Bernard Lazare, Αναγκαιότητα της επανάστασης

Αστός — Και πιστεύετε στην επανάσταση;
Εγώ — Πιστεύω σ’ αυτήν. Όπως κι εσείς, άλλωστε.
Αστός — Εγώ; Θα πρέπει να αστειεύεστε! Είναι δυνατή µια επανάσταση στην εποχή
µας; Οι ένοπλες δυνάµεις· η σοφία των προλεταρίων — αποφασισµένων να πετύχουν
νοµικά τη βελτίωση της παρτίδας τους· η θέληση των δηµοκρατικών — που έχουν ήδη
κάµη τόσα πολλά για τους εργαζοµένους — να πορευτούν µε αποφασιστικότητα στο
δρόµο των κοινωνικών µεταρρυθµίσεων: δεν είναι όλ’ αυτές οι εγγυήσεις αρκετές για
σας;
Εγώ — Δεν υφίσταται πλέον για µένα ό,τι υφίσταται για σας. Γνωρίζω το συλλογισµό
σας, και γνωρίζω πόσο πολύ θα θέλατε να τον πιστέψετε. Είστε σαν τους αρρώστους που
υπολογίζουν τις πιθανότητες που έχουν να ξεφύγουν από µιαν ασθένεια και να
καθησυχάσουν τους φόβους τους διατηρώντας την ελπίδα. Μπορείτε να κάνετε ό,τι
θέλετε, αλλά δε θα είστε σε θέση ν’ αποφύγετε µια επανάσταση.
Αστός — Γιατί όµως;
Εγώ — Επειδή είναι η µοιραία κατάληξη· κι επειδή στις σύγχρονες κοινωνίες κάθε τι
οδηγεί εκεί, κάθε τι µας καθοδηγεί εκεί. Εσείς — ένας αστός, ένας µέτοχος ενός µεγάλου
καταστήµατος, µια µεγάλης εταιρείας — είστε ένας ηθοποιός σαυτό, όπως ο
συνδικαλισµένος εργαζόµενος, όπως οι άνεργοι — ο αριθµός των οποίων αυξάνεται όσο
οι τάξεις των ιδιοκτητών αραιώνουν. Ο καιρός είναι τέτιος που από δω στο κεφάλαιο,
όπως η εργασία, είναι ένας παράγοντας της επανάστασης.

Aστός — Δε νοµίζετε πως έξυπνες µεταρρυθµίσεις θα µπορούσαν να σταµατήσουν το
κίνηµα;
Εγώ — Τί εννοείτε µεταρρυθµίσεις; Τί εννοείτε έξυπνες µεταρρυθµίσεις; Τούτες είναι
λέξεις που οι υπουργοί χρησιµοποιούν στις δεξιώσεις. Πιστεύετε σοβαρά πως νέοι
δηµοσιονοµικοί νόµοι, προοδευτική φορολογία, ένας νέος τρόπος φορολόγησης της
κληρονοµιάς, συνταξιοδοτικοί νόµοι που εξασφαλίζουν στον εξαντληµένο εργαζόµενο
100 φράγκα το χρόνο µάξιµουµ όταν είναι 70, θα µπορούσε να σταµατήσει την πορεία
µας; Είστε όλοι ανόητοι! Παραδέχεστε πως δεν είναι όλα καλά στον καλλίτερο κόσµο
που θα µπορούσε να υπάρχει. Με τούτη την παραδοχή δικαιολογείτε τα πάντα, επειδή
ολάκερος ο κόσµος δεν είναι υποχρεωµένος να δεχθεί τον ορισµό σας για το καλλίτερο.
Πόσο ισχυρότερος θα ήσασταν εάν επιβεβαιώνατε πως οι σχέσεις µεταξύ κεφαλαίου και
εργασίας είναι σωστές και ωραίες, και πως καµµιάν άλλη δε θα µπορούσε να υπάρξει.
Αντιθέτως, αναγνωρίζετε πως άλλες σχέσεις µπορούν να συλληφθούν ανάµεσα σαυτές
τις δύο εξουσίες, κι ελπίζετε να σώσετε τον εαυτό σας διατηρώντας την υπαγωγή της
εργασίας στο κεφάλαιο. Λυπάµαι πραγµατικά για σας.
Αστός — Δεν είµαστε ακόµα νεκροί.
Εγώ — Όχι, αλλά είστε άρρωστος, κι αυτό που κάµη την περίπτωσή σας χειρότερη είναι
ότι έχετε επίγνωση της ασθένειάς σας. Κάθε πρωί που σηκώνεστε κοιτάτε την πρόοδο
του ίκτερού σας, κι είστε ανίκανος να τον θεραπεύσετε.
Αστός — Μήπως µας θεωρείτε ανθρώπους πούναι ανίκανοι να υπερασπιστούν τους
εαυτούς τους;
Εγώ — Φυσικά όχι. Έχετε ήδη δώσει αρκετά ικανοποιητικά παραδείγµατα της
αγριότητάς σας. Είναι µόνο τούτο — και να δούµε σε ποιο βαθµό αυτό που λέω είναι
αλήθεια — τη µέρα που θα υπερασπιστείτε τους εαυτούς σας, θα δώσετε το σήµα για την
Επανάσταση. Κιάν δεν υπερασπιστείτε τους εαυτούς σας, είναι η Επανάσταση που θα
έρθει να σας ξυπνήσει. Πιαστήκατε σ’ ένα τροµακτικό αδιέξοδο. Εάν παραχωρήσετε
λίγα πράγµατα στους πτωχούς, θ’ αναγνωρίσετε τη νοµιµότητα των απαιτήσεών τους,
και θα τους ενθαρρύνετε να ωθήσουν τα πράγµατα στ’ άκρα. Εάν δεν παραχωρήσετε
τίποτα, νοµιµοποιείτε όλες τις απαιτήσεις κι όλα τα γεγονότα. Εάν µπείτε µπροστά, θα
βρείτε τον εαυτό σας πιασµένο σ’ άλλες ακόµα δυσκολίες.
Αστός — Δε θα υποστηριχθούµε λοιπόν;
Εγώ — Φυσικά! Έχετε ακόµη µερικά παληά φρούρια, το στρατό, τη δικαιοσύνη, τη
διοίκηση, αλλά όλ’ αυτά γρήγορα θα καταρρεύσουν κάποια στιγµή. Έχετε µηχανές που
φαίνεται να λειτουργούν παρόλ’ αυτά θα σταµατήσουν από µόνες τους. Τη µέρα που ο
εργαζόµενος θα σταµατήσει να παλεύει µε µπάλες χαρτιού, τη µέρα που θα σταµατήσει
να στέλνει στο κοινοβούλιο καραγκιόζηδες και ο διστακτικός, τη µέρα που θα πει σε
όσους ισχυρίζονται ότι τον αντιπροσωπεύουν: όλα ή τίποτα, κείνη τη µέρα θα είστε σε
κίνδυνο.

Αστός — Θα µεταναστεύσουµε
Εγώ — Όχι, επειδή η Επανάσταση θα εξαπλωθεί, επίσης. Τούτο είναι το σπουδαίο: η
κοινωνική Επανάσταση θάναι Ευρωπαϊκή. Μια πολιτική επανάσταση είναι εντοπισµένη·
µια οικονοµική γενικεύεται.
Αστός — Είστε απαισιόδοξος.
Εγώ — Απαισιόδοξος για σας αλλά, να είστε σίγουρος, αισιόδοξος για τους άλλους.
Αστός — Ακόµη κι έτσι, θα έχουµε πάντοτε τον καλό στρατό µας.
Εγώ — Δε θα τον έχετε για πάντα.
Αστός — Γιατί;
Εγώ — Επειδή αυτό που εσείς αποκαλείτε κατάσταση ένοπλης ειρήνης δεν µπορεί να
διαρκέσει επ’ άπειρον, και άσχετα µε το τι λύση θα βρείτε σαυτό το πρόβληµα, η
επανάσταση είναι αναπόφευκτη. Εάν επιµένετε στη διατήρηση µόνιµων στρατών, είναι
είτε λόγω πτώχευσης είτε λόγω επανάστασης. Εάν κάνετε πόλεµο, είναι η επανάσταση
στην ηττηµένη χώρα, και θα εξαπλωθεί, αγγίζοντας το νικηφόρο έθνος. Εάν όχι, φυσικά,
απ’ τη στιγµή της κήρυξης του πολέµου οι προλετάριοι των δύο χωρών θ’ απαντήσουν
µε γενική απεργία, ή µε καταστροφή των σιδηροδροµικών γραµµών των δύο πλευρών, κι
είναι ακόµα επανάσταση. Εάν απολύσετε το µόνιµο στρατό θα ελευθερώσετε αµέσως
µερικές εκατοντάδες χιλιάδες άνδρες (σικ) εργαζοµένoυς. Θ’ αυξήσετε έτσι µοιραία τη
συνεχώς αυξανόµενη µάζα των ανέργων, αλλά την αυξάνεται µε τόσο ξαφνικό τρόπο,
που θα επιδεινώσετε ταχύτατα τη συνολική µιζέρια, θα φέρετε τόσο απερίσκεπτα µια
γενική µείωση των µισθών — επειδή θέλετε να επωφεληθείτε απ’ το πλεόνασµα των
εργατικών χεριών — πούναι ακόµα η επανάσταση.
Αστός — Με κάνετε να χάσω την ελπίδα µου! Πέστε µου τι πρέπει να γίνει.
Εγώ — Κάντε την επανάσταση µαζί µας.
* Από το Almanach socialiste illustrè, 1896. Μετάφραση aixmi. Δηµοσιεύεται και στο
http://ngnm.vrahokipos.net