∞‰fi ωzÎfi_ ’˛¿Î¿ıLƒ

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrÏzη›

·ı¬¿
⁄˛õ‰«˝Á

≠¿Î¿
lÌ ‰ıÿ‹Î÷Î √ΛhÎÌ ÀˇVÀ
ÂÎ_Ï÷¿<…
_ ËÏfl¶Îfl
µkÎflÎ_«·

≠¿Î¿±ı‰_‹ƒ¿—
lÌ ‰ıÿ‹Î÷Î √ΛhÎÌ ÀˇVÀ,
ÂÎ_Ï÷¿<…
_ , ËÏfl¶Îfl
(µkÎflÎ_«·)

·ı¬¿
ÕΘ.≠HΉ ’_ÕuÎ

g¿‹÷-15wÏ’›Î

±ÎI‹Ïfi‰ıÿfi
V◊Î’fiÎ ‰WνfiÎ ’˛◊‹ ’W’‹Î_ “ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›”fiÌ V◊Î’fiÎfiÌ
÷◊Î Á…˝fiÎI‹¿ Á_¤Î‰fiα˘fiÌ ‹ÌÃÌ ‹ÌÃÌ ‹ËıÓ¿ »ı. ±Î ωrωzη› ’fl‹ ’ÒF›
√vÿı‰fi_ ÁοÎfl ◊÷_ ÏÿT› V‰´ »ı. ±ı‹fiÌ ÷’ç›Î˝ ¶ÎflÎ µÿ˚¤‰ı· µΩ˝fiÌ
±ÎK›ÎÏI‹¿ ±fi¤ÒÏ÷ »ı, …ı ±ÎK›ÎÏI‹¿ …√÷‹Î_◊Ì ’˛Î«Ìfi ∑ÏWα˘fiÌ ÷’˘¤ÒÏ‹
’fl ±◊ν÷˚ ÂÎ_Ï÷¿<_…◊Ì ±Õ‘˘ Ï¿·˘‹ÌÀfl ÿÒfl ±Î‰ı· √ΛhÎÌ ¿<_…‹Î_ ±‰÷Ïfl÷
◊¥ »ı. ±Î ωrωzη›fi_ ±ı ’˛Î_√HÎ »ı,¿ı F›Î_ ›√ÿı‰÷ÎfiÌ ¿Ú’΄@÷◊Ì ±ıfiÌ
÷‹Î‹ Á_¤Î‰fiα˘ ‰Î›‰ı√ı◊Ì ’˘÷Îfi˘ ±Î¿Îfl ‘ÎflHÎ ¿flÌ flËı· »ı. ±Î ’V÷¿‹Î_
±ıfiÎ ±ı¿ ºU›fi_ ±Î»\_ Ï«hÎÎ_¿fi ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÌ ±ÎK›ÎÏI‹¿ „@÷fi˘
’˛¿Î ’◊flΛı·˘ »ı. ÷ıfiı ÁÎ«Ì flÌ÷ı ÏfiË΂‰Î◊Ì ºÏWÀ … fiËŸ, ºÏWÀ¿˘HÎ ’HÎ
⁄ÿ·ÎÂı. ºÏWÀ ÷˘ ‹ÎhÎ ’˛¿ÎÂfi_ ’flΉ÷˝fi »ı. ±Î ºÏWÀ¿˘HÎ … ±ı‰˘ »ı ¿ı …ı
±Î’HÎΠω«Îfl˘fiı ¿oÕÎflı »ı, Ïfi¬Îflı »ı ±fiı ∞‰fi ∞‰‰Îfi˘ ÁΫΠflV÷Îfi_ ¤Îfi
¿flΉı »ı. ºÏWÀ ÿ˘WÎfiı T›‰ÏV◊÷ ¿fl‰Îfi_ ¿Î‹ ±Î_¬fiÎ ÕΘ¿Àflfi_ »ı, ’fl_÷
ºÏWÀ¿˘HÎfi˘ µ’«Îfl ¿fl‰Îı ∑ÏWÎfi_ ¿Î‹ »ı. ›√∑ÏWÎ √vÿı‰fiÌ ±ÎK›ÎÏI‹¿
«ı÷fiαı ±Î … µtı ‹ÎÀı ±Î ωrωzη›fiÌ V≤ÏWÀfi_ Á…˝fi ¿›* »ı. ±Î Á‹√˛
’V÷¿‹Î_ ÿflı¿ ’˛¿flHÎ ÿÌà ±ıfiÌ ¿Î›˝Âˆ·Ì ÷◊Î ÏÂZÎHÎfiÌ ÁΑfiÎfiÎ V‰w’fiÌ
±fi¤ÒÏ÷ ¿flΉ‰Îfi˘ ’˛›Ç ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı.
÷ıfiÎ ’˛I›ı¿ ’˛Á_√‹Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ Á_ÿ¤˘˝fiÌ ÁÎ◊ı, ¤Îfl÷fiÎ ‰ÎV÷ω¿
±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ±ÎI‹Îfi˘ ±ı‰Ì flÌ÷ı Á‹Î‰ı ¿fl‰Î‹Î_, ÁÎ_¿‚‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı ¿ı
±ıfiÎ ÂOÿ˘ ‰Î_«fiÎflfiÌ ±Î_√‚Ì ’¿ÕÌ ÷ıfiı ‹ÎfiÏÁ¿ ’˛‰ÎÁ ¿flÎ‰Ì Â¿ı. ±Î ’V÷¿
‰Î_«÷Î ‰Î_«÷Î ÷ıfiÎ ‰Î_«fi ¿flfiÎflÎfiÎ ‹fi‹Î_, xÿ›‹Î_ ωrωzη›fi_ Á_’HÒ Î˝ V‰w’
V’WÀ ◊¥ ¿ı, ±ı‰Îı ÷‹Î‹ ’˛¿Îflfi˘ ‹ÎfiÏÁ¿ ’˛⁄_‘ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı. ÷ıfi_
‰Î_«fi ¿flfiÎflα˘ ±ı ‰Î÷fi˘ ±fi¤‰ ¿flÂı ¿ı ÏÂZÎHÎ wÏœ±˘fiÎ ¿⁄˛V÷Îfi‹Î_
ÂOÿ˘fiÌ µ»‚¿Òÿfi_ fi΋ fi◊Ì, ⁄S¿ı ±ı ∞‰_÷, Á÷÷ √Ï÷ÂÌ· ±_¿fl< fiÎ ±ÏV÷I‰fiı
±Îı‚¬‰Îfi˘, ω¿ÏÁ÷ ¿fl‰Îfi˘ µ’ø‹ »ı, …ı‹Î_ Á_’ÒHν T≤ZÎ ⁄fi‰ÎfiÌ Á_¤Î‰fiÎ
÷◊Î Á΋J›˝ »ı.
±Î…ı ’˛«Ï·÷ ÏÂZÎHÎfiÎ fi΋ı ‹fiW›fiı ¿ı‰‚ ‰Î‹fi ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì
flè΢ »ı. ±ı‹Î_ ÂOÿiÎÎfi ÷˘ »ı, ’fl_÷ ωzÎfi_ ⁄‚ fi◊Ì, ∞‰fi ‹ÒS›˘fi_ Á΋J›˝
fi◊Ì. ±Î…fiÌ ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷, ‹fiW›fiı √˘¬HÎ ⁄fiÎ‰Ì ÿı‰Îfi_ ¿<«ø »ı. ÷ıfiÌ
±_ÿfl Á_¤Î‰fiα˘fiÎ …ı √Ì÷˘ µ»flÌ flèÎÎ_ »ı, ±ı √Ì÷˘fiÌ ¿˘‹‚ ’Î_¬˘ ’fl ⁄ı¿Îfl˘fiÌ

Œ˘… ’ıÿÎ ¿flfiÎflÌ ÏÕ√˛Ì±˘fiÎ ’J◊fl˘ ⁄Î_‘Ì ÷ıfiı ’Î_¬ ωËÌfi ⁄fiΉ‰Îfi_ ·˘¤Î‹b_
WÎÕ›_hÎ »ı. ±Î…fiÌ ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷±ı ‹fiW›fiÌ ¿<Ã_ Îfi_ ¬Ò⁄ … ±fi˘¬_ Ï«hÎ ⁄fiΉÌfiı
flÎ¬Ì ÿÌ‘_ »ı. …ı‹Î_ ±Î’HÎÌ Á_V¿ÚÏ÷◊Ì Ï‰¬ÀÎ ’ÕÌ …‰ÎfiÌ ’ÌÕÎ »ı, ωrÎÁfi˘
±¤Î‰ »ı, ‹ÒS›ËÌfi÷ÎfiÌ ¿Î‚Π»ı.
±Î ÏV◊Ï÷fiı ’Ë˘Ó«Ì ‰‚‰_ ±ı ±Î ›√fi˘ ÁΈ◊Ì ‹˘À˘ ’Õ¿Îfl »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
ωrωzη›ı ±Î ’Õ¿Îflfi˘ Á_’ÒHν ÁÎËÁ ÁÎ◊ı V‰Ì¿Îfl ¿›˘˝ »ı. ±Î ÁÎËÁfiÌ
’λ‚ ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÌ ÷’fiÌ Â„@÷ Á‹Î›ı·Ì »ı. ’˛Î«Ìfi ∑ÏWα˘fiÌ ÁfiÎ÷fi
Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ‰ÎflÁÎfi_ ⁄‚ »ı. ±ıfiÎ ±Î¿Î‹Î_ ’Ïfl‰÷˝fifi˘ ±ı¿ fl@÷‰H΢˝ ÁÒ›˘˝ÿ›
◊¥ flè΢ »ı, …ıfiÎ «‚¿÷Î Ï¿flH΢ ±ıfiÎ ¬ÒHÎı ¬ÒHÎÎfiı ±…‰Î‚Ì flè΢ »ı. ±Î
’˛¿Î‹Î_ ÏÂZÎHÎfiı ωzÎfi_ V‰w’ ±Î’‰Î‰Î‚Î Á_¿S’˘ √_∞ flèÎÎ »ı.
±Î ’V÷¿ ±Î ÁÎËÏÁ¿ ±Ï¤›Îfifi˘ ’˛Îfl_Ϥ¿ ÿV÷Ήı… »ı. ±ıfiÎ ’˛I›ı¿
’˛¿flH΋Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÎ ⁄Ë’ZÎÌ› V‰w’fiÌ ±·’{·’ »⁄Ì »ı.
±ıfiı ÏfiËÎ‚Ì ±ı ΩHÎÌ Â¿ÎÂı ¿ı ÏÂZÎHÎ ’˘÷ÎfiÎ ÁΫΠV‰w’‹Î_ “±fi¤‰ı·Î
ÁI›˘” ÁÎ◊ı ÁÎZÎÎI¿Îfl ¿fl‰ÎfiÌ ±fi‰fl÷ ·Î·ÁÎ »ı, ¤Ï‰W› ÁÎ◊ı ‰Î÷«Ì÷
¿fl‰ÎfiÌ ÏfiWÃÎÁ¤fl «ıWÀÎ »ı. ±Î ‰÷˝‹ÎfifiÌ ±ı ‘flÌ »ı, …ıfiÎ ±Î‘Îflı ÷‹Î‹
’Ïfl‰÷˝fi˘fi_ ’ˆÕ<_ Œflı »ı. ÁÎ«Ì ±fiı ÁÎ◊˝¿ ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷ ÏÁK‘Î_÷˘fi_ ‹ÎhÎ flÀHÎ
fi◊Ì, ’fl_÷ ±ı ÁÎËÁ ±fiı Á_¿S’ ÁÎ◊ı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl ’˛›˘√ »ı. ±ıfiı …
∑ÏWα˘fiÌ Ï‰zÎ ¿Ëı »ı, “‚Ê ÁfllÊ ÿÊ Áfl◊ÈQ§ÿ”–
±Î ’V÷¿fiÌ ·ÌÀ̱˘‹Î_ “ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›”fiÎ ±ı … V‰w’fi_
ÿ½fi »ı. ±ËŸfiÌ ÂˆZÎÏHο ωV÷ÎflfiÌ ›˘…fi΋Î_ ¤Î√ ·ı‰Î ¥E»Î ‘flΉfiÎflα˘
‹ÎÀı ±Î ’V÷¿ ±ı¿ ±Î‹_hÎHÎ ¿ÎÕÛ »ı. ±ıfiÌ ÿflı¿ ·ÌÀÌfiÎ ‹ÎK›‹ ‰Õı ±ı Á‰ı˝fiı
±Î‹_hÎHÎ ’Îɉ΋Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ »ı, ¿ı …ı±˘ Á_¤Î‰fiÎfiÎ fi‰Î ÁÒ›˘˝ÿ›‹Î_ ∞‰‰Î
¥E»Î ‘flΉı »ı. ±ËŸ Âw ◊fiÎfl ωzÎfiÌ ÁΑfi΋Î_ ¿˘¥’HÎ ’˛¿Îflı ¤Î√ÌÿÎfl
⁄fi‰Î ¥E»Î ‘flΉı »ı, ’W’˘fiÌ ·Ì’Ì‹Î_ ωzÎ ‹Ë˘IÁ‰fi˘ fi‰˘ ±◊˝ ·¬÷Îı
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi˘ Ω…‰S›‹Îfi ÁÒfl… ωrωzη›fiÎ ±Î_√H΋Î_ Á˘‚ı ¿‚αı «‚¿Ì
flè΢ »ı.
’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÌ ¿Ú’ÎfiÌ Â„@÷ ‰Õı ·¬‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ±Î ’V÷¿fiÌ
ÿflı¿ ·ÌÀÌ‹Î_ ±Î ÁI›fi˘ ±fi¤‰ ¿fl˘.
Ã◊‚Ê ◊Ê ÖÿÊÁê¸◊ÿ–

V◊Î’fiÎ-2002

’˛HΉ ’_ÕuÎ
√v’ÒÏHν‹Î Á_‰÷-2058

±fiø‹ÏHοÎ
!∞‰fi ωzÎfi˘ ’˛¿ÎÂV÷_¤
!ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ±fiı ÷ıfiÌ ’λ‚ »\’Λı·˘ ±◊˝
!ºWÀαı ÏfiËÎY›_ ±ı¿ ÏÿT› V‰´
!¿ıLƒ ¿ı F›Î_◊Ì Á_V¿ÚÏ÷±ı, Á_‰ıÿfiαı
ωr‹Î_ ωV÷Îfl ¿›˘˝
!±Î øÎ_Ï÷ ∑ÏWÎ ºÏWÀ ¶ÎflÎ ◊Âı
!±Î…fiÌ Á_¿ÌHν ω«ÎflÁflHÎÌfiı ωrºÏWÀ … µ√ÎflÂı
!ωrωzη›fi_ ¤T› Ï⁄ÏSÕo√ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi_ ÁΑfiÎ ‹_Ïÿfl
!ωflÎÀ T›‰V◊Î ±fiı ÷ıfi_ ⁄_‘ÎflHÎ
!∞‰fi ºÏWÀ◊Ì Á¤fl ωzÎ’˛‘Îfi ’ÎÃuø‹

7
8
13
16
21
27
30
33
36

!’ÎÃuø‹ ÷ˆ›Îfl ¿flfiÎflÌ ’ÏflWÎÿ-ωzΠωV÷ÎflfiÌ ‘flÌ
!±Î Œı¿SÀ̱˘ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ F›˘Ï÷V÷_¤ ⁄fiÂı
!ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌ ∑ÏWοS’ ∞‰fifiÎ ±Ï¤·ÎWÎ̱˘ ‹ÎÀı »ı
!Á‹√˛ ±fiı Á_’ÒHν ±Îfl˘B› ’fl ωiÎÎfi Á_‹÷ ±K››fi
!Á…˝fi Á_‰ıÿfiÎfiÌ ÏÿT›÷Îfi_ ÏÂZÎHÎ ±Î’fiÎflÌ Œı¿SÀÌ
!V‰Î‰·_⁄fi Œı¿SÀÌ Áÿ˚√H΢fi˘ Áÿ’›˘√ Ï¬ÕΉÂı
!∑ÏWÎI‰fi˘ ’˛√Îœ ±fi¤ÒÏ÷fi˘ ’Ïfl«› ¿flΉfiÎfl ÁΑfiÎ
!√˛_◊η› iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎfi_ ’ωhÎ ‹_Ïÿfl
!’˛¿ÎÂfifiÌ T›‰V◊Î ∑ÏWÎ Á_V¿ÚÏ÷fi_

39
42
46
49
52
55
58

⁄Ë’ZÎÌ› V‰w’ ÿÂν‰Âı

61

6

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

!Á_V¿ÚÏ÷ Á…˝fi‹Î_ Ïfi’HÎ ÷’V‰Ì ÏÂS’̱˘ ±Î«Î›˝ ⁄fiÂı
!ωrωzη›fiÎ ‹A› ¿ıLƒÏ⁄_ÿ‹Î_ ·Z›’˛‘Îfi,÷HÎΉ◊Ì

64

‹@÷ T›„@÷I‰‰Îfi ωzÎ◊a … ËÂı
!’˛‰ı ‹ÎÀı ’ÎhÎ÷ÎfiÎ ’ÏflZÎHÎfiÌ ¿Á˘À̱˘
!fi‰›√fi_ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ Á…˝fi-ÏÿT›,’ωhÎ ‰Î÷ΉflH΋Î_
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı
!Á_›‹, fiÌÏ÷, Ïfi›‹˘, ¿Î›ÿα˘,
ÏÂV÷ ’ηfifiÌ ‹›Îÿν±˘
!ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷fiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷Î-±iÎÎfi÷Îfi_ Ïfi‰ÎflHÎ
!iÎÎfifiÌ ÏÁÏK‘±˘fi_ Á_‹ı·fi˘, ÁıÏ‹fiÎfl˘

67
70

¶ÎflÎ ’flV’fl ω÷flHÎ
!÷’ ±fiı iÎÎfi ’˛ÎÏÅfiÎ ‹ÎˆÏ·¿ ‹ÒS›Î_¿fi ’K‘Ï÷
!iÎÎfi ±fiı Áı‰Îfi˘ ±ı¿ ±ÿ˚¤÷ Á_√‹
!flÎWÀˇ‘‹˝fiÌ ÿÌZÎÎ ±Î’‰Ì ±ı ’˛◊‹ ¿kνT›
!Á_⁄K‘ ¿ıLƒ ωr‰Á_‘flÎfiı ÿı‰¿<À<_⁄ ⁄fiΉÂı
!fi‰›√fi_ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ Á…˝fi ÏÿT›,’ωhÎ ‰Î÷ΉflH΋Î_
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı
!ˉı ±Îÿ½‰Îÿ ¿Î›˝‹Î_ ’ÏflH΋ı

73
76
79
82
85
88
91
94
97
100

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

7

∞‰fi ωzÎfi˘ ’˛¿ÎÂV÷_¤
Ïˋη›fiÌ ÏÂ÷‚ »Î_›‹Î_ ±fiı ¿·¿· ‰Ëı·Ì …ËÎL‰Ì √_√ÎfiÎ ÿB‘
‘‰· ’ωhÎ ‰ÎflÌ◊Ì ÏÁ_Ï«÷ ‘fl÷Ì ’fl ““ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωr ωzη›””fiÌ V◊Î’fiÎ
◊¥ √¥ »ı. ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı µkÎflÎ_«· flÎF›fiÌ Áfl¿Îflı ÷ıfiı ’˘÷ÎfiÌ ‹_ΩflÌ ’HÎ ±Î’Ì
ÿÌ‘Ì »ı, ±ı ¬Ò⁄ … √‰˝ ±fiı √Έfl‰fiÌ ‰Î÷ »ı. ›√∑ÏWÎ ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÌ
ÏÿT› «ı÷fiÎfiÎ flZÎHÎ Ëı ±ËŸ iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎ ±fiı ±iÎÎfi‹Î_◊Ì ‹„@÷fiÎ ¶Îfl
¬·Ì flèÎÎ »ı. ˉı ±ËŸ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ±Á_A› Á_¤Î‰fiα˘ ÁοÎfl w’ ‘ÎflHÎ ¿flÌ
fi‰ ∞‰fi ’˛ÎÅ ¿fl‰ÎfiÌ ÷ˆ›ÎflÌ‹Î_ ·Î√ı·Ì »ı. µE« ÁΑ¿ ±ËŸ ’˘÷ÎfiÌ ÁΑfiÎfiÌ
Ïfi‹˝‚ ºÏWÀ◊Ì CÎb_ ⁄‘ ±ÿ˚¤÷ ⁄fi÷_ ÏfiËÎ‚Ì flËı· »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› ¿˘¥ T›„@÷fiÌ ¿S’fiÎ…L› fl«fiÎ fi◊Ì, ’fl_÷
±ı ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÎ Á_¿S’˘fiÌ V≤ÏWÀ »ı. ÷ı‹Î_ Ïˋ盉ÎÁÌ ∑ÏWα˘ ±fiı
ÿı‰Â„@÷±˘fi_ ÷’ ±fiı ’H› ΩıÕΛı·_ »ı. ±Î ºU›fiÌ ÏÿT› „@÷±˘fi_ µΩ˝ ¿ıLƒ
»ı, …ı ÷ı‹HÎı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ fi‰µI◊Îfi ‹ÎÀı V◊Î’fiÎ ¿flÌ »ı. ±Î ÁI›fi_ ÁÎZÎÌ ÷˘
¤Ï‰W› V‰›_ ËÂı. ±Î ÁI›fiı ÷‹Î‹ ·˘¿˘ ’˘÷ÎfiÌ ¬S·Ì ±Î_¬˘ ‰Õı ÏfiË΂Âı, ¿ı
±ºU› «ı÷fiÎ ¿ı‰Ì flÌ÷ı ’˘÷ÎfiÎ ’˛«_Õ ÷’ ¶ÎflÎ ∑ÏWÎI‰fi_ CÎÕ÷fl ¿flı »ı, ÿı‰I‰fiı
Ïfi¬Îflı »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› fiflflǢfiÌ, ÿı‰ ‹Îfi‰˘fiÌ, ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ
ÿı‰ÿÒ÷˘fiÌ Ào¿Â΂ »ı. ±ËŸ ±ÎK›ÎÏI‹¿ ÁΑfiÎfiÎ √œ ±fiı √Ëfi ’˛›˘√˘ ¶ÎflÎ
’˛iÎÎ ±fiı ‹ı‘ÎfiÎ ±Á_A› ÿ̉Õα˘ ’˛√ÀΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ’V÷¿˘fi˘ ⁄˘… Á÷÷
‰‘Îfl÷Î flËı‰ÎfiÎ ⁄ÿ·ı ±ËŸ ωzÎ◊a±˘fiÎ ∞‰fifiı ¿oÕÎfl‰Î‹Î_, Ïfi¬Îfl‰Î‹Î_ ±fiı
CÎՉ΋Î_ ±Î‰Âı. ±Î ωrωzη›fiÌ ¿<_¬‹Î_◊Ì ±fiı¿ ¿Ï’·˘, ¿HÎÎÿ˘, ¤Îfl¶ÎΩı
±fiı O≤ËV’Ï÷±˘ …L‹ ·ıÂı. ±ËŸ ±fiı¿ √Î√a±˘, C΢WÎα˘, ±’ηα˘ ’˘÷ÎfiÎ
T›„@÷fiı «¿«Ï¿÷ ⁄fiΉÂı.
ÿı‹Î_ ±fiı ωr‹Î_ ÁΑfiÁ_’¯Î ωrωzη›˘ ±fiı¿ ËÂı, ’fl_÷ ’˘÷ÎfiÎ
’√ ’fl ÁΑfi Á_’¯Î ωrωzη› ±Î ±ı¿ … ËÂı, ¿ı …ıfiÌ ’ÎÁı ±fiı¿ …L‹˘fiÎ
’H›fi˘ Á_Ï«÷ ÏfiÏ‘ »ı, ±ı‰Î ’H›ÂÎ‚Ì ±ÎI‹Î±˘ ±ËŸ ±Î‰Âı ±fiı iÎÎfi‰Îfi
⁄fiÂı. √_√ÎfiÎ ¬˘‚΋Î_ ±fiı Ïˋη›fiÎ »Î_›Î‹Î_ ¿Õ¿ Ïfi›‹˘fiÎ ’ηfifiÌ ¿Ã˘fl
ÁΑfiÎ◊Ì ±ËŸ ÷ı‹fiı ω«Îfl˘fiÌ ÁÎ◊ı µk΋ Á_V¿Îfl˘ ’HÎ ‹‚Âı. ÷ıfiı ’˛ÎÅ ¿flÌ
‰÷˝‹Îfi ÁÂ˘Ï¤÷ ◊Âı ±fiı ¤Ï‰W› Ïfi¬flÂı. ±Î ωr ωzη›fiÎ ‰flÿÎfi˘◊Ì
ωzÎ◊a±˘fiÌ ÁÎ◊ı ÷ıfiÎ ¿<À<_⁄Ì…fi˘ ±fiı ÷ı‹fiÌ ¤Î‰Ì ’ıœÌ±˘, ÿı ±fiı ωr
Á‹Î… ‘L› ‘L› ⁄L›Î ‰√fl fiËŸ flËı.

"""""

8

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ±fiı ÷ıfiÌ ’λ‚ »\’Λı·˘ ±◊˝
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi˘ ÁΫ˘ ±◊˝ ÿı‰¤ÒÏ‹ ¤Îfl÷fiÎ ∑ÏWα˘, Á_÷˘ ±fiı ‹fiÌWÎ̱˘
¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ∞‰fi ‹ÒS›˘, ’˛«·fi˘ ±fiı ’˛›˘√˘‹Î_ »\’Λı·˘ ’Õu˘ »ı.
÷ıfiı ±’fiÎ‰Ì ‹fiW› V‰Î¤Îω¿÷Î◊Ì ’˘÷ÎfiÎ ÿˆ‰Ì √H΢fi˘ ω¿ÎÁ ¿flÌ Â¿ı »ı.
±ı ‹fiW›‹Î_ ÿı‰I‰ …√ÎÕ‰Îfi_, Ïfi¬Îfl‰Îfi_ ±fiı ω¿ÎÁ ¿fl‰Îfi_ ωiÎÎfi »ı. ±ıfiı
‹fiW›fi_ CÎfl‹Ò‚◊Ì ’Ïfl‰÷˝fi ¿flÌ ÿı‰÷Î ⁄fiΉfiÎfl ÏÿT› flÁΛHÎ ’HÎ ¿ËÌ Â¿Î›.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ’˛‰÷˝¿ ∑ÏWα˘fi_ ¿Ëı‰_ »ı ¿ı ‹fiW› ˢ‰_ ±ı ±Î’HÎÎ_ ÁΈfiÎ ‰÷˝‹Îfifi_
ÁI› »ı, ’fl_÷ ÿı‰÷Î ⁄fi‰_ ±ı ±Î’HÎÎ_ ∞‰fifi˘ ·Z› »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÷‹Î‹
±Îÿ¢˝, ÏÁK‘Î_÷˘, ÷‹Î‹ ’˛Ïø›Î±˘, Á‹√˛ ÁΑfiα˘ ‹fiW›fiı ±ıfiÌ ÷flŒ Á_’ÒHν
‰ı√◊Ì ÿ˘ÕÌ …‰Î ’˛ıÏfl÷ ¿flı »ı. ±Î ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ±Îÿ¢˝, ÏÁK‘Î_÷˘ ±fiÁÎfl ÿı‰÷Î
÷ı±˘ »ı, ¿ı …ı±˘ ÏÿT› »ı, ’ωhÎ »ı ÷◊Î ÿˆ‰Ì √H΢◊Ì Á_’¯Î »ı ±fiı ‰flÿÎfi
±Î’‰Î Á‹◊˝ »ı. ±Î ÷‹Î‹ Z΋÷α˘, ·Î›¿Î÷˘ ‹fiW›fiÌ ±_ÿfl ⁄Ì… w’ı ωz‹Îfi
»ı, …ı ±I›Îflı ÁWÎÅ ±fiı ±Ï‰¿ÏÁ÷ ÏV◊Ï÷‹Î_ ’ÕÌ »ı. ±√fl ±ıfi˘ ω¿ÎÁ ◊¥
¿ı ÷˘ ‹fiW›fiÌ ±Î¿ÚÏ÷ ÷˘ ±ı … flËıÂı, ’fl_÷ V‰¤Î‰◊Ì, √H΢◊Ì ÿı‰÷Î ⁄fiÌ
…Âı.
ÿı‰÷α˘fiı CÎÕ‰Î‰Î‚Ì ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ÿıÂfiÌ ÿıfi »ı. ±Î ÿıÂfiÌ ‹ÎÀÌ‹Î_◊Ì
±_¿<Ïfl÷ ◊¥ »ı ±fiı e·ÌŒÎ·Ì »ı, ¤Îfl÷ ‹Î÷ÎfiÎ ¬˘‚΋Î_ ÷ıfi_ ’ηfi ’˘WÎHÎ ◊›_
»ı ±fiı T≤ÏK‘ ’Î‹Ì »ı. ¤Îfl÷ ‹Î÷ÎfiÌ ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÌ Ï‰ÂıWÎ÷α˘‹Î_ ±ı Á‰˘˝’Ïfl
»ı. ±L› ÁΈ ωÂıWÎ÷α˘ ÷ıfiÌ ÂάÎ,µ’Âάα˘ »ı. ±ı ÿıÂfiÎ ±ÏV÷I‰ ±fiı
±ÏV‹÷ÎfiÌ ±˘‚¬ »ı. ±Î ±ı ±ZΛ ’ÎhÎ »ı, …ıfiÎ ⁄‚ ’fl ’˛Î«Ìfi ¿Î‚‹Î_ ¤Îfl÷
ÿıÂı Á‹√˛ ωr ’fl ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÎ ±…jÎ ‰flÿÎfi˘fiÌ ‰WÎν ¿flÌ »ı. ±ıfiÎ ‹ÏË‹Î◊Ì
ÿı «ø‰÷a ±fiı …√÷√v ¿Ëı‰Î›˘. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÏÁK‘Î_÷˘ ±’fiΉÌfiı … ¤Îfl÷
ÿıÂı Á_’ÏkÎ, ÁQ≤ÏK‘ ±fiı ‰ˆ¤‰fiÎ ™« Ϭfl˘ Áfl ¿›Î˝. ±ıfiÎ «‚¿ÎÀ◊Ì ±Î¿ÏWν÷
◊›ı·Î ωÿıÂ̱˘±ı ±ıfiı ““Á˘fiı¿Ì Ï«Ï՛Δ” ±◊ν÷˚ Á˘fiÎfiÌ «¿·Ì ÷flÌ¿ı
±˘‚¬ÎT›_. ¥Ï÷ËÎÁfiÌ ±Î ‰ÎV÷ω¿÷Î »ı ¿ı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÁI›fiı ±’fiΉÌfiı …
±Î ÿıÂı Á‰˝V‰ ’˛ÎÅ ¿›* »ı ±fiı ±Î…ı ÿıÂı ’˘÷Îfi_ CÎb_ ⁄‘_ √‹Î‰Ì ÿÌ‘_ »ı,÷ıfi_ ±ı
¿ÎflHÎ »ı,¿ı ±Î’HÎı Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Îÿ¢˝, ÏÁK‘Î_÷ ωÁflÌ √›Î »Ì±ı, ¤·Ì √›Î
»Ì±ı. ÷ıfiı ’fi— ›Îÿ ¿flÌ ±fiı ∞‰fi‹Î_ ÷ıfi˘ V‰Ì¿Îfl ¿fl‰Î◊Ì ŒflÌ◊Ì √Έfl‰‹›
‰÷˝‹Îfi ±fiı µF…‰‚ ¤Ï‰W›fiÌ fl«fiÎ ¿flÌ Â¿Î›. ¤Îfl÷ ‹Î÷Î ŒflÌ ’˘÷ÎfiÎ
ÿı‰÷Î¥ Á_÷Îfi˘fiÎ Á΋J›˝ ¶ÎflΠωrÁ‹Î…fiı ’˘÷ÎfiÎ ±…jÎ ‰flÿÎfi˘fiÌ ·ËÎHÎ
¿flÌ Â¿ı »ı.
±Î ⁄‘ … ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ‹Ò‚ ‹ÎL›÷α˘, ±Îÿ¢˝, ω«Îfl˘‹Î_ »\’Λı·
»ı. …ı ‹fiW›fiÎ ‹ÎˆÏ·¿ ω«Îfl˘ ’fl ±Î‘ÎÏfl÷ »ı ¿ı ∞‰fifiı ’Ïfl‰Ï÷˝÷, w’Î_÷Ïfl÷

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

9

±fiı ω¿ÏÁ÷ ¿fl‰_ … Ωı¥±ı. ±ı‰_ ω«Îfl‰Îfi_ ¿ÎflHÎ ’HÎ »ı. ∞‰fifi˘ …ı ‰÷˝‹Îfi
»ı. ÷ı‹Î_ ÿ—¬, ’ÌÕÎ, ±ÂÎ_Ï÷, Á_CÎWν ±fiı ¿·ı ÏÁ‰Î› ¿o¥’HÎ fi◊Ì. ∞‰fifiÌ ±Î
’ÌÕÎ ±ı ∞‰fifi_ w’Î_÷fl ¿fl‰ÎfiÌ ’˛ıflHÎÎ ’ıÿÎ ¿flÌ »ı. ¿ÿΫ ¿˘¥ ±ı‰Ì ZÎHÎ ±Î‰ı
¿ı F›Îflı ‹fiW› ±Îfi_ÿ ‹ı‚‰Ì ¿ı »ı. ËÎ, ±Îfi_ÿfiÌ ±ÎÂÎ Áı‰‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì
flËıÂı, ¿ı ÷ı ¿Î·ı ‹‚Âı ±fiı ±Î…ı ±Î’HÎı ±ı … ±ÎÂ΋Î_ ÿ—¬ ÁËfi ¿fl÷Î_ flË̱ı
»Ì±ı. ’fl_÷ F›Îflı ¿Î· ±Î‰ı »ı, I›Îflı ÷ı ±Î’HÎÎ_fiı ±ıÀ·_ … ÿ—¬ ±Î’ı »ı, ¿ı
…ıÀ·_ ±Î…ı »ı. ±ÎÂÎ ŒflÌ ±Î√‚ Áfl¿ı »ı. ±Î‰Ì … flÌ÷ı ‹fiW› ±Î¬_ ∞‰fi ±Î
Á¬fiÌ ±ÎÂ΋Î_ ∞‰ı »ı ±fiı Ïfifl_÷fl ÿ—¬ ‹ı‚‰ı »ı. @›Îflı¿ @›Îflı¿ ‹fiW› ±ı
Á¬fiÌ ±ÎÂÎfiÎ «yfl‹Î_ ⁄ÌΩ±˘fiÎ ∞‰fi‹Î_ ÿ—¬ ‰‘ÎflÌ ÿı »ı. Á¬fiÌ ±ÎÂÎ
…‚‰Î¥ flËı »ı ±fiı ¿<ÿfl÷, ‰Î÷ΉflHÎ, ’ÏflÏV◊Ï÷ ÿ—¬fiÎ ÷ÕŒÕÎÀ◊Ì ¿HÎÁ÷Î
flËı »ı.
±Î‰Ì ÏV◊Ï÷‹Î_ ⁄ı ‰Î÷ ω«ÎflÌ Â¿Î› ±fiı ω«Îfl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ’˛◊‹
÷˘ ±ı ¿ı ∞‰fi‹Î_ ±Îfi_ÿ …ı‰_ ¿o¥ »ı … fiËŸ, ±Îfi_ÿfiÌ Â˘‘¬˘‚ ¿fl‰Ì ¬˘À<_ »ı.
⁄Ì∞ ‰Î÷ ±ı »ı ¿ı …ı‰_ ∞‰fi ±Î…ı »ı, ±Î…ı ∞‰fifiÌ …ı ÏV◊Ï÷ »ı, …ı flÌ÷¤Î÷
»ı, ∞‰‰ÎfiÌ Âˆ·Ì »ı,±ı‹Î_ ±Îfi_ÿ fi◊Ì. ±ı‹Î_◊Ì …ıfiΠω«Îfl˘ ’˛◊‹ …ı‰Î … »ı, ±ı
÷˘ C΢fl fi¿ÎflÎI‹¿ g«÷fi ‘flΉ÷˘ ÏfiflÎÂΉÎÿÌ »ı. ÷ıfiÎ ÏfiflÎÂΉÎÿfi˘ ™Õ΋Î_
™Õ˘ ±◊˝ ±ÎI‹ËI›Î ÏÁ‰Î› ¿_¥’HΠˢ÷˘ fi◊Ì.±Î‰Î ·˘¿˘ ∞‰fi ÷◊Î ’fl‹ÎI‹ÎfiÎ
‰flÿÎfi˘◊Ì Ëo‹ıÂÎ ±ΩHÎ … flËı »ı. …ıfiΠω«Îfl˘ ⁄Ì∞ ‰Î÷ ’fl À¿ı·Î »ı, ÷ıfiı ±Î
ÁI›fi˘ ⁄˘‘ ◊Λ »ı, ¿ı ∞‰fifi_ ’Ïfl‰÷˝fi ¿fl‰ÎfiÌ, w’Î_÷fl ¿fl‰ÎfiÌ Â˘‘ …wflÌ
»ı.
ˉı ∞‰fifi_ ’Ïfl‰÷˝fi ¿fl‰ÎfiÎ ’HÎ ⁄ı ω¿S’˘ »ı. ’˛◊‹ ω¿S’ ±ı »ı ¿ı
∞‰fifiı ⁄ËÎfl◊Ì ⁄ÿ·Ì fiά˘, ¿ÿΫ ±Îfi_ÿ ’˛ÎÅ ◊¥ Ω›. ⁄ÌΩı ω¿S’ ±ı »ı ¿ı
±Î’HÎı ⁄ÎèÎ ’ÏflÏV◊Ï÷±˘fi˘ ±Î¿Îfl ±fiı ±Î¿ÚÏ÷ fiËŸ, ’fl_÷ ’˘÷ÎfiÌ ±Î_÷Ïfl¿
’˛¿ÚÏ÷fiı ⁄ÿ·˘. …ı‰Î ±Î’HÎı »Ì±ı, ±ı ˢ‰Îfiı ⁄ÿ·˘, ¿ÿΫ I›Î_ ±Îfi_ÿ ’˛ÎÅ ◊¥
Ω›. ‹fiW›ı ±Î ÷‹Î‹ ÏÿÂα˘‹Î_ ¬Ò⁄ … ’˛›Ç˘ ¿›Î˝ »ı. F›Îflı ÏfiflÎÂΉÎÿ̱˘±ı
÷˘ ∞‰fifiı Á‹…‰ÎfiÌ «ıWÀÎ … ¿flÌ fi◊Ì. ÷ı±˘ ±◊˝ ±fiı ±ÎˆÏ«I›fiı … √‹Î‰Ì
ÿÌ‘Î »ı. …ı‹HÎı ∞‰fifiı ⁄ËÎfl◊Ì ⁄ÿ·‰ÎfiÌ «ıWÀÎ ¿flÌ »ı, ÷ı‹HÎı ‹˘ÀÌ ÁŒ‚÷Î
’˛ÎÅ ¿flÌ »ı. ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fi‹Î_ ±fiı¿ ’˛¿Îfl ÁΑfi˘ ±ı¿ÃÎ_ ¿›Î˝ »ı. „@÷ ’˛ÎÅ
¿flÌ »ı, ’fl_÷ ∞‰fifiÌ ±Î_÷Ïfl¿ ºÏWÀfiÎ ±¤Î‰ı ÷ı‹fiÌ ÷‹Î‹ ÏÁÏK‘±˘ ±_÷‹Î_
÷˘ ÷ı‹fiı ‹ÎÀı ¤V‹ÎÁfl … ÁÎÏ⁄÷ ◊¥ »ı ±fiı ◊¥ ’HÎ flËÌ »ı.
…ı‹HÎı ±_Ï÷‹ ω¿S’ ’Á_ÿ ¿›˘˝, ÷ı‹fi˘ ’˛›Ç ±Î ⁄‘Î … ’˛›Ç˘‹Î_
ÁΈ◊Ì ÁÎ◊˝¿, Á_’ÒHν, ÷¿Û⁄K‘ ±fiı ‰ˆiÎÎÏfi¿ ÏÁK‘ ◊›˘ »ı. ±Î ’˛›Çfiı …
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ±ı‰_ fi΋ ±Î’‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı. ÷ıfi˘ ÏfiW¿Wν ¬Ò⁄ … ’˛¤Î‰Â΂Ì, ±◊˝’ÒHν
±fiı ‹Îfi‰ ∞‰fi‹Î_ øÎ_Ï÷ ·Î‰fiÎfl ÁÎÏ⁄÷ ◊›˘ »ı. ±Î ÏÿÂ΋Î_ ’˛›˘√ ¿flfiÎflÎ
‹ËÎfi ωiÎÎfiÌ ∑ÏWα˘±ı µÿ˚C΢WÎ ¿›˘˝ »ı, ¿ı ‹fiW›fi_ ∞‰fi ±Îfi_ÿ◊Ì ’Ïfl’ÒHν

10

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

◊¥ ¿ı »ı, ±√fl Ωı ÁΑfiÎfiı ’˛◊‹ ±fiı ÁΑfi˘fiı ⁄Îÿ‹Î_ V◊Îfi ±Î’‰Î‹Î_
±Î‰ı. ∞‰fifiı ±Îfi_ÿ◊Ì »·¿Î‰Ì ÿı‰Î ‹ÎÀı ‹fiW›ı ÁΈ ’˛◊‹ ’˘÷ÎfiÌ ’˛¿ÚÏ÷‹Î_
’Ïfl‰÷˝fi ¿fl‰_ ’ÕÂı. I›Îfl⁄Îÿ ÷ıfiÎ◊Ì ’˛ÎÅ ◊›ı· fi‰Ìfi ∞‰fi ºÏWÀfiÎ ±Î‘Îflı
’ÏflÏV◊Ï÷±˘ ⁄ÿ·Ì ¿Λ.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÁI›fi_ ±fiÁflHÎ ¿flfiÎfl ±ı¿ fiËŸ, ⁄S¿ı ±fiı¿ ·˘¿˘fiÎ
∞‰fi‹Î_ ±ÁΑÎflHÎ CÎÀfiα˘ CÎÀÌ »ı. ÷ı±˘ ÁΫ˘ÁΫ ‹fiW› w’ı ÿı‰÷Î ⁄fiÌ
√›Î. ±ÎK›ÎI‹ iÎÎfi◊Ì ÷ı‹HÎı ’˘÷ÎfiÌ ±Î_÷Ïfl¿ „@÷±˘fi˘ ±‹›Î˝Ïÿ÷ ω¿ÎÁ
¿›˘˝. ÷ı‹HÎı ¤ÎˆÏ÷¿ ωiÎÎfi‹Î_ ’HÎ ±Îç›˝ …fi¿ ’˛√Ï÷ ÁÎ_‘Ì. iÎÎfi ±fiı ωiÎÎfifiÎ
±Á_A› ±fiı ±√ÏHÎ÷ {flHÎÎ_±˘ ±Î ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì ’fl ’˛‰ÎÏË÷ ◊›Î. ‹fiW›fi_
ÿı‰÷Î ⁄fi‰_ ±ËŸ ±ı¿ Ï‹J›Î fi flèÎ_, ⁄S¿ı ÁI› ÁÎÏ⁄÷ ◊›_. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ
’˛HÎı÷Î ∑ÏWα˘±ı ’˛Î›˘Ï√¿ ±fiı ‰ˆiÎÎÏfi¿ ±Î‘Îflı ∞‰fi ±fiı ±ÏV÷I‰fiÎ Á÷˚Ï«kÎ-±Îfi_ÿfiı ÏÁK‘ ¿›Î˝. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÁI›˘ ±fiı ±Îÿ¢˝fiÎı ’˛‰ÎË ±Î ÿıÂfiÌ
‘fl÷Ì ’fl ±‰÷Ïfl÷ ‰Ëı÷˘ … flè΢. ËÎ ¿Î‚ø‹ ±fiÁÎfl ÷ıfiÎ ‰ı√fiÌ √Ï÷‹Î_
±‰U› ’Ïfl‰÷˝fi ±ÎT›_ »ı.
±Î ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì ’fl …L‹ı· ±Á_A› ∑ÏWα˘, Á_÷˘ ±fiı ‹fiÌWÎ̱˘±ı
‰Îfl_‰Îfl ±Á_A›‰Îfl ÷ı‹Î_ »\’Λı· ÁI› ±fiı ±Îÿ¢˝fiı ÁÎÏ⁄÷ ¿fl‰Î ’˘÷ÎfiÎ
∞‰fi ¶ÎflÎ ÁÎZÎÌ ’ÒflÌ. ’˘÷ÎfiÌ ∞‰fi ÁΑfiÎ ¶ÎflÎ ÷ı‹fiı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ »\’Λı·Î
±◊˝fiı ’˛√À ¿›˘˝ »ı. ±ı ⁄‘αı ¬Ò⁄ … ±ÎI‹Ï‰rÎÁ ÁÎ◊ı ±ı ‰Î÷ ¿ËÌ »ı ¿ı
F›Îflı ±ı¿ ’»Ì ±ı¿, ±Î flÌ÷ı ±fiı¿ ·˘¿˘fiÎ_ ∞‰fi‹Î_ Ωı ÿı‰I‰ ±‰÷Ïfl÷ ◊¥
¿÷_ ˢ›, ±Îfi_ÿ ±Î‰Ì ¿÷˘ ˢ›, ÷˘ ’»Ì ÁΈfiÎ ∞‰fi‹Î_ ÂÎ ‹ÎÀı fiËŸ? ±Î
’˛ëfi˘ …‰Î⁄ ∞‰fifiı Á‹…‰Î‹Î_ ◊›ı·Ì ¤Ò·fiÎ ÏfiflοflH΋Î_ »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ
ÏÁK‘Î_÷˘ ¶ÎflÎ ‹fiW›fiÎ V‰¤Î‰fiı V‰E» ⁄fiΉ‰˘, Á_V¿Îfl‰Îfi ⁄fiΉ‰˘ ±ı¿‹ÎhÎ
µ’Λ »ı. ±Î µ’Λfiı F›Îflı ’HÎ, …ıHÎı ’HÎ ±’fiÎT›˘ »ı, ÷ıfiÎ ∞‰fi‹Î_ ±Îfi_ÿfiÎ
’W’˘ ϬS›Î »ı. µ‹_√fiÌ ÁflϤ »·¿Î¥ »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ¤Îfl÷‰WνfiÎ ÷‹Î‹ ÿı‰‹Îfi‰˘fiÌ ÁΑfiÎfi˘ ÁÎfl »ı. ±Î ÿıÂfiÌ
‘fl÷Ìfi_ ‹ÎˆÏ·¿ ÁI› »ı. ÷ı‹Î_ ±fiı¿ ÿˆ‰Ì ’˛Ï÷¤ÎÂ΂̱˘fiÎ ÷’fiÌ µW‹Î »ı, µΩ˝
»ı, ÷ıΩı‰·› »ı, ’˛¿Î »ı. ‰ˆÏÿ¿ ¿Î‚◊Ì ·¥fiı ÿflı¿ ›√‹Î_ ÷ıfiÌ ±Ï¤T›„@÷
’˘÷ÎfiÌ ±fi˘¬Ì flÌ÷ı ◊÷Ì flËÌ »ı. ωrÎÏ‹hÎ, ‰ÏÂWÃ, ‰ÎS‹ÌÏ¿, T›ÎÁ, ‰Î‹ÿı‰
ÁΈ±ı ±Î ÁI›fi˘ ±fi¤‰ ¿›˘˝. ÷ı‹HÎı ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fifi_ ’Ïfl‰÷˝fi ¿fl÷Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiı
∞‰fifi˘, ωzÎfi˘ ’›Î˝› ‹ÎL›˘. ∞‰fi ∞‰‰ÎfiÌ ¿‚Îw’ı ÷ıfi_ ω‰ı«fi ¿›*. ’˘÷ÎfiÎ
ÏÂW›˘fiı ÷ıfiÎ ÏÂZÎHÎ ‹ÎÀı ’˛ıÏfl÷ ¿fl÷Î ¿èÎ_. Sfl¢ Sfl¢ øÁ⁄UòÊ¢ Á‡ÊˇÊ¢Ã ¬ÎÁÕ√ÿÊ¢ ‚fl¸◊ÊŸflÊ—
±◊ν÷˚ ˉı ÷‹ı Ω‰ ±fiı M≤J‰ÌfiÎ ÷‹Î‹ ‹fiW›˘fiı ’˘÷ÎfiÎ ±Î«flHÎ◊Ì, «ÎÏflhÎ◊Ì
ÿı‰ Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÁI›fiı, ÷ıfiÎ ÏÁK‘Î_÷˘, ±Îÿ¢˝fiı Á‹Ω‰˘, ⁄÷Ή˘.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiΠωrT›Î’Ì Ï‰V÷Îflfi_ ±Î … flËV› »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ
±Î«Î›˘˝±ı ÂOÿ˘◊Ì fiËŸ,‰ÎHÎÌ◊Ì fiËŸ,’˘÷ÎfiÎ ±Î«flHÎ ◊Ì …fi…fifiı ÷ıfiÎ

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

11

ÏÁK‘Î_÷˘ ÿÂνT›Î. ÷ı‹HÎı ‰Îfl_‰Îfl ¿èÎ_-‹fiW› ∞‰fi ω‘Î÷Î ¶ÎflÎ ⁄ZΉ΋Î_ ±Î‰ı·
ÿ·˝¤ ‰flÿÎfi »ı. ±ı ÿ—¬fi˘ fiËŸ, ⁄S¿ı ±Îfi_ÿfi˘ ’›Î˝› »ı. ÿ—¬ ÷˘ ¿ı‰‚ ±ı
¿ÎflHÎı »ı ¿ı ±Î’HÎÎ_◊Ì ÷ıfiı Á‹…‰Î‹Î_ ¤Ò· ◊¥ »ı. ±Î’HÎı ÷ıfiı ÁÎflÌ flÌ÷ı Á‹∞
Â@›Î fi◊Ì. ±Î ¤Ò·fiÎ ¿ÎflHÎı … ∞‰fifiı Á‹…‰Î‹Î_ √ıflÁ‹… ◊¥ »ı. ÁI› ’HÎ
±Î … »ı, ¿ı ±√fl …√÷‹Î_ ±ı¿ ’HÎ ‹fiW› ’˛¿Î‹Î_ µ¤˘ flËÌ Â@›˘, ÷˘ ÷ı
ÁI›fiÎ ’˛¿ÎÂfiÌ Â„@÷ »ı. ’»Ì ±Î’b_ …ı ±_‘Îv_ »ı ÷ı ¿ıÀ·Î¿ ±Î’HÎÎ_ … ¶ÎflÎ
±˘œÌ flά‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ¿ÎflH΢ »ı. ¿ÿΫ ±Î’HÎı ±Î’HÎÎ_ CÎflfi˘ ÿfl‰ÎΩı ⁄_‘
¿flÌfiı ⁄ıÃÎ_ »Ì±ı ±fiı ÁÒfl… ⁄ËÎfl µÿ› ’Î‹Ì «@›˘ »ı. ±√fl ±ı¿ ‹fiW›fiÎ
∞‰fi‹Î_ Á_√Ì÷ √_∞ µÃu_ ±fiı ±Î’HÎÎ_ ∞‰fi‹Î_ fiËŸ; ÷˘ ¿ÿΫ ±Î’HÎı ⁄ËıflÎ_
⁄fiÌ √›Î »Ì±ı, ¿Îfi ⁄_‘ ¿flÌfiı ⁄ıÃÎ »Ì±ı, ¿ÎflHÎ ¿ı ±ı Á_√Ì÷ »ı; ±ı ±ı¿
‹fiW›fiÎ ∞‰fi‹Î_ √_…‰Î◊Ì ÏÁK‘ ◊¥ Ω› »ı. ±ı … flÌ÷ı ±√fl ±ı¿ ‹fiW›fiÎ
∞‰fi‹Î_ ±Îfi_ÿfi˘ ±‰Î… ’˛VdÏÀ÷ ◊¥ ¿ı ÷˘ ÁΈfiÎ ∞‰fi‹Î_ ’HÎ ÷ıfiÌ Á_¤Î‰fiÎ
’˛√ÀÌ Â¿ı.
ÿflı¿ ›√‹Î_ ±Î Á_¤Î‰fiΠωz‹Îfi »ı. “‚¢÷flÊÁ◊ ÿȪ-ÿȪ” fiÌ ’˘÷ÎfiÌ
ÂÎr÷ ’˛Ï÷iÎÎ ’ÒflÌ ¿fl‰Î ±Î‰ı· ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰ı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Î ÁI›fiı
’˘÷ÎfiÎ ∞‰fi‹Î_ ÏÁK‘ ¿›*. ›√ÁI›fiı ’˛√À ¿fl‰ÎfiÎ ¿ÎflHÎı ÷ı±˘ ›√∑ÏWÎ
¿Ëı‰Î›Î. ÷ı‹fiı ±Î«flHÎ◊Ì ÏÂZÎHÎ ±Î’‰ÎfiÎ ¿ÎflHÎı ±Î«Î›˝ ¿Ëı‰Î‹Î_ ±ÎT›Î.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ iÎÎfi (‰ıÿ)fiÌ ÁοÎfl, ÁÎZÎÎ÷ ‹ÒÏ÷˝ ˢ‰ÎfiÎ ¿ÎflHÎı ÷ı±˘ ‰ıÿ‹ÒÏ÷˝
Ë÷Î. ±ı‹HÎı ÷’ ¶ÎflÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ fiÎ ÁI›fiÌ ±ı¿ … ÏfiWÃÎ ÁÎ◊ı ÁΑfiÎ ¿flÌ. ±Î
… ±ı‹fi_ ÷’˘ÏfiWÃ Ë˘‰Îfi_ flËV› Ë÷_. ¤√‰Îfi lÌfl΋fiÌ …ı‹ … ÷ı±˘ ‹›Î˝ÿÎ
’vW΢k΋ Ë÷Î. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ fiÌ ÷‹Î‹ ‹›Î˝ÿα˘ V◊Î’‰Î ‹ÎÀı ÷ı‹HÎı ±‰÷Îfl ·Ì‘˘.
±Î‰Î ›√∑ÏWÎ ‰ıÿ‹ÒÏ÷˝ ÷’˘ÏfiWà ’_.lÌfl΋ ‹ν ±Î«Î›˝ ±Î’HÎÎ_ ÁΈfiÎ ’fl‹
’ÒF› √vÿı‰ı ’˘÷ÎfiÌ ÁΑfiÎ ¶ÎflÎ ÿı‰‹Îfi‰˘fiÌ ËÎfl‹Î‚΋Î_ ¿o¥¿ fi‰Î … ÏfiW¿W΢˝
ΩıÕuÎ. ÷ı‹HÎı ±Î ›√‹Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ±ÎK›ÎÏI‹¿ «ı÷fiÎfiı ±fiı ‰ˆiÎÎÏfi¿ ÁI›fiı
±ı¿ fi‰Ì … ÏÿÂÎ g«‘Ì.
÷ı‹HÎı ⁄÷ÎT›_ ¿ı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ Á‹√˛ ∞‰fifiÌ ÁΑfiÎ »ı. ÷ı‹Î_ ’ÿÎ◊˝ ±fiı
«ı÷fiÎ, ωiÎÎfi ±fiı ±ÎK›ÎI‹ ⁄¯Îıfi˘ µÏ«÷ Á‹Î‰ı »ı. µÿÎËflHÎ ‹ÎÀı Ωı¥±ı
÷˘ ±Î’HÎı F›Îflı ±ı¿ ⁄Ì… ‰Î‰Ì±ı »Ì±ı, ±ı ⁄Ì…‹Î_◊Ì ±ı¿ ±_¿<fl eÀı »ı, ’fl_÷
’ÎÁı ’Õı· ’ÎHÎÌfiÎ ÀŸ’Î, ‰flÁı·_ ’ÎHÎÌ, ÁÒfl…fiÎ Ï¿flH΢ ±ıfi_ ÏfiÏ‹kÎ ⁄fiı »ı. ÷ı
‹ÎK›‹ ⁄fiÌ Ω› »ı, …ı◊Ì ⁄Ì…‹Î_◊Ì ±_¿<fl eÀÌ Â¿ı. Ωı ¿ı ±ıfiÎ◊Ì ±_¿<fl˘ eÀ÷Î
fi◊Ì, ±_¿<fl ÷˘ ⁄Ì…‹Î_◊Ì … Ïfi¿‚ı »ı. ±√fl Ωı ⁄Ì…fiÌ …B›Î±ı ¿Î_¿fl˘ fiά‰Î‹Î_
±ÎT›˘ ˢ÷, ÷˘ ÁÎfl΋Î_ ÁÎflÌ …‹Ìfi, ÁÎfl΋Î_ ÁÎv_ ’ÎHÎÌ, «‚¿÷Î ÁÒfl…fiÎ
Ï¿flH΢ ±fiı ¿<‚‹Î_ ¿<‚ ‹Î‚Ì ’HÎ ’HÎ ÷ı‹Î_◊Ì ±_¿<fl ⁄ËÎfl ·Î‰Ì ¿÷˘
fi◊Ì. ⁄Ì∞ ’HÎ ±ı¿ ‰Î÷ ÁÎ«Ì »ı ¿ı µE«¿ZÎÎfi_ Ï⁄›ÎflHΠˢ›, ’fl_÷ ÷ıfiı ‹ÎÀı
›˘B› …‹Ìfi fi ‹‚ı, ÷ıfiı ’J◊fl΂ …‹Ìfi ’fl ‰Î‰‰Î‹Î_ ±Î‰ı, ’ÎHÎÌ fi ‹‚ı,

12

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

‹Î‚ÌfiÎ ¿<‚ ËÎ◊fi˘ ÁË¿Îfl fi ‹‚ı ÷˘ lıWËÎ_ lıWà Ï⁄›ÎflHÎ ’HÎ ’J◊fl ’fl
’Õı·, ±_‘Îfl΋Î_ µ√ÎՉ΋Î_ ±Î‰ı·, ’ÎHÎÌ ‰√fl, ÁÒfl…fiÎ Ï¿flH΢fiÎ ±¤Î‰ı,
‹Î‚ÌfiÎ ±¤Î‰ı ‹flÌ …Âı. ÷ı‹Î_◊Ì ±_¿<fl˘ eÀ÷Î fi◊Ì. …ı‰Ì flÌ÷ı ⁄Ì…fiÎ ±_¿<fl˘
eÀ‰Î ‹ÎÀı ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÎ ÷k‰˘fi˘ ›˘B› ÷η‹ı‚ …wflÌ »ı, ⁄flÎ⁄fl ±ı… flÌ÷ı
‹fiW› ∞‰fifiÎ ’Ïfl‰÷˝fi ‹ÎÀı, ÷ıfiı ±Îfi_ÿ◊Ì ±˘÷’˛˘÷ ¿fl‰Î ‹ÎÀı iÎÎfi ±fiı
ωiÎÎfifiÎ ±fiı¿ ÏÁK‘Î_÷˘ …wflÌ »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ±Î ÷‹Î‹ ±Îÿ¢˝, ÏÁK‘Î_÷˘fiÌ
Á_›@ ÷ T›‰V◊Î »ı. ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fi_ Ëo‹Â
ı Î◊Ì … ÷ı‹Î_ »\’Λı· ±◊˝fi_ ÁΑfiÎI‹¿
ÏÂZÎHÎ, ÷ıfiÎ ±Îÿ¢˝fi_ ωr ‰Á_‘fl΋Î_ ω÷flHÎ ÏÿT› V‰Mfi flèÎ_ Ë÷_.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

13

ƒWÀαı ÏfiËÎY›_ ±ı¿ ÏÿT› V‰´
““‹Îv_ ±ı¿ V‰Mfi_ »ı. ‹Îv_ ±Î V‰Mfi, ¿˘¥ Ïÿ‰ÎV‰Mfi fi◊Ì, ⁄S¿ı ±ı
ÏÿT› V‰Mfi ˢ› »ı.”” ±Î ‰Î@› ⁄˘·÷Î ⁄˘·÷Î ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰ Á‹ÎÏ‘‹Î_
·Ìfi ⁄fiÌ √›Î, ω·ZÎHÎ ±fi¤‰˘‹Î_ ¬˘‰Î ·ÎB›Î. ÷ı‹fi_ ‹¬ ‹_Õ‚ ±ı¿ ±·√
’˛¿ÎflfiÎ ÷ıΩı‰·›◊Ì {‚Ë‚‰Î ·ÎB›_. ¿’΂ ’flfi_ «_ƒÎ¿Îfl ÏfiÂÎfi «‹¿Ì µÃu_.
√vÿı‰ √_¤Ìfl ⁄fiÌ √›Î. ±ı‰_ ·Î√Ì flèÎ_ Ë÷_ ¿ı ΩHÎı ÷ı±˘ ¿˘¥ ¬ÎÁ ÁI›
⁄÷Ή‰Î ¥E»÷Πˢ›. ÷ı±˘ ¤Ï‰W›fiı ±ı¿ fi‰Ì … ºÏWÀ ±Î’‰Î ¥E»÷Î Ë÷Î.
÷ı‹fiÎ «ËıflÎ ’flfi˘ ¤Î‰ ¿o¥¿ ±Î‰˘ … Ë÷˘. ¬flı¬fl ÷ı±˘ ±ı ZÎH΢‹Î_ ’˘÷ÎfiÎ
±fi¤‰˘fiÎ ÁÎ√fl‹Î_◊Ì ¿o¥¿ ËÎ◊ ·Î√ı· ±H΋˘· ‹˘÷̱˘ ‰ËıÓ«‰Î ¥E»÷Î
Ë÷Î.
±ı Ïÿ‰Áı ’HÎ ‹K›Îfifi˘ Á‹› Ë÷˘, ’fl_÷ ±ı ‹K›Îfi ‹ı ‹ÎÁfi˘ ⁄‚
⁄‚÷˘, ‘˘‹‘¬÷˘ ‹K›Îfi Ë÷˘. ¤√‰Îfi ÁÒ›˝fiÎflΛHÎ ¬Ò⁄ … µÿÎfl÷Î ’Ò‰˝¿
«Îflı ÷flŒ ’˘÷ÎfiÎ ÷Õ¿ÎfiÌ ·ËÎHÎ ¿flÌ flèÎÎ Ë÷Î. ÷ıfiÌ √fl‹ÌfiÎ ’˛¤Î‰◊Ì Ë‰Î
’HÎ ¬Ò⁄ … √fl‹ ◊¥ √¥ Ë÷Ì. I›Î_ µ’ÏV◊÷ ÁΈfiı √fl‹Ìfi˘ ±ËıÁÎÁ ◊‰Î ·ÎB›˘
Ë÷˘. ∑÷fiÎ ’˛¤Î‰◊Ì ’ıÿÎ ◊›ı· √fl‹Ì ‹K›ÎfifiÎ Á‹›ı ¿o¥¿ ‰‘ ‰‘Ì Ω› »ı,
’fl_÷ ’ÒF› √vÿı‰fiÌ Á΋ÎL› Ïÿfi«›Î˝ ’HÎ ÷’ç›Î˝ Ë÷Ì. ±ıfiÌ µ’fl ∑÷±˘fi˘
¿˘¥ ’˛¤Î‰ ’Õ÷˘ fi Ë÷˘. ±ı‹Î_ fi ÷˘ ¿˘¥ ‰‘CÎÀ ◊÷Ì ±fiı fi ÷˘ ËıflŒıfl ◊÷Ì.
Ëo‹ıÂÎ ÷ı±˘ ’˘÷ÎfiÎ ÷’‹Î_ ÷’÷Î Ë÷Î.
÷ı‹fiÎ ÷’fi˘ ÷Î’, ÁÒ›˝fiÎ ÷Î’ ¿fl÷Î ¿o¥¿ ±·√ … Ë÷˘. ÁÒ›˝fiÎ ÷Î’◊Ì
¿ı‰‚ ÂflÌfl … ÷’ı »ı. ⁄ÎèÎ ‰Î÷ΉflH΋Î_ ÷ıfi˘ ±fi¤‰ ◊Λ »ı, ’fl_÷ ’ÒF›
√vÿı‰fiÎ ÷’fiÎ ÷Î’fiÎı ±fi¤‰ ‹fi ÷◊Î ’˛ÎHÎ ¿fl÷Î Ë÷Î. ÷ı‹fiÎ Á_√‹Î_ ’ÁÎfl
¿flı·Ì ¿ıÀ·Ì¿ ZÎH΢ ’HÎ ∞‰fi‹Î_ ‘L›÷Îfi˘ ±fi¤‰ ¿flΉfiÎflÌ Ë÷Ì. …ı ¿˘¥’HÎ
÷ı‹fiı ‹‚÷_, ÷ı ÷ı‹fiÌ ’ÎÁı◊Ì ’˘÷ÎfiÌ ’ÎhÎ÷Î, ›˘B›÷Î ±fiÁÎfl ¿o¥¿fiı ¿o¥¿
±‰U› ‹ı‚‰Ì ·ı÷_. ÷ı‹fiÌ ±Î’‰ÎfiÌ flÌ÷ … ÏfiflÎ‚Ì Ë÷Ì. ÷ı±˘ fl˘√, ¢¿,
‹U¿ı·Ì±˘, ÿ—¬, ÿÿ˝ ‰√ıflı ·ÎˆÏ¿¿ Á‹V›Î±˘fi_ … ÏfiflοflHÎ ¿fl÷Î … fi Ë÷Î,
⁄S¿ı ±ÎI‹ÎfiÌ @›ÎflÌ‹Î_ ’HÎ ⁄ÌΩfl˘’HÎ ¿fl÷Î Ë÷Î. ’˘÷ÎfiÎ ÷’fiÌ µΩ˝◊Ì,
µW‹Î◊Ì ÷ıfiı µ√ÎÕ÷Î, µ»ıfl÷Î flËı÷Î Ë÷Î.
±Î‰Î ÷’˘‹ÒÏ÷˝ √vÿı‰ ⁄˘·Ì flèÎÎ Ë÷Î, ““⁄ıÀÎ, ±Î ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì‹Î_
F›Îflı ’HÎ fi‰_ ∞‰fi ±_¿<Ïfl÷ ◊›_ »ı, ±ı ωrωzη›˘‹Î_ … ±_¿<Ïfl÷ ◊›_ »ı.
fi‰˘ ›√ F›Îflı ’HÎ ±ÎT›˘ »ı, I›Îflı ÷ıfiÌ Âw±Î÷ ωrωzη›‹Î_◊Ì … ◊¥ »ı.
F›Îflı ’HÎ fi‰Î ‹fiW› CÎՉ΋Î_ ±ÎT›Î »ı, ¿oÕÎfl‰Î‹Î_ ±ÎT›Î »ı ±fiı ÷ı‹fiı fi‰Ìfi
ÏÿÂÎ ‹‚Ì ÷˘ ωrωzη›˘‹Î_ … ‹‚Ì »ı. ’fl_÷ ±Î ωrωzη›˘ ±Î…fiÎ
ωrωzη›˘ …ı‰Î fi Ë÷Î. ÷ı‹Î_ ’V÷¿˘fiÎ ’Îà flÀΉ‰Î ±fiı ’ˆÁÎ ±ı¿hÎ ¿fl‰ÎfiÎ

14

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

⁄ÿ·ı ωzÎfi_ ‰flÿÎfi ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰÷_. ‹Ë΋Îfi‰˘. ÿı‰’vW΢fiÎ »˘Õ ÷ˆ›Îfl
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î. fiη_ÿÎ ÷ZÎÏ·ÎfiΠωrωzη›˘ ±Î ’˛¿ÎflfiÎ … Ë÷Î.””
““±ËŸ fi˘ µΩ˝‰Îfi ±Î«Î›˝ ±fiı ’˛ÎHΉÎfi ωzÎ◊a ‹‚Ì ’˛ÎHÎ µΩ˝fi˘
±ı‰˘ ’˛‰ÎË ’ıÿÎ ¿fl÷Î ¿ı Á‹√˛ ÿı‹Î_ ’˛ÎHÎ ·ËıflÎ¥ µÃ÷˘ Ë÷˘. Á‹√˛ ‘fl÷Ì ’fl
∞‰fi ‹ÒS›˘fiÎ ‰flÿÎfi˘fiÌ ‰WÎν ◊÷Ì.”” ±ÎÀ·_ ¿Ëı÷Î ¿Ëı÷Î_ ’ÒF› √vÿı‰ ZÎHΤfl
‹ÎÀı ◊_¤Ì √›Î. ZÎHΤflfiÌ ±Î Á‹ÎÏ‘‹Î_ ¿ÿΫ ÷ı±˘ ¿˘¥ ÁI›fiı ÁοÎfl ◊÷_
ÏfiËÎ‚Ì flèÎÎ Ë÷Î. ’˘÷ÎfiÌ ºÏWÀfiÎ ’◊‹Î_ ±Î‰ı· ±Î ÁI›fiı ’˛√À ¿fl÷Î ÷ı±˘
¿Ëı‰Î ·ÎB›Î, ¿ı ““±Î‰Î … ±ı¿ ωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎ ¿fl‰Ì ‹Îv_ V‰Mfi »ı.””
ÁÎ_¤‚fiÎflÎ ÁΈ ’˘÷ÎfiÎ Áÿ˚√vfiÎ Á΋J›˝◊Ì ’ÏflÏ«÷ Ë÷Î. ±ı‹fiı ΩHÎ
Ë÷Ì ¿ı ÷ı‹fiÎ √vÿı‰ ›√„@÷ √ΛhÎÌfiÎ ÁI› ±fiı ÏÁÏK‘fiı ’˛ÎÅ ¿flfiÎfl ±Î
›√fiΠωrÎÏ‹hÎ »ı. ÷ı‹fi΋Î_ fi‰Á…˝fifiÌ, fi‰Ì V≤ÏWÀ fl«‰ÎfiÌ Â„@÷ »ı.
ÁÎ_¤‚fiÎflÎfiÌ Ï‰«Îfl˘fiÌ ¿Õ̱˘ ’ÒF› √vÿı‰fiÌ ‰ÎHÎÌ‹Î_◊Ì ‰ËÌ flËı· ’˛ÎHÎ
’˛‰ÎË‹Î_ ω·Ìfi ◊¥ √¥. ˉı ¿ı‰‚ ±ı‹fiÎ ÂOÿ˘ … √_∞ flèÎÎ Ë÷Î, ±Î
ωrωzη› ±ı‰_ ËÂı, ¿ı F›Î_◊Ì ¿ÎˆÏÕS› ±fiı ¿<‹Îfl∞‰ …ı‰Î ωzÎ◊a±˘ ⁄ËÎfl
±Î‰Âı, …ı ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì ±fiı ωr ‰Á_‘fl΋Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ Á_‰ıÿfiÎfi˘ ωV÷Îfl
¿flÂı.
““±Î ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi_ ±ı‰_ ‘˛‰ ¿ıLƒ ËÂı, ¿ı F›Î_ ÿıÂfiÎ ¬ÒHÎı¬ÒHÎ΋Î_◊Ì …
fiËŸ, ⁄S¿ı ωrfiÎ ÿflı¿ ¬_Õ‹Î_◊Ì ·˘¿˘ ±ËŸ ±Î‰Âı ±ı ΩHÎÂı ¿ı ¤Îfl÷Ì›
Á_V¿ÚÏ÷ Â_ »ı? ±ËŸ ¤Îfl÷Ì› Á_V¿ÚÏ÷ ±fiı ¤Îfl÷Ì› ωzα˘fiÎ ÿflı¿ ’ZÎ ’fl
±K››fi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı, ÏÂZÎHÎ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰Âı, Á_¢‘fi ◊Âı.”” ’˘÷Îfi_ ±Î
‰Î@› ’Òv_ ¿fl÷Î ¿fl÷Î √vÿı‰ ‰‚Ì ’λΠ«’ ◊¥ √›Î, ’fl_÷ ÷ı‹fi_ ±Î ‹Îˆfi ⁄Á
±ı¿ … ZÎHÎ ‹ÎÀı Á«‰Î¥ flèÎ_. ⁄Ì∞ … ZÎHÎı ÷ı±˘ ŒflÌ ⁄˘·Ì µÃuÎ, ““±Î‹ ÷˘
±I›Îflı ±Î’HÎÌ ’ÎÁı ⁄˛õ‰«˝Á Á_¢‘fi Á_V◊Î »ı, ’fl_÷ ±ı ¬Ò⁄ … fiÎfiÌ »ı. ±ı‹Î_
±ıÀ·_ ‹˘À<_ ¿Î‹ ◊¥ ¿ı fiËŸ. ±ÎÀ·Î ‹˘ÀÎ ¿Î‹ ‹ÎÀı ÷˘ ±ı¿ ωrωzη›
Ωı¥±ı.””
““ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi_ T›Î’¿ ±fiı ⁄Ë ’ZÎÌ› ±K››fi, ÏÂZÎHÎ ±fiı Á_¢‘fi
‹ÎÀı ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη›.”” ±Î’HÎÌ ±Î ¤Î‰Ì fl«fiÎfiı ΩHÎı ÷ı‹HÎı
±ı¿ ZÎHÎ ‹ÎÀı ’˘÷ÎfiÌ ÏÿT› ºÏWÀ◊Ì ÏfiË΂Ì. ÷ıfiÌ ÁÎ◊ı … ±ı‹fiÎ ±˘Wà ’fl
±Î»Î ÏV‹÷fiÌ ±ı¿ ·Ëıfl ÿ˘ÕÌ √¥. ±Î ÏV‹÷fiÎ ’˛¿Î‹Î_ ÁI› ’˛√ÀÌ µÃu_.
÷ı‹HÎı ÁÎ_¤‚fiÎflα˘ fiı À˘¿÷Î ¿èÎ_ ¿ı ““ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› fi΋ ¿ı‰_ flËıÂ?ı ””
’»Ì ÷ı±˘ fi΋fiÎ ‹Ëk‰fiı V’WÀ ¿fl÷Î ¿Ëı‰Î ·ÎB›Î,““fi΋ ¿˘¥ T›„@÷fi_ ˢ› ¿ı
¿ıLƒfi_ ÷ıfiÎ◊Ì ÷ıfiÎ √HÎ ±fiı ¿Î›˘˝fiÌ ±Ï¤T›„@÷ ◊‰Ì … Ωı¥±ı. ÷ıfiÎ fi΋‹Î_◊Ì
… ÷ıfiÌ ’˛◊‹ »Ï⁄ µ’ÁÌ ±Î‰ı »ı, ‹‚Ì ±Î‰ı »ı. ±Î’HÎÎ_ ωrωzη› fi_ fi΋
¿o¥¿ ±ı‰_ ˢ‰_ Ωı¥±ı ¿ı …ıfiı ÁÎ_¤‚Ì ·˘¿˘ ÷ıfiÎ ‹Ëk‰fiÎ µtı¢ ±fiı ¿Î›˘˝fiı

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

15

ΩHÎÌ Â¿ı, ±ıfiÎ ±_√ı ω«ÎflÌ Â¿ı.””
ÁÎ_¤‚fiÎfl ÁΈ ¿˘¥ √vÿı‰fiÌ ±Î ‰ÎHÎÌ ‹B‘ ‹fi◊Ì ÁÎ_¤‚Ì flèÎÎ Ë÷Î.
÷ı‹fiı ±Î ‰Î÷ Á‹…‹Î_ ±Î‰Ì flËÌ Ë÷Ì ¿ı Áÿ˚√vfiÌ ÏÿT›ºÏWÀ ¤Ï‰W›fiÎ …ı
ωrωzη›fiı Ωı¥ flËÌ »ı. ±ıfi_ fi΋ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› ËÂı ±fiı
⁄˛õ‰«˝Áfi˘ ‹˘À<_, ωÂ΂ ±ı T›Î’¿ V‰w’ ËÂı. ’ÒF› √vÿı‰fiÌ ›˘…fiÎ ¿ÿΫ
±I›Îflı Á_’ÒHν flÌ÷ı V’WÀ ◊¥ Â¿Ì fi Ë÷Ì. ÷ı±˘ Ë∞ ¿o¥ ⁄ÌΩ_ … ¿Ëı‰Î ¥E»÷Î
Ë÷Î. ÷ı‹HÎı Ë∞ ¿o¥¿ ⁄ÌΩ_ … ⁄fiΉ‰_ Ë÷_. ’˘÷ÎfiÎ ¤Î‰fiı ‰ÎHÎÌ ±Î’÷Î ÷ı‹HÎı
¿èÎ_ ¿ı ““⁄ıÀÎ ±Î ωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎ Á‘Ì ÷˘ Ë_ fiËŸ flË_, ’fl_÷ ÷‹ı ·˘¿˘
÷ıfiı ⁄fi÷_ Ωı¢. ÷‹Îflı ÁΈ±ı ±Î …‰Î⁄ÿÎflÌ µÃΉ‰ÎfiÌ »ı ±fiı Ïfi¤Î‰‰Ì ’ÕÂı.
÷ıfiı ‹ÎÀı ÷‹ı ·˘¿˘ ±I›Îfl◊Ì … ’˘÷ÎfiÌ ›˘B›÷Î ‰‘Îfl˘.””
““Ë_ ±Î ωrωzη› ‹ÎÀı ±ı¿ ±ı‰˘ ±Î«Î›˝ ¥E»\_ »\,_ …ı ’˘÷ÎfiÎ ±Î«flHÎ
±fiı ∞‰fi ¶ÎflÎ ÏÂZÎHÎ ±Î’Ì Â¿ı. ‹Îflı T›ÎA›Îfi ±Î’fiÎfl T›ÎA›Î÷Î Ωı¥÷Î
fi◊Ì. ⁄ÏK‘ ±fiı ÂOÿ˘◊Ì ±√fl ¿o¥ ⁄ÿ·Ì ¿Λ_ ˢ÷, ÷˘ Á‹√˛ ÿÏfi›Î fi ΩHÎı
@›ÎflfiÌ ±ı ⁄ÿ·Î¥ √¥ ˢ÷. …ı±˘ ÂOÿ˘ ¶ÎflÎ fl‹÷ fl‹ı »ı, …ı fiÀ, ⁄Î∞√flfiÌ
…ı‹ ⁄ÏK‘◊Ì √·Î_À˘fi˘ «‹I¿Îfl ÿı¬ÎÕı »ı, ±Î‰˘ ±ÎÕo⁄fl ¿flfiÎflα˘◊Ì ±Î’b_
¿Î‹ «Î·‰Îfi_ fi◊Ì. ‹Îflı ÷˘ Á_¿S’‰Îfi ±Î«Î›˝ Ωı¥±ı. …ı ’˘÷ÎfiÌ Á_V¿ÚÏ÷ ‹ÎÀı,
‹ÎI≤¤ÒÏ‹ ‹ÎÀı, ωr ‹Îfi‰÷Î ‹ÎÀı V‰›_fiı ‘Ìflı ‘Ìflı Á‹ÎÅ ¿fl‰Îfi_ ÁÎËÁ ‘flΉ÷˘
ˢ›.””
““ΩÒ±˘ «ÎHÎ@› ¿˘HÎ Ë÷˘. ÷ZÎÏ·Πωrωzη›fi˘ ±Î«Î›˝ Ë÷˘.
±ı ¬Î·Ì ω¶Îfi ±fiı T›ÎA›Îfi⁄Î… fi Ë÷˘. ÷ıfiÌ ±_ÿfl ±Î«flHÎfiÌ ÏfiWÃÎ Ë÷Ì,
Á_¿S’fi_ ⁄‚ Ë÷_. ’˘÷ÎfiÎ ÿı ±fiı ‘fl÷Ì ’˛I›ı ±fiflÎ√ Ë÷˘, ’˛ı‹ Ë÷˘. ’˘÷ÎfiÌ
Á_V¿ÚÏ÷ ‹ÎÀı Á‹’˝HÎ Ë÷_, ‹ÎI≤¤ÒÏ‹ ‹ÎÀı ‹flÌ ‹À‰ÎfiÌ ÏfiWÃÎ Ë÷Ì. ’˘÷ÎfiÎ √H΢fiÌ
÷οÎ÷ ‰Õı ÷ıHÎı ωÿıÂÌ ›‰fi˘fiı ËÎ_¿Ì ¿ÎœuÎ, ÿıÂfiÎ ±I›Î«ÎflÌ ±fiı ±L›Î›Ì
flÎΩ±˘fiÌ ‘Ò‚‘ÎHÎÌ ¿flÌ ‹ÎÀÌ‹Î_ ‹ı‚‰Ì ÿÌ‘Î. «_ƒ√Å …ı‰Î Á΋ÎL› ±fiı √·Ì
¿>_«Ì‹Î_ ¤À¿ÎfiÎflÎ ⁄΂¿fiı ’flÎø‹Ì ·Õ‰ˆ›˘, ‹ËÎfi ÁıfiÎ’Ï÷ ±fiı fiÌÏ÷‰Îfi
¿<‚ Á‹˛ÎÀ ⁄fiÎ‰Ì ÿÌ‘˘. ÷ıfiÎ ’˛›Ç˘◊Ì ±ı¿ fi‰Î›√fiÌ Âw±Î÷ ◊¥ √¥.””
““‹Îv_ V‰Mfi ’HÎ ¿o¥¿ ±Î‰_ … »ı. Ë_ ¥E»\_ »\ ¿ı ±ı‰Î ωrωzη›fiÌ
V◊Î’fiÎ ◊Λ, ¿ı …ıfi˘ ±Î«Î›˝ ±fiı ωzÎ◊a±˘ ‹‚Ì ±ı¿ fi‰Î … ›√fi˘ …L‹
±Î’ı. ¤√‰Îfi ÁÎZÎÌ »ı ¿ı ‹ÎflÎ V‰Mfi˘ @›Îflı ’HÎ ±‘ÒflÎ flËı÷Î fi◊Ì. ‹Îv_ V‰Mfi
’HÎ ’Òv_ ◊Âı …; ’fl_÷ ÷ıfiı ÷‹Îflı ÁΈ±ı ‹‚Ìfiı ’Òv_ ¿fl‰Îfi_ »ı. ÷‹ı ÁΈ ‹‚Ì ¿o¥¿
±ı‰_ ¿flΩı ¿ı ∑ÏWα˘ ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη›fi˘ ‹ÏË‹Î ÷ı‹Î_ ’˛√À
◊¥ ¿ı.”” √vÿı‰fiÎ ÂOÿ˘ ÷˘ Ëo‹ıÂÎ ‹_hÎ … Ë÷Î ±fiı »ı. ±Î…ı …ı ¿o¥ ’HÎ ◊¥
flèÎ_ »ı, ÷ı‹Î_ ÷ı‹fiÎ ¶ÎflÎ µE«Îfl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ‹_h΢fi˘ ‹_hÎÎ◊˝ … ’˛√À ◊¥ flè΢ »ı.

16

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

¿ıLƒ,¿ı F›Î_◊Ì Á_V¿ÚÏ÷±ı,Á_‰ıÿfiαı
ωr‹Î_ ωV÷Îfl ¿›˘˝
’˛Î«Ìfi ¤Îfl÷‹Î_ ∑ÏWα˘ ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη›˘
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ fiÎ ¿ıLƒ˘ flèÎÎ »ı. ±ËŸ◊Ì … Á_V¿ÚÏ÷±ı, Á_‰ıÿfiαı Á‹√˛ ωr‹Î_
ωV÷Îfl ¿›˘˝ Ë÷˘. ’˛Î«Ìfi √˛_◊˘, ¥Ï÷ËÎÁ ÷◊Î ’flÎH΢‹Î_ ±Î ωrωzη›˘fi˘
µS·ı¬ Ωı‰Î,‰Î_«‰Î ‹‚ı »ı. I›Îflı ±Î«Î›˝ ÷◊Î ÏÂW› ⁄¯Îı … ’˘÷ÎfiÌ Á_V¿ÚÏ÷
±fiı ∞‰fi ‹ÒS›˘ ’˛I›ı Á‹Ï’˝÷ ∞‰fi ∞‰÷Î Ë÷Î. ‚„U ŸÊÒ ÿ‡Ê— ‚„U ’˝rÊÔflø¸‚◊˜ ±Î
÷ı‹fi_ ±Îÿ½ ‰Î@› Ë÷_. ±Î ‰Î@›fiÎ ±◊˝ ±fiÁÎfl ±ı¿ ±ı‰_ ÷’V‰Ì ∞‰fi
±’fiΉ÷Î Ë÷Î ¿ı …ı ±ı ⁄¯ÎıfiÎ ⁄˛õ÷ı…fiı ±fiı ›Âfiı ‰‘Îfl‰Î ÁËΛ¿ Ïfi‰Õı.
∑ÏWα˘fiÌ ±ı‰Ì ‹ÎL›÷Î Ë÷Ì ¿ı ÷’V‰Ì ∞‰fi ’K‘Ï÷ ±’fiÎ‰Ì ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı·˘
±P›ÎÁ ωzÎfi˘ …L‹ ±Î’ı »ı. ÷’fiÎ ±¤Î‰ı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı·˘ ±P›ÎÁ ‹ÎhÎ
ÏÂZÎHÎ ⁄fiÌfiı flËÌ Ω› »ı. ±ıfiÎ◊Ì ÷˘ ¿ı‰‚ ΩHοÎfḻ˘ … ‹‚ı »ı. ’˛Î«Ìfi
¤Îfl÷fiΠωrωzη›˘ ÷’ ±fiı ωzÎfiÎ ¿ıLƒ˘ Ë÷Î. ÷ıfiÌ … µW‹Î◊Ì Á_V¿ÚÏ÷fiı
∞‰fi ‹‚÷_ Ë÷_; ÿı‰I‰fi˘ ω¿ÎÁ ◊÷˘ Ë÷˘.
…ı ∑ÏWα˘±ı ’˘÷ÎfiÎ Á‹›‹Î_ ωrωzη›˘fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ, ÷ı‹Î_
±√VI›, ¿H‰,Ω⁄ÎÏ·,’flÂfl΋,‰ÎS‹ÌÏ¿, ¤Îfl¶Î…, ‰ÏÂWÃ,‰Î‹ÿı‰,ωrÎÏ‹hÎ,
T›ÎÁ, ÂΈfi¿ ±fiı Á_ÿÌ’fiÌ ‰√ıflıfi˘ Á‹Î‰ı ◊Λ »ı. …ı‹fi˘ ¬ÎÁ µS·ı¬ ¿fl‰Î
…ı‰˘ »ı. ±ı‹Î_◊Ì ‹ËÏWν ±√VI›fi_ fi΋ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ’˛«Îfl¿ w’ı ¬Ò⁄ … ’˛ÏÁK‘
Ë÷_. ‰ÎS‹ÌÏ¿ fl΋ΛHÎfiÎ ±flH›-¿Î_Õ ÷◊Î ‹ËΤÎfl÷fiÎ ‰fi ’‰˝fiΠω‰flHÎ
±fiÁÎfl ÷ı±˘ ω_K›Î«‚ ’‰˝÷fiÌ ™«Ì Àı¿fḻ˘ ±˘‚_√Ì ÿÏZÎHÎ ¤Îfl÷‹Î_ √›Î
Ë÷Î. I›Î_ ÷ı‹HÎı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÁI›˘, ±Îÿ¢˝, ÏÁK‘Î_÷˘fi˘ ’˛«Îfl ¿›˘˝. ÷ıfiı ‹ÎÀı
÷ı±˘ ±Ï√#¬ÒHÎ΋Î_ ±Î‰ı· ÀÎ’±˘‹Î_ ’HÎ √›Î. ’˛Î«Ìfi ¤Îfl÷Ì› ÁÎÏËI›‹Î_ ‹ËÏWν
±√VI› ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωr ωzη›˘ ÁÎ◊ı Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Î ¿ıLƒ˘fiÌ
…B›Î ¤Îfl÷ ‰WνfiÎ ±fiı¿ V◊‚˘ ’fl ÿÂν‰‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ±Î ¿ıLƒ˘ Ïˋη›◊Ì
·¥fiı ÿÏZÎH΋Î_ ±Î‰ı· Á‹ƒ ÷À Á‘Ì Œı·Î›ı· Ë÷Î.
‹ËÏWν ¿H‰ ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη› Á‹√˛ ¤Îfl÷ ÿıÂfi˘
√Έfl‰ Ë÷˘.÷ıfiÌ ’ωhÎ÷ÎfiÎ ¿ÎflHÎı ‹ËÎ ¤Îfl÷, V¿oÿ’flÎHÎ ±fiı ±Ï√#’flÎH΋Î_
÷ıfiı ÷Ì◊˝, ‘‹Î˝flH› ±fiı ÷’˘¤ÒÏ‹ ’HÎ ¿Ëı‰Î‹Î_ ±Î‰ı· »ı. ±ı ’˘÷ÎfiÎ Á‹›fi_
’˛ÏÁK‘ ωzÎfi_ ‘΋ Ë÷_. ±Ï¤iÎÎfi Âο<_÷·‹Î_ ¿H‰fiΠωr ωzη›fiı ‹ÎÏ·fiÌ
fiÿÌfiÎ ÷À ’fl ÏV◊÷ ÿÂν‰‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı. ±Î…¿Î· ±Î V◊‚ ¿˘À¶Îfl-ËÏfl¶Îfl
‹Î√˝ ’fl ¿˘À¶Îfl◊Ì » ‹Î¥· ÿÒfl ’Ïç‹‹Î_ ±ÎT›_ ˢ‰Îfi_ ‹Îfi‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı.
ΩHÎÌ÷Î ¥Ï÷ËÎÁ¿Îfl ÕΘ.flΑΠ¿<‹ÿ ‹¬∞˝fiÎ ¿◊fi ±fiÁÎfl ‹ËÏWν ¿H‰fiΠωr
ωzη›‹Î_ «Îfl ‰ı ÿ , ‰ı ÿ Î_ √ , ¿‹˝ ¿ Î_ Õ , ›iÎ, ¿S’ÁÒ h Î, ÏÂZÎHÎ,K‰Ïfi

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

17

ωiÎÎfi,ÂOÿωiÎÎfi, »oÿ˘, T›Î¿flHÎ, Ïfiv@÷, ±ÎI‹Ï‰iÎÎfi, ⁄˛õ˘’ÎÁfiÎ,
L›Î›,¤ÎˆÏ÷¿ ωiÎÎfi, ¿·Î±˘, √ÏHÎ÷, ƒT›√HÎ, ∞‰Ï‰iÎÎfi, ‰fiV’Ï÷ ωiÎÎfi
‰√ıflı ωWΛ˘ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î.””
’˛Î«Ìfi ¤Îfl÷Ì› ÁÎÏËI›‹Î_ ‹ËÏWν Ω⁄ÎÏ·fi_ fi΋ ’HÎ ¬Ò⁄ … ’˛ÏÁK‘
»ı. Á_V¿Ú÷ ¿ÎT›˘ fl«fiÎflα˘±ı ÷ı‹fiΠωr ωzη›fi_ ωV÷Îfl ’Ò‰˝¿ ‰Hνfi ¿›*
»ı. ⁄ÎHÎı ¿Îÿo⁄flÌ ¿ÎT›‹Î_ ÷ıfi_ V◊‚ ω_K›Î«‚ ’‰˝÷‹Î‚΋Î_ ±Î‰ı·_ ˢ‰Îfi_ ‰Hνfi
¿›* »ı. F›Î_ ËΩfl˘ ωzÎ◊a±˘ ωzÎfi_ ±K››fi ¿fl÷Î_ Ë÷Î_. ω„F…¿Î±ı ¿Îˆ‹ÿÌ
‹Ë˘IÁ‰ fiÎÀ¿‹Î_ ÷ıfi˘ µS·ı¬ ¿›˘˝ »ı. ÷ıfiÎ ‰Hνfi ±fiÁÎfl ÿfl ±Î‰ı· ÿı¢fiÎ
flÎ…¿<‹Îfl˘ ‹ÎÀı ±Î ωrωzη› ±Î¿WνHÎfi_ ¿ıLƒ Ï⁄_ÿ Ë÷_. ¤√‰ÎfifiÎ ±‰÷Îfl
w’ı ·˘¿˘‹Î_ ωA›Î÷ ‹ËÏWν ’flÂfl΋ı ’HΠωr ωzη›fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ Ë÷Ì.
Á_V¿Ú÷ ¿Ï‰ flÎ…Âı¬flfiÎ ¿◊fi ±fiÁÎfl ±Î ωr ωzη› ÷ı‹HÎı ‹ËıLƒ ’‰˝÷ ’fl
⁄fiÎT›_ Ë÷_. ±fiı¿ ω¶Îfi˘ ‹ËıLƒ’‰˝÷fi_ V◊‚ ±˘ÏflVÁÎ ‹Î_ ±Î‰ı·_ ⁄÷Ήı »ı.
’˛Î«Ìfi ¤Îfl÷ ‰Wν‹Î_ ωrωzη› fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flfiÎflα˘‹Î_ ‹ËÏWν
‰ÎS‹ÌÏ¿fi_ fi΋ ’HÎ ¬Ò⁄ … lK‘Î ÁÎ◊ı ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı.÷ı±˘ fl΋ΛHÎfiÌ fl«fiÎ
¿flfiÎfl ±fiı ±ÎÏÿ ¿Ï‰ ‹Îfi‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı. ’˛Î«Ìfi ÁÎÏËI› ±fiÁÎfl ‹ËÏWν
‰ÎS‹ÌÏ¿fi˘ ωÂıWÎ Á_⁄_‘ ÷‹ÁÎ ±fiı √_√Î fiÿÌfiÌ ÁÎ◊ı flè΢ »ı. ±ıÀ·Î ‹ÎÀı
ωrωzη›fi_ V◊‚ ±Î ⁄¯Îı fiÿ̱˘fiÎ ÷À ’fl @›Î_¿ ˢ‰_ Ωı¥±ı. V◊‚ ±_√ı
¥Ï÷ËÎÁ¿Îfl˘ fiÎ ‹÷‹÷Î_÷fl˘ ±◊‰Î ±Ï¤’˛Î›‹Î_ Ϥ¯Î÷Πˢ‰Î »÷Î_ ±ı Á‰˝
ÁI› »ı, ¿ı ±Î ωrωzη› ’˘÷ÎfiÎ Á‹›‹Î_ ωzÎfi_ ‹ËÎfi ‘΋ Ë÷_. ‹Ëοω
¤‰¤ÒÏ÷fiÎ ¿◊fi ±fiÁÎfl ±ËŸ ωzÎ◊afi̱˘ ’HÎ ±K››fi ¿fl÷Ì Ë÷Ì.
‹ËÏWν ¤Îfl¶Î…ı ’HÎ √_√Î ÷◊Î ›‹fiÎfiÎ Á_√‹ V◊‚ ’fl ±ı¿ ωA›Î÷
ωr ωzη›fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ Ë÷Ì. fl΋ΛH΋Î_ ±Î‰÷Î ‰Hνfi ±fiÁÎfl ±ı ’˘÷ÎfiÎ
Á‹›fi_ ¬Ò⁄ … ’˛ÏÁK‘ ωzÎfi_ ‘΋ Ë÷_. √˘V‰Î‹Ì ÷·ÁÌÿÎÁı ’HÎ-“÷⁄UmÊ¡ ◊ÈÁŸ
’‚Á„¢U ¬˝ÿʪʔ ¿ËÌfiı ÷ı‹fi_ V‹flHÎ ¿›* »ı. Á_V¿Ú÷ ÁÎÏËI›‹Î_ ±ıfiÌ ÁÎ◊ı Á_⁄_‘
‘flΉ÷Î ±ı¿ ¿ıLƒfi˘ µS·ı¬ ËÏfl¶ÎflfiÌ fi∞¿ ±Î‰ı· V◊‚fi˘ ’HÎ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı.
±Î ¿ıLƒfi˘ ¤Îfl ±Ï√#‰ı fi΋fiÎ ±ı¿ ±Î«Î›˝ Á_¤Î‚÷Î Ë÷Î. ’»ÌfiÎ Á‹›‹Î_
÷ı‹HÎı ƒ˘HÎ ±fiı ƒ’ÿfiı ‘fiWΠωzΠϬÕÎ‰Ì Ë÷Ì.
¥Z‰Î¿<±˘fiÎ ¿<‚√v ‹ËÏWν ‰ÏÂWà fi˘ ·√¤√ ÷‹Î‹ ‰ˆÏÿ¿ ±fiı
’ΈflÎÏHο ÁÎÏËI›‹Î_ µS·ı¬ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı. Á_V¿Ú÷ ÁÎÏËI›fiÎ ‰Hνfi ±fiÁÎfl
÷ı‹HÎı ⁄ı ωrωzη›˘fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ Ë÷Ì. ÷ı‹Î_◊Ì ±ı¿ ±›˘K›Î‹Î_ ±Î‰ı·_
Ë÷_. ÷ıfi˘ µS·ı¬ ‰ÎS‹ÌÏ¿ fl΋ΛH΋Î_ ’HÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı. ‹ËÏWν ‰ÏÂWÃfiÎ
±Î ωr ωzη›˘‹Î_ ωzÎ◊a Á_CÎfi_ ω‘Îfi Ë÷_. ‹ËÏWν ‰ÎS‹ÌÏ¿±ı ÷ıfi˘ “◊π‹ËŸÊ¢
◊„UÊ‚¢ÉÊÊ—” ¿ËÌ µS·ı¬ ¿›˘˝ »ı. ±Î Á_C΢fi˘ flÎΩfiÌ Á¤Î‹Î_ ’HÎ ’˛¤Î‰ Ë÷˘.
‹ËÏWν ‰ÏÂWà ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ⁄ÌΩ_ ωrωzη› Ïˋη›fiÌ ÷‚ıÀÌ‹Î_
±Î‰ı·_ Ë÷_. ‹Ëοω ¿ÎÏ·ÿÎÁı ’˘÷ÎfiÎ ““flCÎ‰_”” fi΋fiÎ ‹ËοÎT›‹Î_ ÷ıfi_ ‰Hνfi

18

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

¿›* »ı.
ωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flfiÎflÎ-±˘‹Î_ ‹ËÏWν ‰Î‹ÿı‰fi_ fi΋ ’HÎ ¬Ò⁄ …
’˛ÏÁK‘ »ı. ‰Î‹ÿı‰fi_ ±Î ωrωzη› ω_K›Î«‚ ’‰˝÷ ‹Î‚΋Î_ ±Î‰ı· fi‹˝ÿÎ fiÿÌfiÎ
µÿ˚√‹ V◊‚fiÌ fi∞¿‹Î_ ±Î‰ı·_ Ë÷_. ‹Ëοω ÿoÕÌfiÎ ÿ¿<‹Îfl «Ïfl÷fiÎ ‰Hνfi
±fiÁÎfl flÎ…‰ÎËfi ‰√ıflı ¿<‹Îfl˘ ±ı ±Î … ωrωzη›‹Î_ ÏÂZÎHÎ ‹ı‚T›_ Ë÷_.
‰ˆÏÿ¿ ’fl_’flÎfiÎ ∑ÏWα˘‹Î_ ⁄˛õÏWν ωrÎÏ‹hÎfi_ fi΋ ±Î√‚ ’Õ÷_ »ı.
∑B‰ıÿfiÎ hÎÌΩ ‹_Õ‚‹Î_ ∑ÏWΠωrÎÏ‹hÎ … »ı. ÂÎj΢fiÎ ‰Hνfi ±fiÁÎfl ÷ı‹fi_
ωr ωzη› √_√Î ÷◊Î Áfl› fiÿÌfiÎ Á_√‹ V◊‚ ’fl ±Î‰ı·_ Ë÷_. ±Î…ı ±Î
V◊‚fiı ⁄¿Áfl ÷flÌ¿ı ±˘‚¬‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı. ±ı ’ÀHÎÎ ÂËıfl◊Ì CÎb_ ÿÒfl »ı. ’flÎ÷I‰
ωÿ˚˘fiı ±ËŸ◊Ì ±ı‰Î ±fiı¿ ’flΉÂıW΢ ’˛ÎÅ ◊›ı·Î »ı,¿ı …ı ‹ËÏWν ωrÎÏ‹hÎfiÎ
ωrωzη› ˢ‰ÎfiÌ ÁÎZÎÌ ’Òflı »ı.
‰ıÿÎıfi_ Á_¿·fi ¿flfiÎflÎ,‹ËΤÎfl÷ fiÌ ¿ÎT›fiÌ fl«fiÎ ¿flfiÎfl ÷◊Î
±œÎfl ’flÎHÎfiÎ Á_√˛Ë ¿÷ν ‹ËÏWν T›ÎÁı ËÏV÷fiÎ’fl fiÌ fi∞¿ ωrωzη›fiÌ
V◊Î’fiÎ ¿flÌ Ë÷Ì. ÷ı‹fiÎ ±Î ωrωzη› ÁÎ◊ı Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Î ¿ıLƒ˘ ¤Îfl÷ÿı‹Î_
±fiı¿ …B›Î±ı ±Î‰ı· Ë÷Î. ÷ı‹fiÌ ÏÂW› ’fl_’fl΋Î_ ‹ËÏWν ÂΈfi¿ı fiıÏ‹fiÎflH›‹Î_
ωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ Ë÷Ì. ±ËŸ ›˘Ω÷Î ±Î_÷flflÎWÀˇÌ› Á_‹ı·fi˘ ¬Ò⁄ …
’˛ÏÁK‘ Ë÷Î. ±ı‹Î_ ‘ÎÏ‹˝¿,flÎ…¿Ì› ±fiı ωiÎÎfi Á_⁄_‘Ì Ï‰«Îfl˘ ’fl ‰Î÷ν·Î’
«Î·÷˘.±Î ωrωzη›fiÌ ÏÂZÎHÎ ’˛◊Î ±Ï√›Îfl‹Ì ÁÿÌ Á‘Ì «Î·÷Ì flËÌ.
’Ïç‹fiΠω¶Îfi ‹Ì.‰ı‰flı ’˘÷ÎfiÌ Â˘‘¬˘‚ ⁄Îÿ ÷ˆ›Îfl ¿flı·Î flÌ’˘ÀÛ‹Î_ ÷ıfiÌ
¬Ò⁄ … ’˛Â_ÁÎ ¿flÌ »ı.
’˛Î«Ìfi ωrωzη›˘fiÎ V◊Î’¿˘ ‹Î_ ‹ËÏWν Á_ÿÌ’fiÌfi_ fi΋ ’HÎ ¬Ò⁄ …
√Έfl‰◊Ì ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı. ÷ı‹HÎı µF…ˆfi‹Î_ ωrωzη› fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ Ë÷Ì.
¤√‰Îfi lÌ¿ÚWHÎı ±ËŸ ωzÎ ’˛ÎÅ ¿flÌ Ë÷Ì. ±Î ÷‹Î‹ ’˛Î√ ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ¿Î‚‹Î_
…ı ωrωzη›˘fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ Ë÷Ì, ±ı ’˛◊Î ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ Á‹›‹Î_ «Î·Ò flËÌ.
ωzÎ ‹ÎÀı ωrωA›Î÷ ±Î ¿ıLƒ˘ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ’fl ’˛ÎHÎ µΩ˝fi_ ‰flÿÎfi ‰flÁΉ÷Î
flèÎÎ.
±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ωrωzη›˘‹Î_ ÷ZÎÏ·Πωrωzη› ¿˘¥ ±ı¿ Á‹›ı
±Î ÿıÂfi_ ‹ËÎfi ωzÎfi_ ‘΋ Ë÷_. ±Î…ı ±Î V◊‚ ’ÎÏ¿V÷ÎfifiÎ flΉ·g’ÕÌ ÂËıfl◊Ì
30 Ï¿·˘‹ÌÀfl ÿÒfl ±Î‰ı· »ı. ’flÎ÷I‰Ï‰ÿ˚ ÁflΩıfi ‹Î½·ı ’flÎ÷I‰Ì› µI¬fifi
¶ÎflÎ ÷ıfiÎ ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ’flΉα˘fi_ Á_¿·fi ¿›* Ë÷_. ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ‰Hνfi ±fiÁÎfl
¤√‰Îfi lÌfl΋ı ’˘÷ÎfiÎ ¤Î¥ ¤fl÷fiÎ ’hÎ ÷ZÎfiÌ ±Î V◊‚fiÎ flÎΩ ÷flÌ¿ı Ïfi‹c_¿
¿flÌ Ë÷Ì. ÷ıfiÎ … fi΋◊Ì ±Î fi√fl ÷ZÎÂÌ· fi΋ı ’˛ÏÁK‘ ⁄L›_. flÎΩ ÷ZÎı
’˘÷ÎfiÎ Á‹›‹Î_ … ±ËŸ ÷ZÎÂÌ·Î fi΋fiΠωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎ
¿flÌ.‹ËΤÎfl÷fiÎ Á‹›‹Î_ ’HÎ ÷ZÎÂ̷Πωr ωzη› ¬Ò⁄ … ’˛ÏÁK‘ Ë÷_. ‹ËÎ
¤Îfl÷fiÎ ±ÎÏÿ ’‰˝fiÎ ‰Hνfi ±fiÁÎfl …fi‹ı…› flÎΩ±ı ±Î …B›Î±ı ›iÎ ¿›˘˝

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

19

Ë÷˘.I›Îfl⁄Îÿ ±Î fi√fl ±fiı ωr ωzη› ÷ZÎÏ·ÎfiÎ fi΋ı ’˛ÏÁK‘ ◊›Î.
÷ZÎÂÌ·Î √Î_‘Îfl Ï…S·ÎfiÌ flÎ…‘ÎfiÌ ’HÎ flËÌ Ë÷Ì. ¥V‰ÌÁfi ’Ò‰˝ı ÁÎ÷‹Ì ÁÿÌ‹Î_
±Î ωr ωzη›fiÌ ¿ÌÏ÷˝ ωrT›Î’Ì ⁄fiÌ √¥. T›Î¿flHÎ ÂÎjÎfiÎ ’˛HÎı÷Î ±Î«Î›˝
’ÎÏHÎfiÌ, flÎ…fiÌÏ÷fiÎ ‹ËÎ’_ÏÕ÷ «ÎHÎ@›, ‹ËÎfi ±Î›‰ı˝ÿΫΛ˝ ∞‰¿ ±ËŸfiÎ
ωzÎ◊a±˘ Ë÷Î.
±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ Á‹›‹Î_ fiη_ÿΠωr ωzη›fi_ ’HÎ ¬Ò⁄ … ™«_ V◊Îfi Ë÷_.
÷ıfiÌ V◊Î’fiÎ Á‹˛ÎÀ ±Â˘¿ı ¿flÌ Ë÷Ì. ±Î ωrωzη›fi_ V◊‚ ’ÀHÎÎ◊Ì «Î·ÌÁ
‹Î¥· ÿÒfl ±Ï√# ¬ÒHÎ΋Î_ ±Î‰ı·_ Ë÷_. «˘◊Ì ÷◊Î ’Î_«‹Ì ÁÿÌ‹Î_ √Å Á‹˛ÎÀ˘fiÎ
Á‹›‹Î_ ÷ıfi˘ ¬Ò⁄ … ‰‘Îflı ω¿ÎÁ ◊›˘. ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ‰Hνfi˘ ±fiÁÎfl «˘◊Ì
ÁÿÌ‹Î_ «ÌfiÌ ›ÎhÎÌ ŒÎÏË›Îfiı ±ËŸfi˘ ’˛‰ÎÁ ¬ıÕu˘ Ë÷˘. I›Îfl ’»ÌfiÌ hÎHÎ ÁÿÌ
⁄Îÿ Ë_-±ıfi-Á_√ı ’˘÷ÎfiÌ ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ fi˘Ó‘‹Î_ fiη_ÿΠωrωzη›fiÌ ¿ÌÏ÷˝fi_
‰Hνfi ¿›* »ı. ÷ıHÎı Ω÷ı ’HÎ ±ËŸ ’Î_« ‰Wν flËÌ ⁄Έ‘‘‹˝fi_ ±K››fi ¿›* Ë÷_.
¥ÏIÁ_√fiÎ Á‹› (ÁÎ÷‹Ì ÁÿÌfiÎ µkÎflΑ˝‹Î_) ‹Î_ fiη_ÿÎ ±ı¿ ‹ËÎfi ¿ÌÏ÷˝‰Îfi
ωrωzη› Ë÷_. ±ËŸ ωÿıÂÌ Ï‰zÎ◊a±˘fiÌ Á_A›Î ¬Ò⁄ … ‰‘Îflı flËı÷Ì Ë÷Ì.
ωzÎfiÎ ‘΋ w’ı ‰ÎflÎHÎÁÌfi_ fi΋ ’HÎ ±Îfl_¤◊Ì … lK‘Îfi_ ¿ıLƒ flèÎ_ »ı.
±Î…ı ’HÎ ’fl_’flÎ√÷ flÌ÷ı ⁄˛ÎõHÎ ¿<À<_⁄˘‹Î_ ›i΢’ω÷fiÎ Á‹›ı ⁄˛õ«ÎflÌ Ï‰zÎ
’˛ÎÅ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ¿ÎÂÌ …‰ÎfiÌ ‰Î÷ ¿Ëı‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiΠωV÷Îfl‹Î_ ±Î
ωfi√fl ¿ÎÂÌfi_ V◊Îfi ÷◊Î ‹Ëk‰ Ëo‹ıÂÎ ‹ÎÀı ±Ï‰V‹flHÎÌ› ±fiı ’˛Î÷—V‹flHÎÌ›
»ı. ¥Ï÷ËÎÁ¿Îfl˘±ı ωzÎfiÎ ‘΋ w’ı ωø‹Â̷Πωrωzη›fiÌ ’˛Â_ÁÎ ¿flÌ »ı.
÷ıfiÌ V◊Î’fiÎ 8 ‹Ì ÁÿÌ‹Î_ ’η‰_ÂfiÎ flÎΩ ‘‹˝’ηı ¿flÌ Ë÷Ì. ±Î ωrωzη›
√_√ÎfiÿÌfiÎ ÷À ’fl ±Î…fiÎ ¤Î√·’fl◊Ì 24 ‹Î¥· ÿÒfl ±Î‰ı·_ Ë÷_. ’flÎ÷I‰Ï‰ÿ˚
¿Ïfi˝‘‹ı µkÎfl ‹√‘fiÎ ⁄Õ√Î_‰fiÌ fi∞¿ ÷ıfiÌ ¤Î‚ ‹ı‚‰Ì »ı. ÷‹Î‹ ¥Ï÷ËÎÁ¿Îfl˘
±ı ±_√ı ±ı¿ ‹÷ »ı ¿ı ±Î ωrωzη› ’˘÷ÎfiÎ Á‹›‹Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi˘ {‚Ë‚÷˘
ÿÌ‰Õ˘ Ë÷_. ÷ıfiı ¥V‰ÌÁfi 1203‹Î_ øfl ±Îø‹Hά˘fl ‹ËQ‹ÿ-Ï⁄fi-⁄ÏA÷›Îfl
Ϭ·∞±ı ’˘÷ÎfiÎ L≤Â_Á Ë‹·Î◊Ì ÷ıfiı ±˘·‰Ì fiÎA›˘. ¥Ï÷ËÎÁ¿Îfl˘fiÎ ¿◊fi
±fiÁÎfl ’η‰_ÂfiÎ flÎΩ±˘±ı ωø‹ÂÌ·ÎfiÌ …ı‹ … µ~›_÷’fl-‹Î_ ωrωzη›fiÌ
V◊Î’fiÎ ¿flÌ Ë÷Ì. ±Î ωrωzη›fiı ±Îÿ½ ‹ÎfiÌ ±fiı¿ V‰ÿıÂÌ flÎΩ±˘±ı
’HÎ ’˘÷Îfi˘ I›Î_ ±Î ’˛¿ÎflfiΠωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ, ’fl_÷ ⁄ÏA÷›Îfl
Ϭ·∞fiÌ øfl÷αı ÷ıfi˘ ’HÎ fiΠ¿flÌ fiÎA›˘.
¤Îfl÷ ÿıÂfiÎ ’˛Î«Ìfi ωr ωzη›˘‹Î_ ‰S·¤Ìfi_ fi΋ ’HÎ ¬Ò⁄ … ’˛ÏÁK‘
»ı. ±Î ωrωzη›fi_ V◊‚ √…flÎ÷fiÎ ÁΈflÎWÀˇ ωV÷Îfl‹Î_ ±Î‰ı· ¤Î‰fi√fl
Ï…S·ÎfiÎ ‰S·¤Ì’fl ÂËıfl‹Î_ ±Î‰ı·_ Ë÷_. «ÌfiÌ ›ÎhÎ΂ Ë-±ıfi-Á_√ı ±fiı ¥ÏIÁ_√ı
’˘÷ÎfiÌ fi˘Ó‘’˘◊Ì‹Î_ ±Î ωrωzη›fi˘ µS·ı¬ ¿fl÷Î ·¬ı »ı ¿ı ¤Îfl÷fiÌ
Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÷‹Î‹ ’Z΢ ±ËŸ {‚Ë‚Ì flËı· »ı. ±ËŸfi˘ VfiÎ÷¿ ˢ‰_ … ›˘B›÷ÎfiÎı
’›Î˝› »ı. ¥Ï÷ËÎÁ -¿Îfl ±·÷ı¿flı ’HÎ ’˘÷ÎfiÎ ±K››fi‹Î_ ‰S·¤Ìfiı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi˘

20

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

¿ÌÏ÷˝V÷_¤ √H›˘ »ı. ⁄_√΂fiÎ ’η ‰_ÂÌflÎΩ fl΋ ’ηı ±Ï√›Îfl‹Ì ÁÿÌ‹Î_ √_√Î
±fiı ¿fl÷˘›Î fiÿ̱˘fiÎ Á_√‹ ’fl …√ÿ˚ÿ· ωrωzη› fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ Ë÷Ì.
±Î ωrωzη›ı ’˘÷ÎfiÎ ±ı¿ ÁÿÌfiÎ ∞‰fi‹Î_ ¤Îfl÷ ÿı ’fl ËΩfl˘ ‰flÿÎfi˘fiÌ
‰WÎν ¿flÌ.
ÿıÂfiÎ ±L› ¿ıÀ·Î¿ V◊‚˘±ı ’HΠωzÎfiÎ ‘΋ w’ı ÁL‹Îfi ’˛ÎÅ ¿›* »ı.
±ı‹Î_ Ï‹Ï◊·Î, ⁄_√΂fi_ fi‰¶Ì’, ‹ˆÁflfi_ ⁄ı·√΋, ‹Î‚‰ÎfiÌ ‘ÎflÎfi√flÌ ’fl ÿıÂfiÎ
fiÎ√Ïfl¿˘fiÌ ±¬ÒÀ lK‘Î ‰flÁÌ »ı. ±ËŸfiΠωzΑ΋˘ ±fiı ±ËŸ ±K››fi ¿flfiÎfl
ωzÎ◊a±˘±ı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ±fiı ÿı‰¤ÒÏ‹ ¤Îfl÷fiı µΩ˝‰Îfi ⁄fiÎT›Î »ı. ±ı V◊‚˘fiÎ
ω¶Îfi˘ ±fiı ±Î«Î›˘˝, ÏÂW›˘ ÷◊Î ÁΑ¿˘±ı ’˛Î«Ìfi ∑ÏWα˘fiÎ ÂÎr÷ iÎÎfifiı
Á΋ÎÏ›¿ ºÏWÀ ±Î’Ì. ’˘÷ÎfiÌ Ï‰zÎfiÌ ÁΑfiÎ◊Ì ±fi¤‰˘ ÁI› ¶ÎflÎ flÎWÀˇÌ›
∞‰fi‹Î_ fi‰˘ ’˛ÎHÎ e_@›˘. ωr ‹Îfi‰÷Îfiı ’˘÷ÎfiÎ iÎÎfi◊Ì ‘L›‘L› ⁄fiΉÌ.
’˛Î√ ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ¿Î‚fiÎ ∑ÏWα˘±ı ±fiı ÷ı‹fiΠωrωzη›˘±ı ÷◊Î ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿
¿Î‚fiΠωr ωzη›˘±ı …ı ∞‰fi ºÏWÀfiÌ Â˘‘ ¿flÌ, ÷ıfiı … ‹Ò‚ ‘flÌ ‹ÎfiÌ
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› ˆZÎÏHο …√÷‹Î_ fi‰Ì øÎ_Ï÷ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ¿Ú÷ Á_¿ÏS’÷
⁄L›_ »ı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

21

±Î øÎ_Ï÷ ∑ÏWÎ ºÏWÀ ¶ÎflÎ ◊Âı
ˆZÎÏHο …√÷‹Î_ ∑ÏWα˘fiÌ ºÏWÀ ¶ÎflÎ … fi‰Ì øÎ_Ï÷ Á_¤‰ »ı.
∑ÏWα˘fiÌ ºÏWÀ‹Î_ ±fi˘¬Ì ωÂıWÎ÷Î »ı, √H΢ »ı. ∑ÏWα˘ ±ıÀ·_ … Ωı÷Î fi◊Ì,
¿ı …ıÀ·_ ±Î’HÎÎ_ ÁΈfiı ÿı¬Î› »ı. ÷ı±˘ ÷ıfiı ’HÎ ΩÒ±ı »ı, …ıfiı ±Î’HÎÌ ±Î_¬˘ Ωı¥
¿÷Ì fi◊Ì. ÷ı±˘ ∞‰fifiÌ µ’flfiÌ Á’ÎÀÌfiÌ Á̋α˘fiÌ ÁÎ◊ı ÷ıfiÎ ™ÕÎH΋Î_
»\’Λı· ±ÁÌ‹ Á_¤Î‰fiα˘ ’HÎ ΩÒ±ı »ı. ’˘÷ÎfiÌ µF…‰‚ ºÏWÀ◊Ì ‹fiW›fiÎ
‰÷˝‹Îfifiı µ’flÎ_÷ ÷ıfiÎ ¤Ï‰W›fiı ’HÎ Ωı÷Πˢ› »ı. ÷ıfiı CÎÕ‰ÎfiÌ, ÁΩ‰‰ÎfiÌ
’˛Ïø›Î ±’fiΉı »ı ±fiı ’˛›˘√ ’HÎ ¿flı »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›, ›√∑ÏWÎ
’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÌ ÏÿT› ºÏWÀfi_, ±ı‰Î … √H΢fi_ ÁοÎfl V‰w’ »ı. ±Î ±ı
øÎ_Ï÷fiÌ ‘fl÷Ì »ı, ¿ı F›Î_ ˆZÎÏHο …√÷‹Î_ ±ı¿ fi‰Ìfi øÎ_Ï÷fiÌ ±fiı¿ øÎ_Ï÷¿ÎflÌ
›˘…fiα˘ …L‹ ·¥ flËÌ »ı.
ÏÂZÎHÎfi˘ ‰÷˝‹Îfi …√ ΩËıfl »ı. ±ıfiÎ ±_√ı ÿflfl˘… CÎb_ ⁄‘ ¿Ëı‰Î‹Î_
±Î‰÷_ flËı »ı, ·¬‰Î‹Î_ ±Î‰÷_ flËı »ı ±fiı »Î’‰Î‹Î_ ’HÎ ±Î‰÷_ flËı »ı. @›Îflı¿
‹ı¿Îı·ı …ı ⁄Ì… ‰ÎT›Î Ë÷Î, ±Î…ı ÷ıfiÎ ¿Î_À΂Π’ο◊Ì Á‹√˛ ÿı ·˘ËÌ ·ËÎHÎ ◊¥
flè΢ »ı, ’fl_÷ ‹ı¿Îı·ıfi˘ Á΋fi˘ ¿˘HÎ ¿flı? À@¿fl ¿˘HÎ ·ı? ±Î Á‰Î· ±Î…fiÎ
Á‹›‹Î_ ¿o¥¿ ±ı‰Ì flÌ÷ı »ı, ¿ı …ı‰Ì flÌ÷ı ¿˘¥ ±ı¿ Á‹›ı ™ÿfl˘fiÎ À˘‚΋Î_ ±Î
Á‰Î· µÃu˘ Ë÷˘, ¿ı Ï⁄·ÎÕÌfiÎ √‚ı CÎ_À ¿˘HÎ ⁄Î_‘ı? fi¿ÂÎfi◊Ì ÷˘ ÁΈ ’ÏflÏ«÷
»ı, ’fl_÷ ÷ıfi˘ µ¿ı· ±ÎHΉΠÁÎËÁ ¿˘HÎ ¿flı? ‹Ëk‰¿Î_ZÎÌ, ’fl_÷ l‹, ÁÎËÁ
±fiı Á_¿S’ ωËÌfi ⁄ı¿Îfl˘fiÌ ‰‘Ì flËı·Ì ¤ÌÕ ±Î…fiÎ ÏÂZÎHÎfi˘ ‰÷˝‹Îfi »ı. ±Î
¤ÌÕ ‹fiW› ∞‰fifiÌ ÷‹Î‹ µF…‰‚ ¤Ï‰W›fiı ¤·Î‰Ì ⁄ıÃÌ »ı. ÷ıfiÌ ’ÎÁı ÷˘ ⁄Á
¿<_ÃÎ, ÏfiflÎÂÎ ±fiı Ë÷ÎÂÎfiÎı ’›Î˝› ⁄fiı·Ì ¿ıÀ·Ì¿ ÏÕ√˛Ì±˘, µ’Α̱˘fiÎ fiÎfiÎ
‹˘ÀÎ ¬Õ¿Î›ı·Î œ√·Î±˘ … ⁄E›Î »ı.
±Î ÏV◊Ï÷fi˘ µ¿ı· øÎ_Ï÷fiÎ fi‰Î ’˛¿Î‹Î_ »ı. ÷ıfiÎ … µΩÁ‹Î_ fi‰Î
∞‰fi ‹ÒS›˘ ÿı¬ÎÂı. ‹fiW›fiÌ ÏV◊Ï÷ Á‘flÂı ±fiı ÷ıfiı ÁÎ«Ì ÏÿÂÎ ‹‚Âı. ±Î
øÎ_Ï÷ ¶ÎflÎ … ˆZÎÏHο …√÷fiÎ ‰Î÷ΉflHÎ ’fl Ω‹ı·˘ CÎQ‹Á Á‹ÎÅ ◊Âı ±fiı
÷ıfi_ ωzΉ΂_ V‰w’ Ïfi¬flÌ Á΋ı ±Î‰Âı. I›Îflı … ΩHÎ ◊Âı ¿ı ÏÂZÎHÎ … ∞‰fifiÌ
÷‹Î‹ ºU› ±fiı ±ºU› „@÷±˘fi˘ ω¿ÎÁ »ı. I›Îflı … ΩHÎÌ Â¿ÎÂı ¿ı ω«Îfl˘
±fiı Á_V¿Îfl˘◊Ì … T›„@÷I‰ CÎՉ΋Î_ ±Î‰ı »ı. ±ıfiÎ ‰√fl ’V÷¿Ì›_ iÎÎfi √flÿfi
÷˘Õ, ¿Q‹fl ÷˘Õ ⁄˘… ÏÁ‰Î› ¿o¥’HÎ fi◊Ì. ˆZÎÏHο …√÷‹Î_ ±ı¿ fi‰Ìfi øÎ_Ï÷
◊‰Î◊Ì Á{⁄{, ω«Îfl‰Î, Á‹…‰Î ‹ÎÀıfiÎ fi‰Î ±Îÿ¢˝ ’˛√À ◊Âı ±fiı I›Îflı …
ÁÎËÁ, Á_¿S’ ±fiı l‹fiÎ Á΋J›˝◊Ì ¤fl’Òfl, ’˛«_Õ ±ÎI‹⁄‚ Á_’¯Î ‹fiW›fi˘
…L‹ ◊Âı. flÕfiÎfl, ¿¿ÕfiÎfl, ÿÌfi-ËÌfi, ÁL‹Îfi ±fiı V‰ÎϤ‹Îfi ωËÌfi,
⁄ÌΩ±˘fiÎ_ ‹˘œÎ ÷flŒ ÷Î¿Ì flËıfiÎflÎ ‹fiW›˘ w’Ì ¿Ëı‰Î÷Î ’˛ÎHÎ̱˘fiÌ ¤ÌÕ ±˘»Ì
◊Âı.

22

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

±Î øÎ_Ï÷fiı ’˛√À ¿fl‰Î ‹ÎÀı … ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fi˘ …L‹ ◊›˘
»ı. ›√∑ÏWÎfiÌ ±Î Á_¿S’V≤ÏWÀ, ÷ı‹fiÌ … ºÏWÀfiÌ ±fiw’ … ÏÂZÎHÎfiı ∞‰fi
∞‰‰ÎfiÌ ¿·Îw’ı ω¿ÎÁ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ¬ÕÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. K›Îfi flά‰Î‹Î_ ±Î‰ı
¿ı ∞‰fi ‰Îfl_‰Îfl ‹‚÷_ fi◊Ì, CÎÕ‰_ ’Õı »ı. ±ıÀ·Î ‹ÎÀı ‹fiW›fiı ÏÂZÎHÎfiÌ …wÏfl›Î÷
»ı. ÏÂZÎHÎfi˘ ±ı¿ … ±◊˝ »ı; ÷ı »ı ±Î’HÎı ∞‰fi ∞‰‰ÎfiÌ ¿·Î ÂÌ¬Ì ·¥±ı.
±ıfiÎ Á_ÿ¤˝‹Î_ ±ı¿ Á_ÿfl ‰Î÷ν ±Î·ı¬‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËÌ »ı.
±ı¿ Á_√Ì÷¿ÎflfiÎ CÎflfiÎ_ ¬ÒHÎ΋Î_ CÎHÎÎ_ ⁄‘Î Ïÿ‰Á◊Ì ‰ÌHÎÎ ’ÕÌ Ë÷Ì.
÷ıfiÎ Q≤I›⁄Îÿ ±ıfiÎ CÎflfiÎ ⁄οÌfiÎ ‹ÎHÎÁ˘ ‰ÌHÎÎfi˘ µ’›˘√ ¿fl‰Îfi_ ‘Ìflı ‘Ìflı
¤·Ì √›Î,¿ı ¿˘¥ ±ı¿ Á‹›ı ±ı CÎflfiÎ ’Ò‰˝Ωı ±ı ‰ÌHÎÎfiı ‰√ÎÕ÷Î Ë÷Î. ⁄Îÿ‹Î_
¿˘¥ ⁄ËÎflfiÎ ·˘¿˘fiÎ ’˛¤Î‰◊Ì ±ı CÎflfiÎ ·˘¿˘±ı ‰ÌHÎÎ ‰√ÎÕ‰Îfi_ ⁄_‘ … ¿flÌ
ÿÌ‘_. ‹ÎhÎ ÷ıfiÌ ÿı¬¤Î‚ flά÷Î flèÎÎ. ⁄ËÎflfiÎ ·˘¿˘±ı ÷ı‹fiı ‰ÌHÎÎ ‰√ÎÕ‰Îfi_
»˘ÕÎ‰Ì fi˘¿flÌ ¿fl‰Îfi_ ϬÕÎ‰Ì ÿÌ‘_. Á_√Ì÷¿ÎflfiÎ «ÎS›Î √›Î ’»Ì CÎflfiÎ
·˘¿˘fiÌ ±Îÿ÷ ⁄ÿ·Î¥ fiËŸ. CÎflfiÎ ¬ÒHÎ΋Î_ ’ÕÌ ’ÕÌ ±ı ‰ÌHÎÎ ‘Ò‚ ¬Î÷Ì flËÌ.
ˉı @›Îflı¿ @›Îflı¿ ¿˘¥ ⁄΂¿ ¤Ò·◊Ì ±ı ‰ÌHÎÎfiı ’ÎÕÌ ÿı÷_, ÷˘ ±Õ‘Ì flÎ÷ı
÷ıfiÎ ÷Îfl {HÎ{HÎÌ µÃ÷Î, CÎflfiÎ ·˘¿˘fiÌ ™CÎ µÕÌ …÷Ì. ±ı ‰ÌHÎÎ CÎflfiÎ ·˘¿˘
‹ÎÀı µ’ƒ‰fi_ ¿ÎflHÎ ⁄fiÌ √¥. ±_÷‹Î_ ±ı CÎflfiÎ ·˘¿˘±ı ±ı¿ Ïÿ‰Áı fiyÌ ¿›* ¿ı
’ı·Ì ‰ÌHÎÎfiı ŒıÓ¿Ì ÿ˘, …B›Î fl˘¿Ì flËÌ »ı, ¿«fl˘ ±ı¿Ã˘ ¿flı »ı ±fiı ÂÎ_Ï÷‹Î_
±‰fl˘‘ µ¤˘ ¿flı »ı. ±Î ⁄‘Î … ¿ÎflH΢ ±ı¿ÃÎ_ ◊‰Î◊Ì ±ı ‰ÌHÎÎfiı CÎflfiÌ ⁄ËÎfl
±Î‰ı· ¿«flÎ’ıÀÌ‹Î_ fiÎ¬Ì ÿı‰Î‹Î_ ±Î‰Ì.
Ë∞ ÷˘ ÷ı±˘ CÎflı ’λΠŒflı ÷ı ’Ëı·Î_ ±ı¿ ÁΑ I›Î_◊Ì ’ÁÎfl ◊›˘. ÷ıHÎı
’ı·Ì ’Õı·Ì ‰ÌHÎÎ µÃÎ‰Ì ·Ì‘Ì ±fiı ÷ıfiÎ ÷Îflfiı »o»ıÕuÎ. ’»Ì ÷˘ ±ı CÎfl‹Î_ øÎ_Ï÷
◊¥ √¥. CÎflfiÎ ⁄‘Î … ±ı ÁΑfiı CÎıflÌ ·¥ µ¤Î flËÌ √›Î. ±ı flV÷Î ’fl◊Ì ⁄ÌΩ
±fiı¿ ·˘¿˘ ’ÁÎfl ◊¥ flèÎÎ Ë÷Î, ÷ı±˘ ÿflı¿ ±À¿Ìfiı I›Î_ … µ¤Î flËÌ √›Î.
I›Î_ ·˘¿˘fiÌ ¤ÌÕ Ω‹Ì √¥. ’ı·˘ ÁΑ ‹_h΋B‘ ⁄fiÌ ‰ÌHÎÎ ‰√ÎÕÌ flè΢ Ë÷˘.
F›Îflı ’ı·Î_ ‰ÌHÎÎfiÎ ±Á·Ì ‹ÎÏ·¿fiı ‰ÌHÎÎfiÎ V‰fl Á_√Ì÷fiÌ ΩHÎ ◊¥ ±fiı …ı‰_ …
’ı·Î ÁΑ±ı ‰ÌHÎÎ ‰√ÎÕ‰Îfi_ ⁄_‘ ¿flÌ ÿÌ‘_, ÷ı‰Î … ’ı·Î CÎfl‰Î‚Î ⁄‘Î … ·˘¿˘
‰ÌHÎÎ ’fl ÷ÒÀÌ ’ÕuÎ ±fiı ⁄˘S›Î ¿ı ±Î ‰ÌHÎÎ ±‹ÎflÌ »ı, ±ı ±‹˘fiı ’Î»Ì ±Î’Ì
ÿ˘. ÁΑ ËV›˘ ⁄˘S›˘ ’Ëı·Î_ ÷‹ı ‰ÌHÎÎ ‰√ÎÕ‰Îfi_ ÷˘ ÏÂ¬Ì ·˘, fiËŸ ÷˘ ÷ı ŒflÌ◊Ì
µ’ƒ‰ ’ıÿÎ ¿flÂı. ‰√ÎÕ÷Î fi ±Î‰Õ÷_ ˢ› ÷˘ ‰ÌHÎÎ CÎfl‹Î_ ÂÎ_Ï÷fi˘ ¤_√ ¿flı »ı.
±√fl Ωı ‰√ÎÕ÷Î ±Î‰Õı »ı ÷˘ ±ı ‰ÌHÎÎ CÎflfiı ÂÎ_Ï÷‹› ±fiı Á_√Ì÷‹› ⁄fiΉÌ
¿ı »ı.
±Î ‰Î÷νfi˘ ÁÎfl ±ÎÀ·˘ … »ı ¿ı ∞‰fi ’HÎ ±ı¿ ‰ÌHÎÎ »ı. ∞‰fi ÷˘
±Î’HÎÎ_ ÁΈfiı ‹‚Ì Ω› »ı, ’fl_÷ ±ı ∞‰fifiÌ ‰ÌHÎÎfiı ‰√ÎÕ‰Îfi_ ⁄Ë ±˘»Î ·˘¿˘
ÏÂ¬Ì Â¿ı »ı, ±◊‰Î ÏÂ¬Ì … ¿÷Î fi◊Ì. ±ıÀ·Î ‹ÎÀı ±ÎÀ·Ì Ϭ¯Î÷Î, ±ÎÀ·_
ÿ—¬, ±ÎÀ·Ì ’ÌÕÎ »ı. ±ıÀ·Î ‹ÎÀı … ÿı‹Î_ ±fiı Á_ÁÎfl‹Î_ ±ÎÀ·_ ⁄‘ ±_‘Îv_

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

23

T›Î’ı· »ı, ±ÎÀ·Ì gËÁÎ »ı, ±ÎÀ·Ì C≤HÎÎ »ı. ±ıÀ·Î ‹ÎÀı ±Î …√÷‹Î_ ±ÎÀ·Î
⁄‘Î ›K‘˘ ◊Λ »ı, ±ÎÀ·_ ‰ˆ‹fiV› »‰Î›ı·_ »ı, ±ÎÀ·Ì ⁄‘Ì ÿU‹fiΉÀ »ı. …ı
Á_√Ì÷ ⁄fiÌ Â¿ı »ı, ±ı ωÁ_‰ÎÏÿ÷Î◊Ì ’ÒHν ⁄fiÌ √›˘.
ˆZÎÏHο …√÷‹Î_ ±ı¿ fi‰Ìfi øÎ_Ï÷fi˘ ±ÎÀ·˘ … ±◊˝ »ı, ¿ı Á‹√˛ ÿıÂ,
Á_’ÒHν ‹Îfi‰ΩÏ÷ ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fifiÌ ‰ÌHÎÎ ‰√ÎÕ‰Îfi_ ÏÂ¬Ì ·ı. ±Î…fi_ ÏÂZÎHÎ, ¿ı
…ı‹Î_ ±I›Îflı ’HÎ √·Î‹ÌfiÎ ‹ı·Î ÕÎCÎ »ı. ±ı ∞‰fi Á_√Ì÷fiÌ µ’ıZÎÎ ¿fl‰Îfi_
Ï¬ÕΉı »ı. ωzÎ◊a±˘‹Î_ ’Ëı·Î_ ‘˘flHÎ◊Ì … ±ı¿⁄ÌΩfiÎ √‚οΒ ω«ÎflËÌfi
ËÏflŒÎ¥ ’ıÿÎ ◊Λ »ı. ±ıfiÎ◊Ì …L‹ı »ı, ±Ëo¿Îfl ¤flÌ ±Î¿Î_ZÎα˘. …ı‹fiÌ ’HÎ
±Î ±Î¿Î_ZÎα˘ ’ÒflÌ ◊¥ Ω› »ı, ±ı ±ı◊Ì ’HÎ ‰‘ ±Ëo¿Îfl◊Ì «Òfl ◊¥ Ω› »ı
±fiı ÷ı ±ıfiÎ◊Ì ’HÎ ‰‘ ÏfiflÎÂÎ ±fiı ¿<_ÃÎfiÎ ±_‘¿Îfl‹Î_ …¥ ’À¿Î¥ »ı, F›Îflı
ÁΈfiÎ ∞‰fifiı ’˘÷ÎfiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷Î »ı, ÁΈfiÎ ∞‰fi ’W’˘fiı ’˘÷ÎfiÌ Á√_‘ »ı. ¤√‰Îfiı
‘fl÷Ì ’fl ¿˘¥fiı ¿˘¥fiÎ◊Ì …flÎ …ıÀ·˘ ’HÎ ±˘»Î ⁄fiÎT›˘ fi◊Ì. ⁄Á ÷ıfiı ’˘÷ÎfiÎ
V‰›_fiÎ ‹ÎˆÏ·¿ ω¿ÎÁfiÌ ÷¿ ‹‚‰Ì Ωı¥±ı. ’»Ì ÷˘ ÁΈfiÎ ∞‰fi ’W’˘ ±ı¿
Áfl¬Ì flÌ÷ı ’˘÷’˘÷ÎfiÌ ±fi˘¬Ì ±ÿ˚¤÷ Á√_‘ ω¬ıfl‰Î ·Î√Âı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ÏÂZÎHÎfiÌ ±Î fi‰Ì øÎ_Ï÷ ◊‰Î …¥ flËÌ »ı.
±ËŸ ±ÎK›ÎÏI‹¿ ºÏWÀ◊Ì Ï‰zÎ◊afiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷Îfiı ’Îfl¬Ì ÷ıfiÎı ’Òflı’Òfl˘ ω¿ÎÁ
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ‹fiW› ∞‰fifiÎ ÿflı¿ ±_√‹Î_ ±‹›Î˝Ïÿ÷ µΩ˝ Á‹Î›ı·Ì »ı. ÂflÌfl,
’˛ÎHÎ, ‹fi, ⁄ÏK‘fiÎ fiÎfiÎ fiÎfiÎ ¤Î√‹Î_ Á_¤Î‰fiα˘fi˘ ‹ËÎÁÎ√fl CÎCÎ‰Ì flè΢
»ı. ⁄Á ÷ıfiÌ ÁÎ«Ì ±fiı fiyfl ±Ï¤T›„@÷fiÌ ¿·Î ¢‘‰ÎfiÌ »ı. fi‰Î ‹fiW›fi_
CÎÕ÷fl ¿flfiÎfl ∞‰fi ‹ÒS›˘fiı ±◊˝ ±Î’‰Îfi˘ »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ±Î
… ◊‰Î …¥ flèÎ_ »ı. Á_¤‰ »ı ¿ı ±Î‰Ì ±◊‰Î ÷ıfiı ¤‚÷Ì ±Î‰÷Ì ‰Î÷˘ ’Ëı·Î_ ’HÎ
¿Ëı‰Î‹Î_ ±Î‰Ì ˢ›, ’fl_÷ ±ËŸfiÌ ‰Î÷ ¿o¥¿ ⁄Ì∞ … »ı. ±ËŸ Â_ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì
flèÎ_ fi◊Ì. ±ËŸ ¿ı‰‚ ˆZÎÏHο …√÷‹Î_ ÁÎ◊˝¿ øÎ_Ï÷fiÌ …‰Î‚α˘ ’˛√ÀÂı. …ı‹Î_
fi¿Î‹˘ ¿«fl˘ Á‚√Âı ±fiı fi‰Ì øÎ_Ï÷fi˘ «‚¿ÎÀ ’ıÿÎ ◊¥fiı … flËıÂı.
±Î øÎ_Ï÷fi_ ‹ÎˆÏ·¿ ÁÒhÎ »ı, ““ÏÂZÎHÎ ±Î_÷Ïfl¿ ±_¿<flHÎ »ı, ⁄ÎèÎ fl˘’HÎÌ
fiËŸ.”” ±ËŸ ±Î‰fiÎfl ωzÎ◊a ’V÷¿Ì›Î iÎÎfifi˘ ⁄˘… ·Îÿ‰ÎfiÎ ⁄ÿ·ı ’˘÷ÎfiÎ
±Î_÷Ïfl¿ iÎÎfifi˘ ω¿ÎÁ ¿flÂı. ±ıfiı ‹Îfi‰ ∞‰fifiÌ ÏÿT› „@÷±˘fi_ iÎÎfi
¿flΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı . …ı fi ı ±fi ¤ Ò Ï ÷ ’˛ Î Å ¿fl‰Ì ˢ›, ÷ı ± ˘ ÿı ‰ Á_ V ¿Ú Ï ÷
ωrωzη›fiÎ ±Î_√H΋Î_ ’‘Îflı ±fiı ΩÒ±ı ¿ı ±ËŸ◊Ì ‹ı¿Îı·ıfiÎ ¤Ò÷fiı ¿ı‰Ì flÌ÷ı
¤√ÎՉ΋Î_ ±Î‰Ì flËı· »ı? ¿ı‰Ì flÌ÷ı ˆZÎÏHÎ÷ …√÷‹Î_ ±ı¿ fi‰Ì øÎ_Ï÷ ÁοÎfl
w’ ‘ÎflHÎ ¿flÌ flËı· »ı. ±Î øÎ_Ï÷fiÎ ÁI›ı … ωrωzη›fiÌ Ï‰rºÏWÀfiÎı …L‹
±ÎM›˘ »ı, …ıfiÎ ’˛¤Î‰◊Ì ±ËŸ ÿı ±fiı ωrfiÌ ±Á_A› Á‹V›Î±˘fi_ ÏfiflοflHÎ
¢‘Ì ±fiı ’˛ÎÅ ¿flÌ Â¿Î›.

24

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

±Î…fiÌ Á_¿ÌHν ω«Îfl ÁflHÎÌfiı ωrºÏWÀ … µ√ÎflÂı
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ ‹ÎˆÏ·¿ ωÂıWÎ÷Î »ı, ±ıfiÌ Ï‰rºÏWÀ ±ı flËıÂı
’HÎ ¬flÌ. ±ıfi˘ ±◊˝ ±ı ◊›˘ ¿ı ÿÏfi›Î¤fl‹Î_ Œı·Î›ı·Î iÎÎfifiÎ ÷‹Î‹ ’V÷¿˘fiÎ
’Îfiα˘ µ◊·Î‰‰Î ¿fl÷Î ÷ı ¿o¥¿ ‰‘ »ı. ±ı‹Î_ ωr …ıÀ·Ì T›Î’¿÷Î, ωÂ΂÷Î
±fiı ωV÷Îfl »ı. Ï«_÷fifiÌ ºÏWÀ±ı ±Î µÿÎfl ¤Î‰◊Ì ±Î…fiÎ ›√’˛ë˘ Ë· ◊¥
¿Âı. Á_¿ÌHν Á̋α˘ ‰Õı ⁄_‘Λı· ±fiı ’Ò‰Î˝√˛Ë˘◊Ì …¿ÕΛ· ω«ÎflÁflHÎÌ
¿˘¥’HÎ ’˛¿ÎflfiÎ ¿Î‹‹Î_ ±Î‰fiÎflÌ fi◊Ì. ±Î…fiÌ ÿÏfi›Î fi‰Ì »ı, ±ı¿ÿ‹ ⁄ÿ·Î¥
√›ı·Ì, ’fl_÷ ±Î’HÎÌ Ï‰«Îfl ÁflHÎÌ ΩÒfiÌ »ı, ’˘÷ÎfiÌ ‹›Î˝ÿα˘◊Ì ⁄_‘Λı·Ì »ı,
±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÎ ’Ò‰Î˝√˛Ë˘◊Ì ·’ıÀΛı·Ì »ı. ⁄¯Îı ‰E«ı ¿˘¥ ÷η‹ı‚ fi◊Ì ±fiı ±ıfiÎ
¿ÎflHÎı … «Îflı ÷flŒ Á‹V›Î±˘ »ı, Á‰Î·˘ »ı. ÷ıfi_ ÏfiflοflHÎ ¿˘¥’HÎ ’˛¿Îflı
@›Î_› ’HÎ fi…flı ’Õ÷_ fi◊Ì.
±Î’HÎı …ı …‰Î⁄ ¢‘Ì flèÎÎ »Ì±ı, ±ı ±Î’HÎÌ Ï‰«ÎflÁflHÎÌfiÌ …ı‹ …
ΩÒfi˘ ±fiı ‹Õÿη »ı. ±Î…fiÌ ÿÏfi›ÎfiÌ Á‹ZÎ ¬Ò⁄ … ±…⁄ ZÎH΢ »ı, ∞‰_÷ ’˛ë˘
‹flı·Î_ …‰Î⁄˘fiÌ ·Î¢ ¬ıÓ«Ì flèÎÎ_ »ı. ±Î ¿ÎflHÎ ‰√flfiÎ ‰…fi◊Ì ’˛ë˘fi_ √Î_Õ’HÎ
±˘fl ‰‘Ì √›_ »ı. ÷ı ‰‘Îflı ø˘Ï‘÷ ±fiı ’flıÂÎfi ◊¥ fiΠ¿fl‰Î ±fiı ±Î_÷¿
Œı·Î‰‰Î ÷I’fl ⁄fiÌ √›ı· »ı. ‹fiÌWÎÌ- ±˘ ËıflÎfi ’flıÂÎfi »ı ±fiı ω«ÎflÂÌ·
T›„@÷- ±˘ T›Ï◊÷ »ı. ÷ı‹fiı ÁÒ{÷_ … fi◊Ì ¿ı ±Î¬flı ±Î Â_ ◊¥ flèÎ_ »ı? ÷ı±˘
ω«Îflı »ı ¿ı ±Î¬flı ‰Î÷ Â_ »ı? Ωı‰Î …¥±ı ÷˘ ÁÎ«Ì ‰Î÷ ±ı »ı ¿ı ÷ı‹fiÎ …‰Î⁄˘
‹flı·Î_ ±fiı ’˛ë˘ ∞‰_÷ »ı.
…ı‰Ì flÌ÷ı ‹flı·Î_ ‹ÎHÎÁ ±fiı ∞‰÷Î ‹ÎHÎÁ ‰E«ı ¿˘¥ ‰Î÷«Ì÷ ◊¥
¿÷Ì fi◊Ì, ⁄flÎ⁄fl ±ı … flÌ÷ı ±Î’HÎÎ_ ÏfiflοflH΢ ±fiı ±Î’HÎÌ Á‹V›Î±˘
‰E«ı ¿˘¥ ‰Î÷«Ì÷ ◊¥ flËÌ fi◊Ì.±ı¿ ⁄ÎΩ ÏfiflοflH΢fi˘ œ√·˘ ¬Õ¿Î›ı·˘ »ı,
÷˘ ⁄Ì∞ ⁄ÎΩÒ Á‹V›Î±˘fi˘ œ√·˘ ¬Õ¿Î›ı·˘ ’Õu˘ »ı, ’fl_÷ ⁄¯Îı ‰E«ı ¿˘¥
ÁÎ_¿‚ fi◊Ì, ¿ÎflHÎ ¿ı ¿˘¥ ÁÎ_¿‚ ˢ›Ì … fi ¿ı. Q≤I› ’΋ı· ÷◊Î ∞‰_÷ ‰E«ı
‰Î÷«Ì÷ ◊‰ÎfiÌ ¿˘¥ Á_¤Î‰fiÎ … fi◊Ì. ±ıfiÌ ‰E«ı …⁄flÿV÷Ì◊Ì ‰Î÷«Ì÷ ◊Λ
÷ı‰_ ‰Î÷ΉflHÎ ⁄fiΉ‰ÎfiÎ ’˛›Ç‹Î_ ∞‰fi √_«‰Î÷_ Ω› »ı.±Î √_«‰ÎÕÎ◊Ì »\À¿Îfl˘
‹ı‚‰‰Î ‹ÎÀı ±Î’HÎı ±Î’HÎÌ ‹Ò‚¤Ò÷ ¤Ò· Á‹…‰Ì ’ÕÂı. ±ı ‰Î÷ ÁÎflÌ flÌ÷ı
Á‹…‰Ì ’ÕÂı ¿ı ∞‰fi ’˛‰ÎË‹Î_ Á‰˝V‰ ⁄ÿ·Î¥ «@›_ »ı. ±Î…fiÎ ÷‹Î‹ Á‰Î·˘
±ı¿ÿ‹ ÷ÎΩ ±fiı fi‰Î »ı.
±Î ÁI› ωrºÏWÀ±ı Ωı¥,ΩHÎÌ ±fiı Á‹∞ ¿Λ ÷ı‹ »ı. …ıfiÌ ’ÎÁı
±Î fi…fl »ı, ÷ı±˘ Ωı¥ flèÎÎ_ »ı ¿ı ±Î ÿÏfi›Î ¬Ò⁄ … ÷̉˛√Ï÷±ı ΩÒfiÌ ÿ̉η˘fiı
÷˘ÕÌ ±ı¿ ⁄fi‰ÎfiÎ ’˛›Ç‹Î_ ±Î√‚ ‰‘Ì flËÌ »ı. ±Î ’˛›Ç‹Î_ Á‹ÎΩı, Á_V¿ÚÏ÷±˘fiÌ
ÿ̉η˘‹Î_ Á÷÷ Ï÷flÎÕ˘ ’ÕÌ flËÌ »ı. ’˛◊‹ ÷˘ ±Î‰Î√‹fifiÎ ÁΑfi˘‹Î_ Á√‹÷Î,

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

25

¿˘Q›Ïfi¿ıÂfi øÎ_Ï÷, ¥·ı¿Àˇ˘Ïfi¿ ›√fi_ ±‰÷flHÎ, Àı·ÌŒ˘fi ±fiı ¿˘QM›ÒÀflfiÌ
‹Î›ÎΩ‚ «Îflı ÷flŒ Œı·Î¥ √›ı· »ı. ¤ÎˆÏ÷¿ ±_÷fl …ı‰Ì ¿˘¥‰Î÷ flËÌ … fi◊Ì,
’fl_÷ ±Î ’Ïfl‰÷˝fiı ±fiı¿ fi‰Î Á‰Î·˘ µ¤Î ¿flÌ ÿÌ‘Î »ı. ±Î‰Î Á‰Î·˘ …ı ’Ëı·Î_
@›Îflı Ωı‰Î, ÁÎ_¤‚‰Î‹Î_ ±ÎT›Î fi◊Ì.
±Î Á‰Î·˘ ’˛◊α˘, ‹ÎL›÷α˘, flÌ÷Ïfl‰ÎΩı‹Î_ √_«‰Î¥ …‰Î◊Ì µI’¯Î
◊›ı· »ı. ±Î ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ±fiı Á΋ÎÏ…¿ Á‹V›Î±˘ µ’flÎ_÷ ‰ˆiÎÎÏfi¿ Á‹V›Î±˘
’HÎ »ı. ‰ˆiÎÎÏfi¿ ’˛›˘√˘fiÎ ÁÎflÎ ’ÏflHÎ΋˘ »ı, ÷˘ ¬flÎ⁄ ’ÏflHÎ΋˘ ’HÎ »ı.
’›Î˝‰flHÎfiÌ Á‹V›Î ÿÏfi›Îfiı √‚Ì …‰Î ÷ˆ›Îfl µ¤Ì »ı. Á_V¿ÚÏ÷±˘ ±fiı Á‹ÎΩı
… fiËŸ, ‘‹˝ ωiÎÎfi ’HÎ ±◊ÕÎ¥ flèÎÎ_ »ı. ⁄ÿ·Î›ı·Ì ’ÏflÏV◊Ï÷±˘‹Î_ iÎÎfifi˘
÷̉˛ √Ï÷±ı ωVŒ˘À ◊›˘ »ı. ’Ëı·Î_fiÌ Áfl¬Î‹HÎÌ‹Î_ ±Î…ı Á‹√˛ ÿÏfi›ÎfiÎ
⁄΂¿˘‹Î_ ’˛Ï÷¤Î ±fiı ⁄Έϑ¿ Z΋÷Î ±fiı¿ CÎHÎÎ_ ‰‘Îflı »ı. ±√fl ÷ıfiÌ Á‹›
flËı÷Î_ ›˘B› T›‰V◊Î fi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì ÷˘ ÷ıfi˘ ¤À¿Ì …‰Îfi˘, ⁄Ëı¿Ì …‰Îfi˘
±fiı ωfiοÎflÌ ⁄fiÌ …‰Îfi˘ ‹˘À˘ ¤› »ı.
±Î ±fiı ±Î‰Î ±fiı¿, ±Á_A› Á‰Î·˘fiÎ …‰Î⁄˘ ΩÒfiÌ Ï‰«ÎflÁflHÎÌfiÎ
±Î‘Îflı ¢‘Ì fi ¿Λ. ±Î…fiÎ Á‹›fiÎ ±Î ’˛ë˘fi˘ µ¿ı· ¢‘‰Î ‹ÎÀı ωr
ºÏWÀfiÌ …wÏfl›Î÷ »ı, ¿ÎflHÎ ¿ı ±ıfiÎ◊Ì … ±Î ÁE«Î¥ Ωı¥ ¿Λ ÷ı‹ »ı ¿ı ΩÒfiÎ
◊¥ √›ı·Î Á‹ÎΩı ±fiı Á_V¿ÚÏ÷±˘fiÎ ¬_Õıfl˘‹Î_◊Ì Ï‰rÁ_V¿ÚÏ÷ …L‹ ·¥ flËÌ »ı.
±Î…ı ◊¥ flËı·Ì ÷‹Î‹ øÎ_Ï÷±˘ ÷ıfiÎ …L‹fiÌ Â¤ÁÒ«fiÎ »ı, ’fl_÷ ±Î Â¤ ÁÒ«fi΋Î_
±Î…fiÎ Á‹›fiÎ ’˛ ë ˘fi˘ ±HÎÁÎfl˘ ’HÎ »ı . ÷ı fi Î … ÏfiflοflHÎ◊Ì ¤Î‰Ì
ωrÁ_V¿ÚÏ÷fi_ ‹Î‚¬_ ÷ˆ›Îfl ◊Âı. ÷ı‹Î_ ’˛ÎHΫı÷fiÎ ‰Ëı‰Î ·Î√Âı. ±Î ⁄‘ ¿fl‰Î
‹ÎÀı fi‰Î ‹fiW›˘fiı CÎÕ‰ÎfiÌ …wÏfl›Î÷ »ı.
ωrωzη›fiÌ Ï‰rºÏWÀfi˘ ±Îÿ½ ±fiı ·Z› ±Î … »ı. ±ËŸ T›Î’¿
ω«ÎflÁflHÎÌ ‘flΉ÷Î ‹fiW›˘ CÎՉ΋Î_ ±Î‰Âı.
±ı‰Î ‹fiW›˘ ¿ı …ı±˘ ΩÒfiÌ ◊›ı·Ì ¿Î_«‚Ì‹Î_◊Ì ⁄ËÎfl Ïfi¿‚‰Îfi_ ÁÎËÁ ±ı¿hÎ
¿flÌ Â¿ı. …ıfiÌ Ï‰«ÎflÁflHÎÌ ’˘÷ÎfiÎ flÌ÷Ïfl‰ÎΩı, ’˛◊α˘, ‹ÎL›÷α˘ ±fiı
Á_¿<Ï«÷ T≤ÏkÎfiÎ ±Á_A› ⁄_‘fi˘◊Ì ‹@÷ ˢ›, …ı ’fl_’flα˘fiÌ Áfl¬Î‹HÎÌ‹Î_ ω‰ı¿fiı
‹Ëk‰ ±Î’‰Îfi_ ÁÎËÁ ÿı¬ÎÕÌ Â¿ı, ±ı‰Ì … ÁÎËÏÁ¿ T›„@÷ ωrÁ_V¿ÚÏ÷fi˘
CÎÕ‰ˆ›˘ ⁄fiÌ Â¿ı. ÷ıfiÎ … ωrÎÁı ÿÏfi›Î ’˘÷ÎfiÎ Á‰Î·˘fi_ ÁΫ_ ÏfiflοflHÎ
¢‘Ì Â¿Âı. ±Î fi‰Î ‹fiW›˘‹Î_ ¬_ÏÕ÷ ÿÏfi›ÎfiÌ Á‹V›Î±˘ fiËŸ, ⁄S¿ı
ωrÁ_‰ıÿfiα˘ ‘Õ¿Âı.
¿˘ÓLN›ÒÏ›Áı ’˘÷ÎfiÎ ’V÷¿‹Î_ ¿o¥¿ ±Î‰_ … ÁΫ_ ‰Hνfi ±Î·ıA›_ »ı.
÷ıHÎı ·A›_ »ı ¿ı ‹ÎflÎ ’Ò‰˝Ωı ¿Ëı÷Î Ë÷Î ¿ı ‹ÎflÎ √΋fiÌ ’ÎÁı ±ı¿ fiÿÌ ‰Ëı÷Ì Ë÷Ì.
flÎÏhÎfiÎ Á‹›ı fiÿÌfiÎ ’ı·Î Ï¿fiÎflı ¿<÷flα˘ ¤˘Ó¿÷Î Ë÷Î, I›Îflı ÷ıfi˘ ±‰Î…
±‹˘fiı Á_¤‚Î÷˘, ’fl_÷ ±‹˘fiı ΩHÎ ◊÷Ì fi Ë÷Ì ¿ı fiÿÌfiÎ Á΋ΠϿfiÎflı ¿˘HÎ
flËı »ı? ¿ı ¿˘¥ √΋ ±Î‰ı·_ »ı.fiÿÌ ‹˘ÀÌ Ï‰Â΂ Ë÷Ì. Á΋ΠϿfiÎflı …‰Î ˢÕÌfiÌ

26

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

¢‘ ◊¥ fi Ë÷Ì. @›Îflı¿ @›Îflı¿ flÎÏhÎfiÎ Á¯ÎÎÀ΋Î_ ¿<÷flα˘ ¤˘Ó@‰Îfi˘ ±‰Î…
Á_¤‚Î÷˘, ’fl_÷ ˢÕÌ fi Ë÷Ì. ’ı·Î √΋fiı ’˘÷ÎfiÌ ÿÏfi›Î Ë÷Ì, ±Î √΋fiı ’˘÷ÎfiÌ
ÿÏfi›Î Ë÷Î. ÿflı¿ √΋fiı ’˘÷ÎfiÌ ÿÏfi›Î Ë÷Ì. ÿflı¿ ’˛ÿıÂfiı ’˘÷ÎfiÌ ÿÏfi›Î Ë÷Ì.
Á‹√˛ ‹Îfi‰÷Î ΩıÕΛı·Ì fi Ë÷Ì. ±ı ¬_ÏÕ÷ ÿÏfi›ÎfiÌ ¬_ÏÕ÷ ω«ÎflÁflHÎÌ, ¬_ÏÕ÷
ÏfiflοflH΢ ±Î…ı ¿˘¥ ¿Î‹fiÎ fi◊Ì.
ÿflı¿ ›√fiı ’˘÷’˘÷ÎfiΠω«Îfl˘ ’ıÿÎ ¿fl‰ÎfiΠˢ› »ı, ÿflı¿ ›√ı ’˘÷ÎfiÌ
ºÏWÀfi˘ ω¿ÎÁ ¿fl‰Îfi˘ ˢ› »ı, …ı ±ı‰_ ¿flÌ Â¿÷˘ fi◊Ì, ÷ı‹fiÎ◊Ì ›√’˛ë˘fiÎ
’Õ¿Îfl˘fi˘ Á΋fi˘ ¿flÌ Â¿Î÷˘ fi◊Ì. ÷ı‹fiı ⁄ı‰Õ˘ ‹Îfl ÁËfi ¿fl‰˘ ’Õı »ı, ±ı¿
⁄ÎΩÒ fi‰Î ’˛ë˘fi˘ ‹Îfl, ⁄Ì∞ ⁄ÎΩÒ ÁÕÌ √›ı·Ì √_‘Î÷Ì Á_¿ÌHν ω«ÎflÁflHÎÌfiÌ
·Î¢fi˘ ⁄˘…. ÷ı‹Î_◊Ì µ√fl‰Î ‹ÎÀı ωrºÏWÀfiÌ …wÏfl›Î÷ »ı. ±ı fi‰Î ‹fiW›˘fiı
CÎÕ‰ÎfiÌ …wÏfl›Î÷ »ı, …ı‹fi΋Î_ ωrºÏWÀfiÌ T›Î’¿÷Πˢ›. …ı ΩÏ÷, ‘‹˝,
Á_V¿ÚÏ÷fiÌ Á‹V›Î±˘ µ¿ı·‰Î Á‹◊˝ ˢ›. …ı ΩHÎÌ Â¿ı ¿ı ¤√‰Îfi ±√fl »ı, ÷˘
÷ı ±Î¬Î …√÷‹Î_ »ı. ÿflı¿ …B›Î±ı ÷ıfi_ ‹_Ïÿfl »ı, ÿflı¿ …B›Î±ı ÷ıfiÌ ‹ÏV…ÿ »ı,
ÿflı¿ …B›Î±ı ÷ıfiÎ ««˝ ±fiı √v¶ÎflÎ »ı. …ıfiı ’˛Î◊˝fiÎ ¿fl÷Î ±Î‰Õı »ı, ÷ı ¿˘¥
T≤ZÎfiÌ fiÌ«ı ›Î fiÿÌfiÎ ÷À ’fl ±ıÀ·ı Á‘Ì ¿ı ’˘÷ÎfiÎ CÎflfiÌ »÷ ’fl … ‹_Ïÿfl
⁄fiÎ‰Ì Â¿ı »ı. ‹_Ïÿfl-‹ÏV…ÿ ›Î ««˝-√v¶ÎflÎ ‹ÎÀı ·ÕÎ¥ {CÎÕÎ ¿fl‰ÎfiÌ …wÏfl›Î÷
… »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› ωrºÏWÀ fiÌ ±Î‰Ì … T›Î’¿÷΋Î_ ›√’˛ë˘fi_
ÏfiflοflHΠ¢‘‰Î Á_¿S’⁄K‘ ±fiı ’˛Ï÷⁄K‘ »ı. ±ËŸ ‹√…fiÎ ±˘flÕ΋Î_ ’V÷¿Ì›Î
iÎÎfifiı √‹ı ÷ı‰Ì flÌ÷ı Ã<_ÁÌ Ã<_ÁÌ, ÷ıfiı ‹…⁄Ò÷ ÷΂_ ·√Î‰Ì ÿıfiÎflα˘ ‹ÎÀı ¿˘¥
…B›Î fiËŸ ˢ›. ±ËŸ ±ı‰Î ‹fiW›˘ …L‹ ·ıÂı, …ıfiÎ ‹√…fiÌ ⁄ÎflÌ ⁄ÎflHÎÎ_ ¬ÒS·Î
ËÂı; ’V÷¿˘ …ı‹fiı ’˛ıflHÎÎ ±Î’ı, ’fl_÷ ¿˘¥’HÎ ’˛¿ÎflfiÎ ’˛Ï÷⁄_‘˘ fi ·Îÿı. …ı
ω«ÎflÂÌ· ±fiı ω‰ı¿Ì »ı, …ı ’˛ë˘fiÎ ¿ÎflHÎfiÌ …Õfiı Á‹…ı ÷ıfiÎ ÏfiflοflHÎfi_
ÁÎËÁ ±ı¿Ã<_ ¿flı. ωrωzη› fiÌ ÷‹Î‹ ’˛T≤Ïkα˘, ÷ıfiÎ ÷‹Î‹ ’Z΢fiÌ ’λ‚
±Î … ωrºÏWÀ ÁÏø› ËÂı. ±Î ‹Ò‚ ω«Îfl˘ ±ËŸfiÎ Á_’ÒHν Á_«Î·fifiı ’˛ıÏfl÷
¿flÂı ±fiı ÷ıfiÎ ‹ÎK›‹ ¶ÎflÎ ’˛‰ÎÏË÷ ◊Âı. ωrωzη›fi_ ±Î Ï⁄ÏSÕo√ ÷ıfiÌ
±Ï¤T›„@÷fi_ ‹ÎK›‹ ⁄fiÂı. ±ËŸ ›√’˛ë˘fi˘ µ¿ı· ¢‘fiÎflÎ fi‰Î ‹fiW›˘
CÎՉ΋Î_ ±Î‰Âı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

27

ωrωzη›fiÌ ¤T› Ï⁄ÏSÕo√
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi_ ÁΑfiÎ ‹_Ïÿfl
ωrωzη›fi_ ±Î ¤T› Ï⁄ÏSÕo√ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi_ ÁΑfiÎ ‹_Ïÿfl »ı. ÷’V‰Ì
ÁΑ¿˘ ‹ÎÀı ÁΑfiÎfiÌ ’˛Ïø›Î ±fiı ’K‘Ï÷fiÌ ÁÎ◊ı ÁΑfiÎ V◊‚fi_ ’˘÷Îfi_ ‹Ëk‰ ˢ›
»ı. ±Î ‹Ëk‰fiı K›Îfi‹Î_ flά÷Πωrωzη›fiÎ Ï⁄ÏSÕo√fi_ Á…˝fi ±fiı ω¿ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰Ì flËı· »ı. ¥Ï÷ËÎÁfiÎ Á˘fiıflÌ M≤WÃ˘ ÷ZÎÏ·Î, fiη_ÿÎ ±fiı ωø‹ ÂÌ·Î ‰√ıflı
ωrωzη›fiÎ √Έfl‰fiÎ √HÎ√Îfi Á_¤‚Î‰Ì flËı· »ı. ±Î √Έfl‰fiÎ √HÎ√Îfi‹Î_ ±Î
ωrωzη›˘fiÌ Ï‰Â΂ ¥‹Îfl÷˘fiÎ ‹‘fl √Ì÷˘ ’HÎ √∞
_ flèÎÎ »ı. ±ı ‰Î÷fi˘ ’HÎ µS·ı¬
‹‚Ì ±Î‰ı »ı ¿ı ’˛Î«Ìfi ωrωzη›˘fiÌ ¥‹Îfl÷˘‹Î_ ±Î«Î›˘˝ ±fiı ±_÷‰ı ÎÁÌ (’ÎÁı flËıfiÎfl)
ωzÎ◊a±˘ ‹ÎÀı ωzÎ ’˛ÎÅ ¿fl‰Î ÷◊Î ÁΑfiÎ ‹ÎÀı ¿›Î ¿›Î ’˛¿ÎflfiÌ ±fi¿>‚÷α˘
Ë÷Ì. ¥Ï÷ËÎÁ ±ı ‰Î÷fiÌ ÁÎZÎÌ ’Òflı »ı ¿ı ÁΑfiÎfiÎ ±Î ÁΑfiÎı ±ı¿hÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›Î
Ë÷Î, ’fl_÷ Á¬ Á√‰Õ÷ÎfiÎ ÁΑfi˘ ‹ÎÀı ’flı∞ … ’΂‰Î‹Î_ ±Î‰Ì.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ ¥‹Îfl÷fiÎı ±ı‰Î ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ÁI›fiı K›Îfi‹Î_ flάÌ
ω¿ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flè΢ »ı. ±Î ¤T› ¥‹Îfl÷‹Î_ ±Î¿aÀı¿«fl˘, ⁄Î_‘¿Î‹ Á_¤Î‚Ì
flËı· ±ıÓ∞Ïfi›fl˘fiÌ ºÏWÀ ±ı ±_√ı ±I›_÷ V‰E» »ı. ÷ı‹fiı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Î ÁΑfiÎ
‹_Ïÿfl‹Î_ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl ¤Î‰Ì ÏÂZÎHÎfi_ ’Òflı’Òv_ K›Îfi ±fiı iÎÎfi »ı. ÷ı±˘ ’˘÷ÎfiÎ
¿Î›˘˝fiÎ T›Î’¿ µtı¢◊Ì µIÁÎÏË÷ ±fiı ¤Î‰ ω¤˘fl »ı. ±ı∞
Ó Ïfi›fl˘ ˢ‰Î »÷Î_ ÷ı‹fi΋Î_
±ıfi˘ ±Ëo¿Îfl …flÎ ’HÎ fi◊Ì. ÷ı‹fi΋Î_ ÷˘ ‹ÎhÎ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ Á_‰ıÿfiα˘ … »·¿ı »ı. ÷ı±˘
÷‹Î‹ ’˘÷ÎfiÎ ¶ÎflÎ ¬ıՉ΋Î_ ±Î‰÷Î ¿Ã˘fl ’Ïfll‹fiı ÷’ ‹ÎfiÌ flèÎÎ_ »ı. ±Î Á‰ı˝fiÌ
Á_›@÷ Á_‰ıÿfiÎfiÌ Áxÿ›÷Î ±fiı ÁCÎfi÷ÎfiÎ ¿ÎflHÎı ωrωzη› -fiÎ ‹¿Îfifi_ ‹Ëk‰
¿ıÀ·Î¿ ·Î¬, ¿fl˘Õ πÀ˘fiÎ ΩıÕÎHÎ ¿fl÷Î_ CÎb_ ⁄‘ ‰‘Ì √›_ »ı.
Á_V¿ÚÏ÷ ÁΑfiÎfiÎ ±Î ‹_ÏÿflfiÎ ‹A› Á_¿·
< ‹Î_… ⁄Î_‘¿Î‹fi_ ¿Î›˝ «Î·Ì flèÎ_ »ı.
±ı¿ ·Î¬ «˘flÁ ‹ÌÀfl ¿fl÷Î_ @›Î_› ‰‘Îflı ZÎıhÎŒ‚‹Î_ ±Î ‹A› Á_¿<· Œı·Î›ı· »ı.
ωrωzη›˘ ‹ÎÀı ‰‘ ‹¿Îfi˘ ⁄Î_‘‰Î ±ÎÁ’ÎÁ‹Î_ … …‹Ìfi ¬flÌÿÌ ·ı‰Î ‰Î÷ «Î·Ì flËÌ
»ı, ’fl_÷ F›Î_ Á‘Ì ⁄Î_‘¿Î‹fiÌ ‰Î÷ »ı, ±ı ±I›Îflı ‹A› Á_¿<·‹Î_ … ±◊‰Î ‹ıfi
¿ıÓ’Á‹Î_… ¿ıÏLƒ÷ »ı. ÷ıfi˘ ¿ıÀ·˘¿ ¤Î√ ⁄fiÌ √›˘ »ı, ¿ıÀ·˘¿ ¤Î√ ±I›Îflı ⁄Î_‘¿Î‹
Ëı »ı. ¥Ï÷ËÎÁ Á…˝fiÎfl ±Î fl«fiÎfiı ¬Ò⁄ … Á‹Ï’˝÷, Á_¿S’⁄K‘ ±fiı ÁÎËÏÁ¿
ËÎ◊ CÎÕÌ flËı· »ı. ÷ı‹fiÎ ±Î Á…˝fiÎI‹¿ ¿Î‹fiÌ ’λ‚, ¤Ò÷¿Î‚fiÌ ’˛flı HÎα˘, ±Î…fiÌ
Á_‰ıÿfiα˘ ±fiı ¤Ï‰W›fiÌ ¿S’fiα˘ flËı·Ì »ı. …ı ±ı¿Ì ÁÎ◊ı ±ı¿ÃÌ ◊¥ ÏfiflοÎfl‹Î_◊Ì
ÁοÎfl‹Î_ ’Ïfl‰÷˝fi ’Î‹Ì flËı· »ı.
±Î ‹A› Á_¿<·‹Î_ …ı ‹¿Îfi˘ ⁄fiÌ «@›Î »ı, ÷ı‹Î_ ÁΈ ’˛◊‹ ““ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωr
ωzη›fiÌ ‹A› Ï⁄ÏSÕo√fi˘ Á‹Î‰ı ◊Λ »ı. hÎHÎ ‹Î‚ ‘flΉ÷_ ±Î Ï⁄ÏSÕo√ 4065 «˘.
‹ÌÀfl Œı·Î›ı· »ı. ÷ı‹Î_ hÎÌÁ ωÂ΂ ËΘ· »ı. ±ı‹Î_◊Ì 29 ±ı‰Î »ı, ¿ı …ı‹Î_ ¿ıÀ·Î¿‹Î_
±I›Îflı ‹ËÎωzη›fiÎ ‰√˘˝ «Î·Ì flËı· »ı. ¿ıÀ·Î¿‹Î_ ¿Î›Î˝·› ÷◊Î √˛_◊η› ±Î‰ı·Î

28

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

»ı. ±Î Ï⁄ÏSÕo√fiÎ ¤˘Ó›÷Ï‚›ı ±ı¿ ‹˘À˘ ËΘ· ±Î‰ı·˘ »ı. …ıfiı ±fiı¿ ¿Î‹ ‹ÎÀı µ’›˘√‹Î_
·¥ ¿Λ ÷ı‹ »ı. ⁄Î_‘¿Î‹ ’Òv_ ◊¥ √›ı·Î ‹¿Îfi˘ ’ˆ¿Ì ±ı¿ ‹¿Îfi‹Î_ √˘Õεfi ±Î‰ı·_
»ı. ±Î √˘Õεfi hÎH΋΂ ‘flΉı »ı, …ı 1387 «˘.‹ÌÀfl‹Î_ ’◊flÎ-›ı·_ »ı. ÷ı‹Î_ Á΋Îfi
«œÎ‰‰Î-µ÷Îfl‰Î ‹ÎÀı ±ı¿ ±I›_÷ ±Î‘Ïfi¿ √Õ{ Ï·ŒÀ ’HÎ ·√Ή‰Î‹Î_ ±Î‰ı·Ì »ı.
ωrωzη›fiÌ Ï‰Ï¤¯Î Œı¿SÀ̱˘ ‹ÎÀı µ’›˘√‹Î_ ±Î‰fiÎfl Á΋Îfifiı flά‰Î ‹ÎÀı ±·√
±·√ ±˘flÕα˘ ±Î‰ı·Î »ı.””
…ı Ï⁄ÏSÕo√˘ ⁄Î_‘¿Î‹ Ëı »ı ÷ı‹Î_◊Ì ±ı¿ Ï⁄ÏSÕo√‹Î_ »ÎhÎη›fiÌ T›‰V◊Î
√˘Ã‰‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ±Î ‹¿Îfi 7035 «˘flÁ ‹ÌÀfl‹Î_ Œı·Î›ı· »ı. ±Î ‹¿Îfi‹Î_ 72
±ı‰Î w‹˘ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎÎ_ »ı, ¿ı ’˛I›ı¿ w‹‹Î_ 8 ωzÎ◊a±˘ ¬Ò⁄ … ±Îfl΋◊Ì
flËÌ Â¿Âı. ÷ıfiÎ ÏÁ‰Î› ±ı‹Î_ ⁄ı ωÂ΂ ËΘ· ±fiı ±ı¿ flÁ˘ÕÎfiÌ T›‰V◊Î flά‰Î‹Î_
±Î‰Ì »ı. ±Î ‹¿Îfi hÎH΋΂ ‘flΉı »ı. ÷ıfiÌ ’˛I›ı¿ w‹ ωzÎ◊a±˘fiÌ ±P›ÎÁ-ÁΑfiÎfiı
K›Îfi‹Î_ flÎ¬Ì ÏÕ{Î¥fi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· »ı ±fiı ±ıfiÌ … ±fiw’ ÷ıfiı ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì
flËı· »ı. ±ËŸ flËıfiÎfl˘ ωzÎ◊a ÷‹Î‹ ’˛¿ÎflfiÌ ±fi¿>‚÷Î Ëı ±P›ÎÁ ±fiı ÁΑfiÎ
’HÎ ¿flÌ Â¿Âı. ⁄Î_‘¿Î‹ Ëı …ı ‹¿Îfi˘ »ı ÷ı‹Î_ flËıÃÎHÎ ‹ÎÀıfiÎ ‹¿Îfi˘fi˘ ’HÎ Á‹Î‰ıÂ
◊Λ »ı. ±Î ωV÷Îfl 8507 «˘.‹ÌÀfl‹Î_ Œı·Î›ı· »ı. hÎHÎ hÎHÎ ‹Î‚ ‘flΉ÷Î ±Î ‹¿Îfi˘‹Î_
129 N·ıÀ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı· »ı. ÷ı‹Î_◊Ì ±ı¿ ±˘flÕ˘ ‘flΉ÷Î 48 N·ıÀ ±fiı ⁄ı
±˘flÕÎ ‘flΉ÷Î 54 Œı·ÀfiÌ T›‰V◊Î »ı. hÎHÎ ±˘flÕÎ ‘flΉ÷Î Œ·ıÀfiÌ Á_A›Î 18 ±fiı
«Îfl ±˘flÕÎ ‘flΉ÷Î Œ·ıÀfiÌ Á_A›Î 9 »ı. ±Î ÷‹Î‹ flËıÃÎH΢ ωrωzη›‹Î_ ¿Î‹
¿fl÷Î_ ÂÎ_Ï÷¿<…
_ fiÎ ¿Î›˝¿÷ν±˘ ‹ÎÀı »ı. ±Î ÷‹Î‹ ‹¿Îfi˘fi_ ⁄Î_‘¿Î‹ ±ı‰Ì flÌ÷ı ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰Ì flèÎ_ »ı ¿ı ±ËŸ flËıfiÎflÎ ÷‹Î‹ ·˘¿˘ ÁΑfiÎ ¿fl÷Î_ ¿fl÷Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiΠωV÷Îfl
‹ÎÀı ÁË¿Îfl ±Î’Ì Â¿ı.
…ı Ï⁄ÏSÕo√˘ ⁄Î_‘‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ »ı, ÷ı‹Î_ ±˘‹ (ü) ±Î¿ÎflfiÎ ±ı¿ ωÂ΂
Ï⁄ÏSÕo√fi˘ Á‹Î‰ı »ı. ÷ı‹Î_ ±Î›‰ı˝ÿ ’fl Á_¢‘fi ¿fl‰ÎfiÌ T›‰V◊Î »ı. ÷ıfiÌ ÁÎ◊ı …
±Î›‰ı˝ÿ ŒÎ‹˝ÁÌ ’HÎ µ¤Ì ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı· »ı. ±Î›‰ı˝ÿ ŒÎ‹˝ÁÌfiÎ ‹¿Îfifi_ ⁄Î_‘¿Î‹
’Òv_ ◊¥ √›_ »ı. hÎHÎ ‹Î‚ ‘flΉ÷_ ±Î ‹¿Îfi 1423 «˘.‹ÌÀfl ωV÷Îfl‹Î_ Œı·Î›ı·_ »ı.
‹Î·Á΋Îfi «œÎ‰‰Î µ÷Îfl‰Î ‹ÎÀı √Õ{ Ï·ŒÀfiÌ T›‰V◊Î flά‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ÷ı‹Î_
⁄ËÎfl◊Ì ·Î‰‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ±Î›‰ı˝Ïÿ¿ »˘ÕfiÎ ⁄Ì…, ‹Ò‚, e·, ’Î_ÿÕÎ Õ΂̱˘fiı ÁÎŒ
ÁŒ ¿fl‰Î, ÷ıfi_ «ÒHν ⁄fiΉ‰ÎfiÌ T›‰V◊Î ÷◊Î ’˛›˘√Â΂Π‹ÎÀı ±·√ ±·√ ±˘flÕα˘fiÌ
T›‰V◊Î ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ÁÒÏ«÷ ±Î›‰ı˝Ïÿ¿ Á_¢‘fi ¿ıLƒ 6044 «˘.‹ÌÀfl‹Î_ Œı·Î›ı·_
ËÂı ±fiı ÷ıfiı hÎHÎ ‹Î‚ ËÂı. ÷ı‹Î_ Á_¢‘fi ‹ÎÀı ωϤ¯Î ‹ÂÌfi˘, ±fiı ÁΑfi˘ ‰Õı
ÁÁF… ±Î‘Ïfi¿ ’˛›˘√Â΂ΠËÂı. ¥fiÕ˘fl fl˘√̱˘ ‹ÎÀı ‰ÎıÕfi
Û Ì T›‰V◊Î ÷◊Î ±ÎµÀÕ˘fl
fl˘√̱˘ ‹ÎÀı ±·√ ω¤Î√ flά‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı ±Î›‰Ï˝ı ÿ¿ ’˛ÿ½fi ÷◊Î ±Î›‰ÿ˝ı
√˛◊
_ η›fiÌ T›‰V◊Î flά‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ÷ı ÿflı¿ ‹ÎÀı ±·√ ±·√ ‹˘ÀÎ ËΘ· ŒÎ‚‰‰Î‹Î_
±ÎT›Î »ı. ±Î Ï⁄ÏSÕo√‹Î_ fl˘√̱˘ ‹ÎÀı ÷◊Î Ï«Ï¿IÁΠωiÎÎfi ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· ωiÎÎfi̱˘
‹ÎÀı hÎHÎ ±·√ ±·√ Ï·ŒÀfiÌ ’HÎ T›‰V◊Î »ı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

29

±Î ¤Î‰Ì ›˘…fi΋Î_ ±Î ωrωzη› fiÎ ‰Ë̉À ÷◊Î Á_«Î·fi ‹ÎÀı ±ı¿
‹¿Îfi ±fiı ’˛ıZο ËΘ· ⁄Î_‘‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ ’HÎ »ı. ±Î ⁄ı ‹Î‚ ‘flΉ÷_ ‰Ë̉ÀÌ ‹¿Îfi
1162 «˘flÁ ‹ÌÀfl‹Î_ Œı·Î›ı·_ ËÂı. ÷ı‹Î_ ÀıÏ·Œ˘fi, ‹A› ¿Î›Î˝·›, ±fiı ±ı¿Î™À,
V‰Î√÷ ¿ZÎ, ¿˘QM›ÒÀfl fiıÀ‰¿Û, ‹ÎÏËÏ÷ ω¤Î√fiÌ T›‰V◊Î »ı. Á¤Î¬_Õfi_ ‹¿Îfi ÷‹Î‹
±Î‘Ïfi¿ Á√‰Õ÷α˘ ‘flΉ÷_ ËÂı. V‰Î‰·_⁄fi ω¤Î√ ‹ÎÀı ±·√ ‹¿Îfi ⁄Î_‘‰Î‹Î_
±Î‰Âı. hÎHÎ ‹Î‚ ‘flΉ÷_ ±Î ‹¿Îfi 2040 «˘.‹ÌÀfl‹Î_ Œı·Î›ı·_ ËÂı. ±ı‹Î_ Àˇıgfi√ ‹ÎÀı
±ı¿ ±·√ w‹, ÷ıfiÌ ÁÎ◊ı ’˛›˘√Â΂Î, ’˛ÿ½fi ±fiı ‰¿Û¢’fiÌ T›‰V◊Î flά‰Î‹Î_
±Î‰Ì »ı. ÷ıfiÌ ÁÎ◊ı … 1221 «˘flÁ ‹ÌÀfl ωV÷Îfl‹Î_ Œı·Î›ı·Ì ÷◊Î ’Î_« ‹Î‚ ‘flΉ÷Ì
√˛_◊η› ‹ÎÀıfi_ Ï⁄ÏSÕo√ ⁄fiΉ‰ÎfiÌ ’HÎ ›˘…fiÎ »ı. ±ıfiÎ ÷‹Î‹ ’Î_«ı ‹Î‚ ±WÀ¿˘H΋Î_
⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÷ıfiÎ ÿflı¿ ‹Î‚ı ’˛I›ı¿ Œı¿SÀÌ ‹ÎÀı V‰÷_hÎ √˛_◊η›˘ ËÂı. ±Î
⁄‘ÎfiÌ µ’fl ÁÎÕÎ hÎHÎ ·Î¬ ·ÌÀfl ’ÎHÎÌ Á‹Î‰ÎfiÌ Â„@÷ ‘flΉ÷Ì ’ÎHÎÌfiÌ ÀÎ_¿Ì ’HÎ
⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÷ıfiÌ µ’fl ‰ı‘Â΂Π⁄fi‰‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ »ı, …ı‹Î_ F›˘Ï÷WÎ-√ÏHÎ÷fiÎ
±K››fi ‹ÎÀı T›‰V◊Î flά‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. √˛◊
_ η›‰Î‚_ ±Î Ï⁄ÏSÕo√ ’ˆfiÎıflÏı ‹¿ Ï·NÀfiÌ
Á√‰Õ÷Î ‘flΉ÷_ ËÂı.
±ıfiÎ µ’flÎ_÷ ±Î ‹A› ’ÀÎ_√H΋Î_ 535 «˘flÁ‹ÌÀfl ZÎıhÎŒ‚ ‘flΉ÷˘ ωflÎÀ
K›Îfi¬_Õ ’HÎ ⁄Î_‘‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÷ıfiÌ ’ÎÁı … 358 «˘flÁ‹ÌÀfl Œı·Î›ı· ›iÎÂ΂Π’HÎ
⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î … ’˛Î_√H΋Î_ F›˘Ï÷WÎ ¿ıLƒ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. …ı‹Î_ ±Î‘Ïfi¿
ωiÎÎfifiÌ ºÏWÀ±ı ’˛Î«Ìfi F›˘Ï÷WÎfi_ √ÏHÎ÷ ±fiı Œ‚Îÿı ±Î ⁄¯Îı ’ÎÁα˘ ’fl Á_¢‘fi
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ’ÀÎ_√H΋Î_ ±Î‘Ïfi¿ Àı¿Ïfi¿‰Î‚˘ Á±…
ı ÀˇÌÀ‹ıÀÓ M·Î_À ’HÎ V◊Î’‰Î‹Î_
±Î‰Âı. …ıfiÌ ¿ı’ÌÏÁÀÌ 3 ·Î¬ ·ÌÀflfiÌ ËÂı. ¿<ÿfl÷Ì ±ÎŒ÷fiı ’Ë˘Ó«Ì ‰‚‰Î ±ËŸ ŒÎ›fl
Ï⁄˛√ıÕ (±Ï√#Â΋¿ ¿ıLƒ)fiÌ T›‰V◊Î ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î… ’ÀÎ_√H΋Î_ 2947
«˘.‹ÌÀfl‹Î_ Œı·Î›ı·_ ’ÎÏ¿Ù√ V◊‚ ⁄fiΉ‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ »ı. ωrωzη›fiÎ ±Î ‹A›
’ÀÎ_√H΋Î_ ÷‹Î‹ ‹¿Îfi˘fiı ΩıՉΠ‹ÎÀı 2.26 Ï¿·˘‹ÌÀfl ·Î_⁄˘ fl˘Õ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
±Î ’ÀÎ_√HÎfi˘ …ı ¬ÒS·˘ ωV÷Îfl »ı, ÷ı 70 ËΩfl «˘.‹ÌÀfl ¿fl÷Î ’HÎ ‰‘ »ı, ÷ı‹Î_
Ïˋη›‹Î_◊Ì ·Î‰‰Î‹Î_ ±Î‰ı· …ÕÌ⁄|̱˘fiÎ »˘Õ, T≤Z΢◊Ì ±ÎE»ÎÏÿ÷ Á_ÿfl ⁄√Ì«Îfiı
’HΠω¿ÁΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flè΢ »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÎ Ï⁄ÏSÕo√˘fiÌ ›˘…fiÎfi˘ ωV÷Îfl ±I›_÷ ωÂ΂
±fiı T›Î’¿ »ı. ÂÎ_Ï÷¿<…
_ fiÌ fi∞¿ ËÏfl¶Îfl ∑ÏWοı fl˘Õ ’fl ⁄fiÌ flËı· ±Î ωrωzη›fiÎ
ωÂ΂ Á_¿·
< ÁÎ◊ı ±L› Á_¿·
< ˘ ⁄fiΉ‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ »ı, F›Î_ ωrωzη›fiÎ ‹¿Îfi˘fi˘
ωV÷Îfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ωrωzη›fiÌ ±Î ωVI≤÷ ›˘…fiÎ Ëı ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎflÌ
Ï⁄ÏSÕo√‹Î_ ωrωzη›fiÌ T›‰V◊Îfi_ Á_«Î·fi ◊Âı. ±ËŸ◊Ì ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ¿‚̱˘ ‹Ëı¿
Ó Âı
±fiı Ï¿flH΢ «‹¿Âı. ±Î Á√_‘ ±fiı ’˛¿ÎÂ◊Ì Á_’ÒHν ÿı ±fiı Á‹√˛ ωr {‚Ë‚Ì,
‹ËıÓ¿Ì µÃÂı.

30

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

ωflÎÀ T›‰V◊Î ±fiı ÷ıfi_ ⁄_‘ÎflHÎ
ωrωzη›fiÌ T›‰V◊΋Î_ ¤Î‰Ì Á_¤Î‰fiα˘ Á‹Î›ı·Ì »ı. @›Î_› ’HÎ,
¿˘¥’HÎ Á_V◊΋Î_ T›‰V◊Îfi_ V◊Îfi Á‰˘˝’Ïfl ±fiı ‹Ëk‰fi_ ˢ› »ı. ÷ıfiÎ_ V‰w’ ±fiı
¿Î›˝’K‘Ï÷ ’fl Á_V◊α˘fi_ ∞‰fi Ïfi¤˝fl ¿flı »ı. ÷ı‹Î_ Œıfl⁄ÿ· ◊‰Î◊Ì Á_V◊α˘fi_
‹Î‚¬_ … ⁄ÿ·Î¥ Ω› »ı. ±Î ω«Îfl˘ ±fiı ±Îÿ¢˝fi_ ±‹·Ì¿flHÎ ¿flfiÎflÌ T›‰V◊Î
»ı. ±Î T›‰V◊ÎfiÎ ‹ÎK›‹ ¶ÎflÎ … ω«Îfl˘ ±fiı ±Îÿ¢˝ ±Ï¤T›@÷ ◊Λ »ı,
∞‰_÷ ◊Λ »ı ±fiı ÁοÎfl w’ ‘ÎflHÎ ¿flı »ı. ÷ı‹Î_ …flÎ …ıÀ·Ì ¤Ò· ω«Îfl˘ ÷◊Î
±Îÿ¢˝fiı ω¿Ú÷ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ’›Î˝Å »ı. ±ıfiÎ ¶ÎflÎ … Á_V◊ÎfiÎ fiÎfiÎ ‹˘ÀÎ ±ı¿‹fiı
∞‰fi ±fiı ’˛ÎHÎ ‹‚ı »ı. ’˛ÎHÎ @›Î_› ’HÎ ’ıÿÎ ◊Λ, ’fl_÷ ÷ıfiÎ ’˛‰ÎËfiı Á_V◊ÎfiÌ
fl√ıfl√‹Î_ ’ˢӫÎÕ‰ÎfiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ T›‰V◊ÎfiÌ »ı. ÷ı‹Î_ …flÎ …ıÀ·Ì œÌ· ◊‰Î◊Ì
Á_V◊ÎfiÎ ±_√±‰›‰˘ Á¿Î‰Î, ¿fl‹Î‰Î ±fiı ‹fl‰Î ·Î√ı »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ÷ıfi_ ‹Ëk‰ ±ıfiÎ◊Ì ’HÎ ‰‘Îflı »ı; ¿ÎflHÎ ¿ı
±ËŸfi˘ ·Z› ω«Îfl˘ ±fiı ±Îÿ¢˝fiÌ ±Ï¤T›„@÷ Á‘Ì … ‹›Î˝Ïÿ÷ fi◊Ì. ±ËŸ
÷˘ ±Îÿ¢˝ CÎՉ΋Î_ ±Î‰fiÎfl »ı. ‰Î÷ ‹ÎhΠωrωzη›fiÎ Áfl‚÷Î’Ò‰˝¿fiÎ
Á_«Î·fifiÌ … fi◊Ì, ±ËŸfiÌ T›‰V◊Î ’fl Á_«Î·fifiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ ±fiı¿ CÎHÎÌ
‰‘Îflı »ı. ±ıfiÌ µ’fl ’˛Ï÷¤ÎÂ΂̱˘fiÌ Â˘‘¬˘‚ ±fiı ÁÏfi›˘…fifiÌ ÁÎ◊ı µI’Îÿfi
±fiı µ»ıflfi˘ ’HÎ ¤Îfl »ı. ±ËŸfiÌ T›‰V◊αı ‹ÎhÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÁfiÎ÷fi ‹ÒS›˘fiı
… ’˛√À ¿fl‰ÎfiÎ fi◊Ì, ⁄S¿ı ÷ıfiı ’˛√À ¿fl‰Î ·Î›¿ T›„@÷±˘fi_ CÎÕ÷fl ’HÎ
¿fl‰Îfi_ »ı. ±Î…fiÎ ‹ÒS› ωËÌfi ‰Î÷ΉflH΋Î_ ±Î ¿Î‹ Áfl‚ fi◊Ì. F›Îflı «Îflı
÷flŒ ¬ıӫάıÓ«Ì ‹«ı·Ì ˢ›, T›‰V◊Î ÂÎÁfi ±fiı ÁkÎÎfiÎ Á¬fi˘ ’›Î˝› ⁄fiÌfiı
flËÌ √¥ ˢ›, ±Î‰Ì ’ÏflÏV◊Ï÷‹Î_ ±Îÿ½ ±fiı Áı‰Î ’flΛHÎ T›‰V◊ÎfiÌ fl«fiÎ
¿fl‰Ì √_√α‰÷flHÎ Á‹Îfi ±ÁÎK› ¿‹˝ »ı.
±Î ¤Î√Ìfl◊Ì l‹ ¿fl‰ÎfiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ ÂÎ_Ï÷¿<_…ı Ω÷ı … µÃÎ‰Ì »ı.
ÂÎ_Ï÷¿<_…fiÌ ·˘¿¿S›ÎHοÎflÌ ’˛T≤Ïkα˘◊Ì ’˛¤Îω÷ ◊¥ Áfl¿Îflı ’HÎ ÷ıfiı ‹ÎÀı
Á_‹Ï÷ ÿÂν‰Ì »ı. ÷‹Î‹fiΠω«Îfl˘ ±ı … »ı, ¿ı ±Î ωrωzη› ±L› ⁄‘Î
Áfl¿ÎflÌ Ï‰rωzη›˘◊Ì ±·√ … ËÂı. ÷ı‹Î_ flÎWÀˇÏË÷, Á‹Î…ÏË÷ ±fiı
ωrÏË÷fiÎ ±ı‰Î »˘Õ µ√ÎՉ΋Î_ ±Î‰ı, ¿ı …ı ±L› …B›Î±ı ¿˘¥ ¿ÎflHΉÂı µ√Ì
¿÷Î fi◊Ì. ÂÎ_Ï÷¿<_…, Áfl¿Îfl ÁÏË÷ ±Î’HÎÎ_ ’Ïfl…fi˘, ÿıÂfiÎ fiÎ√Ïfl¿˘,
ωÿı‹Î_ ‰Á÷Î ¤Îfl÷Ì› Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ’˛ı‹Ì±˘, ±fiflÎ√̱˘fiÌ ±Î ±’ıZÎα˘fiı
’ÒflÌ ¿fl‰Î Á_’ÒHν ’˛Ï÷⁄K‘ »ı. I›Îflı … ÷ıHÎı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎfiÌ
ÁÎ◊ı ÷ıfiÌ T›‰V◊ÎfiÎ Á_«Î·fifiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ Ω÷ı … µÃÎ‰Ì ·Ì‘Ì »ı.
lÌ ‰ıÿ‹Î÷Î √ΛhÎÌ ÀˇVÀ ÂÎ_Ï÷¿<_…fiÎ ’˛Ï÷ÏfiÏ‘ w’ı ωrωzη›fiÌ
T›‰V◊ÎfiÎ ‹A› ¿<·ÎÏ‘’Ï÷(«Î_Áı·flfi˘ ˢt˘)fiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ ⁄˛õ‰«˝Á Á_¢‘fi

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

31

Á_V◊ÎfiÎ Ïfiÿı˝Â¿ Ω÷ı … Á_¤Î‚Ì ·ı‰Î Á_‹÷ ◊›Î »ı. Á΋ÎL› flÌ÷ı ωrωzη›˘‹Î_
±Î ˢtÎfi˘ ¤Îfl ’˛ÿıÂfiÎ ‹ÎfifiÌ› flÎ…’η Á_¤Î‚÷Πˢ› »ı, ’fl_÷ ±ËŸ ⁄‘ …
ÂÎ_Ï÷¿<_…ı Á_¤Î‚‰Îfi_ ±fiı «·Î‰‰Îfi_ »ı. ÂÎ_Ï÷¿<_…fiÌ ’˛Ï÷WÃÎ, fi΋fiÎ ±fiı
±Îÿ½ÏfiWÃÎfiı ’Îfl¬÷Î Áfl¿Îflı ÁËWν ‹_ΩflÌ ±fiı Á_‹Ï÷ ±Î’Ì ÿÌ‘Ì »ı.
¿<·ÎÏ‘’Ï÷fiÎ ’˛‹¬ V◊Îfiı ÷ı‹fiÎ … ¶ÎflΠωrωzη›fiÌ ‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿ ±◊‰Î
⁄˘ÕÛ ±Î˜Œ √‰fi˝Á˝fiÌ fl«fiÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ’ÏflWÎÿ … ±ı¿ ωÂıWÎ ’ıfi·fiÌ
¤·Î‹HÎ ±fiı ¿<·ÎÏ‘’Ï÷fiÌ Á_‹Ï÷ ±fiı Ïfiÿ˝ı ¶ÎflΠωrωzη›fiÎ µ’¿<·’Ï÷fiÌ
Ïfi‹c_¿ ¿flÂı. Ïfi‹c_¿ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· µ’¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ’HÎ ±Î ’ÏflWÎÿfiÎ ÁP›
flËıÂı. ‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿfiÎ ±L› ÁP›˘‹Î_ ÂÎ_Ï÷¿<_…fiÎ ‰ıÿ‹Î÷Î √ΛhÎÌ ÀˇVÀ ¶ÎflÎ
’Á_ÿ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ’Î_« ’˛Ï÷ÏfiÏ‘±˘ ÷◊Î ¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ¶ÎflÎ ’Á_ÿ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰ı· ⁄ı ÏfiWHÎÎ÷ ω¶Îfi˘ flËıÂı. ±Î ’ÏflWÎÿfiÎ ±L› ÁP›˘‹Î_ ωrωzη› fiÎ
ÿÎfi ±Î›˘√fi˘ (Õ˘fiıÂfi ¿Ï‹Âfi) ±ı¿ ÁP› ÷◊Î µkÎflÎ_«· Áfl¿Îfl ¶ÎflÎ
Ïfi‹‰Î‹Î_ ±Î‰ı· (fi˘Ï‹fiıÀıÕ) ±ı¿ ÁP› ’HÎ flËıÂı. ±Î ’ÏflWÎÿ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
ωrωzη›fiÎ fiÌÏ÷ Ïfi›‹˘ ⁄fiΉfiÎfl ÷◊ΠωÂıWÎ ±Ï‘¿Îfl˘ ‘flΉ÷Ì ±Î
Á‰˘˝E« ’ÏflWÎÿ ËÂı. ±ıfiı ±ÎÏ‘fi … ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ ‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿfiÌ
fl«fiÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿfiÎ ±K›ZΠωrωzη› fiÎ µ’¿<·’Ï÷
flËıÂı. ‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿfiÎ ÁP›˘‹Î_ ÂÎ_Ï÷¿<_…fiÎ lÌ ‰ıÿ‹Î÷Î √ΛhÎÌ ÀˇVÀ ¶ÎflÎ
’Á_ÿ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ’Î_« ’˛Ï÷ÏfiÏ‘-±˘fiÌ ÁÎ◊ı ωrωzη›fiÎ ⁄ı ±Î√ı‰Îfi
±Î«Î›˘˝, ¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ¶ÎflÎ ’Á_ÿ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη›fiÎ ⁄ı Œı¿SÀ̱˘fiÎ
±K›ZÎ (ÕÌfi) ±fiı ωrωzη›fiÎ ÿÎfi ±Î›˘√ (Õ˘fiıÂfi ¿Ï‹Âfi) ±fiı
µkÎflÎ_«· Áfl¿Îflfi˘ ±ı¿ ±ı¿ fi΋Î_Ï¿÷ ’˛Ï÷ÏfiÏ‘ flËıÂı. ωrωzη›fiÎ
¿<·ÁÏ«‰ (flÏ…VÀˇÎfl) ±Î ‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿfiÎ ÁÏ«‰ ˢ‰ÎfiÌ ÁÎ◊ı ÷ıfiÎ ÁP› ’HÎ
flËıÂı. ωrωzη›fiÌ ÷‹Î‹ T›‰V◊α˘ ±Î ‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿ … ÁÌ‘Ì Á_¤Î‚Âı
±fiı Á‹› Á‹› ’fl ’˘÷ÎfiÎ ¿Î‹fi˘ Á_’ÒHν ±Ëı‰Î· ‰Ë̉ÀÌ (Á_«Î·¿)’ÏflWÎÿfiı
Á˘Ó’Âı ±fiı ÷ıfiÌ ’ÎÁı◊Ì …wflÌ Ïfiÿı˝Â ’˛ÎÅ ¿flÂı.
ωrωzη›fiÌ T›‰V◊Îfi_ Á_«Î·fi ¿flfiÎflÌ ±Î ⁄ı ’ÏflWÎÿ˘ ‹A› flËıÂı.
÷ıfiÌ µ’fl … ‹A›I‰ı T›‰V◊Îfiı ±Îÿ½’ÒHν ±fiı µtıÂÏfiWà ⁄fiÎ‰Ì flά‰ÎfiÌ
…‰Î⁄-ÿÎflÌ flËıÂı. ±ı‹Î_◊Ì ‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿfi˘ ωr-ωzη›fiÎ fiÎfiÎ ‹˘ÀÎ ¿Î›˘˝
’fl ÁÌ‘_ … Ïfi›_hÎHÎ ËÂı. ±Î ‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿfi_ Ïfi›_hÎHÎ Á_«Î·¿ ’ÏflWÎÿ ¿flÂı.
…ıfiÎ ’˛‹¬ ¿<·ÎÏ‘’Ï÷ V‰›_ flËıÂı. ⁄˘ÕÛ ±Î˜Œ √‰˝fiÁ˝fiÌ Á_‹Ï÷ ±fiı ‹_ΩÒflÌ◊Ì
‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿ ωrωzη›fiÌ ±L› ÁÏ‹Ï÷±˘ ÷◊Î ’ÏflWÎÿ˘fiÌ fl«fiÎ ¿flÂı.
÷ı‹Î_◊Ì ’˛◊‹ ËÂı ωzÎ ’ÏflWÎÿ ÷◊Î ⁄Ì∞ ËÂı fiÎHÎÎ_¿Ì› ’ÏflWÎÿ. ±Î ⁄¯ÎıfiÎ
±K›ZΠωrωzη›fiÎ µ’¿<·’Ï÷ flËıÂı. ÷ı‹Î_◊Ì Ï‰zÎ’ÏflWÎÿ ±K››fi Á_⁄_‘Ì
¿Î›˘˝ ‹ÎÀı fiÌÏ÷ Ïfi›‹ CÎÕfiÎflÌ ÁÏ‹Ï÷ w’ı flËıÂı. fiÎHÎÎ_¿Ì› ’ÏflWÎÿfi_ ¿Î‹
ωrωzη›fiÌ fiÎHÎÎ_¿Ì› …wflÌ›Î÷˘ ’ÒflÌ ’ÎÕ‰Îfi_ ±fiı ¿Î‹fi_ Ïfi›‹fi ±fiı

32

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

Ïfi›_hÎHÎ ¿fl‰Îfi_ flËıÂ.ı ÷ıfiÎ ÏÁ‰Î› ’HÎ fiÎfiÌ ‹˘ÀÌ ±L› ÁÏ‹Ï÷±˘ ’HÎ ⁄fiΉ‰Î‹Î_
±Î‰Âı. ±fiı ÷ıfiÌ µ’ÁÏ‹Ï÷ ±˘ ’HÎ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı, …ı ωrωzη› fiÌ
T›‰V◊Î Á_⁄_‘Ì …wÏfl›Î÷˘fiı K›Îfi flÎ¬Ì fl«‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
T›‰V◊Îfi˘ ¿˘¥’HΠˢt˘ fiÎfi˘ ¿ı ‹˘À˘ ‹Îfi‰Î‹Î_ fiËŸ ±Î‰ı. ¿˘¥’HÎ
’ÏflWÎÿfi˘ ¿˘¥’HΠˢt˘ ¿ı Á¤ÎÁÿ ˢ›, ÷ı‹Î_ ±ı … T›„@÷ ¤Î√ÌÿÎfl flËıÂı, …ıfiı
‹ÎÀı Á√‰Õ÷α˘ fiËŸ, Áı‰Î … ‹Ëk‰fiÌ »ı. ÷ıfiı ‹ÎÀı «Îfl ‹Î’ÿoÕ fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰ı· »ı. …ı‹Î_ ’˛◊‹ »ı fi‹˛÷Î; ÷ıfi_ ÷ÎI’›˝ T›„@÷fiÎ √H΢ ÁÎ◊ı »ı, …ı ’˘÷Îfiı
µkÎı…fiÎ, ‹U¿ı·Ì±˘ ±fiı Á‹V›Î±˘fiÌ ZÎH΢‹Î_ ‘ˆ›˝‰Îfi, ÁËfiÂÌ· ⁄fiÎ‰Ì flάı
»ı. ±Î fi‹˛÷Îfi˘ √HÎ ÷ıfiÌ ±_ÿfl ⁄ÌΩ±˘fiı ÁL‹Îfi ±Î’‰ÎfiÌ, ⁄ÌΩ±˘ ÁÎ◊ı Q≤ÿ
T›‰ËÎfl ÿά‰‰ÎfiÌ T≤ÏkÎfi˘ ω¿ÎÁ ¿flı »ı.⁄ÌΩı ‹Î’ÿoÕ »ı-’˛‹ÎÏHο÷Î. ’˛‹ÎÏHο÷Îfi˘ ±◊˝ »ı-‘fi ±fiı «ÎÏflhÎfiÌ ⁄Î⁄÷‹Î_ ¥‹ÎfiÿÎfl ⁄fiÌ flËı‰_. ±ı T›„@÷ ’˛‹ÎÏHο
»ı, …ıfiı ·˘¤ Õ√Î‰Ì fi ¿ı, ±ÎÁ„@÷ ·˘¤Î‰Ì fi ¿ı. ±ıfi˘ ±ı¿ ±◊˝ ºÏWÀ ±fiı
∞‰fifiÌ ’ωhÎ÷Î ’HÎ »ı. ’ÏflÏV◊Ï÷±˘ ¤·ı fiı √‹ı ÷ı‰Ì ˢ›, ’fl_÷ ∞‰fi‹Î_
’ωhÎ÷Î ±ı‰Ì flÌ÷ı «‹¿÷Ì flËı, ¿ı ‹fifiı, ∞‰fifiı ¿˘¥’HÎ √_ÿ¿ÌfiÌ ¿Î‚ÎÂ
V’½ fi ¿flÌ Â¿ı.
ωrωzη›fiÌ T›‰V◊Î Á_¤Î‚Ì flËı· ÷‹Î‹ ÁP›˘ ‹ÎÀı hÎÌΩı ±Ïfi‰Î›˝
‹Î’ÿoÕ ¿÷˝T›ÏfiWÃÎ flά‰Î‹Î_ ±Î‰ı· »ı. T›‰V◊ÎfiÎ ¿˘¥’HΠω¤Î√‹Î_ ±ı
T›„@÷fiı ¤Î√ÌÿÎfl ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı, …ıfiı ‹ÎÀı ωrωzη›fi_ ¿˘¥’HÎ fiÎfi_ ¿ı
‹˘À<_ ¿Î‹ lıWà »ı. …ı ’˘÷ÎfiÌ Á√‰Õ÷α˘fiı ¤Ò·Ì @›Îflı ’HÎ, ¿˘¥’HÎ Á‹›ı
ωrωzη›fiÎ µtı¢ ‹ÎÀı Á‹’˝HÎfiÎ ¤Î‰◊Ì ¿Î‹‹Î_ ·Î√Ì flËı. ±Î ¿Î‹ ’˛I›ıfiÌ
ÏfiWÃΠωrωzη›fiÌ ‹A› ’Ïfl¤ÎWÎÎ ⁄fiÂı. T›‰V◊ÎfiÎ ÁP›˘ ‹ÎÀı «˘◊Î ‹Î’ÿoÕ˘
w’ı I›Î√T≤ÏkÎ »ı. I›Î√fi˘ ±◊˝ »ı-±˘»Î‹Î_ ±˘»˘ ¬«˝ ¿flÌ ∞‰fi ∞‰‰ÎfiÌ ±Îÿ÷.
÷ıfiı ¿Ã˘fl ÷’V‰Ì ∞‰fi ’HÎ ¿ËÌ Â¿Î›. Á√‰Õ÷α˘ ‹ÎÀı ··«Î÷Ì ±fiı
÷flŒÕ÷Ì T›„@÷ ∑ÏWα˘fiÎ ∞‰fi Á_ÿıÂfi˘ Œı·Î‰˘ ¿fl‰Î ÁËΛ¿ fi ⁄fiÌ Â¿ı.
À>_¿‹Î_ ±Î «Îflı ‹Î’ÿoÕ ∑ÏWÎ ∞‰fifiÎ ±Îÿ¢˝ »ı. ±Î ±Îÿ¢˝fiı, Ïfi›‹˘fiı ±Îfi_ÿ
’Ò‰˝¿ V‰Ì¿Îfl ¿flfiÎflÌ T›„@÷ … ±Î ωrωzη›fiÌ T›‰V◊Îfi˘ ÁP› ËÂı.
±ı‰Î ÏfiflËo¿ÎflÌ, ÏfiflÎϤ‹ÎfiÌ, µE««ÎÏflhΉÎfi, ¿÷˝T›ÏfiWà ±fiı ∑ÏWοS’
∞‰fi‰Î‚Ì T›„@÷ … ωrωzη›˘fiÎ ’ÎÃu ø‹˘fiÌ ºÏWÀ ±fiı ÏÿÂÎ fiyÌ ¿flÂı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

33

∞‰fi ºÏWÀ◊Ì Á¤fl ωzÎ’˛‘Îfi ’ÎÃuø‹
’ÎÃuø‹˘fiÌ ºÏWÀ ±fiı ÏÿÂÎ ¶ÎflÎ … ωrωzη›fiÌ ‹ÎˆÏ·¿ ωÂıWÎ÷α˘
…L‹ ·ıÂı. ÷ıfiÎ ¶ÎflÎ … ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ µtı¢ ’˛ÎÅ ¿fl‰Îfi˘ flV÷˘ ¿oÕÎflÎÂı. ÷ıfiÎ
¶ÎflÎ … fi‰Ìfi ’ıœÌfiı ’˛Î«Ìfi ∑ÏWα˘fi˘ ÁfiÎ÷fi ‰ÎflÁ˘ Á˘Ó’Ì Â¿ÎÂı. ’ÎÃuø‹˘
÷˘ ±fiı¿ …B›Î±ı ⁄fiı »ı ±fiı ±fiı¿ ’˛¿Îflı ÷ˆ›Îfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı, ±ıfi_ ⁄fi‰_
±ıÀ·_ ‹Ëk‰fi_ fi◊Ì, ¿ı …ıÀ·Ì ‹Ëk‰fiÌ »ı ÷ıfiÌ ºÏWÀ ±fiı ÏÿÂÎ. …ı ¤HΉ‰Î‹Î_
±Î‰Ì flèÎ_ »ı, ±ı Â_ »ı ±fiı ÂÎ ‹ÎÀı ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ »ı? ±ı Â_ ±fiı ¿ı‹fi˘
’˛ë ·√¤√ ±fikÎfl … flËı »ı. ±˘»Î‹Î_ ±˘»\_ ±ıÀ·_ ÷˘ ¿ËÌ Â¿Î› ¿ı ωzÎ◊a±˘
÷ıfi˘ …‰Î⁄ ‹ı‚‰‰Î‹Î_ ·√¤√ ÏfiWŒ‚ … flËı »ı. ±√fl ¿˘¥ ’HÎ ’˛¿Îflı ÷ı‹fiı
…‰Î⁄ ‹‚ı ÷˘ ÷ı ¬˘À˘ … ˢ› »ı. µÿÎËflHÎ w’ı Ωı¥ ÷˘, Â_fiÎ …‰Î⁄‹Î_ ÷ı‹fiı
¿ıÀ·Î¿ ωWΛ˘fi_ fi΋ flÀÎ‰Ì ÿı‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı ±fiı ÂÎ ‹ÎÀıfiÎ …‰Î⁄‹Î_ ÷ı‹fi_ ‹fi
Ω÷Ω÷fiÌ ¤Î÷¤Î÷fiÌ ·Î·«fiÌ ·Î‚◊Ì Ï¤_Ω›ı·_ flËı »ı.
Â_ ±Î … ÿıÂfiÎ ¤Ï‰W›fiı CÎÕ‰ÎfiÌ ›˘B› flÌ÷ »ı. Ë_ Â_ ±Î … ±ı ωzÎ
»ı, ¿ı …ıfiÎ ‹ÏË‹ÎfiÎ ‚Ê ¬˝Õ◊Ê ÁfllÊ ÿÊ Áfl◊ÈQ§ÿ ¿ËÌ ∑ÏWα˘±ı √HÎ√Îfi √ΛÎ
»ı, ‰¬ÎHÎ ¿›Î˝ »ı. ±Î Á‰Î·˘fi˘ …‰Î⁄ ÏfiflÎÂÎ…fi¿ »ı. ÏfiflÎÂÎfiÌ ±Î ±_‘ÎflÌ
‘˘fl ¤Ò· ¤·Î‹HÎÌ‹Î_ ‹˘ÀÎ ¤Î√fiΠωzÎ◊a±˘ ±P›ÎÁ ¿fl÷Î ±fiı ÏÕ√˛Ì±˘
‹ı‚‰÷Î flËı »ı. ÿıÂ, ωÿıÂfiÌ ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÌ ÏÕ√˛Ì±˘ ËÎ_Á· ¿›Î˝ ’»Ì ’HÎ
∞‰fi‹Î_ ÁÎ«Ì Ï‰«ÎflÁflHÎÌ ±fiı Á‹… „@÷fi˘ ω¿ÎÁ ◊¥ ¿÷˘ fi◊Ì. ±P›ÎÁ
±fiı ∞‰fi ⁄¯Îı ±·√ ±·√ ’ÕÌ flËı »ı. @›Îflı¿ @›Îflı¿ ÷˘ ⁄¯Îı ±ı¿⁄ÌΩ◊Ì
ω‹¬ ◊¥ Ω› »ı. ’flV’fl ωfl˘‘Ì ⁄fiÌ Ω› »ı. ±ı ÷‹Î‹ ¤Ò·˘ I›Î_◊Ì µÿ˚¤‰ı
»ı, F›Î_◊Ì ’ÎÃuø‹ …L‹ ·ı »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÎ Á_«Î·¿˘ ±Î ÁI›fiı ΩHÎı »ı. I›Îflı … ±ËŸ
’ÎÃuø‹˘fiÌ ºÏWÀ±ı ±fiı ÏÿÂÎfiÎ Á_ÿ¤˝‹Î_ ¬Ò⁄ … Ï«_÷fi ±fiı ‹_◊fi ¿fl‰Î‹Î_
±ÎT›_ »ı. ±Î ’˛Ïø›Î ±Î√‚ ’HÎ «Î·÷Ì flËıÂı. ±Î… Á‘ÌfiÎ ÏfiW¿W΢˝fiÎ ±Î‘Îflı
±ı‰_ ω«Îfl‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı ¿ı ’ÎÃuø‹ ‹fiW›fiÎ ∞‰fi ÁÎ◊ı ΩıÕΛı·˘ ±fiı √_◊Λı·˘
ˢ‰˘ Ωı¥±ı. ±√fl ’ÎÃuø‹ ±fiı ∞‰fi ⁄¯Îı ±ı¿⁄ÌΩfi˘ ’›Î˝› ⁄fiÌ Â¿ı, ÷˘
±P›ÎÁ ¿flfiÎflα˘‹Î_ Ëo‹ıÂÎ ∞‰fi ºÏWÀfi˘ ±¤Î‰ …‚‰Î¥ flËıÂı. ∞‰fi fiÎfi¿Õ<_
fi◊Ì, ÷ıfiÌ Ï‰Â΂÷Î ¬Ò⁄ … ωVI≤÷ »ı. ‹fiW›fi_ ÂflÌfl, ±ÎI‹Î ±fiı ‹fi ÷˘
∞‰ÎI‹ÎfiÎ ‹ÎhÎ hÎHÎ ’Õ‚ »ı. ÷ıfiΠωV÷Îfl‹Î_ ¿<ÿfl÷-’ÿÎ◊˝ ±fiı Á‹Î… ±Î ÷‹Î‹
±Î‰ı »ı. Á΋ÎL› flÌ÷ı ∞‰fifi_ ⁄ı ’˛¿Îflı ω¤Î…fi ¿flÌ Â¿Î›-±Î_÷Ïfl¿ ±fiı
⁄ÎèÎ. ’fl_÷ ±Î ω¤Î…fi ¿ı‰‚ ±K››fifiÌ Á√‰Õ÷ÎfiÌ ºÏWÀ±ı … »ı. ±Î‹ ÷˘
±ı ⁄¯Îı … ±ı¿ ⁄ÌΩfiı ’˛¤Îω÷ ¿flı »ı ±fiı ±ı¿⁄ÌΩ◊Ì ’˛¤Îω÷ ◊Λ »ı.
∞‰fifiÎ ±Î_÷Ïfl¿ ‘ıflΉ΋Î_ ÂflÌfl, ’˛ÎHÎ, ‹fi ±fiı ±ÎI‹Îfi_ V‰w’

34

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

±fiı ÷ıfiÌ ’˛T≤Ïkα˘, ω¿ÎÁ ±fiı ±Ï¤T›„@÷fiÎ ±fiı¿ ’Z΢ ±Î‰ı »ı. ⁄ÎèÎ
‘ıflΉ΋Î_ ’˛¿ÚÏ÷, ’ÿÎ◊˝, ’ÏflÏV◊÷ ±fiı ‰Î÷ΉflHÎfiÌ √HÎhÎÌ ◊Λ »ı. ÿıÂ, ÿÏfi›Î,
’˛ÎHÎÌ…√÷, ‰fiV’Ï÷±˘ Á‰˝V‰ ÷ı‹Î_ … ‘ıflΛı·Î, ⁄_‘Λı·Î »ı. ∞‰fifiÎ ±Î ⁄¯Îı
’ÎÁÎ «·Î›‹Îfi, Á∞‰, Á«ı÷fi ±fiı ω¿ÎÁÂÌ· »ı. ±ı‹Î_ @›Î_› ’HÎ …Õ÷Î
fi◊Ì. iÎÎfifiÌ ÷‹Î‹ Âάα˘ ±fiı ¿·Î±˘ ±ıfiı … ΩHΉÎfiÎ Ëı÷◊Ì …L‹Ì »ı; ±Î
ºÏWÀ V’WÀ ◊›Î ’»Ì ¿˘¥’HΠωWΛ ∞‰fi◊Ì Ï‰‹¬ fiËŸ ⁄fiÌ Â¿ı. ¤ÎˆÏ÷¿ ÷◊Î
flÁΛHÎ ÂÎj΋Î_ ’HΠωzÎ◊a±˘ ›˘√ωiÎÎfifiÌ …ı‹ ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fifiÎ ±◊˝fiı ±fiı
µtıÂfiı ¢‘Ì Â¿Âı, ’˛ÎÅ ¿flÌ Â¿Âı. ’ÎÃuø‹fi˘ ωWΛ ÷ıfiı ∞‰fi ºÏWÀ◊Ì
ÁQ≤K‘ ⁄fiΉı »ı.
±ıfi˘ ±◊˝ ¿ı‰‚ ±ıÀ·˘ … »ı ¿ı ±P›ÎÁ ¿flfiÎfl ωzÎ◊a ¿˘¥’HΠωWΛfi˘
±P›ÎÁ ¿flı, Ϭı, ’fl_÷ ÷ıfiÎ ’ÎÃuø‹ ¶ÎflÎ ÷ı‹fiı ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fifi_ V‰w’, ±◊˝
±fiı µtı ÁV’WÀ flÌ÷ı Á‹…‰‹Î_ ±Î‰‰Î Ωı¥±ı. ÷ı‹fiı V’WÀ flÌ÷ı ’˘÷ÎfiÎ ‰÷˝‹Îfi‹Î_
±fiı ¤Ï‰W›‹Î_ ’ÎÃuø‹fiÌ µ’›˘Ï√÷Î ±fiı …wÏfl›Î÷ Á‹…‹Î_ ±Î‰‰Ì … Ωı¥±ı.
’ÎÃuø‹‹Î_ Á‹…‰‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı·, ⁄÷Ή‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı· ÁI›‹Î_ ωzÎ◊a±˘fiı
¿˘¥’HÎ ’˛¿Îflı ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fifi˘ ±HÎÁÎfl ‹‚‰˘ … Ωı¥±ı. ±ıfiı ±P›ÎÁ ¿fl÷Ì
‰¬÷ı ±ı ±fi¤‰ ◊Λ ¿ı ÷ı ¤HÎÌ flè΢ »ı, ÷ı ¿˘¥’HÎ ’˛¿Îflı ⁄˘… w’ fi◊Ì. ±Î
÷˘ ÷ıfiÎ ∞‰fi fi˘ ±ΩHÎ, ±Hε¿S›˘, flËV›‹› ¿˘›ÕÎfi_ fl˘«¿ ±fiı wÏ«¿Îfl¿
ÏfiflοflHÎ »ı. ’ÎÃuø‹˘fiÌ ±Î ºÏWÀ ÏÂZÎHÎ ±fiı ωzÎfiı fi‰_ V‰w’ ±Î’Âı.
÷ıfiÎ◊Ì ∞‰fifi_ ÁI› ±fiı ⁄˘‘ ’˛√À ◊Âı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ …ı ¿˘¥’HÎ ’ÎÃuø‹ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı,
±ı ÷‹Î‹‹Î_ ±Î ∞‰fi ºÏWÀ flËıÂı.∞‰fiºÏWÀ◊Ì Á¤fl ’ÎÃuø‹ ⁄fiΉ‰˘ ÿ—ÁÎK›
…wfl »ı, ’fl_÷ ÷ı ±ÁÎK› fi◊Ì. ±Î ‹U¿ı· ¿Î‹fiı ±Î…fiÎ … Ïÿ‰Á˘‹Î_ ±ËŸ Á_¤‰
⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ »ı. ±ı‰˘ ωrÎÁ flά‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flè΢ »ı ¿ı ±ËŸ ’˛‰ıÂ
‹ı‚‰fiÎfl ÷‹Î‹ ωzÎ◊a±˘ ωrωzη›fiÎ ¿˘¥’HÎ ’ÎÃuø‹fiÌ ’Á_ÿ√Ì ¿flÌ
±ı¿ Áfl¬Ì ∞‰fi ºÏWÀ ËÎ_Á· ¿flÌ Â¿Âı. ±Î ºÏWÀfiÌ ‹ÿÿ◊Ì ÷ı‹fiı ∞‰fifi˘
flV÷˘ V’WÀ ÿı¬ÎÂı ±fiı ’˘÷ÎfiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷ÎfiÌ ±fiw’ ÏÿÂÎfiÌ ’Á_ÿ√Ì ¿flÌ Â¿Âı.
ºÏWÀ ¶ÎflÎ … flV÷˘ ‹‚ı »ı. ±Î … ∞‰fifi_ ÁI› »ı ±fiı ωrωzη›‹Î_
«·Î‰‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl ’ÎÃuø‹˘fi_ ’HÎ ±Î … ÁI› ËÂı. ωzÎ◊a±˘fiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷Î
±fiı ›˘B›÷ÎfiΠω¿ÎÁ ‹ÎÀı ’ÎÃuø‹˘fiÌ ÏÿÂÎ ¶ÎflÎ … „@÷ ‹‚ı »ı. Á΋ÎL›
flÌ÷ı ±Î ‘fl÷Ì ’fl ⁄ı ’˛¿ÎflfiÎ ‹fiW›˘ …L‹ ·ı »ı. ±ı¿ ÷˘ ±ı ¿ı …ıfi΋Î_ ω«Îfl‹Î_
Á_‰ıÿfiΠˢ› »ı, ⁄ÌΩ ÷ı±˘ ¿ı …ı‹fi΋Î_ ωU·ıWÎHÎÎI‹¿ ÷ÎÏ¿Û¿ T›„@÷I‰ »ı.
‹fiW›fiÎ ±Î ‹ÎˆÏ·¿ √H΢fiÌ ±fiw’ … ’ÎÃuø‹˘fiÌ ÏÿÂÎ fiyÌ ¿fl‰Ì Ωı¥±ı.
±Î ¿◊fifi˘ À<_¿ÁÎfl ‹ÎhÎ ±ıÀ·˘ … »ı ¿ı ’ÎÃuø‹˘fiÌ ÏÿÂÎ ±ı‰Ì ˢ› ¿ı
ωzÎ◊a±˘fiÎ T›„@÷I‰fi_ ÂÏK‘¿flHÎ ÷◊Πω¿ÎÁ ◊Λ »ı. ¿‹‚fiı ω¿ÎÁ ’΋‰Î

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

35

‹ÎÀı ¿Ì«Õ ‘flΉ÷Ì ’ÎHÎÌ◊Ì ¤flı· ±·√ ’˛¿ÎflfiÌ ‹ÎÀÌ Ωı¥±ı. ’fl_÷ √·Î⁄
¿HÎÿÎfl, Ï»ƒÎ‚_ ‹ÎÀÌ ‘flΉ÷Ì ÁyÌ @›Îfḻ˘‹Î_ µ√ı »ı. ’ÎÃuø‹˘fi˘ ·Z› ±ı
ˢ‰˘ Ωı¥±ı ¿ı ωzÎ◊a±˘fiÌ ÷‹Î‹ ‹ÎˆÏ·¿ ωÂıWÎ÷α˘fi˘ ω¿ÎÁ ◊Λ.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÎ Á_«Î·¿˘±ı ±Î ÁI›fiı K›Îfi‹Î_ flÎA›_ »ı.
±Î µtıÂfiı ’Òfl˘ ¿fl‰Î ‹ÎÀı … ÷ı‹HÎı ωzÎ ’ÏflWÎÿ ±fiı ’ÎÃuø‹ ÁÏ‹Ï÷±˘fiÌ
fl«fiÎ ¿flÌ »ı. ±ËŸ ’ÎÃuø‹fi_ V‰w’ ÷◊Î ’˛¿Îfl ±fiı¿ ËÂı, ’fl_÷ ±Î ⁄‘Î◊Ì
ωzÎ◊a±˘fiı ∞‰fi ∞‰‰ÎfiÌ ÏÿÂÎ ‹‚Âı. ±L› …B›Î±ı ±ıfiÎ ±¤Î‰fiÎ ¿ÎflHÎı
ÏÕ√˛Ì±˘fiÎ ⁄˘… ‰Õı ·ÿΛı· ωzÎ◊a Ë÷ÎÂÎ ±fiı ÏfiflÎÂÎfiÎ ™ÕÎ ¬ÎÕ΋Î_ ’À¿Î¥
»ı. g¿‹ ¿fl˘Ï‹? ¿‰_ √E»ÎÏ‹?fi˘ ±ı‹fi˘ Á‰Î· @›Îflı ’HÎ Ë· ◊÷˘ fi◊Ì. ±P›ÎÁ
’Òfl˘ ¿flÌ ·Ì‘Î ’»Ì ’HÎ Â_ ¿fḻı? @›Î_ …¥±ı? fi˘ Á‰Î· ›÷ı‹fi˘ ’Ì»˘ »˘Õ÷˘
fi◊Ì. ±Î ωrωzη›‹Î_ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl˘ ’ÎÃuø‹ fi ÷˘ V‰›_ ÏÿÂΠωËÌfi
ËÂı ±fiı fi ÷˘ ÷ı ωzÎ◊a±˘fiı ÏÿÂÎ Ï‰Ë˘HÎÎ ⁄fiΉÂı.
ωWΛ ¿˘¥’HÎ ’HΠˢ›, ’fl_÷ ωzÎ◊a±˘fiÎ ‹ÎˆÏ·¿ Á΋J›˝fi_ ’Ïfl¢‘fi
±fiı ω¿ÎÁfiÎ µtıÂfiı K›Îfi‹Î_ flάÌfiı … ÷‹Î‹ ’ÎÃuø‹˘fiÌ ÏÿÂÎ fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰Âı. ’ÎÃuø‹˘fiÌ ºÏWÀ ±fiı ÏÿÂÎ ⁄¯Îı ¶ÎflΠωzÎ◊a ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ‹ÒS›˘fi˘
±H΋˘· ÏfiÏ‘ ’˛ÎÅ ¿flÂı. ’˛Ï÷¤ÎÂ΂Ì, Z΋÷ΉÎfi, Á‹J›˝Â΂Ì, ’˛«_Õ ±ÎI‹⁄‚
Á_’¯Î ωzÎ◊a±˘fi_ Á…˝fi ◊Λ, ±ı … ±Î ωrωzη›fiÎ ’ÎÃuø‹˘fi˘ µtı »ı.
±Î ¿Î‹ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› ¶ÎflÎ fl«‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωzÎ ’ÏflWÎÿ ±fiı
’ÎÃuø‹ ÁÏ‹Ï÷±˘ ¿flÂı.

36

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

’ÎÃuø‹ ÷ˆ›Îfl ¿flfiÎflÌ ’ÏflWÎÿ
ωzΠωV÷ÎflfiÌ ‘flÌ
ωzÎ ’ÏflWÎÿ ±fiı ’ÎÃuø‹ ÷ˆ›Îfl ¿flfiÎflÌ ÁÏ‹Ï÷±˘ ±Î ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
ωrωzη› fiÌ ÂˆZÎÏHο ωV÷ÎflfiÌ ›˘…fiÎfi˘ ±Î‘ÎflV÷_¤ »ı. ±ı‹fiÎ µ’fl …
’ÎÃuø‹ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰ÎfiÌ …‰Î⁄ÿÎfḻ˘ »ı. ÷ı‹fiÎ … Á_«Î·¿˘ ¶ÎflÎ ±Î’‰Î‹Î_
±Î‰ı·Ì ºÏWÀ ±fiı ÏÿÂÎ ±fiw’ ÷ı‹HÎı ’ÎÃuø‹˘fi_ V‰w’ fiyÌ ¿fl‰Îfi_ »ı. ±Î
…‰Î⁄ÿÎflÌ CÎHÎÌ ±√I›fiÌ »ı. ¿ÎflHÎ ¿ı ωrωzη›fiÎ ’ÎÃuø‹˘ ⁄Ì⁄Î_ …ı‰Î
»ı, ¿ı …ıfiÌ ±fiw’ ωzÎ◊a±˘fiÌ ‹ÎfiÏÁ¿ ÏV◊÷ œ‚ı »ı. ±Î ⁄Ì⁄_ … ÷ı‹fiÌ
›˘B›÷Îfiı ÁÂ˘Ï¤÷ ¿flı »ı. ÷ıfiÎ ¶ÎflÎ … ÷ı‹fiÎ ∞‰fi‹Î_ Ïfi¬Îfl ±fiı Á‘Îfl
±Î‰ı »ı. ±Î ’ÎÃuø‹˘ ÁÎflÌ flÌ÷ı ¤HÎΉ‰Î◊Ì … ωzÎ◊a±˘fiÎ T›„@÷k‰‹Î_ ⁄Ì…
w’ı Á‹Î›ı· ±fiı¿ Á_¤Î‰fiα˘fiı ÁοÎfl ¿flÌ Â¿‰Ì Á_¤‰ »ı. ±ıÀ·Î ‹ÎÀı
ωrωzη›‹Î_ ωzÎ ’ÏflWÎÿ ±fiı ’ÎÃuø‹ ÁÏ‹Ï÷±˘fi_ V◊Îfi ‹Ëk‰fi_ »ı.
’˛Î«Ìfi ›√‹Î_ ’HΠωzÎ’ÏflWÎÿfiÌ fl«fiÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì. ÂÎj΢‹Î_
±fiı ¥Ï÷ËÎÁfiÎ ’Îfiα˘ ’fl ±fiı¿ …B›Î±ı ωzÎ’ÏflWÎÿfi˘ ›Î ±ıfiÎ …ı‰Ì ¿˘¥
±L› ÁÏ‹Ï÷±˘fi˘ µS·ı¬ ‰Î_«‰Î ‹‚ı »ı. ¿ıÀ·Ì¿ …B›Î±ı ÷ıfiÎı ω¶IÁ¤Î ›Î
ω¶I’ÏflWÎÿ w’ı ’HÎ µS·ı¬ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı. ’˛Î«Ìfi Á_V¿Ú÷ ÁÎÏËI›‹Î_ ‰Hνfi
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ∑ÏWΠω‹ÏWνHÎÌ Á¤Î ›Î ÷k‰ ω«Îfl ’ÏflWÎÿ, ±Î ωzÎ ’ÏflWÎÿfi˘
… ’›Î˝› »ı. ±fiı¿ fi΋ ‘flΉ÷Ì ±Î ÁÏ‹Ï÷fi˘ ‹A› √HÎ ±ı¿ … Ë÷˘, ±ı Ë÷˘
’ÎÃuø‹˘fi_ V‰w’ fiyÌ ¿fl‰_. ‹ËÏWν ωrÎÏ‹hÎ, ‹ËÏWν ¿H‰ ±fiı ‹ËÏWν ¤Îfl¶Î…
…ı‰Î ’˛A›Î÷ ∑ÏWα˘ ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη›˘‹Î_ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î
’ÎÃuø‹˘ ’fl ω«Îfl ±fiı ÏfiHν›fi˘ ±Ï‘¿Îfl ∑ÏWΠω‹ÏWνHÎÌ Á¤Îfiı … Ë÷˘.
±Î Á¤Î fiyÌ ¿fl÷Ì Ë÷Ì ¿ı ¿›Î ωWΛ‹Î_ Â_ ±fiı ¿ıÀ·_ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı? ±Î
Á¤Îfi_ ’˛‹¬ V◊Îfi ωrωzη›fiÎ ¿<·’Ï÷ ‹ËÏWν V‰›_ ·ı÷Î Ë÷Î.
∑ÏWΠω‹ÏWνHÎÌ Á¤Î ±◊‰Î ωzÎ ’ÏflWÎÿfi_ ’˛‹¬ V◊Îfi ‘ÎflHÎ ¿flfiÎfl
¿<·’Ï÷ ±_√ı ⁄÷Ή÷Î ÂÎj΢fi_ ¿◊fi »ı—¿UÊòÊÊáÊÊ¢ Œ‡Ê‚Ê„USòÊ¢ ÿÊ˘ÛʌʟÊÁŒ¬Ê·áÊÊØ–
•äÿʬÿÁà Áfl¬˝Á·¸⁄U‚ÊÒ ∑ȧ‹¬Á× S◊Î×H
““…ı ÿÁ ËΩfl ωzÎ◊a±˘fi_ ±¯Î ¶ÎflÎ ’˘WÎHÎ ¿flÌ ÷ı‹fiÎ ±P›ÎÁfiÌ
T›‰V◊Î ¿flı »ı, ±ı ω’˛ÏWνfiı ¿<·’Ï÷ ¿Ëı »ı.””
±ı Ïÿ‰Á˘‹Î_ ÂÎjÎfiÎ ±Î ¿◊fi ’fl◊Ì Ï‰rωzη›˘‹Î_ ±P›ÎÁ ¿flÌ
flËı·Î ωzÎ◊a±˘fiÌ Á_A›ÎfiÌ ΩHÎ ◊Λ »ı. ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı ±ı ‰Î÷fiÌ ’HÎ ΩHÎ ◊Λ »ı
¿ı ’ÎÃuø‹ CÎÕ÷Ì ’ÏflWÎÿfiı ¿ıÀ·Î ωzÎ◊a±˘fiÎ ∞‰fifi˘ µI¿Wν ¿fl‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ
÷ˆ›Îfl ¿fl‰Ì ’Õ÷Ì Ë÷Ì.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

37

±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ›√‹Î_ ’HÎ ÷ZÎÏ·Π±fiı fiη_ÿΠωrωzη›˘‹Î_ ’ÎÃuø‹
÷ˆ›Îfl ¿flfiÎflÌ ’ÏflWÎÿfi˘ µS·ı¬ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı. ’˛ÎÅ ◊›ı· ‰Hνfi ±fiÁÎfl ±Î«Î›˝
‘‹˝iÎ ±Î Á¤ÎfiÎ ±K›ZÎ Ë÷Î. ÷ı‹fiÎ ÏÁ‰Î› ±Î«Î›˝ K≤÷Áıfi, ±Î«Î›˝ Â¤ÿ½fi
‰√ıflı ±Î«Î›˘˝fi˘ ±Î Á¤ÎfiÎ ÁP› ˢ‰Îfi˘ µS·ı¬ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı. fiη_ÿÎ
ωrωzη›‹Î_ ±Î«Î›˝ÂÌ· -¤ƒ ±Î ωrωzη›fiÎ ¿<·’Ï÷ ˢ‰ÎfiÌ ÁÎ◊ı
’ÎÃuø‹ ÷ˆ›Îfl ¿fl÷Ì ’ÏflWÎÿfiÎ ±K›ZÎ ’HÎ Ë÷Î. ±Î ’ÏflWÎÿfiÎ ÁP›˘‹Î_ ‹A›I‰ı
‘‹˝’η, «_ƒ’η, √HÎ’Ï÷, ÏV◊fl‹Ï÷, ’˛¤ÎÏ‹hÎ, Ï…fiÏ‹hÎ, iÎÎfi«_ƒ ±fiı Ï…fiϤZÎ
‰√ıflı ±Î«Î›˘˝ Ë÷Î. ±ı Á‹›fiÎ «ÌfifiΠωzÎ◊a ¥ÏIÁ_√fiÌ fi˘Ó‘ ±fiÁÎfl ±Î
’ÏflWÎÿ √Ëfi ««Î˝ ω«ÎflHÎÎ ¿flÌ ’ÎÃuø‹˘ fiyÌ ¿fl÷Ì Ë÷Ì. ¥ÏIÁ_√fi_ ¿Ëı‰_ »ı
¿ı ±Î ‹A› ’ÏflWÎÿfiÌ ±_÷√˝÷ ±L› ÁÏ‹Ï÷±˘ ’HÎ Ë÷Ì, ¿ı …ı ωWΛfiÎ ’ÎÃuø‹
±_√ı ω«Îfl ¿fl÷Ì Ë÷Ì.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ’HÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ±Î ’K‘Ï÷ ±fiı ’˛◊Î
±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËÌ »ı. ωzÎ ’ÏflWÎÿ‹Î_ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl ÷‹Î‹ ωWΛ˘fiÎ
’Á_ÿ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ÏfiWHÎÎ÷ ω¶Îfi˘ ±fiı ΩB≤÷ ω«ÎflÂÌ·˘fi_ ±ı¿hÎÌ¿flHÎ
flËıÂı. ±Î ’ÏflWÎÿ ωrωzη›˘fi˘ ’ÎÃuø‹ fiyÌ ¿flfiÎflÌ ÷◊Î ÏfiHν› ¿flfiÎflÌ
±Î Á‰˘˝E« ’ÏflWÎÿ ËÂı. ÷ıfiı ±ÎÏ‘fi ±·√ ±·√ ωWΛ˘ ‹ÎÀı ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı·Ì
’ÎÃuø‹ ÁÏ‹Ï÷±˘ ¿Î‹ ¿flÂı. ÷ı ’ˆ¿Ì ’˛I›ı¿ ÁÏ‹Ï÷‹Î_ ωWΛ ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· ⁄ı
ÏfiWHÎÎ÷ ω¶Îfi˘ ÁÏË÷ ω¤Î√fiΠω¤Î√ ’˛‹¬ ±fiı ±ı ω¤Î√fiÎ ‹A› ±Î«Î›˝
flËıÂı. ωÂıWÎ ±Î‹_ÏhÎ÷ ÁP› ’HÎ ±Î ’ÎÃuø‹ ÁÏ‹Ï÷fiÎ ¤Î√ÌÿÎfl flËıÂı. ÷‹Î‹
ωWΛ˘fiÌ ’ÎÃuø‹ ÁÏ‹Ï÷±˘ ’˘÷ÎfiÎ ¿Î‹fi˘ ±Ëı‰Î· ωzÎ’ÏflWÎÿfiı ±Î’Âı.
ωzÎ ’ÏflWÎÿ ±ıfiÌ µ’fl ω«Îfl ¿flÌ ’ÎÃuø‹˘fiı ±_Ï÷‹ V‰w’ ±Î’Âı. ⁄Îÿ‹Î_
ωzÎ’ÏflWÎÿfiÎ ±K›ZÎw’ı µ’¿<·’Ï÷ ±ıfiÌ µ’fl ±_Ï÷‹ ÏfiHν› ·ı‰Î ‹ÎÀı ÷ıfiı
¿< · ÎÏ‘’Ï÷ ’ÎÁı ·¥ …Âı . ÷ı ‹ fiÌ ‹_ Ω  fl Ì ±fiı Á_ ‹ Ï÷⁄Îÿ … ’ÎÃuø‹fiı
ωrωzη›‹Î_ ¤HÎÎ‰Ì Â¿ÎÂı.
ωzÎ’ÏflWÎÿ ±fiı ’ÎÃuø‹ ÁÏ‹Ï÷±˘ ‹ÎÀı ¿ıÀ·Î¿ ‹tα˘ ’fl ω«Îfl
¿fl‰˘ ±fiı ÷ı‹fiı ±’fiΉ‰Î ±Ïfi‰Î›˝ ËÂı. (1) ’ÎÃuø‹ ‹Î_ ωWΛfiÎ ‹Ëk‰fiÎ
ÏÁK‘Î_÷˘fiÌ ÁÎ◊ı ÷ıfi_ T›‰ËÎÏfl¿ V‰w’ ˢ‰_ …wflÌ »ı. (2) ’ÎÃuø‹fiΠωWΛ˘‹Î_
∞‰fifiΠωϤ¯Î ’ÎÁα˘ ÁÎ◊ı ΩıÕÎHÎ ±ıÀ·_ ÷˘ V’WÀ ˢ‰_ Ωı¥±ı ¿ı ¤HÎfiÎflÎ
ωzÎ◊afiı Áfl‚÷Î◊Ì ÷ıfiÌ ±fi¤ÒÏ÷ ◊¥ ¿ı. ÿflı¿ ’ÎÃuø‹‹Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ
÷I‰˘fi˘ ±Ïfi‰Î›˝ w’ı Á‹Î‰ı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı. (3) ’ÎÃuø‹‹Î_ ’˛Î«Ìfi iÎÎfifiÎ
‹Ëk‰fiÎ ‹tα˘fiÌ ÁÎ◊ı ¿˘¥ ¬ÎÁ ωWΛfiÌ Á̋΋Î_ ◊›ı·Ì ±Î‘Ïfi¿ ¢‘ ±◊‰Î
Á_¢‘fifiÎ µÿ˚¤‰ı· ’ÏflHÎ΋fiı ±Ïfi‰Î›˝ w’ı ΩıՉ΋Î_ ±Î‰Âı. (4) ’˛I›ı¿ ωWΛ‹Î_
VfiÎ÷¿ ÷◊Î VfiÎ÷¿˘kÎfl lıHÎ̱˘fiÌ ±fiw’ ’˛Î›˘Ï√¿ ›˘…fiα˘ Á_¢‘fi
›˘…fiα˘ ΩıÕΛı·Ì ËÂı.’ÎÃuø‹˘‹Î_ ÿflı¿ ÁhÎ ÿÌà ŒıflŒÎfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷˘

38

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

flËıÂı. …ı◊Ì Ï‰WΛ ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· fi‰Ìfi µ’›˘√Ì ’ÏflHÎ΋˘ ΩıÕÌ Â¿Î› ±fiı
ΩÒfiÎ Ï⁄fi µ’›˘√Ì ÷k‰˘fiı ÿÒfl ¿flÌ Â¿Î›. ±Î ¿ıÀ·Î¿ ‹Ëk‰fiÎ ‹tα˘ µ’flÎ_÷
ωrωzη›fiÌ ‰Ë̉ÀÌ ’ÏflWÎÿ, ¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ±fiı Á_«Î·¿ ’ÏflWÎÿfiÌ Á_‹Ï÷◊Ì
ωzÎ’ÏflWÎÿ ±fiı ’ÎÃuø‹ ÁÏ‹Ï÷±˘ ‹ÎÀı ±ı¿ ‹Î√˝ÿϽ¿Î ÷ˆ›Îfl ¿flÂı, …ı◊Ì
ωzÎ ’ÏflWÎÿ ±fiı ’ÎÃuø‹ ÁÏ‹Ï÷±˘fiÎ ÁP›˘fiÌ Á‹ZÎ ÿı ‰ Á_ V ¿Ú Ï ÷
ωrωzη›fiÌ ¿Î›˝Âˆ·Ì ±fiı µtı ‰‘ V’WÀ ◊¥ ¿ı.
±ıfiÎ Á_⁄_‘‹Î_ ‹ÎhÎ ±ıÀ·_ … ¿Ëı‰_ »ı ¿ı ¿Î‹ ¬Ò⁄ … ‰‘Îflı »ı ±fiı Á‹›
¬Ò⁄ … ±˘»˘ »ı. ±˘»Î Á‹›‹Î_ ’ÎÃuø‹˘ ±_√ı Áfl‚ T›‰V◊Î ¿fl‰ÎfiÌ »ı. …ı±˘
ω«ÎflÂÌ·, ΩB≤÷ ±fiı ±fi¤‰Ì ω¶Îfi »ı, ÷ı±˘ ±√fl ωrωzη›fiÎ
’ÎÃuø‹˘ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰Î ’˘÷Îfi˘ Ωı ÁË¿Îfl ±Î’‰Î ¥E»Î ‘flΉ÷Πˢ› ÷˘ ÷ı±˘
±Î ·ÌÀ̱˘fiı … ±Î‹_hÎHÎ ‹Îfiı. ¿<·ÎÏ‘’Ï÷, ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›, ÂÎ_Ï÷¿<_…
ËÏfl¶Îfl ±Î Áflfi΋ı ’hÎ ·¬Ì ±Î‰Î ¤ÎB›ÂÎ‚Ì ·˘¿˘ ’˘÷ÎfiÎ ÁË¿Îfl ±_√ı
ÁÒ«fiÎ ±Î’Ì Â¿ı.
±Î ‹ÎÏË÷Ì‹Î_ ’˘÷ÎfiÌ ·Î›¿Î÷ ±fiı ±Î…fiÌ ÏV◊Ï÷fiÌ Á_’ÒHν ‹ÎÏËÏ÷
÷◊Î ’ÎÃuø‹˘ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰ÎfiÎ Á_ÿ¤˝‹Î_ ÷ı‹fiÎ ±Î… Á‘ÌfiÎ ±fi¤‰˘fiÌ ‹ÎÏËÏ÷
‹˘¿·Ì ±Î’‰Ì ±Ïfi‰Î›˝ flËıÂı. ±Î ’hÎ ‹Y›Î ’»Ì ωrωzη› ¿Î›Î˝·› ¶ÎflÎ
ÁË¿Îflfi˘ V‰Ì¿Îfl ¿fl‰ÎfiÌ ÁÒ«fiÎ ‹˘¿·Ì ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ’ÎÃuø‹˘ ⁄fiΉ‰Î
‹ÎÀı ’˘÷Îfi˘ ÁË¿Îfl ±Î’fiÎflα˘ ∑ÏWα˘fiÎ ¿Î‹‹Î_ ±fiı ÿı ‰ Á_ V ¿Ú Ï ÷
ωrωzη›fiΠωV÷Îfl‹Î_ ¤Î√ÌÿÎfl ⁄fiÌ ’H› ±fiı ›Â ⁄¯Îı ’˛ÎÅ ¿flÂı.
ωzÎ ’ÏflWÎÿ ÁÏË÷ ÷‹Î‹ ’ÎÃuø‹ ÁÏ‹Ï÷±˘ ’˛I›ı¿ ‰Wν ±˘»Î‹Î_ ±˘»Ì
⁄ı ‰Îfl ±‰U› ‹‚Âı. µ’›˘Ï√÷Î ±fiı ±Î‰U›¿÷Î ±fiÁÎfl ’ÏflWÎÿ ±◊‰Î
¿˘¥’HÎ ÁÏ‹Ï÷fiÌ ‹ÌgÀ√ ‰‘ ‰Îfl ’HÎ ‹‚Ì Â¿ı. ÷ıfi˘ µtı ÷‹Î‹ Œı¿SÀ̱˘‹Î_
…SÎÿÌ‹Î_ …·ÿÌ Âw ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl ωWΛ˘fiÎ ’ÎÃuø‹˘fiı ±_Ï÷‹ w’ ±Î’‰Îfi˘
»ı. ’ÎÃuø‹˘fiÎ µI¿ÚWÀ, µE«¿˘ÏÀfiΠˢ‰ÎfiÌ ÁÎ◊ı vÏ«¿fl, √˛ÎËÌ Ë˘‰Î … ±ıfiÌ
ωÂıWÎ÷Î ËÂı. ±Î ωÂıWÎ÷Î ¶ÎflÎ … ωzÎ◊a±˘‹Î_ ‹ÎˆÏ·¿ T›„@÷k‰, ’˛Î›˘Ï√¿
¿ÎˆÂS› ±fiı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ∞‰fi ‹ÒS›˘ ’˛I›ı ΩB≤Ï÷fi˘ ω¿ÎÁ ◊¥ ¿Âı. ±Î
’ÎÃuø‹˘fiÎ ⁄Ì⁄Î_ ± ˘ ¶ÎflΠωzÎ◊a±˘fiÎ T›„@÷I‰fiı œÎ‚‰Îfi _ ¿Î‹
ωrωzη›fiÌ Œı¿SÀ̱˘‹Î_ ◊Âı. ±Î ±ı … Œ‚ƒ’ …‹Ìfi »ı, F›Î_ T›„@÷fi_
⁄Ì… √‚Âı ±fiı T›„@÷I‰fiÎ ·Ì·Î»‹ fi‰’S·Ï‰÷ ±fiı ’W’˘◊Ì ‹‘‹‘÷Î »˘Õfi˘
…L‹ ◊Âı, ∞‰fi ’˛ÎÅ ¿flÂı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

39

±Î Œı¿SÀ̱˘ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ F›˘Ï÷ V÷_¤˘ ⁄fiÂı
ωrωzη›fiÌ ±Î Œı¿SÀ̱˘ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ F›˘Ï÷ V÷_¤˘ »ı. ±ËŸ◊Ì
… iÎÎfi ωiÎÎfifiÎ ’˛¿Î Ïfi{˝fl˘ ‰ËıÂı. ±ËŸ◊Ì … ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ «ı÷fiΠωV÷Îfl
’΋Âı. ±ËŸ …L‹ı· µΩ˝◊Ì ±fiı¿ ·˘¿˘ µΩ˝‰Îfi ⁄fiÂı ±fiı ±ËŸ◊Ì …
ωzÎωV÷ÎflfiÌ ›˘…fiα˘ T›‰ÏV◊÷ V‰w’ ÷◊Î ±Î¿Îfl ’˛ÎÅ ¿flÂı. ±ËŸ ’fl …
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ µtı¢ ’˘÷ÎfiÌ Ï‰ÂıWÎ ±Îı‚¬fi_ Á…˝fi ¿flÂı. ωrωzη›fiÌ ÏÂZÎHÎ
T›‰V◊Î Œı¿SÀ̱˘‹Î_ ω¤ÎÏ…÷ ◊¥ ∑ÏWÎ Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÿflı¿ ’ZÎfiı ±ı¿ fi‰Ìfi …
‹ÎˆÏ·¿ V‰w’ ’˛ÿÎfi ¿flÂı. ±K››fifiÌ ±fiı ±K›Î’fifiÌ Âˆ·ÌfiÌ Á_’ÒHν fl«fiÎ ±Î
Œı¿SÀ̱˘fiÎ ⁄Ì⁄Î_ ¶ÎflÎ … œÎ‚‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
ωrωzη›˘fiÌ ÂˆZÎÏHο T›‰V◊Îfi_ Œı¿SÀ̱˘‹Î_ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷_
ω¤Î…fi fi‰_ fi◊Ì. ±ı ±Î’HÎÌ ∑ÏWÎ Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ÿıfi »ı, ’˛Î«Ìfi ∑ÏWα˘ ¶ÎflÎ
⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ˆZÎÏHο T›‰V◊ÎfiÌ ±Î ’˛◊Î »ı. ¥Ï÷ËÎÁ¿Îfl ÕΘ.flΑο<‹ÿ
‹¬∞˝±ı ’˘÷ÎfiÎ ’V÷¿ “±ıÏ›_À πÏÕ›fi ±ıF›¿ıÂfi” ‹Î_ ±ı‰Î ±fiı¿ ’flΉα˘fi˘
¬·ÎÁ˘ ¿›˘˝ »ı. ‹ËΤÎfl÷ ‰√ıflı ’ΈflÎÏHο √˛_◊˘ ’HÎ ±ıfiÌ ÷flŒ ¥ÂÎfl˘ ¿flı »ı.
±Î ÷‹Î‹ ‰Hνfi˘ ±fiÁÎfl ∑ÏWα˘ ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη›˘‹Î_
¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ˆZÎÏHο T›‰V◊Îfiı Œı¿SÀ̱˘‹Î_ ω¤ÎÏ…÷ ±fiı ÁT›‰ÏV◊÷ ⁄fiΉ÷Î
Ë÷Î. ±ı¿ ωrωzη›‹Î_ ·√¤√ «Îfl◊Ì ±Îà Œı¿SÀ̱˘ flά‰Îfi_ ω‘Îfi
Ë÷_. ±Î Œı¿SÀ̱˘fi˘ ¿Îfl¤Îfl Œı¿SÀ̱˘fiÎ ±K›Z΢ Á_¤Î‚÷Î Ë÷Î.
’˛Î«Ìfi √˛_◊˘‹Î_ Œı¿SÀ̱˘fiı V◊ÎfifiÌ µ’‹Î ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ±ı¿ …
V◊Îfi‹Î_ iÎÎfifiÌ ±ı ωÂıWÎ ÂάΠÁÎ◊ı Á_⁄_Ï‘÷ ±fiı¿ ωWΛ˘ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î.
÷ı‹Î_◊Ì ’˛I›ı¿ ωWΛfiı ¤HÎΉ‰Î ‹ÎÀı ±fiı¿ ±Î«Î›˘˝ flËı÷Î. ’˛I›ı¿ ωWΛfiÎ
ω¤Î√fiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ Ï‰¤Î√fiÎ ±K›Z΢ Á_¤Î‚÷Î Ë÷Î ±fiı ’˘÷ÎfiΠω¤Î√fiÎ
¿Î‹fi˘ ±Ëı‰Î· Œı¿SÀÌ ±K›ZÎ ±◊‰Î V◊Îfi ±K›ZÎfiı ±Î’÷Î Ë÷Î. ±Î ’˛Î«Ìfi
T›‰V◊Îfi˘ µtı ±ıÀ·˘ … Ë÷˘ ¿ı ωrωzη›fiÌ ÂˆZÎÏHο T›‰V◊Î Áfl‚ flÌ÷ı
«Î·÷Ì flËı. ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı iÎÎfi ωiÎÎfifiÎ ÿflı¿ ’ÎÁÎ, ÿflı¿ ’ZÎfi˘ V‰÷_hΠω¿ÎÁ
◊÷˘ flËı. iÎÎfifiÌ ’˛I›ı¿ fiÁ˝flÌ‹Î_ fi‰Ì ¿‚̱˘ ±fiı ¿<_’‚˘ eÀ÷Ì flËı, Œı¿SÀÌ
±K›Z΢ ’˘÷ÎfiÌ Œı¿SÀÌfiÌ …‹Ìfi‹Î_ ÷ı‹fiı ‹ÎÀı …wflÌ ¬Î÷fl, ’ÎHÎÌfiÌ T›‰V◊Î
¿fl÷Î flËı÷Î Ë÷Î.
’˛Î«Ìfi ∑ÏWα˘±ı …ı ±Îà Œı¿SÀ̱˘ ±◊‰Î V◊Îfi˘fi_ ⁄_‘ÎflHÎ ⁄fiÎT›_
Ë÷_ ÷ı ±Î ’˛‹ÎHÎı »ı-(1) ±Ï√#V◊Îfi, (2) ⁄˛õV◊Îfi, (3) ωWbV◊Îfi, (4) ‹ËıLƒ
V◊Îfi, (5) ω‰V‰÷ V◊Îfi, (6) Á˘‹ V◊Îfi, (7) √wÕ V◊Îfi, (8) ¿ÎÏ÷˝¿ı›
V◊Îfi. ÷ı ’ˆ¿Ì ±Ï√#V◊Îfi‹Î_ ›iÎωiÎÎfi ÁÎ◊ı Á_⁄_Ï‘÷ ±fiı¿ ωWΛ˘fi_ ±K››fi,
±K›Î’fi ±fiı Á_¢‘fifi_ ¿Î›˝ «·Î‰‰Î‹Î_ ±Î‰÷_. ⁄˛õV◊Îfi‹Î_ ‰ˆÏÿ¿ ωWΛ˘
±fiı ⁄˛õωzÎfiÎ ±K››fi ±fiı Á_¢‘fi ‹ÎÀıfiÌ Œı¿SÀÌ Ë÷Ì. ωWb V◊Îfi‹Î_ ÷‹Î‹

40

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

’˛¿ÎflfiÎ ‰Ë̉À Á_⁄_‘Ì T›‰ËÎÏfl¿ ωWΛ˘fi_ ÏÂZÎHÎ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰÷_. ‹ËıLƒ
V◊Îfi‹Î_ ±jÎ-ÂjÎ Á_⁄_‘Ì Ï‰WΛ˘ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î. ω‰V‰÷ V◊Îfi‹Î_ √ÏHÎ÷
±fiı Œ‚Îÿı …›˘Ï÷WÎ ±fiı ÷I‰ Á_⁄_‘Ì Ï‰WΛ˘fiÎ ±K››fifiÌ Œı¿SÀÌ Ë÷Ì. Á˘‹
V◊Îfi‹Î_ ‰fiV’Ï÷ ÂÎjÎ ±fiı ±Î›‰ı˝ÿ ÁÎ◊ı Á_⁄_Ï‘÷ ωWΛ˘fiÌ Œı¿SÀÌ Ë÷Ì. √wÕ
V◊Îfi‹Î_ ÷‹Î‹ ’˛¿ÎflfiÎ ‰ÎËfi˘, ’Ïfl‰Ëfi ±fiı ÁÕ¿˘, ’·˘ ‰√ıflı ⁄Î_‘‰ÎfiÎ ÷‹Î‹
ωWΛ˘fi_ ÏÂZÎHÎ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰÷_. ¿ÎÏ÷˝¿ı› V◊Îfi‹Î_ ·U¿flÌ ÿ‚˘ ÁÎ◊ı Á_⁄_Ï‘÷
÷‹Î‹ ωWΛ˘fiÎ ±K››fifiÌ T›‰V◊Î Ë÷Ì.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ˆZÎÏHο T›‰V◊Îfi_ ±Î … ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ V‰w’
±Ï¤fi‰ ’K‘Ï÷◊Ì CÎՉ΋Î_ ±Î‰ı· »ı. ‰÷˝‹Îfi‹Î_ ±ËŸfiÌ ÂˆZÎÏHο T›‰V◊ÎfiÌ
Á_’ÒHν fl«fiÎfi_ «Îfl Œı¿SÀ̱˘‹Î_ ω¤Î…fi ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı. ÁΑfiÎ, ±Îfl˘B›,
ÏÂZÎHÎ ±fiı V‰Î‰·_⁄fi fi΋fiÌ ±Î «Îfl Œı¿SÀ̱˘ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ «Îˆ‹¬Ì ’˛√Ï÷fi˘
’›Î˝› »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ¤Î‰Ì ωV÷ÎflfiÌ «Îfl ÏÿÂα˘ »ı. ±ı ∑ÏWα˘fi˘ «Îfl
’˛¿Îflfi˘ ÁÎ_V¿ÚÏ÷ ’Ïfll‹ »ı. ÷ıfiı ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ÁΑfiÎfiÎ «Îfl ⁄_‘fi ’HÎ ¿ËÌ Â¿Î›.
±Î ¿◊fifi˘ À>_¿ÁÎfl ±ıÀ·˘ … »ı ¿ı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ «Îflı Œı¿SÀ̱˘
ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ «ı÷fiÎfiÎ Ïø›ÎÂÌ· ¿ÌÏ÷˝V÷_¤ w’ı V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· »ı. ±ıfiÌ
Ïø›ÎÂÌ·÷΋Î_ … ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi˘ ¤Î‰Ì ωV÷Îfl »\’Λı· »ı. ÷ıfiÎ … ¶ÎflÎ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿
‹ÒS›˘fiÌ ’˛Ïø›Î±˘ fi‰’S·Ï‰÷ ◊Âı, ∞‰fi ‹ÒS›˘fi˘ ωV÷Îfl ◊Âı.
’˛I›ı¿ Œı¿SÀÌfiÌ ÷‹Î‹ ’˛T≤Ïkα˘fiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ Œı¿SÀÌ ±K›ZÎ ±◊‰Î
ÕÌfi ’fl flËıÂı. ÷ı‹fiÌ Ïfi‹c_¿ ¿<·ÎÏ‘’Ï÷fiÌ Á_‹Ï÷ ·¥ µ’¿<·’Ï÷ V‰›_ ¿flÂı.
Œı¿SÀÌ ±K›ZÎ ±◊‰Î ÕÌfifi˘ ¿Î‹fi˘ ωV÷Îfl ωVI≤÷ »ı. ÷ı‹fiı ±ÎÏ‘fi ˆZÎÏHο
±fiı ‰Ë̉ÀÌ ±fiı¿ ’˛T≤Ïkα˘ flËıÂı. ±Î ω¤Î√˘fiÎ ÷‹Î‹ ω¤Î√ ±K›ZÎ ’˘÷ÎfiÎ
ω¤Î√ Á_⁄_‘Ì ¿Î‹¿Î…fi˘ Á_’ÒHν ±Ëı‰Î· ÷ı‹fiı ±Î’Âı. ω¤Î√fiÎ ±K››fi
±fiı Á_¢‘fi Á_⁄_‘Ì ¿Î‹ ‹ÎÀı ω¤Î√fiÎ ‰ÕÎfiı …wflÌ Ïfiÿı˝Â ±Î’‰˘ ÕÌfifiÌ …
…‰Î⁄ÿÎflÌ flËıÂı. ÕÌfifiı ’˘÷ÎfiÌ Œı¿SÀÌfiÎ ÷‹Î‹ ω¤Î√˘fiÎ ¿Î‹fi˘ ±Ëı‰Î·
ωrωzη›fiÎ ¿<·’Ï÷fiı ±‰Îflfi‰Îfl ±Î’‰˘ ’ÕÂı. Œı¿SÀÌ ±K›ZÎ ±◊‰Î
ÕÌfifiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ ±ı flËıÂı ¿ı ÷ı‹fiÌ Œı¿SÀÌfiÌ ÷‹Î‹ ’˛T≤Ïkα˘ ÷‹Î‹ µtı¢ ‹ÎÀı
Á_¿S’⁄K‘, Á‹Ï’˝÷ ±fiı ’˛Ï÷⁄K‘ flËı, ¿ı …ıfiı ‹ÎÀı Œı¿SÀÌ ¬˘·‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı.
ωrωzη›fiÌ «Îflı Œı¿SÀ̱˘ ΩÒfiÎ «Ì·ı ±◊‰Î ΩÒfiÌ wÏœfiı ±Î‘Ìfi
flËÌ ‰÷˝‰Î ‹ÎÀı ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ¿ı ¬˘·‰Î‹Î_ ±Î‰Ì fi◊Ì. ÷ı‹fiÌ Œ‚ƒ’÷Î◊Ì … ¿o¥¿fiı
¿o¥¿ fi‰Ìfi …L‹ ‘ÎflHÎ ¿fl÷_, T≤ÏK‘ ’΋÷_, e·÷ ŒÎ·÷_, fi‰’S·Ï‰÷ ◊÷_ ±fiı
ω¿ÎÁ ’΋÷_ flËıÂı. Œı¿SÀÌfiÌ Œ‚ƒ’ …‹Ìfi‹Î_ fi‰Î ωWΛ˘, fi‰Î ω¤Î√˘ ±fiı
÷ıfiÎ fi‰Î ’ÎÁÎ_ ’˘÷Îfi_ ±ÏV÷I‰ ’˛ÎÅ ¿fl÷Î flËıÂı. Œı¿SÀ̱˘fiÎ µtı¢fiÎ T›Î’¿
CÎıflΉ΋Î_ fi‰Î ωWΛ˘ ±fiı ÷ıfiÎ ’ÎÃuø‹˘fiÌ fl«fiÎ ¿fl‰Ì ±ı Œı¿SÀÌfiÎ ±Î«Î›˘˝fiÌ
…‰Î⁄ÿÎflÌ »ı . Œı¿SÀÌ ±K›ZÎ ±◊‰Î ÕÌfi ±Î ¿Î‹ ‹ÎÀı ÷ı‹fiÌ Á‹Ï«÷ ‹ÿÿ
¿fl÷Î flËıÂı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

41

’˛Î«Ìfi Á‹›‹Î_ «˘Áà ¿·Î±˘ ±fiı «Îˆÿ ωzα˘ ±Î flÌ÷ı ω¿ÎÁ ’΋Ì
Ë÷Ì. ⁄Îÿ‹Î_ ±Î ωzα˘ «Îˆÿ‹Î_◊Ì Ï‰¿ÎÁ ’Î‹Ì «˘‰ÌÁ ⁄fiÌ √¥. ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿
›√‹Î_ fiη_ÿΠωrωzη›‹Î_ …ı Á‹›ı ∞‰¿ı Ï«Ï¿IÁÎ ÂÎjÎfi_ ±K››fi ¿›*
Ë÷_, ±ı Á‹›ı I›Î_ Ï«Ï¿IÁÎ ±◊‰Î ±Îfl˘B› Œı¿SÀÌ‹Î_ fiÎfiÎ ‹˘ÀÎ 140 ω¤Î√
±fiı µ’ω¤Î√˘ Ë÷Î. fiη_ÿÎfiÌ ±Îfl˘B› Œı¿SÀÌ‹Î_ ±Îfl˘B› ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı·
±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÎ ’ÎÃuø‹˘fi_ Á_«Î·fi ◊÷_ Ë÷_. ±Î«Î›˝ √H΋Ï÷ ±Î Œı¿SÀÌfiÎ
Œı¿SÀÌ ±K›ZÎ ±◊‰Î ±Î‘Ïfi¿ ¤ÎWÎÎfiÎ ÕÌfi Ë÷Î. ÷ı‹fiÌ «’‚ ‰Ë̉ÀÌ Â„@÷
±fiı ÏÂZÎHÎ ’˛I›ı ’˛ı‹fiÎ ¿ÎflHÎı fiη_ÿΠωrωzη›fiÌ ±Îfl˘B› Œı¿SÀ̱ı
ωr¤fl‹Î_◊Ì ¿ÌÏ÷˝ ’˛ÎÅ ¿flÌ Ë÷Ì.
±ı … ÏV◊Ï÷ ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÌ Ë÷Ì. I›Î_fiÎ ¿<·’Ï÷ ±Î«Î›˝ ÂÌ·¤ƒ,
ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÎ Œı¿SÀÌ ±K›ZÎ ’HÎ Ë÷Î. ÷ı±˘ V‰›_ ›˘√ÂÎjÎfiÎ ’˛¿Î_Õ ’_ÏÕ÷
Ë÷Î. ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ‰Hνfi ±fiÁÎfl «ÌfiÌ ›ÎhÎÌ Ë-±ıfi-Á_√ı ÷ı‹fiÌ … ’ÎÁı◊Ì ›˘√fi_
ÏÂZÎHÎ ‹ı‚T›_ Ë÷_. ±Î Œı¿SÀÌ‹Î_ ±ı¿ ÁΈ ◊Ì ‰‘Îflı ωWΛ˘ ±fiı ω¤Î√˘fiÌ
’˛T≤Ïkα˘fi_ Á_«Î·fi ◊÷_ Ë÷_. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ÁΑfiÎ, ±Îfl˘B›,
ÏÂZÎHÎ, V‰Î‰·_⁄fi ±ı‹ «Îfl Œı¿SÀ̱˘fiÌ V◊Î’fiÎ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ «ı÷fiÎ ±fiı
ÏÂZÎHÎfiÎ ⁄Ë’ZÎÌ Ï‰V÷Îfl ‹ÎÀı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ’˘÷ÎfiÎ µtı¢ ±fiw’ Á÷÷
Á…˝fi, Á_‰‘˝fi, ÏÂZÎHÎ ±fiı Á_¢‘fi‹Î_ … ’˛I›ı¿ Œı¿SÀÌfiÌ √HΉkÎÎ ±fiı ±◊˝‰kÎÎ
Á‹Î›ı· »ı. ±ı‹Î_◊Ì ’˛◊‹ V◊Îfi ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfi_ »ı. ±Î … ωzÎωV÷Îflfi˘ ±Î‘Îfl
V÷_¤ »ı. ÁΑfiÎfiÎ ’ΛΠ’fl … ωzÎfiΠωV÷ÎflfiÌ ¤T› ¥‹Îfl÷ µ¤Ì ◊‰ÎfiÌ »ı.

42

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌ ∑ÏWοS’ ∞‰fifiÎ
±Ï¤·ÎWÎ̱˘ ‹ÎÀı »ı
ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘‹Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ’˛HÎı÷Î ∑ÏWα˘fiÎ ∞‰fifi˘
’˛¿Î »ı. ±ı‹Î_ ±ı ’˛›˘√˘, ’˛Ïø›Î±˘, ÏÁK‘Î_÷˘ ±fiı T›‰ËÎÏfl¿ Ïfi›‹˘fi˘ Á‹L‰›
»ı, …ı ÷ı‹fiÌ ÏÁÏK‘±˘fiÎ ±Î‘Îfl ⁄L›Î. ÁΑfiÎfiÌ Ï‰Ï‰‘ ’K‘Ï÷±˘ ’˛Î«Ìfi
¤Îfl÷fiÎ ‹ËÏWν±˘fi_ Á‰˘˝I¿ÚWÀ Á_¢‘fi »ı. ÷ı‹HÎı ÁΑfiΠωiÎÎfi ¶ÎflÎ … ‹fiW›fiÌ
’˛¿ÚÏ÷fi_ ÂÏK‘¿flHÎ ±fiı ω¿ÚÏ÷±˘fi_ ÏfiflοflHÎ ¿flÌ Á_V¿ÚÏ÷fi˘ …L‹ ±ÎM›˘.
Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Îÿ¢˝, ÏÁK‘Î_÷˘, ÁΑfiÎfiÎ ÁI›fiı ΩHÎÌfiı … Á‹∞ ±fiı Â̬Ì
¿Λ. ‹fiW›‹Î_ ÿı‰I‰ ±‰÷flHÎfiÌ ’˛›˘√ÎI‹¿ ’K‘Ï÷ ’HÎ ±Î … »ı. ‹fiW›
‹ÎhÎ ‹ÎÀı ÷ıfiÌ ‰ˆiÎÎÏfi¿ µ’›˘Ï√÷Î ÏÁK‘ ¿fl‰Î … ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_
ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÌ V◊Î’fiÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı.
±Î ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì ’fl ±Î…ı ’HÎ ‘˛‰, fiÏ«¿ı÷Î …L‹ ‘ÎflHÎ ¿flı »ı,
…ı‹fi΋Î_ ÁΑfiÎfiÌ ·√fi ±fiı I≤WÎΠˢ› »ı, …ı ±ÎK›ÎI‹fiÌ Ï‰zÎ ¤HΉΠ±fiı
Ϭ‰Î ¥E»Î ‘flΉı »ı. ±ÎK›ÎÏI‹¿ ’˛›˘√˘‹Î_ ·Ìfi ⁄fi‰Î ‹ÎÀı …ı‹fiÎ ‹fi‹Î_
T›Î¿<‚÷Î Ω√ı »ı. ±Î…ı ’HÎ ¤Îfl÷‹Î÷ÎfiÌ ¿>_¬‹Î_◊Ì ÷’, I›Î√ ±fiı ÁΑfiÎfiÎ
±_¿fl˘ eÀı »ı, ’fl_÷ ∞‰fi ’˛ÎÅ ¿›Î˝ ’Ëı·Î_ … ÷ı‹fi_ Q≤I› ◊¥ Ω› »ı. Á‹Ï«÷
‹Î√˝ÿ½fifiÎ ±¤Î‰ı ÁΑfiÎ ±fiı ÁΑ¿ ⁄¯Îı ¿fl‹Î¥ Ω› »ı. ‹fiW› ∞‰fifiÌ
µE« ±Ï¤·ÎWÎα˘ ›Î ÷˘ ¿Á‹›ı ¿fl‹Î¥ Ω› »ı ›Î ÷˘ ’»Ì ¤ÎˆÏ÷¿ Á¬˘fiÌ
¤Ò·¤·Î‹HÎÌ‹Î_ ¤À¿Ì Ω› »ı. ‹fiW›‹Î_ ÿı‰I‰fiÎ ±_¿fl< ˘ eÀı »ı, ’fl_÷ ÷ıfiΠω¿ÎÁ
‹ÎÀı Ωı¥÷Î ’˛‹ÎH΋Î_ ¬Î÷fl, ’ÎHÎÌ ‹‚Ì Â¿÷Î fi◊Ì. ÏÿT› ∞‰fi ∞‰‰Î I≤WÎÎ
ΩBÎı »ı, ’fl_÷ ÷ıfiı ÷flV›Î … rÎÁ »˘Õ‰Î ‹ÎÀı ω‰Â ◊‰_ ’Õı »ı.
ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfi˘ ’ÎÃuø‹ ω‰Â÷ÎfiÎ ±ı «øT›ÒËfiı ¤ıÿ‰Î ‹ÎÀı »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÌ V◊Î’fiÎ ±Î Á_¿S’fiÎı µÿ˚C΢WÎ »ı ¿ı
ˉı ±ÎK›ÎI‹ ωzÎfiÎ Ï…iÎÎÁ±˘fiı ’˛¤Î‰ÂÎ‚Ì ‹Î√˝ÿ½fifi˘ ±¤Î‰ fiËŸ flËı.
¿Ã˘fl ÁΑfiÎfiÌ ¥E»Î ‘flΉfiÎflα˘ ‹ÎÀı ŒflÌ ±ÎK›ÎÏI‹¿ ÁΑfiÎ ’S·Ï‰÷
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÷’fiÎ √Òœ ±fiı √Ëfi ’˛›˘√˘ ‹ÎÀı ÷I’fl ◊fiÎflα˘fiÌ ±Ï¤·ÎWÎÎfiı
ˉı ÏfiflΠfiËŸ ◊‰_ ’Õı. ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰Î ±fiı Á_«Î·fi
±Î‰Î … Á_¿S’⁄K‘ ±ÎK›ÎI‹fiÎ ±Ï¤·ÎWÎ̱˘ ‹ÎÀı »ı. ÷ıfi˘ µtı ÿı ÷◊Î
‘fl÷ÌfiÎ ‰Î÷ΉflHÎfiı ÷’fiÌ Â„@÷◊Ì µΩ˝‰Îfi ⁄fiΉ‰Îfi_ »ı. Ïˋη›fiÌ ™ÕÌ
¿oÿflα˘‹Î_ …ı ‰ˆ¤‰ ¬˘‰Î›ı·˘, ÿ⁄Λı·˘ ’Õu˘ »ı, ÷ıfiı ŒflÌ◊Ì Â˘‘‰Îfi˘, ’˛√À

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

43

¿fl‰Îfi˘ ±fiı {‚˂Ή‰Îfi˘ »ı. ±Î ‘ÎflÏhÎfiı Ïˋη›fiÎ ∑ÏWα˘fiÎ Á_ÿı ‰Õı
√_…‰‰ÎfiÌ »ı. ωr¤flfiΠωω‘ ‘‹˘˝fiÎ ‹Ò‚ ÷I‰˘fiı ÷◊Î ÁI›fiı ¬ÒS·Î ¿fl‰ÎfiÎ »ı.
ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘fiÌ fl«fiÎ ÷◊Î ¿S’fiÎfiÎ µtı¢fi_ ¿ıÀ·Î¿
‹Ëk‰fiÎ ‹tα˘‹Î_ ‰Hνfi ¿flÌ Â¿Î›. …ı‹ ¿ı —-(0) ¤Îfl÷ ÿıÂfiÎ ∑ÏWα˘, Á_÷˘
±fiı ‹ËÎ’vW΢ ¶ÎflÎ ’˛‰Ï÷˝÷ ±fiı ±fi¤‰ı· ÁΑfiÎfiÎ ÏÁK‘Î_÷˘fi_ iÎÎfi, (0)
ωr‰Á_‘flÎfiΠωϤ¯Î ‘‹˘˝ ±fiı ÷ıfiÎ V◊Î’¿˘, Á‹√˛ ωrfiÎ ±ÎK›ÎI‹fiÎ
ΩHοÎfl˘ ¶ÎflÎ ⁄÷Ή‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ‘ÎÏ‹˝¿ ÷I‰˘ ±fiı ÁΑfiÎfiÌ ’K‘Ï÷±˘fi_
Á‹Ï«÷ iÎÎfi, (0) ·√¤√ ÷‹Î‹ ÁΑfiÎ ’K‘Ï÷±˘fi_ ±Î‘Ïfi¿ ‰ˆiÎÎÏfi¿
ºÏWÀ¿˘HÎ◊Ì ±K››fi-Á_¢‘fi. (0) ¿ıÀ·Î¿ ÁΑfiÎI‹¿ ’˛›˘√˘fi_ T›‰ËÎÏfl¿
ÏÂZÎHÎ. ±Î «Îflı ‹tα˘ ‹Ò‚¤Ò÷ flÌ÷ı ÁˆK‘Î_Ï÷¿ »ı. ÷ıfiÎ◊Ì ‹ÎhÎ ’ÎÃuø‹˘fiÌ
Ï◊›ıflÌfiÌ … ΩHÎ ◊Λ »ı, …ıfi˘ ¿ıÀ·˘¿ ¤Î√ ±L› ωrωzη›˘‹Î_ Ωı‰Î ‹‚Ì
Ω› »ı.
…ı ÁI› ¿ı‰‚ ±ËŸ ±fiı ±Î … Ωı‰Î ‹‚Âı, ÷ıfiÌ ±Ï¤T›„@÷ ¿flfiÎflÎ
‹tα˘ fiÌ«ı ‹…⁄ »ı—- (1) ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiΠωzÎ◊a±˘fiÎ Á_¿S’ ⁄‚fiÎı
±Á΋ÎL› ω¿ÎÁ, (2) ∞‰fifiÌ ±›˘B› ¿<À‰ı ˘, ¿<ÁV_ ¿Îfl˘, ¿<¿‹˘˝fiÌ …ÏÀ·÷΋Î_◊Ì
»\À¿Îfl˘, (3) ‹fiW›fiÌ «ı÷fi΋Î_ Á‹Î›ı· Á_¤Î‰fiÎfi_ iÎÎfi, (4) ±÷ŸÏƒ› ÁI›
±fiı „@÷fi_ T›‰ËÎÏfl¿ ÏÂZÎHÎ. ±Î «Îflı ‹tα˘ ‹Ëk‰fiÎ »ı.±ıfiÎ◊Ì ÁΑfiÎfiÎ
±◊˝fiı ±fiı ‹Ëk‰fiı Á‹…‰ÎfiÌ Âw±Î÷ ◊Λ »ı. ±ıfiÎ◊Ì … ±ı ’Λ˘ ‹…⁄Ò÷ ◊Λ
»ı, …ıfiÌ µ’fl ±ÎK›ÎÏI‹¿ ωzÎfiÎ ¤T› ‹_Ïÿflfi_ Á…˝fi ◊¥ ¿ı, ∑ÏWα˘ ¶ÎflÎ
fl«‰Î‹Î_ ±Î‰ı· µtı¢ ÁοÎfl ¿flÌ Â¿Î›.
±Î ÷‹Î‹ µtı¢fiı «Ïfl÷Î◊˝ ¿flfiÎflÎ ’ÎÃuø‹˘fi_ V‰w’ ±fiı V÷fl,
ωzÎ◊a±˘fiÌ ™‹fl ±fiı ·Î›¿Î÷ ±fiÁÎfl Ϥ¯ÎϤ¯Î flËıÂı. ±ıfi_ ÁÏÀÛÏŒ¿ıÀ,
ÏÕM·˘‹Î, ÏÕ√˛Ì ±fiı ’˘VÀ √˛ıF›±ıÀ ‘˘flHÎfi_ V‰w’ ±·√ ±·√ ⁄fiΉ‰Î‹Î_
±Î‰Âı. ±Î ’ÎÃuø‹˘fiÎ ‘˘flHÎfiÌ ±fiw’ … ÷ı‹Î_ ωϤ¯Î ‘‹˘˝fi_ ÷·fiÎI‹¿
±K››fi, ÷ı‹Î_ ’flV’fl Á‹L‰› ±fiı ±ı¿÷Î V◊Î’fiÎflÎ Ïfi›‹˘fiÌ Â˘‘, Á‰˝‘‹˝
Á‹¤Î‰fiÌ ±ı¿w’÷Î V◊Î’‰Î‰Î‚Î ‹tα˘fi_ ÏÂZÎHÎ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÁÎ◊ıÁÎ◊ı
±ÎK›ÎI‹ ωiÎÎfifiÎ ÿνÏfi¿ ÁI›˘-ËÛ˘√, ·››˘√, flÎ…›˘√, V‰fl›˘√
(fiÎÿ›˘√), ’˛ÎHΛ˘√, ‹_hÎωiÎÎfi, √ΛhÎÌ ‹ËÎωzÎfiΠωϤ¯Î ’ÎÁÎ_±˘ ±fiı
‰ˆiÎÎÏfi¿ ±ÎK›ÎI‹‰Îÿfi_ ±K››fi ±fiı ÏÂZÎHÎfiÌ T›‰V◊Î ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î
’ÎÃuø‹˘ ¶ÎflΠωzÎ◊a±˘fiÎ T›„@÷I‰fiı fi‰ıÁfl◊Ì CÎÕ‰ÎfiÌ, œÎ‚‰ÎfiÌ ’˛Ïø›Î
’ÒflÌ ¿flÌ Â¿ÎÂı.

44

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÎ ¿˘¥’HÎ ’ÎÃuø‹fiÌ Á̋α˘ ¿ıÀ·Î¿ ÏÁK‘Î_÷˘ √˘¬‰Î
±fiı √˘¬Î‰Ì fiά‰Î ¿fl÷Î_ ¬Ò⁄ … ‰‘Îflı »ı. ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌ‹Î_ ±P›ÎÁ
¿flfiÎflα˘fi_ ÷◊Î ¤HÎΉfiÎflα˘fi_, ⁄¯Îıfi_ ÁΑ¿ ˢ‰_ ±Ïfi‰Î›˝ »ı. ±Î ÁΑfiÎ
Œı¿SÀÌ‹Î_ ±ı‹fiÌ …B›Î ‹¿flfl ËÂı, …ı ±ÎK›ÎÏI‹¿ ωzÎfiÎ ±fiflÎ√Ì-’˛ı‹Ì ËÂı.
…ı ‹Îfi‰ ‘‹˝ ÷◊Πωr‘‹˝fiÌ V◊Î’fiÎ ¿fl‰Î, ÷‹Î‹ ‘‹˘˝fiÎ ±Ïfi‰Î›˝ ÷I‰˘‹Î_
Á‹Î›ı·Ì ±ı¿÷Îfiı Á‹…‰Î ‹ÎÀı Á‹Ï’˝÷ »ı, …ı‹fi΋Î_ ÷’V‰Ì ∞‰fi ∞‰‰Îfi˘ Á_¿S’
»ı, …ı ÁΑfiÎfiÎ ¿Ã˘fl ’˛›˘√˘ ±’fiΉ‰Î ÁZ΋ »ı, ±Î‰Î Á_¿S’‰Îfi, ÷’ ’flΛHÎ
∞‰fi ∞‰‰Î ‹ÎÀı ±P›ÎÁ T›„@÷±˘ ‹ÎÀı … ±ÎK›ÎÏI‹¿ Ïfi›‹˘fiÌ T›‰V◊΋Î_
’˘÷ÎfiÌ Ω÷fiı ¬’Î‰Ì ÿı‰Ì Á_¤‰ »ı. ±Î ÁI›◊Ì ’ÏflÏ«÷ T›„@÷ … ÁΑfiÎ
Œı¿SÀÌfi˘ ÁP› ⁄fiÌ Â¿Âı.
±Î Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘ ‹ÎÀı ⁄ÌΩ ¿ıÀ·Î¿ ‹Ëk‰fiÎ ‹tα˘ ±Ïfi‰Î›˝
»ı—-(1) ‘ÎÏ‹˝¿ Áÿ˚¤Î‰ ±fiı Á‹¤Î‰fiÌ ÁΑfiÎ ‹ÎÀı µ’›˘√Ì ‰Î÷ΉflHÎ, (2)
ÁΑfiΠωiÎÎfi ±fiı ‰ˆiÎÎÏfi¿ ’˛›˘√˘fiÌ Á‹Ï«÷ T›‰V◊Î, (3) ±ÎK›ÎI‹ ÁΑfiÎfiÎ
±fiflÎ√Ì ±Î«Î›˝ ±fiı (4) Á_¿S’‰Îfi ÷◊Î ±ÎK›ÎÏI‹¿ Ïfi›‹˘fi_ ’ηfi ¿fl‰Î
Á‹Ï’˝÷ ωzÎ◊a. ωrωzη›˘fiÎ Á_«Î·¿˘±ı µ’fl˘@÷ «Îfl‹Î_◊Ì hÎHÎ …wÏfl›Î÷˘
±ı¿hÎ ¿fl‰ÎfiÌ T›‰V◊Î ’ÒflÌ ¿flÌ ·Ì‘Ì »ı. «˘◊Î ø‹fiÌ ±fiw’ ˢ› ±ı‰Î Á’ÎhÎ
ωzÎ◊a±˘fiÌ ¬Ò⁄ … ±Î÷fl÷Î ’Ò‰˝¿ flÎË Ωı‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËÌ »ı.
±Î ·ÌÀ̱˘ ‰Î_«Ì flËı· ‰Î_«¿˘±ı ±Î ‰Î÷ ™ÕÎHÎ’Ò‰˝¿ ΩHÎÌ ·ı‰Ì Ωı¥±ı
¿ı ±Î Œı¿SÀÌ‹Î_ …ı ωzÎ◊a ’˛‰ı ¿flÂı ÷˘ ±ı¿ Á΋ÎL› ÁΑÎflHÎ T›„@÷fiÌ …ı‹
¿flÂı, ’fl_÷ ÷ı‹fi_ w’Î_÷fl Á΋ÎL› ±fiı ÁΑÎflHÎ fiËŸ ˢ›. ±ËŸfiÎ ’ÎÃuø‹˘fiÎ
⁄Ì⁄Î_±˘ ÷ı‹fiı ¿o¥¿ ωÂıWÎ … V‰w’ ±fiı √HÎ ’˛ÿÎfi ¿flÌ ÿıÂı. ÷ı‹fiÌ ±Î¿ÚÏ÷ ÷˘
±ı … flËıÂı, ’fl_÷ ’˛¿ÚÏ÷ Á_’ÒHν flÌ÷ı ⁄ÿ·Î¥ …Âı. Á΋ÎL› ‹fiW›fiÌ ±_ÿfl
±ÁΑÎflHΠ„@÷±˘ ¿ı‰Ì flÌ÷ı ±_¿<Ïfl÷ ±fiı ’S·Ï‰÷ ◊Λ »ı, ÷ıfiΠωiÎÎfifiı
÷ı±˘ ΩHÎÂı, ±fi¤‰ ¿flÂı, ±ËŸ ’fl ±Î ’ÎÃuø‹˘fi_ ±K››fi ÷ı‹fiı ∑ÏWÎI‰fi_
‰flÿÎfi ±Î’Âı. …ı ωzÎ◊a ∑ÏWοS’ ∞‰fifiÎı ±Ï¤·ÎWÎÌ Ë˘›, ÷ıHÎı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
ωrωzη›fiÌ ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÎı Á_’¿Û ÁÎ_‘‰˘ Ωı¥±ı.
±Î…ı ∑ÏWα˘fiÎı ÿı ¤Îfl÷ ∑ÏWÎI‰◊Ì Ï‰ËÌfi ÂÎ ‹ÎÀı? ±Î … ‰ıÿfiÎ,
ÿÿ˝ ±fiı ’ÌÕÎ◊Ì T›Î¿‚ ⁄fiÌ ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÌ V◊Î’fiÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ±Î
’ÌÕÎ … ±ı‹Î_ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎflÎ ’ÎÃuø‹˘ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰ÎfiÌ ’˛ıflHÎÎ ⁄fiÌ »ı.
ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì ’fl, ±Î ωr‰Á_‘flÎ ’fl ŒflÌ◊Ì ⁄˛õÏWν ωrÎÏ‹hÎ, ‹ËÎ ÷ı…V‰Ì
‹ËÏWν ±√VI›fiÌ fi‰Ìfi ±ÎT≤ÏkÎ ’˘÷ÎfiÌ ÷’fiÌ Â„@÷◊Ì, ÁΑfiÎfiÌ Â„@÷◊Ì,

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

45

‹Îfi‰Ì±˘fiÎ xÿ›fiı ’˛¿ÎÏÂ÷ ¿flı, ±Î … ±Î ’ÎÃuø‹˘ ¤HÎΉ‰Îfi˘ Ëı÷ »ı, ±Î
’ÎÃuø‹˘fi˘ ±P›ÎÁ ¿flfiÎfl, lÌ fl΋¿ÚWHÎ ’fl‹ËoÁ ¶ÎflÎ ⁄÷Ή‰Î‹Î_ ±Î‰ı·
““…÷Î ‹÷ ÷÷˘ ’◊””fi˘ ±◊˝ Á‹∞ ¿Âı. ÷ı±˘ ΩHÎÌ Â¿Âı ¿ı ÷‹Î‹ ‘‹˘˝fi˘
ÁÎfl ±ı¿ … »ı. ÷‹Î΋ ‘ÎÏ‹Û¿ ÁΑfiα˘ ±fiı ±ÎK›ÎÏI‹¿ ’K‘Ï÷±˘fi˘ ·Z›
±ı¿ … »ı. ›√∑ÏWÎ ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÌ ±‹›Î˝Ïÿ÷ ÷’µΩ˝, ÷ı‹fiÎ ¶ÎflÎ ’˛ÎÅ
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· iÎÎfi ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘ ¶ÎflÎ … ±Ï¤T›@÷ ◊Âı.
÷ıfiÎ◊Ì µ’…ı·Ì ’˛ÎHεΩ˝ ¶ÎflÎ ±Îfl˘B› Œı¿SÀÌfi˘ ’ÎÃuø‹ …L‹ ‘ÎflHÎ ¿flÂı
±fiı vBHÎ Ï⁄‹Îfl ⁄fi÷Î …¥ flËı· ‹Îfi‰ Á‹Î…fiı Á_’ÒHν ±Îfl˘B›fi_ V‰w’
Á‹Ω‰Âı.

46

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

Á‹√˛ ±fiı Á_’ÒHν ±Îfl˘B› ’fl ωiÎÎfi Á_‹÷
±K››fi-±K›Î’fi
∑ÏWα˘fiÌ ‹ÎˆÏ·¿ ºÏWÀ … ±Îfl˘B› Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘fi˘ ±Î‘Îfl
V÷_ ¤ »ı . ±Î ⁄‘Î … ’ÎÃuø‹˘‹Î_ ¤Îfl÷ ÿı  fiÎ ÷’V‰Ì±˘, iÎÎfi̱˘,
Ï«Ï¿IÁÎÂÎjÎfiÎ ±Î«Î›˘˝fiÎ Á_’ÒHν V‰ÎVJ› Ï«_÷fifiÎ ±Î‘Ïfi¿ ωiÎÎfifiÎ ’˛›˘√˘
±fiı Àı¿Ïfi¿˘fiÌ ÁÎ◊ı Á‹Ï«÷ Á΋_F›V› »ı. ±Î‘Ïfi¿ Ï«Ï¿IÁΠωiÎÎfiı ±Î…fiÎ
›√‹Î_ CÎHÎÌ ’˛√Ï÷ ÁÎ_‘Ì »ı. fi‰Î Á_¢‘fi˘ ±fiı fi‰Î fi‰Î ’˛›˘√˘fiÎ ±fiı¿ ‹Î’ÿoÕ˘
fiyÌ ¿flΛΠ»ı. ±ıfiÎ ◊¿Ì ±fiı¿ ÏÁÏK‘±˘ ’HÎ ‹‚Ì »ı, »÷Î_ ’HÎ Ë∞ CÎb_ ⁄‘
¿fl‰Îfi_ ⁄Î¿Ì flËÌ √›_ »ı. ±ı‰_ CÎb_ ⁄‘ »ı, …ı »^ÀÌ √›_ »ı, ¿ı …ıfiı V’½ ¿flÌ
¿Λ˘ fi◊Ì. ±ıfi˘ ±¤Î‰ Ëo‹ıÂÎ ¬À¿ı »ı. ∑ÏWκÏWÀ ±fiı Á_’ÒHν g«÷fi ±Î‰Î …
V’½ fi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ’fl_÷ CÎHÎÎ ±√I›fiÎ ‹tα˘, ¿ı …ıfiÌ Â˘‘¬˘‚ ¿›Î˝
‰√fl ±Î‘Ïfi¿ Ï«Ï¿IÁΠωiÎÎfifiÎ ÷‹Î‹ Á_¢‘fi˘ ±‘flÎ … »ı.
Ï«Ï¿IÁÎÂÎjÎ ‹Îfi‰fiÌ ’˛¿ÚÏ÷fi_ iÎÎfi ±ı‹Î_ ±Î‰ı·Ì ω¿ÚÏ÷±˘fiÌ ±˘‚¬
±fiı ±ı ω¿ÚÏ÷±˘fiÎ ÏfiÿÎfi ’fl ±Î‘Îfl ‘flΉı »ı. ±ı‹Î_◊Ì ¿˘¥’HÎ ’ZÎfiÌ ¿ı
’ÎÁÎ_fiÌ ΩHοÎflÌ ±‘flÌ flËÌ …‰ÎfiÎ ¿ÎflHÎı ⁄‘ … ±‘v_ ±fiı ±’ÒHν ⁄fiÌ Ω›
»ı. ±Î…fiÌ ÏV◊Ï÷ ±Î … »ı. Ï«Ï¿IÁÎÂÎjÎ ¶ÎflÎ ‹Îfi‰fiÌ ’˛¿ÚÏ÷fiı Á‹…‰Î‹Î_
¤Ò· ◊¥ »ı. ∑ÏWα˘±ı ‹Îfi‰ ’˛¿ÚÏ÷fiÎ hÎHÎ V÷fl √HÎÎT›Î »ı. ±ı »ı-±ÎÏ‘ ¤ÎˆÏ÷¿,
±ÎÏ‘ ÿˆÏ‰¿ ±fiı ±ÎK›ÎÏI‹¿. ±Î hÎHÎıfiÌ ±fiw’ ÷ı‹HÎı ±ıfiÌ Ï‰¿ÚÏ÷±˘fiÎ
ÏfiflοflHÎfi˘ ±fiı ÏfiÿÎfifi˘ ±·√ ±·√ µ’Λ ⁄÷ÎT›˘ »ı, Á‹ΩT›˘ »ı.
∑ÏWα˘fiÎ ¿◊fi ±fiw’ ‹Îfi‰’˛¿ÚÏkÎfiÎ ±Î hÎHÎı V÷fl ±·√ ±·√ ˢ‰Î »÷Î_
’flV’fl √_◊Λı·Î ˢ› »ı. ÷ı‹Î_◊Ì ¿˘¥’HÎ ±ı¿fiÌ ’HÎ Ï«Ï¿IÁÎ, µ’«Îfl ¿fl‰Î
‹ÎÀı ⁄οÌfiÎ ⁄¯Îıfi_ V‰w’ ±fiı fl«fiÎfi_ iÎÎfi …wflÌ »ı.
±Î‘Ïfi¿ Ï«Ï¿IÁΠωiÎÎfifiÌ ºÏWÀ ±Î ωWΛfiÎ Á_ÿ¤˝‹Î_ ±‘ÒflÌ »ı.
÷ıfiı ¿ı‰‚ ‹fiW›fiÌ ¤ÎˆÏ÷¿ ’˛¿ÚÏ÷fi_ … iÎÎfi »ı. Ï«Ï¿IÁÎÂÎjÎ̱˘ ‹fiW›fiı ËÎÕ‹Î_Áfi_ Ëfl÷_ Œfl÷_ ’÷‚_ ‹ÎfiÌ ÷ıfi˘ ¥·Î… ¿fl‰Î‹Î_ ·Î√Ì √›Î »ı.‹fiW›fiÌ
Á_‰ıÿfiα˘, ¤Î‰fiα˘, ¿S’fiα˘ ÷˘ ÷ı‹fiÌ Á‹…◊Ì ±VM≤U› … »ı. ‹fiW›fiÌ
’˛ÎHΫı÷fiÎ ±fiı ÷ıfiÌ ±ÎI‹«ı÷fiÎfiÎ ±ÏV÷I‰fi˘ V‰Ì¿Îfl ¿fl‰ÎfiÎ Á_ÿ¤˝‹Î_ ’HÎ
÷ı‹fi˘ ¥L¿Îfl »ı. ±Î ±‘ÒflÌ Ï‰«ÎflÁflHÎÌfi_ … ’Ïfl‰÷˝fi ±fiı ’ÏflHÎ΋ ±ı ±ÎT›_
»ı ¿ı ω¿ÚÏkα˘fi_ ÏfiÿÎfi ±fiı µ’«Îfl … ω¿ÚÏ÷±˘fi˘ …L‹ÿÎ÷Î ±fiı ∞‰fiÿÎ÷Î
ÁÎÏ⁄÷ ◊¥ flËı· »ı. fl˘√ ¤√ÎÕ‰ÎfiÎ µ’Λ˘, fl˘√ ⁄˘·Î‰‰ÎfiÎ µ’Λ˘ ÁÎÏ⁄÷
◊¥ flèÎÎ »ı. ±ıfi_ ¿ÎflHÎ ¿ÿΫ fl˘√˘fiı Á‹…‰ÎfiÎ Á_ÿ¤˝‹Î_ ◊›ı·Ì ¤›_¿fl ¤Ò·fi_
’ÏflHÎ΋ »ı.
±Î…fiÎ Ï«Ï¿IÁΠωiÎÎfi̱˘ fl˘√˘fi_ ¿ÎflHÎ …_÷±˘ (‰Î¥flÁ),

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

47

∞‰Îb_±˘fiÎ «ı’‹Î_ ¢‘ı »ı. ‘Î ‰Î√‰˘, ±¿V‹Î÷ fiÕ‰˘ ‰√ıflı ÏÁ‰Î›fiÎ ÷‹Î‹
fl˘√˘fi_ ¿ÎflHÎ ∞‰Îb_±˘fiı … ‹Îfi‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı, ’fl_÷ ±Î ∞‰Îb_±˘ ›Î ÷ıfi˘ «ı’
¿˘¥ ±ı¿fiı … ¿ı‹, ÷ıfiÌ … ’ÎÕ˘Â‹Î_ ‰Á÷Î ›Î CÎfl‹Î_ flËı÷Î ±L› ·˘¿˘fiı ÂÎ ‹ÎÀı
fiËŸ? ±Î Á‰Î·fiÎ …‰Î⁄‹Î_ ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÎ ±fi‹Îfi˘, ±À¿‚˘ »ı, ’fl_÷ ÷ıfi˘
¿˘¥ fiyfl …‰Î⁄ fi◊Ì. ’˛ÎHÎ⁄‚ ±fiı ’˛ÎHΫı÷fiÎfiÌ Á‹… ‰√fl ¿˘¥ fiyfl
…‰Î⁄ ±Î’Ì ’HÎ fi ¿Λ. ±Î … flÌ÷ı ¤Î‰fiÎ ±fiı ¿S’fiÎ …√÷‹Î_ µ»flı·
√˛_◊̱˘ ¶ÎflÎ µ’…ı·Î fl˘√˘ ±_√ı ±Î‘Ïfi¿ Ï«Ï¿IÁΠωiÎÎfifiı ÁÎ«Ì Á‹… fi◊Ì.
F›Îflı ±Î Á‹…fiı ’ıÿÎ ¿›Î˝ ‰√fl Á_’ÒHν ÷oÿflV÷ ∞‰fifiÌ ’˛ÎÏÅ ±Á_¤‰ »ı.
’˛Î«Ìfi ∑ÏWα˘fiÌ ‹ÎˆÏ·¿ ºÏWÀ ±Î Á‹… ±fiı ±ıfiÎ◊Ì µ’…ı· Á_’ÒHν
÷_ÿflV÷Ìfi˘ ’Ïfl«› ±fiı ’›Î˝› Ë÷Ì ±fiı »ı. ÷ı‹HÎı ‹fiW›fiÌ ’˛¿ÚÏ÷fiı Á_’ÒHν ÁΫÌ
flÌ÷ı Á‹∞fiı … Ï«Ï¿IÁÎfiÌ ±Î«Îfl Á_ÏË÷Î fl«Ì. ’˛Î«Ìfi √˛_◊˘ ‰Î_«‰Î◊Ì ±Î
ÁE«Î¥ ±Î…ı ’HÎ Ωı¥, ΩHÎÌ ±fiı ±fi¤‰Ì ¿Λ. ±Î ’˛Î«Ìfi √˛_◊˘fiÎ ’Îfiα˘
’fl ‹fiW›fiÌ ±ÎÏ‘¤ÎˆÏ÷¿ ’˛¿ÚÏ÷ ‹ÎÀı ±ÎˆWΑ̛ Ï«Ï¿IÁÎ, ±ÎÏ‘ ¤ÎˆÏ÷¿ ’˛¿ÚÏ÷
‹ÎÀı ‹_hÎ Ï«Ï¿IÁΠωiÎÎfi ±fiı ω‘Îfifi˘ V’WÀ µS·ı¬ »ı. ÷ZÎÏ·Î, fiη_ÿÎ,
ωø‹Ï·Π‰√ıflı ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ›√fiΠωrωzη›˘‹Î_ ±ı‹fiÎ ¶ÎflÎ ¤HÎΉ‰Î‹Î_
±fiı Ï¬ÕΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı· Ï«Ï¿IÁÎfi˘ ±ËŸ ÷ËŸ µS·ı¬ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ¬˘·‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ±Îfl˘B› Œı¿SÀÌfi˘ µtıÂ
‹fiW›fi_ Á_’ÒHν ±fiı Á‹√˛ V‰ÎVJ› »ı. ÷ıfiÌ ±_÷√˝÷ fl˘√˘fiÌ ±˘‚¬ ±fiı ÏfiÿÎfifiÌ
ÁÎ◊ı fl˘√ ωfl˘‘Ì µ’Λ˘fi˘ ’HÎ Á‹Î‰ıÂ. fl˘√ ◊›Î ’»Ì ÷ıfi_ ÏfiÿÎfi ¿fl‰_ ÃÌ¿
»ı, ’fl_÷ ÷ıfiÎ◊Ì ’HÎ @›Î_›ı ‰‘Îflı lıWà »ı, fl˘√˘ ’ıÿÎ fi ◊‰Î ÿı‰Î, e·‰Î ŒÎ·‰Î
fi ÿı‰Î, ÷ıfiı ◊÷Î ±À¿Î‰‰Î. ““Ï’˛‰ıÓÂfi ¥{ ⁄ıÀfl ‘ıfi @›˘fl””fiÎ ¿◊fifiı ±Î
Œı¿SÀÌ‹Î_ Á_’ÒHν flÌ÷ı ±’fiΉ‰Î ‹ÎÀı ’Òflı’Òv_ K›Îfi flά‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı. ±Îfl˘B›
Œı¿SÀÌfiÎ ÁÏÀÛÏŒ¿ıÀ, ÏÕM·˘‹Î, ÏÕ√˛Ì ±fiı ’˘VÀ√˛ıF›±ıÀ ¿˘Á˝ ‰√ıflı ωϤ¯Î lıHÎÌfiÎ
ωω‘ ’ÎÃuø‹˘fiÌ ’λ‚ ±Î … ω«Îfl˘ ±fiı Ï«_÷fifi˘ Á‹Î‰ı »ı.
±Î ’ÎÃuø‹˘‹Î_ …ı ‹tα˘fi_ ωÂıWÎ K›Îfi flά‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı, ÷ı fiÌ«ı
‹…⁄ »ı. ‹fiW› ÂflÌflfiÎ ÷‹Î‹ CÎÀ¿˘ ±_√ı Á_’ÒHν Á‹… ±fiı iÎÎfifi˘ ω¿ÎÁ
¿fl‰˘. (2) ‹Îfi‰ ÂflÌflfiÎ ¿˘¥’HÎ ¤Î√‹Î_ ±Î‰ı·Ì ω¿ÚÏ÷±˘fiÎ V‰w’fiÌ ±˘‚¬
‹ı‚‰‰ÎfiÌ ÁÎ◊ı ÷ıfiÎ ÁΫΠ¿ÎflHÎfiÌ Â˘‘ (3) ω¿Ú÷ ωiÎÎfifi˘ ω¿ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_
±Î ‰ÎV÷ω¿÷Îfi_ K›Îfi‹Î_ flά‰Îfi_ »ı ¿ı ÁΫ_ ¿ÎflHÎ Ëo‹ıÂÎ ÂflÌflfiÎ √Ëfi
’Õ‚˘‹Î_ ˢ› »ı. µÿÎËflHÎ ‹ÎÀı, fi‰Ìfi Á_¢‘fifiÌ ±fiw’ ·√¤√ ±ıÓÁÌ À¿Î
ÂÎflÌÏfl¿ fl˘√˘fi_ ¿ÎflHÎ ‹fiW›fiÎ ‹fifiÌ √˛_◊̱˘‹Î_ ˢ› »ı. ÏfiÿÎfi ±fiı µ’«ÎflfiÎ
µ’Λ˘fiı ÂflÌflfiÎ ±ı ±_√fiÌ ±fiw’ ⁄fiΉ‰ÎfiÎ »ı, ¿ı F›Î_ ω¿ÚÏ÷fi_ ÁΫ_ ¿ÎflHÎ
»\’Λı·_ »ı.
±Î ºÏWÀ±ı ±Îfl˘B› Œı¿SÀÌ‹Î_ ±Î›‰ı˝ÿfiÌ ±ÎˆWÎÏ‘› Ï«Ï¿IÁÎ ±fiı
Á_¢‘fifiÎ ’ÎÃuø‹˘ ÏÁ‰Î› ’˛Î¿ÚÏ÷¿ Ï«Ï¿IÁÎ, ’˛ÎHÎÏ«Ï¿IÁÎ, ÁÒ›˝Ï«Ï¿IÁÎ,

48

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

«_⁄¿ Ï«Ï¿IÁÎ, fl_√ Ï«Ï¿IÁÎ, ’˛ÎHÎÏ«Ï¿IÁÎ (ÏŒÏ{›˘◊ıflı’Ì), ‹ÎfiÏÁ¿ Ï«Ï¿IÁÎ,
‹_hÎ Ï«Ï¿IÁÎ, flı¿Ì ±fiı ›˘√Ï«Ï¿IÁÎ ‰√ıflı ωiÎÎfi Á_‹÷ ’ÎÃuø‹˘ «·Î‰‰Î‹Î_
±Î‰Âı. ’ÎÃuø‹˘fiΠωÂıWΠωWΛfiÌ ◊Ì‹fiÌ ±fiw’ ÁÏÀÛÏŒ¿ıÀ, ÏÕM·˘‹Î, ÏÕ√˛Ì
±fiı ’˘VÀ√˛ıF›±ı ‰√ıflı lıHÎÌ fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ωϤ¯Î ωWΛ˘ ÏÁ‰Î›
Á_’ÒHν V‰ÎVJ› ’˛I›ı ΩB≤Ï÷ ’ıÿÎ ¿flfiÎfl, fl˘√ fl˘¿‰ÎfiÎ µ’Λ˘fi_ T›‰ËÎÏfl¿
iÎÎfi ±Î’fiÎfl ’ÎÃuø‹˘fi˘ ’HÎ ÷ı‹Î_ ›˘B› Á‹Î‰ı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÷ıfiÎ ÏÁ‰Î›
±ÎˆWΑη›˘‹Î_ “ËÎıÏ·VÀÌ¿ ‹ıfiı…‹ıLÀ” ¿ı‰Ì flÌ÷ı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı ÷ıfi_ ’HÎ ÏÂZÎHÎ
±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ ±Îfl˘B› Œı¿SÀÌ Ï«Ï¿IÁΠωiÎÎfifi_ ±K››fi
±fiı ÏÂZÎHÎ ±Î’‰Î Á‘Ì … ‹›Î˝Ïÿ÷ fi flËı÷Î ±Îfl˘B› ’˛I›ı …fi…fifiı ΩB≤÷
⁄fiΉ‰Î ±Ï¤›Îfi ¿ıLƒ ⁄fiÂı. ±ËŸ◊Ì Á_’ÒHν ±Îfl˘B›fiÎ …fi ±Î_ÿ˘·fifiı ’˛ıflHÎÎ
÷◊Î ’˛ÎHÎ ‹‚Âı. ±ËŸ ÏfiWHÎÎ÷ Ï«Ï¿IÁ¿˘ ÏÁ‰Î› ‹Îfi‰ ±Îfl˘B›fiÎ flZο˘fiÌ
±ı¿ fi‰Ì ’ıœÌ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ±Îfl˘B› flZο˘ …fi…fifiı ∞‰fi
±Î’‰Î‹Î_ ±Î√‚ ’Õ÷Ì ¤ÒÏ‹¿Î Ïfi¤Î‰Âı. ±Î Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘fiÌ ºÏWÀ ±fiı
÷ıfiÌ Á̋α˘ T›Î’¿ »ı. ±ıfiÌ ÷flŒ …ı iÎÎfifiÎ ±fiflÎ√̱˘fiÌ vÏ« »ı, ÷ı±˘
±ıfiÎ Á_⁄_‘‹Î_ ’hÎ ’ÎÃ‰Ì Á_’¿Û ¿flÌ Â¿ı »ı. Áı‰Î¤Î‰Ì, µÿÎfl xÿ› ‘flΉ÷Î,
·˘¿˘fiÌ ’ÌÕÎfiı Á‹…fiÎfl ÏfiWHÎÎ÷ ω¶Îfi˘fiÌ ±ËŸ Ëo‹ıÂÎ flÎË Ωı‰Î‹Î_ ±Î‰Ì
flËÌ »ı. ±Îfl˘B› Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘fiı ±_Ï÷‹ w’ ±Î’‰Î ±Î‰Î ‹fiÌWÎ̱˘fi˘
ÁË¿Îfl ¬Ò⁄ … ÁËΛ w’ ÏÁK‘ ◊Âı.
V‰V◊ ∞‰fi ÷‹Î‹ √H΢, ωÂıWÎ÷α˘ ±fiı ÏÁÏK‘±˘fi˘ ±Î‘Îfl »ı.
ÏÂZÎHÎ ±fiı Á_V¿ÚÏ÷ I›Îflı … e·ÌŒÎ·Ì ±fiı ω¿ÎÁ ’Î‹Ì Â¿ı »ı, ¿ı F›Îflı ‹fiW›
∞‰fi Á‰Î*√’ÒHν V‰V◊, ÷_ÿflV÷ Ïfifl˘√Ì Ë˘›. T›‰ËÎÏfl¿ iÎÎfifiÌ ÷‹Î‹ ÏÿÂα˘,
’˛‰Îˢ µÿ˚√‹ j΢÷ ÷◊Î ¿ıLƒ ±Î … »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ’HÎ ’ÎÃuø‹˘
‹ÎÀı ÷_ÿflV÷ ∞‰fifiÌ πÀ˘ ¶ÎflÎ … ÏÂZÎHÎ Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘fi˘ ’Λ˘ ⁄fiÎT›˘
»ı. ±ıfiÌ µ’fl … ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ iÎÎfi‹_Ïÿflfi_ «HÎ÷fl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

49

Á…˝fiÎI‹¿ Á_‰ıÿfiÎfiÌ ’ωhÎ÷Îfi_ ÏÂZÎHÎ
±Î’fiÎfl Œı¿SÀÌ
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ÏÂZÎHÎ Œı¿SÀÌ Ï‰¤Î√fiÎ ’ÎÃuø‹˘fiÌ ‘flÌ »ı. ÷ıfiÎ √Ëfi
±◊˝⁄˘‘fiÌ ÁÎ◊ı, ÷ı‹Î_ Á‹Î›ı·Î iÎÎfi ωiÎÎfi ±fiı ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì ÷◊Πωr‰Á_‘flÎ
’fl ‰Á÷Î …fi…fifiı ±ıfiÌ ±˘‚¬ ±Î’‰ÎfiÎ Ëı÷◊Ì ±Î ’ÎÃuø‹˘fiÎ ÷ÎHÎΉÎHÎÎ
‰HΉ΋Î_ ±ÎT›Î »ı. ÷ı‹Î_ ∑ÏWα˘fiÎ_ Ï«_÷fifiÌ ÁÎ◊ı ’˛›˘√ÎI‹¿ ’˛◊Î ’HÎ »ı. ±ı‹Î_
±÷Ì÷fiÎ Ï«_÷fifiÌ ÁÎ◊ı ¤Ï‰W›fi_ Á…˝fi ’HÎ Á‹Î›ı·_ »ı. Á…˝fiÎI‹¿ Á_‰ıÿfiÎ …
÷˘ Á_V¿ÚÏ÷ »ı. …ı Á…˝fiÎI‹¿ Á_‰ıÿfiÎ◊Ì ›@÷ »ı, ±ı ÁÁ_V¿Ú÷ »ı. ÷ıfiÎ◊Ì ÷tfi
ω’flÌ÷ …ı ¿˘¥’HÎ, F›Î_ ’HÎ »ı, ÷ıfiı ‹ÎÀı ¿˘¥ ÁÁ_V¿Ú÷◊Ì Ï‰’flÌ÷ ÂOÿ …
¢‘‰˘ ’ÕÂı. Z΋ΛΫfiÎfiÌ ÁÎ◊ı ÷ıfiÎ T›„@÷I‰fiı ω¿Ú÷ … ¿Ëı‰_ ’ÕÂı. ±ıfiÌ
ω¿ÚÏ÷‹Î_ Á‘Îfl I›Îflı … Á_¤‰ »ı, ¿ı F›Îflı ÷ıfi˘ Á_V¿ÚÏ÷ ÁÎ◊ı ’Ïfl«› ◊Λ. ÷ı‹Î_
Á…˝fiÎI‹¿ Á_‰ıÿfiÎ ‰Ëı‰Î ·Î√ı. Á…˝fiÎI‹¿ Á_‰ıÿfiÎfiÌ ’ωhÎ÷Î … ÷˘ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
»ı. ±Î … ±Î ÏÂZÎHÎ Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘fi_ ¿ıLƒ Ï⁄Lÿ »ı.
±Î ’ÎÃuø‹˘fiΠωWΛ˘fiı ‹ÎhÎ ¿ıÀ·Î¿ ‹tα˘‹Î_ … Á‹∞ ¿Λ—-(1)
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi_ V‰w’ ÷◊Î ±◊˝⁄˘‘, (2) ÷ıfiı ±Ï¤T›@÷ ¿fl‰Î ±fiı ωV÷Îfl
±Î’‰Î ‹ÎÀı ÿı ±fiı ωÿıÂfiÌ Ï‰Ï¤¯Î ¤ÎWÎα˘fiÌ ΩHοÎflÌ, (3) ÿ½fi, ÏÂZÎHÎ
±fiı ÁÎÏËI› w’ı ±ıfiÎ iÎÎfifiı ’˛√À ¿flfiÎflÎ ±fiı¿ ’Z΢, (4) F›˘Ï÷WÎ, ¿‹˝¿Î_Õ
ÁÏË÷ ÷ıfiΠωω‘ ‰ˆiÎÎÏfi¿ ’ÎÁÎ_±˘, (5) ±Î‘Ïfi¿ ωiÎÎfifiÌ ¿ıÀ·Ì¿ Âάα˘,
¿ı …ı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ¤Ï‰W›fiı ÁΩ‰‰Î, Ïfi¬Îfl‰Î ±fiı fi‰Î ‹fiW›fi_ CÎÕ÷fl ¿fl‰Î
ÁËΛ¿ »ı.
±Î ‹tα˘fi˘ ωV÷Îfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı ÷˘ ’˛◊‹ ø‹ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi˘ »ı.
…ıfi˘ ⁄˘‘ ¿flΉ‰Î ‹ÎÀı ±Î ωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
’˛Î«Ìfi ¤Îfl÷fiÎ ∑ÏWα˘ ¶ÎflÎ Á‹√˛ ‹Îfi‰ΩÏ÷fiı ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ÁΈ◊Ì ‹˘À<_
‰flÿÎfi »ı. ‰ÎV÷‰‹Î_ ÷˘ ±Î ∞‰fi ωiÎÎfi »ı. ∞‰fifi˘ ±◊˝, ‹Ëk‰ ±fiı ÏÁÏK‘±˘fiı
ÁοÎfl ¿flfiÎflÌ ‰ˆiÎÎÏfi¿ ’˛Ïø›Î »ı, ’fl_÷ ¿Î‚ø‹ı ÷ıfi˘ ±◊˝ … ω¿Ú÷ ◊¥ √›˘.
±Î…fi˘ fi‰›‰Îfi ‰√˝ Á_V¿ÚÏ÷fi˘ …ı ±◊˝ Á‹…ı »ı, ÷ı‹Î_ ÷˘ ω¿ÚÏ÷-…-ω¿ÚÏ÷
Á‹Î›ı·Ì »ı. ÷ı‹Î_ Á_V¿ÚÏ÷ ÷˘ @›Î_› »ı … fiËŸ. ±Î ÿ—¬ÿΛ¿ ωÕo⁄HÎÎfiı ÿÒfl
¿fl‰Î ω«ÎflÂÌ·, ω‰ı¿Ì ·˘¿˘±ı ’˘÷ÎfiÎ ÷‹Î‹ ’˛›Ç˘ ±fiı ’Ïfll‹fiı ˢ‹Ì
ÿı‰ÎfiÌ …wÏfl›Î÷ »ı. ¿ÎflHÎ ¿ı ÿıÂfi˘ ›‰Îfi ‰√˝, Á_V¿ÚÏ÷fiÎ Á_V¿Ú÷ ÂOÿ◊Ì …
fiËŸ ÷ıfi˘ ±_√˛ı∞ ’›Î˝› Á‹…‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î ¿S«fl ÂOÿ◊Ì ’HÎ ±ΩH›˘ ⁄fiÌ
√›˘ »ı. ±Î ¿S«fl ÂOÿ ’HÎ ¿SÀ̉ıÂfi ±◊ν÷˚ Á…˝fifi˘ z˘÷¿ »ı, ’fl_÷ ±Î
⁄‘Î ±◊˘˝ fi ΩHÎı @›Î_ »\’Λı·Î ’ÕuÎ »ı. …ı ’˛√À »ı, ±ı ÷˘ ±fi◊˝ … »ı. ÷ıfiı
ËÀΉ‰Î, ÿÒfl ¿fl‰Î ‹ÎÀı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÁI›fiı Á‹…‰_ ±I›_÷ …wflÌ »ı.

50

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

⁄ÌΩı ø‹ ¤ÎWÎα˘fi˘ »ı, ÷ıfiÎ ¶ÎflÎ … Á_V¿ÚÏ÷fi˘ Œı·Î‰˘, ωV÷Îfl
¿fl‰˘ Á_¤‰ »ı. ¤ÎWÎÎfiÌ ±˘‚¬fiÎ ±¤Î‰ı ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì ’HÎ ‰ËıӫΛı·Ì ω¤ÎÏ…÷
·Î√ı »ı. ’˘÷Îfiα˘ ’HÎ ’flΛΠ…ı‰Î ·Î√ı »ı. ¤ÎWÎÎfi˘ ’Ïfl«› Ωı ’˛√Îœ ⁄fiı, ÷˘
ωr‰Á_‘flÎfiΠωV÷Îfl‹Î_ ’˘÷Îfi_ ¿<À<_⁄ fi…flı ’Õı »ı. ’flΛΠÿıÂfiÎ ·˘¿˘ ’HÎ
’˘÷ÎfiÎ ¿<À<_⁄Ì…fi˘ ±fiı V‰…fi˘ ˢ› ±ı‰_ Á‹…‹Î_ ±Î‰ı »ı. ±ı‰Ì ÏV◊Ï÷‹Î_
¤ÎWÎα˘fi_ iÎÎfi ±Ïfi‰Î›˝ »ı. ±Î ±Ïfi‰Î›˝÷Îfiı ’ÒflÌ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ωrωzη›‹Î_
¤ÎWÎα˘ ’fl ±Î‘ÎÏfl÷ ’˛‹ÎHÎ’h΢, ÏÕM·˘‹Î, VfiÎ÷¿ ±fiı VfiÎ÷¿˘kÎflfiÎı ±·√
±·√ ’ÎÃuø‹ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. …ı ¤ÎWÎα˘ ¤HÎΉ‰Îfi_ fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›_
»ı, ÷ı‹Î_ ¤Îfl÷fiÌ ·√¤√ ÷‹Î‹ ¤ÎWÎα˘-…ı‹ ¿ı ÷ÎÏ‹·, ÷ı·√, ‹·›Î·‹,¿¯ÎÕ,
µÏÕ›Î, ⁄_√΂Ì, √…flÎ÷Ì, ±ÎÁ΋Ì, ’_Ω⁄Ì, Õ˘√flÌ ‰√ıflı. ωÿıÂÌ ¤ÎWÎα˘‹Î_
±_√˛ı∞ ÏÁ‰Î› ¡ıÓ«, …‹˝fi, flÏ›fi, V’ıÏfiÂ, Ω’ÎfiÌ ‰√ıflı ¤ÎWÎα˘fi_ iÎÎfi
±Î’‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ »ı. ÿıÂfiÌ ±fiı ωrfiÌ Ï‰Ï‰‘ ¤ÎWÎα˘fiÎ ‹ÎK›‹ ¶ÎflÎ
ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ Á_‰ıÿfiÎfi˘ Œı·Î‰˘ ±fiı ωV÷Îfl ¿fl‰Îfi˘ µtı ’ÒHν ◊Âı.
hÎÌΩı ‹Ëk‰fi˘ ‹t˘ »ı-ÿ½fi, ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷ ±fiı ÁÎÏËI›fiΠωω‘
V‰w’˘fi˘ »ı. ±Î ⁄‘Ì … ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ iÎÎfifiÌ Âάα˘ »ı. ·√¤√ ÷‹Î‹
ωrωzη›˘‹Î_ ¿˘¥fiı ¿˘¥ ’HÎ ’˛¿Îflı ±K››fi ±fiı ÏÂZÎHÎ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı.
’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰ı ±Î ÷‹Î‹ iÎÎfifiÌ Âάα˘‹Î_ ’˘÷Îfi˘ ’˛ÎHÎ ’˛‰ÎË ‰ËÎT›˘ »ı.
÷ı ‹ HÎı ±Î ÷‹Î‹ ’Z΢‹Î_ CÎb_ ⁄‘ _ fi‰Ìfi Á…˝ fi ¿› * »ı . Á‹√˛ ÿı  fiÎ
ωrωzη›˘‹Î_ ÷ı‹fiÎ ±Î fi‰Ìfi Á…˝fi ’fl ±Î‘ÎÏfl÷ ±fiı¿ Á_¢‘fiÎI‹¿ ¿Î›˘˝
◊¥ «@›Î »ı ±fiı ±fiı¿ ±I›Îflı ◊¥ flèÎÎ »ı. ±Î Á_¢‘fifi˘ ø‹ Ëo‹ıÂÎ ‹ÎÀı
«Î·Ò … flËı‰Îfi˘ »ı. ±Î Á_¢‘fifiÎ ’ÏflHÎ΋˘ ±fiı √wÿı‰fiÌ fi‰Ìfi ºÏWÀfiÎ ±Î‘Îflı
hÎÌΩ ‹tÎfiÌ Á̋α˘‹Î_ ’ÎÃuø‹˘fiÌ fl«fiÎ ◊Âı. ±Î ’ÎÃuø‹˘, ωrÿ½fi,
ωr‘‹˝ ±fiı ωr ÁÎÏËI›fiÎ µtıÂ’ÒHν ÏÂZÎHÎfiı K›Îfi‹Î_ flÎ¬Ì ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
÷ı‹Î_ ∑ÏWα˘, ‹fiÌWÎ̱˘, ‘‹˝fiÎ V◊Î’¿˘fiÌ ‹ÎˆÏ·¿ ºÏWÀfiÌ ÁÎ◊ı, Á΋ÎÏ›¿ µtı¢fiı
’ÒflÎ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÌ ∞‰fi ºÏWÀfi˘ Á‹L‰› ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
«˘◊Î ‹t΋Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ‰ˆiÎÎÏfi¿ Âάα˘fi˘ Á‹Î‰ı »ı. ±ı‹Î_
F›˘Ï÷˝Ï‰iÎÎfi ÁÏË÷ ±fiı¿ ’Z΢ »ı. ±Î…fiÎ ‰Î÷ΉflH΋Î_ ±Î ÷‹Î‹ ’Z΢
‰ˆiÎÎÏfi¿ ’˛›˘√ ±fiı ÷ıfiÎ ÏfiW¿W΢˝ ¶ÎflÎ ’˛ÎÅ ÏÁK‘Î_÷˘ fi flËı÷Î ‹Òœ ‹ÎL›÷α˘fiı
’˘WÎHÎ ±Î’fiÎfl ΩÒfi‰ÎHÎÌ vÏœ±˘, Ïfl‰ÎΩı ⁄fiÌfiı flËÌ √›Î »ı. ÷ıfiÎ ‹ÎK›‹
¶ÎflÎ ·˘¿˘fiÌ ¤Î‰fiÎfi_ ⁄ˢ‚Î ’˛‹ÎH΋Î_ ¢WÎHÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ »ı. ±Î…ı
ÏV◊Ï÷ ±ı ÁΩ˝HÎÌ »ı ¿ı ±Î ∑ÏWα˘fiÎ ‰ˆiÎÎÏfi¿ ‰ÎflÁ˘ ⁄ı ¤Î√‹Î_ ÿ⁄Î¥ Ï’ÁÎ¥
flè΢ »ı. ±ı¿ ±ı »ı, …ı ÷ıfiı ›◊Î ÏV◊Ï÷‹Î_ V‰Ì¿Îfl ¿fl‰ÎfiÎ Á‹◊˝¿ »ı ±fiı ⁄ÌΩ
±ı »ı, ¿ı …ı±˘ ±ıfiı ¿«flÎfiÎ œ√·Î‹Î_ ŒıÓ¿Ì ÿı‰ÎfiÌ ‰¿Ì·Î÷ ¿flı »ı. ±ı ⁄¯Îı ¬˘ÀÎ
»ı. ±ıfi˘ µ¿ı· ‹ÎhÎ ÷ıfiÎ ÁI›fiı ‰ˆiÎÎÏfi¿ œ⁄ı ’Îfl¬‰Î‹Î_, ΩHΉ΋Î_ ±fiı
±’fiΉ‰Î‹Î_ »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ±Î … ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎflÎ »ı. F›˘Ï÷WÎ

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

51

ÂÎjÎ … fiËŸ, ¤Îfl÷Ì› Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ⁄ÌΩ ’HÎ ÷_hÎ ‰√ıflı ‰ˆiÎÎÏfi¿ ’ÎÁα˘ »ı,
Á‹›fiÌ ÁÎ◊ı ÷ıfiı ’HÎ fi‰∞‰fi ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÷ıfiı ±ı V‰w’ı ’˛Ï÷ÏWÃ÷ ±ı
’˛‹ÎÏHÎ÷ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ¿ı ωiÎÎfifiÌ ÷I‰ flÏË÷ ‹ÿÿ ·¥ ÷ıfiı fi¿ÎflfiÎflα˘
¬S·Ì ±Î_¬˘ ‰Õı ÷ıfiÌ ‰ˆiÎÎÏfi¿÷Îfiı Á˘ ‰Îfl, ËΩfl‰Îfl ’˛›˘√˘fiÌ ¿Á˘ÀÌ ¶ÎflÎ
’Îfl¬‰Î ±fiı ÁI›fi˘ V‰Ì¿Îfl ¿fl‰Î ‹…⁄Òfl ◊Λ.
’Î_«‹˘ ‹t˘ »ı-±Î‘Ïfi¿ ωiÎÎfifiÎ ’ÎÃuø‹˘ ±_√ıfi˘ »ı. ±Î‘Ïfi¿
ωiÎÎfifiÌ ’K‘Ï÷±˘ ±fiı ’˛›˘√˘fiı Á‹…‰Î ±ı ›√fiÌ ‹Î_√ »ı. µF…‰‚ ¤Ï‰W›fiÎ
Á…˝fi ‹ÎÀı ’˛Ï÷⁄K‘ ±Î ωrωzη› ±Î‘Ïfi¿ ωiÎÎfifiÎ µ’›˘√Ì ’ÎÃuø‹˘fiı
·Î√Ò ¿fl‰Î ‹ÎÀı ¿ÏÀ⁄K‘ »ı. ‹fiW›fiÎ ‹fifiÌ ‰÷˝‹Îfi ω¬_ÏÕ÷ ’ÏflÏV◊Ï÷fiı Á‹…‰Î
‹ÎÀı ‹fi˘Ï‰iÎÎfifi_ ±K››fi …wflÌ »ı. ÷ıfiÎ ±Î‘Ïfi¿ ÏÁK‘Î_÷˘fiÌ ÷’ÎÁ ¿flÌ,
’Îfl¬Ì ÷ı‹Î_ Á‘Îfl ¿flÌ Â¿Î›. ±Î µ’Λ˘ ¶ÎflÎ T›Áfi˘ ±fiı ¿<Ïfl‰ÎΩı◊Ì ‹„@÷
¿ı‰Ì flÌ÷ı ‹‚Ì Â¿ı, ±ı ±K››fi ’HÎ ±ËŸ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±ı … ÏV◊Ï÷ ’›Î˝‰flHÎ
…ı‰Ì ’˛Î¿ÚÏ÷¿ Á‹V›Î±˘fiÌ »ı. ÷ıfiÎ ‰ˆiÎÎÏfi¿ ±K››fi ‹ÎÀı ’HΠωrωzη›‹Î_
fi‰Ìfi ’ÎÃuø‹ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. T›‰ÁÎ›Ì ÏÂZÎHÎ ‹ÎÀı ’˛«Îfl ¿fl‰Îfi˘, Œı·Î‰˘
¿fl‰Îfi˘ ’HÎ ±ËŸ ±ı¿ T›‰ÏV◊÷ ø‹ ⁄fiÂı.
‰ˆiÎÎÏfi¿ ‰Î÷ΉflH΋Î_ Á΋ÎÏ…¿ ±fiı ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ’Z΢ ’HÎ Á΋ı·
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. Á΋ÎÏ…¿ ω¤Î…fi ±fiı ±‚√Î’HÎÎ_ ±_√ı ‹Îfi‰ V‰¤Î‰fi_
±K››fi, ±ı‹Î_ ±Î‰ı·Ì ω¿ÚÏ÷±˘fiÎ ÏfiÿÎfi ÁÎ◊ı Á_⁄_Ï‘÷ ’ÎÃuø‹ ⁄fiΉ‰ÎfiÌ
›˘…fiÎfiı ‹Ëk‰fiÌ ‹Îfi‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ±Î … ‰Î÷ ‹fiW›fiÎ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ±ÏV÷I‰fiÌ
±˘‚¬ ±Î’‰Î‰Î‚Î ’flÎ÷I‰fiÎ ‰ˆiÎÎÏfi¿ ’Z΢ ±_√ı ’HÎ »ı-L≤‰_ ωiÎÎfifiÌ
±_‘¿Îfl¤flÌ ‹ÎL›÷α˘ ±_√ı ’HÎ ’˛¿Î ŒıÓ¿‰ÎfiÌ …wÏfl›Î÷ »ı. ¿Ëı‰Îfi˘ ÁÎfl
±ıÀ·˘ … »ı ¿ı ÏÂZÎHÎ Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‘Ïfi¿ ωiÎÎfifi_ ‹Ëk‰
…flÎ…ıÀ·_ ’HÎ ±˘»\_ ±Î_¿‰Î‹Î_ ±ÎT›_ fi◊Ì. ËÎ ±ıÀ·_ ÷˘ …wfl »ı ¿ı ÏÂZÎHÎ
Œı¿SÀÌfiÌ T›Î’¿÷Î ‘Ìflı ‘Ìflı ’fl_÷ fiyfl V‰w’ı ◊Âı. V‰Î‰·_⁄fi Œı¿SÀÌfiÎ
’ÎÃuø‹˘fiÌ fiÌÏ÷ ±_√ı ÷ıfiΠω¿ÎÁfiÌ √Ï÷fiÎ ±Î‘Îflı … ÏfiHν› ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.

52

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

V‰Î‰·_⁄fi Œı¿SÀÌ Áÿ˚√H΢fi˘
Áÿ’›˘√ Ï¬ÕΉÂı
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ›√’˛‰÷˝¿ ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰ ¿Ëı÷Î Ë÷Î ¿ı V‰Î‰·_⁄fi
›Î ’flΉ·_⁄fi ‹fiW›fiÌ ±Î_÷Ïfl¿ T≤Ïkα˘ »ı. …ı‹Î_ V‰Î‰·_⁄fi fiÌ T≤ÏkÎ ±_¿<Ïfl÷
◊¥ «¿Ì »ı, ±ı T›„@÷ ∞‰fifiÎ ÿflı¿ ZÎıh΋Î_ ¿o¥¿ ¿flÌ »^À‰ÎfiÌ gË‹÷ ±fiı
·Î›¿Î÷ ‘flΉı »ı. ∞‰fifi_ ¿˘¥ ’HÎ ¿Î‹ fiÎfi_ ˢ› ¿ı ‹˘À<_, ±ı ÷ıfiı Ω÷ı … ¿fl‰Î
¥E»ı »ı. Á‹Ï«÷ ‹ÿÿ ›Î ›˘B› ‹Î√˝ÿ½fi fi ‹‚ı ÷˘ ’HÎ ËÎ◊ ’fl ËÎ◊ flάÌ
CÎfl‹Î_ ⁄ıÁÌ flËı÷˘ fi◊Ì. ’˘÷ÎfiÌ ‹Ëıfi÷ ±fiı gË‹÷fiÎ ⁄‚ı ±ı‰Ì T›„@÷ ’˘÷ÎfiÎ
‹ÎÀı flV÷˘ ⁄fiÎ‰Ì ·ı »ı. V‰Î‰·_⁄fifiÌ ±Î T≤ÏkÎ Á¥ Ω› ›Î ÏfiÏWø› ’ÕÌ flËı ÷˘
’flΉ·_⁄fi … ∞‰fifiÌ ’Ïfl¤ÎWÎÎ ⁄fiÌ Ω› »ı.
ÿflı¿ ¿Î‹, ÿflı¿ ‰Î÷‹Î_ ⁄ÌΩ±˘fiÎ ‹˘_œÎ ÷flŒ ÷Î¿Ì flËı‰_ ’flΉ·_⁄fi
»ı. ’˘÷Îfiı ‹‚ı·Ì ÏfiWŒ‚÷Îfi˘ ÿ˘WÎ ’˘÷ÎfiÌ ±¿‹˝H›T≤ÏkÎfiı fiËŸ, ’ÏflÏV◊Ï÷±˘
±◊‰Î ¿˘¥ T›„@÷±˘fiÎ ‹Î◊ı ‹œ‰Îfi_ ¿Î‹ ’flΉ·_⁄Ì T›„@÷ … ¿flı »ı. ‹ÿÿ ›Î
‹Î√˝ÿ½fifi˘ ±¤Î‰ ±ı‹fiı … Áηı »ı. Á÷ı·Ì, ÏfiÏWø› ’ÕÌ flËı·Ì ±Î_÷Ïfl¿
„@÷fiÎ ¿ÎflHÎı ÷ı‹fi΋Î_ ÁΫ_ ω«Îfl‰ÎfiÌ, Á‹…‰ÎfiÌ Â„@÷fi˘ ÷◊Î ÁÒ{⁄Ò{,
µz‹ÂÌ·÷Î, l‹ÂÌ·÷Î, ÁÎËÁ, Á_¿S’ …ı‰Î √H΢fi˘ ω¿ÎÁ ◊¥ ¿÷˘ fi◊Ì
±fiı ±ı ◊Λ ’HÎ ¿ı‰Ì flÌ÷ı. ±Î ÷‹Î‹ √H΢ ÷˘ V‰Î‰·_⁄fi T≤ÏkÎfi˘ ’Ïfl«› ±fiı
’›Î˝› »ı. Á΋ÎL› flÌ÷ı ÷‹Î‹ ·˘¿˘ fl˘…√ÎflfiÌ Á̋΋Î_ V‰Î‰·_⁄fifiı ¿ıÿ ¿fl‰Îfi˘
’˛›Ç ¿flı »ı. ÷ı‹fiÎ ¿Ëı‰Î ±fiÁÎfl …ı T›„@÷ fl˘…√Îfl‹Î_ ·Î√ı·Ì »ı, ±ı V‰Î‰·_⁄Ì
»ı ±fiı …ı ⁄ı¿Îfl, ⁄ıfl˘…√Îfl »ı, ±ı ’flΉ·_⁄Ì »ı. ±Î ‰Î÷ ‰‘÷Î ±˘»Î ’˛‹ÎH΋Î_
ÁÎ«Ì »ı, ’fl_÷ ’Òflı’ÒflÌ fiËŸ. ±ı‹Î_ ÁΫ_ ¿ı‰‚ ±ıÀ·_ … »ı, ¿ı fl˘…√Îfl‹Î_ ·Î√ı·
·˘¿˘fiı ‹fi◊Ì ›Î ‹…⁄ÒflÌ◊Ì l‹ ±fiı ÁÒ{-⁄Ò{fi˘ µ’›˘√ ¿fl‰˘ … ’Õı »ı, F›Îflı
⁄ıfl˘…√Îfl T›„@÷ ‹ÎÀı ÷˘ ±Î‰Ì ¿˘¥ ‹…⁄ÒflÌ ±ÎÕı ±Î‰÷Ì fi◊Ì.
@›Îflı¿ @›Îflı¿ ’˘÷ÎfiÌ ±ÎÁ’ÎÁfiÎ ∞‰fi‹Î_ ±ı …ı‰Î ‹‚Ì Ω› »ı ¿ı
fl˘…√Îfl, fi˘¿flÌ ’λ‚ ·Î√ı· ·˘¿˘ ’HÎ Á_’ÒHν flÌ÷ı ’flΉ·_⁄fi◊Ì ’Ì»˘ »˘ÕΉÌ
¿÷Î fi◊Ì. l‹ ±fiı µzÏ‹÷Î ’fl ÷ı‹fiÌ ±Î_÷Ïfl¿ lK‘Îfi˘ ω¿ÎÁ ◊¥ ¿÷˘
fi◊Ì. ∞‰fifiÌ ¿ıÀ·Ì›ı, ±fiı¿ ‰Î÷˘‹Î_ ÷ı±˘ Ëo‹ıÂÎ ⁄ÌΩ±˘fi_ ‹˘œ<_ ÷ο÷Î flËı
»ı. ±Î‚Áfi˘ ±_‘¿Îfl ÷ı‹fiı ·√¤√ CÎıflÌ flËı »ı. ’˘÷ÎfiÌ ¬Î‹Ì±˘, fi⁄‚Î¥±˘fiı
fi Ωı›ı·Ì ¿flÌ ⁄ÌΩ±˘ ’fl fiÎfiÎ ‹˘ÀÎ ÷‹Î‹ ÿ˘WÎ ‹œ‰ÎfiÌ ËÌfi ’˛T≤ÏkÎ ÷ı‹fiı
…¿ÕÌ flάı »ı. ±ı T›„@÷ @›Î_› ’HÎ ±fiı ¿˘¥’HÎ ¿ı‹ fi ˢ›, ±ı‹fiı Á_’ÒHν flÌ÷ı
V‰Î‰·_⁄Ì fi ¿ËÌ Â¿Î›.
V‰Î‰·_⁄fi ÷˘ ∞‰fifiÌ Â„@÷±˘ ±fiı Áÿ˚√H΢fi˘ ω¿ÎÁ »ı, ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı
… ω¿ÎÁ ’΋ı· √H΢ ±fiı „@÷±˘fi_ ·Z›’ÒHν Ïfi›˘…fi »ı. V‰Î‰·_⁄fi Œı¿SÀÌfiÎ

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

53

’ÎÃuø‹˘ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î … ÁI› ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı· »ı. ±Î ’ÎÃuø‹˘fiÎ
µtıÂfiı ⁄÷Ή‰Î ‹ÎÀı ¿ıÀ·Î¿ ‹Ëk‰fiÎ ‹tα˘ ±Î flÌ÷ı Á‹∞ ›Î ΩHÎÌ Â¿Î›(1) T›„@÷I‰‹Î_ T›‰ËÎÏfl¿ ‘˘flHÎı µ’›˘√Ì Áÿ˚√H΢fiÌ ΩB≤Ï÷ ÷◊Πω¿ÎÁ,
(2) ΩB≤÷ Áÿ˚√H΢fi˘ Á‹Ï«÷ µ’›˘√, (3) ∞‰fifiÌ Â„@÷±˘ ±fiı Áÿ˚√H΢fiÌ
·Z›’ÒHν T›‰V◊Î, (4) ±Î T›‰V◊΋Î_ ’˘÷ÎfiÎ, …fi÷ÎfiÎ ±fiı flÎWÀˇfiÎ ÏË÷fi˘
Á‹Ï«÷ Á‹L‰›. ±Î … ±ı «Îfl ‹A› ‹tα˘ »ı, …ı V‰Î‰·_⁄fi Œı¿SÀÌfiÎ
’ÎÃuø‹fiÌ w’flı¬Î fiyÌ ¿flı »ı.
±ı ’ˆ¿Ì ’˛◊‹ ‹t˘ ’ÎÃuø‹fiÌ w’flı¬Îfi˘ ±Î‘Îfl »ı.T›‰ËÎÏfl¿ ∞‰fi‹Î_
µ’›˘√Ì Áÿ˚√HÎ … V‰Î‰·_⁄fifiÌ T≤ÏkÎfiı …L‹ ±Î’ı »ı. ±ıfiı ΩB≤÷ ±fiı ω¿ÏÁ÷
¿flı »ı. ±Î √H΢ ’ˆ¿Ì ±Î «Îfl √HÎ ‹A› »ı-l‹, Á_¿S’, ÁÎËÁ ±fiı ÁÒ{⁄Ò{. ±Î
√H΢◊Ì ›@÷ ‹fiW› @›Îflı¿ ’HÎ ⁄ÌΩ±˘fiÌ ±’ıZÎÎ flάfiÎfl ±fiı ’flΉ·_⁄Ì
ˢ›Ì … fi ¿ı. ±Î √H΢fiÎ ÁË›˘√Ì ±L› ⁄ÌΩ ⁄ı √H΢ ’HÎ »ı. T›‰ËÎÏfl¿
÷η‹ı‚ ±fiı µzÏ‹÷Î. V‰Î‰·_⁄fi Œı¿SÀÌfiÎı ’ÎÃuø‹ ωzÎ◊a±˘‹Î_ ±Î √H΢fiÌ
ΩB≤Ï÷fi˘ ±fiı ω¿ÎÁfi˘ ±Î‘Îfl ⁄fiÂı, ¿ÎflHÎ ¿ı ±Î … ±ı ±Î‘Îfl¤Ò÷ ÷I‰ »ı,
…ıfiÎ◊Ì V‰Î‰·_⁄fifiÌ ’Ïfl¤ÎWÎÎ …L‹ ·ı »ı.
⁄ÌΩı ‹Ëk‰fi˘ ‹t˘ »ı-Áÿ˚√H΢fi˘ Á‹Ï«÷ µ’›˘√ ÁΫ_ ¿Ëı‰Î‹Î_ ±Î‰ı
÷˘ V‰Î‰·_⁄fi ∞‰fifi˘ ›˘B› µ’›˘√ »ı. ∞‰fifiÌ Á‹Ï«÷ ÁT›‰V◊Î »ı. √HΉÎfi
T›„@÷ ’HÎ ±√fl ’˘÷ÎfiÎ ±Î_÷Ïfl¿ ±fiı ⁄ÎèÎ ∞‰fi‹Î_ ±T›‰ÏV◊÷ ÷◊Î
±V÷T›V÷ flËı, ÷˘ ±ıfi_ ÁŒ‚ ⁄fi‰_ ±fiı Á_÷WÀ ◊‰_ ‹U¿ı· »ı. V‰Î‰·_⁄fi
Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘ ¶ÎflΠωzÎ◊a±˘ ±fiı ωzÎ◊afi̱˘fiı ∞‰fifiÎ ’˛⁄_‘fiÌ
T›‰ËÎÏfl¿ ’˛Ïø›Î±˘ ±fiı ’˛›˘√˘fi_ iÎÎfi ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ’˛⁄_‘ ⁄Îÿ T›‰V◊Î
±_√ı ÁÎ«Ì ¿Î›˝’K‘Ï÷ …wflÌ »ı. ±Î w’flı¬Îfi_ hÎÌΩı ‹Ëk‰fi˘ ‹t˘ »ı. Ïfi›˘…fifiÎ
¿ÎˆÂS› ¶ÎflÎ … T›„@÷fiı ÁŒ‚÷α˘ ‹‚ı »ı. ÿÏfi›Î¤fl‹Î_ …ı ¿˘¥’HÎ ÁŒ‚
·˘¿˘ ◊¥ √›Î »ı, ÷ı‹fi΋Î_ ±Î … ¿ÎˆÂS› ’˛√À ◊›_ »ı.
«˘◊Î ‹t΋Î_ Ïfi›˘…fifiÌ ÁÎ◊˝¿ ÏÿÂÎfi_ iÎÎfi ±Î‰ı »ı. ±Î iÎÎfi …
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ Ï‰ÂıWÎ÷Î »ı. ÁŒ‚÷Î ÷˘ ±fiı¿ ·˘¿˘ ’˛ÎÅ ¿flı »ı, ’fl_÷ ÁΈfiÎ
T›„@÷I‰‹Î_ ±ÎK›ÎÏI‹¿ ωV÷Îflfi˘ ±HÎÁÎfl Ωı‰Î ‹‚÷˘ fi◊Ì. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi_
ÿˆ‰Ì ÷I‰ ±ÎK›ÎI‹ … »ı. ±Î … ‹fiW›fiı ÿı‰÷Î ⁄fiΉfiÎfl flÁΛHÎ »ı. ±ıfiı
ΩHΉÎ◊Ì ±Î ÁI› Á΋ı ’˛√Àı »ı ¿ı ±√fl Ωı ∞‰fi˘fi˘ flV÷˘ ÁΫ˘ »ı, ÷˘ ’»Ì
fiÎfiÎ ¿Ëı‰Î÷Î ¿Î‹˘fiÌ Œ·lÏ÷ ‹˘ÀÌ ±fiı ‹ËÎfi ˢ› »ı. …ı‹ ¿ı flˆÿÎÁ ±fiı
¿⁄Ìfl∞fiÎ ∞‰fi‹Î_ Ωı‰Î ‹Y›_. «Î‹ÕÎ_fi_ ±fiı ¿Î’Õ ‰HΉÎfi_ ÁΑÎflHÎ ¿Î‹ ¿flÌ
±ı ⁄¯Îı ‹Ë΋Îfi‰ ⁄fiÌ √›Î, F›Îflı ÏÁ¿oÿfl ÿÏfi›ÎfiÎ ‹˘ÀÎ ¤Î√fiÎ ÿı¢ ’fl
ω…› ‹ı‚‰Ì, ωrω…›Ì ⁄fi‰Îfi˘ œ˘Ó√ fl«Ìfiı ’HÎ ±_÷‹Î_ ÷˘ ’V÷Î÷˘, ’V÷Î÷˘
Q≤I›fiı ¤ıÀu˘.
V‰Î‰·_⁄fi Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘fiÌ ÂˆZÎÏHο Á΋√˛Ìfiı, ωWΛ˘fiı ±ı‰Ì

54

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

flÌ÷ı ÷ˆ›Îfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎÎ »ı ¿ı ÷ıfiÌ flÎWÀˇÌ› ±fiı Á΋ÎÏ…¿ µ’›˘Ï√÷Î ’HÎ
ˢ›. Ï«Ï¿IÁη›˘fi˘ ‰Ë̉À, ÿı‰‹_Ïÿfl˘fi˘ ‰Ë̉À, √΋fi˘ ‰Ë̉À, Â΂α˘fi˘
‰Ë̉À, ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ‰Ë̉À, ˈÏflÀı… ‹ıfiı…‹ıLÀ ±ı‰Î … ¿ıÀ·Î¿ ¤HΉ‰Î ›˘B›
ωWΛ˘fiÌ ¿S’fiÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı, ¿ı …ıfi˘ ±P›ÎÁ ¿flÌ fi ¿ı‰‚ V‰Î‰·_⁄Ì
⁄fi‰ÎfiÌ ÷¿ ’˛ÎÅ ◊Λ, ⁄S¿ı ∞‰fi‹Î_ ¿_¥¿ ÁÎ◊˝¿ ¿flÌ Â¿‰Îfi˘ √Έfl‰‹›
±fi¤‰ ’HÎ ◊Λ. ±Î ’ÎÃuø‹˘ ±_√ı ±ıÀ·_ … ¿ËÌ Â¿Î› ¿ı ±ıfi_ V‰w’ ¿o¥¿
±ı‰_ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ »ı, ¿ı …ı‹Î_ ωzÎ◊a±˘fiÎ_ ’˘÷ÎfiÎ ÏË÷fiÌ ÁÎ◊ı ÿıÂfi_
ÏË÷, ‹Îfi‰ÏË÷ ±fiı ωrÏË÷ ’HÎ »\’Λı·_, Á‹Î›ı·_ ˢ›.
±ı ’ÎÃuø‹ V‰ÿıÂÌ, V‰fl˘…√Îfl ’fl ±Î‘ÎÏfl÷ ˢ‰˘ Ωı¥±ı. ÷ıfiÎ ±ı‰Î
±fiı¿ ’ÎÁÎ_±˘ »ı, …ıfiÌ µ’fl ±I›Îfl Á‘Ì ¿˘¥fi_ ’HÎ K›Îfi √›_ fi◊Ì, ±ı ±_√ı
ω«Îfl‰Îfi_ »ı, …ıfiı ±Ï‰·_⁄ ¿fl‰_ Á‹›fiÌ ±Ïfi‰Î›˝ …wÏfl›Î÷ »ı. ±Î‰Î …
±ı¿‹˘fiÌ ÷’ÎÁ ¿flÌ fi‰Î ωWΛ˘ ±fiı fi‰Î ’ÎÃuø‹˘ ¿o¥¿ ±ı flÌ÷ı ⁄fiΉ‰Î‹Î_
±Î‰Ì flèÎÎ »ı, ¿ı …ıfi˘ ±P›ÎÁ ¿flfiÎfl ωzÎ◊a±˘fi_ T›„@÷I‰ ÷˘ ω¿ÏÁ÷
◊Λ …, ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı ÷ı‹fiı ¿Î‹ ‹ÎÀı ·Î_⁄Î Á‹› Á‘Ì flÎË Ωı‰Ì fi ’Õı. ±P›ÎÁfiÌ
ÁÎ◊ı … ¿Î‹ ¿fl‰ÎfiÌ ÷¿ Áfl‚÷Î◊Ì ’˛ÎÅ ◊Λ. ±Î ÷¿ ’HÎ ±ı‰Ì ˢ›, ¿ı …ı‹Î_
’˘÷ÎfiÎ ÏË÷fiÌ ÁÎ◊ı ÿı ±fiı Á‹Î… ‹ÎÀı ¿o¥¿ ÁÎv_ ±fiı ÁÎ◊˝¿ ¿flÌ Â¿Î›.
±ı‹Î_ √ΈωiÎÎfi, ¿<ÀÌfl µz˘√˘fi˘ ω¿ÎÁ ±ıfiÌ ‹Ò‚ ‘flÌ flËıÂı.
V‰Î‰·_⁄fi Œı¿SÀÌfiÎ ’ÎÃuø‹˘fiÌ fl«fiÎ ›√fi˘ ±ı¿ ’Õ¿Îfl »ı. …ıfiı
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÎ Á_«Î·¿˘±ı ›√∑ÏWÎ ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÌ ¿Ú’ÎfiÎ
¤fl˘Áı V‰Ì¿Îfl ¿›˘˝ »ı. ÷ı‹Î_ ÷‹Î‹ fi‰Ìfi … Á…˝‰Îfi_ ±fiı ⁄fiΉ‰Îfi_ »ı. ›‰Îfi
‰√˝ ‹ÎÀı fi‰˘ flV÷˘ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰Îfi˘ »ı. ±ıfiÎ Á_⁄_‘‹Î_ ω«ÎflÂÌ·˘fiÎ µ’›˘√Ì
ÁÒ«fiα˘ ±fiı ÁË¿Îfl ‹Î_√‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flè΢ »ı. ÁË¿Îfl ±Î’‰ÎfiÌ ¥E»Î
‘flΉfiÎfl ·˘¿˘ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ V‰Î‰·_⁄fi Œı¿SÀÌfi˘ Á_’¿Û ÁÎ_‘Ì
¿ı »ı. ’ÎÃuø‹˘ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰ÎfiÌ ÁÎ◊ı ÷ı ÷‹Î‹‹Î_ ◊fiÎflÌ ¤Î‰Ì ¢‘¬˘‚fi˘
µÿı ÷◊Î ’K‘Ï÷±˘ ’HÎ fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËÌ »ı. ±Î¬flı ±Î … ›√’˛ëfiÎ
Ë· ‹ÎÀıfiÌ ÁÎ◊˝¿ ’Ëı· »ı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

55

∑ÏWÎI‰fiÌ ’˛√Îœ ±fi¤ÒÏ÷fi˘ ’Ïfl«›
¿flΉfiÎfl ÁΑfiÎ
∑ÏWα˘fiÎ Á_¢‘fi˘fiÎ µtı¢ ±fiı ’˛Ïø›ÎfiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷αı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ
Á‹V÷ ’Z΢fi_ Á…˝fi ¿›* »ı. ÷ı‹Î_ fl¬Î›ı·Ì ∞‰fi ∞‰‰ÎfiÌ ¿‚Î, ‹ÒS›˘, ±Îÿ¢˝,
Áÿ˚√H΢ ±fiı ÿˆ‰Ì Á_’ÏkÎfi˘ ω¿ÎÁ ¿fl‰Îfi_ Á_’ÒHν ωiÎÎfi ∑ÏWα˘fiÎ_ Á_¢‘fifi_
… Á_ÿfl ’ÏflHÎ΋ »ı. ±Î ’˛◊Î ±fiı ’K‘Ï÷fiı ±Î√‚ ‰‘Îfl‰ÎfiÌ ¿ıÕÌ ’HÎ ±Î … »ı.
∑ÏWα˘fi_ ¿Î‹ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ±Î’HÎı ∑ÏWα˘fiÎ «Ì·ı «Ì·ı «Î·‰_ ’ÕÂı. ÷ı‹fiÌ
Á_¢‘fi ’˛I›ıfiÌ ·Î√HÎ̱˘ ±fiı ¢‘¬˘‚ ¿fl‰ÎfiÌ T≤ÏkÎfiÌ ÁÎ◊ı ±ı µtı¢ ±fiı
’K‘Ï÷±˘fiı ’HÎ ΩHÎ‰Ì ’ÕÂı, ¿ı …ıfiÎ ¿ÎflHÎı ±Î ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ±ÏV÷I‰‹Î_ ±Î‰Ì.
iÎÎfi ωiÎÎfifiÌ ±Á_A› Áfl‰ÎHÎ̱˘ ‰Ëı‰Î ·Î√Ì. ¤Îfl÷ ÿıÂfiı …√÷˚√vfi˘ √Έfl‰
’˛ÎÅ ◊›˘.
±Î ÁI›fiı ’HÎ ÁΈ ¿˘¥ ΩHÎı »ı ¿ı Á‹√˛ ωrfi_ Á_’ÒHν iÎÎfi Á_¢‘fi˘fi_
’ÏflHÎ΋ »ı, ’fl_÷ ±ı ‰Î÷fi˘ ±fi¤‰ ⁄Ë ±˘»Î ·˘¿˘ ¿flÌ Â¿ı »ı, ¿ı ±ı @›Îflı¿
¿S›ÎHοÎflÌ ±fiı @›Îflı ωfiοÎflÌ ¿ı‹ ◊¥ Ω› »ı? ±Î ’˛ëfi˘ Ë· iÎÎfifi˘
…L‹ ±Î’fiÎflÎ Á_¢‘fi˘fiÎ µtı¢ ±fiı ’K‘Ï÷±˘‹Î_ »\’Λı·˘ »ı. ±√fl ±Î µtı¢
±fiı ’˛Ïø›Î±˘ ∑ÏWα˘fiÌ Á_‰ıÿfiα˘◊Ì ›@÷ ËÂı, ÷˘ µ’·O‘ ◊÷_ iÎÎfi ÁÏfiÏç÷
w’ı ¿S›ÎHοÎflÌ … ËÂı. ±√fl Ωı Á_¢‘fi˘fiÎ µtı¢ ±fiı ’K‘Ï÷±˘‹Î_ ∑ÏWα˘fiÌ
Á_‰ıÿfiα˘fi˘ ±¤Î‰ ËÂı, ÷˘ µ’·O‘ ◊›ı· iÎÎfi◊Ì ±ÏfiWÀ ±fiı ±fi◊˝ … …L‹
·ıÂı. ÷ıfiÎ ◊¿Ì ωfiΠ·Ì·Î±˘ … ÁΩ˝Âı ±fiı Œı·ÎÂı. Á‹√˛ ÿÏfi›Î‹Î_ ÿflfl˘…
±Î ÁI›fiı ‰Îfl_‰Îfl ΩHΉ΋Î_ ±fiı ’Îfl¬‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı. ±Î ‰Î÷ ’˛‹ÎÏHο ˢ‰Î
±_√ı ˉı ¿˘¥ Â_¿Î … flËÌ √¥ fi◊Ì ¿ı Á_¢‘fi˘ ‹ÎÀı ’˛¬fl ⁄ÏK‘ Á_’¯Î ‹√…fiÌ
ÁÎ◊ı µE«¿˘ÏÀfiÌ Á_‰ıÿfiα˘ ›@÷ xÿ›fiÌ ’HÎ …wÏfl›Î÷ »ı.
±Î ⁄¯ÎıfiÎ Á‹ı‚◊Ì Á_¢‘fi …√÷‹Î_ µtı¢ ±fiı ’K‘Ï÷±˘‹Î_ ±ı …
‹ÎˆÏ·¿÷Î ’˛ÎÅ ¿flÌ Â¿Î›, ¿ı …ı ∑ÏWα˘fiÎ ∞‰fi‹Î_ Ë÷Ì. ±ı ‹ı‘ΉÎfi ∑ÏW΋Ïfi±˘
’˛¬fl ’˛«_Õ ÷’V‰Ì±˘ Ë÷Î. ±ı‹fi΋Î_ µE«¿˘ÏÀfiÌ Á_‰ıÿfiα˘ ±Î_ÿ˘Ï·÷ ◊÷Ì
Ë÷Ì. ±ı‹fiı ›√fiÌ ‰ıÿfiα˘ T›Î¿<‚ ⁄fiΉ÷Ì Ë÷Ì. ‹Îfi‰fiÎ ÏË÷ ±fiı ωrfiÎ
ÏË÷fiÌ ¿Î‹fiÎfiı ‰Â ◊¥ ·A¬˘ Áy˘ ±ÎËÎfl ·¥ Á΋ÎL› ∞‰fi ∞‰÷Î ’˘÷ÎfiÎ
Á_¢‘fifiÎ ¿Î›˝‹Î_ ÷S·Ìfi flËı÷Î Ë÷Î. ÷ı‹fiÎ Á_¢‘fifi_ V‰w’ ¿o¥’HΠˢ›,
’fl_÷ µtı ±ı¿ … Ë÷˘, ±ı Ë÷˘ ‹Îfi‰ ‹ÎhÎfi_ ÏË÷, ωrfi_ ÏË÷. ÷ıfiÎ … ±Á_A›
’˛ë˘fiÎ ÏfiflοflHÎ ‹ÎÀı ÷ı‹HÎı µ’›˘√Ì ’K‘Ï÷±˘ fl«Ì Ë÷Ì. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
ωrωzη›‹Î_ Á_¢‘fi˘fiÎ µtı¢ ±fiı ’˛Ïø›Î±˘ ±Î … ∑ÏWοS’ ›˘√ ÁοÎfl
◊‰Î …¥ flè΢ »ı.
⁄˛õ‰«˝Á Á_¢‘fi Á_V◊ÎfiÎ ÁË¿Îfl◊Ì ±ËŸfiÎ Á_¢‘fifiÎ ¿Î›˝fiÌ

56

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

T›‰V◊αfiı Á_«Î·fi ’˛I›ı¿ Œı¿SÀÌfiÎ ’˛I›ı¿ ω¤Î√‹Î_ fl«‰Î‹Î_ ±Î‰ı· Á_¢‘fi
’_«Î›÷, ÁÏ‹Ï÷±˘ ›Î ÏflÁ«˝ ÏÕ√˛Ì ¿‹ıÀÌ (±Îfl.ÕÌ.ÁÌ.) ¿flÂı. ’˛I›ı¿ Œı¿SÀÌ
±fiı ω¤Î√‹Î_ Á_¢‘fi ¿Î›˝fiÌ Ï‰Ï‰‘ lıHÎ̱˘ ËÂı. ±Î lıHÎ̱˘fiÌ ±fiw’ …
Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊a ±ı‹.ÏŒ·., ’Ì.±ı«.ÕÌ., ÕÌ.Ï·À˚ ±fiı ÕÌ.±ıÁ.ÁÌ.fiÌ
ÏÕ√˛Ì±˘ ’˛ÎÅ ¿fl‰ÎfiÎ ±Ï‘¿ÎflÌ ⁄fiÂı. ±ı‹Î_◊Ì ¿˘¥’HÎ ÏÕ√˛Ì ’˛ÎÅ ¿fl‰Î ‹ÎÀı
Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊a ±fiı ωzÎ◊afiÌfiı ’˘÷ÎfiÎ Á_¢‘fifiÎ ·Z›fiÌ ¿Õ¿
÷’ÎÁ ±fiı ’˛Ïø›ÎfiÌ ÁÎ«Ì ¿Á˘À̱˘fiÌ ±fiı¿ ’˛Ïø›Î±˘‹Î_◊Ì ’ÁÎfl ◊‰_ ’ÕÂı.
÷ı‹fiı ’˘÷ÎfiÎ Á_¢‘fi ¿Î›˝fiÌ µ’›˘Ï√÷Î ±fiı µ’Îÿı›÷Îfiı ÁÎÏ⁄÷ ¿fl‰Ì ’ÕÂı.
ωrωzη›˘‹Î_ Á_¢‘fi ¿Î›˝fiÎ CÎÀ÷Î …¥ flËı·Î V÷fl◊Ì ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
ωrωzη›fiÎ Á_«Î·¿˘ ‹ÎhÎ ’ÏflÏ«÷ … fi◊Ì, ⁄S¿ı Ï«_Ï÷÷ ’HÎ »ı. ±ıÀ·Î ‹ÎÀı
Á‹›fiÎ ’Õ¿Îfl˘fi˘ Á΋fi˘ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ±ËŸ ¿Õ¿ ’√·Î_ ¤fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎÎ_ »ı.
Á_¢‘fi ¿Î›˝fiÎ Á_«Î·fi ‹ÎÀı ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÌ Ï‰ÂıWÎ÷α˘ ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì
»ı. ±ı‹Î_ ÁΈ◊Ì ‹˘ÀÌ Ï‰ÂıWÎ÷Î »ı Á_¢‘fi ¿Î‹fi˘ µtı ±fiı Á_¢‘fi ‹ÎÀıfiÎ
ωWΛfiÌ ’Á_ÿ√Ì ±_√ıfi˘ »ı. ±ı ±_√ı ±ı ÏfiÏç÷ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı ¿ı ÿıÂfiÌ ±fiı
‹Îfi‰ ∞‰fifiÌ F‰·_÷ Á‹V›Î±˘ ±ËŸ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl Á_¢‘fifiÎ µtı¢fiı
fiyÌ ¿flÂı. ∑ÏWα˘fi_ iÎÎfi ±fiı ¤Îfl÷Ì› ωzα˘fiΠωω‘ ’ÎÁÎ_±˘fiÎ
ºÏWÀ¿˘HÎ◊Ì ÷ıfi˘ ÁÎ◊˝¿ µ¿ı· ¢‘‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. Á_¢‘fifiÎı Ëı÷ ¿ı‰‚ ⁄Έ„K‘
¿·Î¿ÎflÌ ±fiı »·Î_√˘ Á‘Ì ‹›Î˝Ïÿ÷ fiËŸ flËı. Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊afiı
‹fiW› ∞‰fifiÌ ÂÎflÌÏfl¿, ‹ÎfiÏÁ¿, Á΋ÎÏ…¿, ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿, fiˆÏ÷¿, ±ÎÏ◊˝¿ ‰√ıflı
ωω‘ Á‹V›Î±˘fiÎ V’WÀ ±fiı ÁÎ◊˝¿ ±fi¤‰ ¿fl‰˘ ’ÕÂı. ‹Îfi‰Ì› ‰ıÿfiÎfiÌ
’ÌÕÎ ±fiı ÁËÎfi¤ÒÏ÷fiÎ ±fi¤‰˘◊Ì Á_¢‘fifi˘ µtı fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı,
Á_¢‘fifi˘ ωWΛ fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±ıfiÎ ÁÎfl w’ı flÎWÀˇÌ› ±fiı ‹Îfi‰Ì›
Á‹V›Î±˘fiÎ ±Á_A› ’Õ¿Îfl˘fi˘ V‰Ì¿Îfl ¿fl‰˘ ±fiı ÷ıfiÎ ÁÎ◊˝¿ µ’Λ˘ ¢‘Ì
¿Îœ‰Î ±ËŸfiÎ Á_¢‘fi ¿Î›˝fi˘ µtı flËıÂı.
Á_¢‘fifiÌ ’˛Ïø›Îfi_ V‰w’ ’HÎ Á_¢‘fifi˘ ωWΛ ±fiı µtıÂfiÌ ±fiw’
… ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı. ’˛Ïø›ÎfiÎ ’˛◊‹ ÷⁄y΋Î_ Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊afiı
Á_¢‘fifiΠωWΛfiÌ ’Á_ÿ√Ì ±fiı Á_¢‘fi ¿Î‹fiÌ ¿Î›˝Âˆ·ÌfiÌ ΩHοÎflÌ ‹ÎÀı
ωrωzη›fiÎ Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Πω¤Î√‹Î_ …wflÌ ÏÂZÎHÎ ’˛ÎÅ ¿fl‰_ ’ÕÂı. ·√¤√
±ı‰_ Ωı‰Î ‹Y›_ »ı ¿ı Á_¢‘fi ¿fl‰ÎfiÌ Àı¿Ïfi¿fi_ Á‹Ï«÷ ÏÂZÎHÎ ’˛ÎÅ ¿›Î˝ ‰√fl
Á_¢‘fi ¿flÌ flËı·˘ ωzÎ◊a ’˘÷Îfi_ ¿Î‹ ±Îfl_¤ ¿flÌ ÿı »ı. ±ıfi_ ’ÏflHÎ΋±ı ±Î‰ı
»ı ¿ı ÷ıfi_ Á_¢‘fifi_ Á_’ÒHν ¿Î‹ ¿ıÀ·Î¿ flÿ˚Ì ¿Î√‚fi˘ fiÎfi˘ ¿ı ‹˘À˘ œ√·˘
¬Õ¿Î¥fiı flËÌ Ω› »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ ¿˘¥’HÎ Œı¿SÀÌfiÎ ¿˘¥’HÎ
ω¤Î√‹Î_ Á_¢‘fi ¿Î‹ ËÎ◊ ‘fl‰Î ¥E»÷ΠωzÎ◊a ›Î ωzÎ◊afiÌ ‹ÎÀı Á_¢‘fifiÎ
ωWΛ ±fiw’ Á_¢‘fifiÌ Àı¿Ïfi¿fi_ ±Î‰U›¿ ÏÂZÎHÎ ’˛ÎÅ ¿fl‰_ ±Ïfi‰Î›˝ flËıÂı.
Á_¢‘fi Àı¿Ïfi¿ ±fiı Á_¢‘fifiΠωWΛfiÎ ‹ËI‰fiı ÿÂν‰fiÎfl ±˘»Î‹Î_ ±˘»Î

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

57

±ı¿ ±◊‰Î ⁄ı Á_¢‘fi ’ı’fl ·A›Î ’»Ì … Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊afi_ Á_¢‘fifiÌ
ÏÕ√˛Ì ‹ÎÀı flÏ…VÀˇıÂfi ◊¥ ¿Âı. ±Î Á_¢‘fi ’ı’flfiÌ ÷’ÎÁ Œı¿SÀÌfiÎ ±K›ZÎ
(ÕÌfi)fiÎ ‹Î√˝ÿ½fi Ëı ω¤Î√fiÎ ±K›ZÎfiı ±ÎÏ‘fi ⁄fiı· ±ı¿ ωÂıWÎ ÁÏ‹Ï÷
¿flÂı. ÷ıfiı Á_÷˘WÎ ‹Y›Î ’»Ì … Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊afiÎ Á_¢‘fi ‹ÎÀıfiÎ
ωWΛfi_ flÏ…VÀˇıÂfi ◊›Î ⁄Îÿ … Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊a ±fiı ωzÎ◊afiÌ
’˘÷ÎfiÎ √Î¥Õfiı ±ÎÏ‘fi flËÌ Á_¢‘fifi_ ¿Î›˝ ±Îfl_¤ ¿flÂı. Á_¢‘fi ¿flÌ flËı·
ωrωzη›fiÎ ÿflı¿ ¿Î‹¿Î…fiÎ Ïÿ‰Á˘‹Î_ ωzÎ◊afiÌ ËÎ…flÌ ±Ïfi‰Î›˝ ⁄fiÌ
flËıÂı. ±ËŸ flËÌfiı … ÷ı ’˘÷ÎfiÎ ’˛Î›˘Ï√¿ ±fiı Áˆ‘Î_Ï÷¿ ¿Î‹fiı ’v_ ¿flÂı. Á_¢‘fi
¿flÌ flËı· ωzÎ◊a Ïfiÿı˝Â¿fiÌ ‹_ΩflÌ ‹ı‚T›Î ’»Ì … ’˘÷ÎfiÎ ¿Î‹ ‹ÎÀı ¿˘¥¬ÎÁ
…B›Î±ı …¥ ¿Âı. ’˘÷Îfi_ Á_¢‘fifi_ ¿Î‹ ’Òv_ ¿›Î˝ ’Ëı·Î_ Á_¢‘fi ¿flÌ flËı·
ωzÎ◊a ‹ÎÀı ’˘÷ÎfiÎ ¿Î‹ ÁÎ◊ı Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Î ±˘»Î‹Î_ ±˘»Î ⁄ı ±◊‰Î hÎHÎ
Á_¢‘fi ’ı’fl˘ ’˛¿ÎÏÂ÷ ¿fl‰Î ±Ïfi‰Î›˝ flËıÂı. ±Î Á_¢‘fi ’ı’fl˘ ωWΛ ÁÎ◊ı
Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Î ¿˘¥’HÎ ’˛Ï÷ÏWÃ÷ Á_¢‘fi ‹ı√ı{Ìfi‹Î_ ’˛¿ÎÏÂ÷ ◊‰Î Ωı¥±ı. ±Î
Á_V◊Îfi_ ’HÎ ’˘÷Îfi_ “ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷” fi΋fi_ Á_¢‘fi ‹ı√ı{Ìfi flËıÂı.
Á_¢‘fifi_ ¿Î‹ ’v_ ◊¥ √›_ »ı, ±ı Á_¢‘fifiΠωWΛfiÎ Ïfiÿı˝Â¿ ±fiı
ÁË Ïfiÿı˝Â¿ ÁÎÏ⁄÷ ¿flÂı. I›Îfl⁄Îÿ ±Î Á_¢‘fifi˘ Ïfi⁄_‘ ωrωzη›fiÎ
’flÌZÎΠω¤Î√ ¶ÎflÎ ÏfiWHÎÎ÷˘fiÎ ±fi‹˘ÿfi◊Ì ÿı‹Î_ ›Î ωÿı¢‹Î_ ¿˘¥ ⁄ı ’˛Ï÷ÏWÃ÷
ω¶Îfi˘fiÌ ’ÎÁı ÷’ÎÁ ‹ÎÀı ‹˘¿·‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ω¶Îfi˘ ωWΛfiÎ ÏfiWHÎÎ÷˘
ËÂı. ÷ı‹fiı Á_÷˘WÎ ’˛ÎÅ ◊›Î ’»Ì ωrωzη›‹Î_ Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊afiÌ
’flÌZÎÎ ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ’flÌZÎÎfi_ V‰w’ ·ıϬ÷ »ı ¿ı ‹ÎˆÏ¬¿, ±Î ⁄¯Îı Á_¢‘fi
µ’ÎÏ‘ ÁÏ‹Ï÷ fiyÌ ¿flÂı. ’flÌZο˘ ¶ÎflÎ Á_¢‘fi Ïfi⁄_‘fi_ ’˛¿ÎÂfi Ωı ›˘B›
…HÎÎÂı ÷◊Î ÷ı Á‹V›ÎfiÎ ÁÎ◊˝¿ µ’Λ w’ı ›˘B› …HÎÎÂı ÷˘ … Á_¢‘fi ¿flÌ
flËı· ωzÎ◊a ’˘÷ÎfiÎ Á_¢‘fi ‹ÎÀıfiÌ ÏÕ√˛Ìfi˘ ±Ï‘¿ÎflÌ ⁄fiÂı.
Á_¢‘fifi˘ µtı ±fiı ’˛Ïø›Îfi˘ ±Î Á‹√˛ ¿Î›ÿ˘ Á_¢‘fifiÎ ¿Î‹fiÎ
V‰w’fiı ÁÎ◊˝¿ ±fiı µI¿ÚWà ⁄fiΉ‰Î ‹ÎÀı ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı. ÷ıfi˘ ’˛I›ı¿ ’ZÎ
ωzÎ◊Ì˝fiı ±ı Á‹Ω‰Âı ¿ı Á_¢‘fifi_ ¿Î‹ ¿˘¥ ÏÕ√˛Ìfi_ ‹ÎhÎ ±·_¿flHÎ … fi◊Ì,
’fl_÷ ±ı ∑ÏWÎ∞‰fifi_ ¿Ã˘fl ÷’ »ı, ÁΑfiÎ »ı. Á_¢‘fifi_ ¿Î‹ ¿fl‰Îfi˘ ±◊˝
’˘÷ÎfiÎ ∞‰fi‹Î_ ∑ÏWÎI‰fiı ÁÎÏ⁄÷ ¿fl‰Îfi˘ »ı. ±Î ø‹‹Î_ Á_¢‘fi ¿flÌ flËı·
ωzÎ◊a ±fiı ωzÎ◊afi̱˘fiÌ ÁL‹¬ ±ı¿ … ÁI› ‹¿‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ¿ı …ıHÎı ’HÎ
’˘÷ÎfiÎ Á_¢‘fi‹Î_ ∑ÏWÎI‰fiÌ …ıÀ·Ì ’˛ıfl¿ ±fiı ’˛√Îœ ±fi¤ÒÏ÷ ¿flÌ »ı, ±ıfi_
±ıÀ·Î … ’˛‹ÎHÎ Á_¢‘fi ÁΑfiÎ ÁŒ‚ ◊¥ »ı. ±Î Á_¢‘fi ÁΑfiÎ ¿ıLƒ
ωrωzη›fi_ ’V÷¿Î·› ËÂı. ±ËŸ ’fl … Á_¢‘fifiÎ ÁI›fiı ’˛√À ¿flfiÎfl
Œ‚ƒ’ ω«Îfl˘¤ÒÏ÷ ±fiı Á_‰ıÿfiÂÌ· ‹fi˘¤ÒÏ‹ ÷ˆ›Îfl ◊Âı.

58

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

√˛_◊η› iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎfi_ ’ωhÎ ‹_Ïÿfl
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fi_ ’V÷¿Î·› ÷ıfiÌ ÂflÌfl fl«fiÎfi˘ ‹ıwÿoÕ »ı.
±ı ωrωzη›fiÎ Á_’ÒHν ÏÂZÎHÎfiÌ ›˘…fiÎfiÌ ºœ÷Îfi˘ ±Î‘Îfl »ı. ÷ıfiı
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiΠωÂ΂¿Î› ±‹ÒS› flÇ ¤_ÕÎflfiÌ µ’‹Î ±Î’Ì Â¿Î›, ¿ı F›Î_ ’˛Î«Ìfi
¤Îfl÷fiÎ iÎÎfifiÎ ÁfiÎ÷fi ‰ÎflÁÎfiı ¢‘Ì ±ı¿hÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı. ±Î√‚
µ’fl ’HÎ ±Î ¿Î›˝ ±Ï‰fl÷ «Î·Ò … flËı‰Îfi_ »ı. ωrfiΠωϤ¯Î ‘‹˘˝, Á_V¿ÚÏ÷±˘,
ÁÎÏËI› ±fiı ÿ½fifiÎ ¬Ò⁄ … g¿‹÷Ì √˛_◊˘fiı ¬Ò⁄ … ›Ç’Ò‰˝¿ ±ı¿hÎ ¿fl‰Î‹Î_
±ÎT›Î »ı. √˛_◊η›fi˘ ‰ˆiÎÎÏfi¿ ¤_ÕÎfl ±Î‘Ïfi¿ ωiÎÎfifiÌ iÎÎfifiÌ Á_’ÿÎ◊Ì
»·˘»· ¤flΛı·˘ »ı. ’˛Î«Ìfi ±fiı ±Î‘Ïfi¿ iÎÎfi ±fiı ωiÎÎfifiÌ ±Á_A› ±fiı
±√ÏHÎ÷ Âάα˘ ±ËŸ ’flV’fl ÷η‹ı‚ ⁄ıÁÎÕ÷Ì Ωı¥ ¿Λ. ±ËŸ iÎÎfiωiÎÎfifiÌ Ï‰Ï‰‘ Âάα˘fiÎ ±¤Ò÷’Ò‰˝ Á_√‹fiÌ V≤ÏWÀfi_ ÁΈÓÿ›˝ {‚¿ı »ı.
±Î ’V÷¿Î·› ∑ÏWÎ Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ±ı¿ ±¤Ò÷’Ò‰˝ ±fiı ±ÿ˚¤÷ ±fi˘¬Ì
V◊Î’fiÎ »ı. ∑ÏWα˘ ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ’˛Î«Ìfi Á‹›fiΠωrωzη›˘‹Î_
’V÷¿Î·›˘fiı ’˘÷Îfi_ ±ı¿ ±Î√‰_ V◊Îfi Ë÷_. ±ı ‰Î÷ ±·√ »ı ¿ı I›Îflı ±ıfiÎ_
V‰w’‹Î_ ±Î… ¿fl÷Î_ CÎHÎÌ ⁄‘Ì Ï¤¯Î÷Î Ë÷Ì. ±ı Ïÿ‰Á˘‹Î_ »Î’¿Î‹ ÷◊Î ¿Î√‚fiÌ
±Î… …ı‰Ì Á√‰Õ÷α˘ fi Ë÷Ì. √˛_◊˘ ’HÎ ¤˘…’hÎ ±fiı ÷ÎÕ’hÎ ’fl ·¬‰Î‹Î_
±Î‰÷Î. ·ı¬fifi_ ±Î ¿Î‹ ·√¤√ ωrωzη›fiΠωzÎ◊a±˘ ¶ÎflÎ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰÷_. ’V÷¿Î·›˘‹Î_ ÷ı±˘ … ÷ıfiÌ ’˛Ï÷Ï·Ï’±˘ ÷ˆ›Îfl ¿fl÷Î Ë÷Î. ±Î ’˛◊Î
±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ›√‹Î_ ’HÎ «Î·Ò flËÌ.
±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ Ï·ηı¬˘ ±fiı ’flÎ÷ÏI‰› ÿV÷Ήı∞ ’flΉα˘ ±Î ‰Î÷fi_
Á‹◊˝fi ¿flı »ı. ÕΘ.flΑΠ¿<‹ÿ ‹¿∞˝, ’˛˘.±Îfl.ÁÌ.‹ΩÒ‹ÿÎfl, ÕΘ.flÎ…⁄·Ì ’Î_Õı,
’˛˘.±ı.±ıÁ.±·÷ı¿fl …ı‰Î ’˛A›Î÷ ¥Ï÷ËÎÁ¿Îfl˘±ı ¤Îfl÷fiÌ ’˛Î«Ìfi ÏÂZÎHÎ
’K‘Ï÷‹Î_ ’V¿Î·›˘fiÎ_ ‹Ëk‰fi˘ V‰Ì¿Îfl ¿›˘˝ »ı. ’flÎ÷I‰Ï‰ÿ˚˘ ’ˆ¿Ì Áfl …ıQÁ
Ï’˛Á
_ ’ı , ±ı·¿
ı {Î_Õfl ¿Ïfi_C΋, Œ·ÌÀ, ÁflΩ˜fi ‹Î½·, ‹Î˜Àa‹flTËÌ·fl ±fiı ÕΘ.’˛˘ŒıÁfl
ËÁ‹¬ ÁÎ_¿Ï‚›Î …ı‰Î ’flÎ÷I‰Ï‰ÿ˚˘±ı ¤Îfl÷Ì› Á_V¿ÚÏ÷ iÎÎfi-ωiÎÎfifiΠω¿ÎÁ‹Î_
’V÷¿Î·›˘fiÎ ‹Ëk‰fiı ÿÂν‰fiÎfl ’flΉα˘ flΩÒ ¿›Î˝ »ı.
÷‹Î‹ ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ±fiı ’flÎ÷ÏI‰› ’flΉα˘ ±ı¿ … ±‰Î…ı …ı
’V÷¿Î·›˘fiÎ ‹ÏË‹ÎfiÎ √HÎ√Îfi √Λ »ı, ÷ı »ı fiη_ÿΠωrωzη›fi_ ’V÷¿Î·›.
±ı ›√‹Î_ ±Î √˛_◊η› ±I›_÷ ‹ËI‰ ‘flΉ÷_ ±fiı ±I›_÷ ωÂ΂ Ë÷_. ÷ıfiÎ
¶ÎflÎ ËΩfl˘ ωzÎ◊a±˘‹Î_ »\’Λı·Ì iÎÎfifiÌ Ï’’ÎÁÎ I≤Å ◊÷Ì Ë÷Ì. fiη_ÿÎ
ωrωzη›fiÎ ±Î √˛_◊η›fi_ fi΋ ‘‹˝√_… Ë÷_. ÷ıfiÎ ‘ıflΉÎfiÎı ±fiı Œı·Î‰Îfi˘
ωV÷Îfl CÎH΢ T›Î’¿ ˢ‰ÎfiÎ ÿV÷Ήı∞ ’flΉα˘ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı. ±ı¿ ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿
‰Hνfi ±fiÁÎfl ±Î ’V÷¿Î·›‹Î_ ’˛Ï÷Ï·Ï’ ¿fl‰ÎfiÌ Á√‰Õ÷Î ’HÎ Ë÷Ì. «ÌfifiÎ
ωzÎ◊a ¥ÏIÁ_√ı fiη_ÿ΋Î_ flËÌ «ÎflÁ˘ …ıÀ·Î Á_V¿Ú÷ √˛_◊˘fiÌ ÂK‘ ’˛Ï÷Ï·Ï’±˘

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

59

÷ˆ›Îfl ¿flÌ Ë÷Ì. ÷ı‹Î_ ·√¤√ ’Î_« ·Î¬ U·˘¿˘ Ë÷Î.
±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ÿV÷ΉıΩı ±fiı ’flÎ÷ÏI‰› Ï·ηı¬˘ ±fiÁÎfl “‘‹˝√_…”fiÎ
fi΋◊Ì Ï‰A›Î÷ ±Î ’V÷¿Î·›fiÌ ¥‹Îfl÷ ±I›_÷ ωÂ΂ Ë÷Ì. ¥Ï÷ËÎÁ¿Îfl˘
±Î ±fiı¿ ¥‹Îfl÷˘‹Î_◊Ì ‹ÎhÎ hÎHÎfiÎ … fi΋ ¢‘Ì Â@›Î »ı. ±Î hÎHÎı ¥‹Îfl÷˘
flÇÁÎ√fl, flǢÿÏ‘ ±fiı flÇ…fi¿fiÎ fi΋ı ÁωA›Î÷ Ë÷Ì. ÷ı‹Î_ ·Î¬˘fiÌ Á_A›Î‹Î_
ËV÷ϷϬ÷ ’V÷¿˘ Ë÷Î. ±Î hÎHÎı ¥‹Îfl÷˘‹Î_ flÇÁÎ√fl fi‰‹Î‚ ‘flΉ÷Ì ¤T›
¥‹Îfl÷ Ë÷Ì ±fiı flǢÿÏ‘ ÁÎ÷ ‹Î‚ ‘flΉ÷Ì Ë÷Ì. flÇflF…¿fi_ ±Î¿WνHÎ ’HÎ
±Î ⁄¯Îı◊Ì ¿o¥ ’HÎ ±˘»\_ fi Ë÷_.
fiη_ ÿ Πωrωzη›fiÎ ±Î √Έ fl ‰fiÌ ±fi w ’ … ÿı ‰ Á_ V ¿Ú Ï ÷
ωrωzη›fiÎ ’ V ÷¿Î·›fiÎ V‰w’fiı ÷ˆ › Îfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı · »ı .
ωrωzη›fiÎ ‹A› Á_¿<·‹Î_ ±Î¿Îfl ‘ÎflHÎ ¿flÌ flËı· ±Î ’V÷¿Î·› ‹ÎÀı ±ı¿
±·√ … ¤T› Á_ÿfl ‹¿Îfi ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ’V÷¿Î·› ‰Î‚Î ‹¿Îfifiı
’Î_« ‹Î‚ ËÂı. ÷ı ’ˆ¿Ì ¤˘Ó›÷Ï‚›Î‰Î‚Î ‹Î‚‹Î_ iÎÎfi ωiÎÎfifiÎ Ï‹Ïl÷ ’˛Î«Ìfi,
±Î‰Î˝«Ìfi fiÒ÷fi V‰w’ ÿÂν‰fiÎfl √˛_◊˘ flά‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ⁄οÌfiÎ «Îfl ‹Î‚ ’ˆ¿Ì
’˛I›ı¿ ‹Î‚ ’fl ωrωzη›fiÌ «Îfl Œı¿SÀ̱˘ ÁÎ◊ı Á_⁄_Ï‘÷ √˛_◊˘ flά‰Î‹Î_
±Î‰Âı. ±ı‹Î_◊Ì ÿflı¿fiÌ T›‰V◊Î ‹ÎÀı ±·√ ±·√ «Îfl T›‰V◊Î’¿-¥fi«Î…˝fiÌ
Ïfi‹co¿ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı, …ı ωrωzη›fiÎ ‹A› ’V÷¿Î·›fiÎ ±K›ZÎfiÎ
‹Î√˝ÿ½fi Ëı ¿Î‹ ¿flÂı.
ωrωzη›fiÎ ±Î ’V÷¿Î·›fi_ Á_’ÒHν flÌ÷ı ¿˘QM›ÒÀflÌ¿flHÎ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰Âı ÷◊Î ÷ı ÷‹Î‹ ’˛¿ÎflfiÌ ±I›_÷ ±Î‘Ïfi¿ Á√‰Õ÷α˘ ‘flΉ÷_ ËÂı.
ωzÎ◊a±˘ ±fiı ’˛˘ŒıÁfl˘fiı ’V÷¿fiÎ ¿˘¥ ωÂıWÎ ’˛¿flHÎfiÌ ’˛Ï÷Ï·Ï’-fi¿· ’ÒflÌ
’ÎՉΠ‹ÎÀı ÿflı¿ Á‹›ı ±ËŸ µE« „@÷ÂÎ‚Ì ±Î‘Ïfi¿ {ıfl˘ZÎ ‹ÂÌfi ’HÎ µ’·O‘
flËıÂı. ωzÎ◊a±˘ ÷◊Î ±Î«Î›˘˝ ’˘÷ÎfiÎ ±K››fi ‹ÎÀı ±ËŸ ’ÒflÌ ’ÎՉ΋Î_
±Î‰fiÎflÌ πÀflfiıÀfiÌ Á√‰Õ÷Îfi˘ ·Î¤ µÃÎ‰Ì Â¿Âı. ±ËŸ ’˛I›ı¿ ωWΛ‹Î_
’V÷¿˘fiÌ ÁÎ◊ı ÷ıfiÎ …wflÌ ÁÌ.ÕÌ.fl˘‹ ’HÎ ‹‚Ì flËıÂı, …ıfiı ¿˘QM›ÒÀflfiÎ ‹ÎK›‹◊Ì
Ωı¥ ±fiı ‰Î_«Ì ¿ÎÂı. ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı ±Ïfi‰Î›˝ …HÎÎ÷Î ’˛¿flHÎfiÌ g’˛À ’HÎ ¿ÎœÌ
¿ÎÂı.
±I›_÷ ±Î‘Ïfi¿ Á√‰Õ÷α˘ ±fiı iÎÎfifiÌ Z΋÷Î ‘flΉ÷Î ±Î
’V÷¿Î·›fi_ ‹Ëk‰ ±ı¿ ωrωzη›fiÌ ±ı¿ Œı¿SÀÌ …ıÀ·_ ËÂı. …ıfiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ
‹A› ’V÷¿Î·›fiÎ ±K›ZÎ Á_¤Î‚Âı. ’V÷¿Î·›˘fiÎ ÷‹Î‹ Ïfi›‹˘, ’ıÀÎ Ïfi›‹˘
±fiı ¿Î›ÿα˘fiÎ ’ηfifiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ ÷ı‹fiÌ … flËıÂı. Ïfi›‹˘fiÌ ±Î T›‰V◊Î
µ’¿<·’Ï÷fiÎ Ïfiÿı˝Âfi ÷◊Î ‹Î√˝ÿ½fi Ëı ⁄fiÂı. ±ı ±_√ı µ’¿<·’Ï÷fi˘ Ïfiÿı˝Â
±Î¬flÌ ËÂı. ’V÷¿Î·›fiÌ Á‹√˛ T›‰V◊΋Î_ ÷ı‹fiÌ ‹_ΩflÌ ±fiı Á_‹Ï÷ ‹Ëk‰fiÌ
flËıÂı. ’V÷¿Î·›fiÎ ±K›ZÎ ±‰Îflfi‰Îfl ’V÷¿Î·›fiÌ ÷‹Î‹ …wÏfl›Î÷˘ ±fiı
¬flÌÿ‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl ’V÷¿˘ ÁÏË÷ ÷‹Î‹ ÁΑfi˘fi˘ ±Ëı‰Î· Ïfi›Ï‹÷ √΂Î

60

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

⁄Îÿ µ’¿<·’Ï÷fiı ±Î’÷Î flËıÂı.
’V÷¿Î·›fiЈZÎÏHο Ïfi›‹˘fiÎ ‹Ëk‰fiÎ ‹tÎ w’ı ωrωzη›fi˘
’˛I›ı¿ ωzÎ◊a ±fiı Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊afiÌ µ’ÏV◊Ï÷ »ı. ¿Î‹¿Î…fiÎ
’˛I›ı¿ Ïÿ‰Á ÿflQ›Îfi ÿflı¿ ωzÎ◊afiı ±fiı Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊afiı
⁄÷Ή‰Î‹Î_ ±Î‰ı· Ïfi›‹˘ ±fiÁÎfl ’V÷¿Î·›‹Î_ Ïfi›Ï‹÷ w’ı ⁄ıÁÌ ‰Î_«fi ¿fl‰<_
’ÕÂı. Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Î T›‰V◊Î’¿ ±Î ÷‹Î‹ ωzÎ◊a±˘fiÌ ËÎ…flÌ fi˘Ó‘Âı. ’flÌZÎ΋Î_
⁄ıÁ‰Î ‹ÎÀı ±Î ËÎ…flÌfiÌ ±Ïfi‰Î›˝ w’ı √HÎ÷flÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. …ı ¿˘¥ ωzÎ◊a
’V÷¿Î·›fiÎ ±Î Ïfi›‹˘fiÎ ’ηfi‹Î_ ÿ˘WÎÌ …HÎÎÂı, ÷˘ ÷ıfiı Ïfi›‹ ¤_√ ⁄ÿ·
’flÌZÎ΋Î_◊Ì µÃÎÕÌ ÿı‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ’V÷¿Î·›fiÌ ÷‹Î‹ Á√‰Õ÷α˘fi˘ Á‹Ï«÷
µ’›˘√ ¿fl‰˘ ωrωzη›fiÎ ÿflı¿ ωzÎ◊afiÌ ±fiı ±Î«Î›˝fiÌ Œfl… »ı ±fiı
÷ı‹fiı Á‹› ±fiÁÎfl ±ı¿hÎ ¿fl÷Î flËı‰Îfi_ ÷◊Î ÷‹Î‹ Á’Îh΢fiı ÷ı‹fiÌ ’ÎhÎ÷Î
±fiw’ ’ÒflÌ ’ÎÕ÷Î flËı‰Îfi_ ¿Î‹ ’V÷¿Î·›fiÌ T›‰V◊Îfi_ »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fi_ ±Î ’V÷¿Î·› ËoÁ‰ÎÏËfiÌ ¤√‰÷Ì ÁflV‰÷Ì
‹Î÷Îfi_ ‹_Ïÿfl »ı. ±ıfi_ Ëo‹ıÂÎ ‹Ëk‰fiÎ √˛_◊˘, flÎWÀˇÌ› ÷◊Î ±Î_÷flνWÀˇÌ› Á_¢‘fi
‹ı√ı{Ìfi˘ ¶ÎflÎ Á¢¤fi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷_ flËıÂı. ’V÷¿Î·› fiÎ ±K›ZÎ ÁflV‰÷Ì
‹Î÷ÎfiÎ ±Î ¤T› ‹_ÏÿflfiÎ ‹A› ’ΩflÌ flËıÂı. ’V÷¿Î·›fiÎ ±L› ¿‹˝«Îfḻ˘
÷ı‹fiÎ ÁË›˘√ÌfiÌ ¤ÒÏ‹¿Î Ïfi¤Î‰Âı. ±Î ÏÿT› ’ωhÎ ‹_Ïÿfl‹Î_ iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎ
¿fl‰Îfi˘ ¤Îfl ωrωzη›fiΠωzÎ◊a±˘, ωzÎ◊afi̱˘ ÷◊Î ±Î«Î›˘˝ ,
±Î«Î›Î˝±˘ ’fl »ı. ÷ı‹fiÌ iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎ … ÷ıfiı ’˛ÎHΉÎfi, µΩ˝‰Îfi ⁄fiΉÂı.
±Î ’V÷¿Î·›‹Î_ ±L› ωω‘ √˛_◊˘fiÌ ÁÎ◊ı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÎ ’˘÷ÎfiÎ
±_√÷ »Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· √˛_◊˘ ’HÎ ËÂı, …ıfi_ »Î’¿Î‹ ωrωzη›fiÎ ’˛¿ÎÂfi
ω¤Î√ ¶ÎflÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ω¤Î√ ¶ÎflÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi_ ⁄Ë’ÏZΛ V‰w’fi_
Á‹›fiÌ ±fiw’ ⁄flÎ⁄fl ’˛¿ÎÂfi ◊÷_ flËıÂı. ±Î ’V÷¿Î·›‹Î_ ωrωzη› ¶ÎflÎ
»Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· √˛_◊˘, ’V÷¿˘fi_ ωÂıWÎ V◊Îfi flËıÂı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

61

’˛¿ÎÂfifiÌ T›‰V◊Î ∑ÏWÎ Á_V¿ÚÏ÷fi_
⁄Ë’ZÎÌ› V‰w’ ÿÂν‰Âı
’˛¿ÎÂfi ω¤Î√ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› fiÌ ÿˆÿÌM›‹Îfi ¿ÌÏ÷˝fiÎ ’˛¿ÎÂfi˘
’Ïfl«› ¿flΉı »ı. ÷ıfiÎ ¶ÎflÎ … ωrωzη›fiΠωω‘ ±Î_ÿ˘·fi˘, ¿Î›˝ø‹˘,
’˛T≤Ïkα˘ ±fiı ÏÁÏK‘±˘ ’˛¿Î‹Î_ ±Î‰Âı. ’˛¿ÎÂfi ω¤Î√ ¶ÎflÎ ∑ÏWÎ Á_V¿ÚÏ÷fiÎ
⁄Ë’ZÎÌ› ÁÎÏËI›fi_ »Î’¿Î‹ ◊Âı. ÷ıfiÎ ¿Î‹fi˘ ωV÷Îfl CÎH΢ T›Î’¿ ÷◊ΠωVI≤÷
»ı. ÷ıfiÎ µÿ˚ı¢‹Î_ ±Î … µÿÎfl ’ZÎ »ı. ÏÁÏK‘±˘ ’˛ÎÅ ◊Λ, ’fl_÷ ÷ıfiÌ ‰ËıÓ«HÎÌfiÌ
T›‰V◊Î fi ⁄fiı ÷˘ ÷ıfiÌ ’˛ÎÏÅ ±‘ÒflÌ … »ı. ÁΈfi_ ÏË÷ ±fiı ÁΈfi_ Á¬ ±Î …
Á_ V ¿Ú Ï ÷fi˘ Á_ ÿ ı  »ı . ±Î ÁÎ_ V ¿Ú Ï ÷¿ Á_ ‰ ı ÿ fiÎfiÎ Œı · ΉΠ‹ÎÀı ÿı ‰ Á_ V ¿Ú Ï ÷
ωrωzη›‹Î_ ’˛¿Î ω¤Î√fiÌ fl«fiÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ Á…˝fi
±Ï¤›Îfifiı ±ıfiÎ◊Ì ±ı◊Ì ’HÎ ‰‘ √Ï÷ ’˛ÎÅ ◊Âı.
’˛Î«Ìfi Á‹›‹Î_ ∑ÏWα˘±ı Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Îÿ¢˝, ÏÁK‘Î_÷˘fiÌ Â˘‘¬˘‚
¿fl‰ÎfiÌ ÁÎ◊ı ÷ıfiÎ ’˛¿ÎÂfifiÌ ±fiı ωV÷ÎflfiÌ ›˘B› T›‰V◊Î ⁄fiÎ‰Ì Ë÷Ì. Ωı ¿ı
±ı Á‹›ı ±Î T›‰V◊Î ’˘÷ÎfiÎ Á‹›fiÌ ±fiw’ Ë÷Ì. ¿Î√‚ ±fiı »Î’¿Î‹ ¿fl‰ÎfiÌ
T›‰V◊ÎfiÎ ±¤Î‰ı ¬Ò⁄ … ⁄ˢ‚Î ’˛‹ÎH΋Î_ ±fiı Á_A›Î‹Î_ ’V÷¿˘fi_ ’˛¿ÎÂfi ¿fl‰_
÷˘ Á_¤‰ fi Ë÷_, »÷Î_ ’HÎ Á_V¿ÚÏ÷fiΠωV÷Îfl ‹ÎÀı ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÎ ±Áfl¿Îfl¿
µ’Λ˘ ¢‘Ì ¿Îœ‰Î‹Î_ ±ÎT›Î Ë÷Î. ωrωzη›fiÎ ±Î«Î›˘˝ ’˘÷ÎfiΠωzÎ◊a±˘
ÁÎ◊ı ÿıÂfiΠωϤ¯Î ¤Î√fiÎ ’˛‰ÎÁı «Î·Ì Ïfi¿‚÷Î. ±Î ÿıÂÎÀfi◊Ì ⁄ı‰Õ˘ ·Î¤
◊÷˘ Ë÷˘. ÷ıfiÎ ’˛◊‹ ·Î¤ w’ı ωzÎ◊a±˘fiÎ iÎÎfi‹Î_ T≤ÏK‘ ◊÷Ì Ë÷Ì. ÷ı‹fiı ÿflı¿
’˛ÿıÂfiÎ ·˘¿˘fiÎ Á΋ÎÏ…¿, ‘ÎÏ‹˝¿ flÌ÷Ïfl‰ÎΩı, I›Î_fiÌ ¤Îˆ√˘Ï·¿ fl«fiÎ ±fiı
’ÏflÏV◊Ï÷, ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ÏÁÏK‘±˘, ‰ˆiÎÎÏfi¿ ÁI› ‰√ıflı ±Á_A› ‰Î÷˘fi_ iÎÎfi
◊÷_. ÷ıfiÌ ÁÎ◊ı ⁄ÌΩı ·Î¤ ’˛Ω…fi˘fiı ◊÷˘. ÷ı±˘ ¬ÎÁ ¿flÌfiı ωrωzη›˘fiÎ
ÏfiWHÎÎ÷ ±Î«Î›˘˝fiÎ Á_’¿Û‹Î_ ±Î‰÷Î ±fiı ÷ı‹fiÎ iÎÎfifi˘ ·Î¤ ’˛ÎÅ ¿fl÷Î. ±Î
±Î«Î›˘˝ ÷◊ΠωzÎ◊a±˘ ’ÎÁı◊Ì fi√fl˘ ÷◊Î √˛ÎQ›…fi˘fiı ±fiı¿ ’˛¿Îflfi_ iÎÎfi
‹‚÷_ Ë÷_.
‰ˆÏÿ¿ ÁÎÏËI›‹Î_ …·Ω÷¿HÎa fi΋fiÎ ±ı¿ ¬ıÕ>÷fi˘ µS·ı¬ ‹‚Ì ±Î‰ı
»ı. …ıHÎı ‹ËÏWν ¿ÎˆWÀ<¿ ±fiı ÷ı‹fiÎ ±_÷ı‰ÎÁ̱˘ ’ÎÁı◊Ì ¬ı÷Ì ¿Î‹ ‹ÎÀıfi_ µ’›˘√Ì
Àı¿Ïfi¿· iÎÎfi ÂÌ¬Ì ·Ì‘_ Ë÷_. ‰ıÿ˘‹Î_ ‰¤˛ ¶ÎflÎ ‹ËÏWν ÁI›_ËÁ ’ÎÁı◊Ì ÏÂS’¿·Î
±fiı ∞‰fi µ’›˘√Ì ¿ÎˆÂS› Ϭ‰Îfi˘ µS·ı¬ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı. ±Î T›‰ËÎÏfl¿ iÎÎfi
ÏÁ‰Î› ±ÎK›ÎÏI‹¿ iÎÎfi ±Î ‘‹˝ ’˛ÎHÎ ÿıÂfi_ ∞‰fi Ë÷_. ωrωzη›fiÎ ±Î«Î›˘˝
±fiı ±_÷ı‰ÎÁ̱˘ ’˘÷ÎfiÎ iÎÎfifiÎ ’˛¿ÎÂfi ¶ÎflÎ ÏfiWHÎÎ÷˘ ÁÏË÷ Á΋ÎL› ’˛Ωfiı
’HÎ ’˛¤Î‰ÂÎ‚Ì flÌ÷ı ·Î¤ ’ˢӫÎÕ÷Î Ë÷Î.
iÎÎfifiÎ ’˛¿ÎÂfifiÌ ±Î ’˛¤Î‰ÂÎ‚Ì ’˛◊Î ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ›√‹Î_ ÷ZÎÏ·Î,

62

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

fiη_ÿÎ, ωø‹ÂÌ·Î ±fiı µÿ›_÷’fl ωrωzη›˘‹Î_ ’HÎ Ë÷Ì. ·√¤√ ±Î ÷‹Î‹
ωrωzη›˘‹Î_ ’˛¿ÎÂfi ω¤Î√ Ë÷˘. »Î’¿Î‹fiÌ T›‰V◊Î fi ˢ‰ÎfiÎ ¿ÎflHÎı
±Î ω¤Î√‹Î_ ωrωzη›fiÎ ±Î«Î›˘˝ ¶ÎflÎ ·¬‰Î‹Î_ ±Î‰ı· √˛_◊˘fiÌ ’˛Ï÷Ï·Ï’
(fi¿·)fiÎ ·ı¬fifi_ ¿Î‹ «Î·÷_ Ë÷_. ωrωzη›fiΠωzÎ◊a±˘ ±Î ’˛¿ÎÂfifiÎ
¿Î‹‹Î_ ΩıÕÎ÷Î Ë÷Î. ±Î ’˛¿ÎÂfi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì fl«fiα˘fiı ’˛◊‹ ±L›
ωrωzη›˘ fiÎ ’˛Ï÷ÏWÃ÷ ω¶Îfi ±Î«Î›˘˝ ’ÎÁı Á‹ÌZÎÎ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ‹˘¿·‰Î‹Î_
±Î‰÷Ì. ⁄Îÿ‹Î_ ÷ıfiÌ Á‹ÌZÎÎfiÌ ÏÀM’HÎÌ ’HÎ ±Î √˛_◊˘ ÁÎ◊ı ΩıÕÌ ÿı‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì.
±Î‰Ì ÏÀM’HÎÌ ‘flΉ÷Î √˛_◊˘fiı ωzÎ◊a±˘ ±fiı Ï…iÎÎÁ±˘ ‰E«ı ‰‘Îflı ’˛‹ÎÏHο
‹Îfi‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î.
¥Ï÷ËÎÁ‹Î_ fiη_ÿΠωrωzη›fiÎ ±Î«Î›˝ iÎÎfi«_ƒ ¶ÎflÎ ·¬‰Î‹Î_
±Î‰ı· “F›˘Ï÷WÎ ÿÌ’”fi΋fiÎ ±ı¿ √˛_◊fi˘ µS·ı¬ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı. ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ µS·ı¬
±fiÁÎfl ±Î √˛_◊ ¬Ò⁄ … ›Ç ’Ò‰˝¿ ’˛¿ÎÏÂ÷ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ Ë÷˘. ±Î √˛_◊‹Î_
±fiı¿ ’˛Ï÷ÏWÃ÷, fi΋Î_Ï¿÷ ±Î«Î›˘˝fiÌ Á‹ÌZÎÎ ÁÎ◊ı ωø‹Â̷Πωrωzη›fiÎ
‹ËÎÏV◊‰fl ±Î«Î›˝ ÿÌ’_¿fl∞fiÌ Á‹ÌZÎÎ ÏÀM’HÎÌfi_ ’HÎ ’˛¿ÎÂfi ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›_
Ë÷_. ±Î«Î›˝ ÿÌ’_¿fl ⁄ΈK‘ ÿ½fifiÌ ÁÎ◊ı F›˘Ï÷WÎ ÂÎjÎ ±fiı ÷_hÎωiÎÎfifiÎ ‹ËÎfi
ω¶Îfi Ë÷Î. ¥Ï÷ËÎÁfiÎ ’Îfiα˘ µ’fl◊Ì ±Î‰Î ±fiı¿ √˛_◊˘fiÎ ’˛¿ÎÂfiÌ ‰Î÷˘
¢‘‰Î◊Ì ‹‚Ì ±Î‰ı »ı.±Î ÷‹Î‹ ‰Î÷˘ ’˛Î«Ìfi ωrωzη›˘‹Î_ ’˛¿ÎÂfi
ω¤Î√fiΠωω‘ V‰w’˘ ±_√ı ⁄÷Ήı »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fi˘ ’˛¿ÎÂfi ω¤Î√ ¤Îfl÷ ÿıÂfiÎ ’˛Î«Ìfi
√Έfl‰fiÌ ±Ï¤fi‰ fl«fiÎ »ı. ’˛¿ÎÂfi ω¤Î√fiÎ ¿Î‹fi_ Á_«Î·fi ωrωzη›fiÌ
’˛¿ÎÂfi ÁÏ‹Ï÷ ¿flÂı. ±Î ÁÏ‹Ï÷fiÎ ⁄ı ’ıÀΠω¤Î√ ËÂı. ÷ı‹Î_◊Ì ’˛◊‹ ’ıÀÎ
ω¤Î√fi_ Á_«Î·fi ÏfiWHÎÎ÷ ω¶Îfi˘fiÌ ±ı¿ ÀÌ‹ Á_¤Î‚Âı. ⁄ÌΩı ’ıÀΠω¤Î√
»Î’¿Î‹ ±fiı ’˛¿ÎÂfifiÌ Àı¿Ïfi¿fiÎ iÎÎfi ÁÎ◊ı ΩıÕΛı· ·˘¿˘fi˘ ËÂı, …ı ’˛¿ÎÂfifiÎ
¿Î‹fiı ±fiı ÷ıfiÌ √HΉkÎÎfiÌ ÷’ÎÁ ¿flÌ Ï‰rωzη›fiÎ Á_V¿ÚÏ÷ Á…˝fifi_ ’˛¿ÎÂfi
¿flÂı.
±Î ’˛¿ÎÂfi ω¤Î√ ’fl … ωrωzη› fiÎ ‹¬’hÎfiı ’˛¿ÎÏÂ÷ ¿fl‰ÎfiÌ
…‰Î⁄ÿÎflÌ flËıÂı. Á_¤‰ »ı I›Î_ Á‘Ì ±Î ‹¬’hÎfi_ fi΋ “ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷” … »ı. ÷ı‹Î_
ωrωzη›fiÌ Á΋ÎÏ›¿ ’˛T≤Ïkα˘ ±fiı ¤Î‰Ì ›˘…fiÎ ±_√ıfiÎ ÷_hÎÌ ·ı¬ ÁÎ◊ı
±ËŸfiÌ Ï‰Ï¤¯Î Œı¿SÀ̱˘fiÎ ±Î«Î›˘˝ ±fiı ωzÎ◊a±˘fiÎ Á_¢‘fi ’ı’fl˘ »Î’‰Î‹Î_
±Î‰Âı. ÷ı‹Î_ »Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ¿ÚÏ÷±˘fiÌ ’˛‹ÎÏHο÷ÎfiÌ ÷’ÎÁ ±Î_÷flνWÀˇÌ› ¿ZÎαı
’HÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÷ıfi˘ Œı·Î‰˘ ’HΠωrT›Î’Ì ‘˘flHÎı ¿fl‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ »ı.
¤Îfl÷Ì› Á_V¿ÚÏ÷ ±fiı ¤Îfl÷Ì› iÎÎfifiÌ Âάα˘ ’fl Á_¢‘fi ·ı¬˘fi_ ’˛¿ÎÂfi
¿flfiÎv_ ±Î ’˘÷ÎfiÌ flÌ÷fi_ ‹ÎˆÏ·¿ ’ı’fl ËÂı. ÷ıfi_ Á_’Îÿfi ’˛¿ÎÂfi ω¤Î√fiÎ
ÏfiWHÎÎ÷ ω¶Îfi˘fiÌ ÁÏ‹Ï÷ ¿flÂı. ±Î ¿Î‹‹Î_ ±L› ÿıÂfiÎ ±fiı ±Î_÷flνWÀˇÌ›
ω¶Îfi˘ ±fiı ω«ÎflÂÌ·˘fi˘ ’HÎ ÁË¿Îfl ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

63

÷ıfiÎ ÏÁ‰Î› ’˛¿ÎÂfi ω¤Î√ ¶ÎflÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiΠωiÎÎfifiΠωω‘
’ÎÁÎ_±˘fiı ’˛√À ¿flfiÎfl ±L› ‹ÎˆÏ·¿ fl«fiα˘fi_ ’HÎ ’˛¿ÎÂfi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
÷ıfi_ Á…˝fi ωrωzη›fiÎ ±Î«Î›˘˝ ¿flÂı. ÏÂZÎHÎfiÌ ÁÎ◊ı ’˘÷ÎfiΠωWΛ ÁÎ◊ı
Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Î ÁÎÏËI›fi_ Á…˝fi ±fiı Á_¢‘fi ’ı’flfiÎ ·ı¬fifiÎ ¿Î‹fiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ
±Î«Î›˘˝fiÌ flËıÂı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷‹Î_ Á‹Î›ı· iÎÎfi ωiÎÎfifiÎ Á΋ÎÏ›¿ ±fiı ‰ˆiÎÎÏfi¿
flΩÒ±Î÷ ‹ÎÀı Ë∞ CÎb_ ⁄‘ ¿fl‰Îfi_ ⁄Î¿Ì »ı. ±Î ¤Î√Ìfl◊Ì ÷’ ±ËŸfiÎ ±Î«Î›˘˝±ı
… ¿fl‰Îfi_ »ı. ±ıfiı ¿›Î˝ ‰√fl Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ÿı‰ÁÏfl÷Î …fi…fi Á‘Ì fiËŸ ’ˢӫÌ
¿ı. ±Î’HÎÎ_ ’Ò‰˝ΩıfiÎ ‹ËÎfi ±ÎI‹Î±˘fiı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ÁÏfl÷ÎfiÎ iÎÎfifiÎ …‚◊Ì
… I≤ÏÅ ’˛ÎÅ ◊Âı. ±ıfiÎ ◊¿Ì … ±ı‹fi_ ÁΫ_ ÷’˝HÎ ±fiı lÎK‘ ◊Âı.
’˛¿ÎÂfi ω¤Î√fi_ ±ı¿ ‹Ëk‰fi_ ¿Î‹ ωrωzη›fiÎ Á_¢‘fi ¿flÌ flËı·
ωzÎ◊a ¶ÎflÎ ·¬‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ¢‘ Ïfi⁄_‘fiÎ ’˛¿ÎÂfifi_ »ı. ±ı ’Ëı·Î_ ’HÎ ¿ËÌ
ÿı‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı ¿ı Á_¢‘fi ¿flÌ flËı· ωzÎ◊a±˘fiı ¿ı‰‚ »Î’‰Î, ’˛¿ÎÂfi ¿fl‰Î
›˘B› Á_¢‘fi Ïfi⁄_‘˘fiÎ ±Î‘Îflı … Á_¢‘fi ÏÕ√˛Ì ‹‚Âı. ±Î‰Î µE« ¿˘ÏÀfiÎ
µI¿ÚWÀ Á_¢‘fi ¿Î›˘˝fiı ωrωzη›fiÎ ’˛¿ÎÂfi ω¤Î√ ¶ÎflÎ ’˛¿ÎÏÂ÷ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰Âı. Ωı ¿ı ±ı‰_ ¿fl÷Î ’Ëı·Î_ ÏfiWHÎÎ÷˘fiÌ ÁÏ‹Ï÷ ÷ıfiÌ √HΉkÎÎfiı ±fiı¿ ’˛¿Îflı
«¿ÎÁHÎÌ ¿flÂı. ±Î √HΉkÎÎfiÎ ‹Ëk‰fiÎ ‹tα˘‹Î_ Á_¢‘fi Ïfi⁄_‘fiÌ ‹ÎˆÏ·¿
fl«fiÎfiÌ ÁÎ◊ı ωWΛfiÌ Á΋ϛ¿ µ’›˘Ï√÷Î ’HÎ Á_¿‚Λı· »ı.
±Î ‹ÎˆÏ·¿ Á_¢‘fi fl«fiα˘fi_ ’˛¿ÎÂfi ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ÏÿT›÷Î ±fiı
∞‰_÷÷Îfiı ÁÎÏ⁄÷ ¿flÂı. ’˛¿ÎÂfi ω¤Î√fiÌ ÏÁÏK‘±˘ ωr‹Îfi‰fiı ¤Îfl÷ ÿıÂfiÌ
ÁfiÎ÷fi Á_V¿ÚÏ÷fi˘ ±ı¿ fi‰Ìfi ±fi¤‰ ’Òfl˘ ’ÎÕÂı. ÁΈ ΩHÎÌ Â¿Âı ¿ı …ı ‹ËÎfi
ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ‰ˆ¤‰fiı ÷ı‹HÎı ∞‰ÎU‹Á‹∞ ·Ì‘˘ Ë÷˘, ¬flÌ flÌ÷ı ÷˘ ÷ı ∞‰_÷ »ı. Ë∞
’HÎ ÷ı‹Î_ ∞‰ ±fiı µΩ˝ ωz‹Îfi »ı. ÿÏfi›Î¤flfiÎ ÿı¢ ±fiı ‹fiW›˘fiı ±I›Îflı ’HÎ
÷ıfiÎ◊Ì ’˛ÎHÎ ±fiı ∞‰fifi_ ‰flÿÎfi ‹‚Ì Â¿ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ Á_¢‘fi ’ÏhοΠ±fiı
ωϤ¯Î Á_¢‘fi Ïfi⁄_‘˘ µ’flÎ_÷ ±L› ±Á_A› ‹ÎˆÏ·¿ fl«fiÎ ’HÎ ±Î ω¤Î√
¶ÎflÎ ’˛¿ÎÏÂ÷ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. µE«lıHÎÌfiΠω«Îfl˘fiÎ ’ωhÎ {flHÎÎ_±˘ w’ı ±Î
ω¤Î√ Á÷÷ ±fiı ±Ï‰fl÷ Ïø›ÎÂÌ·, ÁÏø› ±fiı ΩB≤÷ flËıÂı. ±Î Ïø›ÎÂÌ·÷Î
‹ÎÀı ÷ıfiı …wflÌ iÎÎfi µΩ˝ ωrωzη›fiÎ ±Î«Îfl‰Îfi ±Î«Î›˘˝ ’ÎÁı◊Ì ’˛ÎÅ ◊Âı.
÷ı‹fi_ ÷’ … ±Î ω¤Î√fi_ ∞‰fi ËÂı.

64

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

Á_V¿ÚÏ÷ Á…˝fi‹Î_ Ïfi’HÎ ÷’V‰Ì
ÏÂS’̱˘ ±Î«Î›˝ ⁄fiÂı
±Î«Îfl‰Îfi ±Î«Î›˘˝fi_ ÷’V‰Ì ∞‰fi ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ µΩ˝fi_ j΢÷ »ı.
±Î«Î›˘˝fiÎ ÷’fiÌ ’˛¬fl÷Î ÷ıfiı ’˛¬fl ⁄fiΉı »ı. ÷ı‹fiÎ ±Î«flHÎfiÎ ’˛ÎHÎ⁄‚◊Ì
÷ıfiı ’˛ÎHÎ ‹‚ı »ı. ±Î«Î›˘˝fiÎ ∞‰fifiÌ ±fiı «ÎÏflhÎfiÌ ÂK‘÷Î◊Ì … ÷ı‹Î_ ÿˆ‰Ì ÷◊Î
ÏÿT› ÷I‰˘fi_ Á_«Î·fi ◊Λ »ı. ÁI› ÷˘ ±ı »ı ¿ı ÿˆ‰Ì ’vWÎ ±Î«Î›˘˝±ı … ¤Îfl÷
ÿıÂfiÌ Á_V¿ÚÏ÷fiı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi_ V‰w’ ±ÎM›_ »ı. ±Î«Î›˘˝±ı ’˘÷ÎfiÎ ±Î«flHÎ ¶ÎflÎ
… ÷ıfiÎ ÷‹Î‹ ±Îÿ¢˝ CÎÕuÎ »ı. Á_V¿ÚÏ÷fiÎ V‰w’‹Î_ ±fiı ±Î«Î›˘˝fiÎ ∞‰fi‹Î_
Á‰˝V‰ ø‹⁄K‘ ±fiÁflHÎ »ı. …ı‹ …ı‹ ±Î«Î›˘˝fiÎ ±Î«flHÎfi_ ’˛ÎHÎ⁄‚ CÎÀı »ı,
÷ı‹÷ı‹ Á_V¿ÚÏ÷ ’˘÷Îfi_ ∞‰fi √‹Î‰÷Ì Ω› »ı. ±Î«Î›˘˝ ¶ÎflÎ ÷’’flΛHÎ fi
flËı‰Î◊Ì Á_V¿ÚÏ÷ µΩ˝Ï‰Ë˘HÎÌ ⁄fiÌ Ω› »ı. ±Î«Î›˘˝fiÎ ∞‰fi‹Î_◊Ì ±Îÿ¢˝fi˘
·˘’ ◊‰Î◊Ì Á_V¿ÚÏ÷fi_ ±ÏV÷I‰ … ·Å ◊‰Î ·Î√ı »ı.
±Î … ÿı‹Î_ ±√fl ’˛Î«Ìfi ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ±Îÿ¢˝ ·Å ◊¥ flèÎÎ »ı, ÷˘ ÷ıfi_
¿ÎflHÎ ±ı … »ı ¿ı ±Î…ı ¿ı‰‚ ±Î«Î›˘˝fiÎ ∞‰ÎU‹ ‹‚ı »ı. ÷ı‹fiÎ ∞‰fi‹Î_ @›Î_›
’HÎ ∞‰_÷÷Î …ı‰_ ÿı¬Î÷_ fi◊Ì. ±Î…ı ÏÕ√˛Ì±˘fiÎ Ω÷Ω÷fiÎ ¤Î÷¤Î÷fiÎ CÎflıHÎÎ_
‰Õı ’˘÷ÎfiÌ Ω÷fiı ÂHÎ√Îflı·Î_, ÁÂ˘Ï¤÷ ¿flı·Î_ ’˛˘ŒıÁfl˘fiÎ ‘ÎÕÎ fiı ‘ÎÕÎ «Îflı
÷flŒ ÿ˘ÕÌ flËı·Î_ fi…flı ’Õı »ı, ’fl_÷ ’˘÷ÎfiÎ ±Î«flHÎ ¶ÎflΠωzÎ◊a±˘fiÎ ∞‰fifiı
CÎÕfiÎfl ±Î«Î›˘˝ fi◊Ì. ±Î…ı ωrωzη›˘‹Î_ …ı ¿o¥ ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı, ±ı
÷ı‹fiÌ ’ÎÁı ’V÷¿‹Î_ »’Λı· ÂOÿ˘fi˘ ¤_ÕÎfl »ı, ’fl_÷ ±Î«flHÎfi˘ ±fi¤‰ fi◊Ì.
⁄ËÎfl◊Ì ±Î¿ÚÏ÷ ÷˘ ±Î«Î›˝fiÌ »ı, ’fl_÷ ±Î_÷Ïfl¿ ±Î¿ÚÏ÷ ±fiı ’˛¿ÚÏ÷ Ï⁄·¿<·
±ı‰Ì fi◊Ì. F›Îflı ¤HÎΉfiÎflfi_ ∞‰fi wÏ’›ÎfiÌ ±ÎÁ’ÎÁ ’Ïflø‹Î ¿flÌ flËı·
ˢ›, ±Î_ÀÎŒıflÎ ‹ÎflÌ flËı· ˢ›, I›Îflı ωzÎ◊a±˘fi_ ∞‰fi ’HÎ ¿o¥¿ ±ı‰_ …
V‰w’ ‘ÎflHÎ ¿flÂı. ⁄Ì⁄Î_±˘ … ‹Ë˘flÎ_fi_ CÎÕ÷fl ¿flı »ı. ±Î…fiÎ ‹Ë˘flÎ_fiı Ωı¥
V‰Î¤Îω¿ flÌ’ı ⁄Ì⁄Î_±˘fiÌ ¿S’fiÎ ¿flÌ Â¿Î›, ±Î‰Ì ÏV◊Ï÷‹Î_ ±√fl ¿˘¥
’Ïfl‰÷˝fi Á_¤‰ »ı, ÷˘ ÷ı ¿ı‰‚ ±Î«Î›˘˝fi_ ±Î«flHÎ ⁄ÿ·‰Î◊Ì. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
ωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎfi˘ ±Î‘Îfl ±Î … ω«ÎflÁflHÎÌ »ı. ±ËŸfiÎ Á_«Î·¿˘±ı
±ı¿ ÿı‰’vWÎ ±Î«Î›˝fiÎ ±Î«flHÎ◊Ì ±Á_A› ·˘¿˘fiı CÎÕÎ÷Î, œ‚÷Î, ⁄fi÷Î,
⁄ÿ·Î÷Î, Á‹Îfl÷Î, Á‘fl÷Î Ωı›Î »ı. ±Î ‰Î÷ “¿Î√‚ ’fl ·¬Î›ı·Ì fi◊Ì, ’fl_÷
±Î_¬˘ ‰Õı Ωı›ı·Ì »ı.” ›√∑ÏWÎ ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰ ’_ÏÕ÷ lÌfl΋ ‹ν ±Î«Î›˝∞
±Î‰Î … ±Î«Î›˝ Ë÷Î, …ıfiÎ «flH΢fiÎ ÁÎÏfiK›‹Î_ ±Á_A› ·˘¿˘fiÎ ∞‰fiı
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÁI›fiÌ ±fi¤ÒÏ÷ ’˛ÎÅ ¿flÌ »ı. Á˘ À¿Î Ë⁄Ë ÷ı‹fiÎ …ı‰_ ⁄fiÌ Â¿‰_
Á_¤‰ fi ’HΠˢ›, ÷˘ ’HÎ ÷ı‹fiÎ ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ±Îÿ¢˝ ‹ÎÀı ’˘÷ÎfiÌ
Ω÷fiı L›˘»Î‰fl ÷˘ ¿flÌ Â¿Î›. ÷ı‹fiÎ ¶ÎflÎ ⁄fiΉ‰Î ±Î‰ı·, Ï«_‘‰Î‹Î_ ±Î‰ı·

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

65

flV÷Î ’fl ±Î√‚ ±Î√‚ «Î·÷Î ‹flÌ ‹ÀÌ Â¿Î›.
±ıfiÎ◊Ì ±˘»Î‹Î_ ÿıÂfi˘ ±fiı ‘fl÷Ìfi˘ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ¿Î›Î¿S’ ◊Âı ’HÎ
fiËŸ. ±ı ‰Î÷ K›Îfi‹Î_ flά‰Î‹Î_ ±Î‰ı ¿ı ∞‰fi ¶ÎflÎ … ∞‰fi ⁄ÿ·Î¥ »ı. Á‚√÷˘
ÿ̉˘ … ⁄ÌΩ ÿ̉Îfiı Á‚√Ήı »ı. Ï«fi√ÎflÌ CÎÎÁ ±fiı ·Î¿ÕÎ_fiı V’½ ¿flÌ ±Î√fiÌ
F‰Î‚Îfi˘ …L‹ ±Î’ı »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ±Î‰Î ±Î«Î›˘˝fiı ±Î‰ÎËfi
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ »ı, ±Î‹_hÎHÎ ’Îɉ΋Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ »ı. ±Î ’˛ı‹¤›* ËÎÏÿ˝¿
Ïfi‹_hÎHÎ »ı; ±ı ’˛ÎHΉÎfi, ÷’V‰Ì ±Î«Î›˘˝fiı ÿı ±fiı ÿÏfi›ÎfiÎ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ fi‰µL‹ıWÎ
‹ÎÀı ⁄˘·‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎÎ »ı, ¿ı …ı±˘ ÁÎËÏÁ¿ »ı, Á_¿S’‰Îfi »ı, …ı‹fi΋Î_
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ‹ÎÀı ∞‰‰Î ‹fl‰ÎfiÌ gË‹÷ »ı. ±Î ±ı‹fiı ±Î‹_hÎHÎ »ı, …ı±˘ ÂOÿ˘◊Ì
fiËŸ ∞‰fi◊Ì ‰Î÷ ¿flı »ı. ±Î ±ı‹fiı Ïfi‹_hÎHÎ »ı, …ı‹fiı ±ZÎfl˘fi_ fiËŸ ±Î«flHÎfi_
Á΋J›˝ ±ı¿Ã<_ ¿›* »ı. ±Î ·ÌÀ̱˘fiÎ ‹ÎK›‹ ‰Õı ÷ı‹fiı ÁÎÿ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flè΢
»ı, …ı‹fi_ T›„@÷I‰ ‰ı«Î‰Î ‹ÎÀı fiËŸ, ¤Îfl÷‹Î÷ÎfiÌ ÁÎ_V¿ÚÏ÷ ‰ıÿÌ ’fl L›˘»Î‰fl
◊‰Î ‹ÎÀı »ı. T›„@÷I‰fiÎ T›Î’Îfḻ˘fiı fiËŸ, Á_V¿ÚÏ÷fiÎ Á…˝fi‹Î_ Ïfi’HÎ, Á‹Ï’˝÷
ÏÂS’̱˘fiı … ⁄˘·Î‰‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı· »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ÷ı‹fiÌ …B›Î ÁÏfiÏç÷ »ı, …ıfiÌ Á‹ZÎ ‹ËÏWν
±flg‰ÿfi˘ ±Îÿ½ »ı. …ı‹HÎı flÎWÀˇÌ› ±fiı ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ±Îÿ¢˝ ‹ÎÀı ‰Õ˘ÿflÎ ¿Î˜·ı…fiÌ
710 wÏ’›ÎfiÌ fi˘¿flÌ »˘ÕÌ ¿·¿kÎ΋Î_ fi‰Ì V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· fiıÂfi· ¿Î˜·ı…‹Î_
‹ÎhÎ 150 wÏ’›ÎfiÎ ‹ÎÏÁ¿ ’√Îfl◊Ì ÏÂZÎHÎ ±Î’‰Îfi˘ V‰Ì¿Îfl ¿›˘˝. ±ı‰Ì …
flÌ÷ı F›Îflı ‹Ë΋fiÎ ‹ÿfi ‹˘Ëfi ‹Î·‰Ì›Î∞±ı ⁄fiÎflÁ ÏËoÿ ωrωzη›‹Î_
ÏËLÿÌfiÎ Á’˛ÏÁK‘ ’˛Ï÷ÏWÃ÷ ω¶Îfi ±Î«Î›˝ fl΋«_ƒ Â@·fiı ⁄Ì.±ı«.›.fi˘ ÏËLÿÌ
ω¤Î√ Á_¤Î‚Ì ·ı‰Î ωfi_÷Ì ¿flÌ. ⁄flÎ⁄fl ±ı … Á‹›ı ±Î«Î›˝ Â@·fiı ¿Î·Î¿Î_¿ıfl
fiÎ flÎΩfiÌ fi˘¿flÌ ‹ÎÀı ÿfl¬ÎV÷ ’HÎ ‹‚Ì. flÎΩÁÎËı⁄ Â@·∞fiı ÁÎÕÎ hÎHÎ
ËΩfl wÏ’›Î ‹ÎÏÁ¿ ’√Îfl ÁÎ◊ı ±L› ’˛¿ÎflfiÌ Á√‰Õ÷α˘ ’HÎ ±Î’Ì flèÎÎ
Ë÷Î. ¿Î‹ ’HÎ ¿o¥ ¬ÎÁ fi Ë÷_. ‹Î·‰Ì›Î∞ ’ÎÁı ÷ı‹fiı ±Î’‰Î ‹ÎÀı ¿ı‰‚ hÎHÎÁ˘
wÏ’›ÎfiÌ … „@÷ Ë÷Ì ±fiı ¿Î‹ ’HÎ ¬Ò⁄ Ë÷_. ±L› Á√‰Õ÷α˘ Ï⁄·¿<· fi
Ë÷Ì, ’fl_÷ Â@·∞±ı ‹Î·‰Ì›Î∞fiÌ ÿfl¬ÎV÷fi˘ V‰Ì¿Îfl ¿›˘˝. ÷ı‹HÎı ¿Î·Î¿Î_¿flfiÎ
flÎΩ ÁÎËı⁄fiı ‹fiÎ¥ ¿fl÷Î ¿èÎ_ ¿ı-““flÎΩ ÁÎËı⁄, ÿı ±fiı Á_V¿ÚÏ÷ ‹ÎÀı ¿o¥¿
¿flÌ »\À‰ÎfiÌ ÷¿ ∞‰fi‹Î_ ‰Îfl_‰Îfl ±Î‰÷Ì fi◊Ì.”” ¿Î·Î¿Î_¿flfiÎ fiflıÂı, F›Îflı
÷ı‹fiı ¿o¥¿ ‰‘ wÏ’›Î ±Î’‰fiÌ ·Î·« ±Î’Ì, I›Îflı ±Î«Î›˝ Â@·∞ …‰Î⁄
±ÎM›˘ ¿ı ““Ë_ ÏËLÿÌfi˘ ±Î«Î›˝ »\_, ¿˘¥ T›Î’ÎflÌ fi◊Ì.””
±Î ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì‹Î_ ±Î‰Î ±ı¿ fiËŸ, ±fiı¿ ±Î«Î›˘˝ ◊¥ √›Î »ı. ±ı‰˘
ωrÎÁ flά‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı ¿ı ±Î…ı ’HÎ ±Î’HÎÌ ‘fl÷Ì ±fiı ±Î’HÎÌ Á_V¿ÚÏ÷fiı
’˛ı‹ ¿flfiÎfl ±˘»Î fi◊Ì. ¤·ıfiı ÷ı‹fiı ÁÎ«Ì ÷¿ fi ‹‚Ì Ë˘›. ±Î…ı ’HÎ ±ı‰Î
±fiı¿ ’˛Ï÷¤ÎÂÎ‚Ì ±ÎI‹Î±˘ »ı, …ı‹fiÎ ∞‰fi‹Î_ ÿıÂfiÌ ‹ÎÀÌ ‹ËıÓ¿ı »ı. …ı‹fi_
xÿ› ’˘÷ÎfiÎ ÿı ±fiı ’˘÷ÎfiÌ Á_V¿ÚÏ÷ ’˛I›ıfiÎ ’˛ı‹◊Ì √_…ı »ı. …ı‹fiÌ ’ÎÁı ⁄ÏK‘fiÎ

66

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

ω«Îfl-ωV÷ÎflfiÌ ÁÎ◊ı xÿ›fiÌ Á_‰ıÿfiα˘fiÌ Ï‰Â΂÷Î ’HÎ »ı. …ı ÿıÂfiÌ,
‘fl÷ÌfiÌ, Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ±fiı ‹fiW›fiÌ ‰ıÿfiÎ, ’ÌÕÎ, T›Î¿<‚÷Î, ¿HÎÁ ±fiı
÷flŒÕÎÀfi˘ ±fi¤‰ ¿flÌ Â¿ı »ı. ±‹˘fiı ±ı‰˘ ωrÎÁ »ı ¿ı ±Î‰Î ±fi¤‰˘
‘flΉ÷Î ÷’V‰Ì ±Î«Î›˘˝ ±ËŸ ±‰U› ±Î‰Âı. ±Î ωrωzη› ÷ı‹fiı ‹ÎÀı ±ı¿
¤ÎB›ÂÎ‚Ì Á±‰Áfl »ı. ›K‘fi_ flHÎÏÂ_√ d_¿Î÷Î … ⁄ËÎÿfl˘◊Ì «’ ⁄ıÁÌ Â¿Î÷_
fi◊Ì. ÷ı‹fiÌ ¤Ω±˘ ◊fi√fiı »ı ±fiı ÷ı‹Î_ ËÏ◊›Îfl «‹¿‰Î ·Î√ı »ı. ÿU‹fi ÁÎ◊ı
Àyfl ·ı‰Î ÷ı‹fiÌ fl√ıfl√‹Î_ ·˘ËÌ fiΫ‰Î ·Î√ı »ı.
¤‰ÎfiÌ ‹Î÷ÎfiÎ ⁄΂¿˘fiÌ …ı‹ ÁflV‰÷Ì ‹Î÷ÎfiÎ ⁄΂¿˘fiÌ ’HÎ ±ı …
ÏV◊Ï÷ »ı. Á_V¿ÚÏ÷fi˘ fi‰ µL‹ıWÎfi˘ µÿ˚C΢WÎ ◊Λ ±fiı ÷ı±˘ ⁄ıÁÌ flËı, ÁÒ¥ flËı, ±ı
¿ı‰Ì flÌ÷ı Á_¤‰ »ı? ÷ı‹fiÌ Á…˝fiÂÌ· Á_‰ıÿfiÎ ÷ı‹fiı ‰‘ Á‹› Á‘Ì ‹Ò¿ÿ½¿ ⁄fiÌ
flËı‰Î fiËŸ ÿı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎfiÌ ΩËıflÎ÷ ÁÎ◊ı …, ±Á_A›
’˛Ï÷¤ÎÂ΂̱˘fiÎ xÿ› Á_‰ıÿfiα˘◊Ì »·¿Î¥ µÃuÎ. ÷ı‹fiÎ xÿ›‹Î_ Á_V¿ÚÏ÷fiÎ
Á…˝fifiÌ Á_‰ıÿfiÎ Ω√‰Ì V‰Î¤Îω¿ ’HÎ »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ‹ÎÀı ¿o¥¿ ¿flÌ »\À‰ÎfiÎ
’˛◊‹ ’√·Î_ w’ı ÷ı‹fiı ¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ±◊‰Î ¿<·’Ï÷, ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›,
ÂÎ_Ï÷¿<_… ËÏfl¶ÎflfiÎ Áflfi΋ı ’hÎT›‰ËÎfl ¿fl‰˘ Ωı¥±ı. I›Îfl ⁄Îÿ … ÷ı‹fiı ΩHÎ
◊¥ ¿Âı ¿ı ÷ı‹HÎı @›Îflı, ¿ı‰Ì flÌ÷ı, @›Î_ ±fiı Â_ ¿fl‰Îfi_ »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Îÿ¢˝ ±fiw’ … ±ËŸ ±Î«Î›˘˝fiÌ hÎHÎ lıHÎÌ ËÂı.
±Î«Î›˝, ‹ÿÿfiÌ ±Î«Î›˝, Á˱ΫΛ˝. ±Î hÎHÎı lıHÎÌfi˘ ÏfiHν› ÷ı‹fiÌ ›˘B›÷Î
(·Î›¿Î÷), ±fi¤‰, ÷’ ±fiı Á‹’˝HÎfiÎ ±Î‘Îflı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±ı¿ ‰Î÷ ¿ı
…ı ÁΈ‹Î_ ±ı¿ Áfl¬Ì ËÂı, ±ı »ı ∞‰fi ÷◊Î «ÎÏflhÎfiÌ ÂÏK‘, ÁÎ«Ì ’˛‹ÎÏHο÷Î,
’˘÷ÎfiΠωWΛfiÌ Ï‰ÂıWÎ ·Î›¿Î÷, ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ’˛I›ı ’˛ı‹ ±fiı ∞‰fifiÌ ÷’V‰Ì ¿Î›˝,
’K‘Ï÷. √˛ÌÁfiÎ ‹ËÎfi ÿνÏfi¿ Á˘øıÏÀÁı ±Î«Î›˝fiÌ T›ÎA›Î ¿fl÷Î ¿èÎ_ ““Ë_ ±Î«Î›˝
±ıfiı ¿Ë_ »\_, …ı ’˘÷ÎfiÎ ±Î«flHÎ◊Ì ’˘÷ÎfiΠωzÎ◊a±˘‹Î_ ±ı¿ fi‰Î … ±ÎI‹Îfi˘
…L‹ ±Î’ı.””Á˘øıÏÀÁ V‰›_ 5HÎ ±Î‰Î … ±Î«Î›˝ Ë÷Î. ÷ı‹HÎı ’˘÷ÎfiÎ ±fiı¿
ωzÎ◊a±˘‹Î_ ±Î ¿flÌ ÿı¬ÎÕu_.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÎ ±Î«Î›˘˝‹Î_ ÷’fiÌ ±Î … ÷ı…ÏV‰÷Î Ωı¥±ı.
¿ÎflHÎ ¿ı ¿ı‰‚ ωzÎ◊a±˘fiı ’ÎÃuø‹˘ flÀÎ‰Ì flÀÎ‰Ì ’flÌZÎα˘ ’ÎÁ ¿flΉ‰ÎfiÌ
fi◊Ì. ¿o¥¿ ωÂıWÎ ¿fl‰Îfi_ »ı. ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì ±fiı ωr‰Á_‘fl΋Î_ fiˆÏ÷¿, ⁄ΈÏK‘¿,
Á΋ÎÏ…¿ ±fiı ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ øÎ_Ï÷fiÌ …‰Î‚α˘ ’˛√ÀΉ‰ÎfiÌ »ı. …ıfiÌ ±_ÿfl ±Î√
»ı, ±ı … …‰Î‚α˘fi˘ …L‹ ±Î’Âı. ±˘·‰Î¥ √›ı·˘ ÿ̉˘ ⁄ÌΩ±˘‹Î_ @›Î_◊Ì
…‰Î‚Î ’ıÿÎ ¿flÌ Â¿Âı? ±Î«Î›˘˝ w’ı ±ËŸ {‚Ë‚÷Î ±fiı ’˛¿ÎÏÂ÷ ÿÌ’¿˘ Ωı¥±ı,
…ı±˘ ’˘÷ÎfiÌ µW‹Î ÷◊Î µΩÁ◊Ì Ï‰rωzη›fiΠωzÎ◊a±˘fiÎ ∞‰fi‹Î_
ω«ÎfløÎ_Ï÷ ‹ÎÀı ’˛Ï÷⁄K‘÷Î ’ıÿÎ ¿flÌ Â¿ı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

67

ωrωzη›fiÎ ‹A› ¿ıLƒ Ï⁄_ÿ‹ Î_ ·Z›’˛‘Îfi,
÷HÎΉ◊Ì ‹@÷, T›„@÷I‰Îfi ωzÎ◊a … ËÂı
ωrωzη›fi_ ωzÎ◊a ∞‰fi ±fiı¿ ±◊˝‹Î_ ±fi˘¬_, ±ÿ˚¤÷ »ı. ±Î
T›„@÷I‰fiÎ Á_’ÒHν, ›˘B› ω¿ÎÁfi˘ ÁÎ◊˝¿ ’˛›˘√ »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÁI› ±fiı
÷I‰˘fiı ±ËŸ ’˛√À ◊‰Îfi_ »ı. ωr ωzη›‹Î_ ±P›ÎÁ ¿flfiÎflΠωzÎ◊a±˘fiÎ
T›„@÷I‰fi˘ ±ı flÌ÷ı ω¿ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl »ı, ¿ı ÷ı‹fiÌ Á_’ÒHν ‹ÎˆÏ·¿÷Î
±ı‹fi΋Î_ {‚Ë‚Ì µÃı. ±Î ¿Î‹ Áfl‚ fi◊Ì. ΩÒfiÌ ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷fiÎ Ï«·ıÏ«·ı
«Î·÷Î flËı‰Î◊Ì ±ı Á_¤‰ fi◊Ì. ÷ıfiı ‹ÎÀı fi‰Î µ’Λ˘ ¢‘‰Î ’ÕÂı. ±fiı¿ fi‰Î
’˛›˘√˘ ¿fl‰Î ’ÕÂı. ωzÎ◊a±˘fiÎ ∞‰fifiı ÷‹Î‹ √˛_◊̱˘ ÷‹Î‹ ±Î_÷Ïfl¿
⁄_‘fi˘◊Ì ‹@÷ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ±ÎK›ÎI‹fiÌ ±Î‰U›¿ ‰ˆiÎÎÏfi¿ ’˛Ïø›Î ±’fiΉ‰Î‹Î_
±Î‰Âı.
±Î ’˛›˘√ ±fiı ’˛Ïø›Î Áfl‚ fi◊Ì, ’fl_÷ ÷ıfiı ±’fiÎT›Î ‰√fl ⁄ÌΩı
¿˘¥ flV÷˘ ’HÎ fi◊Ì. ±ıfiÎ ‰√fl ωzÎ◊a ‹ÎfiÏÁ¿ ⁄˘… ±fiı …ÏÀ· ⁄_‘fi˘◊Ì
»\À¿Îfl˘ ‹ı‚‰Ì fiËŸ ¿ı, ¿ı …ıfiı ÷ı ™«¿Ìfiı «Î·Ì flè΢ »ı, …ı‹Î_ ÷ı ⁄_‘Λı·˘ »ı.
±Î ¿Î‹ VfiΛfiÌ ÂS› Ï«Ï¿IÁÎ◊Ì ’HÎ ‰‘Îflı ‹U¿ı· »ı, ’fl_÷ ±Î ‹U¿ı· ¿Î‹
±ËŸ Áfl‚÷Î◊Ì ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı, ¿ÎflHÎ ¿ı ÿıÂfiÎ ›‰Îfi˘fiı ∞‰fifiÌ ÁÎ«Ì ÏÿÂÎ
‹‚Ì Â¿ı, ÷˘ … ÿıÂfiı ’HÎ ÁÎ«Ì ÏÿÂÎ ‹‚Ì Â¿ı. ±Î…ı ÿı ±ÎŒ÷˘, Á‹V›Î±˘‹Î_
Õ>⁄ı·˘ »ı, ÷ıfi_ ¿ÎflHÎ ±ı … »ı, ¿ı ÿıÂfi˘ ›‰Îfi ‰√˝ ‹U¿ı·Ì±˘‹Î_, ±ÎŒ÷˘‹Î_
Á’ÕΛı·˘ »ı.±ı ËÎflı·˘, ◊οı·˘ ±fiı ÏÿÂÎωËÌfi »ı. ±ıfiÌ µ’fl ¤˛‹HÎÎ ±ı flÌ÷ı
Á‰Îfl ◊›ı·Ì »ı ¿ı ÷ı Ë÷ÎÂ΋Î_ ±ÎI‹ËI›Î ÁK‘Î ¿flÌ ⁄ıÁı »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÎ Á_«Î·¿˘±ı ›‰Îfi˘fiÌ ±Î ‹U¿ı·Ì±˘fiı Á‹∞
»ı ±fiı ÷ı‹fiÌ ‹ÎfiÏÁ¿ √˛_◊̱˘fiı ¬˘·‰Î ‹ÎÀı …wflÌ ±ÎK›ÎÏI‹¿ µ’Λ˘
±…‹Î‰Îfi˘ Á_¿S’ ·Ì‘˘ »ı. ±Î ø‹‹Î_ ’Ëı·Ì ‰Î÷ ±ı »ı ¿ı ±Ëo¿Îfl›@÷ ÿ˘Õfi_
Á‹Î’fi. Á΋ÎL› ¿Î›˝’K‘Ï÷ ±ı‰Ì ˢ› »ı ¿ı ωzÎ◊a±˘fiı Â΂ο̛ ∞‰fi‹Î_◊Ì
±ı¿ √‚οΒ ËÏflŒÎ¥‹Î_ √_«‰Ì ÿı‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı. ±Î ËÏflŒÎ¥‹Î_ …ı µkÎÌHν ◊›˘,
±ı ±Ëo¿Îfl ±fiı µL‹Îÿ◊Ì »·˘»· ◊¥ Ω› »ı. …ıfiÌ ÷’ÎÁ ◊Λ »ı ±◊‰Î …ı
±fikÎÌHν flËı »ı, ÷ı ±ÎI‹ËÌfi÷Î, Ë÷ÎÂÎ, ÏfiflÎÂÎfiÌ ¬Î¥‹Î_ …¥ ’À¿Î› »ı.
±ı¿oÿflı ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fifiΠω¿ÎÁ‹Î_ ±Î ⁄¯Îı ÏfiWŒ‚ … flËı »ı. ±Î ËÏflŒÎ¥fiÌ
ÿ˘ÕÎÿ˘ÕÌ‹Î_ ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fifiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷Î ÷˘ ±ı¿ÿ‹ ωÁflÎ¥ Ω› »ı. ±ı¿ ⁄ÌΩfiı
’λ‚ »˘Õ‰ÎfiÌ ±fiı ±Î√‚ Ïfi¿‚Ì …‰ÎfiÌ ‘fi‹Î_ ’˘÷Îfi_ V‰›_fi_ ∞‰fi @›Îflı
¬˘‰Î¥ √›_ »ı, ±ıfiÌ ¬⁄fl ’HÎ flËı÷Ì fi◊Ì.Â΂α˘‹Î_◊Ì Ï‰rωzη›˘ Á‘ÌfiÌ
±Î_‘‚Ì ÿ˘Õ‹Î_ ωzÎ◊a ’˘÷Îfi_ Á‰˝V‰ √‹Î‰ı »ı,fiı √‹Î‰ı »ı.
±Î‰Ì ’ÏflÏV◊Ï÷fiı ’Ë˘Ó«Ì ‰‚‰Î ±ËŸ ±P›ÎÁ ¿flÌ flËı· ωzÎ◊a±˘fiı

68

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

⁄÷Ή‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ¿ı ÷‹ÎflΠω¿ÎÁfiÎ flV÷α˘ ÷‹ÎflÌ ’ÎÁı »ı. ¿˘¥fiÌ ’λ‚
¤Î√Ìfiı, ¿˘¥fiÌ ÁÎ◊ı ’˘÷ÎfiÌ Áfl¬Î‹HÎÌ ¿flÌ ÷‹Îflı ’˘÷ÎfiÌ Ω÷fiı √‹Î‰‰ÎfiÌ
fi◊Ì. ’fl‹ÎI‹Î±ı ÁΈfiı ’˘÷Îfi˘ ±_ ±ı¿ Áfl¬˘ ‰ËıÓE›˘ »ı. …wÏfl›Î÷ ÷˘ ±ı
’ωhÎ÷Î, ±ı ÏÿT›÷Îfiı ’˛√À ¿fl‰ÎfiÌ »ı. ±ËŸ ωzÎ◊a±˘fiı ±ı Ï¬ÕΉ‰Î‹Î_
±Î‰Âı ¿ı ÷‹Îflı ’˘÷ÎfiΠω¿ÎÁ ‹ÎÀı ’Òflı’ÒflÎ ¬_÷◊Ì ·Î√Ì …‰Îfi_ »ı. ÷‹Îflı ¤fl’Òfl
‹Ëıfi÷ ¿fl‰ÎfiÌ »ı. ‰Î_«‰Î, ·¬‰Î, ±P›ÎÁ ¿fl‰Î ÷‹Îflı ‹«Ì ’Õ‰Îfi_ »ı, ’fl_÷
¿˘¥fiÎ◊Ì ±Î√‚ Ïfi¿‚Ì …‰Î ‹ÎÀı fiËŸ, ⁄S¿ı ’˘÷ÎfiÎ ±_Ï÷‹ ·Z› Á‘Ì ’ˢӫ‰Î
‹ÎÀı. ÷‹Îflı ’˘÷ÎfiÎ ±ÎI‹ÎfiÎ √ΈflÌÂ_¿fl Ϭfl ’fl «œ‰Îfi_ »ı. ¿˘¥fiÌ ±Î√‚
Ïfi¿‚‰_ ˢ›, ÷˘ ÷ıfiı ’»ÎÕÌ, ‘y˘ ‹ÎflÌfiı ’HÎ Ïfi¿‚Ì Â¿Î›, ’fl_÷ ’˘÷ÎfiÎ
ÂflÌfl, ‹fi, ⁄ÏK‘ ±fiı ¤Î‰fiÎfiΠω¿ÎÁfiÌ À˘« ’fl ’ˢӫ‰Î ‹ÎÀı Ëo‹ıÂÎ ±Ï‰fl÷
’˛›Ç˘ ±Îÿfl‰ÎfiÌ …wÏfl›Î÷ »ı. ¿˘¥fiÌ ±Î√‚ Ïfi¿‚Ì …‰Î◊Ì ’˛‰ÎÁ ◊_¤Ì Ω›,
¿ÎflHÎ ¿ı ·Z› fiÎfi¿Õ˘ Ë÷˘, …ı ’˛ÎÅ ¿fl‰Îfi_ Ë÷_ ÷ı ‹‚Ì √›_, ’fl_÷ ’˘÷ÎfiÎ
±_Ï÷‹ ·Z› Á‘Ì ’ˢӫ‰Î ‹ÎÀı ÷˘ Ëo‹ıÂÎ ’˛‰ÎÁ «Î·Ò flËı »ı.
±Î ¿Î›˝ ’K‘Ï÷‹Î_ ⁄Ì∞ ’HÎ ±ı¿ ¬ÎÁ ‰Î÷ »ı. ÷ı‹Î_ ⁄ÌΩfiı ’»ÎՉ΋Î_
fiËŸ, ⁄S¿ı µÃΉ‰Î‹Î_ ±Îfi_ÿ ±Î‰ı »ı, ¿ÎflHÎ ¿ı ⁄ÌΩ±˘fi˘ ¤› ËÏflŒÎ¥ ¿fl‰Î‹Î_
ˢ› »ı, ±ÎI‹ÎfiΠω¿ÎÁ‹Î_ fiËŸ. ’fl_÷ ±Î ωrωzη›fiΠωzÎ◊a ∞‰fifiÌ
““ËÏflŒÎ¥ fiËŸ ÁË¿Îfl””¿Î›˝ ’K‘Ï÷ flËıÂı. µ’ÏfiWÎÿ ›√fiÌ ±fiw’ ÷ı±˘ Ëo‹ıÂÎ
’˘÷ÎfiΠω¿ÎÁfiÌ À˘« Á‘Ì ’ˢӫ‰Î ÷’‹Î_ ·Î√Ì flËıÂı. ÷ı‹fiı ⁄÷Ή‰Î‹Î_ ±Î‰Âı
¿ı ÷ı‹fi˘ ’˘÷Îfi˘ ±_Ï÷‹ ·Z› •ÿ◊Êà◊Ê ’˝rÊ fi
Ô ı ΩHΉ΋Î_ »ı. V‰›_fi˘ µE« ω¿ÎÁ
±Î… »ı. ±Î ω¿ÎÁfiı ’˛ÎÅ ¿fl‰Îfi˘ Ïfi›‹ »ı-Be and make ±◊ν÷˚ ““⁄fi˘
±fiı ⁄fiΉ˘””. ±Î ’˛Ïø›Î ∞‰fifiÎ ÿflı¿ ’Z΋Î_ «Î·‰Ì Ωı¥±ı. ÂflÌfl ÷_ÿflV÷,
Ïfifl˘√Ì ±fiı ÁÂ@÷ ⁄fiı, ±ÎI‹⁄‚ ’˛«_Õ ⁄fiı, ‹fi V‰E» ⁄fiı ±fiı ±_÷fl
±ÎI‹Î Ïfi‹˝‚ ⁄fiı. ±Î … ÷˘ ÁΫ˘ ω¿ÎÁ »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fi˘ ωzÎ◊a
∞‰fifiÌ ±Î ÏÿÂ΋Î_ ±Î√‚ ‰‘Âı.
±ËŸfiΠωzÎ◊a±˘ ‹ÎÀı ωrωzη› ‹Î_ … Á·ÎË ÁÒ«fi ¿ıLƒ ±◊‰Î
¿Î™ÏÁg·√ ÁıLÀfl ¬˘·‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.±Î ¿ıLƒ‹Î_ ‹fi˘Ï‰iÎÎfi̱˘, ωϤ¯Î ωWΛ˘fiÎ
ÏfiWHÎÎ÷˘ ±fiı ±ÎK›ÎI‹Ï‰ÿ˚˘ ËÂı. ±Î ¿ıLƒfiÌ ’˛T≤Ïkα˘ ±fiı µtı ÂÎ_Ï÷¿<_…fiÎ
÷’V‰Ì ∞‰fi, ±K››fi, ÏÂZÎHÎ ◊Ì Ï¤¯Î ËÂı. Ωı ¿ı ÷ıfi˘ Á_⁄_‘ ωrωzη›˘
fiÎ ±Î«Î›˘˝ ÁÎ◊ı flËı  ı . ±Î Á·ÎËÁÒ « fi ¿ı L ƒ ωzÎ◊a±˘fiı
¤HÎΉ‰Î‹Î_,Ï¬ÕΉ‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î ÿflfl˘…fiΠωWΛ˘◊Ì ÿÒfl ËÀÌ ÷ı‹fiÌ ±_√÷
Á‹V›Î±˘, ‹U¿ı·Ì±˘ ’fl ω«Îfl ¿flÂı. ¤·ıfiı Á‹V›Î ¿˘¥’HÎ ’˛¿ÎflfiÌ Ë˘›,
’fl_÷ ωzÎ◊a±˘fiÌ ÁÎ◊ı ÷ı‹fiÎ ‰Î·Ì±˘ ¿fl÷Î ’HÎ ‰‘ ’˛ı‹ ÿÂν‰÷˘ T›‰ËÎfl
flάÂı. ÷‹Î‹ ωzÎ◊a±˘ ¿˘¥ ’HÎ ’˛¿Îflfi˘ ¬«¿ÎÀ ±fi¤T›Î ‰√fl, ¿ı ¿˘¥’HÎ
’˛¿Îflfi˘ Á_¿˘« ±fi¤T›Î ‰√fl ÷ı‹fiÌ ’ÎÁı …¥ ’˘÷ÎfiÌ ‰Î÷ flΩÒ ¿flÌ Â¿Âı.
ωzÎ◊a±˘fiÌ Á‹V›Î ±√fl ±P›ÎÁ ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· ËÂı, ÷˘ ±Î Á·ÎË

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

69

ÁÒ«fi ¿ıLƒfiÎ ÁP›˘ Á_⁄_‘ ‘flΉ÷ΠωWΛ˘fiÎ ±Î«Î›˘˝fiı ‹‚Ì ÷ıfi˘ µ¿ı· ±ÎHÎÂı.
±√fl Ωı Á‹V›Î ±_√÷ ËÂı ±fiı ÷ı Áÿo÷fl T›„@÷√÷ ∞‰fi ÁÎ◊ı ΩıÕΛı·Ì
ËÂı, ÷˘ Á_‰ıÿfiÂÌ· ω«Îfl˘ ±fiı ‹Îfi‰ ‹fifiÌ ΩHοÎflÌfiÎ ±Î‘Îflı ÷ıfi˘ µ¿ı·
¢‘Ì ¿Îœ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î Á·ÎË ÁÒ«fi ¿ıLƒfiÌ …‰Î⁄ÿÎfḻ˘ ωzÎ◊a±˘fiÎ
µF…‰‚ ¤Ï‰W› ‹ÎÀı flV÷˘ ¢‘‰Îfi˘ ËÂı. ωrωzη›fi˘ ωzÎ◊a ¿˘¥’HÎ
’˛¿Îflfi˘ ¬«¿ÎÀ ±fi¤T›Î ‰√fl ±ËŸfiÎ Á·ÎË ÁÒ«fi ¿ıLƒ‹Î_◊Ì ’˘÷ÎfiÌ ¿ıÏfl›fl
Á_⁄_‘Ì …wflÌ Á·ÎË ±fiı ›˘B› ÁË¿Îfl ’˛ÎÅ ¿flÌ Â¿Âı.
±ËŸ ±P›ÎÁ ¿flÌ flËı· ωzÎ◊a ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›fi_ ±_√ ±‰›‰ »ı
±fiı ±P›ÎÁ ’Òfl˘ ¿flÌ ·Ì‘Î ’»Ì, ÿÌZÎÎ_÷ Á‹Îfl_¤‹Î_ ’˘÷ÎfiÌ µ’ÎÏ‘ ‹ı‚‰Ì
·Ì‘Î ⁄Îÿ ’HÎ ÷ı Ëo‹ıÂÎ ‹ÎÀı ωrωzη›fi_ ±_√-±‰›‰ ⁄fiÌ flËıÂı. ±ËŸ
±P›ÎÁ ’Òfl˘ ¿flÌ ·¥ ⁄ËÎfl Ïfi¿Y›Î ’»Ì ’HÎ ÷ı‹fiÌ Á‹V›Î±˘fiı ÁÎ_¤‚‰Î
±fiı µ¿ı·‰Î ‹ÎÀı ωrωzη›fi_ Á·ÎË ÁÒ«fi ¿ıLƒ ÷ı‹fiı ÁË¿Îfl ±Î’‰Î ±fiı
Á·ÎË ÁÒ«fi ±Î’‰Î ÷ˆ›Îfl, ÷I’fl flËıÂı. ±Î ⁄‘Îfi˘ µtı ±ı¿ … »ı, ±ı »ı
√˛_Ï◊‹@÷, Ë÷ÎÂ-ÏfiflÎÂΠωËÌfi, ÏfiWÃΉÎfi, ω«Îfl ÂÌ·, ÁË¿Îfl ±Î’‰Î
÷I’fl ›‰Îfi ’ıœÌfi_ CÎÕ÷fl. ±ËŸ ±ı‰Î ωzÎ◊a ∞‰fifiı CÎՉ΋Î_, Ïfi¬Îfl‰Î‹Î_
±fiı ¿oÕÎfl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ¿ı …ı V‰›_ ·Z› ’˛‘Îfi ⁄fiı ±fiı ÿıÂ, Á‹Î… ÷◊ΠωrfiÌ
‹Îfi‰÷Îfiı ÁÎ«Ì µ’›˘√Ì ÏÿÂÎ Ï«_‘ı.
±ËŸfi ωzÎ◊a ∞‰fi @›Îflı ’HÎ ¤˛‹HÎÎfiÌ ¤Ò· ¤·Î‹HÎÌ‹Î_ √_«‰Î¥
…Âı fiËŸ. ÷ıfiı ±ËŸ ±ı‰Ì ∞‰fiÿΛ¿ ±ÎK›ÎÏI‹¿ ÿ‰Î±˘ ‹‚Âı ¿ı ±ıfiı ±Ëo¿Îflfi˘
÷Ή @›Îflı ’HÎ Á÷ΉÂı fiËŸ. √‚οΒ ËÏflŒÎ¥fiÎ ⁄ÿ·ı ’flV’fl ÁË¿Îfl ÷ı‹fiÎ
∞‰fifiÌ ¿Î‹ ¿fl‰ÎfiÌ Âˆ·Ì flËıÂı. ±ËŸ ÷ı‹fiÌ ⁄ΈÏK‘¿ ω«ÎflÁflHÎÌ ÁÎ◊ı
·Î√HÎ̱˘, µ‹a±˘fiı ’HÎ …√ÎՉ΋Î_ ±Î‰Âı, ¿ÎflHÎ ¿ı ±ı¿‰ÌÁ‹Ì ÁÿÌ‹Î_ …L‹ı·Î
±fiı µ»flfiÎflÎ µF…‰‚ ¤Ï‰W›fi˘ ±Î‘Îfl ±Î … ¤Î‰ Á_‰ıÿfiÎ »ı. ±ı‹fiı ωr
ωzη›‹Î_ ⁄÷Ή‰Î‹Î_ ±Î‰ı·Ì ¿Î›˝ ’K‘Ï÷±˘, Ï¬ÕΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı·Î ’˛›˘√˘
±P›ÎÁ ¿fl‰ÎfiÎ Á‹›fiÌ ÁÎ◊ı ÷ı‹fiÎ ¤Ï‰W›fiÎ ∞‰fi ‹ÎÀı ’HÎ Á‹◊˝ ÁËΛ¿
¤ÒÏ‹¿Î Ïfi¤Î‰Âı. ωzÎ◊a±˘ ‹ÎÀı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› ±ı¿ fi‰Î Á_ÁÎflfiÌ
fl«fiÎ »ı. …ı ±’ıZÎÎ ¿fl÷Î ÏÿT› »ı, ’ωhÎ »ı, µI¿ÚWÀ »ı, ÿı‰I‰◊Ì »·˘»· »ı.
∑ÏWα˘fiÌ ‘fl÷Ì ’fl ‰Áı·Î ±Î …√÷‹Î_ ’˛‰ı ’˛ÎÅ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ωrωzη›fiÌ
’˛‰ı ’˛Ïø›Î‹Î_◊Ì ’ÁÎfl ◊‰_ ±Ïfi‰Î›˝ flËıÂı.

70

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

’˛‰ı ‹ÎÀı ’ÎhÎ÷ÎfiÎ ’flÌZÎHÎfiÌ ¿Á˘À̱˘
ωrωzη›‹Î_ ’˛‰ı ·ı‰Î ¥E»÷Î ÷‹Î‹ ωzÎ◊a±˘ ‹ÎÀı ’˛‰ıÂfiÌ ’˛Ïø›Î
‰E«ı◊Ì ’ÁÎfl ◊‰_ ±Ïfi‰Î›˝ »ı. ±ËŸ ±P›ÎÁ ‹ÎÀı ¥E»Î ‘flΉ÷ΠωzÎ◊a,
ωzÎ◊afi̱˘fiı ±Î ¿Á˘ÀÌfiÎ ±Î‘Îflı ’˘÷Îfiı V‰›_fiı ÁΫΠˢ‰Îfi_ ÁÎÏ⁄÷ ¿fl‰_
’ÕÂı. ±Î ’ÎhÎfiÎ ’flÌZÎHÎ ‹ÎÀıfiÌ ¿Á˘ÀÌ »ı. ÷ıfiÎ ¶ÎflΠωzÎ◊afi˘ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
’˛I›ıfi˘ ±fiflÎ√, ’˛ı‹, ±K››fi ‹ÎÀı ’Á_ÿ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωWΛ˘ ’˛I›ı vÏ«, ±ı
ωWΛfi_ iÎÎfi, ωzÎ◊a ›Î ωzÎ◊afiÌ ¤Îω ¿S’fiα˘ ‰√ıflı ÷‹Î‹ ‹tα˘fiÌ
÷’ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ’˛‰ı ’΋‰ÎfiÌ ’K‘Ï÷ ⁄Ë’ZÎÌ› ±fiı ÷tfi Ϥ¯Î
ËÂı. ±ËŸ ±K››fi ¿fl‰Î ¥E»Î ‘flΉ÷ΠωzÎ◊a ›Î ωzÎ◊afiÌ ‹ÎÀı ⁄ΈÏK‘¿
’˛Ï÷¤ÎÂÎ‚Ì ›Î ’˘÷ÎfiÎ ’Á_ÿ√ÌfiΠωWΛ˘‹Î_ Ïfi’HΠˢ‰_ ±ı ’›Î˝Å fi◊Ì. ∑ÏWÎ
Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Î iÎÎfifiÎ ÁΑfiÎ ¿ıLƒ‹Î_ ’˛‰ı ·ı‰Î ‹ÎÀı ÷ı‹fiÎ Á‹√˛ T›„@÷I‰ ±ıfiı
±fiw’ ˢ‰_ …wflÌ »ı.
’˛Î«Ìfi Á‹›‹Î_ ∑ÏW΋Ïfi±˘ ’˘÷Îfiı I›Î_ ±K››fi ‹ÎÀı ±Î‰fiÎfl ωzÎ◊aωzÎ◊afiÌfiı ’˛‰ı ±Î’‰Î ‹ÎÀı ’Ëı·Î_ ÷ı‹fiÌ ’flÌZÎÎ ·ı÷Î Ë÷Î. ±Î ’K‘Ï÷ ·ıϬ÷
÷◊Î ‹ÎˆÏ¬¿ ˢ‰ÎfiÌ ÁÎ◊ı ’˛›˘√ÎI‹¿ ’HÎ flËı÷Ì. ‰ˆÏÿ¿ ÁÎÏËI›fiÌ ±ÎA›ÎÏ›¿Î±˘
¶ÎflÎ ΩHÎ ◊Λ »ı ¿ı ∑¤ ±fiı ¿S’¿ fi΋fiÎ ⁄ı ωzÎ◊a±˘fiı ‹ËÏWν±˘±ı ’˛‰ıÂ
±Î’÷Î ’Ëı·Î_ ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÌ ’flÌZÎα˘‹Î_◊Ì ’ÁÎfl ¿›Î˝. ÷ı‹fiı ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÌ
¿Á˘À̱˘ ¶ÎflÎ ¿Á‰Î‹Î_ ±ÎT›Î. ÁI›¿Î‹ Ω⁄ηfiÌ ‹ÎˆÏ¬¿ ’flÌZÎÎfiı ’˛Á_√ ÷˘
Á‰˝hΠωA›Î÷ »ı. ‹ËÏWν √Έ÷‹ı ÷ıfiÌ ’flÌZÎÎ◊Ì Á_÷˘WÎ ’˛ÎÅ ¿flÌ ÷ıfiı ÏÂZÎHÎ ’˛ÎÅ
¿fl‰Îfi˘ ±Ï‘¿ÎflÌ ‹ÎL›˘. ±Î ’flÌZÎΠωzÎ◊a±˘ ‹ÎÀı …ıÀ·Ì ‹Ëk‰fiÌ Ë÷Ì,
±ıÀ·Ì … ωzÎ◊afi̱˘ ‹ÎÀı Ë÷Ì. C΢WÎÎ, ¿ÎẨ÷Ì, Ï«h΋ËÎ, √Έ’ΛfiÎ, ±ÏÿÏ÷‹Î_
ÿÎZÎΛHÎÌ …ı‰Ì ±Á_A› ωzÎ◊afi̱˘ ’˛‰ı ’flÌZÎ΋Î_ lıWà ’˛ÿ½fi ¿fl‰ÎfiÎ ±fiı¿
’˛Á_√˘ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı. fi ¿ı‰‚ ’˛‰ı ’K‘Ï÷‹Î_ ⁄S¿ı ’˘÷ÎfiÎ ±P›ÎÁ ¿fl‰ÎfiÎ
Á‹› ÿflQ›Îfi ’HÎ ÷‹Î‹ ωzÎ◊afi̱˘ ÷ı…V‰Ì ⁄ÏK‘fi˘ ’Ïfl«› ¿flΉ÷Ì flËÌ.
±ı‹Î_◊Ì ¿ıÀ·Ì¿ ÷˘ ’˘÷ÎfiÎ ÁÎ◊ı ±P›ÎÁfl÷ ÁËÎK›Î›Ì ωzÎ◊a±˘ ¿fl÷Î ’HÎ
¬Ò⁄ … ±Î√‚ flËÌ.
±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ›√‹Î_ ’HÎ ’˛‰ı ’K‘Ï÷fiÌ ¿Á˘À̱˘ «Î·Ò flËÌ. Á’˛ÏÁK‘
¥Ï÷ËÎÁ¿Îfl ’˛˘.±ı. ±ıÁ.±·÷ı¿fl, ÕΘ.¤_ÕÎfl¿fl ‰√ıflı ±ıfiÎ Á_⁄_‘‹Î_ CÎHÎÎ⁄‘Î
’flΉα˘ ±ı¿ÃÎ_ ¿›Î˝ »ı. ’flÎ÷I‰Ï‰ÿ˚ ±ı·ı¿{Î_Õfl ¿Ïfi_‘‹, ÁflΩıfi ‹Î½· ±fiı
‹ÎÀa‹Î˜fl TËÌ·flı ’HÎ ±fiı¿ Ï·ηı¬˘fiÎ ±Î‘Îflı ÷ı ÁÎÏ⁄÷ ¿›* »ı. ’˛ÎÅ ◊›ı·
‰HνfifiÎ ±Î‘Îflı ÁÏfiÏç÷ w’ı ¿ËÌ Â¿Î› ¿ı ÷ZÎÏ·Î, fiη_ÿÎ, ωø‹ÂÌ·Î,
‰S·¤Ì, µÿ›_÷’fl ‰√ıflı ÷‹Î‹ ’˛ÏÁK‘ ωrωzη›˘‹Î_ ωzÎ◊a±˘fiÌ ’flÌZÎÎ
·ı‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì. ±Î ’˛‰ı ¿˘¥ ΩÏ÷‰ÎÿfiÎ ±Î‘Îflı ±fiı ±Ï‘¿Îfl◊Ì fiËŸ, ωWΛ
±fiı T›„@÷I‰fiÌ ›˘B›÷Î ÁÎÏ⁄÷ ◊‰Î◊Ì ‹‚÷˘ Ë÷˘.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

71

±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ‰Hνfi ±fiÁÎfl ωø‹Â̷Πωrωzη›‹Î_ » Œı¿SÀ̱˘
Ë÷Ì. ±ı‹Î_◊Ì ’˛I›ı¿ Œı¿SÀÌ ±ı¿ ‹ËΠωzη› w’ı ω¿ÎÁ ’΋ı·Ì Ë÷Ì. ±Î flÌ÷ı
ωrωzη›fiÎ ’ÀÎ_√H΋Î_ » Œı¿SÀ̱˘, » ‹ËΠωzη›˘ ±Î‰ı· Ë÷Î. ÷ı‹Î_
’˛‰ı ·ı‰Î ‹ÎÀı ωrωzη›‹Î_ » ¶Îfl Ë÷Î. ÷ı ’ˆ¿Ì ’˛I›ı¿ ¶Îfl ’fl ±ı¿ ’_ÏÕ÷
flËı÷˘. ±ı ’˛‰ı ‹ı‚‰‰Î ¥E»Î ‘flΉ÷ÎfiÌ ·Î›¿Î÷fiÌ ’flÌZÎÎ ·¥ ÷ıfiı
ωrωzη›fiÌ ¿˘¥ ωÂıWÎ Œı¿SÀÌ‹Î_ ’˛‰ı ±_√ı ‹_ΩflÌ ±Î’÷˘ Ë÷˘. »ÎhÎη›fiÌ
‰Ë̉ÀÌ T›‰V◊ÎfiÌ ÿı¬¤Î‚ ¿fl‰ÎfiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ ±Î ¶Îfl ’flfiÎ ’_ÏÕ÷˘fiÌ flËı÷Ì.
‹A› Á¤Î¬_Õ‹Î_ ±Î‰Î » ’˛‰ı ¶Îfl flËı÷Î. ÷ıfi˘ ±ı¿ ±ı¿ ÿfl‰ÎΩı ±ı¿ ±ı¿
‹ËÎωzη› ÷flŒ ¬·÷˘ Ë÷˘.
’˛˘.±·÷ı¿fl ¶Îfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· fiÎıÓ‘fiÎ ‰Hνfi ±fiÁÎfl flÎΩ «fi¿
(¥V‰ÌÁfi 955 ◊Ì 963)fiÎ Á‹›‹Î_ » ¶Îfl ’_ÏÕ÷˘ ±Î ’˛‹ÎHÎı Ë÷Î.
(1) ’Ò‰˝fiÎ ¶Îfl ’fl -±Î«Î›˝ flÇοfl ÂÎ_Ï÷
(2) ’Ïç‹fiÎ ¶Îfl ’fl-±Î«Î›˝ ‰Î√Ìrfl ¿ÌÏ÷˝
(3) µkÎflfiÎ ¶Îfl ’fl-±Î«Î›˝ fifl˘’
(4) ÿÏZÎHÎfiÎ ¶Îfl ’fl-±Î«Î›˝ ’˛¤Îfl¿fl‹Ï÷
(5) ’˛◊‹ ‹K› ¶Îfl-±Î«Î›˝ fllj˛…
(6) ϶÷Ì› ‹K› ¶Îfl-±Î«Î›˝ iÎÎfilÌ Ï‹hÎ.
±Î ÷‹Î‹ ±Î«Î›˘˝ ’˘÷’˘÷ÎfiÌ Œı¿SÀÌfiÌ ’˛‰ı ’K‘Ï÷fiÎ ‰ÕÎ Ë÷Î.
÷ı‹fiı ±ÎÏ‘fi ⁄ÌΩ µ’ΫΛ˝ ±fiı ÁËΛ¿ ±Î«Î›˝ ¿Î‹ ¿fl÷Î Ë÷Î. …ı±˘ ±Î
‰ÕÎ ±Î«Î›˘˝fiı ÁË¿Îfl ±Î’÷Î. ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ’flΉα˘ ⁄÷Ήı »ı ¿ı ±Î ’˛‰ıÂ
’K‘Ï÷ ·ıϬ÷ ±fiı ‹ÎˆÏ¬¿ flËı÷Ì Ë÷Ì. ±ıfiÌ ±_ÿfl Á_’ÒHν T›„@÷I‰fi_ ±Î_¿·fi
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷_.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ’˛‰ı ·ı‰Îfi˘ ‹Î’ÿoÕ ’HÎ ±Î’HÎÎ_ ¤Îfl÷
ÿıÂfiÎ ±Î ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ±Îÿ¢˝fiÌ ±fiw’ … »ı. ±ËŸ ’fl ÿıÂωÿı‹Î_◊Ì ±Î‰fiÎfl
ωzÎ◊a±˘ ÷◊ΠωzÎ◊afi̱˘ ’˛‰ı ‹ı‚‰‰Î ωϤ¯Î ’K‘Ï÷±˘ ±fiı ωω‘
’flÌZÎα˘ ‰E«ı◊Ì ’ÁÎfl ◊Âı. ±Î ’flÌZÎα˘‹Î_ ÁΈ ’˛◊‹ ’Ëı·Ì ’flÌZÎÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
’˛I›ı ±Ï¤vÏ« ±fiı ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ iÎÎfifiÎ Á_ÿ¤˝‹Î_ ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ¤Îfl÷fiÌ ÁfiÎ÷fi
Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Îÿ¢˝, ‹ÒS›˘, ’˛›˘√˘ ±fiı ’˛◊α˘ ±_√ı ωzÎ◊a±˘fi_ iÎÎfi ¬Ò⁄ …
…wflÌ »ı. ±Î ’˛◊‹ ’flÌZÎ΋Î_ µkÎÌHν ◊›Î ’»Ì ±L› ’flÌZÎÎfiÌ µkÎfl‰ÎÏËfiÌfiÌ
÷’ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ⁄Ì∞ ’flÌZÎÎ ±K››fifiΠωWΛ ÁÎ◊ı Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Ì
ËÂı. ÷ı‹Î_ ωWΛ ’˛I›ı ·Î√HÎ̱˘ ±fiı ÷ıfiÎ iÎÎfifiı ’Îfl¬‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
I›Îfl⁄Îÿ ’˛‰ı ·ı‰Î ¥E»fiÎfl ωzÎ◊afiÎ T›„@÷I‰fi_ ’flÌZÎHÎ ◊Âı.
T›„@÷I‰fiÎ Á_’ÒHν ±Î_¿·fi ‹ÎÀı ÁÎ◊˝¿ ±fiı ±Áfl¿Îfl¿ ‹fiÎıωiÎÎfiÌ¿ ’flÌZÎHÎ
µ’›˘√‹Î_ ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ’flÌZÎH΢ ¶ÎflΠωzÎ◊a ±fiı ωzÎ◊afi̱˘fiÎ
T›„@÷I‰fiΠωϤ¯Î ’ÎÁÎ_±˘fiÌ ÷’ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_, ’Îfl¬‰Î‹Î_ ±fiı ¤Î‚ ‹ı‚‰‰Î‹Î_

72

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

±Î‰Âı. ωzÎ◊afiÎ ∞‰fifiÌ ›˘…fiÎ Â_ »ı? ÷ıfiÎ ∞‰fifi˘ ±Îÿ½ ±fiı ·Z› Â_ »ı?
±ı ¤Ï‰W›‹Î_ Â_ ⁄fi‰Î ¥E»Î ‘flΉı »ı? ±ıfiÌ ¿S’fiα˘ ±fiı ‹ÎL›÷α˘ Â_ »ı?
÷‹Î‹ Á‰Î·˘ ÷’ÎÁÌ, ’˛‰ı ‹ı‚‰‰Î ¥E»Î ‘flΉ÷ΠωzÎ◊a-ωzÎ◊afi̱˘fiÎ
’˛‰ıÂfiı ÁÏfiÏç÷ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
ωrωzη›fiÎ Œı¿SÀÌfiÎ ±K›ZÎ, ω¤Î√fiÎ ±K›ZÎ ±fiı ±Î«Î›˝
F›Îflı ’˛‰ı ·ı‰Î ¥E»Î ‘flΉ÷ΠωzÎ◊a◊Ì ÁÎflÌ flÌ÷ı Á_÷WÀ ◊Âı, I›Îflı … ÷ı
±ËŸ ±P›ÎÁ ¿fl‰Î ‹ÎÀıfi˘ ±Ï‘¿ÎflÌ ⁄fiÂı. ±ı … flÌ÷ı ωzÎ◊afiı ’HÎ
ωrωzη›fiÎ ±Îÿ¢˝, µtı¢ ±fiı ’˛T≤Ïkα˘ ±_√ı ΩHΉÎfi˘ ±Ï‘¿Îfl »ı. ÁÎv_
÷˘ ±ı »ı ¿ı ’˛‰ı ·ıfiÎfl ωzÎ◊a ÷ıfiÌ ÁÎflÌ flÌ÷ı ÷’ÎÁ ¿flÌ ΩHÎÌ ±fiı ’Îfl¬Ì
’˛‰ı ‹ÎÀı ±fl∞ ¿flı. ±Î ωrωzη› ¬flı¬fl ÷˘ Á‹√˛ ωrfi_ ωzη› »ı.
÷ıfiÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Î_÷flνWÀˇÌ› ±K››fi ÷◊Î Á_¢‘fi ¿ıLƒ w’ı ω¿ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰Ì flèÎÎı »ı. ±ËŸfiÌ ÷‹Î‹ ’˛T≤Ïkα˘, ¿Î›˝ø‹˘fiÎ ÷‹Î‹ ‹Î’ÿoÕ˘ ±Î‘Ïfi¿
±Î_÷flνWÀˇÌ› ‰Î÷ΉflHÎfiı K›Îfi‹Î_ flÎ¬Ì ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı· »ı. ±ËŸ Á‹√˛ ωrfiÎ
ωzÎ◊a±˘˝ Ë‚Ì‹‚Ìfiı ωr‹Îfi‰fiÌ ÷‹Î‹ Á‹V›Î±˘fi˘ µ¿ı· ¢‘Ì ¿ÎœÂı.
±Î ‹˘ÀÎ µtı¢fi˘ ¤Îfl Á’ÎhΠωzÎ◊a±˘ … µÃÎ‰Ì Â¿Âı. »Ì»flÎ_
‹fi‰Î‚Î, ÏÂZÎHÎfiı ¿ı‰‚ wÏ’›Î ¿‹Î‰Îfi_ ‹ÎK›‹ Á‹…fiÎflÎ ‹fi˘fl_…fi ‹ÎÀı ›Î
Ω÷Ω÷fiÌ ¤Î÷¤Î÷fiÌ ÏÕ√˛Ì±˘ ±ı¿ÃÌ ¿fl‰Î ¤HÎfiÎflΠωzÎ◊a±˘ ‹ÎÀı ±ËŸ
¿˘¥ …B›Î … fi◊Ì. ±Î‰Î ·˘¿˘ fi ÷˘ Á’ÎhÎ »ı ±fiı fi ÷˘ ÁI’ÎhÎ »ı. ±ıÀ·Î ‹ÎÀı
÷ı‹fiı ±ËŸ ’˛‰ı ±Î’‰˘ Á_¤‰ fi◊Ì. ±ËŸ ±P›ÎÁ ¿fl‰Î ‹ÎÀı iÎÎfi ÁΑfiÎ ’˛I›ı
’˛⁄‚ ’˛ı‹-±fiflÎ√ Ωı¥±ı. ±ËŸ ’˛‰ı ·ı‰Î ‹ÎÀı V‰›_fiÎ T›„@÷I‰fi˘ ω¿ÎÁ
¿fl‰ÎfiÌ ÷̉˛ {_¬fiΠˢ‰Ì …wflÌ »ı. …ı±˘ ±ËŸ ’˛‰ı ‹ı‚‰‰Î ¥E»ı »ı, ÷ı‹fi΋Î_
Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ÁΑfiÎ ‹ÎÀı ¤Î‰fiÎI‹¿ Á‹’˝HΠˢ‰_ Ωı¥±ı. ±Î ⁄‘ … ˢ‰Î ’»Ì
±ËŸ ’˛‰ı ‹ı‚‰‰˘ Á_¤‰ »ı. ±ËŸfiÌ ∑ÏW΋Ïfi±˘fiÌ ‘fl÷Ì‹Î_ lıWà ¿˘ÏÀfi_ ⁄Ì…
… ‰Î‰‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ±fiı ±ıfi_ …÷fi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ±fiı ’»Ì ‹ËÎfi T›„@÷I‰fiÎ
»˘ÕfiÌ ¿÷Îfl˘ ±ËŸ eÀÂı ±fiı Œı·ÎÂı. …ı‹fiÌ I›Îfl⁄Îÿ ωzÎ÷ÎfiÎ ·ı¬ ±fiÁÎfl
ωrfiΠωϤ¯Î ’˛ÿı¢‹Î_ fl˘’HÎÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±ËŸ …ı ◊Âı ÷ı ±ZÎfl˘fi˘ fiËŸ,
±fi¤‰˘fi˘ ωWΛ »ı. ÷ıfiÎ◊Ì ·Î¤ ‹ı‚‰‰Î ‹ÎÀı ’H›Â΂Ì, ÷’’flΛHÎ ±fiı
‹ı‘Î‰Ì Ï‰zÎ◊afiı … ’˛‰ı ±Î’‰Î ‹ÎÀı ’Á_ÿ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÷ı‹fiı … ±ËŸ ±Î
ωrωzη›fiÎ ‰Î÷ΉflH΋Î_ iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎ ¿fl‰Îfi˘ Á‹ı‚, Á±‰Áfl ‹‚Ì
¿Âı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

73

fi‰›√fi_ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ Á…˝fi ÏÿT›, ’ωhÎ
‰Î÷ΉflH΋Î_ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı
’˛Î«Ìfi ∑ÏWα˘fiÌ ÁΑfiÎ ¶ÎflΠωrωzη›fi_ ‰Î÷ΉflHÎ ‹‘‹‘Ì
flèÎ_ »ı. ÂÎ_Ï÷¿<_…◊Ì ‹ÎhÎ ±Õ‘˘ Ï¿·˘‹ÌÀfl ÿÒfl ËÏfl¶Îfl◊Ì ∑ÏWοı ‹Î√˝ ÷flŒ
…÷Î ±Î iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎfi_ ¿ıLƒ ±Î‰ı·_ »ı. ¿<ÿfl÷ı ±ËŸ ¬S·Î ËÎ◊ı ¬˘⁄ı fiı ¬˘⁄ı
‰ıflı·Ì ÁflQ› Á_ÿfl÷Î◊Ì ±˘’Ì flËı·, ·kÎÎ ‹_Õ’˘◊Ì Â˘¤Ì flËı·, ±Î‹˛¿<_ΩıfiÌ
CÎÀÎÿÎfl »Î_› ‰Õı ‹œı· ±fiı ’W’‰ÎÏÀ¿Î ‰Õı «Îflı ÷flŒ◊Ì CÎıflΛı·_ ¿ı …ıfiÌ µ’fl
Ïˋη›fiÌ ·Ì·Ì»‹ ωÎÏ·¿ ’‰˝÷‹Î‚Î ’˘÷ÎfiÎ fl‹HÎÌ› ÁW΋ÎfiÌ ±Ï‰fl÷
T≤ÏWÀ ¿flÌ flËı· »ı. √_√ÎfiÎ ·Ëıfl˘fiı V’½ ¿flÌ ’Î»Ì ‰‚÷Ì Ë‰Î ±ËŸ ’ωhÎ÷Î
’Î◊flÌ flËı· »ı. Ïˋη›fiÌ ÂÌ÷‚ »Î_›fi_ ±˘œb_ ±˘œÌ ±fiı √_√Î∞fiÎ ’ωhÎ
‰ÎflÌfiÎ ±Ï¤ÏÁ_«fiı ±ËŸ fi›fiflQ› ±ÎK›ÎÏI‹¿ ‰Î÷ΉflHÎfiÌ V≤ÏWÀ ¬ÕÌ ¿flÌ
»ı. ’ZÎÌ T≤_ÿ˘fiÎ ¿·fl‰◊Ì ·«Ì ’Õ÷Ì, fiÎ«Ì µÃ÷Ì ÷v‰flÂάα˘ ±ËŸ ±Î‰fiÎflfi_
‹fi ‹˘ËÌ ·ı »ı. ÷ıfiÌ ±fi¤ÒÏ÷ ±fiı ÷ıfiÎ ±ÿ˚¤÷ ’˛¤Î‰fiı ±ËŸ ±Î‰Ì Ωı‰Î◊Ì
±fiı flËı‰Î◊Ì … ΩHÎÌ Â¿Î›.
iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎ ‹ÎÀı ±Î ‰Î÷ΉflHÎ µ’›˘√Ì »ı. ±√fl Ωı ‰Î÷ΉflHÎ
µ’›˘√Ì, ±fi¿>‚ µΩ˝‰Îfi ˢ› ÷˘ ‹fiW›fi˘ ‹ÎfiÏÁ¿ ω¿ÎÁ ’HÎ ¬Ò⁄ …
V‰Î¤Îω¿ flÌ÷ı ◊¥ Ω› »ı. ‰Î÷ΉflHÎfiı ±fiı ‹fiW›fiÎ ‹fifiÎ ΩıÕÎHÎfiı ±Î‘Ïfi¿
ωiÎÎfi̱˘ ’HÎ V‰Ì¿Îfl ¿fl‰Î ·ÎB›Î »ı. ‹Îfi‰ ‹fifiÎ ‹‹˝iÎ ±ıÕ‰ÕÛ O›Ïflfiı
““±ıL‰Î›flL‹ıÓÕ· ¥Œı@ÀÁ ±Î˜fi èÎ‹fi ‹Î›_Õ””‹Î_ ±ıfiÎ Á_⁄_‘‹Î_ CÎH΢ ⁄‘˘ ω«Îfl
¿›˘˝ »ı. ÷ı±˘ ¿Ëı »ı, ¿ı ‹fiW›fiÎ ‹fi µ’fl ±fiı ‹√… µ’fl ‰Î÷ΉflHÎfiÌ ±Áfl
◊›Î ‰√fl flËı÷Ì fi◊Ì. ’˛˘.O›Ïflfifi_ ¿Ëı‰_ »ı, ¿ı ‰Î÷ΉflHÎ ÂÎ_÷, ±Îfl΋ÿΛ¿
ˢ› ÷˘ ‹fi V‰Î¤Îω¿ w’ı ω¿ÎÁ ’΋ı »ı. iÎÎfifiÎ fi‰Î ’Z΢ ¬ÒS·ı »ı. ‹fiW›fiÎ
±_÷—¿flH΋Î_ ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÌ µE« ¿˘ÏÀfiÌ Ï…iÎÎÁα˘ ±fiı ±Ï¤·ÎWÎα˘ ’˛√Àı
»ı. ‰Î÷ΉflHÎ ¿·ÏWÎ÷ ±fiı @·ı›@÷ ˢ‰Î◊Ì ÷ıfiÌ µ·ÀÌ ±Áfl ◊÷Ì fi…flı ’Õı
»ı. ‹fi ±fiΛÎÁ … ¿<_ÏÃ÷ ÷◊Î Ë÷ÎÂÎ, ÏfiflÎÂ΋Î_ Õ<⁄Ì Ω› »ı. ÷ıfiÌ Á…˝fiÂÌ·
Á_‰ıÿfiα˘ ¿fl‹Î‰Î ·Î√ı »ı. ±K››fifiÌ ±Ï¤vÏ« «Ì‹‚ΉΠ·Î√ı »ı.
’˛Î«Ìfi ¿Î‚fiÎ ∑ÏWα˘, ‹ËÏWν±˘±ı ‰Î÷ΉflHÎfiÎ ±Î ‰ˆiÎÎÏfi¿ ÁI›fiı
’˘÷ÎfiΠωzοıLƒfiÌ V◊Î’fi΋Î_ ±’fiΉı· Ë÷_. ÷ı‹HÎı ’˛Î¿ÚÏ÷¿ ÁflQ›÷ÎfiÌ ‰E«ı
ωrωzη› ⁄fiÎT›Î Ë÷Î. ‹ËÏWν±˘ V‰›_ ’HÎ fi√fl˘fiÌ ±’ıZÎαı ’˛Î¿ÚÏ÷¿
±fiı ±ÎK›ÎÏI‹¿ ‰Î÷ΉflHÎfiı ‰‘Îflı ’Á_ÿ ¿fl÷Î Ë÷Î. ÷ı‹fi_ ±ı‰_ ‹Îfi‰_ Ë÷_ ¿ı
‹fiW›fiÌ ¤ÌÕ◊Ì »·¿Î÷Î ¿˘·ÎË· ›@÷ ±fiı ω·ÎÁÌ ∞‰fi‹Î_ ÏÂZÎHÎ ‹ÎÀıfiÎ_
‰Î÷ΉflHÎfiÌ ’ωhÎ÷Î …‚‰Î¥ flËı÷Ì fi◊Ì. ‹Ëοω ¿ÎÏ·ÿÎÁı ±Ï¤iÎÎfi
Âο<_÷·‹Î_ ±Î ÁE«Î¥fiı V’WÀ ¿flÌ »ı. ±ı‹Î_ ¤Îfl÷ ÿıÂfiÎ Á’˛ÏÁK‘ ¿<·’Ï÷

74

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

‹ËÏWν ¿H‰fiÎ ÏÂW› ÂÎ_√˝fl‰ ¿Ëı »ı,-““ωzÎP›ÎÁÌ ‹Ïfi…fi˘fiı ±ı¿Î_÷ …B›Î …
‰‘ ’Á_ÿ »ı. ·˘¿˘fiÌ ¤ÌÕ◊Ì »·¿Î÷Ì …B›Î±ı ±ı‹fiı ±ı‰_ ’˛÷Ì÷ ◊Λ »ı, ¿ı ΩHÎı
÷ı±˘ ±Î√ ‰Õı CÎıflΛı· »ı.””
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±P›ÿ› ¿Î‚‹Î_ ωzοıLƒ˘ ±fiı ωrωzη›˘fi_ ⁄Î_‘¿Î‹
±ı‰Ì …B›Î±ı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷_ ¿ı …ı fiˆÁÏ√˝¿ ÁΈÓÿ›˝◊Ì »·¿Î÷_ ˢ›, F›Î_ ’ÎHÎÌ
’HÎ Áfl‚÷Î◊Ì ‹‚Ì flËı÷_ ˢ› ±fiı ∞‰fifiÌ Áω‘α˘ ’˛ÎÅ ¿flÌ Â¿÷Ì Ë˘›.
ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı ÷ı ÂËıfl˘◊Ì ±ıÀ·ı ⁄‘ı ÿÒfl ’HÎ fi ˢ‰_ Ωı¥±ı, ¿ı F›Î_ Á‘Ì Ï‰zÎ◊a±˘,
‰Î·Ì±˘ ±fiı ±L› Ï…iÎÎÁ ·˘¿˘ ’Ë˘Ó«Ì … fi ¿ı. ±Î ºÏWÀ±ı fiÿ̱˘fiÎ ÷À ’fl
±Î‰ı· ’˛ÿı¢ ±fiı ’‰˝÷˘fiÌ ÷‚ıÀÌ‹Î_ ±Î‰ı·Ì …B›Îfiı ωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎ
¿fl‰Î ÁΈ◊Ì ‰‘ µ’›˘√Ì …B›Î Á‹…‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì. ±ËŸ … ±Î«Î›˘˝ ÷◊Î
¿<·’Ï÷±˘ ‰Á÷Î Ë÷Î. ±P›ÎÁ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ±Î‰fiÎflΠωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘
’˘÷ÎfiÌ iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎ◊Ì ±fiı ÷’’flΛHÎ ∞‰fi ¶ÎflÎ ±ËŸfiÎ ‰Î÷ΉflHÎfiÌ
Á_ÿfl÷΋Î_ ±Ï¤T≤ÏK‘ ¿fl÷Î Ë÷Î.
¿<·’Ï÷ ‹ËÏWν ¿H‰fi_ iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎfi_ ¿ıLƒ ‹ÎÏ·fiÌ fiÿÌfiÎ ÷À ’fl
±Î‰ı·_ Ë÷_. ““∞· π‹È ∑§áflSÿ ∑ȧ‹¬Ã⁄UŸÈ◊ÊÁ‹ŸËÃË⁄U ÁflElÊ‹ÿÊ ŒÎ‡ÿÃ–””±Î
…B›Îfi_ ‰Hνfi ¿fl÷Î ¿Ï‰ ¿ÎÏ·ÿÎÁ ¿Ëı »ı ¿ı ““’˘÷ÎfiÎ √w…fi˘fiÌ ÁÎ◊ı ωzÎ◊a
±fiı ωzÎ◊afi̱˘ Ëo‹ıÂÎ◊Ì ÷’’flΛHÎ ⁄fiÌ iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎ ¿flı »ı. ±ËŸ Á_ÿfl
‰ÎÏÀ¿Î±˘ ±Î‰ı·Ì »ı. ±ıfiÌ µ’fl ±Î‰‰Î …‰Î ‹ÎÀı flV÷˘ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı·˘
»ı.”” ›i΢fiÌ ’˛◊Î ÷˘ Ëo‹ıÂÎ … ÿı‰- Á_V¿ÚÏ÷fi˘ ’˛ÎHÎ flËÌ »ı. ‹Ëοω ¿ÎÏ·ÿÎÁ
‹ËÏWν ¿H‰fiÎ iÎÎfi ¿ıLƒ‹Î_ ›iÎfiÎ ÿ½fi ¿flΉ÷Î ¿Ëı »ı-““Á÷ÛÊÊ ⁄Uʪ—Á∑§‚‹ÿL§øÊ◊ÊÖÿœÍ◊ÊŒ˜ª◊Ÿ–”” ±◊ν÷˚ ›iÎfiÎ ‘‹ÎÕÎfiı Ïfifl_÷fl µÃ÷Î flËı‰Î◊Ì fi∞¿ ±Î‰ı·
T≤Z΢fiÌ ’Hν‰S·fḻ˘fiÌ ·ÎÏ·‹Î ¿o¥¿ ±·√ … ◊¥ √¥ »ı.
‹ËÏWν ‰ÏÂWÃı ‰Î÷ΉflHÎfiÎ ‹ÏË‹Î◊Ì ’˛¤Îω÷ ◊¥ µE«¿˘ÏÀfiÎ iÎÎfifiÌ
ÁΑfiÎ ‹ÎÀı Ïˋη›fiÌ ÷‚ıÀÌ‹Î_ ⁄ÌΩ ’HÎ ±ı¿ ωrωzη› fiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ
Ë÷Ì. Ωı ¿ı ÷ı‹fiÎ ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ±ı¿ ωrωzη› ’Ëı·Î_◊Ì …
±›˘K›Î‹Î_ Ë÷_. fl‘‰_ ‹ËοÎT›fiÌ ±Î ·ÌÀ̱˘ ÷ı‹fiÎ Ïˋη›‹Î_ ÏV◊÷
ωrωzη›fiÎ ‰Î÷ΉflHÎfiÌ Á _ ÿ fl÷Îfi _ ‰Hν fi ¿flÌ flËÌ »ı — “ª¢XÔUʬ˝¬ÊÃÊãÃÁflM§…∏U‡Êc¬¢ ªÊÒ⁄U˪È⁄UÊª¸uÔU⁄U◊ÊÁflfl‡Ê–” ±ËŸ «Îflı ÷flŒ ’˛√Îœ fi›fi flQ›
…_√· Ë÷_. ±Î …_√·‹Î_ ωω‘ ’˛¿ÎflfiÌ ‰fiV’Ï÷±˘ ±fiı ’Â’ZÎ̱˘ ω«flHÎ
¿flÌ flËı· Ë÷Î. ±Î ‰fi‹Î_ ‘˘‘ Ë÷Î ±fiı Ïˋη›fiÌ √ŒÎ±˘ Ë÷Ì.
‹Îˆ›˝ Á΋˛ÎF›fiÎ ‹Ë΋_hÎÌ ±Î«Î›˝ «ÎHÎ@›ı ‹Îˆ›˝ Á΋˛ÎF›fiÌ V◊Î’fiÎ
ÁÎ◊ı √Έfl‰’ÒHν iÎÎfi ¿ıLƒfiÌ V◊Î’fiÎ ¿flÌ. ±ıfi_ ‰Î÷ΉflHÎ ¬Ò⁄ … Á_ÿfl fi›fiflQ›
±fiı ‹ËÎfi ±Î«Î›˝fiÌ ÷’fiÌ ÁΑfiÎfiÌ µΩ˝◊Ì ÷fl⁄˘‚ Ë÷_. ’˛ÏÁK‘ fiÎÀu¿Îfl
ωÂάÿkÎı ‹ƒÎ flÎZÎÁ‹Î_ ±Î ωrωzη›fiÎ ‰Î÷ΉflHÎfi_ Ï«hÎÎ_¿fi ¿›* »ı. ±Î
Ï«hÎÎ_¿fi‹Î_ ¿<·’Ï÷ ±Î«Î›˝ «ÎHÎ@›fiÎ ÷’ ’fl ±fiı ÁÎÿ√Ì ’fl ’˛¿Î ŒıÓ¿‰Î‹Î_

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

75

±ÎT›˘ »ı. “‡Ê⁄UáÊ◊Á¬‚Á◊Œ˜Á÷— ‡ÊÈcÿ◊ÊáÊÊ◊˜Á÷⁄UÊÁ÷Áfl¸ÁŸÁ◊ì≈U‹Êã⠌·ÿÃ ¡Ëáʸ∑§È «K”
(3.15) ±◊ν÷˚ ωzÎ◊a±˘ ¶ÎflÎ …_√·‹Î_◊Ì ·Î‰‰Î‹Î_ ±Î‰ı·Ì ÁÏ‹‘α˘fiı
Á¿Î‰Î ‹ÎÀı »÷’fl fiά‰Î‹Î_ ±Î‰Ì. »÷fiÌ Ï¿fiÎfl ¿o¥¿ {¿ı·Ì »ı. ±Î«Î›˝fiÌ
¿<ÀÌflfiÌ ÿ̉η˘ ΩÒfiÌ »ı. ωÂ΂ ‹Îˆ›˝ Á΋˛ÎF›fiÎ V◊Î’¿ ±fiı „@÷Â΂Ì
‹Ë΋_hÎÌ Ë˘‰Î »÷Î_ ’HÎ ¿<·’Ï÷ ±Î«Î›˝ «ÎHÎ@›fi_ ÷’ ±ÿ˚¤÷ ±fiı ±fi˘¬_ Ë÷_.
±Î ÷’ı … ÷ı‹fiΠωrωzη›fiÎ ‰Î÷ΉflHÎfiı ±ÎK›ÎÏI‹¿ µΩ˝◊Ì ¤›˝¤Îÿ›*
⁄fiÎ‰Ì ÿÌ‘_ Ë÷_.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Î √Έfl‰fiÌ V◊Î’fiÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÎ ’˛Î_√H΋Î_
’HÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ±ËŸfi_ ºÏWÀ√˘«fl ◊¥ flËı·_ ‰Î÷ΉflHÎ …ıÀ·_ Á_ÿfl, ÁflQ›
»ı, ±ºU› ‰Î÷ΉflHÎ ’HÎ ±ıÀ·_ … Á_ÿfl, ÁflQ›, fl‹HÎÌ› »ı. ’ΈflÎÏHο ÁÎÏËI›‹Î_
±Î …B›Îfi_ ‰Hνfi ÁÅ∑ÏWÎ ZÎıhÎ w’ı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· »ı. ωrωzη› ‹ÎÀıfiÌ
…‹Ìfi‹Î_ ÁΑfiÎfiÎ ±Ï‹À Á_V¿Îfl˘ ±Î…ı ’HÎ ±ÏV÷I‰ ‘flΉı »ı. ÷ıfiı ÁÎÏ⁄÷
¿flfiÎflÎ ¿ıÀ·Î¿ ±√I›fiÎ ·ZÎH΢ ‹¿Îfifi_ ⁄Î_‘¿Î‹ ±Îfl_¤ ¿fl÷Î Á‹›ı Ωı‰Î
‹Y›Î »ı. ±Î Á_V¿Îfl˘fiı ΩB≤÷ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ’fi—ÂÎ_Ï÷¿<_…fiÌ …ı‹ ÷’fiÌ ’˛Ïø›Î
±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı· »ı. ±Î ÷’‹Î_ ωrωzη›fiÎ ±Î«Î›˘˝fiÌ ÁÎ◊ı ÷‹Î‹
ωzÎ◊a±˘ ±fiı ωzÎ◊afiÌ -±˘ ‹‚Ì ¤Î√ÌÿÎflÌ Ïfi¤Î‰‰ÎfiÌ »ı. √ΛhÎÌ ‹Ë΋_hÎfiÎ
…’ ±fiı Ïfi›Ï‹÷ ›iÎ ¶ÎflÎ ±ËŸfiÌ ±ÎK›ÎÏI‹¿ µΩ˝ ËΩfl˘ CÎHÎÌ ⁄fiÂı.
›iÎfiÌ µW‹Î ±fiı ÷’fiÎ ’˛¿Î‹Î_ ωzÎ◊a±˘ ±fiı ±Î«Î›˘˝ ’HÎ Á_›@÷w’ı
±ËŸ iÎÎfifiÎ ‰ˆ¤‰fiÌ ÁÎ◊ı ±ÎI‹‰ˆ¤‰ ’HÎ ’˛ÎÅ ¿flÂı. ¿<ÿfl÷ı ±Î ‘fl÷Ìfi_ ÁflQ›
‰Î÷ΉflHÎ ⁄fiÎT›_ »ı ±fiı ±ËŸfiÎ ±ÎK›ÎÏI‹¿ ‰Î÷ΉflHÎfi_ Á…˝fi ’˛Î«Ìfi
∑ÏWα˘±ı ¿› * »ı . ωÿı Â Ì ’ fl Î÷I‰Ï‰ÿ˚ ±ı . Ïfl«ÕÛ ÁÏË÷ ±fiı ¿ ÿı  fiÎ
’flÎ÷I‰Ï‰ÿ˚˘±ı ωÎÏ·¿ ’‰˝÷‹Î‚ÎfiÎ Á‰ı˝ ÿflQ›Îfi ±ı ÷’˘¤ÒÏ‹ ±fiı ›iΤÒÏ‹
ˢ‰ÎfiÎ ’flΉα˘ ±ı¿hÎ ¿›Î˝ »ı. ±Î ÏÿT› ’ωhÎ ‘fl÷Ì ’fl ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
ωrωzη›fi˘ ±Îω¤Î˝‰ ±ı ’˛Î«Ìfifi˘ fi‰µL‹ıWÎ »ı. ±ı ÏÿT› ’ωhÎ ‰Î÷ΉflH΋Î_
fi‰›√fi_ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ Á…˝fi »ı. ±Î«Î›˘˝, ωzÎ◊a±˘ ÷◊ΠωzÎ◊afi̱˘ ±ËŸ
±Ïfi‰Î›˝ w’ı Á_«Î·fi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı· iÎÎfifiÌ ÁΑfi΋Î_ ’˘÷ÎfiÌ ¤Î√ÌÿÎflÌ
Ïfi¤Î‰÷Î ‰Î÷ΉflHÎfiÌ ÏÿT›÷Î ÷◊Î ’ωhÎ÷ÎfiÎ ’˛¤Î‰fi˘ ’˘÷ÎfiÎ ‹fi, ±ÎI‹Î
±fiı ±_÷—¿flHÎ ’fl ±fi¤‰ ¿flÂı. ‰Î÷ΉflHÎfiÎ ±ºU›, ’fl_÷ ÁÂ@÷ ÁË¿Îfl◊Ì
÷ı‹fiÌ ’˛iÎÎ, ‹ı‘Î ±fiı ±ÎÏI‹¿ Z΋÷α˘fi˘ ±Îç›˝…fi¿ flÌ÷ı ω¿ÎÁ ◊Âı. ±Î
¿˘¥ ¿ÎS’Ïfi¿ ‰Î÷ fi◊Ì, Ωı›ı·_, ’Îfl¬‰Î‹Î_ ±Î‰ı·_ ±fi¤‰‰‰Î‹Î_ ±Î‰ı·_ ÁI›
»ı. ⁄Á ±Î ±fi¤‰ ‹ÎÀı ±Îÿ¢˝fiÌ ÷’ ÁΑfiÎ Ωı¥±ı, …ıfi_ ’ηfi ωzÎ◊a±˘
‹ÎÀı … fiËŸ, ⁄S¿ı ±Î«Î›˘˝ ‹ÎÀı ’HÎ ±Ïfi‰Î›˝ ˢ› »ı.

76

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

Á_›‹, fiÌÏ÷, Ïfi›‹˘, ¿Î›ÿα˘,
ÏÂV÷ ’ηfifiÌ ‹›Îÿν±˘
Ïfi›‹˘, ¿Î›ÿα˘fi_ ’ηfifiÌ ÁΑfiÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÎ ’˛I›ı¿
±Î«Î›˝ ±fiı ωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘ ‹ÎÀı ±Ïfi‰Î›˝ ¿kνT› »ı. ÷ıfi˘ ·Z› ÁΫ_
±ÎI‹V‰ÎÏ‹I‰ V◊Î’‰Îfi˘ »ı. ∞‰fifiÌ Á΋ÎL› ¿Î›˝Âˆ·Ì ¬Ò⁄ … µt_Õ, µE»Ú_¬·
ˢ› »ı. Ï⁄fi…wflÌ ¿<Àı‰˘fiı ¿<Á_V¿Îfl˘fiÌ ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÌ Ï‰‰Â÷α˘ ÷ıfiı CÎıflÌfiı
⁄ıÃÌ Ë˘› »ı. ±Î ‹…⁄ÒflÌ‹Î_ ¥E»˘ ¿ı fi ¥E»˘ ÷˘ ’HÎ ±ı‰_ ⁄fiÌ Ω› »ı, ¿ı …ı
∞‰fifi˘ ω«Îfl‰Î‹Î_ ±Î‰ı·Î ·Z› ±fiı ’Á_ÿ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı·Î flV÷Î◊Ì ÷tfi
µ·À˘ »ı. ±Î‰ı√ ±fiı ±Î‰ı‹Î_ ±fiı¿ ¿Î‹ ◊¥ Ω› »ı, ⁄Îÿ‹Î_ ω«Îfl ±fiı
ω‰ı¿ ΩB›Î ’»Ì ¬Ò⁄ … Âfl‹fi˘ ±fi¤‰ ◊Λ »ı. ±_÷flÎI‹Î ’çÎ÷Î’◊Ì ’ÌÕΛ
»ı ±fiı ‹fi‹Î_ ‰Îfl_‰Îfl ’˛ë˘ µÿ˚¤‰ı »ı, ±ı‰_ ⁄L›_ … ÂÎ ‹ÎÀı? ±ı‰_ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›_
… ÂÎ ‹ÎÀı? ±Î ’˛¿ÎflfiÎ Á‰Î·˘fi˘ ±ı¿ … ÁÎ◊˝¿ µ¿ı· »ı. Ïfi›‹˘fiÎ ’ηfifiÌ
ÁΑfiÎ.
Ïfi›‹˘fiÎ ’ηfifiÌ ÁΑfiÎ ¿flfiÎflÎfiı ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fi‹Î_ @›Îflı ’HÎ ’V÷Ή_
’Õ÷_ fi◊Ì. ±ıfi_ ∞‰fi @›Îflı ’HÎ ±_‘¿ÎflfiÎ ¬ÎÕ΋Î_ …¥ ’Õ÷_ fi◊Ì. ÷ıfiÎ ∞‰fi‹Î_
±‰fl˘‘, ±À¿Î‰fiÌ ZÎH΢ ±Î‰÷Ì fi◊Ì. µt_Õfiı ∞‰fifiÌ ¿ıÕÌ ’fl «Î·÷Î «Î·÷Î
’˛ÎflO‘ ›Î ’ÏflÏV◊÷fiÎ ±‰fl˘‘˘ ÷˘ ±À¿Î‰ı »ı, ’fl_÷ Ïfi›‹˘fi_ ’ηfi ¿flfiÎflÎ
±ı ÷’V‰Ìfiı ±Î Á‰˝V‰ ‹‚Ìfiı ’HÎ fl˘¿Ì ¿÷Î fi◊Ì. …ıfiÌ Ïfi›‹˘,Á_›‹ ’˛I›ı
ÏfiWÃÎ ºœ »ı, ÷ıfiı ’λΠ‰‚‰_ ’Õ÷_ fi◊Ì. Á_›‹fi_ ’ηfi ¿flfiÎflα˘fiÎ ∞‰fi‹Î_
‰‚Ì ‰‚Ì ’λ\_ Ωı‰ÎfiÌ, ’√·Î_ ’λΠ‹Î_ՉΠ…ı‰Ì ÏV◊Ï÷±˘ ±Î‰Ì ¿÷Ì fi◊Ì.
Á_›‹fiÎ ’ηfifiÌ ÁΑfiÎ◊Ì µI’¯Î ◊›ı· µΩ˝ ÷ıfiı Ïfifl_÷fl √Ï÷ÂÌ· ⁄fiÎ‰Ì flάı
»ı. flV÷΋Î_ ±Î‰fiÎflÎ ’ËÎÕ …ı‰Î ±‰fl˘‘˘ ÷ıfiÎ ’˛¤Î‰◊Ì ±Î’˘±Î’ ÿÒfl ◊¥ fiÎÂ
’΋ı »ı.
±Î ¬Ò⁄ … ’˛«Ï·÷, ¬Ò⁄ … ’˛«ÎÏfl÷ ÁΑfiÎfiÎ ‰ÎV÷ω¿ V‰w’◊Ì
±Á_A› ·˘¿˘ ±ΩHÎ »ı. …ı‹fiı ÷ıfiÎ◊Ì ’ÏflÏ«÷ ˢ‰Î ’fl ωrÎÁ »ı, ÷ı±˘ ’HÎ
·√¤√ ¤˛‹HÎ΋Î_ flΫı »ı. ±Î‰Î ·˘¿˘ Ïfi›‹˘fiı ’flΑÌfi÷Î, ’fl‰Â÷Î ›Î
…⁄flÿV÷Ì◊Ì ·Îÿ‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ‹…⁄ÒflÌ ‹Îfiı »ı, ’fl_÷ ±Î ‹ÎL›÷α˘ ‰ÎV÷‰‹Î_
¤˛Ï‹÷ ‹fifiÌ ÿıfi »ı. ¬v_ Ωı÷Î ÷˘ ±Î‰Î Á_›‹fiı ±ÎiÎÎfi˘ ’›Î˝› ‹Îfi‰Î◊Ì ◊Λ
»ı, F›Îflı ±ı‰_ »ı … fiËŸ. ±ÎiÎÎ ¿ı‰‚ Ïfi›_hÎHÎ ›Î Ïfi›‹fi »ı. ÷ıfiÎ◊Ì ÷tfi
Ϥ¯Î Ïfi›‹˘fi_ ’ηfi, ±ÎI‹Ïfi›_hÎHÎ ¶ÎflÎ ±ÎI‹V‰ÎÏ‹I‰fi˘ ω¿ÎÁ »ı.
’˛Î«ÌfiB≤èÎ ÁÒh΢, ‘‹˝ÁÒh΢ ±fiı VQ≤Ï÷±˘‹Î_ ±ı ±_√ı CÎb_ ⁄‘ ¿Ëı‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ’fl_’flÎ ±fiı ‹›Î˝ÿÎ ±fiÁÎfl ¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ±fiı µ’¿<·’Ï÷ ±Î«Î›˘˝fiı
‰˛÷’ηfifiÎ ÷◊Î ÏÂV÷ ’ηfifiÎ Ïfi›‹˘ ±Î’÷Î flèÎÎ ±fiı ±Î«Î›˘˝ ±Î Ïfi›‹˘

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

77

’˘÷ÎfiÎ ±_÷ı‰ÎÁÌ Ï‰zÎ◊afi̱˘fiı ±ÎM›Î.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ±Î ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ÏfiWÃÎfi_ ’ηfi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ±fiı µ’¿·’Ï÷ ±ËŸ ±K›Î’fi, Á_¢‘fi ±_√ı ‹Î√˝ÿ½fi ±fiı ÏÂZÎHÎ
±Î’÷Î ±Î«Î›˘˝fiı Á_›‹fiÎ ÁQ›¿ Ïfi›‹˘ ±Î’Âı ÷◊Î ±Î«Î›˘˝ ωzÎ◊aωzÎ◊afi̱˘ Á‹ZÎ ±ıfi˘ ∞‰_÷ ±Îÿ½ flΩÒ ¿fl÷Î ÷ı‹fiı ÷ıfiÎ ÁI›fi˘ ⁄˘‘
¿flΉÂı. ±Î Á_V◊Î ÁÎ◊ı ΩıÕÎ¥ flËı·, ±P›ÎÁ ÷◊Î ÏÂZÎHÎ ±Î’fiÎfl ’˛I›ı¿
ωzÎ◊a ±fiı ±Î«Î›˝ ÏÂV÷fiÎ, Á_›‹fiÎ ÁI›fiı Â̬‰_, Á‹…‰_ ±fiı ±’fiΉ‰_
’ÕÂı. ’fl_÷ ±Î ›˘B› flÌ÷ı I›Îflı Á_¤‰ »ı, ¿ı F›Îflı ±ı Á‹∞ ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰ ¿ı
Ïfi›‹˘fi_ ’ηfi ¿˘¥ Á_«Î·fifiÌ ÿoÕ ‹ÎÀıfiÌ T›‰V◊Î fi◊Ì, ⁄S¿ı ±ÎI‹ÎfiΠω¿ÎÁ
‹ÎÀı ‹fi˘‰ˆiÎÎÏfi¿ ±Îÿ½ »ı. ±ıfiı ‹Îfi‰Î◊Ì, ±’fiΉ‰Î◊Ì ¿ı ’ηfi ¿fl‰Î◊Ì
F›Î_ ±ı¿ ⁄ÎΩ Á‹√˛ ∞‰fifi˘ ‰ÎV÷ω¿ ω¿ÎÁ ◊Âı, ÷˘ ⁄Ì∞ ⁄ÎΩÒ ÷ıfiÌ ±‰Ëı·fiÎ
¿fl‰Î◊Ì ∞‰fifiÎ ’◊ ’fl◊Ì Œo√Îı‚Î¥ …‰_, ω«Ï·÷ ⁄fiÌ …‰_, ¤À¿Ì …‰_
ÁÏfiÏç÷ »ı.
‹ËÎÁÎ√flfiΠωflÎÀ V‰w’fiı ’˘÷Îfi˘ ·Z› ‹ÎfifiÎfl √_√Î ›‹fiÎ …ı‰Ì
„@÷ÂÎ‚Ì fiÿ̱˘ ’HÎ Ï¿fiÎflα˘fiı Á_›‹, ‹›Î˝ÿÎ ‹ÎfiÌ ±Î√‚ ‰‘ı »ı. ±√fl
±ı Ï¿fiÎflα˘fiÌ ±Î ‹›Î˝ÿα˘, Ïfi›‹˘ fi ‹ÎL›Î ˢ÷, ÷˘ ÷ı‹fi_ ∞‰fi w’Ì ’ÎHÎÌ
@›Îflfi_±ı flV÷΋Î_ ‰ıflω¬ıfl ◊¥ fiΠ’Î‹Ì √›_ ˢ÷. F›Îflı ’HÎ ¿˘¥ ’˛Î¿ÚÏ÷¿
ÿ⁄ÎHÎfiı ‰Â ◊¥ ±Î ‹›Î˝ÿα˘ ◊˘ÕÎ Á‹› ‹ÎÀı ÷ÒÀÌ Ω› »ı, I›Îflı ’Òfl …ı‰_
ωfiοÎflÌ ÷˘ŒÎfi ¬Õ<_ ◊Λ »ı. ±Î ◊˘ÕÎ Á‹›fiÌ ‹›Î˝ÿα˘fi_ µS·_CÎfi ’HÎ
ωfiÎÂfiÌ Á‹V›Î±˘fi˘ … …L‹ ±Î’ı »ı, F›Îflı Á_›‹fiÎ ’ηfi◊Ì ÷ı‹fiÎ flV÷΋Î_
±Î‰÷Î ±Á_A› ’Â’ZÎ̱˘, ∞‰…_÷±˘, ‹fiW›˘, ‘fl÷Ì, …_√·˘ ’˘÷ÎfiÌ I≤WÎÎ
I≤Å ¿flı »ı ±fiı ÷ıfiÌ ÁÎ◊ı … ¬ı÷fl˘‹Î_ ±fiı¿ ’˛¿Îflfi˘ ’ο ·ËıflÎ¥ µÃı »ı.
Á_›‹fiÎ ÷’fi˘ ±◊˝ »ı ∞‰fifiÌ ÂÎflÌÏfl¿, ‹ÎfiÏÁ¿ ±fiı ±ÎÏI‹¿,
÷‹Î‹ ’˛¿ÎflfiÌ Â„@÷±˘fi_ ZÎflHÎ ±À¿Î‰Ì, ÷ıfi˘ ∞‰fifiÎ ÁÎ◊˝¿ µtı ‹ÎÀı
Áo¿S’’Ò‰˝¿ µ’›˘√. ±ı‹Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÿˆ‰Ì ±fiı ÏÿT› V‰w’fi˘ ’Ïfl«› ’HÎ
Á‹Î›ı·Îı »ı. ωrωzη›fiÎ Á_›‹fiÎ Ïfi›‹˘fiÌ fl«fiÎfi˘ ÁÎfl ±ËŸ flΩÒ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰Ì flËı· »ı.
±Î Ïfi›‹˘‹Î_ ÁΈ ’˛◊‹ V◊Îfi »ı Ï«_÷fifiÎ Ïfi›‹fi_. ±ı ±Î ’˛‹ÎHÎı »ı—(1) ’˘÷ÎfiÎ g«÷fifiı ’ωhÎ ±fiı ÏfiW¿’ÀÌ ⁄fiÎ‰Ì flάÌÂ_ (2) ’˘÷ÎfiÎ g«÷fifiı
÷‹Î‹ ’˛¿ÎflfiÎ ‹fi˘Ï‰¿Îfl flÏË÷ ⁄fiΉ‰Î ’˛›ÇÂÌ· flËÌÂ_. «ÎÏflhÎfiÎ Ïfi›‹˘fi_
‹Ëk‰ ‰‘ »ı. ÷ıfiÌ ±fiÁÎfl (1) ¿kνT› ’ηfi ±fiı ±ÎI‹Á_›‹ ∞‰fifi_ ±ı¿
±Ï¤¯Î ±_√ »ı. (2) ±ËŸfiÎ ÷‹Î‹ ·˘¿˘ ÁΑfiÎ ÷◊Î Á_›‹fiÎ «ÎÏflÏhο ±Îÿ¢˝fi_
’ηfi ¿flÂı. (3) ±Î«Î›˝ ±fiı ωzÎ◊a ÷‹Î‹ Á΋ÎÏ…¿ ‹›Î˝ÿα˘ ±fiı I›Î√fi_
’ηfi ¿flÂı.
T›‰ËÎflfiÎ Ïfi›‹˘‹Î_ ’˛◊‹ ‰Î÷ ±ı »ı ¿ı ¿˘¥’HÎ Á_V¿ÚÏ÷fi˘ ’˛◊‹ ’Ïfl«›

78

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

÷ıfiÎ ’Ëıfl‰ı ¶ÎflÎ ◊Λ »ı. ±ıÀ·Î ‹ÎÀı ±Î«Î›˝/±Î«Î›Î˝/ωzÎ◊a ±fiı ωzÎ◊afiÌ
¤Îfl÷Ì› ’Ëıfl‰ı ‘˘Ï÷›_ ±fiı {P¤˘ ±◊‰Î {P¤˘ ’ΛΩ‹˘/ÁÎÕÌ-O·Îµ{
±◊‰Î Á·‰Îfl (’ΛΩ‹˘). {P¤˘, ÿ’|˘ ‘ÎflHÎ ¿flÂı. (2) ωrωzη›fiÎ
’˛Î_√H΋Î_ ¿˘¥’HÎ ’˛¿ÎflfiÎ ¿ıŒÌ ’ÿÎ◊˝ (ÿÎw, ⁄ÌÕÌ, ÏÁ√ÎflıÀ, ’Îfi, ÷‹Î¿<, √À¿Î
‰√ıflı)fi_ Áı‰fi ¿fl‰ÎfiÌ ‹fiÎ¥ »ı. ’˛Ï÷⁄_‘ »ı. (3) T›‰ËÎfl‹Î_ ÏÂWÀ÷Î ±fiı ’flV’fl
’˛Á¯Î÷ÎfiÎ ¤Î‰fi_ ÁΈ±ı K›Îfi flά‰_ ’ÕÂı. (4) ωrωzη›fiÌ ’˛Î◊˝fiÎ, Á¤Î
±fiı ›iÎ ‰√ıflı ¿Î›˝ø‹˘‹Î_ ÁΈ±ı ±Ïfi‰Î›˝ w’ı Ïfi›Ï‹÷ ¤Î√ ·ı‰˘ ’ÕÂı. (5)
±Î«Î›˘˝ ’˘÷ÎfiÎ ÏÂZÎHÎ Á_⁄_‘Ì …‰Î⁄ÿÎfḻ˘ ±fiı ωzÎ◊a±˘ ’˘÷ÎfiÎ ±P›ÎÁ
Á_⁄_‘Ì …‰Î⁄ÿÎfḻ˘fi_ ±Ïfi‰Î›˝ w’ı ’ηfi ¿fl‰_ ’ÕÂı. (6) ωzÎ◊a ÷◊Î
ωzÎ◊afiÌfiÌ ¬ÎÁ ¿flÌfiı ’V÷¿Î·› ÁÏË÷ ÿflı¿ ‰√˝‹Î_ 75% ËÎ…flÌ ±Ïfi‰Î›˝
flËıÂı. ÷ıfiÎ ÏÁ‰Î› ·˘¿Áı‰¿˘ ‹ÎÀı ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ±fiı ±Î«Î›˝ ¶ÎflÎ fiyÌ
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ±Î«Îfl Á_ÏË÷Î ÷ı‹fiÎ ’fl ·Î√Ò ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ‰ÏflWÃ÷ÎfiÌ
¿Á˘ÀÌ fi‹˛÷Î ËÂı.
±Î«Î›˘˝fiı ±Î ‹›Î˝ÿÎ, Á_›‹ ’ηfifiÎ Ïfi›‹˘fi_ ¤Îfi ±fiı ÷ı‹fiÌ ÏÂV÷
Ï’˛›÷Î ±◊‰Î Á_›‹ ’ηfi ’˛I›ıfiÌ ÏfiWÃÎfi_ ’Îfl¬_ ¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ›Î ¿<·’Ï÷ V‰›_
±◊‰Î ÷ı‹fiÎ ’˛Ï÷ÏfiÏ‘ w’ı µ’¿<·’Ï÷ ±fiı Œı¿SÀÌ ±K›ZÎ (ÕÌfi) ¿flÂı. ÷ı‹fiÎ
¶ÎflÎ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ±Îÿı¢, ÁÒ«fi˘fi_ ’ηfi ¿fl‰_ ±fiı ÷ı‹fiÎ ‹Î√˝ÿ½fifi˘
V‰Ì¿Îfl ¿fl‰˘ ÷‹Î‹ ±Î«Î›˘˝ ‹ÎÀı ±Ïfi‰Î›˝ flËıÂı. ÷ı‹Î_ Á‹›, Á‹› ’fl ŒıflŒÎfl
±fiı ω¿ÎÁ ◊÷˘ flËıÂı, ’fl_÷ ±ıfiÌ ±Î ‹Ò‚ ¤Î‰fiÎ ›◊Ή÷ ⁄fiÌ flËıÂı.
’˛I›ı¿fiÌ Á_›‹ ’ηfi, ÏÂV÷’ηfi ’˛I›ıfiÌ ÏfiWÃÎ ¶ÎflÎ ÁΑfiÎI‹¿
ÁÎËÁfi_ ’Îfl¬_ ◊Âı. ÁΫ_ Ωı‰Î …¥±ı ÷˘ ±Î ‹fiW›fiÎ ±_÷—¿flH΋Î_ …L‹ ·ıfiÎfl
±Î_ÿ˘Ï·÷ ◊fiÎfl fl˘‹Î_«¿ ±Ï¤›Îfi »ı. ±ıÀ·Î ‹ÎÀı ‹ËÏWν ±flg‰ÿı ±Î Á_›‹,
ÏÂV÷ ’˛I›ıfiÌ ÏfiWÃÎfiı Real Adventure in Human Consciousness
(‹Îfi‰ «ı÷fi΋Î_ flËÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎv_ ÁΫ_ ÁÎËÁ) ¿ËÌ »ı. ’˘÷ÎfiΠω¿ÏÁ÷
V‰w’‹Î_ ±Î ±Ï¤›Îfi ±fiˆÏ÷¿ ¿<Àı‰˘ ±fiı ¿<Á_V¿Îfl˘fiÌ Ï‰vK‘ ˢ› »ı.
Á_¿S’⁄‚◊Ì Á_’¯Î Á_›‹fiÎ Ïfi›‹˘fiÌ ‹›Î˝ÿα˘fi˘ V‰Ì¿Îfl ¿flfiÎflÎ ±Î«Î›˝
±fiı ωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘ ±ËŸ ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷fiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷Îfi_ Á…˝fi ¿flÂı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

79

ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷fiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷Î-±iÎÎfi÷Îfi_ Ïfi‰ÎflHÎ
ωzÎ◊a ÷◊ΠωzÎ◊afi̱˘fiÎ Á_’ÒHν ±fiı ÁÎ◊˝¿ ω¿ÎÁ ‹ÎÀı ÏÂZÎHÎ
’K‘Ï÷fiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷ÎfiÌ T›‰V◊Î »ı. ±ı ±_√ı
’˛«Ï·÷ ¿Î›˝Âˆ·Ì ±‘ÒflÌ ±fiı
±ı¿Î_¿Ì ˢ‰Î◊Ì ÁΈ ÷ıfiÎ◊Ì ’ÏflÏ«÷ »ı ±fiı ’flıÂÎfi ’HÎ »ı. ÏÂZÎHÎÂÎjÎÌ ¥‰Îfi
¥Ï·Áı ÷ıfiÌ ÁÎ◊˝¿÷Î◊Ì ËıflÎfi ’flıÂÎfi ◊¥ ““ÏÕV¿>g·√ Á˘ÁΛÀÌ””ÁK‘ÎfiÌ ¿S’fiÎ
¿flÌ fiάÌ. ’˘÷ÎfiÎ Ï«_÷fi‹Î_ ±ı‹HÎı ¿ıÀ·Î¿ ‹ÎˆÏ·¿ Á‰Î·˘ µÃÎT›Î. Â_ ÏÂZÎHÎfiı
›Îÿ „@÷fiΠω¿ÎÁ Á‘Ì … ‹›Î˝Ïÿ÷ flËı‰_ ›˘B› »ı? ±ı‰Î ÏÂZÎHÎ◊Ì Â_ ŒÎ›ÿ˘
¿ı …ıfiÎ◊Ì Ï‰zÎ◊afiÎ fiˆÏ÷¿ ÷◊Î Á΋ÎÏ…¿ ‹ÒS›˘ ω¿ÎÁ ’Î‹Ì … ¿÷Î fi ˢ›?
Á_¿S’⁄‚ ωËÌfi, µE« ±Îÿ¢˝◊Ì Ï‰‹¬ ·˘¿˘fi_ Á…˝fi ¿flfiÎfl ÏÂZÎHÎfiÌ
ÁÎ◊˝¿÷Î Â_ »ı? ¥‰Îfi¥Ï·«fiÎ ±Î‰Î ÷˘ ⁄ÌΩ ±fiı¿ Á‰Î·˘ »ı. ±Î ÷‹Î‹
Á‰Î·˘fiÎı fiyfl …‰Î⁄ ˆZÎÏHο ’K‘Ï÷fiÎ ‹ÎˆÏ·¿ Á…˝fi‹Î_ »ı.
ωϤ¯Î ωrωzη›˘‹Î_ …ı ¤HΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı· »ı, ÷ı ‰‘Îflı ’˛‹ÎH΋Î_
¬flÎ⁄ ¿ı ¬˘À<_ fi◊Ì, ’fl_÷ …ı flÌ÷ı ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ »ı, ÷ı ÷tfi ±◊˝Ï‰Ë˘b_
»ı. ’ÎÃuø‹˘ F›Î_ …ı ¿˘¥’HÎ ⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±ÎT›Î »ı, ÷ı‹Î_ ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÌ ¬Î‹Ì±˘
ˢ‰Î »÷Î_ ωWΛ ±_√ıfiÌ ΩHοÎfḻ˘ ’›Î˝Å »ı. Â΂Π±fiı ¿Î˜·ıΩı V÷flı ‘˘flHÎ
’˛‹ÎHÎı ΩHοÎfḻ˘ √˘¬Î‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı. ±Î ωWΛfiÎ Á_⁄_‘‹Î_ Á‰Î·˘ ’Ò»‰Î‹Î_
±Î‰ı »ı ±fiı ωzÎ◊a±˘ ’˘÷ÎfiÎ ‰√˝fiÌ ‰ˆ÷flHÎÌ ’Îfl ¿flÌ fiάı »ı, ’fl_÷ Á_’ÒHν
±P›ÎÁ¿Î‚ ÿflQ›Îfi …ı Á‰Î· ÁΈ◊Ì ‹A› »ı, ÷ı …ı‹fiı ÷ı‹ »^ÀÌ Ω›»ı. ¿˘¥fiı
’HÎ ±ı ΩHÎ ◊¥ ¿÷Ì fi◊Ì ¿ı ±Î¬flı ±Î ’ÎÃuø‹fiÌ Ï‰WΛ ‰V÷fi_ ±Î’HÎÎ_
±_√÷ ∞‰fi ÁÎ◊ı Â_ ΩıÕÎHÎ »ı? ±√fl Ωı ÷ıfi˘ ±P›ÎÁ … ¿fl‰Î‹Î_ fi ±Î‰ı ÷˘
Â_ fi¿ÂÎfi ◊Λ?
‹fi˘‰ˆiÎÎÏfi¿ ±Îfl.ÕÌ.·ıÓ√ı ’˘÷ÎfiÎ Á_¢‘fi ’ı’fl.....““ÀÌg«√— ¥À˚Á
‹ıÏflÀÁ ±ıLÕ ÏÕ‹ıÏflÀÁ””‹Î_ ±ıfiÎ Á_⁄_‘‹Î_ ‘b_⁄‘ ¿èÎ_ »ı. ±ı‹fi_ ¿Ëı‰_ »ı ¿ı
ÏÂZÎHÎfiÎ ±Î…fiÎ V‰w’fiı Ωı¥ Á‹√˛ ’K‘Ï÷ ±◊˝ËÌfi ±fiı √HÎËÌfi ⁄fiÌ √¥
»ı, ÷ıfiÎ◊Ì ÏfiflοflHÎfiÎ ⁄ÿ·ı Á‰Î·˘ …L‹ ·ı »ı. ’˛˘.·ıÓ√fiÎ ¿Ëı‰Î ±fiÁÎfl
’˛I›ı¿ ÏÂZοfiı, ¤·ıfiı ÷ı ¿˘¥’HΠωWΛfi˘ ˢ›, ’fl_÷ ÷ıfiı ±ı¿ ¿<‚
‹fi˘Ï«Ï¿IÁ¿fiÌ ¤ÒÏ‹¿Î Ïfi¤Î‰‰Ì Ωı¥±ı. …ı◊Ì ÷ıfi˘ ωzÎ◊a ’˘÷ÎfiÎ T›„@÷I‰fiÌ
Á‹V›Î±˘fi_ ÏfiflοflHΠ¢‘Ì Â¿ı. ±‹ıÏfl¿fi ‹fi˘Ï‰iÎÎfiÌ flÎ⁄ÀÛ ÕÌ.’ˆÀflÁfi
’HÎ ±Îfl.ÕÌ.·ıÓ√ fiÎ ¿◊fi ÁÎ◊ı Á_‹÷ »ı. ÷ı±˘ ’HÎ ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷fiÎ ›√Îfi¿>‚
‹ÎˆÏ·¿ Á…˝fifiı ±Î…fiÎ Á›‹fiÌ ±ı¿ ±Ïfi‰Î›˝ …‰Î⁄ÿÎflÌ ‹Îfiı »ı.
±Î …‰Î⁄ÿÎfḻ˘ Ïfi¤Î‰‰‰Î ‹ÎÀı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› ’˛Ï÷⁄K‘
»ı. ±ËŸ ±’fiΉ΋Î_ ±Î‰fiÎfl ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷ Ëo‹ıÂÎ ‹ÎˆÏ·¿ ±fiı ±Î… Á‘Ì
«Î·Ì ±Î‰÷Ì ’˛◊Î◊Ì ÿÒfl ËÀÌfiı flËıÂı. ÷ıfiÎ ‹ÎˆÏ·¿ ‹tα˘‹Î_ ÁΈ ’˛◊‹ ‹t˘ »ı-

80

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

ÏÂZο˘ ±fiı ωzÎ◊a±˘fi_ ’˛‹ÎHÎ. ±ËŸ ±Î ’˛‹ÎHÎ ±ıÀ·_ flËıÂı ¿ı …ıfiÎ◊Ì ÏÂZο
’˘÷ÎfiΠωzÎ◊afiÌ T›„@÷√÷ ÿı¬flı¬ flÎ¬Ì Â¿ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ‹ËÎfi ’˛HÎı÷α˘
’ˆ¿ÌfiÎ ±ı¿ ‹ËÏWν ‰ÏÂWÃ∞fi_ ¿◊fi »ı ¿ı ±K››fifi˘ ±Îfl_Ϥ¿ ‹t˘ I›Îflı ˢ›
»ı, ¿ı F›Îflı ±Î«Î›˝fi˘ ±ÎI‹Î ’˘÷ÎfiΠωzÎ◊afiÎ ±ÎI‹Îfiı V’Âı˝ »ı. ±Î«Î›˝fiÎ
±ÎI‹Îfi_ ±‰fl˘ËHÎ ±fiı ωzÎ◊afiÎ ±ÎI‹Îfi_ ±Îfl˘ËHÎ ±ı ±Î ⁄¯ÎıfiÎ Á_›@÷
ÏÂZÎHÎfiÌ Âw±Î÷ »ı. ±Î Á_›@÷ V‰w’fiı ¿Ã˘’ÏfiWÎÿfiÎ ÂÎ_Ï÷’ÎËÎ_ ‰Hνfi ¿fl÷Î_
¿Ëı‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı.-““Ëı ¤√‰Îfi! ±Î’ ±‹˘ ⁄¯Îı ±Î«Î›˝ ±fiı ÏÂW›fiÌ ÁÎ◊ı
ÁÎ◊ı flZÎÎ ¿fl˘. ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı ±‹Îv_ ’ηfi ’˘WÎHÎ ¿fl˘. ±‹˘ ⁄¯Îı ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı „@÷
’˛ÎÅ ¿fḻı. ±‹ÎflÎ ⁄¯ÎıfiÌ ’˛ÎÅ ¿flı·Ì ωzÎ ÷ıΩı‹› ⁄fiı ±fiı ±‹˘ ⁄¯Îı ’flV’fl
¶ıWÎ fi ¿fḻı.””
±Î«Î›˝ ÷◊Î ÏÂW›fiÎ ±_÷flÎI‹ÎfiÎ ‹ı‚Î’ ⁄Îÿ ⁄ÌΩı ‹ÎˆÏ·¿ ‹t˘
±K››fifiÌ Ï‰WΛ Á΋√˛ÌfiÎ ÏÂZÎHÎ ±_√ı »ı. ±ıfiÎ Á_⁄_‘‹Î_ Á΋ÎL› ’˛◊Î
√˘¬Î‰‰ÎfiÌ, ·¬Î‰‰ÎfiÌ ›Î ◊˘Õ<_ CÎb_ Á‹Ω‰‰ÎfiÌ »ı, ’fl_÷ ÷ı ±‘flÌ »ı. ±Î
ø‹‹Î_ ±Î‰U›¿ …wÏfl›Î÷ »ı;ωzÎ◊afiı ωWΛ Á΋√˛Ìfi_ ÷ıfiÎ ∞‰fi ÁÎ◊ıfiÎ
ΩıÕÎHÎfi_ ¤Îfi ¿flΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı, ¿ı …ıfi_ ÷ı ±K››fi ¿flÌ flè΢ »ı. ÷ıfiı ±ı
Á‹Ω‰‰Î‹Î_ ±Î‰ı ¿ı iÎÎfifiÎ ±ı ’ZÎfi_ ÷ıfiÎ ±_√÷ ∞‰fi‹Î_ ±fiı ‹fiW› ∞‰fi‹Î_
Â_ ‹Ëk‰ »ı. ωzÎ◊a±˘fiı ±ËŸ ±ı ⁄÷Ή‰_ …wflÌ »ı, ¿ı ωWΛ‹Î_ ‰Hνfi ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰ı· ωϤ¯Î ’ÎÃuø‹˘ ∞‰fi‹Î_ @›Î_, Â_ ±fiı ¿¥ flÌ÷ı ‹Ëk‰ ‘flΉı »ı. ±Î
ωrωzη›‹Î_ √˘¬Î‰ÎfiÌ ±fiı ·¬Î‰Ì ÿı‰ÎfiÌ ’˛T≤ÏkÎ Ï⁄·¿<· ’HÎ fiËŸ «Î·ı.
±Î«Î›˝ ¶ÎflÎ Á‹Ω‰‰Î‹Î_ ±Î‰ı· flÌ÷ ±fiÁÎfl ωzÎ◊a V‰›_ ’V÷¿Î·›‹Î_ …¥
√˛_◊˘fi_ ±‰·˘¿fi ¿flÌ ’˘÷ÎfiÎ ‹ÎÀı fi˘Ó‘ ÷ˆ›Îfl ¿flÂı. ÷ıfiÎ◊Ì ÷ıfiÌ ‹ÎˆÏ·¿ Á‹…
„@÷fi˘ ω¿ÎÁ ◊Âı.
ωWΛfiΠωϤ¯Î Ï⁄_ÿ±˘fiÎ ÁˆK‘Î_Ï÷¿ iÎÎfifiÌ ÁÎ◊ı ÷ıfiÎ T›‰ËÎÏfl¿
iÎÎfifiÎ ÏÂZÎHÎ ‹ÎÀı ωϤ¯Î µ’›˘√Ì ›˘…fiα˘ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÷ıfiı
’˛I›ı¿ ωWΛfiÎ ±Î«Î›˘˝ ’˘÷ÎfiΠωWΛ ±fiw’ ÷ˆ›Îfl ¿flÂı. ÷ıfiÎ◊Ì Ï‰zÎ◊a±˘‹Î_
ωWΛ ±_√ıfiÎ ™ÕÎ ÷◊Î T›‰ËÎÏfl¿ iÎÎfifi˘ ±fiı ÷ıfiÌ Á…˝fiÎI‹¿ „@÷fi˘ ω¿ÎÁ
◊Âı. ¿o¥¿ fi‰_ ¿flÌ »\À‰ÎfiÌ, fi‰_ ω«Îfl‰ÎfiÌ,ÁÒ{⁄Ò{ ’ıÿÎ ◊Âı. ±ıfiÎ Á_⁄_‘‹Î_
hÎÌΩı ‹t˘ ±P›ÎÁ ø‹fiΠωWΛ ÁÎ◊ı ÷ıfi˘ ±Î_÷Ïfl¿ Á_⁄_‘. ±ıfiÌ Âw±Î÷ ¿fl‰Î
‹ÎÀı ÷‹Î‹ ±P›ÎÁ ø‹fiÌ ›˘…fiα˘ ±fiı ’˛Î›˘Ï√¿ ›˘…fiα˘fiı ±ı‰Ì flÌ÷ı ÷ˆ›Îfl
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ¿ı ±ı ÁΈ‹Î_ fiˆÏ÷¿, Á΋ÎÏ…¿ ±fiı ±ÎK›ÎÏI‹¿ ‹ÒS›˘ Á‹Î›ı·Î
ˢ›. ωzÎ◊a ¿˘¥’HΠωWΛ ±◊‰Î ¿˘¥’HÎ ‰√˝‹Î_ ±P›ÎÁ ¿flı, ’fl_÷ ÷ı ∞‰fi
∞‰‰ÎfiÌ ¿‚Î ±Ïfi‰Î›˝ w’ı Â̬ı.÷ıfi΋Î_ fiˆÏ÷¿, Á΋ÎÏ…¿ ±fiı ±ÎK›ÎÏI‹¿
…‰Î⁄ÿÎfḻ˘ Ïfi¤Î‰‰ÎfiÌ ‹ÎˆÏ·¿ „@÷fi˘ ω¿ÎÁ ◊¥ ¿ı.
ωzÎ◊a±˘ ÷◊ΠωzÎ◊afi̱˘‹Î_ ’flV’fl ÁË¿Îfl ±fiı ±Îfi_Ïÿ÷

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

81

V‰¤Î‰fi˘ ω¿ÎÁ ¿fl‰Î ‹ÎÀı µ’›˘√Ì fl‹÷ √‹÷fi_ ’HÎ ÏÂZÎHÎ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
fl‹÷√‹÷fiÌ µ’›˘Ï√÷Î ÂÎflÌÏfl¿ ÷_ÿflV÷ÌfiÌ ÁÎ◊ı ‹ÎfiÏÁ¿ Á_÷·fi ±fiı
±ı¿Î√˛÷Î ‹ÎÀı ’HÎ »ı. ÷ıfi_ ÏÂZÎHΠωrωzη›fiÌ ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷ ‹ÎˆÏ·¿÷ÎfiÎ
±Ïfi‰Î›˝, ±Ï‰¤ÎF› ±fiı ‹Ëk‰fi˘ ‹t˘ ËÂı. ±ı … ø‹‹Î_ ±ı … fl‹÷˘fiÌ ’Á_ÿ√Ì
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı, …ı ωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘‹Î_ ÂÎflÌÏfl¿ ⁄‚ ±fiı VeÏ÷˝fiÌ ÁÎ◊ı
‹ÎfiÏÁ¿ ω¿ÎÁ ‹ÎÀı ’HÎ ÁËΛw’ ˢ›.
Á_’ÒHν ±fiı ÁÎ◊˝¿ ω¿ÎÁ ‹ÎÀı ω¿ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷‹Î_
ÂflÌfl⁄‚ ÷◊Î ⁄ÏK‘⁄‚fiÌ ÁÎ◊ı fiˆÏ÷¿, ±ÎK›ÎÏI‹¿ ±fiı Á_¿S’⁄‚fi˘ ω¿ÎÁ
¿fl‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ ’HÎ Á΋ı· ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷ ÁΈ◊Ì ‰‘
±√I›fiÌ, ‹Ëk‰fiÌ ±fiı Á‘Îflw’ »ı. ÷ıfiı “‰˛÷ÎP›ÎÁ” fi΋ ±Î’‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ±P›ÎÁ ¿flfiÎfl ’˛I›ı¿ ωzÎ◊a±ı ’˘÷ÎfiÌ ¿ZÎÎ ±fiı
™‹fl ±fiw’ ’˛I›ı¿ ‰WÎı˝ ¿ıÀ·Ì ’˛Ï÷iÎα˘fi_ ’ηfi ¿flÂı. ‰Wν¤fl‹Î_ ÷ı‹fi˘ ±P›ÎÁ
’Òfl˘ ◊¥ √›Î ’»Ì ±√Î‹Ì ‰WÎı˝ ÷ı ¿ıÀ·Î¿ fi‰Î ‰˛÷˘fi_ ’ηfi ¿fl‰ÎfiÌ ÿÌZÎÎ ·ıÂı.
±Î ‰˛÷fiı ¿˘¥ ¬ÎÁ Ïÿ‰Áı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î µ’‰ÎÁfiÌ ‹›Î˝ÿÎ Á‘Ì …
ÁÎ_¿‚‰‰Î‹Î_ fi ±Î‰‰_ Ωı¥±ı. ±Î ‰˛÷ ∞‰fifiÎ ±ÎK›ÎÏI‹¿ Á_›‹ w’ı ËÂı. ÷ı‹Î_
µ’‰ÎÁ, √ΛhÎÌ …’, ›˘√ÎP›ÎÁ ‰√ıflı ¿˘¥’HÎ Ïfi›‹˘ ˢ›Ì ¿ı. ±ı ÁΈfi˘
µtı ∞‰fi‹Î_ Á_¿S’ ⁄‚fi˘ ω¿ÎÁ ±fiı ±ÎK›ÎÏI‹¿ „@÷±˘fi˘ Ïfi¬Îfl »ı.
±Î ±ı √HÎ »ı, …ı ±ı ÿÂν‰Âı ¿ı ωzÎ◊a ÷◊ΠωzÎ◊afiÌfiÎ ∞‰fi‹Î_ ⁄ÏK‘ ⁄‚fiÌ
ÁÎ◊ı ±ÎI‹⁄‚fiÌ ’HÎ ±Ïfi‰Î›˝÷Î »ı.
ÏÂZÎHÎ ’K‘Ï÷fiÌ ‹ÎˆÏ·¿÷ÎfiÌ ‹Ò‚ ¤Î‰fiÎ ±Î … »ı. …ı ¿Î‚ø‹ı ±fiı
Á‹›±fiÁÎfl ’˘÷ÎfiΠω¿ÎÁfiÎ fi‰Î ‹Î√˘˝ ¬ÒS·Î ¿flÂı. ±Î ’K‘Ï÷‹Î_ ¤Î√
·ıfiÎfl ±Î«Î›˝ ˢ› ¿ı ωzÎ◊a ⁄¯Îıfi˘ ∞‰fiø‹ ±fi˘¬˘ ËÂı. ‹ËÏWν ›ÎiΉS¿›fiÎ
¿◊fi ±fiÁÎfl ±ËŸfiÎ ±Î«Î›˘˝, ωzÎ◊a±˘fiÌ ±iÎÎfi÷Îfi_ ±Î‰flHÎ ÿÒfl ¿flÌ
iÎÎfifiÎ ’˛¿ÎÂ◊Ì ÷ıfiı ’˛¿ÎÏÂ÷ ¿flÂı.
ÿÕÊ ÉÊ≈U¬˝ÁÃë¿UÛÊÊ ⁄U%⁄Uʇÿ— ◊„Uʬ˝÷Ê—–
•Á∑§Áø‡øÃ∑§⁄UÃÊ¢ ¬˝Ê#ÊSÃmÁmlÊ ÃÈ ‚fl¸‡Ê—H
›ÎiΉS¿› VQ≤Ï÷ 1.2.12
±iÎÎfiw’Ì ±_‘¿ÎflfiÎ ±Î‰flHÎ◊Ì … iÎÎfi w’Ì ÿÌ’¿ œo¿Î›ı·˘ flËı »ı.
±Î«Î›˝ ±Î ±Î‰flHÎfiı ËÀÎ‰Ì Ï‰zÎ◊afiı ÷‹Î‹ ’˛¿Îflfi_ iÎÎfi ’˛ÎÅ ¿flΉı »ı.
iÎÎfi‰Îfi ±Î«Î›˝ ±ı iÎÎfifi˘ ±P›ÎÁ ¿flÌ flËı· ωzÎ◊a ⁄¯Îı ‹‚Ì
ÏÂZÎHÎfiÌ ±Î ‹ÎˆÏ·¿ ’˛Ïø›Îfiı ’˛ÎHÎ Á_’¯Î ⁄fiΉ‰Î ‹ÎÀı ±ËŸ flά‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl
ÁıÏ‹fiÎfl, Á_‹ı·fi˘‹Î_ ¤Î√ ·ıÂı. ’˛I›ı¿ Œı¿SÀÌ ±fiı ω¤Î√ ¶ÎflÎ ±‰Îflfi‰Îfl
±Î ’˛¿ÎflfiÎ ÁıÏ‹fiÎfl˘fi_ ±Î›˘…fi flά‰Î‹Î_ ±Î‰÷_ flËıÂı.

82

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

iÎÎfifiÌ ÏÁÏK‘±˘fi_ Á_‹ı·fi˘, ÁıÏ‹fiÎfl˘
¶ÎflÎ ’flV’fl ω÷flHÎ
ÁıÏ‹fiÎfl ›Î Á_‹ı·fi ωrωzη›fiÌ iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎfi˘ ‹Ïˋ΋› ’ZÎ
»ı. ±ı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ fiÎ ’˛HÎı÷Î ∑ÏWα˘fi˘ ±‹ÒS› ‰ÎflÁ˘ »ı, …ıfiı ±ËŸ ›√fiÌ ±fi¿>‚
’K‘Ï÷ ’˛‹ÎHÎı ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı· »ı.±Î ’K‘Ï÷◊Ì iÎÎfi‹Î_ Á΋ÒÏË¿÷Î µI’¯Î
◊Λ »ı ±fiı ÷ıfiÎ_ ±ı¿Î_¿Ì’HÎÎ_fi˘ ·˘’ ◊Λ »ı. ’˛Î«Ìfi ‹ËÏWν±˘±ı iÎÎfifiÌ ’˛ÎÏÅ
ÁÎ◊ı, ÷ıfiÌ ±_√÷ ««Î˝ ω«ÎflHÎÎfiı …wflÌ ⁄÷Î‰Ì »ı. ‹fiW›fiÌ ›˘B›÷α˘ ±fiı
ÏÁÏK‘±˘ ¿ıÀ·Ì ’HÎ ¿ı‹ fi ˢ›, »÷Î_ ’HÎ ÷ı‹Î_ @›Î_›fiı @›Î_› ¿ıÀ·Ì¿ hÎÏÀ±˘
±◊‰Î ±‘ÒflÎ’HÎ_ flËÌ Ω› »ı. ±Î ±’ÒHν÷Îfiı ’ÒHν÷Î ’flV’fl ««Î˝ ω«Îfl ¶ÎflÎ
… ‹‚ı »ı. ÁıÏ‹fiÎfl, ««Î˝Á¤Î±˘ … iÎÎfifiÌ ÁÎ«Ì ¤Î√ÌÿÎflÌ »ı.
Á_‹ı·fi ›Î ÁıÏ‹fiÎfl ÂOÿ ¿ÿΫ fi‰˘ ˢ›Ì ¿ı, ’fl_÷ ÷ıfiÌ ‹ÎL›÷Î
±I›_÷ ’˛Î«Ìfi »ı. ±ı ¤Îfl÷ ÿıÂfi˘ ÁΈ◊Ì ’˛Î«Ìfi ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ‰ÎflÁ˘ »ı. ‰ˆÏÿ¿
ÁÎÏËI›‹Î_ ’HÎ ±Î ’˛¿ÎflfiÌ ±fiı¿ ∑«Î±˘ ±fiı ±ÎA›ÎÏ›¿Î±˘ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı,
…ı ±Î ÁI›fiı ÁÎÏ⁄÷ ¿flı »ı. ∑ÏWα˘ ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη›˘‹Î_
±Î ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ’˛«·fi˘ iÎÎfifiÌ ÁΑfiÎ ‹ÎÀı ±Ïfi‰Î›˝ ÷˘ Ë÷Î …, ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı ÷ıfi_
Á΋ÎÏ…¿ ‹Ëk‰ ’HÎ Ë÷_. Á‹V›Î±˘ iÎÎfifiÌ ’˛ÎÏÅfiÎ ZÎıhÎfiÌ Ë˘› ›Î ÷˘ ’»Ì
Á‹Î…fiÌ Á‹V›Î±˘fiÎ µ¿ı·fi˘ Á‰Î· ˢ›, ÷ıfi˘ µ¿ı· ÁıÏ‹fiÎfl˘, ««Î˝ Á¤Î±˘‹Î_
¢‘‰Îfi_ ’˛«·fi flèÎ_ »ı. ‰ˆÏÿ¿ ¿Î‚fiÌ Á¤Î±˘, ÁÏ‹Ï÷±˘, iÎÎfiÌ…fi˘ ±Î ÁI›fiı
÷J› w’ı V’WÀ ¿fl÷Î Ë÷Î. ±Î ÁΈfi˘ µtı ±ı¿ … Ë÷˘ ¿ı ÷‹Î‹ ‹fifiÂÌ·
‹Ïfi±˘ ±fiı ω«ÎflÂÌ· ∑ÏWα˘ ‹‚Ì µ’·O‘ ◊›ı· iÎÎfifiÌ hÎÏÀ±˘fi_ ÏfiflοflHÎ
¿flı ±fiı ÷ıfiı ∞‰fi µ’›˘√Ì ÁÎ◊˝¿÷Î ’˛ÿÎfi ¿flı.
’˛Î«Ìfi ∑ÏWα˘fiΠωrωzη›˘‹Î_ ›˘…‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì iÎÎfiÁ¤Îfi˘ ±fiı¿
…B›Î±ı µS·ı¬ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı. ±ı Ïÿ‰Á˘‹Î_ ¿<·’Ï÷ ‹ËÏWν ÷ıfi_ ±Î›˘…fi √˘Ã‰÷Î.
Á_V¿Ú÷ √˛_◊˘‹Î_ ⁄˛õÏWν ωrÎÏ‹hÎ ¶ÎflÎ ’˘÷ÎfiΠωrωzη›‹Î_ iÎÎfi Á¤Îfi_ ¤T›
±Î›˘…fi flÎA›_ ˢ‰Îfi˘ µS·ı¬ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı. ±Î ±Î›˘…fi ¿ÎˆÏÂ¿Ì fiÿÌfiÎ ÷À
’fl ›˘…‰Î‹Î_ ±ÎT›_ Ë÷_. ÷ıfiÎ ±Î›˘…fi¿÷ν ¿<·’Ï÷ ⁄˛õÏWν ωrÎÏ‹hÎfiÎ
T›„@÷I‰fi˘ µS·ı¬ ¿fl÷Î √˛_◊οÎflfi_ ¿◊fi »ı, ¿ı ±ı±˘ ΩHÎı «÷◊˝ ±Ï√#, ’_«‹
‰ıÿ, √Ï÷ÂÌ· ‘‹˝ ±fiı ÷‹Î‹ ’˛¿ÎflfiÎ iÎÎfifi˘ Ïfi«˘Õ »ı. ±ı‹fiÌ ÁÎ◊ı ‰Î÷ν·Î’
¿fl‰Î◊Ì ÷‹˘√HÎfi˘ fiΠ◊¥, ±_÷—¿flHÎfiı ÂÎ_Ï÷ ’˛ÎÅ ◊Λ »ı. ’˛Á¯ÎÏ«kÎ ⁄fiÌ
÷ı±˘ …ı ¿o¥ ’HÎ ¿Ëı »ı, ±ı ÁI› ⁄fiÌ Ω› »ı. ±ı‰Î ’fl‹ ÷ı…V‰Ì ⁄˛õÏWν±ı
’˘÷ÎfiΠωrωzη›‹Î_ iÎÎfi Á¤Îfi_ ±Î›˘…fi √˘ÃT›_ »ı, ±Î ÁÎ_¤‚Ì Á‹√˛
‘fl÷ÌfiÎ ‹ËÏWν√H΢ T›◊˝ … ÿ˘ÕÌ ±ÎT›Î. ÿı‰·˘¿‹Î_◊Ì ÿı‰÷α˘ ’HÎ ±ÎT›Î.
±Î ’˛Á_√ı ÷‹Î‹ ⁄˛õÏWν±ı ÷‹Î‹ ∑ÏWα˘ Á‹ZÎ ÁıÏ‹fiÎflfi˘ ±◊˝, µtıÂ

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

83

±fiı V‰w’fiı V’WÀ ¿›*. ÷ı‹HÎı ¿èÎ_ ¿ı ±Î ÁıÏ‹fiÎflfi˘ ±◊˝ »ı ωzÎ ±fiı iÎÎfifiÌ
’flV’fl ±Î’ ·ı. ÷ıfiÎ µtı¢ ’HÎ ±fiı¿ »ı-(1) iÎÎfifiı Á_’ÒHν, ÁÎ◊˝¿ hÎÏÀËÌfi
⁄fiΉ‰_, (2) ±ı¿ ∑ÏWÎfiı ⁄ÌΩ ∑ÏWÎ ¶ÎflÎ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ¢‘¬˘‚fi˘ ·Î¤
‹‚ı. (3) iÎÎfifiΠωϤ¯Î ZÎıh΢‹Î_ ¤Î‰Ì ¢‘¬˘‚fiÌ ±Î‰U›¿÷Îfiı Á‹…‰Ì ±fiı
ÏÿÂÎ fiyÌ ¿fl‰Ì. (4) iÎÎfifiÌ ÁÎ«Ì ±fiı µ’›˘√Ì Ï‰÷flHÎ ’˛HÎηÌfiı ÁÏfiÏç÷
¿fl‰Ì. ±ı‹Î_ ⁄˛õÏWν ωrÎÏ‹hÎı iÎÎfi ÁıÏ‹fiÎflfiÎ V‰w’fiı ÏfiÏç÷ ¿flfiÎflÎ ¿ıÀ·Î¿
‹tα˘fi˘ ’HÎ µS·ı¬ ¿›˘˝ »ı—- (1) ±Î iÎÎfifiÎ ÁıÏ‹fiÎflfi_ µE« V‰w’
ωrωzη›‹Î_ ◊fiÎflΠ¢‘ ÁıÏ‹fiÎfl˘ »ı. ±ı‹Î_ ÷I‰ºWÀÎ ∑ÏWÎ ±fiı Á_¢‘fi
¿flÌ flËı· ωzÎ◊a ±fiı ωzÎ◊afi̱˘ ¤Î√ ·ıÂı. (2) ’˛Ω…fi˘ ‹ÎÀı ’HÎ iÎÎfi
Á_‹ı·fi˘ ›i΢, ‹ı‚α˘ ‰√ıflı ÷Ì◊˝V◊‚˘ ’fl ›˘…‰Î Ωı¥±ı. (3) ÷ıfiı ‹ÎÀı ¿˘¥
’ωhÎ Ï÷Ï◊±˘ fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı, …ı◊Ì ÷‹Î‹ fiÎ√Ïfl¿˘ Áfl‚÷Î◊Ì ÷ı‹Î_ ¤Î√
·¥ ¿ı ±fiı ωrωzη›‹Î_ ◊fiÎflÌ Â˘‘¬˘‚fi˘ ·Î¤ ·¥ ¿ı.
⁄˛õÏWν ωrÎÏ‹hÎfiÌ ±Î ›˘…fiÎfiı ÷‹Î‹ ∑ÏWα˘±ı ±’fiΉÌ. ÷Ì◊˝flÎ…
’˛›Î√‹Î_ ±Î‰ı·Î ωrωzη›fiÎ ¿<·’Ï÷ ¤Îfl¶Î…ı ÷ıfiı ‹ÎÀı ‹ËÎ ‹ÏËfi˘ µ’›˘√Ì
‹ÎL›˘. ÷ı‹HÎı Á‹√˛ ‹ÏËfiÎfiı iÎÎfi Á_‹ı·fifiΠωϤ¯Î Áh΢ ‹ÎÀı fiyÌ ¿›˘˝.
√˘V‰Î‹Ì ÷·ÁÌÿÎÁ ‹ËÎflÎ…ı ±ıfi_ Á_ÿfl ¿ÎT›ÎI‹¿ ‰Hνfi ¿›* »ı.
◊ÊÉÊ ◊∑§⁄UªÃ ⁄UÁ’ ¡’ „UÊ߸– ÃË⁄UÕ¬ÁÃÁ„¢U •Êfl ‚’ ∑§Ê߸H
√ΈV‰Î‹Ì ±Î√‚ ¿Ëı »ı—÷⁄UmÊ¡ •ÊüÊ◊ •Áà ¬ÊflŸ– ¬⁄U◊ ⁄Uêÿ ◊ÈÁŸ’⁄U ◊Ÿ ÷ÊflŸ
ÄUÊ° „UÊß ◊ÈÁŸ Á⁄UÁ·ÿ ‚◊Ê¡Ê– ¡ÊÁ„¢U ¡ ◊îÊŸ ÃË⁄UÕ ⁄UÊ¡Ê–
◊îÊÁ„¢U ¬˝Êà ‚◊à ©U¿UÊ„UÊ– ∑§„UÁ„¢U ¬⁄US¬⁄U „UÁ⁄U ªÈŸ ªÊ„UÊH
÷·ÁÌÿÎÁ∞ ±Î√‚ ¿Ëı »ı—∞Á„U ¬˝∑§Ê⁄U ÷Á⁄U ◊ÊÉÊ Ÿ„UÊ„UË¥– ¬ÈÁŸ ‚’ ÁŸ¡ ÁŸ¡ •ÊüÊ◊ ¡Ê„UË¥H
¬˝Áà ‚¢’à •Áà „UÊß •ŸãŒÊ– ◊∑§⁄U ◊ÁîÊ ªflŸÁ„¢U ◊ÈÁŸ’΢ŒÊH
√Έ V ‰Î‹Ì ÷ · ÁÌÿÎÁ ‹ËÎflÎ…fiÎ ¿◊fifi˘ ÁÎfl ±ı À ·˘ … »ı ¿ı
‹Ë΋ÏËfi΋Î_ F›Îflı ÁÒ›˝ ‹¿fl flÎÏ‹Î_ ’˛‰ı ¿flı »ı, I›Îflı ‹ËÏWν ¤Îfl¶Î…∞fiÎ
±Îl‹‹Î_ iÎÎfi Á¤Î±˘fi_ ±Î›˘…fi √˘Ã‰‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı. ÷‹Î‹ ∑ÏW΋Ïfi±˘ ÁÏË÷
Á‹Î…fiÎ ·˘¿˘ ’HÎ ÷ı‹Î_ ¤Î√ ·ı »ı. ±ı‹Î_ ⁄˛õ iÎÎfifiÌ ÿνÏfi¿ ±fiı ‘‹˝fiÌÏ÷fiÌ
Á΋ÎÏ…¿ ««Î˝ ◊Λ »ı. Á_’ÒHν ‹ÏËfiÎ Á‘Ì ±Î ø‹ «Î·÷˘ flËı »ı. ÿfl ‰WÎı˝ ±Îfi_ÿfi˘
±Î ±‰Áfl ±Î‰÷˘ flËı »ı.
ÁıÏ‹fiÎflfiÌ ±Î ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ’˛◊Î ±ˆÏ÷ËÎ-ÏÁ¿ ›√fiÎ ÷ZÎÏ·Î, fiη_ÿÎ,
ωø‹ÂÌ·Î ‰√ıflı ωrωzη›˘‹Î_ ’HÎ ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì Ë÷Ì. ¤Îfl÷Ì› ¥Ï÷ËÎÁ
±fiı Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ‹‹˝iΠω¶Îfi˘ ’˛˘.±ı.±ı·.⁄΋, ’Ì.√ÎÕÛfifl ‰√ıflı ±fiı¿ ω¶Îfi˘±ı
’˘÷ÎfiÎ Á_¢‘fi ¿Î›˘˝fiÌ fi˘Ó‘‹Î_ ±ıfi˘ µS·ı¬ ¿›˘˝ »ı. ±ıfiÎ Á_⁄_‘‹Î_ Ï÷⁄ıÀfiÎ
±ı¿ ωzÎ◊a gfl»˘’ÎfiÎ Á_V‹flH΢ µS·ı¬ ¿fl‰Î …ı‰Î »ı. ¥V‰ÌÁfifiÌ ÁÎ÷‹Ì ÁÿÌ‹Î_

84

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

±ı fiη_ÿΠωrωzη›fi˘ ωzÎ◊a Ë÷˘. ÷ıHÎı ·A›_ »ı ¿ı ‰Á_÷ ∑÷‹Î_
ωrωzη›‹Î_ ωrÁ_√ÌÏ÷ (±Î ωr Á_√ÌÏ÷, ωr ÁıÏ‹fiÎflfi˘ ’›Î˝› »ı.)
›˘…‰Î‹Î_ ±Î‰Ì. ±ıfiÌ ±_÷√˝÷ «Î·fiÎflÌ Á_¢‘fi ’flfiÌ ««Î˝±˘ ωϤ¯Î Œı¿SÀ̱˘
±fiı ωϤ¯Î ω¤Î√˘‹Î_ ±ı¿ ÁÎ◊ı «Î·Ì. ±ı‹Î_ Ω‰Î, Á‹ÎhÎÎ, ‹·Î›Î, «Ìfi ‰√ıflı
±fiı¿ ÿı¢fiÎ 9 ËΩfl ±Î«Î›˘˝ -±ı 14 ËΩfl ωzÎ◊a±˘±ı ¤Î√ ·Ì‘˘. ±ı‹Î_◊Ì
ÏhÎÏ’À¿ Á_√ÌÏ÷fi_ ’˛‹¬ V◊Îfi ±Î«Î›˝ ‹˘Zοfl √Åı ·Ì‘_. ±ıfiÎ ’ÏflHÎ΋˘ ±Î«Î›˘˝
±fiı ωzÎ◊a-±˘ ÁΈfiı ‹ÎÀı ±I›_÷ Á¬ÿΛ¿ flèÎÎ. ‘Q‹ iÎÎfi ±fiı Á_¢‘fi ¿Î‹
‹ÎÀı ÁΈfiı fi‰Ì ÏÿÂÎ ‹‚Ì.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ’HÎ ±Î … ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ±Îÿ¢˝ ±’fiΉ‰Î‹Î_
±Î‰ı· »ı. ±ËŸ Ïfi›Ï‹÷ ±_÷flı ÁıÏ‹fiÎfl, Á_‹ı·fi˘ ›˘…‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ω¤Î√fiÎ
ÁıÏ‹fiÎfl˘, Œı¿SÀÌfiÎ ÁıÏ‹fiÎfl˘ ωrωzη›fiÎ ÁıÏ‹fiÎfl˘, flÎWÀˇÌ› ÁıÏ‹fiÎfl˘ ±fiı
±Î_÷flνWÀˇÌ› ÁıÏ‹fiÎfl˘fiΠωϤ¯Î lıHÎÌ ËÂı.
±ıfi_ ±Î›˘…fi ’HÎ ±ı‹fiÌ ¿ZÎÎ ±fiw’ ±Ã‰ÎÏÕ¿ ‹ÎÏÁ¿, Ïh΋ÎÏÁ¿,
‰ÎÏWν¿ ±fiı ϶‰ÎÏWν¿ flά‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±ı‹Î_ ω¤Î√Ì› ÁıÏ‹fiÎfl˘ ÿfl±Ã‰ÎÏÕ›ı
›˘…‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. Œı¿SÀÌfi˘ ÁıÏ‹fiÎfl ‹ÏËfi΋Î_ ±ı¿‰Îfl flά‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
ωrωzη› ¿ZÎÎfiÎ ÁıÏ‹fiÎflfi˘ Á‹›√΂˘ Ïh΋ÎÏÁ¿ flËıÂı. flÎWÀˇÌ› ÁıÏ‹fiÎfl
ÿfl ‰WÎı˝ ±fiı ±Î_÷flνWÀˇÌ› ¿ZÎÎfi˘ ÁıÏ‹fiÎfl ÿfl ⁄ı ‰WÎı˝ ±ı¿ ‰Îfl ›˘…‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
±Î ÁıÏ‹fiÎfl˘‹Î_ ωrωzη›fiÎ ±K››fi, ωWΛ˘, Á_¢‘fi ›˘…fiÎ,
Á_¢‘fifiÎ ’˛›˘√˘, ˆZÎÏHο ’˛Ïø›Î±˘ ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· ‹tα˘ ’fl √Ëfi ω«Îfl
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±ıfiÎ ‹ÎK›‹◊Ì fi‰Î Á_¢‘fi ’ı’fl˘ ±fiı fi‰Î ¢‘‰Î‹Î_ ±Î‰ı·
ÁÒh΢ ’fl ’˛¿Î ’ÎÕÂı. ±Î ÁıÏ‹fiÎfl˘‹Î_ flΩÒ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎflÌ ÷‹Î‹ Á_¢‘fi
’ı’fl˘fiı ¿<‚ ±fiı ω¶÷Î’ÒHν Á_’Îÿfi ¿›Î˝ ’»Ì … ’˛¿ÎÏÂ÷ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
±ıfiÎ◊Ì ±Î√‚ ’HÎ ±Î«Î›˘˝ ÷◊ΠωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘fiı ·Î¤ ‹‚÷˘ flËıÂı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ·˘¿¿S›ÎHοÎflÌ fiÌÏ÷±˘ ±fiw’ … ±Î ÁıÏ‹fiÎfl˘fiÎ ‹ÎK›‹◊Ì ±ı
’K‘Ï÷±˘fi˘ ω¿ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı; ¿ı …ıfiÎ ¶ÎflÎ Á΋ÎL› ·˘¿˘ ’HÎ
ωrωzη›fiÌ iÎÎfifiÌ ÏÁÏK‘±˘fi˘ Á‹Ï«÷ ·Î¤ µÃÎ‰Ì Â¿ı. ±Î ÁıÏ‹fiÎfl˘fiÎ
‹ÎK›‹◊Ì … ˆZÎÏHο ’K‘Ï÷±˘fiÎı µkÎfl˘kÎfl ω¿ÎÁ ◊‰ÎfiÌ ÁÎ◊ı ωzÎ◊a±˘fi_
‹ÎˆÏ·¿ ‹ÒS›Î_¿fifiÌ ¿Î›˝’K‘Ï÷ ’HΠω¿ÏÁ÷ ◊Âı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

85

÷’ ±fiı iÎÎfi ’˛ÎÏÅfiÎ ‹ÎˆÏ·¿ ‹ÒS›Î_¿fi ’K‘Ï÷
‹ÎˆÏ·¿ ‹ÒS›Î_¿fi ÷’ ±fiı iÎÎfi ’˛ÎÏÅ ‹ÎÀıfiÌ ¿Á˘ÀÌ »ı. ±Î ‹ÒS›Î_¿fi
‹ÎÀı ÿflı¿ …B›Î±ı ’flÌZÎÎ ·ı‰Îfi_ ’˛«·fi «Î·Ì flèÎ_ »ı. ÿflı¿ Â΂α˘, ¿Î˜·ıΩı
±fiı ›Ïfi‰ÏÁ˝À̱˘‹Î_ ωzÎ◊a ±fiı ωzÎ◊afi̱˘fiı ±Î ’flÌZÎ΋Î_ ¤Î√ ·ı‰Î
µ’ÏV◊÷ ◊‰_ ’Õı »ı. ±ı ’ˆ¿Ì ·ıϬ÷ ’flÌZÎα˘fiÎ ¿ıÀ·Î¿ ’˛ë˘fiÎı …‰Î⁄ ·¬Ìfiı …
±Î’‰˘ ’Õı »ı ±fiı ‹ÎˆÏ¬¿ ’flÌZÎα˘‹Î_ ’Ò»‰Î‹Î_ ±Î‰ı·Î ¿ıÀ·Î¿ Á‰Î·˘fi˘ …‰Î⁄
‹ÎˆÏ¬¿ … ±Î’‰˘ ’Õı »ı. ±Î ’˛«Ï·÷ ˆZÎÏHο÷ ’K‘Ï÷fi˘ CÎıflΉ˘ ›Îÿ„@÷fiÌ
÷’ÎÁ ¿fl‰Î ±fiı ΩHΉΠÁ‘Ì … ‹›Î˝Ïÿ÷ »ı. ±ıfiÎ ±Î‘Îflı … ωzÎ◊afiı ’˛◊‹,
϶÷Ì›, I≤÷Ì› lıHÎÌ(‘˘flHÎ)fi˘ ‹ÎfiÌ ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı. ±Î ‹ÒS›Î_¿fi‹Î_ ›Îÿ„@÷
µ’flÎ_÷ T›„@÷I‰fiÎ ±L› ±fiı¿ √H΢ fi ÷˘ ’˛¿Î‹Î_ ±Î‰ı »ı ±fiı fi ÷˘ ÷ı‹fiı
ΩHΉÎfiÌ, ÷’ÎÁ ¿fl‰ÎfiÌ …wÏfl›Î÷ ±fi¤‰Î› »ı, ¿ı fi ÷˘ …wÏfl›Î÷ Á‹…‰Î‹Î_
±Î‰ı »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ωzÎ◊a±˘fiÎ ‹ÒS›Î_¿fifiÌ Âˆ·Ì ±Î ’˛◊Î◊Ì
¬Ò⁄ … Ϥ¯Î ÷tfi ±·√ ’˛¿ÎflfiÌ ‹ÎˆÏ·¿ flËıÂı. ±Î ‹ÒS›Î_¿fi ÿÁ‹Î_◊Ì ’Î_«
Á‰Î·˘fi˘ …‰Î⁄ ÷’ÎÁ‰Î Á‘Ì … ‹›Î˝Ïÿ÷ fiËŸ flËı. ±Î ‹ÒS›Î_¿fi ‹ÎÀı ›˘…‰Î‹Î_
±Î‰fiÎfl ’flÌZÎα˘fiı ωzÎ◊a±˘ ±fiı ωzÎ◊afi̱˘fiı ’Ò»‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl ¤Î‰Ì
’˛ë˘fi˘ …‰Î⁄ √Î¥Õ‹Î_◊Ì ¿ı ‹Î√˝ÿϽ¿Î‹Î_◊Ì Â˘‘Ì ¿ı √˘¬Ì ’ÎÁ fiËŸ ◊¥ ¿ı.
±ıfiÌ ÷ˆ›ÎflÌ ‹ÎÀı ÷ı‹fiı ’˘÷ÎfiÎ Á_’ÒHν T›„@÷I‰fiı ÷ˆ›Îfl ¿fl‰_ ’ÕÂı. ÷ı‹fiı
ωzΉÎfi, «ÎÏflhÎÏfiWà ±fiı ÷’V‰Ì ⁄fi‰ÎfiÌ ÁΑfiÎ ¿fl‰Ì ’ÕÂı. ωWΛ˘fiÌ ‰Î_«fi
Á΋√˛ÌfiÎ ±K››fi ÁÎ◊ı ÷ı‹fiı ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÎ Á_›‹˘fi˘ ±P›ÎÁ ¿fl‰˘ ’ÕÂı.
‹ÒS›Î_¿fifiÌ ±Î ‹ÎˆÏ·¿ ’K‘Ï÷◊Ì ÷ı‹fiÎ Á_’ÒHν T›„@÷I‰fi_ ‹ÒS›Î_¿fi ◊Âı. Â_
ωzÎ◊a±˘ ’˘÷ÎfiΠωWΛ˘fiÌ ‰Î_«fi Á΋√˛ÌfiÎ iÎÎfifiÌ ÁÎ◊ı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Îÿ¢˝
’˘÷ÎfiÎ ∞‰fi‹Î_ µ÷ÎflÌ Â@›Î? ±ıfiÌ ÷’ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
±Î … ±Î’HÎÌ ∑ÏWÎ ’fl_’flÎ flËÌ »ı. ∑ÏWα˘ ¶ÎflÎ ’˛ıÏfl÷ ±Î ÏÂZÎHÎ
’K‘Ï÷‹Î_ ±Î… …ı‰Ì ’flÌZÎÎ ’K‘Ï÷ fi Ë÷Ì. ’˛Î«Ìfi ωrωzη›˘ -‹Î_ ±Î«Î›˝
’˛I›ı¿ ÷flŒ T›„@÷√÷ flÌ÷ı K›Îfi ±Î’÷Î Ë÷Î. ÷ıfiÎ T›„@÷I‰fiÎ ›˘B›, ÁÎ◊˝¿
±fiı Á_’ÒHν ω¿ÎÁ ‹ÎÀı Ë_‹ıÂÎ ΩB≤÷ flËı÷Î. ÷ıfiÌ ›Îÿ„@÷, ‹ıCÎÎ, T›„@÷I‰
±fiı ±ÎI‹⁄‚ ‰‘Îfl‰Î ‹ÎÀı ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÎ ±ÎK›ÎÏI‹¿ µ’«Îfl˘, ’˛Ïø›ÎfiÌ
‹ÿÿ ·ı÷Î Ë÷Î. ωzÎ◊a±˘fiı ±Î ¿ıÕÌ ’fl ÁŒ‚÷Î’Ò‰˝¿ «Î·‰Î ’˛˘IÁÎÏË÷ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰÷Î ±fiı ÷ı±˘ ±Î√‚fiÎ ÏÂZÎHÎ ‹ÎÀı ›˘B› Á‹…‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î. ±Î ’K‘Ï÷fi˘
µS·ı¬ √Έ÷‹, ⁄Έ‘Λfi ±fiı ‰ÏÂWà ‘‹˝ÁÒh΢‹Î_ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı.
‹ËÏWν ‰ÏÂWÃı ωzÎ◊a±˘fiÎ ‹ÒS›Î_¿fi ‹ÎÀı ±ı¿ ±L› µ’Λ ’HÎ ÁÒ«T›˘
»ı. ÷ı‹fi_ ¿◊fi »ı ¿ı “•ÊüÊ◊SÕÊdÿÊ ◊ÈÅÿÊ— ¬⁄UÁ·Ã˜ SÿÊŒ˜ Œ‡ÊÊfl⁄UÊ” ±◊ν÷˚ ÏÂZÎHÎ
’Òv_ ◊›Î ’»Ì ωzÎ◊a±˘fiı ¿Ëı‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı ¿ı ÷ı±˘ V◊ÎÏfi¿ ’ÏflWÎÿfiÌ Á‹ZÎ

86

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

V‰›_fiı µ’ÏV◊÷ ¿fl˘. ±Î ’ÏflWÎÿ‹Î_ ÿÁ ÁP›˘ flËı÷Î. ÷ıfiÎ ÏÁ‰Î› ⁄Έ‘Λfi
‘‹˝ÁÒh΢ ±fiÁÎfl ω¶Îfi VfiÎ÷¿˘fiı flÎΩfiÌ Á¤Î‹Î_ ωÂıWÎ ›i΢fiÎ ’˛Á_√ı µ’ÏV◊÷
◊‰ÎfiÎ ÁÒ«fi˘ ’HÎ ‹‚÷Î.
ωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘fiÎ ‹ÎˆÏ·¿ ‹ÒS›Î_¿fi ‹ÎÀı ’˛Î«Ìfi ÁÎÏËI›‹Î_ ±fiı¿
…B›Î±ı µS·ı¬ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı. ±Î ‹ÒS›Î_¿fi flÎ…Á¤Î ›Î ω¶Îfi˘fiÌ ’ÏflWÎÿfiÎ
ÏfiWHÎÎ÷ ω¶Îfi˘ ¿fl÷Î Ë÷Î. ±ı ±Î…fiÎ Á‹›ı ωrωzη›˘ ¶ÎflÎ ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì
’flÌZÎÎ◊Ì ±ı¿ÿ‹ Ϥ¯Î Ë÷Ì. ±Î ’˛Î«Ìfi ’flÌZÎα˘‹Î_ ωzÎ◊a±˘fiı ’˘÷ÎfiÎ ÷’fiı,
’˘÷ÎfiÎ iÎÎfifiı ÁÎÏ⁄÷ ¿fl‰_ ’Õ÷_ Ë÷_. I›Îflı … ÷ı±˘ Á‹Î…‹Î_ ÁL‹Îfi ±fiı
±ÎÿflfiÎ Ë¿ÿÎfl ⁄fi÷Î. ÷ı±˘ ’˘÷ÎfiÌ ‹ı‘Î ±fiıT›„@÷I‰fiı Á‹√˛ Á‹Î… ‰E«ı
ÁÎÏ⁄÷ ¿fl÷Î Ë÷Î.
‹Ëοω flÎ…Âı¬flfiÌ ¿ÎT›‹Ì‹Î_ÁÎfiÎ ÿÁ‹Î_ ±K›Î›‹Î_ ·¬‰Î‹Î_ ±ÎT›_
»ı ¿ı -““iÎÎfifiÌ ’flÌZÎÎ ‹ÎÀı flÎΩ ⁄˛õÁ¤Î±˘fi_ ±Î›˘…fi √˘Ã‰ı. ÷ı‹Î_ µkÎÌHν
◊fiÎflΠωzÎ◊a, ωzÎ◊afiÌfiı ⁄˛õ›Îfi ’˛ÿÎfi ¿flı ÷◊Î ÷ı‹fiı ¬ıÁ ‘ÎflHÎ ¿flΉı.””
‹ËοωfiÎ ¿◊fi ±fiÁÎfl ““µF…ˆfifiÌ ⁄˛õÁ¤Î‹Î_ ¿ÎÏ·ÿÎÁ, ¤Îflω, ‹ıÓà ‰√ıflıfiÌ
’flÌZÎÎ ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰Ì Ë÷Ì.±ı … flÌ÷ı ’ÎÀ·Ì ’h΋Î_ µ’‰Wν, ‰Wν, ’ÎÏHÎÏfi, Ï’_√‚,
T›ÎÏÕ, ‰vvÏ« ±fiı ’Î÷_…Ï·fiÌ ’flÌZÎÎ ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰Ì Ë÷Ì.”” ±Î ÁI›fiı U·˘⁄K‘
¿fl÷Î ¿Ï‰±ı ¿èÎ_ »ı—•òÊÊ¬fl¸fl·¸Áfl„U ¬ÊÁáÊÁŸ Á¬XÔU‹Áfl„U √ÿÊÁ«U—–
fl⁄UL§Áø ¬ÃT‹Ë ß„U ¬⁄UËÁˇÊÃÊ— πÊÁÃ◊Ȭ¡Ç◊È—H
«fl¿ Á_ÏË÷ÎfiΠω‹Îfi V◊ÎfifiÎ ±ÎËÎ_ ±K›Î›‹Î_ ÂÎj΢ ÷◊Î
±Î«Î›˝fiÌ ’flÌZÎÎfi_ ‰Hνfi »ı.±Î ‹ÒS›Î_¿fifiÌ ±_÷√˝÷ … Ï«Ï¿IÁ¿fiı Ï«Ï¿IÁÎfi_
¿Î‹ ËÎ◊ ‘fl‰Îfi˘ ±Ï‘¿Îfl ’˛ÎÅ ◊÷˘ Ë÷˘.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Îÿ¢˝ ±fiw’ ±ËŸ ωrωzη›‹Î_ ±Î Á_’ÒHν ±fiı
‹ÎˆÏ·¿ ˆ·Ì ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ωrωzη›fiÌ ’flÌZÎÎ ÁÏ‹Ï÷ ¶ÎflÎ … ωzÎ◊a
±fiı ωzÎ◊afi̱˘fiÌ ’flÌZÎÎ ·ı‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ±fiı ‹S›Î_¿fi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
’flÌZÎÎfiÎ Ïfi›_hο ÷ıfiÎ T›‰V◊Î’¿ flËıÂı. ÷ı‹fiı ±Î‘Ìfi … ’flÌZÎÎ ÁÏ‹Ï÷ ÷‹Î‹
’flÌZÎα˘fi_ ±Î›˘…fi ±fiı ωzÎ◊a±˘fiÎ ‹ÒS›Î_¿fifi_ ¿Î‹ ¿flÂı. ÷‹Î‹ ωWΛ˘
÷◊Î ÷‹Î‹ ‰√˘˝fiÌ ’flÌZÎÎ ‹ÎÀı Áı‹ıVÀfl ÏÁVÀ‹ ·Î√Ò ¿fl‰Îfi_ fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_
±ÎT›_ »ı. ’˛I›ı¿ Áı‹ıVÀflfi˘ Ï’Ïfl›Õ » ‹ÎÁfi˘ flËıÂı. ±Î flÌ÷ı ’˛I›ı¿ ‰Wν‹Î_ ⁄ı
Áı‹ıVÀfl flËıÂı.
’˛I›ı¿ Áı‹ıVÀfl‹Î_ ‰√˝ ±fiı ωWΛfiÌ ±fiw’ ’flÌZÎα˘ ·ıϬ÷, ‹ÎˆÏ¬¿
±fiı ’˛Î›˘Ï√¿ ±ı‹ hÎHÎ ’˛¿ÎflfiÌ flËıÂı. ±ı‹Î_ ·ıϬ÷ ’flÌZÎ΋Î_ ωWΛfiÎ Á_’ÒHÎ
iÎÎfifiı ’Îfl¬‰Î ‹ÎÀı ±Î˜O{ı„@À‰ ˆ·Ì ±fiı ’˛ë˘fiÌ ‰HνfiÎI‹¿ ˆ·Ì ±’fiΉ‰Î‹Î_
±Î‰Âı. Áı‹VÀflfiÌ ’flÌZÎα˘‹Î_ ±Î«Î›˘˝ ¶ÎflÎ Á‹› Á‹› ’fl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı·

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

87

±Î_÷Ïfl¿ ‹ÒS›Î_¿fifiÎ ‹Î¿ÛÁ ’HÎ ΩıՉ΋Î_ ±Î‰Âı. ±Î_÷Ïfl¿ ‹ÒS›Î_¿fi ‹ÎÀı ±Î«Î›˘˝
’˘÷ÎfiÎ ‰√˝‹Î_ ωzÎ◊a -±˘fiÌ @›Îflı ’HÎ, ›˘B› Á‹›ı ·ıϬ÷ ›Î ‹ÎˆÏ¬¿ ’flÌZÎÎ
·¥ ¿Âı.±Î Ïfi›‹ ωrωzη›fiÎ ÷‹Î‹ ωzÎ◊a±˘ ’fl Á‹Îfi w’ı ·Î√Ò ’ÕÂı.
¤HΉ‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎflΠωWΛ˘fiÎ ‹ÒS›Î_¿fi µ’flÎ_÷ ±ı ‰Î÷fi_ ’HÎ ‹ÒS›Î_¿fi
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ¿ı ωzÎ◊a ›Î ωzÎ◊afi̱ı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Îÿ¢˝fiı ±’fiΉ‰Î
Á‹√˛ ˆZÎÏHο ÁhÎ ÿflQ›Îfi Â_ Â_ ’˛›Ç˘ ¿›Î˝. ¿›Î ¿›Î ±Îÿ¢˝, Á_¿S’˘fi_,
Á_›‹fi_ ¿ıÀ·Ì ™ÕÌ ÏfiWÃÎ ±fiı lK‘Î ÁÎ◊ı ’ηfi ¿›*. ±Î ø‹‹Î_ ωzÎ◊a±˘ ¶ÎflÎ
Á‹› Á‹› ’fl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ±fiWÃÎfi˘ ±fiı ωϤ¯Î ÁΑfiα˘fi_ ’HÎ ‹ÒS›Î_¿fi
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ’K‘Ï÷ ’˛I›ı¿ Áı‹ıVÀfl‹Î_ ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. lıHÎÌfiÎ
±_Ï÷‹ Áı‹ıVÀfl‹Î_ ÷‹Î‹ Ïfi›Ï‹÷ ’flÌZÎα˘fiÌ ÁÎ◊ı ±ı¿ √˛Î_ՉΥ‰Î ›Î ‹Ë΋ΈϬ¿
’flÌZÎÎfi_ ±Î›˘…fi flά‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±ı‹Î_ ωzÎ◊a ›Î ωzÎ◊afiÌ ’ÎÁı «Î·Ò
Áı‹ıVÀfl‹Î_ ¤HΉ΋Î_ ±Î‰ı· ωWΛ˘fiÌ ÁÎ◊ı ’λ·Î ÷‹Î‹ Áı‹ıVÀflfi˘ ’ÎÃuø‹
ÁÎ◊ı Á_⁄_Ï‘÷ Á‰Î·˘ ’Ò»‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ’˛ëfiÎ Á‹›‹Î_ «Î·Ò ‘˘flHÎfiÎ Á_’ÒHν
‰Wν ÿflQ›Îfi ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ±Îÿ¢˝, ‰˛÷˘fi_ ’HÎ ‹ÒS›Î_¿fi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
’˛Î›˘Ï√¿ ’flÌZÎα˘ ’ÎÃuø‹fiΠωWΛ˘ ±fiw’ ËÂı ÷ıfiı ‹ÎÀı fiyÌ
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı·Î ’˛›˘√˘ ±fiı ›˘…fiα˘fiı ωzÎ◊a ±fiı ωzÎ◊afiÌ- ±˘ ’ÒflÎ
¿flÂı. ±_ÿflfiÎ ÷◊Î ⁄ËÎflfiÎ ’flÌZο˘ ωzÎ◊a±˘fi_ ±ı‹fiÎ Á_⁄_‘‹Î_ ±Î_÷Ïfl¿
±fiı ⁄ÎèÎ ‹ÒS›Î_¿fi ¿flÂı. ’˛Î›˘Ï√¿ ’flÌZÎÎfiÌ ÁÎ◊ı ‹ÎˆÏ¬¿ ’flÌZÎÎ ’HÎ ±Ïfi‰Î›˝
w’ı ΩıÕΛı·Ì flËıÂı. ‹ÎˆÏ¬¿ ’flÌZÎÎfi_ V‰w’ ’˛I›ı¿ ’flÌZÎÎ ›Î Áı‹ıVÀflfiÌ ±fiw’
Ϥ¯Î ËÂı. ±ı‹Î_◊Ì √˛Î_ՉΥ‰Î ›Î ‹Ë΋ΈϬ¿fi_ V‰w’ ’HÎ ÿ½fiÌ› ±Î¿WνHÎw’
ËÂı. ±ıfi_ ±Î›˘…fi ±ı‰Ì flÌ÷ı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ¿ı ωzÎ◊afi_ Á‹√˛ T›„@÷I‰ ±fiı
÷‹Î‹ √H΢ ±ıfiÌ ÁÎ◊ı ’˛¿Î‹Î_ ±Î‰Ì ¿ı. ±ı‹Î_ ωrωzη›fiÌ ÷‹‹
Œı¿SÀ̱˘fiÎ ±Î«Î›˘˝ ¤Î√ ·ıÂı. ¿˘¥’HÎ ±Î«Î›˝ ωzÎ◊a ›Î ωzÎ◊afiÌfiı Á‰Î·
’Ò»Ì Â¿Âı. ±Î ’flÌZÎÎ ’»Ì … ωzÎ◊a ÏÕ√˛Ì ’˛ÎÅ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ·Î›¿ √HÎÎÂı.
±Î‰Î ÁÎflÌ flÌ÷ı ÷’ÎÁ‰Î‹Î_, ’Îfl¬‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωzÎ◊a±˘fi_ T›„@÷I‰ ωzÎ
±fiı Áı‰Îfi˘ Á_›‹ ËÂı. ωrωzη›fiÌ ÷‹Î‹ ’˛T≤Ïkα˘‹Î_ ±ıfiÌ »Ï⁄ Ωı‰Î ‹‚Âı.

88

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

iÎÎfi ±fiı Áı‰Îfi˘ ±ı¿ ±ÿ˚¤÷ Á_√‹
iÎÎfi ±fiı Áı‰Îfi˘ Á_√‹ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi˘ ±Îÿ½ »ı. ∑ÏWÎ∞‰fifiÌ
’˛T≤Ïkα˘fi˘ ±Î‘Îfl ’HÎ ±Î … »ı. ±Î ⁄¯Îı‹Î_◊Ì ¿˘¥ ±ı¿fiı ’HÎ ±·√ fi ¿flÌ
¿Λ. iÎÎfi ’˛ÎÏÅ ±fiı Áı‰ÎfiÎ ±Î ⁄¯Îı ÷I‰˘ ±ı¿ ⁄ÌΩ ÁÎ◊ı √_◊Λı· »ı, ’flV’fl
¤‚Ì √›ı· »ı. V‰Î◊˝ ’flΛHÎ÷Î ÷◊Î ±Ëo¿ÎflfiΠωWÎ◊Ì »\À¿Îfl˘ ‹ı‚‰‰˘ ÷◊Î
µ‹a±˘fiÎ ±Q≤÷ ’Îfifiı iÎÎfi ¿Ëı‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı. ÂÎjοÎfl˘±ı ±ıfiı “ÁfllÿÊ◊ÎÃ◊‡ŸÈÃ”
¿ËÌ ’Ïfl¤ÎÏWÎ÷ ¿›* »ı. µ‹a±˘fiÎ ±Q≤÷ ÷I‰fi˘ ω¿ÎÁ … iÎÎfi »ı. ·Î√HÎÌ,
µ‹a±˘, Á_‰ıÿfiÎ ÏÁ‰Î› ÷‹Î‹ ΩHοÎflÌ ±fiı Á‹√˛ ÏÂZÎHÎ fi¿Î‹_ »ı, ⁄ı¿Îfl »ı,
¿ÎflHÎ ¿ı ±ıfiÎ◊Ì V‰Î◊˝fiÌ ÷◊Î ±Ëo¿ÎflfiÌ Ï‰WΉı· µ»flÂı ±fiı T≤ÏK‘ ’΋Âı.
±Q≤÷÷I‰ ÷˘ iÎÎfifiÌ Á_‰ıÿfiÂÌ·÷Î »ı, …ı Áı‰Î◊Ì ±‚√Ì ◊¥fiı flËÌ … ¿÷Ì
fi◊Ì. Á_‰ıÿfiÂÌ·÷Î ‰‘÷Î … ∞‰fi‹Î_ ±fiΛÎÁ … Áı‰Î ’flΛHÎ÷Î ±Î‰Ì Ω›
»ı. ’»ÕΛı·Îfiı µÃΉ‰Î, µÃı·Îfiı «·Î‰‰Î ±fiı ÿÌfi ÿϬ›Î±˘fiı ±’fiΉ‰Î ‹ÎÀı
±ı ±Î’˘ ±Î’ ±Î√‚ ‰‘‰Î ·Î√ı »ı.
’˛Î«Ìfi ‰ˆÏÿ¿ ÷◊Î ’ΈflÎÏHο ÁÎÏËI›‹Î_ …ı ‹ËÏWν±˘±ı ±fiı ÷ı‹fiÎ
±_÷ı‰ÎÁÌ ÏÂW›˘fiÌ ««Î˝ ‰Î_«Ì±ı »Ì±ı, ÷ı‹HÎı ’˘÷ÎfiÎ Á‹›fiÌ ’ÌÕÎ, ÿÏflƒ÷Î,
ÿ—¬fiı Ëfl‰Î, ÿÒfl ¿fl‰Î ‹ÎÀı ’˘÷ÎfiÎ_ Á‰˝V‰fiÌ ±ÎËÏ÷ ±Î’Ì ÿÌ‘Ì. ∑ÏWα˘
¶ÎflÎ Á_«ÎÏ·÷ ωω‘ Áı‰ÎfiÌ ›˘…fiα˘fiÎ ¿ıLƒ˘ ’HÎ Ë÷Î. ÷ı‹fiΠωrωzη›˘‹Î_
ÏÂZÎHÎfiÎ ±K››fifiÌ ÁÎ◊ı ωzÎ◊a ±fiı ωzÎ◊afi̱˘fiÌ Á_‰ıÿfiÂÌ·÷ÎfiÎı ’HÎ
ω¿ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷˘. √v ÷◊Î ÏÂW› ÁÎ◊ı Ë‚Ì‹‚Ì ’fl‹Î◊˝fiÎ ’ωhÎ ¿Î‹˘‹Î_
¤Î√ ·ı÷Î Ë÷Î. ·˘¿∞‰fi ÁÎ◊ı Ë‚Ì‹‚Ì ÿ—¬,ÿÏflƒ÷Îfi˘ gË‹÷ ’Ò‰˝¿ Á΋fi˘
¿fl÷Î Ë÷Î. ±ı‹fiı ‹ÎÀı ±Î Áı‰Îfi_ ¿Î‹ @›Îflı ’HÎ ÏÂZÎHÎfiÎ ±P›ÎÁ◊Ì ±·√ fi
Ë÷_.
±Î‰Î ±fiı¿ ‹ËÏWν±˘‹Î_ fi΋ÿı‰fi_ fi΋ ¬Ò⁄ … ’˛ÏÁK‘ »ı. ‰ˆÏÿ¿ ’fl_’fl΋Î_
÷ı‹fiı ’˛A›Î÷ ∑ÏWÎ ‹Îfi‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î Ë÷Î. ±ı Á‹›ı ‹ËÏWν ‰Î‹ÿı‰ ÷ı‹fiÎ ¶ÎflÎ
V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη›fiÎ ¿<·’Ï÷ ’HÎ Ë÷Î. ±ı‹fi_ ωrωzη› ω_K›Î«‚
’‰˝÷‹Î‚΋Î_ fi‹˝ÿÎ fiÿÌfiÎ µÿ˚√‹ V◊‚ı ±Î‰ı· ±‹fl¿oÀ¿fiÌ fi∞¿ Ë÷_. ‹ËÏWν
‰Î‹ÿı‰fi_ ±Î iÎÎfi ¿ıLƒ ±ı ›√‹Î_ Áı‰ÎfiÎ ¿Î‹ ‹ÎÀı ¬Ò⁄ … ’˛ÏÁK‘ ¿ıLƒ ’HÎ Ë÷_.
±ËŸ ‹ËÏWν ωzÎ◊a±˘fiı ÏÂZÎHÎ ±Î’‰ÎfiÎ ¿Î‹fiÌ ÁÎ◊ı …fiÁı‰Îfi_ ¿Î‹ ’HÎ ¿fl÷Î
Ë÷Î. ±Î Áı‰ÎfiÎ ¿Î‹‹Î_ ÷ı‹fiÎ ÏÂW›˘ ’HÎ ’˘÷ÎfiÎ_ Á_’ÒHν ÷fi,‹fifiı ·√Î‰Ì Áı‰ÎfiÎ
¿Î›˝‹Î_ ·Î√Ì …÷Î. ’ΈflÎÏHο ÁÎÏËI›‹Î_ ‹ËÏWν ‰Î‹ÿı‰fiÎ ±Î Áı‰Î¤Î‰Ì ÏÂW›˘
’ˆ¿Ì ±ÏflWÀfiıÏ‹, ‹‘¿, ’˛‰ÎËHÎ ‰√ıflıfiÌ ««Î˝ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı.
’˛Î«Ìfi ÁÎÏËI›‹Î_ ÏÂZÎHÎfiÎ ±P›ÎÁ fiÌ ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· ±fiı¿ Áı‰ÎfiÎ
¿Î‹fiÌ ««Î˝±˘ ±Î‰ı·Ì »ı. Áı‰ÎfiÌ ±Î ’˛T≤Ïkα˘‹Î_ ‹A›k‰ı ·˘¿Á¬Î¿ÎflÌ,
Ï«Ï¿IÁÎ, V‰E»÷Î, ’˛Ω…fi˘fiÎ fl˘√˘fi˘ µ’«Îfl, ÷ıfiı ÿÒfl ¿fl‰ÎfiÎ µ’Λ ±_√ı

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

89

ΩHοÎflÌ, √˛ÎQ›…fi˘fiı ¬ı÷Ì ¿fl‰ÎfiÌ ‰ˆiÎÎÏfi¿ flÌ÷˘fi_ iÎÎfi, ÏÂS’¿‚α˘fiÌ
ΩHοÎflÌ ‰√ıflıfi˘ Á‹Î‰ı ◊Λ »ı. ÷ıfiÎ ÏÁ‰Î› ‹ËÏWν±˘fiı ¬Ò⁄… ‰Ëη_ Áı‰Îfi_
¿Î‹ Ë÷_-¿˘¥’HÎ ’˛¿Îflfi˘ ¤ıÿ¤Î‰ flÎA›Î ‰√fl ÷‹Î‹ ·˘¿˘fiı ∞‰fi ∞‰‰ÎfiÌ
¿‚Îfi_ ÏÂZÎHÎ ±Î’‰_. ±Î ¿Î‹ ÷ı±˘ ’˘÷ÎfiÎ ÏÂZÎHÎ ¿ıLƒ˘‹Î_ ¿fl÷Î Ë÷Î ±fiı
÷ıfiı ‹ÎÀı ÷ı±˘ V‰›_ «Î·Ìfiı ·˘¿˘fiÎ CÎfl Á‘Ì ’ˢӫ÷Î Ë÷Î. ÏÂW›˘ ’HÎ ±Ïfi‰Î›˝
w’ı ±Î ÷‹Î‹ ’˛¿ÎflfiÎ Áı‰ÎfiÎ ¿Î‹‹Î_ ¤Î√ ·ı÷Î Ë÷Î.
ωϤ¯Î ‘‹˝ÁÒh΢, B≤èÎÁÒh΢ ±fiı VQ≤Ï÷±˘‹Î_ ¿ıÀ·Ì¿ ±Ïfi‰Î›˝ flΩ±˘fiÎ
Ïÿ‰ÁÎı ›Î …ı Ïÿ‰Áı ÏÂZÎHÎfi_ ¿Î‹ fi «ÎS›_ ˢ› ÷ıfiÌ ’fl ««Î˝ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı.
±ı‹Î_◊Ì ’˛I›ı¿ flΩfiÎ Ïÿ‰ÁfiÎ ¿ÎflHÎÎı √HÎΉ‰Î‹Î_ ±ÎT›Î »ı. ±ı ÁΈ‹Î_ ¿<ÿfl÷Ì
±ÎŒ÷fiÎ Á‹›ı ÏÂZÎHÎfi_ ¿Î‹ fi ˢ› ÷ıfiÎ ¿ÎflH΢ V’WÀ ¿fl÷Î_ ¿Ëı‰Î‹Î_ ±ÎT›_
»ı, ¿ı ±Î‰Î ’˛Á_√ı ÏÂZÎHÎ ’˛ÎÅ ¿flÌ flËı· ωzÎ◊a±˘ ’˘÷ÎfiÎ ±Î«Î›˘˝fiÎ ‹Î√˝ÿ½fi
Ëı ¿<ÿfl÷Ì ±ÎŒ÷fi˘ ¤˘√ ⁄fiÌ ’ÌÕÎ÷Î ·˘¿˘fiÌ Áı‰Î ¿flı. …ı Ïÿ‰Áı ÏÂZÎHÎ
¿Î‹ ËÎ◊ ‘fl‰Î‹Î_ fi ±ÎT›_ ˢ› ÷ıfiÌ ««Î˝ ¿fl÷Î VQ≤Ï÷¿Îfl˘fi_ ¿◊fi »ı, ¿ı Ïÿ‰Áı
›Î flÎÏhÎfiÎ Á‹›ı ‘Ò‚›@÷ ±Î_‘Ì, ÷˘ŒÎfi µI’¯Î ◊‰Î◊Ì, ‘fl÷Ì ’fl ‘Q‹Á »‰Î¥
Ω› I›Îflı, ±Î¿Î ±I›_÷ ·Î· ◊¥ …‰Î◊Ì, ∑÷ ‰√fl ±Î¿Î‹Î_ ‰Îÿ‚˘ »‰Î¥
…‰Î◊Ì, ±ıÀ·Ì ⁄‘Ì ‰WÎν ◊Λ ¿ı …ıfiÎ◊Ì »Î’v_ «_‰Î ·Î√ı, √v, Âø, «_ƒ, ÁÒ›˝
‰√ıflı fiZÎh΢fiÌ ±ÎÁ’ÎÁ fl_√Ìfi ÷ıΩı‰·› ÿı¬Î› I›Îflı, ¤Ò¿o’, ÿW¿Î‚, ’fl ‰√ıflı
ˢfiÎfl÷fiÎ Á‹›ı ωzÎ’flΛHÎ …fi˘±ı ±Ïfi‰Î›˝ w’ı Áı‰Î ’flΛHÎ÷Î ±’fiΉ‰Ì
Ωı¥±ı.
‰ˆÏÿ¿ ›√fiÌ …ı‹ … ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ›√fiÎ ’˛Î«Ìfi ωrωzη›˘‹Î_ ’HÎ
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Î … ±Îÿ¢˝fiı ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±ÎT›Î Ë÷Î. «ÌfifiΠωzÎ◊a ¥ÏIÁ_√ı
fiη_ÿΠωrωzη›‹Î_ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î ÏÂZÎHÎ ±fiı ±P›ÎÁfiÌ ÁÎ◊ı ±ËŸ
Á_«ÎÏ·÷ ◊÷Î Áı‰ÎfiÎ ¿Î‹˘fi_ ’HÎ ‹Ëk‰ ÿÂÎT›_ »ı. ÷ıfi_ ¿Ëı‰_ »ı ¿ı ±Î ‹ËÎfi
ωrωzη› ¶ÎflÎ …fiÁı‰ÎfiÌ ±fiı¿ ›˘…fiα˘ Á_«ÎÏ·÷ ◊÷Ì Ë÷Ì. Áı‰ÎfiÌ ±Î
’˛T≤Ïkα˘ ÿı‹Î_ … fiËŸ, ’fl_÷ ωÿı¢‹Î_ ’HÎ «·Î‰‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì. ωrωzη›
¶ÎflÎ ËÎ◊ ‘fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î Áı‰ÎfiÎ ¿Î‹˘ ‹ÎÀı √ʼn_ÂfiÎ µkÎfl‰÷a flÎΩ ⁄‘√Å
‰√ıflı ÁÎ◊ı ⁄_√΂fiÎ ’牉_ÂfiÎ flÎΩ±˘ ’HÎ ±‰Îflfi‰Îfl ¬Ò⁄ … ±ÎÏ◊˝¿ ‹ÿÿ
¿fl÷Î Ë÷Î. ¿¯Î˘…fiÎ flÎΩ ËW퉑˝fifiı fiη_ÿΠωrωzη› ¶ÎflÎ «·Î‰‰Î‹Î_
±Î‰÷Ì Áı‰ÎfiÌ ’˛T≤Ïkα˘‹Î_ ¬ÎÁ vÏ« Ë÷Ì. ÷ıHÎı ±fiı¿ ‰Îfl ±ËŸ Áı‰Î±˘fiÌ ±Î
ωω‘ ’˛T≤Ïkα˘ ‹ÎÀı ±ÎÏ◊˝¿ ‹ÿÿ ¿flÌ Ë÷Ì.
±Î ¿Î‹ ‹ÎÀı fiη_ÿΠωrωzη›fiı ωÿı¢‹Î_◊Ì ’HÎ ±ÎÏ◊˝¿ ‹ÿÿ ’˛ÎÅ
◊÷Ì Ë÷Ì. ÿÏZÎHÎ ÷◊Î ’Ò‰˝‹Î_ ±Î‰ı·Î ÀÎ’±˘ ’ˆ¿Ì Ω‰Î, Á‹ÎhÎÎ, ⁄ÎÏ·, ‹·Î›Î
‰√ıflı ÿı¢fiÎ flÎΩ±˘±ı ±ËŸ «Î·÷Ì Áı‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ ‹ÎÀı ’W¿‚ ÿÎfi ±’˝HÎ ¿›*
Ë÷_. Ω‰Î ÷◊Î Á‹ÎhÎÎfiÎ flÎΩ ⁄·’hÎ ÿı‰ı ±ËŸ ±ı¿ ωËÎfl ⁄fiÎT›˘ Ë÷˘, F›Î_
Ï«Ï¿IÁÎfi_ ¿Î‹ «Î·÷_ Ë÷_. ÷ıHÎı ÷ıfiı ‹ÎÀı ⁄_√΂fiÎ flÎΩ ÿı‰’ηfiı ’HÎ ’˛ıflHÎÎ

90

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

±Î’Ì Ë÷Ì ¿ı ÷ı fiη_ÿΠωrωzη›fiÎ Áı‰ÎfiÎ ¿Î‹˘ ‹ÎÀı ’Î_« √΋ ÿÎfi‹Î_ ±Î’ı.
¥ÏIÁ_√fi_ ¿Ëı‰_ »ı ¿ı ±Î ÷‹Î‹ ‹ÿÿ fiη_ÿΠωrωzη›fiÎ ±Î«Î›˘˝ ±fiı ωzÎ◊a
¶ÎflÎ ËÎ◊ ‘fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î Áı‰ÎfiÎ ¿Î‹fiÌ ’˛‹ÎÏHο÷Îfi_ Œ‚ Ë÷_. ±Î ÷‹Î‹
Á΋ÎL› Á‹›‹Î_ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl Áı‰ÎfiÎ ¿Î‹˘ µ’flÎ_÷ ¿˘¥’HÎ flÎWÀˇÌ› ›Î
¿<ÿfl÷Ì ±ÎŒ÷fiÎ Á‹›ı ’˘÷fiÎ ∞‰ Ωı¬‹‹Î_ ‹¿Ìfiı ’HÎ Áı‰Îfi_ ±Î ¿Î‹ ËÎ◊
‘fl÷Î Ë÷Î. ÷ı‹fiÌ ±Î ¤Î‰fiα˘fiÎ ¿ÎflHÎı ’˛Ω…fi˘‹Î_ ¬Ò⁄ … ÁL‹Îfi Ë÷_.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ’HÎ ¤Îfl÷ ¤ÒÏ‹fi˘ ±Î ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ±Îÿ½
±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl »ı. ±ËŸfiÎ ±Î«Î›˘˝ ±fiı ωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘ ÏÂZÎHÎfiÌ
ÁΑfiÎ ÁÎ◊ı Áı‰ÎfiÌ ÁΑfiÎ ’HÎ ±’fiΉÂı. Áı‰ÎfiÎ ±Î ¿Î›˘˝ ±_√ıfi˘ ÏfiHν›
’˛I›ı¿ Œı¿SÀÌfiÌ ±fiw’ … ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ωrωzη› ¶ÎflÎ ÷⁄Ì⁄Ì Áı‰Î±˘
±fiı ±Îfl˘B› ’˛I›ı ΩB≤Ï÷ µ’flÎ_÷ ±L› ±fiı¿ Á΋ÎÏ…¿ Áı‰ÎfiÌ ›˘…fiÎ «·Î‰‰Î‹Î_
±Î‰Âı. ±Î ÷‹Î‹ ¿Î›˘˝‹Î_ ±Î«Î›˘˝ ±fiı ωzÎ◊a±˘±ı ±Ïfi‰Î›˝ w’ı ¤Î√ ·ı‰Îı
’ÕÂı. ±Î ÷‹Î‹ Áı‰ÎfiÌ ›˘…fiÎfi_ Á_«Î·fi T›„@÷ Ïfi‹Î˝HÎ ±fiı Á‹Î…Ïfi‹Î˝HÎfiÎ
±Îÿ¢˝ ±fiı √v∞ ¶ÎflÎ fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ÁÅÁÒhÎÌ ±Î_ÿ˘·fi˘fiı ºÏWÀ‹Î_
flÎ¬Ì ËÎ◊ ‘fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
ÿ—¬, ÿÏflƒ÷ÎfiÎ Ïfi‰ÎflHÎ ‹ÎÀı ’HÎ ’˛¤Î‰ÂÎ‚Ì ¿Î›˝ø‹˘fiÌ w’flı¬Î
⁄fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ±fiı ÷ıfi_ ±Áfl¿Îfl¿ flÌ÷ı Á_«Î·fi ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Îl‹fiÌ
Ïfi›Ï‹÷ l‹ÁΑfiÎ, V‰E»÷Î µ’flÎ_÷ flÎWÀˇÌ› ÷◊Î ¿<ÿfl÷Ì ±ÎŒ÷fiÎ Á‹›ı
±ËŸfiÎ ±Î«Î›˘˝ ±fiı ωzÎ◊a±˘ ±Î√‚ ‰‘Ì ’˘÷ÎfiÌ ¤Î√ÌÿÎflÌ Ïfi¤Î‰Âı.
Áı‰ÎfiÎ ±Î ¿Î›˘˝ ¶ÎflΠωzÎ◊a±˘◊Ì ÏfiW¿Î‹ ¿‹˝fiÌ ÁΑfiÎ ÷˘ ÁCÎÂı, … ÁÎ◊ı
ÁÎ◊ı ÷ı‹fiı ’˘÷ÎfiÌ Á΋ÎÏ…¿ …‰Î⁄ÿÎfḻ˘fi_ ’HÎ ¤Îfi ◊Âı. ÷ı±˘ ±fi¤‰ ¿flÂı
¿ı …ı Á‹Î…fiÎ ÷ı±˘ ±_√±‰›‰ »ı, ÷ıfiÎ ’˛I›ı ¿Ú÷CÎ#÷Î ÿά‰‰Ì ÷ı‹fiÌ ’HÎ
…‰Î⁄ÿÎflÌ »ı. Áı‰ÎfiÌ ÁΑfiÎ ¶ÎflΠω¿ÎÁ ’΋ı· Á_‰ıÿfiÂÌ·÷Î ÷ı‹fi΋Î_ ±ı¿
±fi˘¬Î ’˛¿ÎflfiÌ ±ÎI‹ΩB≤Ï÷fi˘ …L‹ ±Î’Âı. …ıfiÎ◊Ì ÷ı‹fi΋Î_ Á΋ÎÏ…¿
¿kνT›˘fiÎ ⁄˘‘fiÌ ÁÎ◊ı ÿı ÷◊Î ‘fl÷Ì ÁÎ◊ı ™ÕÌ ¤Î‰fiÎI‹¿ ·Î√HÎÌ ±fiı
ΩıÕÎHÎfiÌ ±fi¤ÒÏ÷ ◊Âı. flÎWÀˇÌ› ¤Î‰fiÎfi˘ ω¿ÎÁ ◊Âı ±fiı ±ËŸ ±K››fi
¿flfiÎfl ÷‹Î‹ ωzÎ◊a±˘ Ë‚Ì‹‚Ì Ï‰rωzη› fiÎ flÎWÀˇÌ› ‘‹˝fiı ±’fiΉÌ
¿Âı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

91

flÎWÀˇ‘‹˝fiÌ ÿÌZÎÎ ±Î’‰Ì ±ı ’˛◊‹ ¿kνT›
ωrωzη›fi˘ flÎWÀˇÌ› ‘‹˝ »ı, ›‰Îfi ‰√˝‹Î_ flÎWÀˇÌ› Á_‰ıÿfiα˘fiÌ
ΩB≤Ï÷ ¿fl‰Ì. ±ı‹fi΋Î_ ÿıÂ’˛ı‹, ÿıÂÁı‰Î, ÿıÂΩB≤Ï÷ ±fiı ÿı¤„@÷fiÌ ¤Î‰fiÎfi˘
Ω‰Î‚ ’ıÿÎ ¿fl‰˘. ±ı‹fiÎ xÿ›‹Î_ ±ı ’˛¿ÎflfiÌ Á_‰ıÿfiÂÌ·÷Î …√ÎÕ‰ÎfiÌ »ı, ¿ı …ı
ÿıÂfiÌ ’ÌÕÎfi˘, ‰ıÿfiÎfi˘, ÿ—¬, ÿÿ˝fi˘ √Ëfi ±fi¤‰ ¿flÌ Â¿ı. ›‰Îfi ·˘ËÌfiı ±ı
¤Îfi ¿flΉ‰Îfi_ »ı, ¿ı ⁄΂¿˘fi_ ’˘÷ÎfiÎ ÿı ’˛I›ı, ¤Îfl÷‹Î÷Î ’˛I›ı Â_ ¿kνT› »ı.
’˘÷ÎfiÌ ‹Î÷Î◊Ì Ï‰¬ÀÎ ’ÕÌ √›ı· ›‰Îfi˘fiı ›Îÿ ±’Ή‰ÎfiÌ »ı, ¿ı Ω±˘ ÷˘
¬flÎ, ¤Îfl÷‹Î÷Î ÷‹fiı ¿ıÀ·˘ ’˛ı‹ ¿flı »ı. ±ıfiÎ ·ÎÕ¿‰Î›Î±˘fiı ¤Îfl÷‹Î÷ÎfiÎ
¬˘‚ÎfiÎı ‹ÏË‹Î Á‹Ω‰‰Îfi˘ »ı. ›‰Îfi ‰√˝fiı ÿıÂfiÌ ‹ÎÀÌfiÌ ‹ÌÃÌ ‹ÌÃÌ Á√_‘fi˘
’˛√Îœ ’Ïfl«› ¿flΉ‰Îfi˘ »ı. ±ı‹fiı flÎWÀˇÌ› ‘‹˝fiÌ ÿÌZÎÎ ±Î’‰ÎfiÌ »ı.
±Î ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ÁfiÎ÷fi ’fl_’flÎ »ı. ÿı‰¤ÒÏ‹ ¤Îfl÷fiÎ ∑ÏWÎ ‹Ïfi±˘
Ëo‹ıÂÎ ’˘÷ÎfiΠωzÎfiÎ ¿ıLƒ˘‹Î_ ±Î flÎWÀˇÌ› ÷I‰fi_ ¤Îfi ¿flΉ÷Î flèÎÎ »ı. ’˘÷ÎfiÎ
ωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘fiı flÎWÀˇ‘‹˝fiÌ ÿÌZÎÎ ±Î’÷Î flèÎÎ »ı. ∑ÏW΋Ïfi±˘fiÎ
Ï«_÷fifiÎ V‰fl˘‹Î_ Ëo‹ıÂÎ ±Î ÁI› √_…÷_ flèÎ_ »ı, ¿ı ÿıÂfiÎ …ı ⁄΂¿fiÎ, ÷vHÎfiÎ,
›‰Îfi ±fiı ’˛Îˆœ T›„@÷fiÎ xÿ›‹Î_ flÎWÀˇÌ› ¤Î‰fiα˘ CÎÕ¿Ì flËÌ fi◊Ì, ±ı ±ı¿
±fiÎ◊ T›„@÷ »ı, ±ı¿ ‹ÎhÎ ±fiÎ◊. ’˘÷ÎfiÌ ‹Î÷ÎfiÎ V‰w’◊Ì, ±ıfiÎ √Έfl‰◊Ì,
±ıfiÌ ÏÁÏK‘±˘◊Ì ±fiı ±ˆr›˝◊Ì, ÁΈ◊Ì ‰‘Ìfiı ‹Î÷ÎfiÎ ’˛ı‹◊Ì, ‰ÎIÁS›◊Ì ±ΩHÎ,
±’ÏflÏ«÷ T›„@÷fiı ±Î’HÎı ⁄ÌΩ_ Â_ ¿ËÌÂ_. ‹Î÷Î◊Ì ±ΩH›˘ ˢ‰Îfi_, ‹Î÷Î◊Ì
±‚√Î ◊‰ÎfiÌ ’ÌÕÎ, ÿÿ˝ ¿ı‰‚ ±ı¿ ‹ÎI≤ËÌfi T›„@÷ … Á‹∞ ¿ı »ı. ±ı … flÌ÷ı
’˘÷ÎfiÎ ‹Î÷Î ‹ÎÀı ∞‰fiÌ ⁄Î∞ ·√Î‰Ì ÿıfiÎfl ÂÒfl‰Ìfl˘fiÎ xÿ›‹Î_ µ»‚÷Î √‰˝
±fiı √Έfl‰fi˘ ±fi¤‰ ’HÎ ¿˘¥ ‹ÎI≤¤@÷ … ¿flÌ Â¿ı »ı.
±Î ÷I‰ ÁΑÎflHÎ fi◊Ì. ‰ˆÏÿ¿ ∑ÏWα˘±ı ’˘÷ÎfiÌ Á‹ÎÏ‘fiÌ ±‰V◊΋Î_
±ıfi˘ ±fi¤‰ ¿›˘˝ »ı ±fiı Á‹√˛ ÿıÂfiÎ ·˘¿˘fiı ¿èÎ_ »ı÷º˝Á◊ë¿¢Uà ´§·ÿ—SflÁfl¸Œ— ìÊ ŒËˇÊÊ◊ȬÁŸ·ŒÈ⁄Uª˝–
ÃÃÊ ⁄UÊCÔ˛¢U ’‹◊Ê¡‡ø ¡ÊÃ◊˜ ÃŒS◊Ò ŒflÊ ©U¬‚¢Ÿ◊¢ÃÈH ±◊‰˝‰ıÿ 19/41/1
““±ÎI‹iÎÎfiÌ ∑ÏWα˘±ı V≤ÏWÀfiÎ ±Îfl_¤‹Î_ …√÷fiÎ ¿S›ÎHÎ ‹ÎÀı …ı
ÿÌZÎÎ ·¥ ÷’ ¿›*, ÷ıfiÎ◊Ì flÎWÀˇfi_ Á…˝fi ◊›_, flÎWÀˇÌ› ⁄‚ ±fiı ÷ı… ’HÎ ’˛√À ◊›_
±ıÀ·Î ‹ÎÀı Á‰ı˝ ω¶Îfi ·˘¿˘ ±Î ÿıÂfiÌ Á‹ZÎ ‹V÷¿ {¿Î‰Ì ±ıfiÌ Áı‰Î ¿flı.””
∑ÏWα˘fiÎ ‹ËÎfi ÷’˘⁄‚◊Ì ’˛¿À ◊›ı· ¤Îfl÷‹Î÷αı ∑B‰ıÿfiÎ
∑ÏWα˘fiı ÷ı‹fiÌ √Ëfi Á‹ÎÏ‘‹Î_ ’˘÷ÎfiÎ ÏÿT› V‰w’fi˘ ’Ïfl«› ±Î’÷Î ¿èÎ_, Ëı
‰IÁ! ΩHÎÌ·˘. ““Ë_ ÿıÂfiÌ ±Ï‘WÃÎ÷Î, ÁQ≤ÏK‘±˘fi˘ Á_√‹, ’fl⁄˛õ◊Ì ±Ï¤¯Î
÷◊Î ÷‹Î‹ ÿı‰÷α˘‹Î_ ‹A› »_. Á‹√˛ flÎWÀˇÌ› ‰Î÷ΉflH΋Î_ Ë_ … Á‹Î›ı· »\_.
±·√ ±·√ …B›Î±ı flËı÷Î ÿı‰÷α˘ …ı ¿o¥ ’HÎ ¿flı »ı, ÷ı±˘ ‹fiı ΩHÎÌfiı … ¿flı
»ı.””
∑B‰ıÿ -10/10/125

92

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

±Î »ı ±Î’HÎÌ ¤Îfl÷‹Î÷Î, …ıfiÌ ±fi_÷ „@÷±˘◊Ì ±ΩH›Î ±ıfiÎ
⁄΂¿˘±ı ±ıfiÎ◊Ì ‹˘œ<_ Œıfl‰Ì ·Ì‘_ »ı. ÿfl ‰WÎı˝ …flÎ …ıÀ·Î wÏ’›ÎfiÌ ·Î·«‹Î_
±fiı¿ ’˛Ï÷¤ÎÂÎ‚Ì Ï‰zÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘ ’flΛΠÿı‹Î_ ¤Î√Ì Ω› »ı. …ı±˘
¿˘¥ ¿ÎflHΉ …¥ ¿÷Î fi◊Ì,÷ı±˘ ±√Î‹Ì ‰WÎı˝ «ÎS›Î …‰ÎfiÎ V‰´˘ ΩÒ±ı »ı
›Î ±ËŸ … ¿<⁄ıflfi˘ ¤_ÕÎfl ±ı¿Ã˘ ¿fl‰ÎfiÌ ¿·Î Â̬ı »ı. ±Î¬flı ±Î ⁄‘ ÂÎ
‹ÎÀı? …ı ÿıÂfiÌ ‘fl÷Ì‹Î_ …L‹ ·Ì‘˘ »ı. …ı ‹ÎÀÌ‹Î_ fl‹Ì ‹˘ÀÎ ◊›Î »Ì±ı, …ıfiÎ ±¯Î
÷◊Î …‚◊Ì ÂflÌflfi˘ ±ı¿ ±˘¿ ¿˘WÎ ⁄L›˘ »ı, ±ı‹Î_ fl@÷fiÎ …ı ÀÌ’Î_ ±ı¿hÎ ◊›Î
»ı, ±ÎI‹Î µ»›˘˝ »ı, ÷ıfiÎ◊Ì ±ı‹ … ‹˘œ<_ Œıfl‰Ì ·ı‰_ ¿ıÀ·Î ±_Âı µÏ«÷ »ı?
’˘÷ÎfiÎ ⁄΂¿˘fiÌ ±Î ÿÿ˝ÂÎ Ωı¥ ¤Îfl÷ ‹Î÷Î T›Î¿<‚ »ı, ⁄ı«ıfi »ı.
Á_‰ıÿfiÂÌ· ±ÎI‹Î‹Î_ ±ıfiÌ ±Î¿<‚T›Î¿<‚÷Î, ¿HÎÁ‰_ ÁÎ_¤‚Ì Â¿Î›. ⁄ËÎfl◊Ì
‘ÁHά˘fl˘ ±Î‰Ì ‹Î÷ÎfiÌ »Î÷Ì‹Î_ fl˘… fi‰˘ ’˛ËÎfl ¿flı »ı. …ı±˘ ±Î’HÎÎ_ »ı, ÷ı±˘
÷ıfiÎ ’η‰fiÌ ÂÌ÷‚ »Î_›fi˘ ±fi¤‰ ¿fl‰ÎfiÎ ⁄ÿ·ı ÷ıfiÌ «ÌflŒÎÕ ¿flÌ À<¿Õı
À<¿ÕÎ ¿fl‰Î ÷I’fl »ı. ±Î…ı ÷˘ «Îflı ÷flŒ ËÏflŒÎ¥ Ω‹Ì »ı,- Â_ ‹Î÷ÎfiÌ Áı‰Î
¿fl‰Î ‹ÎÀı? fiÎ, ’fl flÎ… ¿fl‰Î ‹ÎÀı. fl˘Œ …‹Î‰‰Î, Ë¿‹ «·Î‰‰Î ‹ÎÀı ÁΈfiı
√ÎÿÌ Ωı¥±ı, ¤·ıfiı ’»Ì ¤Îfl÷΋Î÷Î flÕ÷Ì flËı, ÷˘ Â_ ◊¥ √›_? ±Î_Á±˘ ‰ËΉ÷Ì
flËı, ÷ÕŒÕ÷Ì flËı, ÷˘ Â_ ±Î ÏV◊Ï÷ ‹ÎÀı …‰Î⁄ÿÎfl ¿˘HÎ? ÷˘ ÷ıfi˘ …‰Î⁄ ±ı¿
… »ı-÷ı »ı ÿıÂfiΠω«ÎflÂÌ· ·˘¿˘, ¿ı …ı‹HÎı ÿıÂfiÎ fiÎ√Ïfl¿˘fiı flÎWÀˇ‘‹˝ …
ϬÕÎT›˘ fi◊Ì.
›‰Îfi ‰√˝fiı flÎWÀˇ ‘‹˝fiÌ ÿÌZÎÎ ±Î’‰Î fiÌ ±Î …‰Î⁄ÿÎflÌ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
ωrωzη›ı µÃÎ‰Ì »ı. ±Î µÿ˚C΢WÎ ±ı ÁI›fi˘ »ı ¿ı ÿı ’ÎÁı ¤Îfl÷ ‹Î÷Î ’ÎÁı
¿˘¥ ¤ÎˆÏ÷¿ ›Î ·ÎˆÏ¿¿ ·Î¤fiÌ ¥E»Î±˘fiı ‹fi‹Î_ …L‹ ±ÎM›Î ‰√fl ÷ıfiÌ Áı‰ÎfiÎ
µ‹_√‹Î_ ∞‰fiÎflα˘ ±I›Îflı ’HÎ »ı. ±Î ‹ËÎfi Á_¿S’ »ı, ÿı ‹ÎÀı ∞‰fiÎflÎ,
‹flÌ ‹ÀfiÎflÎ ›‰Îfi ‰√˝fiÎ Á…˝fifi˘. ±Î ±ı ÁÎËÁ »ı,±ı Á_‰ıÿfiÎfiΠω¿ÎÁfi_, …ı
ÁÎ_’˛ÿÎÏ›¿ ±◊Õ΋H΢‹Î_ fiËŸ, ΩÏ÷‰Îÿ ›Î ’˛ÿıÂfiÌ ‰ËıÓ«- HÎÌ‹Î_ fiËŸ,
flÎWÀˇ‘‹˝fiÎ, flÎWÀˇ’˛ı‹fiÎ ‹ı‚ ‹ı‚Î’ ‹Î_ ωrÎÁ ‘flΉı »ı. ±Î ‰Î÷˘ ¿˘flÌ ¿S’fiÎ
fi◊Ì.±Î ±ı Ë¿Ì¿÷ »ı,…ıfiÎ ±_¿<fl˘ ωr ωzη›fiÌ ‘fl÷Ì ’fl µ√Ì Ïfi¿Y›Î »ı.
…ı‹Î_◊Ì Ë‰ı fi‰Ì fi‰Ì ¿<_’‚˘ ±_¿<Ïfl÷ ◊‰ÎfiÌ »ı.
flÎWÀˇ‘‹˝ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ ÷‹Î‹ ’˛T≤Ïkα˘fi˘ ‹A› V‰fl »ı.
±ËŸfiÎ ÷‹Î‹ ¿Î›˝ø‹˘‹Î_ ±ıfi_ ‹ÌÃ<_ ‹‘fl Á_√Ì÷ ÁÎ_¤‚Ì Â¿ÎÂı. ωrωzη›fiÎ
÷‹Î‹ ‰√˘˝‹Î_ ÷‹Î‹ ωzÎ◊a±˘fiı ±ı‹fiÌ ¿ZÎÎ ±fiı ™‹flfiÌ ±fiw’, flÎWÀˇÌ›
√Έfl‰, flÎWÀˇÌ› ‹ÒS›˘ ±fiı ωrflÎWÀˇfiÌ ±ÏV‹÷Îfi_ iÎÎfi ¿flΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î
iÎÎfi Á_‰ıÿfiÎ ±ı‰Ì ËÂı ¿ı ±ËŸ ±P›ÎÁ ¿flfiÎfl ωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘ ’˘÷ÎfiÎ
‘‹˝fiÎ_ µE« ÏÂZÎHÎ◊Ì ÷˘ ±fi’˛ÎÏHÎ÷ ◊Âı …, ’fl_÷ ±ı‹fi΋Î_ Á_¿ÌHν÷Î ·ı ‹ÎhÎ
fiËŸ ˢ›. ÷ı±˘ ÷‹Î‹ flÎWÀˇ‘‹˝fiı ‹ÎfifiÎflÎ flÎWÀˇ¤@÷ fiÎ√Ïfl¿˘ ⁄fiÂı. O≤Ëÿ

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

93

¤Îfl÷‹Î÷ÎfiÌ, flÎWÀˇ‹Î÷ÎfiÌ ±ÎflΑfiÎ ±ı‹fiÎ ∞‰fifi˘ ±Îÿ½ ËÂı.
±Î ‹Ò‚ ¤Î‰fiα˘fiı T›‰ËÎÏfl¿ V‰w’ ±Î’‰Î ‹ÎÀı ±ËŸ ‹A›I‰ı ⁄ı
‹tÎ‰Î‚Ì ›˘…fiÎ ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±ıfi˘ ’˛◊‹ ‹t˘ »ı-’ÎÃuø‹‹Î_ ÿıÂfiÎ
ÁΉ˝¤Îˆ‹ V‰w’fi˘ ±fiı ±ıfiÎ ‹Ëk‰fiÎ ÷k‰˘, ÁI›˘ ±fiı ±Îÿ¢˝fi˘ Á‹Î‰ıÂ. ±Î
¿Î‹ ±ı‰_ ËÂı ¿ı ÷‹Î‹ ΩÏ÷±˘, ’˛ÿı¢ ±fiı ‘‹˘˝‹Î_◊Ì ±Î‰ı· ωzÎ◊a±˘ ’flV’fl
ÁΈËÎÿ˝fiÌ ÁÎ◊ı ÿıÂfi˘ ÁÎ◊˝¿ ’Ïfl«› ’˛ÎÅ ¿flÌ Â¿ı. ±ı‹fi΋Î_ ÁΫΠÿıÂ’˛ı‹fi˘
ω¿ÎÁ ◊Λ. ÷ı‹fi΋Î_ µF…‰‚ flÎWÀˇÌ› «ÎÏflhÎfi_ Á…˝fi ◊Λ. ±ı‹fi΋Î_ ’˘÷ÎfiÎ
ÿı ±fiı ‘fl÷Ì ’˛I›ı Á_‰ıÿfiÂÌ·÷Îfi˘ ω¿ÎÁ ◊Λ. ÷ı±˘ ΩHÎÌ Â¿ı ¿ı ±Î ÿıÂ
’‰˝÷˘, fiÿ̱˘, ‹ËÎÁÎ√fl˘◊Ì ¤flı·˘ …‹Ìfifi˘ ‹ÎhÎ ±ı¿ À<¿Õ˘ fi◊Ì; ±Î ’˘÷ÎfiÌ
‹Î÷Îfi_ ωflÎÀ ÂflÌfl »ı. …ıfiÎ ÿÒ‘fiÌ ·Î… flά‰Î ÷ı‹fiÎ ∞‰fifi_ ±Ïfi‰Î›˝ ¿kνT›
»ı.
±ı … ø‹‹Î_ ⁄ÌΩ ‹tÎ w’ı ¿ıÀ·Ì¿ T›‰ËÎÏfl¿ ›˘…fiα˘fi˘ ω¿ÎÁ
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±ıfi_ V‰w’flÎWÀˇÌ› Áı‰Î ›˘…fiα˘fi˘ ’˛«Ï·÷ V‰w’◊Ì ±fiı¿
√b_ T›Î’¿ ËÂı. ±ı flÎWÀˇ ’˛ı‹fiÌ T›‰ËÎÏfl¿ ±fi¤ÒÏ÷ ¿flΉfiÎfl ’˛›Ç »ı. ±ıfiÎ
‹ÎK›‹◊Ì Ï‰zÎ◊a±˘ ±ı ΩHÎÌ Â¿Âı ¿ı ¿˘¥’HÎ ’˛¿ÎflfiÌ Á_¿ÌHν ⁄ÏK‘ ‰√fl,
¤ıÿ¤Î‰ ‰√fl flÎWÀˇÌ› ¿kνT›˘fi_ ’ηfi Â_ ˢ› »ı. ±Î ÷‹Î‹ T›‰ËÎÏfl¿ ›˘…fiα˘
ωzÎ◊a ±fiı ωzÎ◊afi̱˘ fiı ±ıfi˘ ±fi¤‰ ¿flΉÂı.
©UûÊ⁄¢U ÿÊà‚◊Ⱥ˝Sÿ Á„U◊ʺ˝pfl ŒÁˇÊáÊ◊˜–
fl·¸ ÃŒ˜÷Ê⁄Uâ ŸÊ◊ ÷Ê⁄UÃË ÿòÊ ‚¢ÃÁ×H
M≤J‰Ìfi˘ ±ı ¤Î√ ¿ı …ı Á‹ƒfiÌ µkÎfl‹Î_ ±fiı Ïˋη›fiÌ ÿÏZÎH΋Î_ ÏV◊÷ »ı, ±ı
¤Îfl÷ ¿Ëı ‰Î› »ı ÷◊Î ÷ıfiÎ ⁄΂¿˘fiı ¤Îfl÷Ì› ¿Ëı »ı.
±Î … ±ı ÿı »ı, ¿ı …ıfiı ‹ÎÀı ¿Ëı‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı—ªÊÿ¢Áà ŒflÊ— Á∑§‹ ªËÃ∑§ÊÁŸ œãÿÊSÃÈ Ã ÷Ê⁄UÃ÷ÍÁ◊÷ʪ–
SflªÊ¸¬flªÊ¸S¬Œ◊ʪ¸÷ÍÃ ÷fl¢Áà ÷Íÿ—¬ÈL§·Ê— ‚È⁄UàflÊØH
““ÿı‰÷α˘ ’HÎ ±Î ’ωhÎ ‘fl÷Ì ¤Îfl÷fiÎ √Ì÷ √Λ »ı ±fiı ÿı‰÷α˘‹Î_
’HÎ ±ıfiı ‘L› ¿Ëı‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı, …ı V‰√˝ ±fiı µE« ‰Hν ‹ÎÀı ÁΑfi Á_’¯Î ¤Îfl÷
¤ÒÏ‹‹Î_ µI’¯Î ◊›ı· »ı.”” flÎWÀˇÌ› ¤Î‰fiÎfi˘ ±Î ±fi¤‰ ωrωzη›fiÎ ‹A›
Á_¿<· ÁÎ◊ı ¤Ï‰W› ω¿ÎÁ ’΋fiÎfl ÷‹Î‹ Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Î ¿ıLƒ˘‹Î_ ’HÎ ¿flÌ Â¿ÎÂı.

94

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

Á_⁄K‘ ¿ıLƒ ωr‰Á‘
_ flÎfiı ÿı‰¿<À⁄
_< ⁄fiΉÂı
ωrωzη› ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· ¿ıLƒ˘fiÌ V◊Î’fiÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ T›Î’¿ ωV÷ÎflfiÌ
¤Î‰Ì ›˘…fiÎ »ı. ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ±K››fi, ±K›Î’fi, Á_¢‘fi ‰√ıflı
ˆZÎÏHο, ’flÌZÎÎfiÌ T›‰V◊Î ‰√ıflı ‰Ë̉ÀÌ ¿Î‹˘ ÁT›‰ÏV◊÷ ⁄fiÌ √›Î ’»Ì … ±ıfi˘
±Îfl_¤ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±ı ‰Î‹fi‹Î_◊Ì Ï‰flÎÀ ⁄fi‰Î ‹Î_Չ΋Î_ ±Î‰÷_ ±√Î‹Ì Õ√ »ı.
±ıfiı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ iÎÎfi ωiÎÎfi ±fiı ∞‰fifiÎ ±Îÿ¢˝fiÎ ÏÂZÎHÎfiı ÿıÂT›Î’Ì ⁄fiΉ‰ÎfiÌ
ÁÎ◊ı ωrT›Î’Ì ⁄fiΉ‰Î ¬ıՉ΋Î_ ±Î‰fiÎfl ÁÎÏËÏÁ¿ ’Ïfll‹ ’HÎ ¿ËÌ Â¿Î›. ±Î
‹Ëk‰fiÌ ›˘…fiÎ ¶ÎflÎ Á‹√˛ ωr ‰Á_‘
 flÎfiı ÿı‰¿<À⁄
_< ⁄fiΉ‰Îfi˘ ’˛›Ç ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
ωrfiÌ Á_’ÒHν ‹Îfi‰÷Îfiı ÷ıfiÎ ’˘÷ÎfiÎ ÿı‹Î_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ÿÌZÎÎ ±Î’‰Îfi_ ’ωhÎ ¿Î‹
ËÎ◊ ‘fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı.
±Î’HÎÌ ‹ËÎfi Á_V¿ÚÏ÷fiÌ ‹ËÎfi ’fl_’flÎ ’HÎ ±Î … »ı. Á_V¿ÚÏ÷fiÎ «ø’˛‰÷˝fifiı
ÿıÂT›Î’Ì, ωrT›Î’Ì ⁄fiΉ‰Î ‹ÎÀı ∑ÏWα˘ ÷◊Î ÷ı‹fiÎ Á›˘B› ÏÂW›˘ ’˘÷ÎfiÎ
ωrωzη›˘ ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· ˆZÎÏHο ¿ıLƒ˘fiÌ V◊Î’fiÎ ¿fl÷Î flËı÷Î Ë÷Î. ±ıfiÎ
Á_«Î·fifi˘ ¤Îfl ±ı … ±Î«Î›˝ ¿<‚fiÎ ¿˘¥ Á›˘B› ±Î«Î›˝fiı ±◊‰Î ¿˘¥ ÁΈ◊Ì ‹˘ÀÎ
ÏÂW›fiı Á˘Ó’‰Î‹Î_ ±Î‰÷˘ Ë÷˘. ±Î ‰ÏflWà ÏÂW›fiı ωV÷Îfl¿ (T≤K‘÷fl) ¿Ëı‰Î‹Î_ ±Î‰÷˘.
±Î ωzÎ◊a ÁΈ ’˛◊‹ ÷˘ ’˘÷ÎfiÎ √v¿<‚‹Î_… ±K›Î’fifi_ ÏÂZÎHÎ ’˛ÎÅ ¿fl÷˘ Ë÷˘ ±fiı
V‰›_fi˘ Á›˘B› ±Î«Î›˝ w’ı ω¿ÎÁ ¿fl÷˘ Ë÷˘. ±Î’V÷_⁄ ‘‹˝ÁÒh΋Î_ ±Î ’˛‹ÎHÎı µS·ı¬
¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı. ‹ËÏWν ±Î’V÷_⁄fi_ ¿◊fi »ı ¿ı —ÃÕÊ ‚◊ÊÁŒCÔUÊ˘ äÿʬÿÁÖ
flÎhÃ⁄U ‚ ’˝rÊÔøÊÁ⁄UÁáÊ •ÊøÊÿ¸flŒ˜flÎÁûÊ—H
-±Î ¿◊fi ±fiÁÎfl ±Î«Î›˘˝fiÎ ÏfiflÌZÎHÎ flZÎHÎ Ëı ‹˘ÀΠωzÎ◊a±˘,
’˘÷ÎfiÎ◊Ì fiÎfiΠωzÎ◊a±˘fiı ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ÁËΛ ¿fl÷Î. ±Î ωzÎ◊a±˘fiı T≤K‘÷fl ωzÎ◊a
¿Ëı‰Î‹Î_ ±Î‰÷˘. ±ıfi_ ÁL‹Îfi ±Î«Î›˝ …ı‹ … ◊÷_, ±Î‰Î … ωzÎ◊a±˘ ’˘÷ÎfiÎ
ωrωzη› ÁÎ◊ı Á_⁄_‘ ‘flΉ÷ΠωzÎ ¿ıLƒ˘‹Î_ ±Î«Î›˝fiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ Ïfi¤Î‰÷Î.
ωzÎfiÎ ±Î ¿ıLƒ˘ ’˘÷ÎfiÎ ±Î«Î›˝¿<‚ (√v¿<‚) ›Î ωrωzη› ÁÎ◊ı
Á_¿‚Λı· ωzοıLƒ˘ ›Î ÿı‹Î_ ±fiı ‘fl÷ÌfiÎ ¬ÒHÎı ¬ÒHÎ΋Î_ …wÏfl›Î÷ ±fiÁÎfl V◊Î’‰Î‹Î_
±Î‰÷Î. ±Î ¿ıLƒ˘fiÎ Á_«Î·fifi˘ ¤Îfl ±ı ¿ıLƒfiÎ ‹A› ±Î«Î›˝ ±◊‰Î ‰ÕÎ ±Î«Î›˝ ’fl
flËı÷˘. ±Î‰Î ÷‹Î‹ ¿ıLƒ˘fiÎ ‰ÕÎ ±Î«Î›˘˝ ’˘÷ÎfiΠωzοıLƒ˘‹Î_ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰÷_ ÏÂZÎHÎ,
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì Â˘‘¬˘‚, Á_¢‘fi ÷◊Πωω‘ ’˛¿ÎflfiÎ ÁıÏ‹fiÎfl˘ ‰√ıflı ÷‹Î‹ ¿Î›˘˝fi˘
±Ëı‰Î· ’˘÷ÎfiÎ √v¿‚fiÎ ¿<·ÎÏ‘’Ï÷fiı ›Î ¿<·’Ï÷fiı ±Î’÷Î Ë÷Î. ¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ›Î
¿<·’Ï÷ ±◊‰Î ÷ı‹fiÎ ‹Î√˝ÿ½fi Ëı fiyÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη›fiÎ ‰ÏflWÃ
±Î«Î›˘˝fiÌ ÁÏ‹Ï÷ ±Î ωzÎ ¿ıLƒ˘fi_ ±‰Îflfi‰Îfl ÏfiflÌZÎHÎ ¿fl÷Ì Ë÷Ì, …wÏfl›Î÷ µÿ˚¤‰ı
I›Îflı ±Î ¿ıLƒfiÎ ’˛¤Îfḻ˘fiı ⁄ÿ·‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î. ±Î Á_⁄_Ï‘÷ ¿ıLƒ˘fi_ Á_’ÒHν V‰ÎÏ‹I‰
›Î ‹ÎÏ·¿Ì’b_ ±Î«Î›˝¿<‚ ›Î ωrωzη›fi_ flËı÷_ Ë÷_.
’˛Î«Ìfi Á_V¿Ú÷ ÁÎÏËI›‹Î_ ‹ËÏWν ±√VI› ¶ÎflÎ V◊Î’‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ωrωzη›

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

95

ÁÎ◊ı Á_⁄_Ï‘÷ ±fiı¿ ωzοıLƒ˘fi˘ µS·ı¬ ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı. ±ıfiÎ V◊‚˘ ¤Îfl÷ ‰WνfiÎ
±fiı¿ …B›Î±ı ÿÂν‰‰Î‹Î_ ±ÎT›Î »ı. ωzÎfiÎ ±Î ¿ıLƒ˘ Ïˋη›◊Ì ·¥fiı ÿÏZÎH΋Î_
’◊flΛı· Á‹ƒfiÎ ÷À Á‘Ì Œı·Î›ı· Ë÷Î. Ïˋη›fiÎ √œ‰Î· ωV÷Îfl‹Î_ ±Î‰ı· ±√VI›
‹Ïfifi_ ±Î ωzΑ΋ ±Î…ı ’HÎ ¬Ò⁄ … ’˛ÏÁK‘ »ı. ±ı ’˘÷ÎfiÎ Á‹›‹Î_ ¬Ò⁄ … ’˛Ï÷ÏWÃ÷
ωzÎfi_ ‘΋ Ë÷_. ‹Ëοω ¤‰¤ÒÏ÷ ±ı µkÎfl fl΋«Ïfl÷‹Î_ ¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ‹ËÏWν ±√VI›fiÎ
ωzÎfiÎ ¿ıLƒ˘fiÌ ÏV◊Ï÷ √˘ÿΉflÌ fiÿÌfiÎ ÷À ’fl ±Î‰ı· ÿÂν‰Ì »ı. ’˛ÎÅ ‰Hνfi ±fiÁÎfl
ωzÎfi_ ±Î ¿ıLƒ ¬ÎÁ ¿flÌfiı ⁄˛õωzÎfiÎ ±K››fi ‹ÎÀı Ë÷_. ±ËŸ ÁΑfiÎ Œı¿SÀÌfiÎ
’ÎÃuø‹˘fi_ Á_«Î·fi ◊÷_ Ë÷_. ±ËŸ ⁄˛õωzÎfiÎ ±K››fi ‹ÎÀı ÿÒflÿÒfl◊Ì Ï‰zÎ◊a±˘
±Î‰÷Î. ¥Ï÷ËÎÁ¿Îfl ÷◊Î ’flÎ÷I‰Ï‰ÿ˚ ±ı. O·‹ÏŒSÕ ±fiı ¿ı.fl‘fiÎ◊ı ’˘÷ÎfiÎ Á_›@÷
±K››fi‹Î_ ±Î ωzοıLƒfi_ V◊‚ fiÎÏ¿ ÂËıfl◊Ì ’_ÿfl Ï¿·˘‹ÌÀfl ÿÒfl ±Î‰ı· ±¿˘·Î‹Î_
ˢ‰Îfi_ ÁÒ«T›_ »ı.
‹ËÏWν ±√VI›fiÎ ±Î«Î›˝ ¿<‚ ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· ±fiı ¬Ò⁄ … ’˛Ï÷ÏWÃ÷, fi΋Î_Ï¿÷
ωzÎfi_ ±ı¿ ¿ıLƒ ‰ıÿ’flÌ‹Î_ Ë÷_. ‰ıÿ’flÌfiÎ fi΋◊Ì ±˘‚¬‰Î‹Î_ ±Î‰÷Î ±Î ¿ıLƒfiÎ
fi΋◊Ì … ±Î V◊‚fi_ fi΋ ‰ıÿ’flÌ ’ÕÌ √›_. ±Î V◊‚fiı ±Î…ı ’ÎıÓÏÕ«ıflÌfiÎ fi΋◊Ì
±˘‚¬‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı.‹ËÏWνfi_ ±Î ωzÎfi_ ¿ıLƒ ⁄flÎ⁄fl ±ı … V◊‚ ’fl ±Î‰ı· Ë÷_, ¿ı
F›Î_ ±Î…ı ‹ËÏWν ±flω_ÿfi_ ’˘ÓÏÕ«ıflÌ ±Îl‹ ±Î‰ı·˘ »ı. ±√VI› ∑ÏWÎfi_ ⁄ÌΩ_ ’HÎ ±ı¿
ωzÎ ¿ıLƒ Ï«hο<À◊Ì ◊˘Õ<_ ±Î√‚ ±Î‰ı·_ Ë÷._ ÷ıfi_ Á_«Î·fi ÷ı‹fiÎ Á›˘B› ÏÂW› ‹Ë΋fiÌ
Á÷ÌZHÎ ¿fl÷Î Ë÷Î. √˘V‰Î‹Ì ÷·ÁÌÿÎÁ∞ ±ıfiÌ ««Î˝ ¿fl÷Î ¿èÎ_ ¿ı—◊ÈÁŸ •ªÁSà ∑§⁄U Á‡Êcÿ ‚È¡ÊŸÊ–
ŸÊ◊ ‚ÈÃË¿UŸ ⁄UÁà ÷ªflÊŸÊH
¿ÎT›fiÎ ‰Hνfi ±fiÁÎfl ‹›Î˝ÿÎ ’vW΢k΋ ¤√‰Îfi lÌfl΋, F›Îflı ⁄_‘ ·Z‹HÎ
±fiı ÁÌ÷Î ‹Î÷ÎfiÌ ÁÎ◊ı ±Î ‹ËÎfi ωzÎfiÎ ¿ıLƒ‹Î_ ±ÎT›Î Ë÷Î, I›Îflı ÷ı‹HÎı ±ËŸ
ωzÎfiÎ ±K››fi ‹ÎÀı ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰÷Ì ¿Î›˝Âˆ·Ì◊Ì ’˛¤Îω÷ ◊¥ ωrωzη›fiÎ
¿<·ÎÏ‘’Ï÷ ‹ËÏWν ±√VI›fiı ‹‚‰ÎfiÌ ¥E»Î T›@÷ ¿flÌ. ¤√‰Îfi lÌfl΋fiÌ ¥E»Îfiı
ÁÎ_¤‚Ì ‹Ïfi‰fl Á÷ÌZHÎ V‰›_ ±√VI› ‹Ïfifiı ‹ı‚‰Ì ±Î’‰Î ‹ÎÀı ÷ı‹fiı ’˘÷ÎfiÌ ÁÎ◊ı
·¥ √›Î.
√˘V‰Î‹Ì ÷·ÁÌÿÎÁı ±Î ’˛Á_√fiÌ ««Î˝ fl΋ «Ïfl÷(fl΋ΛHÎ) ‹ÎfiÁ ‹ËοÎT›‹Î_
¿flÌ »ı.
’˘÷ÎfiÎ √v¿<‚˘ ÁÎ◊ı Á_⁄‘
_ ‘flΉ÷Î ±Î‰Î ÏÂZÎHÎfiÎ ¿ıLƒ˘fiÌ V◊Î’fiÎ ‰ÏÂWÃ,
¿H‰, ’flÂfl΋, ¤Îfl¶Î… ‰√ıflı ‹ËÏWν±˘±ı ’HÎ ¿flÌ Ë÷Ì. ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ›√‹Î_ ÷ZÎÏ·Î,
µ~›_÷’fl ±fiı ωø‹ÂÌ·Î ‰√ıflı ωrωzη›˘ ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· ›Î Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Î ±Î
’˛¿ÎflfiΠωzοıLƒ˘fi˘ µS·ı¬ ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ √˛◊
_ ˘‹Î_ ‹‚Ì ±Î‰ı »ı. ωø‹Â̷Πωrωzη›fiÌ
ωω‘ ’˛T≤Ïkα˘fi_ ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ±K››fi ¿flfiÎfl ’˛˘.‰Ì. g’˛Áı’ı ’˘÷ÎfiÎ Á_¢‘fi ’fl
÷ˆ›Îfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ““ωø‹Ï·Η ±ı ÁıÓÀfl ±Î˜Œ ¿S«fl ±ıLÕ ±ıF›¿ı””fi΋fiÎ
√˛_◊‹Î_ ±ı ±_√ı CÎb_ ⁄‘ ·A›o »ı, ¿èÎ_ »ı. ÷ı‹fiÎ ¿◊fi ±fiÁÎfl ωø‹Ï·Î
ωrωzη›fiÎ ±fiı¿ ¿ıLƒ˘ Á‹√˛ ÿı‹Î_ Œı·Î›ı·Î Ë÷Î. ±Î‰Î ¿ıLƒ˘fi˘ ¤Îfl ±Î

96

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

ωrωzη›fiÎ Œı¿SÀÌ ±K›ZÎ ›Î ÕÌfi ¿ZÎÎfiÎ ‰ÏflWà ±Î«Î›˝ Á_¤Î‚÷Î Ë÷Î.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›‹Î_ ’HÎ ±Î Á_V¿ÚÏ÷ «ø ’˛‰÷˝fifiÌ ±Î ›√’Ïfl‰÷˝fi
¿Îfl¿ ’K‘Ï÷ ±’fiΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. µkÎflÎ_«· flÎF›fiÎ ‹ÎfifiÌ› flÎ…’ηı ’˘÷ÎfiÎ
‰ÀË¿‹fiÌ ¿·‹ ⁄ıfiÌ ±_÷√˝÷ ’ıfl√
ı β ‹ 3.5‹Î_ V’WÀ ¿èÎ_ »ı ¿ı-ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fi_
‰Õ_<‹◊¿ ÂÎ_Ï÷ ËÏfl¶Îfl (µkÎflÎ_«·)‹Î_ flËıÂı ±fiı ÷ı ’˘÷ÎfiÎ ±Ï‘¿Îfl Ëı ±fiı¿
V◊‚˘ ’fl ’˘÷ÎfiÌ Á_V◊α˘ ¬˘·Ì ¿Âı. ±Î ¬˘·‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ‘΋ … ωrωzη› ÁÎ◊ı
Á_⁄_‘ ‘flΉ÷_ ¿ıLƒ ËÂı. ±ıfiÎ V‰w’fi_ ‹Î‚¬_ ‹ËÎωzη› …ı‰_ ËÂı. ÿı ±fiı ωr‹Î_
F›Î_ @›Î_ ’HÎ ±Î’HÎÎ_ ÿı‰’Ïfl‰ÎflfiÎ ’Ïfl…fi˘ ‰Áı »ı ÷ı±˘ ¿ı „@÷’ÌÃ˘ ±Î ’˛¿ÎflfiÌ
V◊ÎÏfi¿ …wÏfl›Î÷fi˘ ±fi¤‰ ¿fl÷Î ËÂı, ÷˘ ÷ı‹fiÎ ±fifl˘‘ ’fl ω«Îfl ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰Âı.
±Î Á_⁄‘
_ ‘flΉ÷Î ¿ıLƒ˘fi_ Á_’HÒ Î˝ Á_«Î·fi ±fiı ¿oÀ˘ˇ · ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›
V‰›_ ¿flÂı. V◊ÎÏfi¿ ’Ïfl…fi˘ ÷ı‹Î_ ÁÏø› ÁË›˘√ÌfiÌ ¤ÒÏ‹¿Î Ïfi¤Î‰Âı. Á_⁄‘
_ ‘flΉ÷Î
¿ıLƒ˘ w’ı ÷‹Î‹ ÂάÎw’ ‹ËÎωzη›fiÌ ’˛T≤Ïkα˘ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› ¶ÎflÎ ΩËıfl
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı· ›˘…fiÎ ±fiw’ … «Î·Âı. ±Î ‹ËÎωzη›˘ ¶ÎflÎ ±ı ωV÷ÎflfiÌ V◊ÎÏfi¿
…wÏfl›Î÷˘fiÌ ¤fl’Î¥ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ⁄Îÿ‹Î_ ±ËŸ ÏÂZÎHÎ ’˛ÎÅ ¿flfiÎfl ωzÎ◊a ±fiı
ωzÎ◊afi̱˘ ’˘÷ÎfiÎ µE«¿ZÎÎfiÎ Á_¢‘fi ‹ÎÀı ÷◊Î µE«Î¿ZÎÎfiÎ ±P›ÎÁ ‰√ıflı ‹ÎÀı
ωrωzη›‹Î_ ’˛‰ı ‹ı‚‰Âı.
ωrωzη›fiÌ ÂάΠw’ ‹ËÎωzη˘ ¬˘·‰Î µ’flÎ_÷ ±Î ωrωzη›‹Î_
ÏÕVÀLÀ ±ıF›¿ıÂfiÏÁVÀ‹ ±◊‰Î ÿÒflV◊-ÿÒfl‰÷a ˆZÎÏHο ’K‘Ï÷fiÌ ’HÎ T›‰V◊Î
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ÷ıfiı ‹ÎÀı ’hÎT›‰ËÎfl ’ÎÃuø‹ ‹A› µ’›˘√Ì ÁΑfi ËÂı. Ωı¿ı ωϤ¯Î
ωWΛ˘‹Î_ ’hÎT›‰ËÎfl ’ÎÃuø‹fiÎ ‹ÎK›‹ ¶ÎflÎ ±P›ÎÁ ¿flfiÎflα˘ ‹ÎÀı ωrωzη›fiÌ
ÂάΠw’ ±Î ‹ËÎωzη›‹Î_ ◊˘ÕÎ Á‹› ‹ÎÀıfi_ …wflÌ ÏÂZÎHÎ ’˛ÎÅ ¿fl‰_ ±Ïfi‰Î›˝
flËıÂı. ÷‹Î‹ ωzÎ◊a±˘ ‹ÎÀı ’flÌZÎÎfiÎ Ïfi›‹˘ ωWΛ˘fiÌ ±fiw’ Á‹Îfi flËıÂı. ÷‹Î‹
ωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘ ¤·ıfiı ÷ı±˘ Á_⁄_‘ ‘flΉ÷Î ¿ıLƒ˘‹Î_ ±P›ÎÁ ¿›Î˝ı ˢ› ›Î
ωrωzη›‹Î_, ÷ı‹fiı ‹ÎÀı ±Îÿ¢˝ ±fiı µtı¢, fiÌÏ÷ Ïfi›‹˘, ¿Î›ÿα˘fiÌ T›‰V◊Î
⁄‘ … ±ı¿ Á‹Îfi ËÂı. ⁄‘Î … ωzÎ◊a±˘ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ fiÌÏ÷ Ïfi›‹˘ ±fiı ‹ÒS›˘ ‹ÎÀı
’˛Ï÷⁄K‘ flËıÂı ±fiı ’˘÷ÎfiÎ ±P›ÎÁfiÎ Á‹› ⁄Îÿ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÿı‰ÿÒ÷fiÌ ¤ÒÏ‹¿Î
Ïfi¤Î‰‰Î ‹ÎÀı ±√˛ıÁfl ⁄fiÂı.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

97

fi‰›√fiı ∞‰fi ⁄ZÎfiÎfl ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿
ÿÒ÷˘fi_ ±ËŸ ’fl CÎÕ÷fl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÿı‰ÿÒ÷fi_ ±ı lıHÎÌfi_ ∞‰fi ωrωzη›fiÎ ÏÂZÎHÎfi_ lıWÃ
Œ‚ »ı. ±ËŸ ±Î‰Ì ±K››fi ¿flfiÎflΠωzÎ◊a,ωzÎ◊afi̱˘fiÌ √vÿÏZÎHÎÎ »ı.
±ı‹fiÌ ’ÎÁı ±Î … ±’ıZÎÎ flά‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËÌ »ı. ±√fl Ωı ωzÎ◊a±˘ ±Î
∑ÏWΤÒÏ‹‹Î_ ωzÎfi˘ ±P›ÎÁ ¿flÌ V‰›_fi_ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÿı‰ÿÒ÷ w’ı CÎÕ÷fl ¿flÌ
¿ı, ÷˘ Á‹…‰Î‹Î_ ±Î‰Âı ¿ı ÷ı‹fi_ ÏÂZÎHÎ ’˛ÎÅ ¿fl‰_ ÁÎ◊˝¿ ⁄L›_, ÁŒ‚ ◊›_.
÷ı‹HÎı ±Î«Î›˝ ¿<‚fiı, ωrωzη›fiı ’˘÷ÎfiÌ ËÎÏÿ˝¿ lK‘Î ±’˝HÎ ¿flÌ ÿÌ‘Ì. ±Î
›√fiÎ ÁΈ◊Ì ‹ËÎfi ±Î«Î›˝ ›√∑ÏWÎ ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÎ ÏÿT› V‰´fiı ÁΫÎ
±◊˝‹Î_ ÁοÎfl ¿›*. ±Î µtıÂfiı ’Òfl˘ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ÁËΛ¿ ±fiı ÁË›˘√Ì ⁄L›Î
»ı,¿ı …ıfiı ‹ÎÀı ωrωzη›fiÎ_ Á_’ÒHν ‹Î‚¬Îfi˘ ω¿ÎÁ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flè΢ »ı.
∑ÏWα˘fiÌ ¿Î›˝’K‘Ï÷ ±Î … »ı. ∑ÏWÎ ’fl_’flÎfi˘ ±Îÿ½, µtı ±fiı
·Z› ’HÎ ±Î … »ı. ωrωzη›fiΠωzÎ◊a±˘fiÎ ∞‰fifiÎ ¤Ï‰W›fiı ÁV’WÀ
¿flfiÎfl ∑ÏWÎ ‹_hÎfi˘ V‰fl ’HÎ ±Î … »ı—ÁflEÁfllÊ‹ÿÊœËÃÊ— ìÊÁfllÊ‚◊ÈÖÖfl‹Ê—–
Sfl¢ Sfl¢ øÁ⁄UòÊ¢ Á‡ÊˇÊ¢Ã ¬ÎÁÕ√ÿÊ¢ ‚fl¸◊ÊŸflÊ—H
““ωrωzη›‹Î_ ±P›ÎÁ ¿flfiÎflÌ, ÷’ ±fiı ωzÎ◊Ì Á_’¯Î T›„@÷
’˘÷’˘÷ÎfiÎ «ÎÏflhÎ◊Ì M≤J‰ÌfiÎ ÷‹Î‹ ‹fiW›˘fiı ÏÂZÎHÎ ±Î’Âı.””
÷’ ±fiı ωzÎ◊Ì ¤› * ¤ Îÿ› * ±Î‰ _ µF…‰‚ «ÎÏflhÎ … ‹fi W ›fiı
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fi˘ ÿı‰ÿÒ÷ ⁄fiΉı »ı. ±Î ÿı‰ÿÒ÷˘fiı Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÁI›fiı ±fiı ±Îÿ½fiı
Á‹…‰Î ‹ÎÀı ¿˘¥ ‰Î¿˚«Î÷›˝ ›Î ⁄ΈÏK‘¿ «‹I¿Îfl˘fiÌ …wÏfl›Î÷ … µÿ˚¤‰÷Ì
fi◊Ì. ±ı‹fiÎ ∞‰fifiÎ ±…‰Î‚Î ÁÎ◊ı Á_’¿Û‹Î_ ±Î‰fiÎflα˘fiÎ ‹fi ÷◊Î ⁄ÏK‘ …
fiËŸ, ⁄S¿ı ±_÷flÎI‹Î ÁK‘Î {‚Ë‚Ì µÃı »ı. ¿o¥¿ ±ı‰Ì ±ÎÂÎ ±’ıZÎÎ Áı‰‰Î‹Î_
±Î‰Ì flËÌ »ı ¿ı ±Î ωrωzη›‹Î_ ±P›ÎÁ ’Òfl˘ ¿flÌ ⁄ËÎfl ±Î‰fiÎflΠωzÎ◊a
÷◊ΠωzÎ◊afiÌfi_ ∞‰fi ’HÎ ¿o¥¿ ±Î‰Î … ’˛¿ÎÂ◊Ì »·˘»· ËÂı. Á_¿S’˘ ’HÎ
¿o¥¿ ±Î‰Î … ·ı‰Î‹Î_ ±ÎT›Î »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ V◊Î’fiÎfiÌ ÁÎ◊ı … ¿ıÀ·Î¿ Á‰Î·˘ ’ıÿÎ ◊›Î
»ı, ¿ıÀ·Î¿ µÃΉ‰Î‹Î_ ±ÎT›Î »ı ±fiı ¿ıÀ·Î¿ µÃΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎÎ »ı. ±Î
⁄‘Î … Á‰Î·˘fiÎ ÷Îfl ±ı ‰Î÷ ÁÎ◊ı ·’ıÀΛı·Î »ı, ¿ı ±ËŸ ±P›ÎÁ ¿flfiÎflÎ
ωzÎ◊a±˘fiÎ ∞‰fi √…flÎfi Â_? ÷ı‹fiÎ ¤Ï‰W›fi_ V‰w’ Â_ ⁄fiÂı? ±Î Á‰Î·˘fiÎ
’˛I›kÎfl w’ı ±ÎÀ·_ … ¿Ëı‰Îfi_ »ı, ¿ı ±Î ωrωzη›fi˘ µtı … ¤Ï‰W›fiı CÎÕ‰Îfi˘
»ı. ±ËŸ ±P›ÎÁ ¿flfiÎflΠωzÎ◊a,ωzÎ◊afi̱˘fiÎ ∞‰fifiı ±fiı ÷ı‹fiÎ ¤Ï‰W›fiı
±ıÀ·Ì ÁCÎÕ flÌ÷ı CÎՉ΋Î_ ±Î‰Âı, ±ıÀ·Ì Á_ÿfl flÌ÷ı ÁΩ‰‰Î‹Î_, ÁÂ˘Ï¤÷ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰Âı ¿ı ÷ı±˘ ’˘÷ÎfiÎ ±fiı ’˘÷ÎfiÎ ¿<À<_⁄Ì…fi˘fiÎ, ÿıÂfiÎ, Á‹Î…fiÎ ÷◊Î Á_ÁÎflfiÎ

98

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

¤Ï‰W›fi_ CÎÕ÷fl ¿flÌ Â¿ı ±fiı ÁΩ‰Ì ¿ı. ’˘÷ÎfiÎ V‰E» T›„@÷I‰◊Ì V‰›_
·Z› ’˛‘Îfi ⁄fiı ±fiı ’˘÷ÎfiÌ ±ÎÁ’ÎÁfiÎ ‰÷˝‚fiı ’HÎ ÁÎ«Ì ±fiı ÁÎ◊˝¿ ÏÿÂÎ
g«‘Ì Â¿ı. ±ÎÏ◊˝¿ ºÏWÀ±ı ’HÎ ÷ı±˘ @›Îflı ’HÎ ¬˘À‹Î_ fiËŸ flËı.
±ıfiÌ ÁÎ◊ı … ±Î ’˛Á_√ı ±ı¿ ÁE«Î¥ Á‹∞ ·ı‰Ì …wflÌ »ı. ±ËŸ
‹SÀÌfiıÂfi· ¿o’fi̱˘ ’ÎÁı ·Î¬˘ wÏ’›Î ·¥ «Î¿flÌ ¿flfiÎflα˘fiÌ ·Î_⁄Ì ·Î¥fi˘
µ¤Ì flά‰Î‹Î_ fiËŸ ±Î‰ı. ±ËŸ ™«Î ˢtÎ ’fl «œÌ …fiÎflÎ ·Î_Ï«›Î ±Ï‘¿Îfḻ˘
÷ˆ›Îfl ¿fl‰Î‹Î_ fiËŸ ±Î‰ı. ¿ı‰‚ ±fiı ¿ı‰‚ …ıfi˘ Ëı÷ wÏ’›Î ¿‹Î‰‰Îfi˘ »ı, …ı±˘
‰ˆ¤‰¤›* ±fiı ω·ÎÁÌ ∞‰fi ∞‰‰ÎfiÎ V‰Mfi˘ Áı‰Ì flèÎÎ »ı, ±ı‰Ì T›„@÷±˘ ¿˘¥
’HÎ ’˛¿Îflı ·Î›¿ fi◊Ì ±◊ν÷˚ ÷ı±˘ ¿<’ÎhÎ »ı. ÷ı‹fi_ ±ËŸ ¿˘¥’HÎ ’˛¿Îflı V◊Îfi
fi◊Ì. ±Î ωrωzη› ‹Ë΋Îfi‰˘ CÎÕ‰ÎfiÌ Ào¿Â΂ »ı. ±ËŸ ‹ÎhÎ ±Îÿ¢˝ ’˛I›ı
±¬ÒÀ ÏfiWÃÎ ‘flΉ÷ΠωzÎ◊a±˘ … ÏÂZÎHÎ ‹ı‚‰Ì ¿Âı ±fiı ±Î‰Î … ±Îÿ½
’flΛHÎ, ÿıÂ, ‘‹˝ ±fiı Á_V¿ÚÏ÷ ‹ÎÀı ‹flÌ ‹ÀfiÎflÎ, ∞‰fiÎflα˘ … ±ËŸ ±K››fi
¿flÂı.
±Î ÷’˘¤ÒÏ‹ ÷ı‹fiı ‹ÎÀı »ı, ¿ı …ı±˘ ÿıÂ, ‘‹˝, Á_V¿ÚÏ÷ ±fiı ωr Á‹Î…
‹ÎÀı ∞‰‰Î ¥E»ı »ı. ±Î ·ÌÀ̱˘fiÎ ‹ÎK›‹ ¶ÎflÎ ±ı‹fiı ωrÎÁ ±Î’‰Î‹Î_ ±Î‰Ì
flè΢ »ı ÷ı‹fi_ ¤Ï‰W› ±I›_÷ µF…‰‚ »ı. ±ËŸ ÷‹Î‹ Œı¿SÀ̱˘fiÎ ⁄‘Î …
ωWΛ˘fiÎ ’ÎÃuø‹˘fiÎ ‹ÎK›‹ ¶ÎflÎ ∞‰fifiΠωω‘ ’ÎÁα˘fiÎ ÏfiWHÎÎ÷˘ ÷ˆ›Îfl
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. ±Î ’˛Ï÷¤ÎÂ΂̱˘ ‹ÎÀı fl˘…√ÎflfiÌ ¿˘¥ µHÎ’ fiËŸ flËı. ±ËŸfi˘
’˛ Ï ÷¤ÎÂÎ‚Ì Ï‰zÎ◊a ’hοÎfl, ÁÎÏËI›¿Îfl, ±Î«Î›˝ , Ï«Ï¿IÁÎÂÎjÎÌ,
‹fi˘Ï‰iÎÎfiÌ, ωiÎÎfiÌ, ωϤ¯Î ’˛¿ÎflfiÎ ‰Ë̉À‹Î_ ÏfiWHÎÎ÷, Àı¿Ïfi¿· iÎÎfi‹Î_
¿<‚, ÿνÏfi¿, ±K›ÎI‹ ‰ıkÎÎ, ¿Ï‰, ·ı¬¿, ‹fiÌWÎÌ, Á‹Î…ÂÎjÎÌ, ÏÂZÎHÎÂÎjÎÌ
…ı‰Ì ±fiı¿ ’˛¿ÎflfiÌ iÎÎfifiÌ Âάα˘‹Î_ Ïfi’HÎ ËÂı. ÷ı‹fi_ ∞‰fi ÷◊Î «ÎÏflhÎ
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ÿı‰ÿÒ÷ …ı‰_ ËÂı. ÷ı±˘ F›Î_ ’HÎ flËıÂı, F›Î_ ’HÎ ¿Î‹ ¿flÂı, I›Î_
ÿıÂ, Á‹Î… ±fiı ωrfiı ’˘÷ÎfiÎ iÎÎfifiÎ √H΢fi˘ ·Î¤ ±Î’÷Î ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ
ÿı‰ÿÒ÷fiÌ ¤ÒÏ‹¿Î Ïfi¤Î‰÷Î flËıÂı.
±Î ωrωzη›‹Î_ ·˘¿‹ÎL› ⁄΂ √_√Αfl Ï÷·¿, ‹Ë΋fiÎ ‹ÿfi
‹˘Ëfi ‹Î·‰Ì›Î, ÿıÂ⁄_‘ Ï«÷fl_…fiÿÎÁ, V‰Î‹Ì ω‰ı¿Îfi_ÿ, ‹ËÏWν ±flg‰ÿfiÎ
±Îÿ¢˝ ’fl «Î·fiÎflα˘fiÌ fi‰Ì ’ıœÌ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰ÎfiÌ »ı. ±ı¿ ±ı‰Î ‹Ë΋Îfi‰˘fi˘
…L‹ ±Î’‰Îfi˘ »ı, ¿ı …ı±˘ ±ı¿‰ÌÁ‹Ì ÁÿÌ‹Î_ fi‰›√fiı ∞‰fi ±Î’Ì Â¿ı. ’˘÷ÎfiÎ
’˛ÎHÎfiÎ ’˛¿Î ‰Õı µF…‰‚ ¤Ï‰W›fiı {‚Ë‚Î‰Ì Â¿ı. ±ËŸ fi‰›√fiÎ Á…˝fi
ÏÂS’̱˘fiÌ ÁÎ◊ı ¿ÎˆÏÕL›, ¿‹Îfl∞‰, ⁄ÎıÏ‘‘‹˝ …ı‰Î Á_V¿ÚÏ÷fi˘ Œı·Î‰˘ ¿flfiÎflÎ
ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ ÿÒ÷˘fi_ ’HÎ CÎÕ÷fl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Âı. …ı±˘ ÿı‹Î_ ÷◊Πωÿı¢‹Î_ ’˘÷ÎfiÎ
∞‰fi ÷◊Î «ÎÏflhÎ ¶ÎflÎ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiΠω«Îfl˘fi˘ Œı·Î‰˘ ¿flÌ Â¿ı. ’˛Î«Ìfi ¿Î‚fiÎ
∑ÏWΛ√‹Î_ ‘ΈQ›, ÂΈfi¿, ÁÒ÷ ‰√ıflı ∑ÏWα˘±ı ±Î … ¿Î›˝ ¿›* Ë÷_. ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿
›√fiÎ ÷ZÎÏ·Î, fiη_ÿÎ ‰√ıflı ωrωzη›˘‹Î_ ±Î … ’ωhÎ ’˛◊Î «Î·÷Ì Ë÷Ì.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

99

’˛Î«Ìfi ¤Îfl÷Ì› ¥Ï÷ËÎÁfiÎ ’˛A›Î÷ ωzÎfi ’˛˘.±ı.±ıÁ.±·÷ı¿fl,
’˛˘.±Îfl.¿ı.‹…^‹ÿÎfl ±fiı ωϷ›‹ ΩıLÁı ’˘÷ÎfiÌ Â˘‘¬˘‚ ÿflQ›Îfi ±ı‰Ì ±fiı¿
CÎÀfiαÎıfi˘ µS·ı¬ ¿›˘˝ »ı. ±Î CÎÀfiα˘ ◊¿Ì ±ı ±ˆÏ÷ËÎÏÁ¿ ›√fiÎ ’˛ÏÁK‘
ωrωzη›˘fiΠωzÎ◊a±˘fiÎ µF…‰‚ ∞‰fifiÌ ΩHÎ ◊Λ »ı. ±ı ±_√ı ωø‹
Ï·Πωrωzη›fiÌ ‹·Î¿Î÷ı ±Î‰fiÎfl ±ı¿ Ï÷⁄ıÏÀ›fi ϤZÎ¿ fiÎ√ÎIÂıfiÎ
¿ıÀ·Î¿ Á_V‹flH΢ ‹‚Ì ±ÎT›Î »ı. ÷ıfiı Ï÷⁄ıÀfiÎ flÎΩ±ı ±Î ωrωzη›fiÎ
¿ıÀ·Î¿ ωzÎ◊a±˘fiı ’˘÷ÎfiÎı I›Î_ ·¥ ±Î‰‰Î ‹˘¿S›˘ Ë÷˘, …ı flÎF›fiÌ ‹Ëk‰fiÌ
…‰Î⁄ÿÎfḻ˘fiı ‰Ëfi ¿flÌ Â¿ı,¿ı ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ iÎÎfifi˘ ωV÷Îfl ¿flÌ Â¿ı. ϤZÎ¿
fiÎ√ÎIÁı ±Î ωrωzη›‹Î_ ÿÌZÎÎ_÷ Á‹Îfl_¤fiÎ ’˛Á_√ı µ’ÏV◊÷ ◊›˘ Ë÷˘. ±ı
Á‹›ı ±Î ωrωzη›fiÎ ¿<·’Ï÷ ±Î«Î›˝ ±Ï÷ ‹A› Á¤Î¬_Õ‹Î_ ÷‹Î‹
ωzÎ◊a±˘ Á‹ZÎ ’˛‰«fi ±Î’Ì flèÎÎ Ë÷Î. ÷ı±˘ ’˘÷ÎfiÎ ’˛«‰fi‹Î_ ⁄÷Î‰Ì flèÎÎ
Ë÷Î ¿ı ±P›ÎÁ ’Òfl˘ ¿flÌ ’˘÷ÎfiÎ CÎflı ’λΠŒfl÷ΠωzÎ◊a±˘ ’ÎÁı ωrωzη›fiÌ
Â_ ±ÎÂÎ, ±’ıZÎα˘ »ı. fiÎ√ÎIÂı ’˘÷ÎfiÎ ›Îÿ√Îfl Á_V‹flH΢‹Î_ ±Î T›ÎA›ÎfifiÎ
¿ıÀ·Î¿ ‹tα˘fi˘ µS·ı¬ ¿›˘˝ »ı.
÷ıfiÌ fi˘Ó‘ ±fiÁÎfl ±Î«Î›˝ ±Ï÷Âı ωzÎ◊a±˘fiı ¿èÎ_-(1) ±Î’ ÁΈ
’˘÷ÎfiÎ ∞‰fi ’›˝L÷ ±Î ωrωzη›fiÌ ±fiı iÎÎfifiÌ √Έfl‰’ÒHν ’˛◊Îfi˘ Ïfi‰Î˝Ë
¿fl¢. ωzÎ◊afi_ ∞‰fi ’Òv_ ¿›Î˝ ’»Ì ’HÎ ÷’ ’˛I›ı ·Î√HÎÌ ±fiı ωzÎ ’˛I›ı
±fiflÎ√ »˘Õ÷Î fiËŸ. (2) ÿı ÁΈ◊Ì ‰‘ ‹Ëk‰fi˘ »ı. ÿıÂfiÎ ±Î‰ÎËfi ’fl ‹˘ÀÎ
‹˘ÀÎ ⁄Ï·ÿÎfi˘ ±Î’‰Î ¬«¿ÎÀ ±fi¤‰÷Î fiËŸ. (3) ’˘÷ÎfiÎ ¶ÎflÎ ’˛ÎÅ ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰ı·Î iÎÎfi◊Ì ÿıÂ, Á‹Î… ÷◊Πωr ‹Îfi‰÷ÎfiÌ Á÷÷ Áı‰Î ¿fl¢. (4) ±ı
’˛¿Îflfi_ ∞‰fi ∞‰Ωı ¿ı ±Î’fiÎ Á_’¿Û‹Î_ ±Î‰fiÎfl ·˘¿˘ ’˘÷ÎfiÌ Ω÷ı …
ωrωzη›fiÎ ±Îÿ¢˝ fi ı ÂÌ¬Ì Â¿ı . (5) ’˛ I ›ı ¿ ωzÎ◊a ±Î¬ _ ∞‰fi
ωrωzη›fi˘ ¬ÎÁ ÿÒ÷ ˢ‰ÎfiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ Ïfi¤Î‰Âı ±fiı ±Î ±fi¤‰˘fiı ’˛√Îœ
⁄fiÎ‰Ì flάÂı ¿ı ÷ı Ëo‹ıÂÎ ‹ÎÀı ±Î ωrωzη›fi_ ±ı¿ ±Ï‰¤ÎF› ±_√ »ı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiΠωzÎ◊a, ωzÎ◊afi̱˘ ’ÎÁı ±Î … ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿
±’ıZÎα˘ »ı. ÷ı‹HÎı ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiı Ëo‹ıÂÎ fl@÷ ÷◊Î ±ÎI‹ÎfiÌ …ı‹ ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fi‹Î_
’˛‰ÎÏË÷ ⁄fiÎ‰Ì flά‰ÎfiÌ »ı. ±ËŸ ±P›ÎÁ ’Òfl˘ ¿flÌ CÎflı ’λΠ‰‚÷ΠωzÎ◊a
÷◊ΠωzÎ◊afi̱˘±ı ±Î ÁI›fiı @›Îflı ’HÎ ¤Ò·Î‰Ì ÿı‰Îfi_ fi◊Ì, ¿ı ÷ı±˘ ∑ÏWÎ
«ı÷fiÎfiı ‰Ëfi ¿flfiÎflα˘ »ı. ›√∑ÏWÎ ’fl‹ ’ÒF› √vÿı‰fiÎ ’˛Ï÷ÏfiÏ‘ »ı. ÷ı±˘
÷ı‹fiÎ ÷’V‰Ì ∞‰fi ÷◊Î ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ «ı÷fiÎfiÎ µkÎflÎÏ‘¿ÎflÌ »ı. ÿÌZÎÎ_÷ Á‹Îfl_¤
⁄Îÿ ’˘÷ÎfiÎ ∞‰fifiı, Á΋ÎÏ…¿ ’Õ¿Îfl˘fi˘ V‰Ì¿Îfl ¿flfiÎfl ’˛I›ı¿ ωzÎ◊a ±Î
ωr ωzη›fi˘ Ïø›ÎÂÌ· ¿ÌÏ÷˝ V÷_¤ ËÂı. ωzÎ◊a±˘fiÎ ∞‰fi‹Î_ ±Îÿ¢˝ ’˛I›ı
ÏfiWÃÎfiÌ ÁŒ‚÷ÎfiÎ ±Î‘Îflı … ωrωzη›fiÎ Á_’ÒHν Á_«Î·fifiÌ ÁŒ‚÷Î À¿ı·Ì
»ı. ±Î’HÎÎ_ ±Î ÿı‰’Ïfl‰ÎflfiÎ ÷‹Î‹ ’Ïfl…fi˘ ±Î ’ωhÎ ¿Î›˝‹Î_ ¤Î√ÌÿÎfl ⁄fiÂı.

100

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

ˉı ±Îÿ½‰Îÿ ¿Î›˝‹Î_ ’ÏflH΋ı
ÿıÂ, Á‹Î… ÷◊ΠωrfiÌ ÁÎ_V¿ÚÏ÷¿ fi‰fl«fiÎ ‹ÎÀı … ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷
ωrωzη›fiÌ ±Î Á_’ÒHν ›˘…fiÎ ÷ˆ›Îfl ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì »ı. ÷ıfiÌ ÷‹Î‹ Œı¿SÀ̱˘
÷◊Î ÷‹Î‹ ’ÎÃuø‹˘fi˘ ·Z› ±Î … ±ı¿ »ı. ‰ÎV÷ω¿ flÌ÷ı ÷‹Î‹ ¤Î√Ìfl◊Ì
’˛›Ç˘ ›√Î_÷fl flΩÒ ¿flfiÎflÌ «ı÷fiÎfiÌ iÎÎfi√_√Îfi_ ±‰÷flHÎ ¿fl‰Î ‹ÎÀı … ¿fl‰Î‹Î_
±Î‰Ì flËı· »ı. iÎÎfifi˘ ±Î ‹ËΛiÎ Á÷›√fiÌ ¿S’fiÎfiı ÁοÎfl ¿flfiÎflÎ fi‰›√fiı
‘fl÷Ì ’fl µ÷Îfl‰Î ‹ÎÀı »ı. ⁄˛õ∑ÏWΠωrÎÏ‹hÎ ¶ÎflÎ fl«‰Î‹Î_ ±Î‰ı· fi‰Ì V≤ÏWÀfiÌ
…ı‹ ›√∑ÏWÎfiÌ ÷’fiÌ Â„@÷fiÌ ‹ÿÿ ‰Õı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËı· fi‰›√fiÎ fi‰Á…˝fifi_
±Î ¿Î‹ ’Òv_ ◊¥fiı … flËıÂı. ›√„@÷ ‰ıÿ‹Î÷ÎfiÌ Á‹◊˝ „@÷ ±fiı ¤√‰Îfi
‹Ëο΂fiÎ Á_¿S’fiÌ ÁŒ‚÷Î ±_√ı ¿˘¥ Â_¿Î … fi◊Ì.
±Î ωzÎfiÎ ‘΋‹Î_ fi΋fiÌ ±fiw’ … √HÎ »ı. ““ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ fi΋ ±ıÀ·Î
‹ÎÀı flά‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı,¿ı ±ı‹Î_ ∑ÏWα˘fiÌ ÁΑfiÎ ¶ÎflÎ µ’…ı· ±ı ‹ÒS›˘ ±fiı
’K‘Ï÷±˘fi˘ Á‹Î‰ı ¿fl‰Î‹Î_ ±ÎT›˘ »ı, ¿ı …ı ‹fiW›fiı ÿı‰÷Î ⁄fiΉ‰Î, ÁÁ_V¿ÎflÌ
⁄fiΉ‰Î Á‹◊˝ »ı.”” “ωr” ±ıÀ·Î ‹ÎÀı ¿ı ±ıfi˘ ·Z› ¿˘¥ ‹›Î˝Ïÿ÷ ΩÏ÷ ›Î
ωV÷Îfl Á‘Ì fi◊Ì, ⁄S¿ı Á‹√˛ ωr ‰Á_‘flÎ Á‘Ì »ı. “ωzη›” ±ıÀ·Î ‹ÎÀı ¿ı
ÏÂZÎHÎfiÌ ±S’ ’˛ÎÏÅ ¿ı‰‚ ¤ÎˆÏ÷¿ ’˛√Ï÷fiÎ ¶Îfl ¬˘·ı »ı, T›„@÷I‰fi_ ¢‘fi
÷˘ ωzÎfiÌ ÁΑfiÎ ’fl À¿ı·_ »ı. ±Î ¿ıLƒ ωzÎfi˘ √Έfl‰ Á‹Ω‰‰Î ±fiı ·˘¿˘fiÎ
‹√…‹Î_ ÷ıfiÌ ’˛ÎHÎ ’˛Ï÷WÃÎ ¿fl‰Î ·Î√Ì flËıÂı. ±Î ’˛›Ç˘fiÎ ¿ıLƒfiı ÁΫΠ±◊˝‹Î_
“±Î·›” ¿ËÌ Â¿ÎÂı. ωrωzη›fiÎ fi΋◊Ì fi ΩHÎı ¿ıÀ·Î›ı ’flÌZÎÎ ¿ıLƒ˘,
¿Î˜·ıΩıfiÎ Á‹ÒËfiı Á_⁄˘‘‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı, ’fl_÷ ±Î ÂOÿfiÎ ±◊˝fiı ÁÎ◊˝¿ ⁄fiΉfiÎfl
ωzÎ’ÌÃ˘ @›Î_› ’HÎ ÿı¬Î÷Ì fi◊Ì.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiı Áω¿ÏÁ÷ ÷◊ΠωVI≤÷ ⁄fiΉfiÎfl ±Î ·Å ’˛Î› ’ωhÎ
’˛◊ÎfiÎ ’fifl˘I◊Îfifi˘ ±Î ±Ï¤fi‰ ’˛›Ç »ı. ÷ıfiı ›√fiı ⁄ÿ·Ì fiάfiÎflÌ ›√Î_÷flÌ
«ı÷fiÎfi_ Á‹◊˝ ÁÂ@÷ ¿ıLƒ ’HÎ ¿ËÌ Â¿Î›. ÿıÂ, Á‹Î… ÷◊Πωr Á‹Î…fiı ±ı‰Ì
’ÌÕÎÿΛ¿ ÏV◊Ï÷‹Î_ @›Î_ Á‘Ì ’ÕÌ flËı‰Î ÿı‰Î‹Î_ ±Î‰ı. ±Î ωrωzη› ÷ıfiı
‹Îfi‰√Έfl‰fiÎ µE« Ϭfl˘ ’fl ’ˢӫÎÕÌfiı … «ıfi ·ıÂı. ±ËŸfiÎ ÿflı¿ ±Î«Î›˝,
÷ıfiÌ ÁÎ◊ı Á_¿‚Λı· ÿflı¿ ‰Ë̉ÀÌ ¿‹˝«ÎflÌ ÷◊Î ±K››fi ¿flfiÎfl ÿflı¿ ωzÎ◊aωzÎ◊afiÌfi˘ Á_¿S’ »ı-“¿fl˘ ›Î ‹fl˘”. ±Î Á_¿S’fiı ’Òfl˘ ¿flfiÎflÎ ¿ıÀ·Î ’√·Î_
µÃΉ‰Î‹Î_ ±ÎT›Î »ı, ¿ıÀ·Î¿ µÃΉ‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎÎ »ı ±fiı ¿ıÀ·Î¿ µÃΉ‰Î‹Î_
±Î‰fiÎfl »ı. …ı ⁄fiÌ flèÎ_ »ı ±ı Â¤Îfl_¤-lÌ√HÎı »ı, …ı ⁄fi‰Î …¥ flËı· »ı ÷ı
±I›_÷ ωVI≤÷-±¿S’fiÌ› »ı. ±Î…fiÎ ’˛›Ç˘ ÁΫ_ V‰w’ fi√H› »ı, ’fl_÷ ¤Î‰Ì
Á_¤Î‰fiα˘fiÌ ±√fl Ωı ¿˘¥ ¿S’fiÎ ¿flÌ Â¿Î› ÷˘, ÷ı Ïˋη›◊Ì ’HÎ ™«Ì »ı
±fiı Á‹ƒ◊Ì ’HÎ √Ëfi »ı. ±Î ωflÎÀ ÁÎËÁfiı ±Î…fiÌ ’ÏflÏV◊Ï÷±˘‹Î_ ±ÿ˚¤÷
±fiı ±fi’‹ ¿Ëı‰_ …flÎ …ıÀ·_ ’HÎ ¬˘À<_ fi◊Ì.

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

101

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›fiÌ ÷‹Î΋ ’˛T≤Ïkα˘fiı ÷̉˛ √Ï÷±ı ±Î√‚
‘’Ή‰Î‹Î_ ±Î‰ı, ÷ıfiı ‹ÎÀı ±Î’HÎÎ_ ’Ïfl…fi˘fi˘ ÁÂ@÷ Á‹◊˝ ÁË¿Îfl ±Ïfi‰Î›˝
»ı. ÷ıfiÎ ’˛¤Î‰ÂÎ‚Ì ’ÏflHÎ΋˘, ÷ıfiı T›Î’¿÷Î ±fiı ωV÷Îfl ‹‚ı, ÷ıfiı ‹ÎÀı ±L›
‹fiV¿ ±◊ν÷˚ ω«Ï·÷ ‹ÎfiÏÁ¿ ÏV◊Ï÷ ÷◊Î ÁV÷ √Ï÷±ı ¿Î‹ «Î·‰Îfi_ fi◊Ì.
⁄S¿ı ±ÎŒ÷fiÎ Á‹›ı Á_¿Àfi˘ Á΋fi˘ ¿fl‰Î ‹ÎÀı …ı flÌ÷ı ›K‘fiÎ ‘˘flHÎı ’˛›Ç˘
Âw ¿flÌ ÿı‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı, ⁄flÎ⁄fl ±ı‰Ì … flÌ÷ı ’˛›Ç˘ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎfl »ı.
ωrωzη›fi_ ±Î…fi_ ±Î V‰w’ √ΛhÎÌ ¿<_…fiÎ ±Î_√HÎ Á‘Ì … ‹›Î˝Ïÿ÷ »ı,
’fl_÷ ¤Ï‰W›‹Î_ ÷ıfiÎ ¿ıLƒ˘fi˘ ωV÷Îfl ÿı ωÿı‹Î_ ¿fl‰Îfi˘ »ı. ±Î…ı ÷˘ ±Î
⁄΂¿ fl‹¿ÕÎ_ …ı‰_ …wfl ·Î√ı »ı, ’fl_÷ ¤Ï‰W›‹Î_ ÷ı ’˛Îˆœ, ’A÷‰›fi_, xWÀ ’WÀ,
·˘Ë ’vWÎ w’ı ω¿ÎÁ ’΋‰ÎfiÌ ’Òflı’ÒflÌ ÷ˆ›ÎflÌ‹Î_ »ı. ±Î Á_V◊Î ±ÎÀ·Î fiÎfi¿ÕÎ
V‰w’ Á‘Ì … ‹›Î˝Ïÿ÷ fiËŸ flËı, ¿ı …ıÀ·Ì Âw±Î÷‹Î_ ±Î…ı »ı. ÷ıfiΠωzÎfiÎ
¿ıLƒ˘ Á‹√˛ flÎWÀˇ ÷◊Î Á_’ÒHν ωr‹Î_ Œı·ÎÂı. ÷ıfi˘ ±Î_÷flflÎWÀˇÌ› ωV÷Îfl ◊Âı.
±ıfiÎı ±ÎÀ·˘ ωflÎÀ, ωÂ΂, ‹ËÎωV÷Îfl ¿fl‰Î ¿˘¥ ±ı¿ T›„@÷
±◊‰Î ¿ıÀ·Ì¿ T›„@÷±˘fi˘ ⁄fiı·˘ Á‹ÒË ’›Î˝Å fi◊Ì. ÷ıfiı ‹ÎÀı ÷˘ ±Î’HÎÎ_
ÿı‰’Ïfl‰ÎflfiÎ ’˛I›ı¿ ’Ïfl…fifiı ÷fi‹fi ±fiı ‘fi◊Ì ·Î√Ì …‰_ ’ÕÂı. iÎÎfi›iÎ ‹ÎÀı
±Î ’˛…‰Ï·÷ ˉfi ¿<_Õ‹Î_ ’˘÷ÎfiÎ Á‹›fiÌ ÷◊Î Á_’ÿÎfiÌ ±ÎËÏ÷ ±Î’‰Ì ’ÕÂı.
ω«Îfl˘ ÷◊Î ›˘…fiα˘ ¤·ıfiı ÂÎ_Ï÷¿<_…‹Î_ ±‰÷Ïfl÷ ◊÷Î flËı, ’fl_÷ ÷ıfiı ÁοÎfl,
±√˛ıÁfl ÷◊Î Œ‚ÿΛ¿ ⁄fiΉ‰Î ’λ‚ Ëo‹ıÂÎ ±Î’HÎÎ_ ’Ïfl‰ÎflfiÌ lK‘Î, ¤„@÷,
l‹ ±fiı ±ı¿Î√˛÷Î ·Î√ı· »ı. ÁΑfi˘fiÌ …wÏfl›Î÷ F›Îflı F›Îflı ’HÎ µÿ˚¤‰Ì »ı,
÷ıfiÌ Á_’ÒHν ¤fl’Î¥ ±Î’HÎÎ_ ’Ïfl‰ÎflfiÎ ÁP›˘±ı … ¿flÌ »ı.
±Î ±ı‹fiı … ¿Ëı‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ »ı, ¿ı …ı±˘ ±I›Îflı ±Î ·ÌÀ̱˘ ‰Î_«Ì
flèÎÎo »ı. ÷ı±˘ … ±Î’HÎÎ_ ’˘÷ÎfiÎ »ı. ÷ı‹fiÌ µ’fl … ±Î ωrωzη›fi˘ ÃÎËÎÃ
»ı. ÷ı‹fiÌ µ’fl … ±ËŸfiÌ ÷‹Î‹ ›˘…fiÎfiı ’ÒflÌ ¿fl‰ÎfiÌ …‰Î⁄ÿÎflÌ »ı. fiÎHÎÎ_
‰√fl ÷‹Î‹ ¿Î‹ ⁄_‘ ’ÕuΠˢ› ±fiı ¤Î‰fiÎÂÎ‚Ì ±˘ «’ ⁄ıÁÌ flËı, ±ı ¿ı‰Ì
flÌ÷ı Á_¤‰Ì ¿ı. Á‰Î· ÷˘ ωrωzη›fiÌ ¤Ï‰W›fiÌ ›˘…fiÎfiı ’ÒflÌ ¿fl‰Îfi˘ »ı.
÷ıfiı ‹ÎÀı wÏ’›Î Ωı¥±ı. ˉı ÷ıfiı ‹ÎÀı ‹ÎhÎ ÁË¿Îfl ±Î’Ì, V‰ˆÏE»¿ ÁË¿Îfl ‹ÎÀı
flÎË Ωı‰Î◊Ì ¿Î‹ «Î·Âı fiËŸ. ˉı ±Î ¿ZÎÎfiÎ ⁄Ï·ÿÎfi˘ ±Î’‰Î, ‰‘ I›Î√
¿fl‰Î ±fiı ÁÎËÁfi˘ Á‹Î‰ı ¿fl‰Î ‹ÎÀı ωfi_÷Ì ¿fl‰Ì ’ÕÂı, ¿ÎflHÎ ¿ı ÁΑfi˘fiÎ
±¤Î‰ı ¿Î‹fiÌ √Ï÷‹Î_ ±‰fl˘‘˘ µI’¯Î ◊¥ flèÎÎ_ »ı. ›˘…fiÎ ‹˘ÀÌ »ı, ÷ıfiı ’ÒflÌ
¿fl‰Î ‹ÎÀı CÎb_ ⁄‘ ¿fl‰Îfi_ ⁄Î¿Ì »ı.
ωrωzη›fiı ±Î_÷flνWÀˇÌ› V‰w’ ±Î’‰Îfi_ »ı. ±ËŸ ÿı ÷◊Î
ωÿı¢‹Î_◊Ì Ï‰zÎ◊a±˘ ¤HΉΠ‹ÎÀı ±Î‰Âı, ÷ı‹fiı …‹‰Î ÷◊Î flËı‰Î ‹ÎÀı
»ÎhÎη›fiÌ T›‰V◊Î µ¤Ì ¿fl‰Ì ’ÕÂı. ¤HÎΉfiÎflÎ Á›˘B› ±Î«Î›˘˝fiÎ flËıÃÎHÎ
‹ÎÀı ÷◊Î ÷ı‹fiÎ ∞‰fi Ïfi‰Î˝ËfiÌ T›‰V◊Î ⁄fiΉ‰Ì ’ÕÂı. ±Î ¤Îflı¬‹ T›‰V◊Î

102

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

‹ÎÀı ±Á_A› ¿‹˝«Îfḻ˘±ı ·Î√Ì …‰_ ’ÕÂı. ·˘¿˘ ‹ÎÀı µ¤Ì ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰fiÎflÌ
Á√‰Õ÷α˘ ÷◊Î ÁΑfi˘ µ’flÎ_÷ ±L› ¿Î›˘˝ ‹ÎÀı …wÏfl›Î÷ »ı. Á_¢‘fi ‹ÎÀı
ÿflı¿ ωWΛ ±fiw’ ’˛›˘√Â΂ΠΩı¥±ı. ÷ıfiı ‹ÎÀı …wflÌ ›_h΢ ÿıÂωÿı‹Î_◊Ì ‹_√Ή‰Î
’ÕÂı. ±Î ÷‹Î‹ ‹˘ÓCÎÎÿÎÀ ›_h΢fiÌ ±·√◊Ì ««Î˝ ¿fl‰Ì …wflÌ fi◊Ì. Á‹Ω ·˘¿˘
‹ÎÀı ‹ÎhÎ ¥ÂÎfl˘ … ’›Î˝Å »ı. Á_¢‘fi ±fiı ±L› ¿Î›˘˝ ‹ÎÀı ±Á_A› ±Î‘Ïfi¿
Àı¿Ïfi¿ ›@÷ ¿˘QM›Àfl˘fiΠωÂ΂ …J◊ÎfiÌ …wflÌ›Î÷ ’HÎ ±Î’˘±Î’ … µÿ˚¤‰ı
»ı.
±ÎÀ·_ ÷˘ ¬v_ …; µ’flÎ_÷ ’V÷¿Î·›˘fi˘ ¬«Î˝±˘ ’HÎ ¬Ò⁄ … ‰‘Ì √›Î
»ı. Á_¢‘fi ‹ÎÀı Á_ÿ¤˝ √˛_◊˘, ¤HÎΉ‰Î‹Î_ ±Î‰÷ΠωWΛ˘fiÎ ’V÷¿˘ ’HÎ @›Î_¿◊Ì
±ı¿ÃÎ_ ¿fl‰Î … ’ÕÂı. ±Î_÷flνWÀˇÌ› ¿ZÎαı ◊÷Î Á_¢‘fi˘fiÎ Á_ÿ¤˝‹Î_ ⁄ËÎfl
’ÎՉ΋Î_ ±Î‰÷Î ‹ı√ı{Ìfi˘ ±ı◊Ì ’HÎ ‰‘ ‹˘ÓCÎÎÿÎÀ »ı. …ıfiı ¿˘¥ ’HÎ ’˛¿Îflı ¬flÌzÎ
‰√fl ¿Î‹ «Î·‰Îfi_ fi◊Ì. ÷‹Î‹ ω¤Î√˘, ÷‹Î‹ ωWΛ˘‹Î_ …wÏfl›Î÷˘ ±ı¿ fiËŸ
±fiı¿ »ı. ÷ıfiı ¿˘¥’HÎ ’˛¿Îflı ’ÒflÌ ¿fl‰Ì … ’ÕÂı. ÁΑfi˘fiÎ ±¤Î‰ı ±Î Á_’ÒHν
’˛Ïø›Îfi_ √ÎÕ<_ ◊˘¤Ì, ◊˘¤Ì √‹ı ÷ı‹ √⁄Õ÷_ «Î·Ì flèÎ_ »ı. ±ı¿ …wÏfl›Î÷ √‹ı
÷ı‹ ¿flÌfiı ’ÒflÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı »ı, ÷˘ ⁄Ì∞ ±À¿Ì ’Õı »ı. Á‹…‹Î_ ±Î‰÷_ fi◊Ì ¿ı
±Î …wÏfl›Î÷˘ ¿ı‰Ì flÌ÷ı ’ÒflÌ ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı.
±Î’HÎÎ_ ’Ïfl…fi˘ V‰›_ ÷˘ ÁË¿Îfl ±Î’ı …. ’fl_÷ ’H›ÂÎ‚Ì lÌ‹_÷
‰√˝fiı ’HÎ ±Î Á_V¿ÚÏ÷fiÌ Áı‰Î ‹ÎÀı ’˛ıÏfl÷ ¿flı. ‹ÿfi ‹˘Ëfi ‹Î·‰Ì›Î∞±ı CÎflıCÎfl⁄ÎflHÎı ⁄ÎflHÎı ¤À¿Ì ¤À¿Ì gËÿ ωrωzη› ‹ÎÀı Ωı¥÷_ CÎfi ±ı¿hÎ ¿›* Ë÷_.
ˉı ±Î’HÎı ÁΈ±ı ’HÎ ±Î flÌ÷ ±’fiΉ‰Ì ’ÕÂı. ±Î’HÎÎ_ √v∞fiÎ ¿Î‹fiı ’Òv_
¿fl‰Î ‹ÎÀı ’Ïfll‹ ¬ıՉΠ¿ÏÀ⁄K‘ ⁄fi‰_ ’ÕÂı. ±‹˘fiı ±ı‰˘ ωrÎÁ »ı ¿ı ’H›Â΂Ì
‘fi‰Îfi ‰√˝ ’ÎÁı ÁÎ_V¿ÚÏ÷ Á_‰ıÿfiÎ ’HΠˢ› »ı. ¤·ı ±ı ±Î…ı ÁWÎÅ ⁄fiÌ √¥
ˢ›. ’fl_÷ ±Î’HÎı ÁΈ±ı ‹‚Ì ÷ı‹fiÌ Á_‰ıÿfiÂÌ·÷Îfiı …√ÎÕ‰Ì ’ÕÂı. ±‹˘fiı ±ı‰Ì
±ÎÂÎ ’HÎ »ı ¿ı ‘fi‰Îfi ·˘¿˘‹Î_◊Ì ¤Î‹ÎÂÎË ±fiı …‹fiηη ⁄Ω… …wfl Ïfi¿‚Ì
±Î‰Âı. ‘fifiÌ ÁÎ◊ı Á_‰ıÿfiÎ ΩB≤÷ ËÂı ÷˘ ±Î ÿıÂ, ‘fl÷Ì, Á‹Î…, Á_V¿ÚÏ÷ ’˛I›ı
’ÌÕÎ ’HÎ ËÂı. ‹ÎI≤¤ÒÏ‹ ±fiı ‘fl÷Ì‹Î÷ÎfiÌ ÷ÕŒÕÎÀ ›@÷ ’ÌÕÎ ‹fifiı Á÷ΉÂı,
xÿ›fiı ¿¿ÕΉÂı, flÕΉÂı. ±Î’HÎÎ_ ’Ïfl‰ÎflfiÎ ÁP›˘ ’ÎÁı V‰›_ Á_‰ıÿfiÂÌ· ⁄fi‰Î
±fiı ±Î ’ωhÎ ¿Î›˝ ‹ÎÀı lÌ‹_÷ ‰√˝fiÌ Á_‰ıÿfiÎ ΩB≤÷ ¿fl‰Î ±’ıZÎÎ flά‰Î‹Î_
±Î‰Ì flËÌ »ı. ±ıfiı ‹ÎÀı ±ı‹fiÌ ÷flŒ ±ÎÂΤflÌ ºÏWÀ±ı ÏfiË΂‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎ_
»ı.
±Î’HÎı Áfl¿Îfl ’ÎÁı◊Ì ±ı¿ fi‰Î ’ˆÁÎfi˘ ÁË¿Îfl ·ı‰ÎfiÌ ‰Î÷ @›Îflı
’HΠω«ÎflÌ fi◊Ì, ÁÎ◊ı ÁÎ◊ı ›Ò.∞.ÁÌ. ’ÎÁı◊Ì ’HÎ ¿˘¥’HÎ ’˛¿Îflfi_ ÿÎfi ’˛ÎÅ
¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ fi◊Ì. …ı ·˘¿˘ ±Î…ı Áfl¿Îfl «·Î‰Ì flèÎÎ »ı, ÷ı±˘ ’˘÷ÎfiÌ
Ω÷fiı ‹ U ¿ı · ̱˘, ‹…⁄Ò fl ̱˘‹Î_ ◊ Ì µ√ÎflÌ ·ı , ±ı … ¬Ò ⁄ »ı . ±ÎÏ◊˝ ¿ ,
Á_flZÎHÎÎI‹¿, √fiα˘ ’fl Ïfi›_hÎHÎ …ı‰Ì fi ΩHÎı ¿ıÀ·Ì›ı Á‹V›Î±˘ ÷ı‹fiÌ Á‹ZÎ

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη›

103

’˘÷Îfi_ ‹˘œ<_ ŒÎÕÌ µ¤Ì »ı, ÷ı±˘ ±ıfi˘ ÁÎflÌ flÌ÷ı Á΋fi˘ ¿flÌ ·ı ±ı … ¬Ò⁄ »ı.
flÎF›fiÎ ±Îl› Ëı flËı‰_ ±ı ¿˘¥ ·˘¿Áı‰¿ ∑ÏWα˘, ÷’V‰Ì±˘ ‹ÎÀı ¢¤ÎV’ÿ
fi◊Ì. ∑ÏWα˘fi_ ∞‰fi ¤√‰ÎfifiÎ ¤fl˘Áı, ¤√‰Îfi µ’fl … Ïfi¤˝fl flËı ±ı …
›˘B› »ı. ÿı ÷◊ΠωrfiÎ ÷‹Î‹ ¤Î‰fiÎÂÎ‚Ì ‘ÎÏ‹˝¿ T≤ÏkΉ΂Π’Ïfl…fi˘ ±fiı
’H›ÂÎ‚Ì lÌ‹_÷˘fiı ±ıfi_ … V‰w’ ‹Îfi‰Î‹Î_ ±ÎT›_ »ı.
ŒflÌŒflÌfiı ±‹ÎflÌ fi…fl ’Ïfl…fi˘ ’fl …¥fiı ÏV◊fl ◊Λ »ı ±ÎÂÎfi_ ±ı¿
‹ÎhÎ ¿ıLƒ √ΛhÎÌ ’Ïfl‰ÎflfiÎ ’Ïfl…fi˘fiÌ ÁÎ◊ı ±Î‰Î ’H›ÂÎ‚Ì ±ÎI‹Î±˘ … »ı.
±I›Îflı ’˛iÎÎ ±Ï¤›Îfi ’¿ÕÌ flάı· ËÎ◊ ’ÎÁı … ’˛¿ÎÂfiÎ ÿÎfifiÌ ±’ıZÎÎ flά‰Î‹Î_
±Î‰Ì flËÌ »ı. ±Î ·ÌÀ̱˘ ‰Î_«Ì flËı· ¿˘¥’HÎ ‰Î_«¿, ¤·ı fiı ÷ı ¿˘¥’HÎ ¿ı‹ fi
ˢ›, ÷ı ±’fiI‰fiÎ ÁÌ‹ÎÕα˘‹Î_ … »ı. ±ı‹fiÌ µ’fl Á_’ÒHν ωrÎÁfiÎ ±Î‘Îflı …
±ÎÂÎfi˘ Ï¿S·˘ «HΉ΋Î_ ±Î‰Ì flè΢ »ı. ÷ı‹fiı … ‰‘‹Î_ ‰‘ I›Î√ ¿fl‰ÎfiÌ,
‰‘‹Î_ ‰‘ µÿÎfl÷Î ÿά‰‰ÎfiÌ ‰Î÷ ¿Ëı‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËÌ »ı. …ı‹fi΋Î_ ±Î ‘Òfifiı
±Î ·√fifiı Á‹∞ ¿‰Î ·Î›¿ Á_‰ıÿfiÎ »ı, ÷ı‹fiı … Á‹…‰‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flèÎ_ »ı.
’fl_÷ …ı±˘ ÏfiWÃ<fl »ı, ±ı‹HÎı @›Îflı ¿˘¥fi_ ¿Ëı‰_ ÁÎ_¤Y›_ … fi◊Ì. Á_‰ıÿfiÂÌ·
Á‹Ω ·˘¿˘ ’ÎÁı ±Î ±ÎÂÎ ÿÂν‰‰Î‹Î_ ±Î‰Ì flËÌ »ı, ¿ı ÷ı±˘ ’˘÷ÎfiÎ …wflÌ
¿Î›˘˝fiı ◊˘ÕÎ Ïÿ‰Á ‹ÎÀı ◊_¤Î‰Ì ±Î ’ωhÎ ¿Î›˝‹Î_ ±Ïfi‰Î›˝ w’ı ¤Î√ÌÿÎfl ⁄fiı.
…ı‹fiÌ ’˘÷Îfi˘ ∞‰fi Ïfi‰Î˝Ë ¿›Î˝ ⁄Îÿ …ı ‰‘ı ÷ıfiÌ ⁄«÷ ¿fl‰Î ·Î›¿
ÏV◊Ï÷ »ı, ÷ı±˘ ±Î ⁄«÷fi˘ lıWà µ’›˘√ ¿flÌ ’˘÷ÎfiÌ Ω÷fiı ÁΫΠ±◊˝‹Î_
¤ÎB›ÂÎ‚Ì ⁄fiÎ‰Ì Â¿ı »ı. «y‰ıHÎ, ⁄ÎÏ…l‰Î ‰√ıflı ±ı‰Î ±fiı¿ ±Á_A›
µÿÎËflH΢ ±Î’HÎÌ Á‹ZÎ ‹˘Ωÿ »ı ¿ı …ı±˘ ¤Îfl÷Ì› Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Î¿Î‹Î_ µF…‰‚
fiZÎhÎfiÌ …ı‹ {‚Ë‚Ì flËı· »ı. ÷ı±˘ ’˘÷ÎfiÎ ±Ï÷…wflÌ ¬«˝ ¿›Î˝ ’»Ì …ı ¿o¥
’HÎ ⁄«÷ ¿fl÷Î Ë÷Î, ÷ıfiı ±‰Îflfi‰Îfl Á‰˝‹ı‘ ›iÎ w’ı Á_’ÒHν ¬Î·Ì ¿flÌ ÿı÷Î.
flÎΩ ÏÂω, ËÏflç_ƒ, ‹ÿ˚√· ‰√ıflıfiÎ ÿά·Î±˘ ’HÎ ¿o¥¿ ±Î ’˛¿ÎflfiÎ … »ı.
¥rfl«_ƒ ωzÎÁÎ√fl fiÌ ‰Î÷ ÷˘ ÁΈ ΩHÎı … »ı ÷ı±˘ ’˘÷Îfiı ‹‚÷Î ÁÎflÎ ±ı‰Î
‰ı÷fi-’√Îfl‹Î_◊Ì ‹ÎhÎ ÷ıfi˘ «˘◊˘ ¤Î√ ’˘÷ÎfiÎ CÎfl ¬«˝ ’ıÀı ‰Î’fl÷Î Ë÷Î, ⁄οÌfiÎ
⁄‘Î … wÏ’›Î ±◊ν÷˚ ¿<· ’√ÎflfiÎı hÎHÎ «÷◊Î*Á ¤Î√ ωzÎÿÎfi ’λ‚ ¬«˝ ¿flÌ
ÿı÷Î Ë÷Î. ±Î ’˛¿ÎflfiÌ ’˛◊Îfiı, Ïfl‰Î…fiı, ’fl_’flÎfiı flÁ’˛ÿ ««Î˝fi˘ ωWΛ ⁄fiΉÌ
ˉ΋Î_ µÕÎ‰Ì ÿı‰Î‹Î_ fi ±Î‰ı, ⁄S¿ı ±Î’HÎı ±ı‰˘ ’˛›Ç ¿fl‰˘ Ωı¥±ı ¿ı ±Î ’˛◊Î
∞‰÷Ì Ω√÷Ì flËÌ Â¿ı. ÿÎfifiÎ ‰¬ÎHÎ ◊‰Î … fi Ωı¥±ı, ÷ıfiÎ √HÎ√Îfi÷˘ √ΉÎ
… fi Ωı¥±ı, ⁄S¿ı ÷ıfiı ¿‹˝‹Î_ V◊Îfi ’HÎ ‹‚‰_ Ωı¥±ı. ±◊ν÷ ±Î ’˛◊Îfi˘ ¿‹˝ w’ı
V‰Ì¿Îfl ◊‰˘ Ωı¥±ı.
¿oΩÁÎ¥fiÌ T≤ÏkÎfiı ±√fl Ωı µÿÎfl÷΋Î_ fi ⁄ÿ·Ì ¿Υ, ÷˘ ’»Ì
±ÎK›ÎI‹fiÎ ±Îÿ½‰Îÿfi_ Á_’ÒHν ‹Î‚¬_ ‹ÎhÎ Á‹V›Î ⁄fiÌfiı … flËÌ …Âı. ±Î’HÎı
ÁΈ ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωrωzη› ¶ÎflÎ …ı ÷k‰ÿ½fifiı ωrT›Î’Ì ⁄fiΉ‰Î, ¥E»Ì±ı
»Ì±ı, ÷ıfiı ‹ÎÀı ±Î’HÎÎ_ ÁΈ‹Î_◊Ì … µÿÎËflH΢ flΩÒ ¿fl‰Î ’ÕÂı. ±◊ν÷˚ ¿Î›˝ w’ı

104

ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷ ωzη›

’ÏflH΋÷˘ ±◊‰Î ¿Î›˝‹Î_ w’Î_÷fl ’΋÷˘ ±Îÿ½‰Îÿ … ωrωzη›fiÌ ∞‰fi
µΩ˝ ⁄fiÂı. ’Ïfl…fi˘fiÌ ’˛ÎHÎ «ı÷fiÎ … ±ËŸ◊Ì ’˛ıflHÎÎ ⁄fiÌ ·˘¿˘fiı ’˛¤Îω÷ ¿flÌ
¿Âı. µ’ÿı¢‹Î_ fiËŸ µÿÎËflH΢‹Î_ ⁄ÌΩ±˘fiı ’˛¤Îω÷ ¿flÌ Â¿‰ÎfiÌ Â„@÷
ˢ› »ı.
‹ËÎfi ±Îÿ¢˝ ’ÒflÎ ¿fl‰Î ‹ÎÀı ¿fl‰Î‹Î_ ±Î‰ı·_ ÷’, I›Î√, Á‰˝V‰ÿÎfi
±fiı ±ÎI‹⁄Ï·ÿÎfi … ±ı ±Î‘Îfl V÷_¤ »ı, …ıfiÌ ‹ÿÿ ‰Õı ωrωzη›fiÎ ±Îÿ¢˝
÷◊Î µtı¢ ’ÒflÎ ◊¥ ¿ı. ±Î ωrωzη›fiÌ ÷‹Î‹ …wÏfl›Î÷˘ ’ÒflÌ ¿fl‰Î ‹ÎÀı
±Î’HÎÎ_ ’Ïfl‰ÎflfiÎ ’Ïfl…fi˘ ÷flŒ ¬Ò⁄ … ±ÎÂΤflÌ ºÏWÀ±ı ÏfiË΂‰Î‹Î_ ±Î‰Ì
flèÎ_ »ı. ˉı ÷ı‹fiÎı ‰Îfl˘ ±Î√‚ ‰‘‰Îfi˘ ±fiı ¿o¥¿ ¿flÌ »\À‰Îfi˘ »ı. …ı±˘
’˘÷ÎfiÎ ‘fi ‰Õı ±fiı ÁΑfi˘ ‰Õı ±Î ‹ËÎfi ¿Î›˝‹Î_ ¤Î√ÌÿÎfl ⁄fi‰Î ¥E»ı »ı,
¤√‰Îfi ‹Ëο΂ ω ÷ı‹fiı ’˘÷ÎfiÎ ÁËΛ¿ ˢ‰Îfi˘ √Έfl‰ ’˛ÿÎfi ¿flÂı.
ÿı‰Á_V¿ÚÏ÷fiÎ ±Î¿Î‹Î_ ÷ı‹fi˘ µF…‰‚ ÷ı…V‰Ì ’˛¿Î Ëo‹ıÂÎ Ëo‹ıÂÎ {‚Ë‚÷˘
flËıÂı.

ŒÎ›fi· ◊¥ √¥ »ı

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful