapi para pemimpin dan pendidik selepas Perang Dunia Kedua ialah mencari formula untuk melahirkan satu masyarakat Malaysia yang bersatu padu. kesanggupan dan kesediaan untuk hidup bersama dengan rukun dan damai serta mempunyai kesedaran. keperibadian dan nilai-nilai sebagai rakyat Malaysia.

perjuangan menuntut kemerdekaan tercetus secara berterusan. Persatuan Cina Malaya (MCA) ditubuhkan pada Februari 1949 diasaskan oleh Kolonel Lee Hau Shik dan Leong Yew Koh. Jawatankuasa Perhubungan Antara Kaum (CLC) dibentuk yang terdiri daripada wakil pemimpin UMNO. dan MIC yang dipengerusikan oleh E. Tujuan penubuhan UMNO adalah untuk menentang gagasan Malayan Union. Bagi kaum Cina pula. Kerjasama politik inilah.Perpaduan Sebelum Kemerdekaan Dalam hal ini dapat dilihat terdapat hubungan antara kaum selepas Perang Dunia demi untuk menubuhkan wadah perjuangan berasaskan kaum masing-masing. melindungi hak dan kepentingan orang Cina dan membantu British menentang PKM. Kompromi dan tolak ansur menjadi isu utama. MCA. Muslihat ini bertujuan untuk meredakan konflik antara kaum ke arah pembentukan suatu negara-bangsa Tanah Melayu yang merdeka. Melayu dengan Parti Kebangsaan Melayu Bersatu (UMNO) pada 11 Mei 1946. yang menerbitkan semangat kemerdekaan menerusi gagasan Perlembagaan Rakyat (1947). memperjuangkan kepentingan orang-orang Melayu dan seterusnya mencapai kemerdekaan bagi Tanah Melayu. tidak mendapat sokongan massa disebabkan penglabelan dan momokan negatif yang diberikan oleh penjajah British.E. Setiap kaum berperanan untuk membentuk parti politik yang berteraskan kaum masing-masing namun berada di bawah satu payung iaitu Parti Perikatan. Tujuan penubuhan parti MCA ialah menyatupadukan orang Cina. Malcolm McDonald menaja slogan “perpaduan sebelum kemerdekaan” bagi Tanah Melayu. Presiden MCA pula diketuai oleh Tan Cheng Lock. 22 . Malah pemimpin PKMM telah mengusahakan ikhtiar perpaduan menerusi pembentukan kerjasama politik dengan gabungan parti bukan Melayu (AMCJA) yang diketuai oleh Tan Cheng Lok. Selepas Perang Dunia Kedua. Pesuruhjaya Tinggi British di Asia Tenggara. Presiden UMNO yang pertama yang memperjuangkan parti tersebut ialah Dato’Onn Jaafar. Berikutan itu. India dengan Kongres India Se-Malaya (MIC) pada bulan Ogos 1946 ditubuhkan oleh John Thivy yang bertujuan menjaga kepentingan orang India di Tanah Melayu.C Thuraisingam. Perjuangan Kemerdekaan yang dipelopori oleh Parti Kebangsaan Melayu Malaya (PKMM) yang lebih awal ditubuhkan iaitu pada 17 Oktober 1945.

Hasil daripada kerjasama antara kaum ini membolehkan British bersetuju memberikan kemerdekaan kepada Tanah Melayu pada 1957. Jelasnya. Setiap parti dibenarkan mengekalkan identiti parti masing-masing yang berteraskan kaum.Perbincangan yang tertumpu kepada tema perpaduan menyebabkan Dato’ Onn Jaafar mencadangkan keahlian UMNO dibukakan kepada orang bukan Melayu. Usaha tersebut tidak mendapat sokongan daripada ahli-ahli UMNO kerana semangat perkauman yang masih menebal. Dalam tempoh ini juga hubungan antara orang Melayu dengan Cina kembali tergugat. pemimpin-pemimpin utama mencapai konsensus dalam isu-isu utama negara menerusi pendekatan tolak ansur (quid pro quo). Dato’ Onn Jaafar cuba mengusulkan cadangan untuk membuka keahlian UMNO kepada orang bukan Melayu tetapi ditentang 23 . tetapi disatukan dalam gagasan Perikatan. Sebelum kemerdekaan. Namun demikian. peristiwa darurat telah berlaku selepas tempoh penjajahan Jepun pada 1948 sehingga 1960 yang melibatkan Parti Komunis Malaya. kegagalan Dato’ Onn menyatukan pelbagai kaum dalam parti telah mendorong pemikiran Tunku Abdul Rahman untuk mengubah adunan perpaduan kepada Parti Perikatan pada tahun 1954.

Perspektif Pendidikan Kesemua dasar yang dikemukakan bagi pendidikan ini bertujuan untuk mencapai perpaduan dikalangan penduduk. Namun masih terdapat kekangan dimana kawasan dan jarak bagi setiap kaum itu menjadi penghalang utama. Bahasa Melayu dipelajari di semua sekolah sementara bahasa kaum masing-masing turut dipelajari dengan harapan dapat merapatkan hubungan antara kaum. Sistem pendidikan vernakular boleh didefinisikan sebagai sistem pendidikan yang menggunakan bahasa ibunda setiap kaum tersendiri dalam melaksanakan pembelajaran dan pengajaran (P&P) di sekolah. Misalnya Penyata Razak dan Rahman Talib yang mengariskan unsur perpaduan sebagai objektif utama. Untuk itu. Oleh sebab itu. sistem pendidikan bersifat vernakular cuba diperkenalkan. Jelasnya masih tidak terdapat perhubungan perpaduan. Ketika zaman penjajahan British. menegaskan bahawa pihak British sendiri telah mengimport guru-guru dari India dan China beserta bahan bacaan yang turut diimport dari negara asal mereka. 24 . satu tindakan telah diambil oleh pihak penjajah untuk menunjukkan kepada rakyat di Tanah Melayu bahawa kehadiran mereka mempunyai tanggungjawab sosial. dengan alasan untuk mengukuhkan sifat dan ciri kemajmukan masyarakat. Maknanya disini. Pihak penjajah juga menambah bahawa alasan mereka mahu mewujudkan sistem pendidikan bersifat vernakular ini adalah untuk membiarkan setiap kaum dan bangsa merasa selesa apabila idea bangsa masing-masing dikekalkan. Bahasa melayu hanya digunakan oleh satu bangsa sahaja dalam komuniti sekolah tersebut. sekolah Cina dan India mempelajari bahasa Melayu namun bukan digunakan untuk berbahasa dengan kawan sebaliknya sebagai memenuhi syarat pendidikan. Ibrahim Saad (1970).

jika mereka diberi pendidikan dan didedahkan dengan sistem pemerintahan. Bagi bangsa Melayu sendiri. iaitu Melayu. Pihak British sedar akan kemampuan bangsa Melayu memerintah Tanah Melayu dengan baik. dasar diskriminasi kolonial British sangat terserlah apabila layanan secara ala-kadar diberikan kepada orang Melayu bawahan dan hanya ditempatkan di sekolah yang daif. Keadaan ini berbeza sama sekali dengan layanan yang diberi kepada golongan bangsawan. Penubuhan Maktab Perguruan Sultan Idris (SITC) pada 1922 menaikkan taraf guru-guru tersebut. guru-guru di sekolah Melayu hanya mempunyai kelulusan darjah 6 sahaja. Ini terbukti apabila Maktab Melayu Kuala Kangsar (MCKK) ditubuhkan pada tahun 1905. 1980). polis dan kerani. Malahan. untuk mencapai hasrat itu. Penubuhan Kolej Melayu Kuala Kangsar yang ditubuhkan untuk anak golongan bangsawan 25 .Namun begitu. (Khasnor Johan. hanya sekolah-sekolah Melayu sahaja yang dibuat dan dibangunkan secara minimum. Hal ini berlaku kerana pihak penjajah tidak mahu wujudnya kelas menengah Melayu yang tidak berpuas hati dengan cara pentadbiran pihak British dan akhirnya akan membuat kekacauan dan gangguan dalam pemerintahan dan kolonial mereka. Anak-anak golongan ini diberikan layanan yang penuh istimewa dengan indoktrin berbudaya Inggeris. di sebalik tindakan membangunkan sekolah India dan Cina. British mahu bangsa Melayu kekal dengan status quo mereka. cukup sekadar menunjukkan keprihatinan penjajah British untuk membangunkan bangsa Melayu. sebagai petani dan nelayan. (1970) menegaskan bahawa pada asalnya. Awang Had Salleh. Dasar penjajahan British tidak hanya dihadkan untuk memecah belahkan tiga kaum utama. Cina dan India. mereka mewujudkan peluang pekerjaan bertaraf rendah yang baru seperti peon.

hakikatnya sehingga kini. Kebanyakan sekolah ini ditaja oleh mubaligh Kristian. Hal ini jelas menunjukkan bahawa sebelum Tanah Melayu mendapat kemerdekaan. sistem pendidikan tidak banyak menyumbang kepada usaha-usaha memupuk perpaduan antara bangsa dan kaum atau menjalinkan hubungan yang harmoni antara etnik yang berbeza.Bagi penduduk yang menetap di kawasan bandar. Antara sekolah bersifat vernakular yang diwarisi daripada sistem pendidikan vernakular diperkenalkan British. iaitu sekolah Inggeris. sistem dan dasar pendidikan British ini adalah sebahagian usaha berterusan penjajah untuk menyisihkan dan menghalang pembangunan dan kemajuan orang Melayu keseluruhannya. Walaupun begitu. Paling signifikan. khususnya orang Inggeris dan Cina. sistem pendidikan di Malaysia masih lagi mewarisi sistem pendidikan bersifat vernakular yang diperkenalkan oleh pihak penjajah. 26 . Akibat dari kewujudan sekolah ini. orang Melayu semakin menjauhkan diri kerana mereka khuatir aqidah Islam yang suci dalam kalangan orang Melayu akan dipengaruhi agama Kristian dan akan diselewengkan. satu lagi jenis pendidikan diberikan kepada mereka.

lebih dikenali sebagai 27 . Ini memungkinkan usaha pihak penjajah untuk untuk mewujudkan hubungan antara kaum yang harmoni menerusi sistem pendidikan. Jawatankuasa yang diketuai oleh L..Laporan Barnes 1950 Tragedi konflik Melayu-Cina 1945 dan isu perkauman yang semakin menebal telah meninggalkan kesan yang amat mendalam. laporan ini telah menimbulkan pelbagai reaksi dan kepada para cendekiawan dan organisasi pendidikan Melayu. Golongan ini bimbang akan bahasa dan budaya mereka yang bakal terancam. Justeru itu. Akibat perlaksanaan Perlembagaan Malayan Union. usaha memartabatkan bahasa Melayu dalam sistem pendidikan telah menimbulkan bantahan dalam kalangan imigran China. Justeru itu. dasar pendidikan dikaji semula. pemerintahan Inggeris selama 150 tahun di Tanah Melayu telah meletakkan orang Melayu jauh di belakang kaum etnik yang lain di tanah air kaum Melayu sendiri. Pada awalnya. untuk membolehkan (mereka) mengambil tempatnya dalam masyarakat Malaya yang berbilang kelompok etnik itu. politik perkauman yang menyusul selepas itu menyumbang kepada ketidakharmonian antara hubungan etnik..J Barnes itu dianggotai oleh orang Melayu dan pegawai pendidikan Inggeris. Menurut Barnes sendiri. Saranan ini dibuat dalam konteks mencapai matlamat ke arah pembentukan kebangsaan Tanah Melayu. Laporan tersebut menegaskan bahawa asas persekolahan harus diberi lebih tumpuan dalam bahasa Melayu berbanding bahasa Inggeris. mereka menggesa pihak kerajaan untuk menubuhkan satu lagi jawatankuasa lain untuk menilai mutu pendidikan bagi semua kaum yang ada di Tanah Melayu. Jawatankuasa Fenn-Wu 1951 Seperti yang telah dijangkakan. dan Jawatankuasa Barnes dibentuk pada tahun 1950. Oleh itu Jawatankuasa Barnes memperakukan supaya kaum Melayu patut dibantu "... . Perbincangan mengenai laporan ini terus diadakan sehingga semua pihak dapat memahaminya sebaik mungkin. untuk membentuk sebuah bangsa yang bersatu" (Barnes 1950). Kaum Cina ini tidak berpuas hati dengan cadangan Laporan Barnes dan menyifatkan sistem pendidikan pada ketika itu mengandungi pemikiran yang cetek dan tidak mengambil kira akan toleransi antara semua kaum.

Laporan ini tegas menekankan kepentingan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan. iaitu Dato’ Abdul Razak bin Hussein (Perdana Menteri Malaysia Kedua). Hakikatnya kerajaan British mengakui dan mengesahkan ketuanan orang Melayu dalam pembentukan dasar pendidikan. Walaupun masih banyak perkara yang belum dituntas dan dimuafakatkan. pada masa yang sama kelonggaran tetap diberi dalam penggunaan bahasa Cina dan Tamil di peringkat sekolah rendah jenis kebangsaan (SRJK). Jawatankuasa ini telah membuat syor untuk mempertahankan kedudukan bahasa Cina dalam sistem pendidikan. namun Laporan Razak telah menetapkan asas yang kukuh kepada pembentukan Dasar Pendidikan Kebangsaan bagi seluruh Tanah Melayu. di samping menggalakkan pengajaran bahasa Inggeris. Jawatankuasa yang ditubuhkan pada September 1955. Melihat kepada fenomena ini. penyata ini pula telah menimbulkan pertentangan dengan konsep Malayanisasi dan ternyata jauh berbeza dibandingkan dengan Laporan Barnes sebelumnya. yang bercorak perkauman. Menurut Abdullah Hassan. Antara isu yang menyebabkan tentangan ialah cadangan untuk mengekalkan sekolah-sekolah Cina yang menggunakan bahasa Cina sebagai bahasa pengantar dan menolak konsep Malayanisasi untuk diaplikasikan dalam sistem pendidikan di peringkat rendah. Diwakili oleh dua orang jawatankuasa iaitu W. telah dipengerusikan oleh Menteri Pelajaran Malaysia pada ketika itu. secara realitinya pemerintah kolonial British telah memberi pengesahan untuk menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa utama yang menunjangi sistem dan Dasar Pendidikan Kebangsaan.Jawatankuasa Fenn-Wu. Laporan ini turut menjelaskan bahawa sistem dan dasar pendidikan kebangsaan telah mula mendapat perhatian utama dari pihak penjajah dan pemerintah Tanah Melayu yang merdeka. mereka diminta untuk mengkaji masalah yang dihadapi di sekolah-sekolah Cina di Tanah Melayu terutamanya dari segi jurang perbezaan antara pendidikan yang sedang dilaksanakan pada ketika itu. Namun. Penyata Razak 1956 Pada 1955. 28 .P. Antara tugas-tugas lain jawatankuasa ini ialah membentuk satu sistem pendidikan kebangsaan yang bersesuaian dengan aspirasi menyatupadukan penduduk bangsa dan menjaga perkembangan dan kebudayaan kaum lain. Fenn dan Wu The Yao. Namun begitu. sebuah lagi jawatankuasa pendidikan ditubuhkan untuk menjadikan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan.

2000). 29 . (1996) minda asli berjaya dibentuk dengan dasar ini. kebudayaan. jiwa dan rupa Malaysia juga melengkapkan dasar ini (Ghazali Shafie. seterusnya dapat menanam perpaduan dan integrasi nasional. Ghazali Shafie. bahasa dan budaya. dan keaslian minda ini menjadi ciri jati diri rakyat Malaysia yang kreatif dan inovatif. Tun Abdul Razak Hussein sebagai pengerusi Jawatankuasa Razak. memerlukan suatu pendekatan dalam perancangan sosial yang konsisten untuk menyatukan dan mematri mereka. 1981:172. masyarakat yang lebih positif terhadap pembentukan negara Malaysia yang mempunyai sikap keMalaysiaan dapat dibentuk. Pertama. kenegaraan dan pembangunan secara menyeluruh. ilmu berjaya disampaikan dengan berkesan apabila bahasa Melayu dijadikan bahasa kebangsaan. Ketiga. menurut Abdullah Hassan.(1996). Sesungguhnya Penyata Razak yang telah dilaksanakan sejak negara mencapai kemerdekaan telah menghasilkan kejayaan yang boleh dibanggakan berdasarkan perspektif pendidikan. Kedua. Keunikan negara-bangsa Malaysia yang mempunyai kepelbagaian agama. Penggubalan dan pembentukan Rukun Negara yang menjadi prinsip asas pembentukan identiti rakyat yang mencorakkan nilai. bahasa Melayu dikatakan mampu untuk menjadi agen untuk melaksanakan perpaduan menerusi pendidikan dan pentadbiran. dan rakyat yang berilmu juga berjaya menyumbang kepada kemajuan dan pembangunan negara.

Oleh itu. Pendidikan Cina dan Tamil dibiarkan berkembang secara sendirian. Dalam konteks Malaysia. sukatan pelajaran juga tidak sama dan sekolah Inggeris juga memberi kesan kepada perpecahan yang berlaku di dalam masyarakat. wajar dan dapat diterima oleh sebahagian besar rakyat negara ini. sistem pelajaran yang ada pada kita sekarang ialah suatu usaha yang disedari dan bersungguh-sungguh untuk memberi jawapan atau penyelesaian kepada masalah perpaduan ini dengan kaedah-kaedah yang praktikal. Perbezaan di antara sekolah Inggeris dengan sekolah-sekolah lain bukan dari segi bahasa pengantar sahaja. Sistem persekolahan yang wujud di negara ini. Kerajaan sebelum merdeka menganggap sekolah Inggeris sebagai sistem persekolahan yang unggul. Pihak Inggeris tidak memberatkan objektif perpaduan dalam sistem pelajarannya. Tidak ada satu dasar pendidikan kebangsaan sepertimana yang kita lihat hari ini. pihak British memberi keutamaan kepada pelajaran Melayu dan Inggeris. hakikat bahawa pendidikan merupakan faktor unggul dalam membina kerakyatan yang tunggal telah lama disedari. ia juga mewujudkan dua golongan terdidik berpelajaran Inggeris dan berpelajaran vernakular yang tidak mempunyai pandangan dunia (world–view) yang sama. pada dasarnya berpandukan sistem Barat yang diperkenalkan oleh pentadbiran British mulai abad ke 19. Satu cara yang penting untuk mewujudkan perpaduan dalam sesebuah negara ialah menerusi pendidikan. Yang penting bagi mereka ialah memberi pelajaran kepada segolongan rakyat untuk membolehkan sebahagian mereka memenuhi keperluan tenaga dan ekonomi. Jelas sekali. di Negeri-negeri Selat. Kelulusan sekolah Inggeris terdedah kepada pemikiran Barat. 30 . sistem persekolahan sebelum merdeka memainkan peranan penting mengekalkan keperibadian setiap golongan etnik. iaitu pada peringkat permulaannya. Di samping itu. Pada awal tahun itu.Punca masalah perpaduan di Tanah Melayu sebelum merdeka adalah sistem pendidikan yang berbeza untuk setiap kaum.

Ketidakpuasan hati orang Melayu menyebabkan mereka bangkit menentang dan menubuhkan UMNO untuk menyatukan kekuatan bangsa Melayu. British mencadangkan penubuhan perlembagaan Persekutuan Tanah Melayu dengan mengetatkan beberapa klausa perlembagaan. menghilangkan kuasa Raja-raja Melayu dan mengasingkan Singapura sebagai entiti politik yang berasingan untuk kepentingan kolonial serta menjadikan Tanah Melayu sebagai ‘crown colony’ secara mutlak. Tun Tan Cheng Lock. tetapi ditolak oleh British. Dasar ini kemudiannya dijalankan pada 1946 melalui Malayan Union. 31 . Semua warganegara Tanah Melayu diberikan kepada semua tanpa diskriminasi ras dan kepercayaan. Bagi meredakan penentangan orang Melayu. Ini menyebabkan orang Melayu tidak senang dan ia menjadi salah satu punca wujudnya ketidaksefahaman antara kaum. PKMM yang diterajui oleh Burhanuddin Al-Helmy turut menentang penubuhan perlembagaan dan kerajaan Malayan Union dan mereka telah menggerakkan perjuangan kemerdekaan. Prinsip ini menguntungkan golongan imigran yang merujuk pada Cina dan India kerana mereka boleh memperoleh kerakyatan dengan mudah. Selain UMNO. British merangka prinsip Jus Soli iaitu kerakyatan sama rata berdasarkan tempat kelahiran. Perkara lain yang menyumbang kepada perasaan tidak puas hati apabila kolonial British juga menghapuskan hak istimewa untuk orang Melayu.Perspektif Perlembagaan Isu perlembagaan mula ditangani secara serius sebaik sahaja kerajaan British mula mengumumkan pembentukan Perlembagaan Malayan Union. Malah PKMM bersama All Malayan Council of Joint Action (AMCJA) yang diketuai oleh Tan Cheng Lock menggubal suatu perlembagaan alternatif iaitu Perlembagaan Rakyat (1947). Pada tahun 1945.

Cina dan India telah diberikan pengesahan (legitimacy) untuk menjadi warganegara sebaliknya orang melayu diberikan empat perkara iaitu peruntukan bahasa Melayu sebagai bahasa kebangsaan [Perkara 152(1)]. Hasil pemuafakatan tersebut. agama Islam sebagai agama Persekutuan. Sesungguhnya pihak pemerintah perlu kembali kepada persoalan asas iaitu pengwujudan Perlembagaan Tanah Melayu agar hubungan etnik dapat terus dipelihara dan diperkasa.Semasa rundingan kemerdekaan yang diadakan di London pada tahun 1957. Bersesuaian dengan pendapat sejarawan yang menyatakan masyarakat di Tanah Melayu hidup dalam istilah masyarakat majmuk sahaja sebaliknya tidak bercampur.Bagi negara kita. atas semangat perpaduan parti Perikatan UMNO-MCA-MIC. hak istimewa orang Melayu terpelihara [Perkara 153] dan mengekalkan kedudukan raja Melayu dalam institusi politik. Orang Melayu juga diiktiraf secara terperinci dan istimewa seperti dalam Perkara 160. Sebaliknya mereka berusaha untuk mengekalkan budaya masing-masing. 32 . jika isu ini tidak dapat diselesaikan. . Begitu juga halnya dengan orang Melayu yang enggan kebudayaan mereka dicemari kebudayaan bangsa lain terutamnya dari luar Tanah Melayu sendiri yang tidak seagama. Buktinya orang Cina dan India tidak mahu menerima asimilasi kebudayaan melayu. adalah sesuatu yang lazim bagi kehidupan mereka yang tidak bercampur. sejarah 1945 dan 1969 dapat dijadikan pengajaran yang cukup berguna untuk mengekalkan kestabilan politik dan ekonomi disamping mengukuhkan perpaduan antara kaum di negara kita. suatu ‘kontrak sosial’ telah dimuafakat dan dimeterai yang disahkan oleh Suruhanjaya Reid. Melihat pada sejarah perkembangan demografi masyarakat majmuk tersebut.

Malahan boleh menjadikan apa yang berlaku di luar negara sebagai satu ukuran erti sebenar perpaduan. akhirnya Tanah Melayu berjaya melepaskan diri dari pautan penjajah. 33 . Setiap masyarakat juga perlu memainkan peranan penting dan perlulah sentiasa saling menghormati antara satu sama lain bagi memastikan kesejahteraan terjamin. Tetapi kesan penjajah ini juga telah menaikkan semangat perjuangan anak Tanah Melayu untuk memerdekakan negara daripada genggaman penjajah tidak kira samaada British atau Jepun. Dasar pentadbiran yang diperkenalkan oleh penjajah yang penuh dengan muslihat telah memecahbelahkan masyarakat di Tanah Melayu dan menjadikan mereka umpama bermusuhan dan sukar untuk bersatu padu. Namun kedatangan penjajah ke Tanah Melayu telah mengeruhkan isu perkauman di Tanah Melayu. Perlu ditegaskan bagi memastikan kesepaduan dan kestabilan dalam hubungan sesama masyarakat. Masyarakat zaman dahulu datangnya daripada pelbagai negara. perkara yang paling penting adalah aspek ekonomi kerana ia menjadi isu paling sensitif.Kesimpulan Secara keseluruhannya. masyarakat majmuk di Tanah Melayu sememangnya tidak berpeluang untuk bersatu padu. Kini. penelitian sejarah salah satu langkah yang penting. Ditambah lagi ketika penjajahan jepun. perlu memahami kedudukan masing-masing. bagi memastikan keadaan negara yang aman dan damai. Berkat usaha masyarakat Tanah Melayu khususnya orang Melayu. Sikap masyarakat sendiri yang paling utama. istilah masyarakat majmuk ini terhasil sebelum penjajahan British lagi. Mereka hidup dalam keadaan sejahtera terutama ketika zaman kegemilangan Melaka.

Laman Munawwarah. Nizan Said. diakses pada 23 Mac. Buku Teks Sejarah Tingkatan 2. Ramlah Adam. Rahmat Ghazali.blogdrive. Kementerian Pendidikan Malaysia. Johara Abdul Wahab. Muslimin Fadzil. Laman sesawang rasmi Institut Peradaban Melayu.com/archive/61. “Kesan/ Cabaran Budaya Terhadap Pembentukan Etnik” oleh Zanas. 2006: Dewan Bahasa dan Pustaka. Kassim Thukiman. Semasa dan Selepas Perang” oleh Muhammad Nuruddin Bashah. URL: http://zanas. Buku Teks Sejarah Tingkatan 5. b. 2011. 2011. URL: 34 . URL: http://munawwarah. “Penyata Fenn-Wu 1951” oleh Prof. Modul Pengajaran Hubungan Etnik Di Malaysia. URL: http://zanas. diakses pada 23 Mac. 2011. Masariah Mispari. Kementerian Pendidikan Malaysia. Blog Mendaulatkan Martabat Bangsa. “Penyata Barnes 1950”. 2. Johor Bahru. 2008: Fakulti Pengurusan dan Pembangunan Sumber Manusia. Ridzuan Hasan. d. Visual Pelangi Sejarah Tingkatan 4.html d. Bhd. diakses pada 16 Mac. b.wordpress. Internet a. “Isu Perpaduan Kaum di Malaysia” oleh Dr. Abdullah. 2004: Penerbitan Pelangi Sdn. Syakila Parween Yaakob. Artikel bertarikh 20 Mei.wordpress. c. “Politik Melayu Sebelum. 2009. Buku Ilmiah a. 2003: Dewan Bahasa dan Pustaka. Blog Mendaulatkan Martabat Bangsa. diakses pada 16 Mac. Universiti Teknologi Malaysia.RUJUKAN 1. Hamidah Abdul Rahman. Abdul Hakim Samuri. Artikel bertarikh 17 Oktober. 2011. Universiti Pendidikan Sultan Idris. Palmah Atoma.com/isuperpaduan-kaum-di-malaysia/. 2006.com/tirai-kemerdekaan-negara/pembentukan-masyarakatmajmuk-di-malaysia/ c.

Laman Wikipedia Malaysia.wikipedia. Artikel bertarikh 6 Ogos. 2009. “Penyata Razak 1956” oleh Pengendali.org/wiki/Penyata_Razak_1956 g.com/sejarah-perkembangan-sistempendidikan-di-malaysia/ f.upsi.blogspot. http://ipm. URL: http://ms.php? option=com_content&view=article&id=272:penyata-barnes1950&catid=19:utasan-pengarah&Itemid=8 e.html 35 .bravehost.edu. 2010. http://ipm.my/index. Laman Semua Jadi Satu. Artikel bertarikh 3 November.my/index.i.htm h. Artikel dikemaskini 15 Ogos. Blog ABDUL HALIM RAMLI Menulis Untuk Berkongsi Ilmu dan Memperkasa Akal Budi. 2011. Artikel diakses pada 23 Mac. URL: http://kdckdpm06. URL: http://kulanzsalleh. “Penyata Razak 1956”. diakses pada 23 Mac.edu. Artikel bertarikh 3 April. 2009. URL: http://abdulhalimramli. Hanya Sekadar Coretan. 2011. “Perkembangan Politik dan Konflik Antara Kaum Sebelum Merdeka” oleh Abdul Halim Ramli.upsi. 2006.com/laporanrazak1956.com/2009/11/perkembanganpolitik-dan-konflik-antara. “Sejarah Perkembangan Sistem Pendidikan di Malaysia” oleh Kulanz. 2011. Artikel diakses pada 23 Mac.php? option=com_content&view=article&id=274:penyata-fenn-wu1951&catid=19:utasan-pengarah&Itemid=8 ii.

html 36 . Blog Menjana Pedagogi Terbilang. URL: http://pedagogi-islam.i. 2008. 2011.blogspot. diakses pada 23 Mac.com/2008/09/laporan-barnes-dan-fenn-wu. Artikel bertarikh 12 September. “Laporan Barnes dan Fenn-Wu” oleh Nazmie Samarahan.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful