∆ΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ
Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

Φώτης Κουνάδης

∆ΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ

ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ
Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ

ΕΚ∆ΟΤΙΚΟΣ ΟΡΓΑΝΙΣΜΟΣ ΛΙΒΑΝΗ
ΑΘΗΝΑ 2007

gr Aπαγορεύεται η αναδηµοσίευση.livanis. ή η απόδοση κατά παράφραση ή διασκευή του περιεχοµένου του βιβλίου µε οποιονδήποτε τρόπο. Fax: 210 3617791 http://www. ηχογράφησης ή άλλο.Σειρά: ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΤΙΚΑ ΒΙΒΛΙΑ Tίτλος: ∆ΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ ΓΙΑ ΤΑ ΜΑΘΗΜΑΤΙΚΑ Α΄ ΓΥΜΝΑΣΙΟΥ Συγγραφέας: ΦΩΤΗΣ ΚΟΥΝΑ∆ΗΣ Copyright © Φώτης Κουνάδης Copyright © 2007: EK∆OTIKOΣ OPΓANIΣMOΣ ΛIBANH ABE Σόλωνος 98 – 106 80 Aθήνα. ηλεκτρονικό. χωρίς προηγούµενη γραπτή άδεια του εκδότη.: 210 3661200. µηχανικό. ολική. Tηλ. η αναπαραγωγή. Παραγωγή: Eκδοτικός Oργανισµός Λιβάνη ISBN 978-960-14-1481-2 . µερική ή περιληπτική. φωτοτυπικό. Nόµος 2121/1993 και κανόνες του ∆ιεθνούς ∆ικαίου που ισχύουν στην Eλλάδα.

Αφιερώνεται στους γονείς µου. .

......................................................................................71 Λύσεις Διαγωνισμάτων Διαγώνισμα 1: Οι Φυσικοί αριθμοί ..............................................................89 Διαγώνισμα 5: Ανάλογα ποσά και αντιστρόφως ανάλογα ποσά .....77 Διαγώνισμα 2: Τα κλάσματα.................................................. Τα ποσοστά .............Τραπέζια ..............................85 Διαγώνισμα 4: Εξισώσεις και προβλήματα........................................35 Διαγώνισμα 7: Δυνάμεις ρητών Αριθμών ...........29 Διαγώνισμα 6: Θετικοί και Αρνητικοί αριθμοί ...............9 Διαγωνίσματα Διαγώνισμα 1: Οι Φυσικοί αριθμοί ...ΠΕΡΙΕΧΟΜΕΝΑ Πρόλογος ..................... Τα ποσοστά ........................................................................................59 Διαγώνισμα 11: Επαναληπτικό διαγώνισμα σε όλη την ύλη...........125 Διαγώνισμα 12: Επαναληπτικό διαγώνισμα σε όλη την ύλη..................................105 Διαγώνισμα 8: Βασικές Γεωμετρικές έννοιες ................................................81 Διαγώνισμα 3: Οι Δεκαδικοί αριθμοί .....................25 Διαγώνισμα 5: Ανάλογα ποσά και αντιστρόφως ανάλογα ποσά ....................41 Διαγώνισμα 8: Βασικές Γεωμετρικές έννοιες ...........131 7 .......................................................................................93 Διαγώνισμα 6: Θετικοί και Αρνητικοί αριθμοί ..................................................Παραλληλόγραμμα ....99 Διαγώνισμα 7: Δυνάμεις ρητών Αριθμών ...............Παραλληλόγραμμα ..................................................................................................................................................................................13 Διαγώνισμα 2: Τα κλάσματα............................................................................Τραπέζια ...........................................................................................................65 Διαγώνισμα 12: Επαναληπτικό διαγώνισμα σε όλη την ύλη.........121 Διαγώνισμα 11: Επαναληπτικό διαγώνισμα σε όλη την ύλη.....................................109 Διαγώνισμα 9: Συμμετρία ...........................................................................53 Διαγώνισμα 10: Τρίγωνα ......................21 Διαγώνισμα 4: Εξισώσεις και προβλήματα....................................................115 Διαγώνισμα 10: Τρίγωνα ..............................17 Διαγώνισμα 3: Οι Δεκαδικοί αριθμοί ....................45 Διαγώνισμα 9: Συμμετρία ...................................................................

8 .

Στο πρώτο μέρος περιέχονται 12 διαγωνίσματα. «Σωστού – Λάθους». Επιχειρείται με συνδυαστικά θέματα αλλά και με ερωτήσεις πολλαπλής επιλογής. θα ήθελα και από τη θέση αυτή να ευχαριστήσω τη συνάδελφο Μαθηματικό κ. Τζωρτζίνα Νίκα για τις χρήσιμες και ιδιαίτερα εύστοχες παρατηρήσεις της. Φώτης Κουνάδης 9 . τα 10 από αυτά αντιστοιχούν στα επί μέρους κεφάλαια του νέου σχολικού βιβλίου και 2 επιπλέον είναι επαναληπτικά σε ολόκληρη την ύλη. Πιστεύω ότι με τον τρόπο αυτό οι μαθητές θα αποβάλουν το άγχος των γραπτών δοκιμασιών και των ανακεφαλαιωτικών εξετάσεων και συγχρόνως θα αποκομίσουν σημαντικό όφελος για την καλύτερη κατανόηση του μαθήματος των Μαθηματικών. η ενίσχυση των μαθητών στην προσπάθειά τους να επαναλάβουν την ύλη κάθε κεφαλαίου και στη συνέχεια ν’ αξιολογήσουν μόνοι τους το βαθμό της εμπέδωσης της ύλης αυτής. αντιστοίχισης και συμπλήρωσης. Τέλος. ενώ στο δεύτερο μέρος υπάρχουν αναλυτικά οι λύσεις των διαγωνισμάτων αυτών.Πρόλογος Το βιβλίο αυτό απευθύνεται στους μαθητές της Α΄ Γυμνασίου και γράφτηκε σύμφωνα με το νέο αναλυτικό πρόγραμμα.

10 .

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΑ 11 .

12 .

................. .·…........ Δύο φυσικοί αριθμοί α............ και . ...... ώστε να ισχύει η ισότητα Δ = …........ ο Δ... ............... β) = .. δεν ορίζεται....·……................... .. αριθμοί..... που λέγεται…........ β) = .... του α και ο Μ............... Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: 1............ Ένας φυσικός αριθμός λέγεται πρώτος όταν μοναδικοί του διαιρέτες είναι ..Δ.................Κ............................. Μονάδες (1........ α : . + . β λέγονται πρώτοι μεταξύ τους όταν Μ. Ευκλείδεια διαίρεση λέγεται η διαδικασία κατά την οποία όταν δοθούν δύο .... το π............ Αν υ = 0 προκύπτει η ισότητα Δ = …... και ο δ .... ....... διαίρεση............. (α.... . αριθμοί....... Αν ο αριθμός α διαιρεί τον αριθμό β τότε ο β είναι …. με υ < ……...7) 13 .. και δ ≠ ……......................Κ...……... : α = 0.. (α.... .........Δ............ Κάθε αριθμός που δεν είναι πρώτος λέγεται .... .............7) 2................ βρίσκονται δύο άλλοι ................ και το υ... Μονάδες (1....ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1ο ο Κεφάλαιο 1 – Μέρος Α΄ Οι Φυσικοί αριθμοί Διάρκεια: 1 ώρα ΘΕΜΑ 1 ο Α. α : 1 = ...................... Ο μοναδικός άρτιος που είναι και πρώτος είναι το .........

.·.... α · (β · γ) = ... + . προσεταιριστική α + (β + γ) = (.... α · β = ...) + . · ....... Να συμπληρώσετε τον πίνακα ώστε να προκύπτουν Ευκλείδειες διαιρέσεις: Δ δ π υ 418 31 100 23 7 1 12 Μονάδες (2.·...... + ....... Μονάδες (1... επιμεριστική α · (β + γ) = .................... ιδιότητα πρόσθεση πολλαπλασιασμός αντιμεταθετική α + β = .·.... α · (β – γ) = ...... Να συμπληρώσετε τον πίνακα: πράξη πρόσθεση πολλαπλασιασμός α+β α και β λέγονται ……………………. + ..5) Β. ώστε να ισχύουν οι ισότητες: 2·5–4+4=2 2·5–4+4=6 7–3+8·0=0 5+7:4–3=0 9+9:9+1=3 Μονάδες (2.. α·β α και β λέγονται .. α + 0 = .............·….. Να σημειώσετε τη θέση των παρενθέσεων μια φορά...5) 14 ...6) ΘΕΜΑ 2 ο Α.... α · .... – .......... = α α · 0 = .Β.

τότε: Α. 70. β φυσικοί αριθμοί με α · β = 1. 3 · x – 4 · x Δ. Α. α = 1 και β = 1 Δ.301 Δ. α = 1 και β ≠ 1 Γ. α ≠ 1 και β = 1 Β. 5 Γ. Η ισότητα: x ⋅ x ⋅ x – xν = 0 αληθεύει όταν ο εκθέτης ν ισούται με: Α. α = 0 και β = 1 2. (5 + 0) ⋅ (0 + 4) Γ. (5 ⋅ 0) + (0 + 4) Δ. 5 6. Ποια από τις παρακάτω πράξεις μας δίνουν το μεγαλύτερο αποτέλεσμα. 73.100 3. 4 Β. 7 15 . Αν α. 3 · x – x4 5. 2 Β. 4 Δ. x3 – 4 · x 3 4 B. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1. 5 + 0 + 0 + 4 Β. Ο αριθμός: 7 ⋅ 104 + 3 ⋅ 102 + 1 ισούται με: Α. 731 Γ.301 Β. Α. 7. 6 Δ. x – x Γ. 5 ⋅ 0 ⋅ 0 ⋅ 4 4. 3 Γ. Η παράσταση: x + x + x – x ⋅ x ⋅ x ⋅ x ισούται με: Α.ΘΕΜΑ 3 ο Α. Πόσοι πρώτοι αριθμοί περιέχονται μεταξύ του 10 και του 30.

9 2.Κ. Τα πιθανά υπόλοιπα της διαίρεσης ενός φυσικού δια του 5 είναι: Α. (45.7. Ποια από τις παρακάτω ισότητες δεν προέκυψε από Ευκλείδεια διαίρεση. 3. 5 Δ. σε γινόμενο πρώτων παραγόντων. 4 3___ 2. 4.Κ.Π. Στη συνέχεια ν’ αναλύσετε τον αριθμό x + y + ω. 4.3) Β. 75) να συγκρίνετε τις τιμές των παραστάσεων: Α = (α + β)3 και Β = α3 + 3 · α · β2 + 3 · α2 · β + β3 Μονάδες (2. y = 14 + 24 + 34 και ω = (23 + 5 · 2) : 32 + (15 – 3 · 5)5. Στήλη Α Στήλη Β αριθμός 3_ 6 _ διαιρέτης 2 _ 2 _1 3 96__ _36_ 2_ _ 4 3. Α. Αν α = Ε. 40 = 6 ⋅ 6 + 4 Γ. 5. 6. 0. 9. 8) και β = Μ.5) Β. ώστε να διαιρούνται κάθε φορά από τους διαιρέτες της στήλης Β. Μονάδες (2. 1. Να συμπληρώσετε τα ψηφία στους παρακάτω τετραψήφιους αριθμούς της στήλης Α. 4 8. 2. 60. 3. 83 = 10 ⋅ 8 + 3 Δ. 7. 2. 8 Β. 6 Γ. 0.Δ. 2. 10 5. Να υπολογίσετε τους αριθμούς: x = (23 – 10) · 2. 10 Μονάδες (2. 3. 0. 0 = 3 ⋅ 0 + 0 Β. 5. (6. 1. 91 = 10 ⋅ 8 + 11 Μονάδες 2.6) ΘΕΜΑ 4 ο Α. 4.5) 16 .4(8x0. 3.

....... δ γ και ετερώνυμα όταν .................................... και παρονομαστή το ........ . ii) .... i) Τα κλάσματα Από δύο ομώνυμα κλάσματα μεγαλύτερο είναι αυτό που έχει ............ ενώ από δύο κλάσματα με ίσους αριθμητές μικρότερο είναι αυτό που έχει τον .. αριθμητή....ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 2ο ο Κεφάλαιο 2 – Μέρος Α΄ Τα κλάσματα Διάρκεια: 1 ώρα ΘΕΜΑ 1 ο Α... = ....... και το γινόμενο τους ισούται με ........................................ Να συμπληρώσετε τα κενά στις παρακάτω προτάσεις: α β και είναι ομώνυμα όταν ......................... 4 > 7 7 1 < 1 iii) Το γινόμενο δύο κλασμάτων είναι ένα κλάσμα που έχει για αριθμητή το γινόμενο των ...... α β Μονάδες (2............... .......6) 17 ......................... α β Τα κλάσματα και λέγονται ... ..............

Β. Να βρείτε ποιες από τις παρακάτω προτάσεις είναι σωστές (Σ) και ποιες είναι λανθασμένες (Λ). όταν λ ≠ 0: α α+ λ = β β+λ α α⋅ λ ii. = β β⋅λ i. Μονάδες 2. = β β:λ α+ λ α = 1+ v. λ λ α vi.4(6x0. ώστε να προκύπτουν αληθείς σχέσεις: 20 5 = .4) ΘΕΜΑ 2 ο Α. 24 5 < 11 < 7 . 4 2 5 Μονάδες 3 (6x0. (α. α α2 = β β2 α α: λ iv.5) 18 . είναι ανάγωγο όταν Μ. Να συμπληρώσετε τα κενά στον πίνακα: α 5 6 β 7 8 2 25 5 12 22 25 α+β 27 16 Μονάδες (2) Β.Κ.β) = 1 β iii. 11 21 = . 28 4 x⋅ 1 < 5 < 3 ⋅ =x .Δ. Να συμπληρώσετε τα κενά 2= 2 .

Το γινόμενο 2 ⋅ 3 ισούται με: 3 Α. Το σύνθετο κλάσμα Α. < 1 Β. 4. 2007 6. 15 8 Δ. 1 3. = 0 Γ. Το γινόμενο Γ. Η παράσταση 4 3 Γ. Δ. Το κλάσμα x+5 είναι: x+6 Α. = 0 2 ⋅ (x + 3) είναι: 2⋅x + 6 Α. 7 3 5 + 4 3 1 1 + 2 6 29 8 Β. 12 5 Β.7) 19 . = 1 Δ. 0 Γ. = 1 Δ. Γ. 2008 5. 1 2 4 1. Το κλάσμα Δ. > 1 7. Η τιμή της παράστασης Α. 1 8 1 2. 5 4 Μονάδες 5 (7x0.ΘΕΜΑ 3 ο Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1 1 + ισούται με: 2 22 1 3 Β. 12 Γ. ισούται με: 3 22 71 2007 ⋅ ⋅ ⋅0⋅ ισούται με: 2 17 86 2008 Α. 3 Β. > 1 3 1 ⎛7 2⎞ ισούται με: + : − 4 4 ⎜⎝ 6 3 ⎟⎠ Β. 2 Β. < 1 Α. 86 Δ. = 1 Δ. 8 11 Γ.

Μονάδες (2. Δίνονται οι παραστάσεις: 1 1 ⎤ 13 1 1 22 ⎡2 7 Α = ⎢ ⋅ + (1− ) ⋅ ⎥ : και Β = ( + 2 ⋅ ) : 2 2 ⎦ 15 5 5 5 ⎣7 5 Δείξτε ότι Α = Β . Α.5) Β. Τα Μονάδες (2.5) 20 .ΘΕΜΑ 4 ο 2 των μαθητών μιας τάξης είναι 18 μαθητές. Να βρείτε πόσους μαθητές 3 έχει συνολικά η τάξη.

092 = 11. 32 : 0.5(10x0.034 ⋅ 8. 9. 4.0034 = 0. 7.0302 5 10.01 = 5. 70.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 3ο ο Κεφάλαιο 3 – Μέρος Α΄ Οι Δεκαδικοί αριθμοί Διάρκεια: 1 ώρα ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ν’ αντικαταστήσετε το θείς ισότητες: 1.092 10 Μονάδες 2.4 : 104 = 0.012 · 1. 10 3 = 7.00475 ⋅ 106 = 6. 123 : = 1.25) 21 .075 με τον κατάλληλο αριθμό ώστε να προκύπτουν αλη- 2. 0. = 0. 75 · = 0.000 = 57.23 3.5 11.

0.5 ΘΕΜΑ 2 ο Α. Να συμπληρώσετε τον πίνακα για τα ορθογώνια παραλληλόγραμμα όταν γνωρίζουμε ότι η περίμετρός τους είναι Π = 2 ⋅ (α + β). όπου α το μήκος και β το πλάτος.5) Β. Να γραφούν τα παρακάτω μήκη από το μικρότερο στο μεγαλύτερο.749 0. Να στρογγυλοποιήσετε τους παρακάτω αριθμούς στο ψηφίο με το κόκκινο χρώμα: αριθμός ψηφίο στρογγυλοποίησης προσέγγιση 17.02 2.052m 1004cm 11011mm Μονάδες 1 (2x0.023km 12. 5.5) 22 .023m β.703m 2.23m 0.058 476. Μήκος α Πλάτος β 1ο ορθογώνιο 3.2dm 8dm 2ο ορθογώνιο 20cm 3ο ορθογώνιο 4ο ορθογώνιο 160cm 5m 400mm Περίμετρος Π 180dm 80cm m Μονάδες 2 (4x0.9999 724.9156 304.7003m 0.024 εκατοστό 17.3m 134dm 2m 0.302 5 ⋅ 10 + 3 ⋅ 102 + 2 ⋅ 10 + 5 4 χιλιάδα Μονάδες 2. α.Β.

2) 23 .8 (4x0. α.83333... ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β 160 4 • 523 100 • 41 6 • 523 10000 • • 6. • 40 • 0. Ν’ αντιστοιχίσετε τα κλάσματα που είναι στη στήλη Α με ίσους τους δεκαδικούς αριθμούς της στήλης Β .Γ.2) β. κλάσμα Δεκαδικός αριθμός Δεκαδικό κλάσμα 3 5 21 25 3 800 Μονάδες 1..2 (6x0. Να συμπληρωθεί ο πίνακας.0523 • 5.23 Μονάδες 0.

β = 0.8 . Να υπολογίσετε την πλευρά ω.6 .02 ⋅ (4. ε = 0. δ = 9.1 + 0. Μονάδες 5 ΘΕΜΑ 4 ο Αν α = 2 .6 + 5.ΘΕΜΑ 3 ο Στο διπλανό τρίγωνο δίνονται οι πλευρές του x και y καθώς και η περίμετρός του Π σε cm.13) ⋅ 103. γ = 0.5 .12 + 0.2 ⋅ 2 ⋅ 102 και η περίμετρος Π = (0. να υπολογίσετε τις τιμές των παραστάσεων: Α = δ2 – (α3 : β + γ2 : ε) και Β = (α3 – β ⋅ γ) ⋅ α + δ : ε – (α3 : α4)2 Μονάδες 5 24 .01 . ως εξής: x = 15 + 0.4)3 y = 0.

α : x = β στ. x = α + β Α 1 2 3 x=α–β x=β–α x=β·α x=α:β 4 5 6 Β Μονάδες 2. α · x = β 5. Τα ποσοστά Διάρκεια: 1 ώρα ο ΘΕΜΑ 1 (εξισώσεις) Να αντιστοιχίσετε τις εξισώσεις της στήλης Α με τις λύσεις τους στη στήλη Β: Α.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 4ο ο ο Κεφάλαια 4 και 5 – Μέρος Α΄ 1. x – α = β 3. δ. 6. x : α = β β. x + α = β ΛΥΣΕΙΣ α. x = β : α 2. Εξισώσεις και προβλήματα 2. α – x = β 4.5 25 . ε. ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ 1. γ.

5 ο ΘΕΜΑ 2 (εξισώσεις) Α. 1. x2 + 2x = 60 B. 12 – 2x = 7x – 15 δ. (7 – 7)x = 0 ζ. (1 + 2 + 1)x = 60 26 . 2(x – 3) = 8 γ. 4 3. x ⋅ 2x = 60 Γ. 8 A B 1 2 3 4 5 6 7 8 Μονάδες 2. αδύνατη 4. Στο ορθογώνιο του διπλανού σχήματος η μια του διάσταση είναι διπλάσια της άλλης ενώ η περίμετρος του είναι 60 cm. 7 6. 3 : x = 1:3 στ. ΛΥΣΕΙΣ α. x −1 4 + =1 5 5 ε. 3 x + 12 =1 20 β.Β. (4 – 3 – 1)x = 2 η. ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β ΕΞΙΣΩΣΕΙΣ x−4 1. 9 7. =0 3 2. αόριστη ή ταυτότητα 5. Να επιλέξετε την εξίσωση που αποδίδει το πρόβλημα: Α. 2 8. x + 2x + x + 2x = 60 Δ.

2. Να γράψετε σε πιο απλή μορφή την εξίσωση που επιλέξατε.
3. Να λύσετε την εξίσωση και να βρείτε τις δυο διαστάσεις του ορθογωνίου.
4. Να υπολογίσετε το εμβαδό του ορθογωνίου.
Μονάδες 2,5

Β. Αν α = 30 – 2 · 5,
β = (22 + 2) · 5
να λύσετε την εξίσωση:
( α + β + γ) · x = α2 + β 2 + γ 2 .

και

γ = (23 – 22)3 : 22 + 2 · 17

Μονάδες 2,5

ο

ΘΕΜΑ 3 (ποσοστά)
Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση :

1. το ποσοστό 31,4% παριστάνει το κλάσμα:
31,4
31,4
314
314
Α.
B.
Γ.
Δ.
100
10
100
1000
2. το 200% του 200 είναι :
Α. 200
Β. 400

Γ. 4000

4
γράφεται ως ποσοστό :
5
Α. 40%
Β. 50%
Γ. 60%

Δ. 40000

3. το κλάσμα

Δ. 80%

4. για να βρούμε το α% του β εκτελούμε την πράξη:
α
α
α
α
Α.

Β.
⋅β
Γ.
: β Δ. β :
100
100
100
100
5. το 3% του 1m είναι :
Α. 3m
B. 3dm

Γ. 3 cm

Δ. 3 mm

6. όταν ένα είδος αυξήθηκε από 50€ σε 80€ η αύξηση σε ποσοστό είναι :
Α. 30%
Β. 40%
Γ. 50%
Δ. 60%
7. όταν από τους 32 μαθητές μιας τάξης τα 14 είναι αγόρια τότε αυτά αντιπροσωπεύουν το ποσοστό:
Α. 40%
Β. 43,75%
Γ. 42,15% Δ. 49,12%
Μονάδες 5 (7x0,7)

27

ο

ΘΕΜΑ 4 (ποσοστά)
Ένα είδος κόστιζε αρχικά 500€. Στις 12 Φεβρουαρίου αυξήθηκε 10% αλλά στις
12 Μαρτίου η νέα τιμή του αυξήθηκε πάλι κατά 8%. Μπορούμε να πούμε ότι τελικά η αρχική τιμή αυξήθηκε κατά 10% + 8% = 18%; Αν όχι να βρείτε το σωστό
ποσοστό της αύξησης.
Μονάδες 5

28

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 5ο
ο

Κεφάλαιο 6 – Μέρος Α΄
Ανάλογα ποσά και αντιστρόφως ανάλογα ποσά
Διάρκεια: 1 ώρα και 30’

ΘΕΜΑ 1

ο

Α. Να συμπληρώσετε τα κενά:
Δύο ποσά x και y λέγονται ανάλογα όταν πολλαπλασιάζοντας τις τιμές του ποσού x με
έναν αριθμό, τότε οι αντίστοιχες τιμές του άλλου ποσού y ................................... με
τον ίδιο αριθμό.
Το πηλίκο των αναλόγων ποσών x και y λέγεται .............................................. και είναι
πάντα ........................................ .
Τα ανάλογα ποσά x και y συνδέονται με την ισότητα .................................... .
Τα ζευγάρια των τιμών (x, y) παριστάνουν σημεία που βρίσκονται πάνω σε .................
γραμμή που διέρχεται από το σημείο .................... .
Μονάδες (2,5)

Β. Ποια από τα παρακάτω ποσά x και y είναι ανάλογα και γιατί;
1.
x

10

20

30

y

60

120

180

29

y = 3 ⋅x 7 7. 5. Μονάδες 2. 4. Η πλευρά του τετραγώνου και η περίμετρός του.2.25) 30 . Η πλευρά του τετραγώνου και το εμβαδόν του. x 6 15 y 4 12 3. 9. y = 3 x 8.5 (10x0. 10. y = x 6.

.... και που δεν τέμνει ποτέ τους .5(5x0.. Δίνεται ο πίνακας τιμών: x 1 2 3 4 y 6 3 2 1..... 3...... 2... . Τα ζευγάρια των τιμών (x............... Οι διαστάσεις ορθογωνίου με εμβαδό 12 cm2..... 1............5) Β....ΘΕΜΑ 2 ο Α... Να συμπληρώσετε τα κενά: Δύο ποσά x και y λέγονται αντιστρόφως ανάλογα όταν πολλαπλασιάζοντας τις τιμές του ποσού x με έναν αριθμό οι αντίστοιχες τιμές του άλλου ποσού y ........................ των αντιστρόφως αναλόγων ποσών x και y είναι σταθερό και τα ποσά συνδέονται με την ισότητα ........ 31 .. Ποια από τα παρακάτω ποσά x και y είναι αντιστρόφως ανάλογα και γιατί........ Το.. με τον ίδιο αριθμό.... Μονάδες 1....................1 Γ................... Στη συνέχεια να κάνετε με τη βοήθεια του πίναx κα τιμών τη γραφική παράσταση των ποσών αυτών............... 4.... την ισότητα που τα συνδέει y = ..y) παριστάνουν σε αυτή τη περίπτωση σημεία του επιπέδου που βρίσκονται πάνω σε καμπύλη γραμμή που ονομάζεται ....5 Αφού διαπιστώσετε ότι τα ποσά x και y είναι αντιστρόφως ανάλογα να συμπληρώσετε .... Μονάδες 2..... ...... Ο αριθμός των εργατών και ο χρόνος που απαιτείται για την ολοκλήρωση ενός έργου.....

Μονάδες (2) 32 .5 Αν με x συμβολίσουμε την πλευρά και με y την περίμετρο του κάθε ισοπλεύρου τριγώνου.2) ΘΕΜΑ 3 ο Θεωρούμε τα παρακάτω ισόπλευρα τρίγωνα: περίμετρος = 10. y = 0.01 x Μονάδες 1.5 Μονάδες (2) β) Τι συμπεραίνεται για τα ποσά x και y. y · x = 1000 6. τότε: α) Να συμπληρώσετε τον πίνακα: x = πλευρά 2 y = περίμετρος 6 3 4 10.4 (7x0. y = 3 x2 7.5. Γράψτε την ισότητα που τα συνδέει.

Μονάδες (1) ΘΕΜΑ 4 ο Ένα αυτοκίνητο διανύει μια απόσταση με σταθερή ταχύτητα 120 χιλιομέτρων την ώρα σε 50 λεπτά. να κάνετε τη γραφική παράσταση των ποσών x και y. α) Πόσο πρέπει να αυξήσει τη ταχύτητά του ώστε να διανύσει την ίδια απόσταση σε 40 λεπτά. την ώρα) για να διανύσει τη συγκεκριμένη απόσταση σε 1 ώρα.y) του πίνακα από το α) ερώτημα. Μονάδες (2.5) β) Πόσο πρέπει να μειώσει την αρχική του ταχύτητα (των 120 χιλ.γ) Τοποθετώντας τα ζεύγη των τιμών (x.5) 33 . Μονάδες (2.

34 .

.... Να συμπληρώσετε τα κενά: Απόλυτη τιμή ενός αριθμού.……. και στο γινόμενο βάζουμε πρόσημο …… ....……… τιμή. Να απαντήσετε στις παρακάτω ερωτήσεις: 1.…. αριθμός. Για να προσθέσουμε δύο ετερόσημους αριθμούς αφαιρούμε από τη μεγαλύτερη ……. Από δύο αρνητικούς αριθμούς μεγαλύτερος είναι αυτός που έχει την …….…………. απόλυτη τιμή. Μονάδες 1.2) Β. συμβολίζεται με …….. 35 . του σημείου που παριστάνεται στον άξονα από τον αριθμό αυτόν. Για να πολλαπλασιάσουμε δύο ομόσημους αριθμούς πολλαπλασιάζουμε τις …………….. Η απόλυτη τιμή ενός αριθμού α. και δεν μπορεί να είναι …………………. απόλυτη τιμή.……………… με την ……………………………. από το σημείο ……… ... ονομάζεται η …………………….…..ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 6ο ο Κεφάλαιο 7 – Μέρος Α΄ Θετικοί και Αρνητικοί αριθμοί Διάρκεια: 1 ώρα και 30’ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Ποιο είναι το πρόσημο δύο ρητών αριθμών που έχουν αρνητικό άθροισμα και θετικό πηλίκο..……… και στο άθροισμα βάζουμε το πρόσημο του …….8 (9x0. την …………….

Ανάλογα αν τα παρακάτω είναι σωστά ή λάθος.2 (3x0. να χαρακτηρίσετε τις προτάσεις ως Σωστή. Ν’ αντιστοιχίσετε τα στοιχεία της στήλης Α με τα κατάλληλα στοιχεία της στήλης Β: ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β 1.β.2) 36 . Το γινόμενο είναι αρνητικό 2. Το πλήθος των αρνητικών παρα. Να γράψετε όλες τις δυνατές περιπτώσεις για τα πρόσημα των παραγόντων του. Υπάρχουν αριθμοί που να είναι συγχρόνως αντίθετοι και αντίστροφοι. Θεωρούμε το πηλίκο: Σ Λ 1. επιλέγοντας Σ ή ως Λανθασμένη επιλέγοντας Λ: Δ. το β μπορεί να πάρει οποιαδήποτε τιμή 2. Το γινόμενο είναι μηδέν γόντων είναι περιττό Α 1 2 3 Β Μονάδες 1 α με τους όρους του α και β να είναι ετερόσημοι αριθβ μοί. Το γινόμενο είναι θετικό γόντων είναι άρτιο 3. λέγεται και λόγος του α προς το β Μονάδες 1 (5x0.4) Γ. Το γινόμενο πέντε ρητών αριθμών είναι αρνητικό. Μονάδες 1. Θεωρούμε ένα γινόμενο πολλών παραγόντων. το πηλίκο αυτό είναι η λύση της εξίσωσης αx = β 3. Ένας παράγοντας είναι 0 α.γ. είναι ο αντίστροφος του αριθμού 4. β α α >0 β 5. Το πλήθος των αρνητικών παρα. 3.2.

ισούται με + 2 ή με – 2 Δ. 2. Δ. 4. 6. δεν υπάρχει τέτοιος αριθμός 37 . Ε. Στ.5) ΘΕΜΑ 3 ο Α.64 + 104. ισούται μόνο με + 2 Β.23 −16 3 0 Μονάδες 2 (4x0. Ν’ αντιστοιχίσετε την κάθε παράσταση της στήλης Α με την ίση της χωρίς τις παρενθέσεις της στήλης Β: ΣΤΗΛΗ Α 1. Αν ⏐α⏐ = 2. Α Β ΣΤΗΛΗ Β ( + 2) + ( –3) – ( + 3) – (–2) – (–3) + ( + 3) – ( + 2) – ( + 3) + (–3) (–2 + 3 + 3) – (–2 + 3 – 3) + ( – 2 + 3 – 3) 1 2 Α. Να συμπληρώσετε τον πίνακα: Αριθμός α Αντίθετος του α Απόλυτη τιμή του α Απόσταση του α στον άξονα από το Ο + 12. τότε ο αριθμός α: Α. 3. 5. ισούται μόνο με – 2 Γ.5) Β. Γ. 3 4 –2 – 3 – 3 2+3+3 2–3–3 –2 + 3 + 3 –2 + 3 – 3 2–3+3 5 6 Μονάδες 3 (6x0. Β.ΘΕΜΑ 2 ο Α. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.

ισούται με + 3 ή με – 3 Δ. Αν οι ρητοί αριθμοί α. α = β Β.5) Β. 5 Γ. α + β = 0 Δ. ισούται μόνο με – 3 Γ. − 3 5 3 είναι ο: 5 3 Δ. τότε ο αριθμός α: Α. Αν 5 <⏐x⏐< 8. + 5 3 Γ.64 < < 0 < + 4 < 100 2 5 4. Αν ⏐α⏐= – 3. Να συμπληρώσετε τον πίνακα: α β –5 +7 1 3 −1 +2 1 3 −4 − −3 α+β α–β α·β α:β − Μονάδες 2 38 . α > β Γ. τότε οι ακέραιες τιμές που μπορεί να πάρει ο αριθμός x είναι: Α. – 8. –1000 < − < – 8.64 < − < – 1000 < 0 < < + 4 < 100 2 5 3 1 Β. 7 Μονάδες 3 (6x0. − 5 3 Β. δεν υπάρχει τέτοιος αριθμός α 3. –1000 < − < – 8. 6 Δ. Ο αντίθετος του αντιστρόφου του − Α. – 1000 < – 8. Η σωστή σειρά των αριθμών από τον μικρότερο στον μεγαλύτερο είναι η: 3 1 Α. 4 Β. + 5 5.β είναι ετερόσημοι με ⏐α⏐=⏐β⏐ Τότε: Α.2. ισούται μόνο με + 3 Β. α · β = 1 6.64 < 0 < < + 4 < 100 2 5 3 1 Δ.64 < − < 0 < < + 4 < 100 2 5 3 1 Γ.

1. Nα υπολογίσετε τους αριθμούς: 4 4 α = −3 − + 4 + 10.2 (3x0. β και γ οι τιμές που υπολογίσατε στα προηγούμενα ερωτήματα. να υπολογίσετε τη τιμή του κλάσματος: α − β ⋅ (α + 2γ) Α= (β − α) ⋅ (α − 2β) Μονάδες 1 3.2 3 3 ( −1)( +3)( −4) β=− −6 −18 γ= 4 − ( +10) Μονάδες 1.3) B.2 + − 3 − 10.1 (7x0.4) 2. Με τις τιμές που βρήκατε στο προηγούμενο ερώτημα. όπου Α.7 39 . Να λύσετε την εξίσωση: Α : x=⏐α⏐–⏐β⏐–⏐γ⏐. Να συμπληρωθούν τα κενά ώστε να προκύπτουν αληθείς ισότητες: 1) ( 8) · (–2) · (– 1) = + 16 2) [(– 5) · ( 3)] : [( + 1) · (– 1)] = –15 3) (– 4) – ( 5) = + 4) ( + 3) · · (– 1) · 5 = 0 5) 5 – 8 + 2 – 6) (7 – 10) · 7) = – 20 = – 12 2 : ( − ) =5 3 Μονάδες 2.ΘΕΜΑ 4 ο Α. Μονάδες 0. α.

40 .

. Αν α > 0 τότε αν …. 5. όταν α ≠ 0 α–ν = ……. α1 = ……. . όταν α ≠ 0 3. 41 .. αμ · αν = ……. Όταν λέμε α στον κύβο εννοούμε την δύναμη …. η δύναμη αν διαβάζεται και ……………………… και ισούται με ………………….. Η δύναμη α2 διαβάζεται και ………………………….ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 7ο ο Κεφάλαιο 7 – Μέρος Α΄ Δυνάμεις ρητών Αριθμών Διάρκεια: 1 ώρα και 30’ ΘΕΜΑ 1 ο Α. . Να συμπληρώσετε τα κενά: 1. Αν ν φυσικός αριθμός. ν > 1. .. αν · βν = ……..0 Αν α < 0 και αν < 0 τότε ο εκθέτης ν είναι ………… Αν α < 0 και αν > 0 τότε ο εκθέτης ν είναι ………… 4.……. αμ : …… = αμ–ν. αο = ……. α ≠ 0 6.. 2.

.. Για να υψώσουμε ένα πηλίκο σ’ έναν εκθέτη υψώνουμε κάθε ……………………….. 0 Δ.. (x3)2 = x5 5. β αντίστροφοι Δ. ( ) 10.5) ΘΕΜΑ 2 ο Α.5 (5x0.25) Β.. 3 42 ... τότε: Α. Για να υψώσουμε ένα γινόμενο σ’ έναν εκθέτη υψώνουμε κάθε ……………………… ………..... ⎛ α ⎞ =⎜ 8.. . Να χαρακτηρίσετε καθεμία από τις παρακάτω προτάσεις ως Σωστή. = ... α = β = 0 3. . x : x = x 2.....……………………………. α... x–5 = – x5 3..5 (10x0. α + β Γ. 2 Δ... Σ 5 3 Λ 2 1.. Η τιμή της παράστασης Α=(– 1)0 + (– 1)1 + (– 1)2 + (– 1)3 ισούται με: Α. 0 Β. x3 · x4 = x12 4... 2008 2.. 1 Β.. α.. . Αν α. επιλέγοντας Σ ή ως Λανθασμένη επιλέγοντας Λ. Αν (α · β)3 < 0. μ⋅ν Μονάδες 2. 1 Γ. β αντίθετοι τότε (α + β)2008 ισούται με: Α. ⎟ βν ⎝ . β ετερόσημοι Γ.. ⎠ 9..…………………………….. β ομόσημοι Β. (–x)4 = x4 Μονάδες 2. .7.. α. ………. .... Nα επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.. α.

5) Β. ( – 2)ν = 16 5. ν = 4 2 3 4 5 Β Μονάδες 2. ν = 2 Δ.5 (5x0. 1024 Α. 102 Γ. 1011 Μονάδες 2. 2ν = 4 3. Να αντιστοιχίσετε τις εξισώσεις της στήλης Α με τις τιμές του εκθέτη ν της στήλης Β: ΣΤΗΛΗ Α ισότητα ΣΤΗΛΗ Β τιμή του ν 1. 2ν = 1 1 2.00001 · x = 107 είναι: Β. 1013 Δ. Η λύση της εξίσωσης: 0.5 (5x0. ν = 0 Γ. 1012 Γ. ν = – 2 Β. (2ν)3 = 64 Α 1 Α. 10–2 5. ( – 2)ν = – 8 4. 1014 Α. ν = 3 Ε. 1014 Δ.4.5) ΘΕΜΑ 3 ο Nα επιλέξετε τη σωστή απάντηση: προτεινόμενες τιμές παράσταση 3 Α Β Γ 1 3 34 1 3 3 9 2 – 32 + (– 3)2 –3 –1 0 3 23 · 2 2 23 24 4 84 43 − 4 4 23 4 8 12 43 . Η λύση της εξίσωσης x : 1014 = 1010 είναι: Β.

Να υπολογίσετε τη τιμή της παράστασης: x = – 24 + 2 · (– 3)2 – [23 – (– 3)3] : 7 B.5) 44 . Στη συνέχεια με την τιμή που βρήκατε να υπολογίσετε τη τιμή της παράστασης: Α= 9 · xx + 1 – 2 · x2 + 18 · xx + 3 Μονάδες 5 (2x2.5 – (– 3)0 6 ⎛2⎞ ⎜3⎟ ⎝ ⎠ −4 7 (5–6)2 8 66 ⋅ 6 2 ( −3)8 9 ⎛ 1⎞ ⎛ 3 ⎞ ⎛ 4 ⎞ ⎜2⎟ ⋅⎜2⎟ ⋅⎜3⎟ ⎝ ⎠ ⎝ ⎠ ⎝ ⎠ 10 Αν ν άρτιος (– 1)ν + 1ν 3 –1 3 3 1 3 − 81 16 16 81 81 16 − 1 512 1 54 1 512 26 28 68 27 64 1 64 27 –2 0 2 Μονάδες 5 (10x0.5) ΘΕΜΑ 4 ο Α.

Παράλληλες ονομάζονται δύο ευθείες του ίδιου επιπέδου που ………………………. Το μήκος του ευθυγράμμου τμήματος ΑΒ λέγεται και ……………………….. Να συμπληρώσετε τα κενά: 1. 4. .. και το κοινό τους σημείο λέγεται σημείο …………………… . 2. Οι γωνίες αυτές είναι …………………. 5... Δύο γωνίες που έχουν κοινή κορυφή και οι πλευρές τους είναι αντικείμενες ημιευθείες λέγονται ………………………………. 3. .. Το μέτρο της είναι μεγαλύτερο από ……. Μονάδες 2.…… .ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 8ο ο Κεφάλαιο 1 – Μέρος Β΄ Βασικές Γεωμετρικές έννοιες Διάρκεια: 1 ώρα και 30’ ΘΕΜΑ 1 ο Α. Κάθε γωνία που είναι μικρότερη από την ορθή λέγεται ………………… . μοίρες και μικρότερο από …….……… από την ορθή. μοίρες. Η ημιευθεία που έχει για αρχή την κορυφή μιας γωνίας και τη χωρίζει σε δύο ίσες γωνίες ονομάζεται …………………………… της γωνίας .…….5 (5x0. Δύο ευθείες του ίδιου επιπέδου που δεν είναι παράλληλες υποχρεωτικά ……………. Αμβλεία ονομάζεται η κυρτή γωνία που είναι ………………….5) 45 . του σημείου Α από το ………… .

Η διχοτόμος μιας γωνίας τη χωρίζει σε δύο εφεξής γωνίες 4.25) 46 . Δύο γωνίες που έχουν τις παραπληρωματικές τους γωνίες ίσες είναι και αυτές ίσες 8. Στις παρακάτω προτάσεις να επιλέξετε Σ αν είναι σωστές ή Λ αν είναι λανθασμένες: 1. Η παραπληρωματική γωνία μιας οξείας γωνίας είναι αμβλεία 6. Μια μη κυρτή γωνία είναι αμβλεία 9.5 (10x0.Β. Στο σχήμα οι γωνίες ΑΒΓ 3. Δύο ευθείες του ίδιου επιπέδου μπορεί να μην τέμνονται αλλά και να μην είναι παράλληλες 10. Στο σχήμα οι γωνίες α και β είναι κατακορυφήν Σ Λ  και ΑΒΔ  είναι εφεξής 2. Δύο τεμνόμενες ευθείες μπορούν να είναι κάθετες σε μια άλλη ευθεία Μονάδες 2. Δύο εφεξής και παραπληρωματικές γωνίες έχουν τις μη κοινές πλευρές τους αντικείμενες ημιευθείες 5. Δύο συμπληρωματικές γωνίες είναι οξείες 7.

ΘΕΜΑ 2 ο Α. οξεία γωνία Β. 4. αμβλεία γωνία Γ. 3. Να αντιστοιχίσετε κάθε στοιχείο της στήλης Α με το κατάλληλο στοιχείο της στήλης Β: ΣΤΗΛΗ Α ΣΤΗΛΗ Β Α. 2. 1. μη κυρτή γωνία Ε. 5. ορθή γωνία Δ. ευθεία γωνία 47 .

8 (9x0. 8. 6.2) 48 .Στ. συμπληρωματικές γωνίες Η. παραπληρωματικές γωνίες Ζ. διαδοχικές γωνίες Α 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Β Μονάδες 1. 9. κατακόρυφην γωνίες Θ. 7.

. ΑΒ = 12cm Μ το μέσο του ΑΒ Ο το μέσο του ΑΜ x = …… 2.2 (4x0. 3. Nα υπολογίσετε το x σε κάθε περίπτωση: 1.... ΑΒ Β. ΑΕ 49 .. Μονάδες 3.. ΑΓ Γ.. x= …. x= …. Nα επιλέξετε τη σωστή απάντηση: 1.8) ΘΕΜΑ 3 ο A.. x= ….. 4. είναι το μήκος του ευθυγράμμου τμήματος: Α. ΑΔ Δ. Η απόσταση του σημείου Α από την ευθεία ε.B.

Το μέτρο μιας γωνίας ισούται με τα 2/5 μιας ευθείας γωνίας. 108ο Α. η Β l . η Α l και η Γ Β.……………. Β. 54ο 3. η Α l και η Γ Γ. η Α 4.…. Το μέτρο της επίκεντρης γωνίας ισούται με το μέτρο του αντίστοιχου ……………….5 ΘΕΜΑ 4 ο Α. 8ο Μονάδες 2. Τα 3/10 μιας πλήρους γωνίας είναι: Β.η Β l και η Γ Δ.………. .25) 50 . 2. 120ο Α.2. 18ο Γ. η γωνία είναι: Β. Στο σχήμα η ευθεία ε είναι διχοτόμος της γωνίας xOy Να υπολογίσετε τις γωνίες α .……………. 72ο Δ.. Η συμπληρωματική της ισούται με: Β. Μονάδες 0..5) l . 108ο Α. Οι προσκείμενες γωνίες στη πλευρά ΑΒ του τριγώνου ΑΒΓ στο σχήμα είναι: l και η Β l Α.5 (2x0. 45ο 5. 65ο Γ. Μία επίκεντρη γωνία έχει την κορυφή της …………. Μονάδες 2. 102ο Δ. β .5 (5x0. 90ο Δ. Να συμπληρώσετε τα κενά: 1. Η παραπληρωματική μιας γωνίας είναι τριπλάσια από τη συμπληρωματική της. γ και δ δικαιολογώντας την απάντησή σας. . 98ο Γ.

25) Γ. Μικρότερη των 2 cm 1 Eξωτερική του κύκλου Μονάδες 1 Δ.5 (2x0. x = …… 2. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση: Σ Λ ο 1. Δύο τόξα 70 είναι πάντοτε ίσα 2. Ο κύκλος είναι το αντίστοιχο τόξο πλήρους επίκεντρης γωνίας Μονάδες 0. Να βρείτε το x σε μοίρες στις παρακάτω περιπτώσεις: 1.Β.2cm). Να συμπληρώσετε τον πίνακα: Απόσταση x Ονομασία της ευθείας ε Πλήθος κοινών σημείων ευθείας – κύκλου. Θεωρούμε κύκλο (Ο. x = …… 51 . Με x ονομάζουμε την απόσταση μιας ευθείας ε από το κέντρο Ο του κύκλου.

5 52 . ΟΕ διχοτόμοι των γωνιών ΒΟΓ l και E. Στο σχήμα η γωνία ΒΟΓ l αντίστοιχα. x = …… 4. Πόσες μοίρες είναι το τόξο ΕΔ p. x = …… 5.3) l = 50ο και ΟΔ. x = …… Μονάδες 1.3.5 (5x0. AΟΓ Μονάδες 1.

..................ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 9ο ο Κεφάλαιο 2 – Μέρος B΄ Συμμετρία Διάρκεια: 1 ώρα και 30’ ΘΕΜΑ 1 ο Α.. ................ τόσο ως προς ευθεία........ .. όσο και ως προς σημείο είναι .. Κάθε σημείο της μεσοκαθέτου ευθυγράμμου τμήματος ...... 2....5 (3x0................. προς αυτό και διέρχεται από το ....................... 3............... Μεσοκάθετος ευθυγράμμου τμήματος λέγεται η ευθεία που είναι .........5) 53 ........... από τα άκρα του............ Τα συμμετρικά σχήματα. Μονάδες 1... Να συμπληρώσετε τα κενά: 1. . .......... Δύο σημεία Α και Α΄ είναι συμμετρικά ως προς σημείο Ο.. όταν το Ο είναι ................

Γωνία Ισοσκελές τρίγωνο Ισόπλευρο τρίγωνο Παραλληλόγραμμο Ορθογώνιο Ρόμβος Τετράγωνο Κύκλος Μονάδες 3. Στο ορθογώνιο σύστημα αξόνων να τοποθετήσετε τα σημεία Α(1. Να συμπληρώστε τον πίνακα όπως το παράδειγμα: Σχήμα Ευθύγραμμο Τμήμα Άξονες συμμετρίας 2 Ευθείες που είναι άξονες συμμετρίας 1.0) Γ(0.5 ΘΕΜΑ 2 ο Α. Η ευθεία του ευθυγράμμου τμήματος. Γ(0.4) Μονάδες 2.4). 2. Β(2. Η μεσοκάθετος.4) και στη συνέχεια να συμπληρώσετε τον πίνακα: Σημείο Συμμετρικό ως προς το σημείο Μ Συμμετρικό ως προς τη διχοτόμο ε της γωνίας l xOy Α(1.5 54 .4) M(4.0).3) Β(2.Β. Κέντρα συμμετρίας 1 Σημεία που είναι κέντρα συμμετρίας Το μέσο του ευθυγράμμου τμήματος. M(4.3).

. είναι σημείο του κύκλου..... ....... .5 ΘΕΜΑ 3 ο Α.... Αν ε // ζ. τότε α =.. α) Να δικαιολογήσετε γιατί η μεσοκάθετος ΓΔ διέρχεται από το κέντρο του κύκλου Ο........ Αν γ = κ . p = 40ο να υπολογίσετε τη γωνία BOK δ) Αν το τόξο AΔ Μονάδες 2......... Οι γωνίες β και Οι γωνίες γ και λ λέγονται .... Δυο παράλληλες ευθείες που τέμνονται από τρίτη σχηματίζουν εντός εναλλάξ γωνίες και εντός εκτός και επί τα αυτά γωνίες που είναι ............. Μονάδες 1 2. ....Β.. β) Να δικαιολογήσετε γιατί το σημείο Κ που είναι συμμετρικό του Α ως προς το Ο......... ...... Να συμπληρώσετε τα κενά: 1.. λ λέγονται ......... ..... Αν ε // ζ.. και …….. τότε οι ευθείες ε και ζ είναι ................. .......... γ) Τι είδους τρίγωνο είναι το ΑΓΒ..... Δίνεται κύκλος με κέντρο Ο και ακτίνα 3 cm και χορδή του ΑΒ = 4cm. l ....... Μονάδες 1 55 . Τα ζευγάρια των εντός εναλλάξ γωνιών είναι: . ...... Να σχεδιάσετε τη μεσοκάθετο του ευθυγράμμου τμήματος ΑΒ η οποία θα τέμνει τον κύκλο στα σημεία Γ και Δ (Γ στο μεγάλο τόξο ΑΒ).......... τότε δ + κ = .....

Στο σχήμα οι ευθείες ε και ζ είναι παράλληλες.Β.5 56 . Μονάδες 1. Στο παρακάτω σχήμα να εξηγήσετε γιατί η ΑΒ είναι παράλληλη της ΓΔ: Μονάδες 1 ΘΕΜΑ 4 ο Α. Στο σχήμα είναι ζ//η. Να υπολογίσετε τις γωνίες που είναι σημειωμένες . Να συμπληρώσετε τον πίνακα: γωνία Μέτρο γωνίας ν κ 120ο λ μ α β γ δ Μονάδες 2 Γ.

 λ. l του παραλληλογράμμου ΑΒΓΔ. l είναι ορθή. Να υπολογίσετε τις γωνίες ΒΑΓ Μονάδες 2 57 .  κ. Μονάδες 1.5 Γ. Να υπολογίσετε τις γωνίες Α.  ν.l B. Στο σχήμα η//ζ και η γωνία  μ. l Γ l και Δ Β.

58 .

....... μοίρες..... Οι γωνίες που είναι προσκείμενες στη βάση του είναι ..4) 59 ................ ενώ τα δευτερεύοντα είναι .. Κάθε του γωνία είναι ................ μοίρες......... 2....................... πλευρές ....................... 3.. και …………........ Μονάδες 2 (5x0..Τραπέζια Διάρκεια: 1 ώρα και 30’ ΘΕΜΑ 1 ο Α........................ λέγεται ισοσκελές.......................... Το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου είναι ίσο με ... 4......... Το τρίγωνο που έχει …..... .ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 10ο ο Κεφάλαιο 3 – Μέρος B΄ Τρίγωνα .................. 5.... Στο ισόπλευρο τρίγωνο όλες οι πλευρές του είναι ............ Κάθε διάμεσός του είναι .....……......... .....Παραλληλόγραμμα ............... .............. και ..... Τα κύρια στοιχεία του τριγώνου είναι .... Σε κάθε ορθογώνιο τρίγωνο οι οξείες του γωνίες είναι …….... .......... ............. Να συμπληρώσετε τα κενά: 1.. .................. Η διάμεσος που αντιστοιχεί στη βάση του είναι ……………….

Με τη βοήθεια του παρακάτω σχήματος ν’ αντιστοιχίσετε τα στοιχεία των δύο στηλών: ΑΗ • ΑΔ • ΑΜ • • διάμεσος • διχοτόμος • ύψος Μονάδες 1 Γ. ω Μονάδες 2 (4x0. Να συμπληρώσετε τον πίνακα όπου με Α. l Α l B 80ο 110ο 60ο 40ο 92ο 45ο 52ο 60ο 40ο 45ο 100ο l Γ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΙΓΩΝΟ.4 60 . όταν αυτό υπάρχει. Να επιλέξετε Σ αν η πρόταση είναι σωστή ή Λ αν είναι λανθασμένη : l λέγεται εξωτερική της γωνίας φ l 1.Β. οι γωνίες φ Σ Λ l = 90ο + ψ  3.5) ΘΕΜΑ 2 ο l B. ω l =φ l +ψ  4. Η γωνία ω l και 90ο είναι συμπληρωματικές 2. l Γ l έχουμε δείξει τις γωνίες τυχαίΑ. ου τριγώνου ΑΒΓ. Είδος τριγώνου ως προς τις γωνίες του Είδος τριγώνου ως προς τις πλευρές του 75ο 30ο 60ο 40ο 52ο Μονάδες 1.

. 1.. Σε κάθε περίπτωση να υπολογίσετε το μέτρο της γωνίας x........ 61 ..Β. x = …. x = …. 4.. x = …. x = ….. 5. 2.. 3. x = …...

Τετράγωνο • Μονάδες 2. Τραπέζιο Ισοσκελές τραπέζιο • Οι διαγώνιες του είναι ίσες και κάθετες.5) 62 .. Μονάδες 3. Μονάδες 2. Να αντιστοιχίσετε κάθε στοιχείο της στήλης Α με ένα μόνο στοιχείο της στήλης Β.. • • Παραλληλόγραμμο με όλες τις γωνίες του ορθές. Δείξτε ότι το τρίγωνο είναι αμβλυγώνιο και ισοσκελές.5 Α. ΣΤΗΛΗ Α ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΑ ΣΤΗΛΗ Β ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Ορθογώνιο • • Τραπέζιο με τις μη παράλληλες πλευρές του ίσες. Να υπολογίσετε τις γωνίες  γ και δ .6) ΘΕΜΑ 3 ο l είναι τα 2/5 της ορθής γωνίας και η γωνία B l είναι Α. Σ’ ένα τρίγωνο ΑΒΓ η γωνία Α l . Ρόμβος • • Παραλληλόγραμμο με όλες τις πλευρές του ίσες.6 (6x0.. τριπλάσια της γωνίας Γ Μονάδες 2.5 Β. α. Στο σχήμα οι ευθείες ε και ζ είναι παράλληλες.5 (5x0. • • Μόνο οι δύο απέναντι πλευρές του είναι παράλληλες.  β.6. x = ….

2cm) και (Ο. Να γράψετε τους ομόκεντρους κύκλους (Ο.5 63 . Τι σχήμα είναι το τετράπλευρο ΑΓΒΔ. Μονάδες 2. Να δικαιολογήσετε την απάντησή σας.Β. Να χαράξετε τα ευθύγραμμα τμήματα ΑΓ.4cm). ΓΒ. Να φέρετε ΑΒ τη διάμετρο του μικρού κύκλου και ΓΔ τη διάμετρο του μεγάλου κύκλου χωρίς να βρίσκονται όμως στην ίδια ευθεία. ΒΔ. ΔΑ.

64 .

................. αριθμός................ ......3) 65 ...ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 11ο Επαναληπτικό διαγώνισμα σε όλη την ύλη Διάρκεια: 2 ώρες ΘΕΜΑ 1 ο Α....... Το κλάσμα του οποίου οι όροι είναι επίσης κλάσματα λέγεται ................ Για να διαιρέσουμε δύο ρητούς αριθμούς πολλαπλασιάζουμε το διαιρετέο με τον ..... του .. . ...... αλλά διαφορετικό .. παρονομαστές........................... Όταν πολλαπλασιάζουμε ή διαιρούμε τους όρους ενός κλάσματος με τον ίδιο φυσικό αριθμό ≠ 0 προκύπτει ............. Δηλαδή: α – β = α + ...... ........................ Αντίθετοι λέγονται δύο αριθμοί που έχουν την ίδια .... Για να αφαιρέσουμε δύο ρητούς αριθμούς προσθέτουμε στον μειωτέο τον .......... 6.............. Το άθροισμα ενός φυσικού αριθμού και ενός κλάσματος λέγεται ..... και παρονομαστή τη δύναμη του ίδιου αριθμού με τον .......... 5............ Τα κλάσματα που δεν είναι ομώνυμα λέγονται ....... Δηλαδή: α : β = α · …… .......................... Μια δύναμη με βάση αριθμό ≠ 0 και εκθέτη αρνητικό αριθμό είναι ίση με κλάσμα που έχει αριθμητή ..... κλάσμα................................. Δηλαδή: α–ν = ........ Να συμπληρώσετε τα κενά: 1............ 3................. 8............ 7.................... του ................. κλάσμα........4 (8x0. Μονάδες 2................. 4................. 2............. Τα ομώνυμα κλάσματα έχουν ......... εκθέτη...

είναι η βάση της να είναι θετικός αριθμός.6 (13x0. Για να υψώσουμε μια δύναμη σ’ έναν εκθέτη υψώνουμε τη βάση της στο γινόμενο των εκθετών. β αντίθετοι αριθμοί. α β α+β + = . Η μόνη περίπτωση μια δύναμη να είναι θετικός αριθμός. Ο αριθμός 12345 διαιρείται συγχρόνως με το 3. Αν x = 4. 10. Η εξίσωση που δεν έχει λύση λέγεται ταυτότητα ή αόριστη. Αν α. Για να προσθέσουμε δύο ομόσημους αριθμούς προσθέτουμε τις απόλυτες τιμές τους και στο αποτέλεσμα βάζουμε πάντα τo πρόσημο + . 8. γ δ γ+δ 4. 6. 2. Από δύο ομώνυμα κλάσματα μεγαλύτερο είναι αυτό που έχει το μικρότερο αριθμητή. 12.2) 66 . 5. 11. το 5 και το 9. τότε |x – 4| + |2 – x| + |x + 2| = 6. Μονάδες 2. Για να πολλαπλασιάσουμε δύο κλάσματα αυτά πρέπει να είναι ομώνυμα. λ 3.Β. τότε α2 = β2. 13. Ένας θετικός αριθμός είναι τοποθετημένος στον άξονα των ρητών δεξιότερα από κάθε αρνητικό. Δύο ρητοί με θετικό πηλίκο μπορεί να είναι αντίθετοι. 9. α+ λ = α. 7. Ν’ απαντήσετε στις επόμενες ερωτήσεις βάζοντας ΝΑΙ ή ΟΧΙ στο αντίστοιχο πλαίσιο: 1.

ΘΕΜΑ 2

ο

Α. Να επιλέξετε τη σωστή απάντηση:

1. Οι μοναδικοί ακέραιοι αριθμοί α, β με α · β = 1 είναι οι:
Α. α = 1 και β = 1
Β. α = 0,5 και β = 2
Γ. α = +1 και β = +1 ή α = −1 και β = −1
Δ. δεν υπάρχουν τέτοιοι ακέραιοι αριθμοί
2. Οι αριθμοί 120 και 350 όταν αναλυθούν σε γινόμενο πρώτων παραγόντων γράφονται: 120 = 23 · 3 · 5 και 350 = 2 · 52 · 7
Τότε ο Μ.Κ.Δ.(120,350) είναι:
Α. 2 · 5
Β. 23 · 3 · 5
Γ. 22 · 3 · 52

Δ. 23 · 3 · 5 · 7

Το Ε.Κ.Π.(120,350) είναι:
Α. 2 · 5
Β. 23 · 3 · 5
Γ. 22 · 3 · 52

Δ. 23 · 3 · 52 · 7

3. Σε ποια από τις παρακάτω παραστάσεις μπορούμε ν’ απαλείψουμε τις παρενθέσεις
χωρίς να βλάψουμε τη τιμή της:
Α. (12 – 5) · 2
Β. 3 · (4 · 5 – 6 : 7)
Γ. 2 – (4 + 7 – 32)
Δ. 7 + (2 · 5)+(3 : 4)
4. Έχουμε ένα τετράγωνο πλευράς 5cm. Αν διπλασιάσουμε τη πλευρά του, κατά πόσο
τοις εκατό(%) θα αυξηθεί η περίμετρός του;
Α. 100% Β. 200%
Γ. 300%
Δ. 400%
α
3α + 5β
= 2 , η τιμή της παράστασης
ισούται με :
β
β
Α. 3
Β. 5
Γ. 8
Δ. 11

5. Αν

6. Το τετράπλευρο του σχήματος είναι παραλληλόγραμμο, τότε η τιμή του x είναι ίση
με :

Α. x = 2
B. x = 3
Γ. x = 4
Δ. x = 5

67

7. Το αποτέλεσμα των πράξεων ποιας παράστασης ισούται με – 1;
( −1) ⋅ ( −2) ⋅ ( −3)
Α.
−6
−2 + ( −1) ⋅ ( −3)
Β.
( −3) ⋅ 2 + 5
−6 +4 −8
Γ.

+
3 −2 −4
Δ. 52 − 4 ⋅ 5 − 30 : 15
λ
του 36 είναι 12, τότε :
ν
Α. λ = 2 και ν = 12
Β. λ = 2 και ν = 3
Γ. λ = 1 και ν = 3
Δ. λ = 2 και ν = 4

8. Τα

9. Αν (–2) · (–3) · (+4) · κ · (–2)> 0, τότε:
Α. κ > 0
Β. κ < 0
Γ. κ = 0

Δ. Δεν μπορούμε να προσδιορίσουμε το κ.

10. Η σωστή διαδικασία για τον υπολογισμό της αριθμητικής παράστασης Α = 10 – 2·32
είναι:
Α. 10 − 2 ⋅ 9 = 8 ⋅ 9 = 72
Β. 10 − 62 = 10 − 36 = −26
Γ. 10 − 2 ⋅ 9 = 10 − 18 = −8
Δ. (10 − 2 ⋅ 3)2 = (10 − 6)2 = 42 = 16
Μονάδες 2,4 (10x0,24)

B.
1. Σε μια Ευκλείδεια διαίρεση ο διαιρέτης είναι 5 και το πηλίκο είναι ίσο με το διαιρέτη. Να βρείτε τις δυνατές τιμές που μπορεί να πάρει ο διαιρετέος συμπληρώνοντας
τον πίνακα:

υπόλοιπο
πηλίκο
διαιρέτης

5

5

5

5

5

Διαιρετέος
Μονάδες 1,3

68

2. Με τη βοήθεια της μεταβλητής x να συμπληρώσετε τον πίνακα:

πρόβλημα

εξίσωση

λύση

Δύο διαδοχικοί φυσικοί
αριθμοί έχουν άθροισμα
15
Από το πενταπλάσιο ενός
αριθμού αφαιρούμε
2
και βρίσκουμε διαφο3
7
ρά
3
Διαιρούμε το 4 με έναν
αριθμό και βρίσκουμε
πηλίκο 2–5
Μονάδες 1,3

ΘΕΜΑ 3

ο

7
2
5
5
+ 4 ⋅ και y = − (3 − )
3
3
4
2
και να γράψετε τον αριθμό x στην ακέραια μορφή του.

Α. Να υπολογίσετε τις τιμές των παραστάσεων: x =

Μονάδες 2

Β. Χρησιμοποιώντας τις τιμές που βρήκατε στο Α ερώτημα να υπολογίσετε την
τιμή της παράστασης y2 : x–2.
Μονάδες 1

Γ. Από τους 20 μαθητές μιας τάξης το x% πήρε σ’ ένα μάθημα βαθμολογία κάτω
y
από τη βάση, ενώ τα
της τάξης πήρε άριστα. (Οι αριθμοί x και y έχουν προx
κύψει από το Α. ερώτημα). Να βρείτε:
i. Πόσοι μαθητές πήραν βαθμό κάτω από τη βάση.
ii. Το ποσοστό τοις εκατό (%) που πήρε άριστα.
Μονάδες 2

69

Η γωνία Α του τριγώνου ΑΒΓ ισούται σε μοίρες με την αριθμητική τιμή της παράl = (2 3 − 2 ⋅ 7) 2 − [(2 3 − 2 2 ) : 2 − 6] ⋅ 5 μοίρες. στασης: A l φ l και l Να υπολογίσετε τις γωνίες ω. Μονάδες 5 70 . x.ΘΕΜΑ 4 ο Στο σχήμα ΑΒ//ΓΕ και το τρίγωνο ΑΒΓ είναι ισοσκελές με βάση ΒΓ.

... x = . 10... x⋅5 =5...... x = ... (6 ⋅ x) : 9 = 0 . x = . ⎜ − ⎟ = 1...ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 12ο Επαναληπτικό διαγώνισμα σε όλη την ύλη Διάρκεια: 2 ώρες ΘΕΜΑ 1 ο Α. ⎛ 3⎞ 6.. Να βρείτε το x σε κάθε περίπτωση: 1. x 9 = 9−1 .26) 71 ... x = ... ( −1)( −2)( −3) ⋅ x + ( −1)( −2)( −3)( +5) = 0 .. 5. 8. x 10 10 x = . x = .. 10 x = 0.. −3 x = ... 2.... 9.0001 . 4. 5 ⋅ 10−2 ⋅ x ⋅ 10 −6 = 10 −7 .... x = ... 7 3.. x = ...6 (10x0.... (x ⋅ 3) : 3 = −1. 2 ⋅3⋅x = 3 . 10 ⋅ 104 1 = .. ή x = . ⎝ 7⎠ 7. 2 x x = .... Μονάδες 2...

.... 2.. γιατί δεν είναι τόξα ... Το διπλάσιο μιας ευθείας γωνίας είναι μια πλήρης γωνία. Τα τόξα ΑΒ είναι .. μοίρες. μοιρών.... Το τόξο ΓΔ p = …......... 1..Β................. κύκλου ή . Στο σχήμα το συμμετρικό του ΑΒ ως προς την ευθεία ε είναι το ίδιο το τμήμα ΑΒ...... Το τόξο ΖΕ p = ............ 4... μοίρες....... 3... Το άθροισμα των εξωτερικών γωνιών ενός τριγώνου ισούται με 180ο...4 (8x0... μια ορθή και μια αμβλεία γωνία.... Επιλέξτε σε καθεμιά από τις παρακάτω προτάσεις Σ αν είναι σωστή ή Λ αν είναι λάθος: Σ Λ 1.. όμως δεν 5.3) 72 ... Το άθροισμα μιας ευθείας και μιας οξείας γωνίας είναι μια αμβλεία γωνία....... Το τόξο ΔΗ p και ΓΔ o είναι και τα δύο.. 4... 2... Υπάρχει τρίγωνο με μια οξεία........ κύκλων.... 8..... Υπάρχει ισοσκελές τρίγωνο με μια γωνία της βάσης του αμβλεία..... γωνία... 7.... 3............5 (5x0..... Στο ισοσκελές τρίγωνο κάθε διάμεσός του είναι ύψος και διχοτόμος. Με τη βοήθεια του σχήματος να συμπληρώσετε τα κενά όταν δίνεται ότι η γωl =40ο: νία ΖΟΕ l ονομάζεται .3) ΘΕΜΑ 2ο Α. Μονάδες 1....... Μονάδες 2.... Η γωνία AOB o είναι το αντίστοιχο τόξο της γωνίας ....... 6...... Ένα ισόπλευρο τρίγωνο μπορεί να είναι και ορθογώνιο........ 5......

β.Δ.Κ. (2. Να συμπληρώσετε τον πίνακα τοποθετώντας ένα + στην κατάλληλη θέση: ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΑ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΩΝ ΤΟΥ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΟΜΗΣ ΕΙΝΑΙ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΠΑΡΑΛ/ΓΡΑΜΜΟ ΕΙΝΑΙ ΑΞΟΝΕΣ ΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΙΣΕΣ ΚΑΘΕΤΕΣ ΔΙΧΟΤΟΜΟΙ ΤΩΝ ΓΩΝΙΩΝ + ΟΡΘΟΓΩΝΙΟ ΡΟΜΒΟΣ ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ Μονάδες 1. Σχήμα ΑΒ//ΓΕ. δ. Να υπολογίσετε τη γωνία x. ενώ το ύψος του ΑΕ είναι σε cm όσο η λύση της εξίσωσης: −2 ⎛ 1⎞ 2 · 2 · ⎜ ⎟ = Ε. (2. Τα ευθύγραμμα τμήματα.Β. 6. 10) + Μ. Τα ζεύγη των γωνιών που είναι κατακορυφήν.5 (5x0. ⎝2⎠ y 73 . Τα ζεύγη των αντικείμενων ημιευθειών. παραπληρωματικές και εντός εναλλάξ. 3.Π.3) Γ. γ. Μονάδες 2 (4x0.Κ. Η μεγάλη του Το τετράπλευρο ΑΒΓΔ είναι ισοσκελές τραπέζιο με Δ βάση ΓΔ ισούται σε cm όσο η λύση της εξίσωσης 30:(x-2)=5. 10).5) ΘΕΜΑ 3 ο l=Γ l = 45 ο . Να σημειώσετε: α.

ε . θ . η .2 74 . Το τόξο ΑΒ 1. Μονάδες 5 (2χ2. ζ. ι. τόξων ΒΓ Μονάδες 2. Να υπολογίσετε τις πλευρές του ορθογωνίου. β . και ΑΔ = x σε cm. γ . δ . 2.1. Μονάδες 2.8 2. Να υπολογίσετε τα μέτρα των γωνιών α . Να υπολογίσετε τη μικρή βάση του ΑΒ. Να υπολογίσετε τις γωνίες του τραπεζίου.5) ΘΕΜΑ 4 ο Στο σχήμα η περίμετρος του ορθογωνίου ΑΒΓΔ είναι 16 cm ενώ ΑΒ = x + 2 p = 140 ο . καθώς και τα μέτρα των o και ΓΔ o.

ΛΥΣΕΙΣ ΤΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑΤΩΝ .

76 .

Κ.Δ.Δ.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 1ο Οι Φυσικοί Αριθμοί ΘΕΜΑ 1 ο Α. Δύο φυσικοί αριθμοί α και β λέγονται μεταξύ τους πρώτοι όταν Μ. α : 1 = α 0:α=0 α : 0 δεν ορίζεται Ένας φυσικός αριθμός λέγεται πρώτος όταν μοναδικοί του διαιρέτες είναι ο εαυτός του και η μονάδα. Ο μοναδικός άρτιος και πρώτος είναι το 2. Κάθε αριθμός που δεν είναι πρώτος λέγεται σύνθετος.Κ. (α. Αν ο αριθμός α διαιρεί τον β τότε ο β είναι πολλαπλάσιο του α και ο Μ. το πηλίκο και το υπόλοιπο. 2. Ευκλείδεια διαίρεση λέγεται η διαδικασία κατά την οποία όταν δοθούν δύο φυσικοί αριθμοί. 77 . Αν υ = 0 προκύπτει η ισότητα Δ = δ · π που λέγεται τέλεια διαίρεση. (α. 1. ο Διαιρετέος και ο διαιρέτης βρίσκονται δύο άλλοι φυσικοί αριθμοί. με υ < δ και δ ≠ 0. ώστε να ισχύει η ισότητα Δ = δ · π + υ. β) = α. β) = 1.

πράγματι: 2 · 1 + 4 = 2 + 4 = 6 (7 – 3 + 8) · 0 = 0. πράγματι: (4 + 8) · 0 = 12 · 0 = 0 (5 + 7) : 4 – 3 = 0. Δ = 23 · 7 + 1 = 161 + 1 = 162 78 100 8 12 4 . Δ 418 δ 31 υ=5 13 = π 2.Β. 2 · 5 – (4 + 4) = 2. Δ δ π υ 418 31 13 15 162 23 7 1 1. πράγματι: 18 : 9 + 1 = 2 + 1 = 3 Β. πράγματι: 12 : 4 – 3 = 3 – 3 = 0 (9 + 9) : 9 + 1 = 3. πράγματι: 2 · 5 – 8 = 10 – 8 = 2 2 · (5 – 4) + 4 = 6. πράξη πρόσθεση πολλαπλασιασμός όροι ή προσθετέοι παράγοντες ιδιότητα πρόσθεση πολλαπλασιασμός αντιμεταθετική α+β=β+α α · β=β · α προσεταιριστική α + (β + γ) = (α + β) + γ α · (β · γ) = (α · β) · γ α+0=0 α · 1 = α και α · 0 = 0 α · (β + γ)=α · β + α · γ α · (β – γ) = α · β – α · γ επιμεριστική ΘΕΜΑ 2 ο Α.

υ < δ Δ 100 δ 12 υ=4 8=π ΘΕΜΑ 3 ο Α. γιατί 7 · 10. οπότε υ = 0 ή 1 ή 2 ή 3 ή 4. Γ) 0 + 4 = 4. Β. 8. Β. 4. γιατί περιέχονται οι αριθμοί: 11. υ < δ 100 = δ · 12 + υ. Δ) 0.000 + 3 · 100 + 1 = 70. 29. x = 13 · 2 = 26 y = 1 + 16 + 81 = 98 ω = (8 + 10) : 32 + (15 – 15)5 = 18 : 9 + 05 = 18 : 9 + 0 = 2 + 0 = 2 x + y + ω = 26 + 98 + 2 = 126 = 2 · 32 · 7 79 . 1. ο Α. άρα ν = 3. 19. δ = 10 (ή 8) και υ > δ. 13. Δ. 23. γιατί: x – x = 0 ή x = x . Β) 5 · 4 = 20. γιατί: Α) 5 + 4 = 9. Δ. Δ 3 ν 3 ν 5. πρέπει υ <5. 6.3. 7.000 + 300 + 1 = 70. Δ = δ · π + υ. Β. 17. Γ. Γ 2. υ φυσικός. Υπάρχουν και άλλοι συνδυασμοί.301. Στήλη Α αριθμός Παρατήρηση: 3062 6201 9600 4365 2004 3600 ΘΕΜΑ 4 Η συμπλήρωση των κενών με τα ψηφία που λείπουν είναι ενδεικτική. Γ. γιατί υ = 11. 3.

άρα Μ. β = 15 Α = (24 + 15)3 = 393 = 59. 2 75 = 3 · 5 .824 + 16. 8 = 2 άρα Ε. 8) = 3 · 2 = 3 · 8 = 24. 3 3 6 = 2 · 3. (45.920 + 3.824 + 3 · 24 · 225+3 · 576 · 15 + 3.Κ. 80 . (6. 75) = 3 · 5 = 15.319 3 2 2 3 Β = 24 + 3 · 24 · 15 + 3 · 24 · 15 + 15 = 13.375 = = 13. α = 24 2 45 = 3 · 5.319 Άρα Α = Β.Β.Δ.200 + 25.375 = 59. 60 = 22 · 3 · 5. 60.Κ.Π.

i) Τα κλάσματα ii) Για παράδειγμα: 8 4 1 1 > < 7 7 4 3 iii) Το γινόμενο δύο κλασμάτων είναι ένα κλάσμα που έχει για αριθμητή το γινόμενο των αριθμητών και παρονομαστή το γινόμενο των παρονομαστών. ενώ από δύο κλάσματα με ίσους αριθμητές μικρότερο είναι αυτό που έχει τον μεγαλύτερο παρονομαστή. α β και είναι ομώνυμα όταν γ = δ και ετερώνυμα όταν γ ≠ δ. Λ Σ Λ Σ Σ γιατί: α+ λ α λ α α = + = + 1 = 1+ λ λ λ λ λ vi. β α Β. γ δ Από δύο ομώνυμα κλάσματα μεγαλύτερο είναι αυτό που έχει μεγαλύτερο αριθμητή. α β Τα κλάσματα και λέγονται αντίστροφα και το γινόμενο τους ισούται με 1 . iv.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 2ο Τα κλάσματα ΘΕΜΑ 1 ο Α. ii. i. iii. v. Σ 81 .

γιατί 2 = • 6. γιατί 21 21: 7 3 = = 28 28 : 7 4 • 4 4 3 .12)=48 27 ⋅ 3 5 ⋅ 4 81 20 61 − = − = − = 16 12 16 ⋅ 3 12 ⋅ 4 48 48 48 Β. άρα ένα τέτοιο κλάσμα είναι το: 20 . α + β = 41 24 5 7 ΕΚΠ(6.8)=24 5 ⋅ 4 7 ⋅ 3 20 21 41 + = + = + = 6 8 6 ⋅ 4 8 ⋅ 3 24 24 24 2.ΘΕΜΑ 2 ο Α. β = 22 2 20 20 : 5 4 − = = = 25 25 25 25 : 5 5 3. α = 27 5 ΕΚΠ(16. 61 48 α 4 5 β α+β 1. 82 2 1 • 1. 5 5 ⋅ 4 20 5 5 ⋅ 4 20 7 . γιατί < < 11 11 11 11 • Μετατρέπουμε τα κλάσματα σε ισοδύναμα με μεγαλύτερος όρους: 1 1⋅ 4 4 2 2⋅4 8 για παράδειγμα: = και = = = . γιατί 20 20 : 4 5 = = 24 24 : 4 6 • 3. γιατί x ⋅ ⋅ = x ⋅ 1 = x 3 3 4 • 6 5 6 7 .

4)=4 2 1 3 + = + = + = 2 22 2 4 4 4 4 1 7 2. Δ 5. Α. Γ.ΘΕΜΑ 3 1. αφού x + 5 < x + 6 6. Γ: ο 1 1 1 1 ΕΚΠ(2. Β: 3 5 + ΕΚΠ(4.3)=12 4 3 = 1 1 ΕΚΠ(2. Γ: 2 ⋅ 3 = ⋅ 3 = 7 3 3 3. Δ: 3 1 ⎛7 2⎞ + : − = 4 4 ⎜⎝ 6 3 ⎟⎠ = 3 1 ⎛ 7 2⋅2 ⎞ 3 1 ⎛ 7 4 ⎞ + : − = + : − = 4 4 ⎜⎝ 6 3 ⋅ 2 ⎟⎠ 4 4 ⎜⎝ 6 6 ⎟⎠ 1 3 1 3 3 1 1 = + : = + : = 4 4 6 4 4 2 2 = 3 1 2 3 2 5 + ⋅ = + = 4 4 1 4 4 4 ΘΕΜΑ 4 ο Α.6)=6 + 2 6 3 4 3 5 + 4 3= 3 1 1 + 2 6 9 20 29 + 12 12 = 12 = 29 ⋅ 6 = 29 3 1 4 12⋅ 4 8 + 2 6 6 6 4. 83 . αφού 2 · (x + 3) = 2x + 6 7. Αφού τα 2/3 των μαθητών της τάξης είναι 18 μαθητές το 1/3 θα είναι 18 : 2 = 9 μαθητές και τα 3/3 που είναι ολόκληρη η τάξη θα είναι 3 · 9 = 27 μαθητές.

Κ . 84 .(5.Β.4)=20 2 ⋅ 4 1⋅ 5 13 = ( + ): = ( 5 ⋅ 4 + 4 ⋅ 5 ) : 15 = 5 4 15 8 5 13 = ( + ): = 20 20 15 13 15 15 15 : 5 3 = ⋅ = = = 20 13 20 20 : 5 4 1 1 22 1 2 22 Β = ( + 2⋅ ) : = ( + ) : = 5 5 5 5 5 5 3 4 3 5 3 = : = ⋅ = 5 5 5 4 4 Άρα Α = Β. 2 7 1 1 13 A = [ ⋅ + (1− ) ⋅ ] : = 7 5 2 2 15 2 7 2 1 1 13 2 7 1 1 13 = [ ⋅ + ( − )⋅ ]: = ( ⋅ + ⋅ ): = 7 5 2 2 2 15 7 5 2 2 15 2 1 13 Ε.Π.

0.000 85 .200 5. 12 : 1.001 = 0.5 9. 5 : 10 = 0.01 = 3.9 304.024 εκατοστό 17.092 Β.058 εκατοντάδα 724.000 = 4.02 2.000 = 0.4 3.0034 8.750 0.012 10.9999 χιλιοστό 305 724.302 μονάδα 476 50.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 3ο Οι Δεκαδικοί αριθμοί ΘΕΜΑ 1 ο Α. 70. 11.000. 1. αριθμός στρογγυλοποίηση προσέγγιση 17. 75 · 0. 123 : 100 = 1.000 = 0. 32 : 0.034 · 0. 0.750 6.749 δεκάδα 2.092 : 103 = 11.075 4. 302 : 10.00475 · 1.325 χιλιάδα 50.0302 7.100 476.0574 · 1.23 2.0001 = 7.000 = 57.9156 δέκατο 0.

8) = 2 · 1.3m = 12.4dm Για το 2ο ορθογώνιο: α = 20cm Επειδή Π = 2(α + β).7003m < 0.23m β.2 = 22.052m < 0.2dm 8dm 22.2+8) = 2 · 11. Για το 4ο ορθογώνιο: α = 400mm = 400 : 1000 = 0. m και μετατρέπουμε όλες τις μονάδες σε αυτήν: 0.4m ο B. α.ΘΕΜΑ 2 ο Α. έχουμε: 160 = 2(20 + β) 160 : 2 = 20 + β 80 = 20 + β β = 80 – 20 = 60cm Για το 3ο ορθογώνιο: Π = 180dm = 180:10 = 18 m Αφού Π = 2(α + β).χ. άρα α = 4 m.8m Π = 2 · (0.3m 86 .703m < 2m < 2. Για το 1ο ορθογώνιο: Π = 2 · (3.2 = 2.4 + 0. τότε α + β = 9 δηλαδή α + 5 = 9.023km = 0. α + β = 18 : 2 = 9. α + β = Π : 2. Επιλέγουμε μια μονάδα μέτρησης π.4m μήκος πλάτος περίμετρος 1 ορθογώνιο 3. Γνωρίζουμε ότι η περίμετρος Π του ορθογωνίου δίνεται από τον τύπο Π = 2 · (α + β) ή Π = 2α + 2β.4dm 2ο ορθογώνιο 20cm 60cm 160cm 3ο ορθογώνιο 4m 5m 180dm 4ο ορθογώνιο 400mm 80cm 2.023m < 5.4m β = 80cm = 80 : 100 = 0. 0.023 · 1000 = 23m 12.

134dm = 134 : 10 = 13... Γ.. ΣΤΗΛΗ (Α) ΣΤΗΛΗ (Β) 160 4 • 6.23 Γιατί: 160 = 160 : 4 = 40 4 523 = 523 : 100 = 5..83333.3m < 134dm < 0.0523 β.23 100 41 = 41: 6 = 6.6 21 : 25 = 0.84 3 : 800 = 0.04m 11011mm = 11011 : 1000 = 11....04m < 11.8333.4m < 23m ή 1004cm < 11011mm < 12. 523 100 41 6 • • • 523 10000 • • • • 40 0.. α.0523 5. κλάσμα 3 5 21 25 3 800 Δεκαδικός αριθμός 3 : 5 = 0.023km.011m Τώρα μπορούμε να τοποθετήσουμε τα μήκη αυτά από το μικρότερο στο μεγαλύτερο: 10.3m < 13.011m < 12. 6 523 = 523 : 10000 = 10000 = 0.4m 1004cm = 1004 : 100 = 10.00375 Δεκαδικό κλάσμα 6 10 84 100 375 100000 87 .

ΘΕΜΑ 3 ο x = 15 + 0.1 + 0.8 + 0.01 – 0.01 – (8:16)2 = = (8 – 0.6:0. ΘΕΜΑ 4 ο Α = 9.8 · 0.6 · 2 + 9.25 = 974.62 – (23 : 0.2 + 960 – 0.95.4 · 100 = 40 cm Π = (0.2 – 0.02 · 103 = 15 + 0.6 : 0. Β = (23 – 0.02 · 1000 = 15 + 20 = 35 cm y = 0.01) = 9.8 + 0.5) · 2+9.5) · 2+9.01 – (23:24)2 = (8 – 0.4) · 2 + 9.62 – (10 + 25) = = 9.25 : 0.16.16 – 35 = 57.01 – 0.25 = = 15.01 + 0.62 – 35 = 92.6:0.8 · 0.2 · 2 · 100 = 0. 88 .6 : 0.52 = 7.62 – (8 : 0.01) = 9.001) · 1000 = 0.25 = 975.52 : 0.111 · 1000 = 111 cm ω = Π– (x + y) = 111– (40 + 35) = 111 – 75 = 36 cm.

που ισχύει. άρα : x – 4 = 0. Ένα κλάσμα είναι ίσο με το 0 όταν ο αριθμητής του είναι 0. Επιλέγουμε την απάντηση (β). 5. 5 5 5 5 5 89 . 4. = 1. Εξισώσεις και προβλήματα 2. Ένα κλάσμα ισούται με 1 όταν οι όροι του είναι ίσοι. x = 4. Τα ποσοστά ΘΕΜΑ 1 ο Α. + = 1 . 2. δηλ. δηλ. Επιλέγουμε την απάντηση (α). Από τη θεωρία του σχολικού βιβλίου έχουμε: Α 1 2 3 4 5 6 Β γ στ β α δ ε Β. Επιλέγουμε την απάντηση (ε). Με την επιμεριστική ιδιότητα έχουμε : 2x – 6 = 8 δηλ.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 4ο 1. x = 20 – 12 = 8. Με δοκιμή βρίσκουμε ότι ο αριθμός που επαληθεύει την εξίσωση αυτή είναι το x = 3. Πράγματι για x = 3 έχουμε: 12 – 2 · 3 = 7 · 3–15 ή 12 – 6 = 21 – 15 ή 6 = 6 που είναι μια αληθής ισότητα. Επιλέγουμε την απάντηση (η). Με δοκιμή προκύπτει ότι η λύση είναι ο αριθμός 2 αφού : 2 −1 4 1 4 5 + = 1 . 2x = 8 + 6 ή 2x = 14 ή x = 14 : 2 = 7. άρα έχουμε την εξίσωση: x + 12 = 20. 1. 3. Επιλέγουμε την απάντηση (ζ).

ΘΕΜΑ 3 1. που δεν έχει λύση και χαρακτηρίζεται ως αδύνατη. Επιλέγουμε την απάντηση (δ).4 % 1000 1000 : 10 100 .6. Κάνοντας χιαστί πολλαπλασιασμό έχουμε: 3 1 = ή 1⋅ x = 3 ⋅ 3 ή x = 9 . Συμπληρώνουμε επομένως τον πίνακα: ΘΕΜΑ 2 A 1 2 3 4 5 6 7 8 B β η ε α ζ στ δ γ ο Α. Επιλέγουμε x 3 την απάντηση (στ). Στο 1ο μέλος εφαρμόζουμε επιμεριστική ιδιότητα. α = 30 – 10 = 20 β = (4 + 2) · 5 = 6 · 5 = 30 γ = (8 – 4)3 : 4 + 2 · 17 = 43 : 4 + 2 · 17 = 64 : 4 + 2 · 17 = 16 + 34 = 50 Είναι: α + β + γ = 20 + 30 + 50 = 100 α2 + β2 + γ2 = 400 + 900 + 2500 = 3800 Επομένως: 100 · x = 3800 ή x = 3800 : 100 = 38. Η εξίσωση γράφεται: 0x = 0 που επαληθεύεται για όλες τις τιμές και λέγεται αόριστη ή ταυτότητα. B. Η περίμετρος του ορθογωνίου ισούται με το άθροισμα των πλευρών του. 8. 4. Δ 90 ο γιατί: 314 314 : 10 31. 1. (γ).4 = = = 31. Τότε η μικρή διάσταση είναι 10 cm και η μεγάλη 20 cm. οπότε προκύπτει η εξίσωση: 6 · x = 60 3. 2. Η εξίσωση γράφεται 0x = 2. Επομένως επιλέγουμε την απάντηση Γ. 7. x = 60 : 6 = 10 cm. Ε = 10 · 20 = 200 cm2.

Β γιατί: ΘΕΜΑ 4 14 43.8 % αύξηση και όχι 18%.8 = = = 18. 500 500 : 5 100 91 . 100 100 Η τιμή διαμορφώθηκε σε 500 + 50 = 550€.2.75 % 32 100 ο Στις 10 Φεβρουαρίου η αύξηση σε € ήταν: 500 ⋅ 10 5000 = = 50 €. δηλ.75 = 14 : 32 = 0.4375 = = 43. Δ γατί η αύξηση είναι 30€ οπότε σχηματίζουμε το κλάσμα: 30 30 ⋅ 2 60 = = = 60 % 50 50 ⋅ 2 100 7. Στις 12 Μαρτίου έγινε νέα αύξηση 8% επί της αξίας των 550€ αυτή τη φορά: 8 4400 550 ⋅ = = 44 € και επομένως η τελική τιμή είναι 550 + 44 = 594€. Γ γιατί το 1m = 100cm και τα 3% των 100cm είναι 6. Β 3 ⋅ 100 = 3 cm 100 5. αύ100 100 ξηση 594 – 500 = 94€. Παίρνουμε επομένως το κλάσμα: 94 94 : 5 18. Δ γιατί: για να βρούμε το 200% του 200 κάνουμε τον πολλαπλασιασμό 200 ⋅ 200 = 2 ⋅ 200 = 400 100 4 4 ⋅ 20 80 γιατί: = = = 80 % 5 5 ⋅ 20 100 4. Β 3.

92 .

Το πηλίκο των αναλόγων ποσών x και y λέγεται συντελεστής αναλογίας και είναι πάντα σταθερό. Β. ΟΧΙ. γιατί: 60 120 180 = = =6 10 20 30 4 12 ≠ 6 15 3. γιατί το πηλίκο των αντίστοιχων τιμών είναι σταθερό: 2. ΝΑΙ. τότε οι αντίστοιχες τιμές του άλλου ποσού y πολλαπλασιάζονται με τον ίδιο αριθμό.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 5ο Ανάλογα ποσά και αντιστρόφως ανάλογα ποσά ΘΕΜΑ 1 ο Α. πλευρά χ 93 . Δύο ποσά x και y λέγονται ανάλογα όταν πολλαπλασιάζοντας τις τιμές του ποσού x με έναν αριθμό. αν με x ονομάσουμε την πλευρά του τετραγώνου. y) παριστάνουν σημεία που βρίσκονται πάνω σε ευθεία γραμμή που διέρχεται από το σημείο Ο. ΝΑΙ. 1. η περίμετρός του θα ισούται περίμετρος 4χ με 4x και ο λόγος τους θα είναι: = = 4 σταθερός αριθμός. Τα ανάλογα ποσά x και y συνδέονται με την ισότητα y = α · x Τα ζευγάρια των τιμών (x.

9. ΘΕΜΑ 2 ο Α. Οy. y) παριστάνουν σε αυτή τη περίπτωση σημεία του επιπέδου που βρίσκονται πάνω σε καμπύλη γραμμή που ονομάζεται υπερβολή και που δεν τέμνει ποτέ τους ημιάξονες Οx.. ΝΑΙ. Δύο ποσά x και y λέγονται αντιστρόφως ανάλογα όταν πολλαπλασιάζοντας τις τιμές του ποσού x με έναν αριθμό οι αντίστοιχες τιμές του άλλου ποσού y διαιρούνται με τον ίδιο αριθμό.. 42 = 16. η ισότητα y = x είναι ισότητα αναλόγων ποσών.. 22 = 4. ΟΧΙ.. Το πηλίκο τότε του εμβαδού προς την αντίστοιχη πλευρά δεν είναι σταθερό: πλευρά 1 2 3 4 . τότε το εμβαδόν που ισούται με x2. 5. . η ισότητα δεν είναι της μορφής y = αx που έχουν δύο ανάλογα ποσά x και y. εμβαδόν εμβαδόν πλευρά 1 4 9 16 . δεν είναι ευθεία. 2. 10. . ΟΧΙ.. 6.. είναι ευθεία που διέρχεται από την αρχή των αξόνων.. 32 = 9. ΟΧΙ. 4. 94 . 7.. για τον ίδιο λόγο..4. Το γινόμενο των αντιστρόφως αναλόγων ποσών x και y είναι σταθερό και τα ποσά α συνδέονται με την ισότητα y = x Τα ζευγάρια των τιμών (x. 3. αν x η πλευρά του τετραγώνου. 1 2 3 4 .. ΟΧΙ.. ΝΑΙ. θα παίρνει αντίστοιχα τις τιμές: 12 = 1. ΝΑΙ. η γραφική παράσταση δύο αναλόγων ποσών x και y είναι ευθεία που διέρχεται από την αρχή των αξόνων. 8. αυτή μπορεί για παράδειγμα να πάρει τις τιμές: 1.

2. 95 .Β. εμβαδό Ε = x · y Ε = x · y = 12 = σταθερό. ΝΑΙ. αν 10 εργάτες για παράδειγμα θα χρειάζονταν 6 ώρες για την ολοκλήρωση του έργου. y · x = 6. ΝΑΙ. οι 20 εργάτες μπορούμε να υποθέσουμε ότι θα χρειαστούν 3 ώρες. άρα y = 6 x Γ. 1.

5 4 συμπεραίνουμε ότι τα ποσά x και y είναι ανάλογα και ισχύει για αυτά η ισότητα: y = 3 ή y = 3x. ΟΧΙ. ΟΧΙ. η ισότητα μεταξύ του x. = 3. ΝΑΙ. y έχει τη μορφή y = . = 3. α ≠ 0 . α 6. x 96 . τότε η περίμετρός του y είναι y = 3x.α ≠ 0 που χαρακτηρίζει τα αντιx στρόφως ανάλογα ποσά. η ισότητα των ποσών x. η καμπύλη είναι υπερβολή. x α 7.Συμπληρώνουμε ενδεικτικά τον πίνακα: x 12 6 4 3 2 1 y 1 2 3 4 6 12 E=x·y 12 12 12 12 12 12 3. ΝΑΙ. = 3. y δεν έχει τη μορφή y = . η καμπύλη πρέπει να είναι υπερβολή.5 12 β) επειδή: 6 9 10.5 12 = 3. το γινόμενο των ποσών x και y είναι σταθερό και ίσο με 1000. x = πλευρά 2 3 3. 5. 2 3 3. ΝΑΙ. 4.5 4 y = περίμετρος 6 9 10. ΘΕΜΑ 3 ο α) Αν x η πλευρά του ισοπλεύρου τριγώνου.

Συμπληρώνουμε τον πίνακα: Ταχύτητα (χιλ.γ) Θα προκύψει μία ευθεία που θα διέρχεται από την αρχή των αξόνων: ΘΕΜΑ 4 ο Τα ποσά ταχύτητα και χρόνος προφανώς είναι αντιστρόφως ανάλογα./ώρα) 120 120 + x Χρόνος (λεπτά) 50 40 Aφού τα ποσά είναι αντιστρόφως ανάλογα έχουν τα γινόμενα των αντιστοίχων τιμών τους ίσα: 40 · (120 + x) = 50 · 120 4800 + 40x = 6000 40x = 6000 – 4800 40x = 1200 x = 1200 : 40 = 30 97 . Τότε θα πρέπει ν’ αναπτύξει ταχύτητα 120+x χιλιομέτρων την ώρα για να καλύψει συντομότερα την ίδια απόσταση. α) Έστω ότι ο οδηγός πρέπει ν’ αυξήσει κατά x χιλιόμετρα τη ταχύτητά του αυτοκινήτου του.

την ώρα για να διανύσει την ίδια απόσταση σε 40 λεπτά. 98 .Ώστε ο οδηγός πρέπει να αυξήσει τη ταχύτητα του αυτοκινήτου κατά 30 χιλ. την ώρα./ώρα) 120 120 – x Χρόνος (λεπτά) 50 60 60 · (120 – x) = 50 · 120 7200 – 60x = 6000 60x = 7200 – 6000 60x = 1200 x = 1200 : 60 x = 20 Άρα θα πρέπει να μειώσει την ταχύτητά του κατά 20 χιλ. β) Όμοια συμπληρώνουμε τον πίνακα : Ταχύτητα (χιλ.

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 6ο Θετικοί και Αρνητικοί αριθμοί ΘΕΜΑ 1 ο Α. 3. Όχι. Απόλυτη τιμή ενός αριθμού. Από δύο αρνητικούς αριθμούς μεγαλύτερος είναι αυτός που έχει την μικρότερη απόλυτη τιμή. από το σημείο Ο. Αφού οι αριθμοί έχουν θετικό πηλίκο είναι ομόσημοι και επειδή έχουν άθροισμα αρνητικό θα είναι και οι δύο αρνητικοί. 99 . Για να πολλαπλασιάσουμε δύο ομόσημους αριθμούς πολλαπλασιάζουμε τις απόλυτες τιμές τους και στο γινόμενο βάζουμε πρόσημο +. Β. ονομάζεται η απόσταση του σημείου που παριστάνεται στον άξονα από τον αριθμό αυτόν. . Οι πιθανές περιπτώσεις είναι : . ενώ οι αντίθετοι είναι ετερόσημοι αριθμοί. Για να προσθέσουμε δύο ετερόσημους αριθμούς αφαιρούμε από τη μεγαλύτερη απόλυτη τιμή.τρεις αρνητικοί παράγοντες και δύο θετικοί.ένας αρνητικός παράγοντας και τέσσερις θετικοί. 2. Η απόλυτη τιμή ενός αριθμού α. συμβολίζεται με ⏐α⏐ και δεν μπορεί να είναι αρνητικός αριθμός. . 1. την μικρότερη και στο άθροισμα βάζουμε το πρόσημο του αριθμού με τη μεγαλύτερη απόλυτη τιμή.και οι πέντε παράγοντες είναι αρνητικοί. Οι αντίστροφοι είναι ομόσημοι.

23 104. Όταν μια παρένθεση έχει μπροστά – μπορούμε να την απαλείψουμε μαζί με το – και να γράψουμε τους όρους που περιέχονται στη παρένθεση με αντίθετα πρόσημα. Α 1 2 3 Β γ β α Δ. Λ. + (– 2 + 3 – 3) = – 2 + 3 – 3 100 Γ. Β. Α. Όταν μια παρένθεση έχει μπροστά +. Η λύση της εξίσωσης αx = β είναι η x = β : α = α 3. ΘΕΜΑ 2 ο Α. Λ. Στ. Ε. Αριθμός α Αντίθετος του α Απόλυτη τιμή του α Απόσταση του α στον άξονα από το Ο + 12. (+ 2) + (– 3) – (+ 3) = 2 – 3 – 3 2. Οι όροι α και β είναι ετερόσημοι.64 12. 1. Δ. Θυμίζουμε ότι : α. 1. (– 2 + 3 + 3) = – 2 + 3 + 3 5. – (– 2 + 3 – 3) = 2 – 3 + 3 6. και να γράψουμε τους όρους όπως περιέχονται στην παρένθεση.Γ.23 + 104.64 – 12. Σ. β 2.64 12. – (– 2) – (– 3) + (+ 3) = 2 + 3 + 3 3. Σ. β. .64 – 104. (αν έχει). 5.23 104. Λ.23 16 3 16 3 16 3 0 0 0 − 16 3 0 + Β. 4. οπότε το πηλίκο είναι αρνητικό. Πρέπει ο παρονομαστής β να είναι διάφορος του μηδενός. – (+ 2) – (+ 3) + (– 3) = – 2 – 3 – 3 4. ή δεν έχει πρόσημο. μπορούμε να την απαλείψουμε μαζί με το +.

Επομένως: |x| = 6 δηλαδή x = + 6 ή x = – 6 και |x| = 7 δηλαδή x = + 7 ή x = – 7. + 6. 2. Γ. οι μοναδικές ακέραιες τιμές που υπάρχουν είναι το 6 και το 7. 6. Β. Η απόλυτη τιμή του αριθμού α εκφράζει την απόσταση του σημείου που στον άξονα των ρητών αριθμών παριστάνεται από τον αριθμό α. Β. Β. ο αντίθετος του − είναι ο + 3 3 5 3 5. α = . α = – 5. Δ. − = −1. Άρα βρίσκουμε 4 ακέραιες τιμές τις: – 6. Οι αριθμοί είναι αντίθετοι άρα έχουν άθροισμα 0.5 και = 0.Α Β ΘΕΜΑ 3 1 Γ 2 Β 3 Α 4 Δ 5 Στ 6 Ε ο 1. + 7.2 . 3 1 3. τότε α = + 2 ή α = – 2. β = + 7 α + β = (– 5) + (+ 7) = – 5 + 7 = 2 α – β = – 5 – (+ 7) = – 5 – 7 = – 12 α · β = ( – 5)(+ 7) = – (5 · 7) = – 35 5 α : β = ( – 5) : (+ 7) = – (5 : 7) = − 7 1 1 2. Α. – 7. Ο αντίστροφος του − είναι ο − . 1. β = − 3 3 1 1 α + β = + (− ) = 0 3 3 1 1 1 1 2 α − β = − (− ) = + = 3 3 3 3 3 1 1 1 1 1 α ⋅ β = ⋅ ( − ) = −( ⋅ ) = − 3 3 3 3 9 1 1 1 1 α : β = : ( − ) = −( : ) = −1 3 3 3 3 101 . 2 5 5 5 3 5 4. Αν |α| = 2. Μεταξύ των αριθμών 5 και 8. επομένως δεν μπορεί να είναι αρνητικός αριθμός. Γ.

5 – 8 + 2 – x = 7 – 8 – x = – 1 – x – 1 – x = – 20 x = – 1 + 20 = 19 Πράγματι: 5 – 8 + 2 – 19 = 5 + 2 – 8 – 19 = 7 – 27 = – 20 6. 7 – 10 = – 3 – 3x = – 12 x = (– 12) : (– 3) = + 4 Πράγματι: (7– 10) · 4 = – 3 · 4 = – 12 2 7.3. α = −1 1 1 = −( + ) = − 2 2 +2 4 4 ⎛ −4 ⎞ β = − ⎜ ⎟ = −( + ) = − 3 3 ⎝ −3 ⎠ 3 2 1 4 1 4 3 8 11 α + β = − + (− ) = − − = − − = − 2 3 2 3 6 6 6 3 2 1 4 1 4 3 8 5 α − β = − − (− ) = − + = − + = 2 3 2 3 6 6 6 1 4 1 4 4 2 α ⋅ β = ( − ) ⋅ ( − ) = +( ⋅ ) = = 2 3 2 3 6 3 1 4 1 4 1 3 3 α : β = ( − ) : ( − ) = +( : ) = ⋅ = 2 3 2 3 2 4 8 ΘΕΜΑ 4 ο 1. (– 4) – (– 5) = – 4 + 5 = + 1 4. [(– 5)(– 3)] : [(+ 1)(– 1)] = (+ 15) : (– 1) = – 15 3. (+ 3) · 0 · (– 1) · 5 = 0 5. x: ( − ) = 5 3 2 2 10 x = 5 · ( − ) = −(5 ⋅ ) = − 3 3 3 ⎛ 10 ⎞ ⎛ 2 ⎞ ⎛ 10 2 ⎞ 10 3 10 =5 Κάνουμε και τη δοκιμή: ⎜ − ⎟ : ⎜ − ⎟ = + ⎜ : ⎟ = ⋅ = ⎝ 3 ⎠ ⎝ 3⎠ ⎝ 3 3⎠ 3 2 2 102 . (+ 8)(– 2)(– 1) = + (8 · 2 · 1) = 16 2.

Ομαδοποιούμε θετικούς . α = −3 − + 4 + 10. 4 4 1.Β. Α = 3.2 3 3 α=–3–3+4 α=–6+4=–2 β=− γ= Διαγράφουμε τους αντίθετους όρους.αρνητικούς. Α : x = |α| –| β| –| γ| Α : x = |–2| – |+ 2| – |+ 3| A : x = 2–2–3 A : x = –3 5 :x = − 3 12 5 5 ⎛ 5 ⎞ ⎛ 5 1⎞ x= : ( −3 ) = − ⎜ :3 ⎟ = − ⎜ ⋅ ⎟ = − 12 36 ⎝ 12 ⎠ ⎝ 12 3 ⎠ 103 .2 + − 3 − 10. ( −1)( +3)( −4) +12 =− = +2 = 2 −6 −6 −18 −18 −18 = = = +3 = 3 4 − ( +10) 4 − 10 −6 α − β ⋅ (α + 2γ) −2 − 2( −2 + 2 ⋅ 3) = = (β − α) ⋅ (α − 2β) [2 − ( −2)] ⋅ ( −2 − 2 ⋅ 2) −2 − 2( −2 + 6) −2 − 2 ⋅ 4 −2 − 8 −10 5 = = = = = (2 + 2) ⋅ ( −2 − 4) 4 ⋅ ( −6) −24 −24 12 2.

104 .

Όταν λέμε α στον κύβο εννοούμε την δύναμη α3. η δύναμη αν διαβάζεται και νιοστή δύναμη του α και ισούται με α · α · α · … · α. α1 = α αο = 1. 2. α ≠ 0 6. Για να υψώσουμε ένα γινόμενο σε ένα εκθέτη υψώνουμε κάθε παράγοντα του γινομένου στον εκθέτη αυτόν. ν παράγοντες του α. όταν α ≠ 0 1 α–ν = ν . αν · βν = (αβ)ν 7. Η δύναμη α2 διαβάζεται και α στο τετράγωνο. αμ : αν = αμ–ν. όταν α ≠ 0 α 3. 105 . Αν ν φυσικός αριθμός. 4. αμ · αν = αμ+ν 5. 1. Αν α < 0 και αν > 0 τότε ο εκθέτης ν είναι άρτιος.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 7ο Δυνάμεις ρητών Αριθμών ΘΕΜΑ 1 ο Α. Αν α > 0 τότε αν > 0 Αν α < 0 και αν < 0 τότε ο εκθέτης ν είναι περιττός. ν > 1.

(– 2)ν = – 8 (– 2)ν = (– 2)3. x5 : x3 = x5–3 = x2 1 2.00001 · x = 107 10–5 · x = 107 ή x = 107 : 10–5 = 107 – (– 5) = 107 + 5 = 1012 Β. ν = 3 4. Δ. (– 2)ν = 16 (– 2)ν = 24 (– 2)ν = (– 2)4. x = 1010 · 1014 = 1010 + 14 = 1024 5. 2ν = 1. (– x)4 = x4 ΘΕΜΑ 2 Σ Λ Λ Λ Σ ο Α.αν ⎛ α ⎞ 8. (x3)2 = x3·2 = x6 5. ν = 4 106 . Η δύναμη με βάση αρνητικό και εκθέτη περιττό είναι αρνητικός αριθμός. Β. ν = ⎜ ⎟ β ⎝β ⎠ ν 9. Γ. β ετερόσημοι α · β < 0. 1. β αντίθετοι αριθμοί α + β = 0 και (α + β)2008 = 02008 = 0 2. Α = (– 1)0 + (– 1)1 + (– 1)2 + (– 1)3 = 1 + (– 1) + 1 + (– 1) = 1– 1 + 1 – 1 = 0 4. Αν α. Επειδή α. ν = – 2 2. Β. x–5 = 5 x 3 4 3. 0. x · x = x3+4 = x7 4. 1. (αμ)ν = α μ·ν Β. 1. 2ν = 3. Για να υψώσουμε ένα πηλίκο σε έναν εκθέτη υψώνουμε κάθε όρο του πηλίκου στον εκθέτη αυτόν 10. Α. ν = 0 1 4 ν 2 = 2–2. 3.

αφού ν άρτιος (–1)ν = 1. ⎛ 1⎞ ⎜2⎟ ⎝ ⎠ 3 Γ. ⎛2⎞ ⎜3⎟ ⎝ ⎠ (5–6)2 8. 1ν = 1 Άρα: (– 1)ν + 1ν = 1 + 1 = 2 107 . ⎜ ⋅ ⋅ ⎟ = ⎜ ⎟ = 13 = 1 ⎝ 2 2 3 ⎠ ⎝ 12 ⎠ Γ. ⎛3⎞ ⋅⎜ ⎟ ⎝2⎠ 3 1 3 3 4 34 81 ⎛3⎞ Γ. 66 ⋅ 6 2 ( −3)8 9. 10. (2ν)3 = 64 2ν · 3 = 26 3·ν=6 ν=6:3=2 ΘΕΜΑ 3 Α 1 2 3 4 5 Β Β Α Δ Ε Γ ο παράσταση τιμές 1. – (– 3)0 Α.5. ⎜ ⎟ = 4 = 2 16 ⎝2⎠ Γ. ενώ για κάθε ν. 33–4 = 3–1 = 2. 84 43 − 4 4 23 ⎛8⎞ ⎛4⎞ Β. 23 · 21 = 23+1 = 24 4 −4 7. – 9 + 9 = 0 3. 23 · 2 4. ⎛4⎞ ⋅⎜ ⎟ ⎝3⎠ Αν ν άρτιος (– 1)ν + 1ν 3 3 3 ⎛ 1 3 4 ⎞ ⎛ 12 ⎞ Β. –32 + (–3)2 Γ. 33 34 Α. – 1 6. 5(–6) · 2 = 5–12 = 1 512 66 ⋅ 6 2 66 + 2 68 ⎛ 6 ⎞ = 8 = 8 = ⎜ ⎟ = 28 8 3 3 3 ⎝3 ⎠ 8 Β. ⎜ ⎟ − ⎜ ⎟ = 24 – 23 = 16 – 8 = 8 ⎝4⎠ ⎝2⎠ 5.

= – 21 + 18 = – 3 μετά οι δυνάμεις. Β. x = –24 + 2 · (– 3)2 – [23 – (– 3)3] : 7 = – 24 + 2 · (– 3)2 – [8– (– 27)] : 7 = = – 24 + 2 · (– 3)2 – (8 + 27) : 7 = – 24 + 2 · (– 3)2 – 35 : 7 = = – 16 + 2 · 9 – 35 : 7 = = – 16 + 18 – 5 = = – 16 – 5 + 18 = Προηγούνται οι πράξεις στις παρενθέσεις ή στις αγκύλες. x+1 2 x+3 –3+1 2 –3+3 Α = 9 · x – 2 · x + 18 · x = 9 · (– 3) – 2 · (– 3) + 18 · (– 3) = = 9 · (– 3)–2 – 2 · 9 + 18 · (– 3)0 = 1 1 − 18 + 18 ⋅ 1 = 9 ⋅ − 18 + 18 = 1 = 9⋅ 2 9 ( −3) 108 .ΘΕΜΑ 4 ο Α. x=–3 στη συνέχεια οι πολλαπλασιασμοί και οι διαιρέσεις και στο τέλος οι προσθέσεις και οι αφαιρέσεις με τη σειρά που σημειώνονται.

Αμβλεία ονομάζεται η κυρτή γωνία που είναι μεγαλύτερη από την ορθή. Κάθε γωνία που είναι μικρότερη από την ορθή λέγεται οξεία. 1. αλλά έχουν επίσης κοινά  . Δύο γωνίες που έχουν κοινή κορυφή και οι πλευρές τους είναι αντικείμενες ημιευθείες λέγονται κατακορυφήν.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 8ο Βασικές Γεωμετρικές Έννοιες ΘΕΜΑ 1 ο Α. 5. την ΒΑ. οι πλευρές των γωνιών δεν είναι αντικείμενες ημιευθείες. όλα τα σημεία της γωνίας ΓΒΔ 109 . έχουν κοινή κορυφή και κοινή πλευρά. Δύο ευθείες του ίδιου επιπέδου που δεν είναι παράλληλες υποχρεωτικά θα τέμνονται και το κοινό τους σημείο λέγεται σημείο τομής. Το μήκος του ευθυγράμμου τμήματος ΑΒ λέγεται και απόσταση του σημείου Α από το Β. Λάθος. Το μέτρο της είναι μεγαλύτερο από 90 μοίρες και μικρότερο από 180 μοίρες. Λάθος. 2. Παράλληλες ονομάζονται δύο ευθείες του ίδιου επιπέδου που όσο και αν προεκταθούν δεν θα έχουν κοινό σημείο. 1. 3. 2. Β. Η ημιευθεία που έχει για αρχή την κορυφή μιας γωνίας και τη χωρίζει σε δύο ίσες γωνίες ονομάζεται διχοτόμος της γωνίας. Οι γωνίες αυτές είναι ίσες. 4.

αφού έχουν άθροισμα 90ο.3. Λάθος. ενώ η μη κυρτή γωνία είναι μεγαλύτερη από τις 180ο. 9. Σωστό. γωνίες ΑΒΔ 4. Σωστό:  . η καθεμιά είναι μικρότερη από 90ο και άρα οξεία. στο ίδιο επίπεδο δύο ευθείες ή θα τέμνονται ή θα είναι παράλληλες. δύο ευθείες κάθετες σε μια τρίτη ευθεία μεταξύ τους είναι παράλληλες. 7. Λάθος. αν α = β τότε και 180 ο − α = 180 ο − β . 8. 110 . 6. οι μη κοινές πλευρές τους Οx και Οx΄ είναι αντικείμενες ημιευθείες : 5. Λάθος. Σωστό. 10. Σωστό. Σωστό. η αμβλεία γωνία είναι μεγαλύτερη των 90ο και μικρότερη των 180ο. τότε οι ίσες Αν ΒΔ είναι η διχοτόμος της γωνίας ΑΒΓ  και ΔΒΓ  είναι εφεξής.

Αλλά Ο μέσο του ΑΜ. 5. Οπότε ισχύει: 3 · 45ο = 135ο. 2. 4. Επομένως ΟΒ = ΟΜ + ΜΒ = 3cm + 6cm = 9cm. ΑΜ = ΜΒ = 12 : 2 = 6cm. x + x + 110ο = 180ο 2x = 180ο – 110ο 2x = 70ο x = 70ο : 2 = 35ο. άρα ΟΜ = 6 : 2 = 3cm.ΘΕΜΑ 2 ο Α. 2 360o o ⋅ 180 = = 72o. Το τρίγωνο είναι ισοσκελές και οι προσκείμενες γωνίες στη βάση του θα είναι ίσες: x + 5ο = 70ο x = 70ο – 5ο = 65ο. ενώ η συμπληρωματική της είναι 90ο – 45ο = 45ο. 5 5 111 . 1. ο η απόσταση του σημείου Α από την ευθεία ε είναι το μήκος του κάθετου ευθυγράμμου τμήματος ΑΓ. Α 1 2 3 4 5 6 7 8 9 Β Θ Ζ Στ Β Γ Ε Δ Α Η Β. Α 4. ο ο ο 2. 1. Η συμπληρωματική της είναι: 90ο – 72ο = 18ο. x = 9cm. Β. Δ. 3 1080o o ⋅ 360 = = 108o 10 10 3. x = 360 – 35 = 325 . Β. Επειδή Μ μέσο του ΑΒ. πράγματι η παραπληρωματική της είναι 180ο – 45ο = 135ο. 3. Α. ΘΕΜΑ 3 Α.

μόνο αν είναι τόξα του ίδιου κύκλου ή ίσων κύκλων : p = 70ο .Β. ΓΔ o = 70ο αλλά ΑΒ p ≠ ΓΔ. l . επομένως α = 70ο .  α και 70ο σχηΗ ε είναι διχοτόμος της γωνίας xΟy ματίζουν μια ευθεία γωνία: β + α + 70ο = 180ο β + 70ο + 70ο = 180ο β + 140ο = 180ο β = 180ο − 140ο = 40ο. Οι γωνίες β. Η δ είναι παραπληρωματική της γωνίας των 70ο : δ = 180ο − 70ο = 110ο. 1. 1. Μία επίκεντρη γωνία έχει την κορυφή της στο κέντρο ενός κύκλου. Οι γωνίες γ και 70ο είναι ίσες ως κατακορυφήν: γ = 70ο. 112 . o ΑΒ 2. 2. Λάθος. ΘΕΜΑ 4 ο Α. Σωστό. Β. Το μέτρο της επίκεντρης γωνίας ισούται με το μέτρο του αντίστοιχου τόξου της.

Το τόξο p είναι ημικύκλιο. Tέμνουσα 2 Eφαπτομένη 1 Eξωτερική του κύκλου 0 1) 2) 3) Δ. 1.Γ. x = 90ο. Το τόξο 3. x = 180ο. Το τόξο 2. Απόσταση x 1) Μικρότερη των 2 cm 2) Ίση με 2 cm 3) Μεγαλύτερη από 2 m Ονομασία της ευθείας ε Πλήθος κοινών σημείων ευθείας – κύκλου. Άρα x = 360ο – 50ο = 310ο. ΑΒ p είναι αντίστοιχο τόξο ορθής επίκεντρης γωνίας. ΑΒ p = 50ο και ο κύκλος είναι τόξο 360ο. ΑΒ 113 .

Η ΟΔ είναι διχοτόμος της γωνίας ΒΟΓ l = 50ο : 2 = 25ο. Η ΟΕ είναι διχοτόμος της γωνίας ΑΟΓ l γράφεται ως άθροισμα: Η επίκεντρη γωνία ΔΟΕ l = ΔΟΓ l + ΓΟΕ l = 25o + 65o = 90o. ΟΑΒ Ε. Τότε x = 90ο – 55ο = 35ο. Επομένως ΔΟΓ l ως παραπληρωματική της γωνίας ΒΟΓ l ισούται με: Η γωνία ΑΟΓ l = 180ο – 50ο = 130ο. ΔΟΕ p = 90ο. l = 50ο . θα είναι κάθετη στην ακτίνα ΟΑ. Οι γωνίες ΑΟΒ κύκλου. επομένως l = 90ο. ορθή γωνία. Άρα θα έχουν και τα αντίστοιχα τόξα τους ίσα. Επομένως και το αντίστοιχο τόξο της ΕΔ 114 . x = 40ο. 5.l και ΓΟΔ l είναι ίσες (ως κατακορυφήν) επίκεντρες γωνίες του ίδιου 4. 180ο – ΒΟΓ l οπότε ΓΟΕ l = 130° : 2 = 65°. Αφού ΑΒ εφαπτομένη στον κύκλο.

Γωνία Σημεία που μέσο του ευθυγράμμου τμήματος. Η μεσοκάθετος. Μεσοκάθετος ευθυγράμμου τμήματος λέγεται η ευθεία που είναι κάθετη προς αυτό και διέρχεται από το μέσο του.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 9ο Συμμετρία ΘΕΜΑ 1 ο Α. όσο και ως προς σημείο είναι ίσα. όταν το σημείο Ο είναι το μέσο του ευθυγράμμου τμήματος ΑΑ΄. Τα συμμετρικά σχήματα. είναι κέντρα συμμετρίας Το 1 2. 3. Β. 1. Η ευθεία του ευθυγράμ2 μου τμήματος. Σχήμα Ευθύγραμμο τμήμα Άξονες Ευθείες που είναι άξονες Κέντρα συμμετρίας συμμετρίας συμμετρίας 1. τόσο ως προς ευθεία. Κάθε σημείο της μεσοκαθέτου ευθυγράμμου τμήματος ισαπέχει από τα άκρα του. 2. – – – – 115 . 1 Ισοσκελές τρίγωνο 1 Η διχοτόμος Η διάμεσος που αντιστοιχεί στη βάση του. Δύο σημεία Α και Α΄ είναι συμμετρικά ως προς το Ο.

Οι 2 ευθείες που διέρχοΟρθογώνιο 2 νται από τα μέσα των απέ- 1 » 1 » 1 » 1 Το κέντρο του.5) Β(2. . – – Το σημείο Παραλληλόγραμμο – – 1 τομής των διαγωνίων του.4) Ν(8.4) Σημείο 116 Οι διάμετροί του.0) Λ(6. Ρόμβος 2 Οι 2 ευθείες των διαγωνίων του. Α(1.3) Συμμετρικό ως προς το σημείο Μ Κ(7.Ισόπλευρο τρίγωνο 3 Οι τρεις διάμεσοι.8) Γ(0.4) Μ(4. Κύκλος ΘΕΜΑ 2 Άπειροι.4) M(4. ναντι πλευρών. Οι 2 ευθείες των διαγωνίων Τετράγωνο 4 του και οι 2 ευθείες που διέρχονται από τα μέσα των απέναντι πλευρών του. ο A.

Οι γωδ) Η επίκεντρη γωνία AOΔ l και ΒΟΔ l είναι συμμετρικές ως προς την ΓΔ και επομένως θα είναι νίες και AOΔ l = 40ο.0) M(4.2) Γ(0. Η γωνία ΑΟΒ l = ΑΟΔ l + ΔΟΒ l = 40ο + 40ο = 80ο. α) ΟΑ = ΟΒ = 3cm. γ) Το τρίγωνο ΑΓΒ είναι ισοσκελές γιατί το σημείο Γ ως σημείο της μεσοκαθέτου ΓΔ της χορδής ΑΒ. ισαπέχει από τα άκρα Α και Β. επομένως ΓΑ = ΓΒ. Τότε η γωνία ΒΟΚ 117 .Α(1. δηλαδή ΒΟΔ l = 180ο – 80ο = 100ο (ως παραπληρωματική της AOB l ). l έχει μέτρο όσο το αντίστοιχό της τόξο. δηλαδή το κέντρο του κύκλου Ο ισαπέχει από τα άκρα Α και Β του ευθυγράμμου τμήματος ΑΒ και επομένως θα ανήκει στη μεσοκάθετό του που είναι η ΓΔ. το σημείο Ο θα είναι το μέσο του τμήματος ΑΚ. Επομένως ΑΚ = 2ΟΑ = 2 · 3 = 6cm και θα είναι διάμετρος του κύκλου. ίσες. β) Αφού το Κ είναι συμμετρικό του Α ως προς το κέντρο Ο.4) Μ(4.1) Β(2.4) Τ(4.4) Σημείο Β. δηλαδή 40ο.3) Συμμετρικό ως προς τη διχοτόμο ε της γωνίας Ρ(3.0) Σ(0.

4. κ και δ . επομένως β = 120ο .ΘΕΜΑ 3 ο Α. οι ευθείες ε και ζ είναι παράλληλες. 5. 2. δηλαδή δ = 180ο − 60ο = 120ο . Οι γωνίες κ και ν είναι παραπληρωματικές γιατί σχηματίζουν μια ευθεία γωνία : κ = 180ο − 120ο = 60ο . άρα λ = 120ο . λ . Επειδή γ και κ είναι εντός εναλλάξ και ίσες γωνίες.   λέγονται εντός εκτός και επί τα αυτά. 3. Αν ε//ζ τότε δ + κ = 180ο.λ  λ λέγονται εντός και επί τα αυτά. Οι γωνίες β και λ είναι ίσες ως εντός έκτος και επί τα αυτά. Οι γωνίες δ και κ είναι εντός και επί τα αυτά και επομένως είναι παραπληρωματικές. 1. επομένως α = 60ο . 1. άρα είναι ίσες: γ = 60ο . Οι γωνίες γ. Αν ε//ζ τότε α = κ . Δύο παράλληλες ευθείες που τέμνονται από τρίτη σχηματίζουν εντός εναλλάξ γωνίες και εντός εκτός και επί τα αυτά γωνίες που είναι ίσες. άρα μ = 60ο . Οι γωνίες β. Οι γωνίες λ και ν είναι ίσες ως κατακορυφήν γωνίες. 7. γωνία ν κ λ μ Μέτρο γωνίας α β 60ο γ δ 118 120ο 60ο 120ο 60ο 120ο 60ο 120ο . Τα ζευγάρια των εντός εναλλάξ γωνιών είναι: γ . Οι γωνίες μ και κ είναι ίσες ως κατακορυφήν γωνίες. Οι γωνίες α και κ είναι ίσες ως εντός έκτος και επί τα αυτά. 6. Β. 2. Οι γωνίες γ και κ είναι εντός εναλλάξ γωνίες.

Η γωνία α είναι παραπληρωματική της γωνίας των 140ο : α = 180ο – 140ο = 40ο. άρα Α l = 180ο − 75ο = 105ο και Α l +Δ l = 180ο . Οι γωνίες Α l = 60ο + 120ο = 180ο.  και Γ παραπληρωματικές ως εντός εκτός και επί τα αυτά. Η γωνία δ είναι εντός εναλλάξ με την α . Άρα ΑΒ//ΓΔ. Β. Η γωνία Γ με τη γωνία των 300ο σχηματίζουν μια πλήρη γωνία επομένως l και Γ που είναι εντός και επί τα αυτά είναι επίσης Γ = 360ο – 300ο = 60ο. Όμοια Α l = 180ο − 105ο = 75ο . Η γωνία γ είναι παραπληρωματική της γωνίας των 50ο : γ = 180ο – 50ο = 130ο. Η γωνία ν και η γωνία των 72ο είναι ίσες ως εντός εκτός και επί τα αυτά: ν = 72ο. Η γωνία μ με τη γωνία ν και την ορθή γωνία σχηματίζουν μια ευθεία γωνία:  = 180ο − (90ο + 72ο ) = 180ο − 162ο = 18ο . 119 .Γ. Τέλος η γωνία x είναι ίση με τη γωνία των 50ο ως εντός εναλλάξ και σχηματίζει μια πλήρη γωνία με την γωνία β επομένως β = 360 ο − x = 360ο – 50ο = 310ο. Β l +Β  = 180ο . μ = 180ο − (90ο + ν) Η γωνία λ είναι ίση με τη γωνία μ ως εντός εναλλάξ άρα λ = 18ο . Δ Γ. άρα: δ = α = 40ο. και παραπληρωματικές αφού: Γ + Α ΘΕΜΑ 4 ο Α. Γ = 180ο − 75ο = 105ο . Β  = 180ο − 105ο = 75ο .

120 .

2. 5. 1. οι συμπληρωματικές γωνίες έχουν άθροισμα 90ο.Τραπέζια ΘΕΜΑ 1 ο Α. Τα κύρια στοιχεία του τριγώνου είναι οι πλευρές. Το τρίγωνο που έχει 2 πλευρές του ίσες λέγεται ισοσκελές. Κάθε του γωνία είναι 60ο μοίρες. το σωστό θα ήταν: l = 180 ο − φ l. οι κορυφές και οι γωνίες του ενώ τα δευτερεύοντα είναι τα ύψη. δηλαδή έχουν άθροισμα 90ο.Παραλληλόγραμμα . 2) Λάθος. Οι γωνίες που είναι προσκείμενες στη βάση του είναι ίσες. οι γωνίες ω και φ είναι παραπληρωματικές. Η διάμεσος που αντιστοιχεί στη βάση του είναι ύψος και διχοτόμος.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 10ο Τρίγωνα . Σε κάθε ορθογώνιο τρίγωνο οι οξείες του γωνίες είναι συμπληρωματικές. η γωνία ω ως εξωτερική της γωνίας φ ισούται με το άθροισμα των δύο απέναντι εσωτερικών γωνιών του τριγώνου. Στο ισόπλευρο τρίγωνο όλες οι πλευρές του είναι ίσες. Κάθε διάμεσός του είναι ύψος και διχοτόμος. Β. 1) Σωστό. ω 121 . Το άθροισμα των γωνιών ενός τριγώνου είναι ίσο με 180ο μοίρες. Γ. ΑΗ ύψος. 4) Λάθος. 4. οι διάμεσοι και oι διχοτόμοι. 3. 3) Σωστό. ΑΔ διχοτόμος. ΑΜ διάμεσος.

60ο 90ο 30ο ΝΑΙ Ορθογώνιο Σκαληνό 60ο 60ο 60ο ΝΑΙ Οξυγώνιο Ισόπλευρο 92ο 40ο 48ο ΝΑΙ Αμβλυγώνιο Σκαληνό 45ο 45ο 90ο ΝΑΙ Ορθογώνιο Ισοσκελές 40ο 100ο 40ο ΝΑΙ Αμβλυγώνιο Ισοσκελές 52ο 76ο 52ο ΝΑΙ Οξυγώνιο Ισοσκελές Β. γιατί το άθροισμα 110 ο – 75 ο των γωνιών του είναι μεγαλύτερο από 180ο. 122 . Το άθροισμα των οξειών γωνιών του θα είναι 30ο + 30ο = 60ο. Συμπληρώστε τώρα το πίνακα: Α Β Γ ΥΠΑΡΧΕΙ ΤΕΤΟΙΟ ΤΡΙΓΩΝΟ. δηλαδή 9x = 180ο και x = 180ο : 9 = 20ο. (αποδεικνύεται και χωρίς την εφαρμογή του Σχολικού βιβλίου: η άγνωστη εσωτερική γωνία ισούται με 180ο – (40ο + 70ο ) = 180ο – 110ο = 70ο. 1) 2x + 3x + 4x = 180ο. 2) Το τρίγωνο είναι ισοσκελές και οι προσκείμενες γωνίες στη βάση του είναι ίσες: x + x + 50ο = 180ο.ΘΕΜΑ 2 ο Α. 5) Η εξωτερική γωνία x ισούται με το άθροισμα των δύο άλλων εσωτερικών γωνιών του τριγώνου: x = 40ο + 70ο = 110ο. άρα x = 130ο : 2 = 65ο. Λόγω της διχοτόμου όμως 2x = 60ο και x = 60ο : 2 = 30ο. Ολόκληρη η άγνωστη γωνία ισούται με 180ο – 120ο = 60ο. 4) Οι οξείες γωνίες του ορθογωνίου τριγώνου είναι συμπληρωματικές: x + 2x = 90ο δηλαδή 3x = 90ο ή x = 90ο : 3 = 30ο. Γνωρίζουμε ότι το άθροισμα των γωνιών του τριγώνου ισούται με 180ο. 80ο 40ο 60ο ΝΑΙ Είδος τριγώνου ως προς τις γωνίες του Είδος τριγώνου ως προς τις πλευρές του Οξυγώνιο Σκαληνό – – ΟΧΙ. Η γωνία x είναι παραπληρωματική της γωνίας των 70ο επομένως x = 180ο – 70ο = 110ο). άρα x = 180ο – 60ο = 120ο. 2x = 180ο – 50ο = 130ο. 6) 72ο + 48ο = 120ο. 3) Tο τρίγωνο είναι ισοσκελές και οι προσκείμενες γωνίες στη βάση του είναι ίσες.

• Ρόμβος • Τετράγωνο • Μόνο οι δύο απέναντι πλευρές του είναι παράλληλες. β = 180ο − (70 ο + 60ο ) = 180ο − 130ο = 50 ο δ = β ως εντός εναλλάξ. Τραπέζιο • • Παραλληλόγραμμο με όλες τις γωνίες του ορθές. δηλαδή οι διαγώνιοί του διχοτομούνται. ιδιότητα που έχουν τα παραλληλόγραμμα. Α.ΘΕΜΑ 3 ο ο ο l = 2 ⋅ 90ο = 2 ⋅ 90 = 180 = 36ο . Α 5 5 5 ο l l l  είναι τριπλάσια της Γ διαι Αφού Α + Β + Γ = 180 . Β + Γ = 180ο − 36ο = 144ο και η Β l = Γ δηλαδή το ρούμε 144ο : 4 και βρίσκουμε τη γωνία Γ : Γ = 144ο : 4 = 36ο . Ισοσκελές τραπέζιο • • Οι διαγώνιες του είναι ίσες και κάθετες. 123 . • Παραλληλόγραμμο με όλες τις πλευρές του ίσες. Β. Β γωνο ΑΒΓ είναι αμβλυγώνιο. Β. Το τετράπλευρο ΑΓΒΔ είναι παραλληλόγραμμο γιατί: ΟΑ = ΟΒ = 2cm και ΟΓ = ΟΔ = 4cm. Άρα Α l = 3 ⋅ Γ = 3 ⋅ 36ο = 108ο > 90ο αμβλεία γωνία και το τρίτρίγωνο ΑΒΓ είναι ισοσκελές. δ = 50ο. ΣΤΗΛΗ (Α) ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΑ ΣΤΗΛΗ (Β) ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ Ορθογώνιο • • Τραπέζιο με τις μη παράλληλες πλευρές του ίσες. ΘΕΜΑ 4 ο Α. α = 70ο ως κατακορυφήν γ = 180ο − 120ο = 60ο α + β + γ = 180 ο .

124 .

Δηλαδή α–ν = ν α 125 . Όταν πολλαπλασιάζουμε ή διαιρούμε τους όρους ενός κλάσματος με τον ίδιο φυσικό αριθμό ≠ 0 προκύπτει ισοδύναμο κλάσμα. Για να διαιρέσουμε δύο ρητούς αριθμούς πολλαπλασιάζουμε τον διαιρετέο με τον 1 αντίστροφο του διαιρέτη. Μια δύναμη με βάση αριθμό ≠ 0 και εκθέτη αρνητικό αριθμό είναι ίση με κλάσμα που έχει αριθμητή το 1 και παρονομαστή τη δύναμη του ίδιου αριθμού με τον 1 αντίθετο εκθέτη. 3. Αντίθετοι λέγονται δύο αριθμοί που έχουν την ίδια απόλυτη τιμή αλλά διαφορετικό πρόσημο. Το κλάσμα του οποίου οι όροι είναι επίσης κλάσματα λέγεται σύνθετο κλάσμα. 4. 1. Το άθροισμα ενός φυσικού αριθμού και ενός κλάσματος λέγεται μεικτός αριθμός. Τα ομώνυμα κλάσματα έχουν ίσους παρονομαστές. 6. Για να αφαιρέσουμε δύο ρητούς αριθμούς προσθέτουμε στον μειωτέο τον αντίθε το του αφαιρετέου. 5. 2. Τα κλάσματα που δεν είναι ομώνυμα λέγοντα ετερώνυμα.ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 11ο Επαναληπτικό διαγώνισμα σε όλη την ύλη ΘΕΜΑ 1 ο Α. Δηλαδή α : β = α · β 8. Δηλαδή α – β = α + (– β) 7.

9. Υπάρχει και η περίπτωση η βάση να είναι αρνητικός αριθμός και ο εκθέτης άρτιος. ΟΧΙ. Μόνο κοινούς παράγοντες μπορούμε να διαγράψουμε απλοποιώντας έτσι το α⋅ λ κλάσμα. 11. (αμ)ν = αμν. Από δύο ομώνυμα κλάσματα μεγαλύτερο είναι αυτό με τον μεγαλύτερο αριθμητή. ΟΧΙ. λ 3. 7.χ. ( – 2)4 = + 16. Τότε θα προκύψει ένα κλάσμα με αριθμητή το άθροισμα των αριθμητών και παρανομαστή α β α+β τον ίδιο: + = . ΝΑΙ. αριθμητών και παρονομαστή το γινόμενο των παρονομαστών: ⋅ = β δ β⋅δ 6. αλλά δε διαιρείται με το 9 γιατί το άθροισμα των ψηφίων του που είναι 15 δεν διαιρείται με το 9. Ο αριθμός 12. 5. Π. ΟΧΙ. ΟΧΙ.Β. διαιρείται επίσης και με το 5 αφού το τελευταίο ψηφίο του είναι 5. ΟΧΙ. Προσθέτουμε τις απόλυτες τιμές τους και στο αποτέλεσμα βάζουμε πρόσημο + αν είναι ομόσημοι και πρόσημο – αν είναι ετερόσημοι. ΝΑΙ. Αόριστη ή ταυτότητα λέγεται η εξίσωση που επαληθεύεται για όλες τις τιμές του αγνώστου. ΝΑΙ. 1. 2. ΟΧΙ. 13. Η εξίσωση που δεν έχει λύση λέγεται αδύνατη. 8. αλλά (– 3)2 = (+ 3)2 = 9. κ κ κ 4. Για παράδειγμα οι αριθμοί – 3 και +3 είναι αντίθετοι .345 διαιρείται με το 3 γιατί το άθροισμα των ψηφίων του 1 + 2 + 3 + 4 + 5 = 15 διαιρείται με το 3. ΟΧΙ. οι αντίθετοι όμως είναι ετερόσημοι. 126 . ΟΧΙ. Αρχικά πρέπει για να προστεθούν τα κλάσματα να είναι ομώνυμα. ΟΧΙ. Το σωστό θα ήταν: = α. |x – 4|+|2 – x |+|x + 2|= =|4 – 4|+|2 – 4|+|4 + 2|= 0 +|– 2|+|6|= 0 + 2 + 6 = 8. Αφού έχουν θετικό πηλίκο θα είναι ομόσημοι. Το γινόμενο δύο κλασμάτων είναι ένα κλάσμα με αριθμητή το γινόμενο των α γ α⋅ γ . ΟΧΙ. 10. 12.

1. Το παραλληλόγραμμο έχει τις απέναντι πλευρές του ίσες: x + 3 = 9 – x. 2. 3. Αν διπλασιάσουμε τη πλευρά αυτή θα γίνει 2 · 5 = 10 cm και έτσι η περίμετρος θα γίνει 40 40 ⋅ 5 200 = = = 200% . 3 3 9. Έτσι για παράδειγμα για υ = 0.ΘΕΜΑ 2 ο Α. 4. Β. 5. η παράσταση − 6 + 5 −1 ( −3) ⋅ 2 + 5 −6 Γ = – 2 + 2 + 2 = 2. 8.Κ. Σωστό είναι το Δ. Σωστό είναι το Β. ενώ η Δ = 25 – 20 – 2 = 3. Τα πιθανά υπόλοιπα της διαίρεσης με διαιρέτη 5 είναι: 0. το πλήθος των αρνητικών παραγόντων πρέπει να είναι άρτιο. β β β β 6. επιλέγουμε τους κοινούς παράγοντες στον μεγαλύτερο εκθέτη αλλά και τους διαφορετικούς και τους πολλαπλασιάζουμε: Σωστή απάντηση η Δ. 7+(2 · 5) + (3 : 4) = 7 + 2 · 5 + 3 : 4 = 7 + 10 + 0. Γι’ αυτό κ < 0. 2. Δ = 5 · 5 + 0 = 25. Β. 3. Δ. 7. Σχηματίζουμε τώρα το κλάσμα 20 20 ⋅ 5 100 απάντηση η Β. υ < δ. Γ. x = 6:2 = 3. στη συνέχεια οι πολλαπλασιασμοί – διαιρέσεις και τέλος οι προσθέσεις – αφαιρέσεις.Κ.π. Για το Ε. Γ. 1 36 ⋅ 36 = = 12 . 10. 4. Όταν η πλευρά είναι 5 cm η περίμετρος του τετραγώνου θα είναι 4 · 5 = 20 cm. 127 . Η παράσταση Α = = 1. Σωστή 4 · 10 = 40 cm. Η ισότητα της Ευκλείδειας διαίρεσης είναι: Δ = δ · π + υ. β ακέραιοι δεν υπάρχουν άλλοι τέτοιοι αριθμοί που να ικανοποιούν την ισότητα α · β = 1. 1.λ. Προηγούνται οι δυνάμεις. 1.Δ. Β.75. επιλέγουμε μόνο τους κοινούς παράγοντες στο μικρότερο εκθέτη και τους πολλαπλασιάζουμε: Σωστή απάντηση η Α. και π = 5 (αφού μας δίνεται ότι π = δ). Όταν έχουμε αναλύσει τους αριθμούς σε γινόμενο πρώτων παραγόντων για να βρούμε τον Μ.75 = 17. Επειδή υπάρχουν ήδη 3 αρνητικοί παράγοντες και το γινόμενο είναι θετικό. Γ. −2 + ( −1) ⋅ ( −3) −2 + 3 1 −6 = = = −1.Π. Για υ = 1 και π = 5 παίρνουμε Δ = 5 · 5 + 1 = 25 + 1 = 26. κ. δηλαδή x + x = 9 – 3. 3α + 5β 3α 5β α = + = 3 ⋅ + 5 = 3 ⋅ 2 + 5 = 6 + 5 = 11. 2x = 6. Πράγματι: (+ 1) · (+ 1) = 1 και (– 1) · (– 1) = 1 και επειδή α.

32 4 1 = . 1ο πρόβλημα : Aν x ένας φυσικός ο επόμενός του θα είναι x + 1 Η εξίσωση είναι τότε η: x + x + 1 = 15 2x + 1 = 15 2x = 15 – 1.6 . 5x – 2 7 = 3 3 4:x= 1 32 x = 0. 2x = 14. x = 3 : 5 = 0. x 32 πρόβλημα εξίσωση λύση Δύο διαδοχικοί φυσικοί αριθμοί έχουν άθροισμα 15 2x + 1 = 15 x=7 Από το πενταπλάσιο ενός αριθ2 μού αφαιρούμε και βρίσκου3 7 με διαφορά 3 Διαιρούμε το 4 με έναν αριθμό και βρίσκουμε πηλίκο 2–5 128 x = 4 ⋅ 32 = 128 . 5x = . x = 14 : 2 = 7.6 x = 128 . 3 3 3 3 3 3ο πρόβλημα: 4 : x = 2–5 δηλαδή 4 : x = 1 . 2ο πρόβλημα: Με x ονομάζουμε τον ζητούμενο αριθμό: 2 7 7 2 9 5x − = . H λύση είναι η x = 7. 5x = + .υπόλοιπο 0 1 2 3 4 πηλίκο 5 5 5 5 5 διαιρέτης 5 5 5 5 5 Διαιρετέος 25 26 27 28 29 2. 5x = 3 .

ΘΕΜΑ 3

ο

Α.
7 8 15
+ =
=5
3 3 3 
2
5 3 5 5 6 5 5 1 ΕΚΠ=4 5 2 3
y = −( − ) = −( − ) = − =
− =
4 1 2 4 2 2 4 2
4 4 4

x=

Β.
3
32 1
9 1
9 25 225
y 2 : x −2 = ( )2 : 5−2 = 2 : 2 =
:
= ⋅
=
4
4 5
16 25 16 1
16

Γ.
i. Το 5% πήρε κάτω από τη βάση, δηλαδή

5
5 ⋅ 20 100
⋅ 20 =
=
= 1 μαθητής.
100
100 100

3
y
3 ⋅1 3
3⋅5
15
ii. = 4 =
=
=
=
= 15% της τάξης πήρε άριστα.
x
5
4 ⋅ 5 20 20 ⋅ 5 100

ΘΕΜΑ 4

ο

A = (8 − 14)2 − [(8 − 4) : 2 − 6] ⋅ 5 = ( −6)2 − [(8 − 4) : 2 − 6] ⋅ 5 =
= 36 − (4 : 2 − 6) ⋅ 5 = 36 − (2 − 6) ⋅ 5 = 36 − ( −4) ⋅ 5 =
= 36 − ( −20) = 36 + 20 = 56o 
+ Γ = 180ο , δηλαδή Β 
+ Γ = 180ο − 56ο = 124ο . Αλλά το
Στο τρίγωνο ΑΒΓ είναι: 56ο + B
τρίγωνο ΑΒΓ είναι ισοσκελές με βάση τη ΒΓ και επειδή οι προσκείμενες γωνίες στη 
= Γ = ω, άρα ω
l +ω
l = 124ο , 2ω
l = 124ο ,
βάση ισοσκελούς τριγώνου είναι ίσες: Β
l ως εντός εναλλάξ των παραλλήλων
l = 124ο : 2 = 62ο . Η γωνία x είναι ίση με την A
ω
l και ω
l είναι ίσες ως εντός εκτός και επί
ΑΒ//ΓΕ, δηλαδή lx = 56ο. Τέλος οι γωνίες φ
l = 62ο.
τα αυτά των παραλλήλων ευθειών ΑΒ//ΓΕ, άρα φ
l , x,
l ω
l σχηματίζουν μια ευθεία γωνία, επομέ(Προκύπτει και από το γεγονός ότι οι γωνίες φ
l + lx + ω
l = 180o , αλλά lx + ω
l = 56o + 62o = 118o ,
νως έχουν άθροισμα 180o δηλαδή φ
l = 180o − 118o = 62o ).
επομένως φ

129

130

ΔΙΑΓΩΝΙΣΜΑ 12ο
Επαναληπτικό διαγώνισμα σε όλη την ύλη

ΘΕΜΑ 1

ο

Α.
1.

2
2
7
⋅ 3 ⋅ x = 3, οπότε οι αριθμοί και x είναι αντίστροφοι, δηλ. x =
7
7
2

2. Οι αριθμοί ( −1)( −2)( −3) ⋅ x και ( −1)( −2)( −3)( +5) είναι αντίθετοι, οπότε x= − 5
3.

6x
= 0, άρα ο αριθμητής 6x είναι 0, δηλ. x=0
9

4.

x⋅3
= −1, άρα x= − 1
3

5. Προκειμένου να προκύψει πηλίκο 5 πρέπει x= − 3

6. x = 0
7. 10x = 10 −4 άρα x = −4
8. 5 ⋅ x ⋅ 10 -2 ⋅ 10 −6 = 10 −7 ή 5 ⋅ x ⋅ 10 -2 +(-6) = 10 −7 , 5 ⋅ x ⋅ 10 -8 = 10 −7 , 5 ⋅ x = 10 -7 : 10 −8
5x = 10 -7-(-8) , 5x = 10 -7+8

5x = 101
5x = 10
x = 10 : 5 = 2

131

Η εξωτερική γωνία είναι παραπληρωματική της αντίστοιχης εσωτερικής: l. 3. 6. δηλαδή ίση με 90ο. Αν υπήρχε. Το ισόπλευρο τρίγωνο έχει όλες τις γωνίες του ίσες με 60ο. Λ. Το τόξο ΖΕ p = 140 μοίρες επειδή από το ημικύκλιο αφαιρούμε το τόξο ΓΔ o . 1. 180 ο − Β l . Το τόξο ΔΗ δή: 180ο – 40ο = 140ο. 3. Γ οι εσωτερικές γωνίες ενός τριγώνου ΑΒΓ οι εξωτερικές θα έχουν μέτρο: Αν Α l . όσο και το μέτρο της αντίστοιχης επίκεντρης γωνίας. x = 9 γιατί τότε: 9 1 = 91−2 = 9−1 = 2 9 9 ή x = −9 γιατί επίσης 9 ( −9 ) 2 = 9 1 = 91−2 = 9−1 = 2 9 9 B. 10x = 101+ 5 . ΘΕΜΑ 2 ο Α. 4. 7. Η γωνία AOB l o είναι το αντίστοιχο τόξο της γωνίας ΓΟΔ 2. το άθροισμα των γωνιών του θα ξεπερνούσε τις 180ο. = = x x 10 10 10 10 10 x = 10 ⋅ 105 . Μόνο η διάμεσος που αντιστοιχεί στην βάση έχει αυτή την ιδιότητα. Λ. Β l . 10 x = 106 x=6 10. Λ. Λ. ενώ στο ορθογώνιο μια γωνία του είναι ορθή. 1. 2. Αν υπήρχε. αφού οι γωνίες που είναι προσκείμενες στη βάση είναι ίσες. 101+ 4 1 105 1 . 180ο − Γ και οι τρεις μαζί θα έχουν άθροισμα: 180 ο − Α l ) + (180 ο − Β l ) + (180ο − Γ ) = 3 ⋅ 180 ο − ( Α l+Β l + Γ ) = 540ο − 180ο = 360 ο (180 ο − Α 8. Λ. Το άθροισμα τους είναι μια μη κυρτή γωνία. l ονομάζεται επίκεντρη γωνία. θα ήταν και η άλλη αμβλεία. Σ. Λ. Το τόξο ΓΔ p = 40 μοίρες. το άθροισμά τους τότε θα ήταν μεγαλύτερο από 180ο. 132 . δηλα4. Σ. 5.9.

p και ΓΔ o παρόλο που και τα δύο είναι 40 μοιρών. ΑΟΔ l − ΔΟΒ l . Τα τόξα ΑΒ είναι τόξα του ίδιου κύκλου ή ίσων κύκλων. Τα ευθύγραμμα τμήματα που υπάρχουν στο σχήμα είναι: ΟΓ. ΑΟΓ Εντός εναλλάξ των παραλλήλων ΑΒ//ΓΕ είναι οι γωνίες: l − ΟΓΔ l − ΟΔΕ l − ΟΔΓ  . ΟΔΓ l − ΟΔΕ l . l − ΖΔΕ l και ΓΔΖ l − ΟΔΕ l . 133 . ΑΟΔ l . ΘΕΜΑ 3 ο Με δοκιμή το x = 8 αφού 30 : (8 – 2) = 30 : 6 = 5 . άρα: l = Γ = x ως εντός εναλλάξ. γ. ΑΟΓ l = ΓΔΟ l =2x ως κατακορυφήν. ΓΔΖ l − ΖΔΕ l . Β. ΖΔΕ l − ΟΔΕ l . α. ΓΔΖ l − ΓΔΟ l . β. Z ΔΕ l + Γ + ΓΔΟ l = 180ο . Το ζευγάρι των αντικείμενων ημιευθειών του σχήματος είναι: ΟΑ – ΟΒ. ΑΒ//ΓΕ. Κατακορυφήν γωνίες: ΟΔΓ Παραπληρωματικές γωνίες είναι οι: l − ΓΟΒ l . ΟΔ και το ΓΔ. δεν είναι ίσα γιατί δεν 5. ΤΕΤΡΑΠΛΕΥΡΑ ΙΔΙΟΤΗΤΕΣ ΤΩΝ ΔΙΑΓΩΝΙΩΝ ΤΟΥ ΤΟ ΣΗΜΕΙΟ ΤΟΜΗΣ ΕΙΝΑΙ ΚΕΝΤΡΟ ΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΕΙΝΑΙ ΑΞΟΝΕΣ ΣΥΜΜΕΤΡΙΑΣ ΠΑΡΑΛ/ΓΡΑΜΜΟ + ΟΡΘΟΓΩΝΙΟ + ΡΟΜΒΟΣ + + ΤΕΤΡΑΓΩΝΟ + + ΙΣΕΣ ΚΑΘΕΤΕΣ ΔΙΧΟΤΟΜΟΙ ΤΩΝ ΓΩΝΙΩΝ + + + + + + Γ. δηλαδή: Στο τρίγωνο ΓΔΟ έχουμε ΓΟΔ ο ο ο ο 39 + x + 2x = 180 ή 39 + 3x = 180 3x = 180ο – 39ο = 141ο x = 141ο : 3 = 47ο. ΑΟΓ δ. ΒΟΔ l .

Κ.Δ. από όπου προκύπτει δηλ. 134 .Π.Κ. Οι προσκείμενες γωνίες στη μεγάλη βάση ισοσκελούς τραπεζίου είναι ίσες: l = Γ = 45ο Δ l ως εντός και επί τα αυτά των Η γωνία ΔΑΒ είναι παραπληρωματική της γωνίας Δ l = 180ο − Δ l = 180ο − 45ο = 135ο . Οπότε ΑΕ = ΕΔ = 2cm.Β΄ τρόπος: Λύνουμε την εξίσωση: 5 · (x–2) = 30 5x–10 = 30 5x = 30+10 5x = 40 x = 40 : 5 = 8 Επομένως ΓΔ = 8cm. ΑΕ = 2cm. άθροισμα 90ο και επειδή η Δ ότι το τρίγωνο ΑΕΔ είναι ισοσκελές με βάση τη πλευρά ΑΔ.10) = 2 2 ⎛2⎞ Η εξίσωση γράφεται: 2 · 2 · ⎜ ⎟ = 30 + 2 ⎝ 1⎠ 2 · 2y · 22 = 32 2 · 4 · 2y = 32 8 · 2y = 32 2y = 32 : 8 2y = 4 y = 2.10) = 30 Μ. y 1. Ε.(2. ΕΖ = ΔΓ – ΔΕ – ΖΓ = 8 – 2 – 2 = 4 cm.(2. Το τετράπλευρο όμως ΑΒΖΕ είναι ορθογώνιο και έχει τις απέναντι πλευρές του ίσες. l και ΔΑΕ l είναι συμπληρωματικές. Αλλά και η γωνία παράλληλων ΑΒ//ΔΓ.6. Η περίμετρος του ορθογωνίου είναι ΑΒ + ΒΓ + ΓΔ + ΔΑ = x + 2 + x + x + 2 + x = 4x + 4. άρα και η ΑΒ = 2cm. Στο ορθογώνιο τρίγωνο ΑΔΕ οι γωνίες Δ l = 45ο τότε και η ΔΑΕ l = 45ο . Άρα ΔΑΒ  = 135ο γιατί οι προσκείμενες γωνίες ΔΑΒ l και ΑΒΓ l στη μικρή βάση ΑΒ του ΑΒΓ ισοσκελούς τραπεζίου είναι ίσες. έχουν 2. Όμοια προκύπτει ότι ΒΖ = ΖΓ = 2cm.3. ΘΕΜΑ 4 ο 1.

Το τρίγωνο ΑΟΒ είναι ισοσκελές με βάση ΑΒ. Τέλος ΑΒ 135 . 4x + 4 = 16 4x = 16 – 4 4x = 12 x = 12 : 4 = 3cm ΑΒ = 3 + 2 = 5cm. Η γωνία ι είναι επίκεντρη γωνία και έχει μέτρο ίσο με το μέτρο του αντίστοιχου τόξου της. Οι ίσες επίκεντρες γωνίες ΑΟΒ p = ΓΔ o = 140ο. Για τον ίδιο λόγο δ = β = 20 ο. Αλλά α + β + ι = 180ο α + β = 180 ο − ι = 180ο − 140ο = 40ο α = β = 40ο : 2 = 20ο. ΓΔ = 5cm ΒΓ = 3cm. Οι προσκείμενες γωνίες σε αυτήν θα είναι ίσες. ΑΔ = 3cm. ι = 140ο . Η γωνία γ είναι ίση με την α ως εντός εναλλάξ των ΑΒ //ΓΔ άρα γ = 20 ο. επομένως ε = 90ο − 20ο = 70ο. 2.  = 90ο ). Η γωνία ε είναι συμπληρωματική της β (Β l και ΓΟΔ l (καΌμοια προκύπτει ότι ζ = η = θ = 70ο. δηλαδή α = β . τακορυφήν) θα έχουν και τα αντίστοιχα τόξα τους ίσα: ΑΒ p + ΒΓ o = 180ο (ημικύκλιο) ΒΓ o = 180ο − ΑΒ p = 180ο − 140ο = 40ο .Αφού η περίμετρος είναι 16cm.