RB Archief JWR: 1970-1995

J.W. Richter JWR's RB-archief basiert hoofdzakelijk op de artikelen, die de auteur tussen 1970 en 2002 in Radio Bulletin heeft gepubliceerd. Nadat de oorspronkelijke web-site voor het archief in de Google-groep Radio Bulletin is opgeheven worden een aantal van de publicaties, die de auteur in Word-formaat en in scan-formaat ter beschikking stonden, naar Scribd (in het bereik jwr) overgebracht. In een aantal gevallen zijn weblinks met verwijzen naar actuele web-sites toegevoegd, die in de oorspronkelijke kopij ontbreken. De teksten zijn vrijwel onveranderd per categorie in drie groepen samengevat. • • • RB Archief JWR 1970-1995: enkele ingescande bestanden en een aantal representatieve lezersreacties uit de jaren 1970 tot de negentiger jaren. RB Archief JWR 1995-2000: enkele tekstbestanden uit 1995-2000 RB Archief JWR1947: de CADCAE Ontwerpen (1998-2002) met een aantal Microcap- en Eagle-ontwerpen, die als vingeroefeningen met de Simulatoren Microcap 5 en 6, respectievelijk Eagle 3.55 in de jaren 1998-2002 zijn ontstaan. Een aantal van deze beschrijvingen en schakelingen is in RB Elektronica tussen 1998 en 2002 gepubliceerd.

Het totaaloverzicht van deze publicaties is in tabellenvorm in de appendix samengevat.

Inhoud
De reclamewurger (1971).....................................................................................................................2 Sterwurger 1971..................................................................................................................................11 We blijven 'wurgen'............................................................................................................................14 Stereo-ontvangst voor verafgelegen zenders (1973)..........................................................................17 Ruisonderdrukkers voor FM-ontvangers (1977)................................................................................18 Stereo VU-meter en ruisonderdrukker (1978)....................................................................................21 Automatische volumeregeling in de auto (1973)...............................................................................23 Geluidseffectenversterker (sept. 1971)...............................................................................................24 Geluidseffectenversterker (Aanvullingen Dec. 1971)........................................................................25 Touch-control Volumeregeling (1973)...............................................................................................26 CMOS-versterkertje 100mW met geringe ruststroom (1976)............................................................28 Twee bijzondere Schmitt-triggers (1977 ) .........................................................................................32 Tweedraadsintercom met oproepsysteem (1979) – I..........................................................................35 Tweedraadsintercom met oproepsysteem (1979) – II.........................................................................40 Verzwakker met weerstanden uit de E12-reeks (1980)......................................................................42 Antennes voor straalverbindingen (Nov. 1982)..................................................................................44 Huistelefooncentrale voor vijf toestellen (1984)................................................................................50 Rendement van een reflector antenne (1985).....................................................................................53 Appendix: Overzicht der publicaties 1970-2002................................................................................55

De reclamewurger (1971)
Invoering van de reclame in 1967
De TV-reklame werd ingevoerd op 1.1.1967. Vrijwel onmiddellijk reageren er mensen met protest tegen deze vorm van vervuiling: Notities uit het Nieuwsblad van het Noorden • 2.1.1967 Voor het eerst is er reclame op tv geweest. Leuk om naar te kijken, vindt het NvhN. • 15.3.1967 Een Rotterdamse televisiekijker spant een proces aan tegen minister Klomp? van CRM, omdat hij de TV-reclame als huisvredebreuk beschouwt. "Het omdraaien van de knoppen als men iets niet wil zien gaat niet op", vindt de man. "Het in- en uitschakelen van een tv-toestel bevordert de slijtage enorm. Niemand kan dat dus van de bezitter eisen." Wat hij wil is dat de STER een apparaatje verstrekt dat de reclame wegdrukt.

De publicatie van de reklamewurger
In het Januarinummer 1971 van Radio Bulletin werd de STER-reclamewurger met veel succes gepubliceerd en door het dagblad Trouw met een artikel landelijk bekend gemaakt. In de TV-uitzending Een klein uur U van Koos Postema wordt het systeem aan de STER-directeur voorgesteld.

Reacties
Op deze publicatie in diverse bladen reageerden ca. 30 Nederlanders met brieven, o.a. met positieve respons en met diverse verzoeken om een dergelijke schakeling tegen vergoeding van de kosten te willen toezenden.

Stellingen
Een van de stellingen van J.C. Wildervanck, 1970 luidt: “De radio-STER-reclame zal bij velen minder ergernis opwekken, wanneer het geluidsniveau beter wordt aangepast aan dat van de aansluitende programma's.”

Reacties van de STER
De STER toonde zich "geschokt" en maakte de jingle zo ingewikkeld, dat het apparaat onbruikbaar werd en moest worden aangepast.... In het Aprilnummer van RB werd een verbeterde versie gepubliceerd.

Enkele reacties …
Een hoogleraar (prof. dr. L. Pons) schrijft 15 Januari 1971 aan F.G. De Ruiter (p/a NRCHandelsblad), die mij vervolgens : “Gaarne wil ik mij met het volgende tot U wenden. Met Uw stukje over bovengenoemd onderwerp op blz. 3 afd. Binnenland van NRC - Handelsblad van 15 Jan wil ik U gaarne feliciteren. Wilt U mijn sympathie betuigingen ook overbrengen aan de student J.W. Richter? Waarschijnlijk bestaat er een veel te weinig uitgesproken, diepgeworteld antipathie tegen de STER-reclame op radio en televisie, waar men uit een soort van gevoel van onmacht niet tegen protesteert. Het is precies zoals U onder woorden brengt met de opmerkingen van Richter over de STER reclame.: “die je niet of moeilijk omzeilen kan. Reclame in de krant betekent vanzelf een keuze te kunnen maken. Bij radio en televisie is dat zeer moeilijk i.v.m. de concentratie rond nieuws en dergelijke veelbeluisterde programma's.” Deze vorm van dwang wordt langzamerhand onuitstaanbaar. Het lijkt wat op reclame met vliegtuigen, die spandoeken rondtrekken: een echte soort luchtvervuiling, in ons geval dus een soort ethervervuiling. Men zou zich ook nog anders te weer kunnen stellen. Met elkaar een lijst van via de radio of TV geadverteerde producten opstellen en elkaar beloven juist die niet te kopen! Maar dit zal wel mislukken, want wie verzorgt de administratie voor zoiets? Daarom ben ik al enthousiast over de vinding van de heer Richter en wil zijn idee om langs democratische weg met hulp van de regering (die de televisiereclame heeft toegelaten!) de omroepen verplichten een zodanig sein in te bouwen, dat een eenvoudig apparaatje daarop reageert met uitschakelen, gaarne steunen. Hem veel succes toewensend, hoop ik dat velen spoedig van deze reclame – dwingelandij verlost worden.”

Een bestelling uit Huizen...
Een lezeres uit Huizen (N.H.) schrijft mij 19 januari 1971: “Geachte Heer Richter, Hoewel later dan mijn bedoeling was, zou ik toch graag even willen reageren op een uitzending van Dingen van de Dag van ongeveer een week geleden. Daarin hoorde ik tot mijn verrassing, dat u een apparaatje hebt ontwikkeld, dat de luidspreker van de radio tijdelijk uitschakelt als reactie op de “herkenningstune” van de STER. Uw idee spreekt mijn man en mij bijzonder aan, omdat wij ons altijd zo ergeren aan de meeste van deze reclamespots. Ze zijn vaak zo uitzonderlijk stupide, dat je het niet voor mogelijk houdt, dat iemand zich gedreven voelt na het vernemen van dergelijke reclamespots de daarin aangeprezen goederen te gaan kopen. Afgezien van het niveau van deze spots, wij ervaren het bovendien als zeer hinderlijk, dat het geluid van deze reclame veel harder is dan van de rest van de uitzending, zodat je steeds onaangenaam wordt getroffen door het door de kamer schallende gebazel over biefstukken in de croma, en uitgelaten dames, die elkaar met verrukte stemmetjes vertellen over de wondere werking van een of ander wasmiddel. Daar wij graag van deze misselijke ster-reclame verlost willen worden, zouden wij graag van u willen weten, of de mogelijkheid bestaat aan een dergelijk apparaatje te komen zoals door u zojuist ontwikkeld is. Uiteraard tegen vergoeding van de door u gemaakte kosten. In afwachting van uw antwoord, dat wij met belangstelling tegemoet zien, verblijven wij met vriendelijke groeten, uw mede-STER-lijdster.... P.S.: Een dezer dagen las ik in de krant, dat het publiek kan protesteren tegen het al of niet uitzenden van reclamespots, zoals in dit geval de weigering van een spot van dr. Meinsma tegen het roken uit te zenden, bij de Reclameraad, Postbus 9505 te Den Haag.”

Een tot slot een late reactie (1991)
In het Eindhovens Dagblad van 21.11.1991 publiceerde Ruud Groen een Onder-Ons-berichtje met de vraag "Waar blijft de volautomatische Zapper?". Hij bespreekt het met enkele elektronici, die destijds in Eindhoven nog te werk gesteld waren. Het was niet zo ingewikkeld, meende men. Op de droge achterklant van een bierviltje (in de destijds vermoedelijk nog legaal benevelde kroeg van een studentenvereniging, misschien zelfs Demos?) werd een blokschema getekend. Een kind kon de was doen.

Het idee was niet nieuw, herinnerde men zich. Elektuur had eens een zelfbouw-apparaat gepubliceerd... (Dat is al een bewijs voor de zwakke prestaties van het menselijk geheugen: het moet uiteraard RB zijn). Ruud Groen vraagt zich af, waarom zoiets (in 1991) nog steeds niet commercieel op de markt is gebracht en besluit zijn column met het gevleugelde: "Het zou niet eens reclame nodig hebben om een succes te worden".

Inmiddels zijn de processoren echter nog aanzienlijk veel beter en goedkoper geworden. Desondanks ontdekt niet eens de N.V. Philips de marktwaarde van een Ster-detector. Ikzelf heb er geen behoefte meer aan. Op de TV komt alleen maar onzin en die heb ik al genoeg gezien, vandaar... De Ster-wurger heeft zich ontwikkeld in drie stappen, die nu achtereenvolgens worden gedocumenteerd...

De eerste versie

Sterwurger 1971

We blijven 'wurgen'

Stereo-ontvangst voor verafgelegen zenders (1973)
In 1973 was de ontvangst van stereo-zenders soms bedroevend en ook nu nog is er tijdens een autorit behoefte aan een omschakelaar op mono voor verafgelegen zenders. Ook deze schakeling werd in de loop van enkele jaren ontwikkeld. Een belangrijk elektronica concern moet volgens een toegezonden brief een dergelijke schakeling in haar autoradio's hebben ingebouwd...

Ruisonderdrukkers voor FM-ontvangers (1977)

Stereo VU-meter en ruisonderdrukker (1978)

Automatische volumeregeling in de auto (1973)
De AVR-schakeling is nog steeds actueel, omdat de automotor bij hogere snelheid ongelofelijk veel lawaai produceert. Bij het wachten voor een verkeerslicht of in een file is het geluid daarentegen veel lager. Beide geluidsniveaus moeten in een auto automatisch worden omgeschakeld. Een dergelijke schakeling ontbreekt echter nog steeds in de moderne apparatuur...

Geluidseffectenversterker (sept. 1971)

Geluidseffectenversterker (Aanvullingen Dec. 1971)

Touch-control Volumeregeling (1973)

CMOS-versterkertje 100mW met geringe ruststroom (1976)
Vanaf ca. 1976 werden diverse innovatieve lineaire schakelingen met de goedkope en veelzijdige digitale CMOS-bouwstenen ontworpen, waarvan er een enkele als representatief wordt voorgesteld:

Twee bijzondere Schmitt-triggers (1977 )
De twee navolgende Schmitt-triggers illustreren een groot aantal merkwaardige schakelingen, die ik destijds als “vingeroefeningen” en “toonladders” van de elektronica heb ontwikkeld.

Tweedraadsintercom met oproepsysteem (1979) – I

Tweedraadsintercom met oproepsysteem (1979) – II

Verzwakker met weerstanden uit de E12-reeks (1980)

Antennes voor straalverbindingen (Nov. 1982)
Enkele formules voor antennes: (zie voor toepassingen: Reflector Antennas Revisited )

Antennewinst:

G = 10 . log (q . (π.D/λ)2 ) ….... (dBi)
3dB-bundelbreedte:
ca.

60 . (λ/D) tot 70 . (λ/D) …..... (Graden) …...... (m) ….... (dB)

Het nabije veld van een antenne eindigt bij:

R0 = 2 D2 / λ
Free-space path loss (FSPL)

20 log ( λ / 4π.R)
Antennevergelijking:

A = p2 / p1 = g1 x g2 x ( λ / 4π.R)2

Huistelefooncentrale voor vijf toestellen (1984)

Rendement van een reflector antenne (1985)

Appendix: Overzicht der publicaties 1970-2002
RB Elektronica was het oudste vaktijdschrift op het gebied van elektronica in het algemeen. RB Elektronica is ruim 73 jaar geworden. Op 1 september 2003 is het blad in gedrukte vorm gestopt. Vanaf 1969 tot het einde rond ca. 2002 heeft de auteur op freelance-basis als vaste medewerker van Radio Bulletin/RB Elektronica meer dan 300 artikelen gepubliceerd. Een overzicht van deze publicaties wordt in de volgende tabel samengevat.
Tijdschrift-titel Radio Bulletin Jaar 1970 Maand Pagina Omv. 12 Titel (publicaties in Radio Bulletin, RB Elektronica, Elex, etc.) Voedingsapparaat (2-20V / 1A, met stroombegrenzer) Sterwurger I (reageert op signaal in het muziekspectrum en schakelt de luidsprekers af) Sterwurger III (We blijven wurgen, reageert op drie tonen in de reklame) Aanraakschakelaar 261 2,5 Schuifregistertellers (met flipflops in TTL-techniek) Tastschalter (Elektor Juni 1971) Zenerdiode Touch Control Versterker 378 348 402 538 1 Automatische Start/Stop voor Cassetenrecorder zonder bandafslag (reageert op geluid) Geluidseffectenversterker / Filter versterker (met variable Wienbrugfilter) Eenvoudige Frequentie/Tijdteller deel 1 (met TTL-logica, 4 x Nixie en 40 x BF186!) Eenvoudige Frequentie/Tijdteller deel 2 (met TTL-logica, 4 x Nixie en 40 x BF186!)

Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Elektor Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin

1971 1971 1971 1971 1971 1971 1971 1971 1971 1971 1971 1971

1 4 5 5 6 6 7 8 8 8 9 12

39 198 222

1,5

1,5 Sterwurger II (na verandering van de reklamedeun) 2,5

0,7 0-1 Indicator 1,5 4

Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Electronic Today International Wireless World Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin

1972 1972 1972 1972 1972 1972 1972 1972 1972 1972 1973 1973 1973

1 2 3 7 8 8 0 0 12 12 1 4 6

25 71 115 266 313

5

0,6 0-1 Indicator (zonder aan/uit-schakelaar) 0,7 One-shot Touch Control als lichtschakelaar Eenvoudige Teller-klok met 3 Nixie-buizen 4 Drievoudig regelbaar Voedingsapparaat (-15 V/+5V/+15V) met Foldback Current Limiting (3->15V/1A) Plop/Ruisonderdrukker Touch cotrolled doorbell (in Electronic Today International) Touch Control FM-Tuner (in Wireless World)

499 506 7 146

4

Drievoudig regelbaar Voedingsapparaat (-15 V/+5V/+15V) met Foldback Current Limiting (3->15V/1A)

0,4 Tiptoets deurbel / Touch controlled doorbell A/D-omzetter met de 741 0,6 Blok-/Sinus-/Driehoeksgenerator in een (met drie Opamps 741) Touch Controls

Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin

1973 1973 1973 1973 1973 1973 1973 1973

6 6 8 9 10 11 12 12

239 242 309

0,6 Power Fail Indicator 0,4 Lijnversterker 0,7 Stereo ontvangst van verre zenders (Stereo/Mono-omschakelaar met een FET) TC-volumeregeling

400 433 485 489

1 ECG-voorversterker (hoorbaar maken van de hartslag) 0,8 Inschakelautomaat voor eindversterkers 1 Automatische Volumeregeling in de auto (afhankelijk van het toerental)

0,5 Bistabiele Touch Control Frequentie-/Sample Volt Meter (voor golfvormen van periodieke signalen)

Radio Bulletin

1974

8

320

3

Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Wireless World Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin

1975 1975 1975 1975 1975 1975 1975 1975 1975 1976 1976 1976 1976 1976 1976 1976 1976 1976 1977 1977 1977 1977 1977 1977 1977 1977 1977 1977 1977

1 2 9 9 10 10 11 12 10 1 3 6 6 7 8 9 10 11 1 1 3 4 4 5 5 5 5 5 5

18 50

1 Lekstroomdetector Morse Generator CMOS-1_3 Hoofdtelefoonversterker Schakelingen met de CD4011 CMOS-6_10 Opamp Oscillator CMOS-4_5 Theorie van de CMOS-opamp Opamp Oscillatoren CMOS-10_12 Fasedraaier Stereo Onderdrukker (in Wireless World) CMOS-13_17 CMOS Logar. Versterker CMOS-18_19 Zaagtand/ blokoscillator

212 238

1 Schmitt-Trigger (met CD4011) Spanningsgestuurde Oscillator (met CD4011) Dobbelsteen Touch Control / Funktiegenerator

364 412

2 Logarithmische AC/DC- Ampere-Meter 1mA – 10A 1,5 100 mW Versterker/Ontvanger met CMOS IC4011A (met zeer geringe ruststroom) Functiegenerator

4 20 95 141 143 186 186 186 186 186 186

1 Selectief 325 Hz Audiofilter/Oscillator met CMOS 4011A 1 3 Twee bijzondere Schmitttriggers (met inkoppeling/tegenkoppeling, voor 3 standen) FM-ruisonderdrukker (door autom., signaalafhankelijke overschakeling van Stereo naar Mono) Instelbare 14 Bit-oscillator/deler met CMOS 4020 1 Automatische Volumeregelaar Log. Frequentiedeler Zaagtandoscillator met twee transistoren Multivibrator met de CMOS 4011 A/D-converter voor LDR of NTC/PTC RC-sinusoscillator met de CMOS 4011 Spanninghsbron met regelbare inwendige weerstand (van 0,1 Ohm

tot 10 Ohm, met de LM305 en 2N2905) Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin 1977 1977 1977 1977 1978 1978 1978 1978 1978 1978 1979 1979 1979 1979 9 9 10 11 1 2 6 7 7 8 1 5 10 11 13 9 10 12 265 267 351 344 375 437 2 66 2 1 Electron. Tiendeler voor frequentietellers (voor het bereik boven 10 kHz) Electronische Timer (1 tot 14 minuten, speciaal voor een copieerapparaat ontworpen) Cmos Volumeregeling (met CMOS 4011) CMOS Eindtrap / Trapspanningsoscillator (met de CD4011) Stereo VU-meter met Ruisonderdrukker (verbeterde uitvoering van RB 1963, pag. 309) LF-mV-Meter 2 Teller en Klok (TTL-logica en 4 Nixie-buizen) 2 Frequentieteller, Imp/ Cap.-Meter (met CMOS 4011) Digitale Testschakeling 1 CMOS Ruisgenerator / RC-generator 1 Akoustische TTL-indicator (met CMOS 4011) 5,5 Tweedraadsintercom (samen met T.P. van der Zee, Nieuw-Zeeland) 2 Oproepsysteem voor de tweedraadsintercom (samen met Tjeerd van der Zee, Nieuw-Zeeland) Teilerschaltung (Popular Elektr.) 9 32 2 12 13 12 4 1 Logartihmische VU-Meter (op basis van de logartihmische diodekarakteristiek) Nauwkeurige Verzwakkerschakeling (1:10) met weerstanden uit de E12-reeks 0,5 CMOS – Frequentie-indicator 1,5 Log. Stroomindicator 3 Sample Amperemeter 1 Elektronische Zekering 2 Zuinige Batterijvoedingsindicator (door korte flitssignalen) Uitvinding van de telefoon (Antonio Meucci, Philipp Reiss, Alexander Graham Bell, Elisha Gray) Programmeerbare teller 343 426 473 320 9 185 473 483 2 TV-Kijkcijfers bepalen via de netcentrale (d.m.v. Correlatiemeting) 1 Gitaarversterker 4,5 Antennes voor straalverbindingen 2 Telefooncentrale (voor 2 aansluitingen) 2,5 Telefooncentrale (met 5 aansluitingen) 1,5 De geschiedenis van de FM-modulatie (uitvinder Howard Armstrong) Precisieweerstanden (1%) maken met de E12-reeks (door parallel / serieschakeling)

1 Koptelefoonversterker (met CMOS 4011) 1

Popular Elekt Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin

1980 1980 1980 1980 1980 1980 1980 1981

5 1 1 5 10 11 12 3

Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin Radio Bulletin

1982 1982 1982 1982 1982 1983 1984 1984 1984 1984

1 3 8 10 11 8 1 4 12 12

10

2 Correlatiemeter (voor de Ri-metingen van het 220V-lichtnet) 1,4

1985 Elrad RB Elektronica 1985 1985 1986 RB Elektronica RB Elektronica 1986 1986 1 5 17 39 1,5 8 10 380

(Vanaf deze datum verandert Radio Bulletin de naam in RB Elektronica/Computers) Onbekend artikel 2 Rendement van reflectorantennes (Vanaf deze datum verandert RB het formaat in DIN-A4) Stopcontact is ook informatiebron (frequentiestandaard, belastingsprofiel, kijkcijfers, etc.)

1 Spaarzame deurbelvoeding (schakelt trafo alleen bij gebruik aan) De Q-kwaliteit van een signaal (analoog aan de kwaliteit van een kring) Qwerty Netfase C-Meter Netspanningsmeter

RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica Elex RB Elektronica

1987 1987 1987 1987 1987 1987 1988 1988

7 7 7 7 7 10 7 8 45 47

Semi-professionele netspanningsmeter (200 V – 235V) 2 Snelle relaissturing Weergave zonder HIFI Antieke straalverbindingen (na de val van Troje, ca. 1200 voor Christus) CAD/CAM-aankoppeling Aanslag op halogeenlampen (door inschakelverschijnselen) 1,5 Colpitts Oscillator met de 2N3055, 850 kHz 0,3 Goedkope hoogspanningscondensator (met behulp van een printplaat, 475 pF-10 nF, 100 kVolt) Cassegrain en Gregory antennes Cassegrain antennes Thermische weerstanden eenvoudig meten (met een LM317) 1 Schakelende voeding met de LM317 Lab-voeding met 2xLM317 met een ballastweerstand Jaargang 60

RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica

1989 1989 1989 1990 1990 1990 1990 1990 1990 1990

7 4 11 3 3 5 6 11 12 12

35

1,5

21 29 39 23 37 46 44

RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica

1991 1991 1991 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992

4 5 6 2 2 2 2 2 2 3

21 23 37 34 36 41 29 30 29 40

1 Sneller schakelen met relais (instelbare afvaltijd) 1 Elektronici en simulanten Decadenbank (netwerk in 4-polige SMD-bouwsteen) Spanningsverdubbelaar met CMOS IC's 1 Recycling van magnetische energie (in spoelen) Voeding met senseleidingen Wist U, dat ... (ontdekking en toepassingen van kwartskristallen) 1,2 Dissipatieberekening-varianten (vervangingsschma's) Hartinfarct bij computers (langere levensduur voor chips) 1,2 Wisselstroomvoeding met stroommeter

RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica Hanser Fachzeitschriften RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica

1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992 1992

3 4 5 6 7 7 7 7 7 9 9 10 10 10 11 11 11 12 12 12 11

15 66 38 37 76 78 64 37 62 18 20 35 7 18 41 7 20 13 39 7

1

Telefoonfraude in de USA (door de simulatie van de stuursignalen van 2600 Hertz) MOS contra Bipolair (De grenzen van halfgeleiders) Snel R meten tussen 0,001 – 2,000 Ohm

1,3 Meting van de magnetische energie (in een spoel of transformator)

1,5 Stofzuigervoeding (3,6 V/3A) voor auto-aansluiting op 12 Volt 1 Clockoscillatoren omschakelen voor testphasen Nieuwe Logicafamilies (TTL, LS, HC, FAST, AC, FCT, ...etc). Wie dekt de lading (Batterijen) Een andere kijk op Maxwell, deel 1 (energietransport in plastic) 2 1,5 Een andere kijk op Maxwell, deel 2 (energietransport in een tweelingssnoer en in de atmosfeer) Snelle netspanningsomschakelaar (binnen ca. 10 msec, voor een noodstrommvoorziening)

1,3 Metingen aan CMOS-schakelingen 1 Een andere kijk op Maxwell, deel 3 (dipool) 1,5 Buizen, vergane glorie ? (Overgang naar halfgeleiders, ongevoeligheid voor EMP)

1 De zwakste schakel(aar) in de keten (uit de reeks faults & failures) 0,7 Een andere kijk op Maxwell, deel 4 (glasvezels als golfpijpen) 0,4 Drie kleuren met een tweekleuren – LED 1 Soldeer: het fenomeen (samenstelling) 2 Correctie van de vermogensfactor in voedingen Een andere kijk op Maxwell, deel 5 (whistlers in het aardmagneetveld) Leiterplatten Technik: Vom CAD-Layout zum Bestück- und Prüfprogramm (CAD-Datenschnittstelle zur Fertigung)

1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993

1 1 1 1 1 3 3 3 3 4 4 4 4 4 4 5 7 7

27 28 41 48 49 12

0,5 Digitale PLL-schakeling 1,5 Capaciteitsmeter 5-100 pF, met 100 kHz-generator Microvolttester 1,5 Voedingsbron met een negatieve inwendige weerstand Precisiemeting van zeer kleine weerstanden (0,03 Ohm) 1 De knipmethode (overbodige onderdelen, ->> hoe men TV's goedkoper kan produceren) oscillerende regelaars

11 29 92 92

1,5 10 Geboden v.h. Debuggen (uit Electronic Design 3 september 1992) 1 Aardlusonderbreker (ter vermijding van storingen) 0,5 Printspoelen (1-6 windingen, 18-900 nHenry) 0,5 Kortsluittester Clockfrequentie 1 Ghz Spanningsgestuurde oscillator VCO oscillator

111 14 32 30

1 Logica voor supercomputers (Cray) 1,5 oscillerende spanningsregelaars (met een LM317) 1,5 Precisiespanningsdeler 1% 1,5 Inschakelen zonder piekstromen (TSE = Transformatoren sanft einschalten)

RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica

1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1993 1994 1994 1994 1994 1994

7 7 7 9 9 9 9 9 9 10 11 11 11 12 12 12 12 12 5 10 10 11 12

35 34 36 10

Filter met 4 uitgangen 1,5 Kleine oorzaak, grote gevolgen (meerderheidsbesluiten) Transformatoren Weerstanstransformator Dissipatietester voor Condensat. Driepuntsregelaars

38 8 36 29 26 31 34 24 14 22 43 40 8 34 36 28 19

1 Nauwkeurige Impulsgever 2 ASIC's met 3 V voeding 1,5 Lineaire/schakelende voeding Spanniningsgestuurde zaagt.osc. 2 Van Kakafonie tot Symfonie (plesiochrone digitale hierarchie) Brandstofcellen HF-storingen Chaostheorie 1,5 Ergonomie 1 Lineaire regelaar met lage verliezen (LT1074, LT1084, LT1006) 0,6 Sensor voor vloeistofniveaus (met een CD4011) 1 Koelen met ventilatoren 1,5 Van IC tot MCM 2 Solitons en solitonlichtgeleiders 1 Het frequentiespectrum (zoals afgelezen uit een spectrumanalyzer) 2 Het universele EDV-net (diverse verkabelingssystemen) 1 De Intelligente autosleutel (met TIRIS en EEPROM) De grote batterij (verklaring van de bliksem volgens Richard Feynman -1963-) Koelen met geluid

RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica

1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1995 1996

1 2 3 3 3 3 3 4 4 4 5 7 10 10 10 10 10 10 10 3

32 17 20 19 27 26 38 41 47 5 37 39 35 35 42 42 40 16

2

2 De print als IC 1 Het bagagetransport in Denver (uit de rubriek faults & failures) 1 De ontwikkeling van DOS (MS-DOS 1.0 - >> 6.0) 1,5 De groene PC (op initiatief van President Clinton) 1,5 Een blik op het magneetveld 1 Vermogensmeting (met een optokoppelaar) 1 12 V indicator met poorten uit de 7400-reeks Anemometer vor het meten van windsnelheid met warmteverlies 0,5 Veelzijdig filter 1 Hall-netwerk 2 Femto-amperemeter (van Bob Pease, met de LMC662) 1 Oplossend vermogen v. calculators 0,5 Vermogensmeter (tot 2kWatt 220V) 1,2 De jacht op de Pentiumbug 0,5 Miniatuur Dipoolantenne 0,5 Drietoongenerator Pacemaker (Ontwerpbeschrijving van William Greatbatch) 2 Het ontwerp van HF-prints (Stripleidingen)

RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica

1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1996 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997 1997

3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 5 9 10 10

18 28 15 26

4 Van huis uit tolerant (Fail-safe ontwerpmethoden) 2,5 Ontkoppelingsmethoden (vooarl voor snelle digitaallogica) 1 De uitvinder van PAL (Walter Bruch uit Mittelweida -Sachsen-) 2 Accumulatoren (NiCd, Ni/MH, etc.) Elektromobielen De ontdekker der Röntgenstralen (Conrad Röntgen, 1845, 150 jaar geleden geboren)

25 30 37 44 9 16 38 38 32 30 34 36 36 29 31 33 27 37 35 8 36 30

1

1,5 Snelle dataleidingen 0,5 Aardingsvrije negatieve spanningsbron (met CMOS-poorten) 1 Veel Solderen en toch gezond blijven 6 Samengestelde opamps (met twee Opamps) 4 De alkaline accu (RB) (beschrijving van de Renewal loodvrije cellen) 0,5 Batterij met ingebouwde ladingsdetector 0,5 Een Eurospoor met 50 Hz Elektronica in maatkostuum Kasten en behuizingen met EMC-afscherming Op weg naar de nano-elektronica 0,5 Stralingsdetector v. radioactief mat. Xenonlampen op de weg Zonnebatterijen op grote schaal 2 Soldeerverbindingen 1,5 Storingvrije elektrische installaties (storingen door harmonischen) Telewerken 2 Het elektron (beschrijving der muonen, positronen en electronen) Reinigen met UV-licht Netwerken in de auto (CAN) Solderen met licht De tovenaar van Menlo Park (Thomas Alva Edison) De micapiramides (RB) (Teotihuacan) De wervelende kern (over het ontstaan van het aardse magneetveld) Actieve vermogenscorrectie / Vermogensbegrenzers Een Internet-adres voor elk onderdeel N-stralen (de „ontdekking“ van een niet bestaande straling) van de Franse fysicus Blondlot (1903) De magamp (magnetische versterker, werkt met modulatiefrequentie van 30 kHz) Het oudste schema ter wereld (uit de Hathortempel te Dendera) 0,5 De witte LED Luminescentie Accuruis (stijgt sterk bij ontlading, stuursignaal voor het laadcircuit) Alternatieve generator (met een schoorsteen in de woestijn) Vulstandmeter (Nivopuls, werkt met geluidsradar) De micapiramides (P.M.) 1 Ballgrid-Arrays hersolderen De lithiumbatterij 1 Elektrosmog

10 16-19 34

10 32-33 10 43

10 12..13 10 12 12 12 12 12 12 12 24 32 33 30 29 35 31 34 10 24-27

RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica Extra RB Elektronica Extra RB Elektronica Extra RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica

1997 1998 1998 1998 1998 1998 1998 1998

12 6

29 9

1 Actieve stroombegrenzers Aardlichten 2 Hoogspanningsgenerator (met waterdruppels) 3 De 555 (timer/Oscillator), beschrijving van het ontwerp van een CMOS-versie Betaald rijden Halfgeleiders Si-Ge-Transistoren Elektronische Starters

6 16-17 6 10..12 6 7

1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999 1999

1 1 3 3 3 4 4 4 4 4 4 4 4 4 5 5 5 5 5 5 7 7 8 8 8 8 9 9 9 14 30 37 28 21 40 17 47 15 18 10 43 20 19 18 22 17 20 34 14 22 43

De globale chronometer (UTC), nauwkeurige tijdsbepaling en GPS Loodvrij solderen Kortsluittester Milieuvriendelijke elektronen 1 Faraday en Maxwell Metaaldetector Zeekabels Defensieve voeding Harmonische Oscillatoren Thermometer met bliksemteller Tips & Tricks (satellietantenne uirichten, Raamantenne, reparatie gloeilampen, Ballastweerstand) Elektronica in het internet (groot aantal schakelingen, o.a. Clapposcillator) 1 De toekomst van de elektrotechniek Harmonische Oscillatoren 50 Hz Oscillator (Wienbrugoscillator gesimuleerd met Micro-Cap V) Reparatie van designfouten Thyristoren afschakelen (met een transistorschakeling) Het succes van Konosuke Matsushita De pacemaker (uitvinding van Wilson Greatbatch -1958), gesimuleerd met Micro-Cap Nulpuntsfilter Markt en management 4 Ervaringen met een AD-simulator (Micro-Cap V) De fundamenten van de elektrotechniek Katalysator voor elektronica (gassen door luchtafsluiting t.b.v. de desiccatoren) Rendementsprong voor loodaccu's 2 Kristaloscillatoren (metz een CMOS of HCMOS inverter) 4 (Klassieke) Multivibrator met een condensator (simulatie met MicroCap) Het ontladen van een spoel (met behulp van een vliegwieldiode, resp. Zenerdiode) Anti-roest velden, bestrijding van corrosie

RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica

1999 1999 1999

9 9 9

59 55 14

2 Kortegolfstoringen door planeten (Home Planet voor Windows) Ervaringen met Eagle Markt en management LC-oscillator (simulatie van de inschakelverschijnselen met MicroCap) Resonantiedetector Zonnevlekken Power Multivibrator met 2 thyristoren 20V/5A (gesimuleerd met de Micro-Cap 6 simulator) Toscaanse elektronica (Via Aurelia, winkel in Rosignano) De harde regen (risico's door harde regen bij vliegtochten) De simulatie van filters (simulatie met Micro-Cap) De Micro-Cap 6 simulator Recycling van printplaten en beton Jaargang 72

RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica RB Elektronica

2000 2000 2000 2000 2000 2000 2000 2000 2000

2 3 3 3 7 9 9 9 9

35 14 29 21 22 17 9 6 13

2

RB Elektronica

2002

2

19

1

Blokgolfgenerator voor 3 Volt (met IC TLV2771, gesimuleerd met MicroCap), maart 2002 Op 1 september 2003 is het blad in gedrukte vorm gestopt.

RB Elektronica

2003

9

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful