You are on page 1of 97

Kancelaria Sejmu

s. 1/1

USTAWA z dnia 18 wrzenia 2001 r. Kodeks morski

TYTU I Przepisy oglne Art. 1. 1. Kodeks morski reguluje stosunki prawne zwizane z eglug morsk. 2. W stosunkach cywilnoprawnych zwizanych z eglug morsk stosuje si - w braku odpowiednich przepisw Kodeksu morskiego - przepisy prawa cywilnego. 3. Stosunki pracy na statkach morskich, sprawy bezpieczestwa morskiego, zapobieganie zanieczyszczaniu morza przez statki oraz inne sprawy w zakresie nieuregulowanym przepisami Kodeksu morskiego, reguluj odrbne przepisy. Art. 2. 1. Statkiem morskim jest kade urzdzenie pywajce przeznaczone lub uywane do eglugi morskiej, zwane dalej statkiem. 2. Statkiem morskim w budowie jest statek, ktrego stpk pooono lub wykonano rwnorzdn prac konstrukcyjn w miejscu wodowania, a do zakoczenia budowy. Art. 3. 1. Kodeks morski stosuje si do morskich statkw handlowych. 2. Morskim statkiem handlowym jest statek przeznaczony lub uywany do prowadzenia dziaalnoci gospodarczej, a w szczeglnoci do: przewozu adunku lub pasaerw, rybowstwa morskiego lub pozyskiwania innych zasobw morza, holowania, ratownictwa morskiego, wydobywania mienia zatopionego w morzu, pozyskiwania zasobw mineralnych dna morza oraz zasobw znajdujcego si pod nim wntrza Ziemi.

Opracowano na podstawie: Dz.U. z 2001 r. Nr 138, poz. 1545, z 2002 r. Nr 41, poz. 365, z 2003 r. Nr 229, poz. 2277, z 2004 r. Nr 93, poz. 895, Nr 173, poz. 1808, z 2005 r. Nr 155, poz. 1298, z 2009 r. Nr 95, poz. 789.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 2/2

Art. 4. Do statkw morskich uywanych wycznie do celw naukowo-badawczych, sportowych lub rekreacyjnych stosuje si Kodeks morski z wyjtkiem przepisw o przewozie adunku lub pasaerw oraz przepisw o awarii wsplnej. Art. 5. 1. Do statkw morskich penicych wycznie specjaln sub pastwow stosuje si Kodeks morski z wyjtkiem przepisw o przewozie adunku lub pasaerw, o awarii wsplnej i o przywilejach na statku. 2. Do statkw penicych specjaln sub pastwow zalicza si w szczeglnoci statki: hydrograficzne, dozorcze, poarnicze, telekomunikacyjne, celne, sanitarne, szkolne, pilotowe, statki uywane wycznie do ratowania ycia na morzu lub do amania lodw. Art. 6. 1. Z zastrzeeniem wyjtkw przewidzianych w ustawie, nie stosuje si Kodeksu morskiego do jednostek pywajcych Marynarki Wojennej, Stray Granicznej oraz Policji. 2. Przepisw Kodeksu morskiego o przewozie adunku lub pasaerw nie stosuje si do transportw wojskowych morskimi statkami handlowymi, chyba e strony umowy przewozu morskiego postanowi inaczej. Art. 7. Armatorem jest ten, kto we wasnym imieniu uprawia eglug statkiem morskim wasnym lub cudzym. Art. 8. 1. Terminy przedawnienia roszcze ze stosunkw regulowanych Kodeksem morskim mog by przeduane umow stron zawart na pimie po zaistnieniu zdarzenia, z ktrego wyniko roszczenie. 2. Przepis 1 nie dotyczy roszcze stwierdzonych prawomocnym orzeczeniem sdu lub wyrokiem sdu polubownego, a take ugod zawart przed tymi sdami.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 3/3

TYTU II Statek morski Dzia I Polska przynaleno statku Art. 9. 1. eglug pod polsk bander moe uprawia tylko statek o polskiej przynalenoci. 2. (skrelony). 3. Terenowy organ administracji morskiej, na ktrego obszarze dziaania znajduje si port rozpoczcia podry, moe w uzasadnionych przypadkach zezwoli na wykonywanie przez czas oznaczony staego przewozu midzy portami polskimi przez statek podnoszcy bander pastwa innego ni pastwo czonkowskie Unii Europejskiej. Art. 10. 1. Statkiem o polskiej przynalenoci jest: 1) statek stanowicy polsk wasno, o ktrym mowa w art. 73 1 i 2, 2) statek uwaany za stanowicy polsk wasno, o ktrym mowa w art. 73 3, 2a) statek niestanowicy polskiej wasnoci, ktry uzyska polsk przynaleno zgodnie z rozporzdzeniem nr 613/91 (EWG) z dnia 4 marca 1991 r. w sprawie transferu statkw z jednego rejestru do drugiego wewntrz Wsplnoty (Dz. Urz. WE L 68 z 15.03.1991 r., z pn. zm.), 3) statek niestanowicy polskiej wasnoci, ktry czasowo uzyska polsk przynaleno, o ktrym mowa w art. 13 1. 2. Przepisy niniejszego dziau dotyczce statku stanowicego polsk wasno stosuje si do statkw uwaanych za stanowice polsk wasno. Art. 11. 1. Statek o polskiej przynalenoci jest obowizany podnosi polsk bander. 2. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej moe, w drodze rozporzdzenia, zwolni niektre rodzaje statkw o polskiej przynalenoci z obowizku podnoszenia bandery. Zwolnienie nie moe dotyczy statkw uprawiajcych eglug poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 12. 1. Statek o polskiej przynalenoci oznacza si nazw na dziobie, z kadej burty i na rufie. Pod nazw na rufie powinna by uwidoczniona nazwa portu macierzystego statku.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 4/4

2. Waciciel nadaje statkowi nazw i wskazuje port morski jako port macierzysty statku. Nazwa podlega zatwierdzeniu przez dyrektora urzdu morskiego waciwego dla portu macierzystego statku, w drodze decyzji administracyjnej, z zastrzeeniem 2a. 2a. Nazwa statku morskiego uywanego wycznie do celw sportowych lub rekreacyjnych o dugoci kaduba do 24 m podlega zatwierdzeniu, w drodze decyzji administracyjnej, przez zarzd polskiego zwizku sportowego, o ktrym mowa w art. 23 3. 3. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej okreli, w drodze rozporzdzenia, tryb postpowania w sprawach nadawania i zatwierdzenia nazwy statku, uwzgldniajc konieczno jego indywidualizacji. 4. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej moe okreli, w drodze rozporzdzenia, inny, ni wskazany w 1, sposb oznaczania niektrych statkw, majc na wzgldzie ich rodzaj, przeznaczenie i rodzaj eglugi. Art. 13. 1. Statek niestanowicy polskiej wasnoci moe uzyska polsk przynaleno na czas oznaczony, jeeli wnioskodawca cznie speni nastpujce wymogi: 1) jest osob prawn majc w Rzeczypospolitej Polskiej siedzib lub oddzia bd jest osob fizyczn zamieszka w Rzeczypospolitej Polskiej lub majc w Rzeczypospolitej Polskiej oddzia, 2) przedstawi umow najmu lub dzierawy statku bd inn umow, na podstawie ktrej bdzie mg uprawia eglug statkiem we wasnym imieniu, 3) zobowie si, e bdzie prowadzi dziaalno armatorsk w Rzeczypospolitej Polskiej, 4) zoy urzdowo powiadczony odpis lub wycig ze staego rejestru statkw, zawierajcy opis statku, oznaczenie waciciela oraz inne dane z tego rejestru, a w szczeglnoci wpisane prawa zastawu i ograniczenia w rozporzdzaniu statkiem, 5) przedstawi pisemn zgod waciwych organw pastwa staego rejestru statkw, waciciela statku i wszystkich wierzycieli hipotecznych na nadanie statkowi polskiej przynalenoci oraz zapewnienie waciwych organw pastwa staego rejestru statku, e w czasie trwania polskiej przynalenoci statek nie bdzie uprawniony do podnoszenia bandery tego pastwa, 6) wskae port macierzysty statku w Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Statek niestanowicy polskiej wasnoci uzyskuje czasow polsk przynaleno przez wpis do rejestru okrtowego, na podstawie postanowienia izby morskiej stwierdzajcego okres przynalenoci. Art. 14. Armator prowadzcy w Rzeczypospolitej Polskiej dziaalno za porednictwem oddziau podlega, w zakresie spraw zwizanych z uprawianiem eglugi statkiem, ktry uzyska czasow polsk przynaleno, polskiemu prawu i jurysdykcji sdw polskich w takim zakresie, w jakim podlega im osoba majca w Rzeczypospolitej Polskiej siedzib lub miejsce zamieszkania.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 5/5

Art. 15. Armator, ktrego statek uzyska czasow polsk przynaleno, jest obowizany obsadzi statek zaog zgodnie z polskimi przepisami i podda statek polskim przepisom, w szczeglnoci w zakresie: pomiaru, bezpieczestwa morskiego, dokumentw statku i ochrony rodowiska. Art. 16. Nazwa statku, ktry uzyska czasow polsk przynaleno, moe by zmieniona tylko za zgod waciwych wadz pastwa staego rejestru statku oraz jego waciciela i wierzycieli hipotecznych. Art. 17. 1. Statek niestanowicy polskiej wasnoci traci uzyskan czasow polsk przynaleno, jeeli: 1) przestanie by speniany ktrykolwiek z wymogw wymienionych w art. 13 1, 2) upynie okres, na jaki uzyska przynaleno, i okres ten nie zostanie przeduony, 3) wniesie o to armator statku, 4) armator statku nie przestrzega przepisw niniejszego dziau, 5) zostanie wydana decyzja w trybie art. 18. 2. Utrata przez statek czasowej polskiej przynalenoci nastpuje z dniem wykrelenia statku z polskiego rejestru okrtowego, na podstawie postanowienia izby morskiej. Art. 18. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej moe wyda decyzj o utracie czasowej polskiej przynalenoci statku, jeeli wymaga tego interes pastwa, a w szczeglnoci interes polskiej gospodarki morskiej. Z tych samych wzgldw minister waciwy do spraw gospodarki morskiej moe wyda decyzj sprzeciwiajc si uzyskaniu przez statek czasowej polskiej przynalenoci. Art. 19. 1. Polska przynaleno statku stanowicego polsk wasno moe by zawieszona na wniosek waciciela. 2. Waciciel statku wskazuje we wniosku okres zawieszenia, rejestr, do ktrego statek bdzie wpisany oraz przedstawia pisemn zgod wierzycieli hipotecznych na zawieszenie polskiej przynalenoci statku. 3. Postanowienie o zawieszeniu wydaje izba morska, ustalajc okres zawieszenia.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 6/6

4. Wpis stwierdzajcy zawieszenie staje si skuteczny z dniem zawiadomienia izby morskiej przez waciciela statku o uzyskaniu przez statek obcej przynalenoci. 5. W okresie zawieszenia polskiej przynalenoci statek nie moe podnosi polskiej bandery. Art. 20. Nazwa statku stanowicego polsk wasno, ktrego polska przynaleno zostaa zawieszona, nie moe by zmieniona w okresie zawieszenia bez zgody jego waciciela i wierzycieli hipotecznych. Portem macierzystym takiego statku powinien by port pastwa czasowej przynalenoci statku. Art. 21. 1. Zawieszenie polskiej przynalenoci statku stanowicego polsk wasno ustaje po upywie okresu zawieszenia lub, na wniosek waciciela, przed upywem tego okresu albo na skutek utraty przez statek czasowej przynalenoci obcego pastwa, z zastrzeeniem 2. 2. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej moe, ze wzgldw okrelonych w art. 18, wyda decyzj o ustaniu zawieszenia polskiej przynalenoci statku lub sprzeciwiajc si zawieszeniu. 3. Ustanie zawieszenia polskiej przynalenoci statku stanowicego polsk wasno nastpuje z dniem wykrelenia w staym rejestrze okrtowym wpisu o zawieszeniu, na podstawie postanowienia izby morskiej. Art. 22. Ilekro w przepisach niniejszego dziau mwi si o staym rejestrze statku, rozumie si przez to rejestr prowadzony w pastwie, do ktrego przynaleno zostaa zawieszona, w ktrym wpisany jest waciciel statku oraz prawa zastawu i ograniczenia w rozporzdzaniu statkiem. Dzia II Rejestr okrtowy Art. 23. 1. Statek stanowicy polsk wasno podlega obowizkowi wpisu do polskiego rejestru okrtowego prowadzonego przez izb morsk waciw dla portu macierzystego statku, z zastrzeeniem 2 i 3. 2. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej okreli, w drodze rozporzdzenia, rodzaje statkw stanowicych polsk wasno niepodlegajcych obowizkowi wpisu do rejestru okrtowego. Zwolnienie nie moe dotyczy statkw uprawiajcych eglug poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Statek morski stanowicy polsk wasno, uywany wycznie do celw sportowych lub rekreacyjnych, o dugoci kaduba do 24 m, podlega obowizkowi
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 7/7

wpisu do polskiego rejestru jachtw prowadzonego przez polski zwizek sportowy, o ktrym mowa w art. 7 ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o sporcie kwalifikowanym (Dz. U. Nr 155, poz. 1298). 4. Statek, ktry nie podlega obowizkowi wpisu do rejestru okrtowego, a take statek w budowie, moe by wpisany do rejestru okrtowego na wniosek waciciela. 5. Statek, o ktrym mowa w art. 73, wpisuje si do rejestru okrtowego na wniosek waciciela lub wszystkich wspwacicieli. 6. Statek budowany w Rzeczypospolitej Polskiej moe by wpisany do rejestru okrtowego, jeeli pooona zostaa jego stpka lub wykonana zostaa rwnorzdna praca konstrukcyjna w miejscu wodowania. Dotyczy to rwnie statku w budowie niestanowicego polskiej wasnoci. Rejestr okrtowy statku w budowie prowadzi izba morska waciwa dla miejsca budowy statku. Art. 24. 1. Statek niestanowicy polskiej wasnoci ani nieuwaany za stanowicy polsk wasno wpisuje si do rejestru okrtowego na wniosek armatora, po spenieniu wymaga okrelonych w art. 13 1, z zastrzeeniem 2. 2. Do rejestrw, o ktrych mowa w art. 23, moe by wpisany statek bdcy wasnoci obywatela pastwa czonkowskiego Unii Europejskiej lub osoby prawnej majcej siedzib w pastwie czonkowskim Unii Europejskiej, z zastrzeeniem art. 73a. 3. Rejestr okrtowy statkw, o ktrych mowa w 1, prowadzi izba morska waciwa dla portu polskiego wskazanego przez armatora jako port macierzysty statku. Art. 25. Rejestr okrtowy skada si z ksig rejestrowych prowadzonych odrbnie dla statkw: 1) stanowicych polsk wasno i uwaanych za stanowice polsk wasno (rejestr stay), 2) ktre uzyskay czasow polsk przynaleno (rejestr tymczasowy), 3) w budowie (rejestr statkw w budowie). Art. 26. 1. Za czynnoci rejestrowe, o ktrych mowa w art. 23 1, pobiera si opaty rejestrowe, ktre stanowi dochd budetu pastwa, natomiast opaty za czynnoci, o ktrych mowa w art. 23 3, stanowi dochd waciwego polskiego zwizku sportowego prowadzcego rejestr jachtw. 2. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej okreli, w drodze rozporzdzenia, sposb i tryb prowadzenia polskiego rejestru jachtw, wzr dokumentu rejestracyjnego i wysoko opat rejestrowych, z uwzgldnieniem odpowiednio przepisw art. 29 ustawy i zasady proporcjonalnoci opat.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 8/8

Art. 27. 1. Statek wpisany do rejestru staego za granic moe by wpisany do rejestru staego w Rzeczypospolitej Polskiej dopiero po wykreleniu z rejestru zagranicznego. 2. Statek wpisany do rejestru staego za granic moe by wpisany do rejestru tymczasowego w Rzeczypospolitej Polskiej dopiero po zawieszeniu jego dotychczasowej przynalenoci. 3. Wpis do rejestru zagranicznego statku stanowicego polsk wasno lub statku uwaanego za stanowicy polsk wasno nie wywouje skutkw prawnych przed wykreleniem tego statku z polskiego rejestru okrtowego. 4. Czasowe nadanie statkowi, o ktrym mowa w 3, obcej przynalenoci nie wywouje skutkw prawnych przed dokonaniem w polskim rejestrze okrtowym wpisu zawieszajcego polsk przynaleno. Art. 28. Rejestry, o ktrych mowa w art. 23 i 39 1, s jawne. Osoby zainteresowane mog da powiadczonych wycigw i odpisw z rejestrw. Art. 29. 1. W rejestrze staym wpisuje si: 1) kolejny numer rejestrowy statku i dat dokonania wpisu, 2) nazw lub oznaczenie identyfikacyjne i numer identyfikacyjny nadany przez midzynarodow organizacj morsk, midzynarodowy sygna wywoawczy oraz rodzaj i przeznaczenie statku, 3) poprzedni nazw lub oznaczenie identyfikacyjne oraz dane dotyczce poprzedniego rejestru i dat wykrelenia z tego rejestru, 4) nazw portu macierzystego statku, 5) rok, miejsce budowy i nazw stoczni, jeeli dane te s znane, oraz okrelenie gwnego materiau kaduba statku i rodzaju napdu statku, 6) wymiary gwne (rejestrowe) oraz pojemno statku, 7) oznaczenie i adres waciciela lub wszystkich wspwacicieli statku z okreleniem ich udziaw we wspwasnoci oraz podstaw nabycia wasnoci statku, 8) oznaczenie i adres armatora statku, 9) hipotek morsk i ograniczenia w rozporzdzaniu statkiem, 10) stwierdzenie przez izb morsk polskiej przynalenoci statku, 11) stwierdzenie przez izb morsk zawieszenia polskiej przynalenoci statku, 12) podstaw i dat wykrelenia statku z rejestru. 2. W rejestrze tymczasowym, oprcz danych wymienionych w 1 pkt 1-8, 10 i 12, wpisuje si:
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 9/9

1) poprzedni przynaleno statku i dat jej zawieszenia, 2) okres, na jaki statek uzyska polsk przynaleno, 3) oznaczenie i adres przedstawiciela armatora w Rzeczypospolitej Polskiej, jeeli taki zosta ustanowiony. 3. W rejestrze statkw w budowie wpisuje si: 1) kolejny numer rejestrowy statku w budowie i dat dokonania wpisu, 2) oznaczenie identyfikacyjne statku w budowie, 3) nazw stoczni budujcej statek, 4) oznaczenie i adres waciciela statku w budowie, 5) oznaczenie umowy o budow statku, 6) hipotek morsk. 4. Kada zmiana danych w rejestrze okrtowym podlega wpisowi. Art. 30. 1. Wpis do rejestru okrtowego nastpuje na podstawie zgoszenia zainteresowanych, chyba e prawo przewiduje wpis na wniosek albo z urzdu. 2. Do zgoszenia zmian podlegajcych wpisowi w stosunku do statkw stanowicych polsk wasno i statkw uwaanych za stanowice polsk wasno, wpisanych do rejestru okrtowego, obowizany jest waciciel statku. Art. 31. 1. Wykrela si z rejestru okrtowego statek, ktry: 1) zaton lub uleg zniszczeniu, 2) zagin, 3) utraci polsk przynaleno, 4) utraci charakter statku morskiego. 2. W przypadkach okrelonych w 1 wykrelenie statku z rejestru okrtowego wymaga zgody wierzyciela hipotecznego wyraonej na pimie. 3. Wykrela si z rejestru statkw w budowie statek, ktry: 1) uleg zniszczeniu w trakcie budowy albo ktrego budowa zostaa zaniechana, 2) zosta wpisany do rejestru staego w Rzeczypospolitej Polskiej lub za granic. 4. W przypadkach okrelonych w 3 wykrelenie wymaga zgody wierzyciela wyraonej na pimie, chyba e statek w budowie zosta wpisany do rejestru staego w Rzeczypospolitej Polskiej, a cica na nim hipoteka morska zostaa wpisana do tego rejestru z urzdu.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 10/10

Art. 32. Statek uwaa si za zaginiony, jeeli w cigu liczonego podwjnie okresu niezbdnego w normalnych warunkach do przejcia do portu przeznaczenia z miejsca, z ktrego nadesza ostatnia wiadomo o statku, nie zawin on do tego portu ani nie nadesza adna kolejna wiadomo o statku. Okres wymagany do uznania statku za zaginiony nie moe by krtszy ni miesic ani duszy ni 3 miesice liczc od dnia nadejcia ostatniej wiadomoci o statku, a jeeli brak wiadomoci o statku pozostaje w zwizku z dziaaniami wojennymi - krtszy ni 6 miesicy. Art. 33. 1. Zgoszenie do rejestru okrtowego powinno by dokonane w cigu 6 tygodni od dnia, w ktrym obowizany do zgoszenia dowiedzia si o okolicznoci podlegajcej wpisowi do rejestru. 2. W razie niezgoszenia statku lub okolicznoci podlegajcych wpisowi do rejestru okrtowego izba morska moe, w drodze postanowienia, naoy na obowizanego do zgoszenia kar grzywny w wysokoci od 500 do 10 000 PLN w celu spowodowania zgoszenia. Grzywny nieuiszczone mog by umorzone w caoci lub czci w przypadku dokonania zgoszenia przez obowizanego. 2a. Na postanowienie o naoeniu kary grzywny, o ktrej mowa w 2, przysuguje zaalenie. 3. Jeeli obowizany nie dokona zgoszenia pomimo wezwania, izba morska moe, po przeprowadzeniu dochodzenia, dokona wpisu z urzdu, zaznaczajc to w osnowie wpisu. Art. 34. Izba morska bada, czy: 1) zgoszenie lub wniosek i doczone do nich dokumenty odpowiadaj pod wzgldem treci i formy obowizujcym przepisom prawa, 2) zgoszone dane s zgodne z rzeczywistoci, jeeli ma w tym wzgldzie uzasadnione wtpliwoci. Art. 35. 1. Okoliczno bdca przedmiotem wpisu do rejestru okrtowego jest skuteczna wobec osb trzecich. Okoliczno taka, mimo braku wpisu do rejestru okrtowego, jest skuteczna wobec osb trzecich, gdy o niej wiedziay. 2. Do oceny skutkw wpisu do rejestru okrtowego stosuje si odpowiednio przepisy o prawach jawnych z ksigi wieczystej. Art. 36. 1. Po wpisaniu do rejestru okrtowego statek otrzymuje certyfikat okrtowy, a statek w budowie - certyfikat statku w budowie. 2. Certyfikat okrtowy stanowi dowd polskiej przynalenoci statku.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 11/11

3. Statkowi nabytemu za granic polski urzd konsularny moe wyda tymczasowe wiadectwo polskiej przynalenoci statku (wiadectwo o banderze) wane na okres nie duszy ni 6 miesicy. O wydaniu wiadectwa polski urzd konsularny zawiadamia waciw izb morsk. Art. 37. 1. W razie wydania certyfikatu okrtowego statkowi, ktry uzyska czasow polsk przynaleno, dokument wydany takiemu statkowi przez organ prowadzcy jego rejestr stay powinien zosta temu organowi zwrcony. O zwrocie dokumentu armator statku zawiadamia izb morsk w terminie 30 dni, liczc od dnia otrzymania certyfikatu okrtowego. 2. W razie zawieszenia przez izb morsk polskiej przynalenoci statku stanowicego polsk wasno lub uwaanego za stanowicy polsk wasno waciciel statku obowizany jest zwrci izbie morskiej certyfikat okrtowy w terminie 30 dni, liczc od dnia wydania statkowi odpowiedniego dokumentu przez zagraniczny organ rejestrowy. W razie niezwrcenia certyfikatu okrtowego stosuje si art. 33 2 i 2a. 3. Izba morska zawiadamia waciwe wadze pastwa rejestru staego o ustaniu czasowej polskiej przynalenoci statku. Art. 38. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej okreli, w drodze rozporzdzenia, sposb prowadzenia rejestru okrtowego i tryb postpowania rejestrowego, wzory ksig rejestrowych, wzr certyfikatu okrtowego, certyfikatu statku w budowie i wiadectwa o banderze, tryb ich wydawania oraz wysoko opat rejestrowych, majc na uwadze przeznaczenie rejestru okrtowego. Art. 39. 1. Statek stanowicy polsk wasno, ktry nie podlega obowizkowi wpisu do rejestru okrtowego lub polskiego rejestru jachtw i nie zosta wpisany do ktregokolwiek z tych rejestrw, rejestruje si w urzdzie morskim waciwym dla swojego portu macierzystego. Obowizek ten nie dotyczy statkw uywanych do celw sportowych lub rekreacyjnych, o dugoci do 5 m, nieuprawiajcych eglugi midzynarodowej. 2. Dokument rejestracyjny wydany przez urzd morski stanowi dowd polskiej przynalenoci statku niewpisanego do rejestru okrtowego. 3. Za wydanie dokumentu rejestracyjnego urzd morski pobiera opat. Opata stanowi dochd budetu pastwa. 4. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej okreli, w drodze rozporzdzenia, sposb rejestracji statkw morskich, o ktrych mowa w 1, tryb postpowania rejestrowego, wzr dokumentu rejestracyjnego oraz tryb ustalania i wysoko opat rejestrowych, majc na uwadze pojemno i przeznaczenie statku.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 12/12

Dzia III Pomiar statku Art. 40. 1. Pomiar statku polega na ustaleniu jego pojemnoci brutto i netto oraz wymiarw gwnych (rejestrowych). 2. Pomiaru statku dokonuje organ pomiarowy, wydajc na jego podstawie wiadectwo pomiarowe. Art. 41. 1. Do pomiaru statkw stosuje si postanowienia Konwencji o pomierzaniu pojemnoci statkw, sporzdzonej w Londynie dnia 23 czerwca 1969 r. (Dz.U. z 1983 r. Nr 56, poz. 247), zwanej dalej Konwencj o pomierzaniu, wraz ze zmianami obowizujcymi od daty ich wejcia w ycie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomoci we waciwy sposb, oraz przepisy niniejszego dziau. 2. Midzynarodowym wiadectwem pomiarowym, w rozumieniu przepisw Kodeksu morskiego, jest wiadectwo pomiarowe wydane na podstawie Konwencji o pomierzaniu bd innej umowy midzynarodowej w tym zakresie, ktrej stron jest Rzeczpospolita Polska. Art. 42. 1. Obowizkowemu pomiarowi podlega statek o polskiej przynalenoci. 2. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej moe zwolni, w drodze rozporzdzenia, niektre rodzaje statkw o polskiej przynalenoci z obowizkowego pomiaru. Nie dotyczy to statkw uprawiajcych eglug poza terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. 3. Statek o obcej przynalenoci zawijajcy do portu polskiego, nieposiadajcy wiadectwa pomiarowego, o ktrym mowa w art. 41 2, moe by, na mocy decyzji dyrektora waciwego urzdu morskiego, poddany pomiarowi. Art. 43. 1. Kady statek moe by poddany pomiarowi na wniosek waciciela, armatora lub kapitana. 2. Wpis do rejestru okrtowego danych o pojemnoci i wymiarach rejestrowych statku nastpuje wycznie na podstawie wiadectwa pomiarowego wydanego przez polski organ pomiarowy bd wiadectwa pomiarowego, o ktrym mowa w art. 41 2. Art. 44. 1. wiadectwo pomiarowe wydawane jest bez okrelenia terminu jego wanoci, chyba e przepisy szczeglne stanowi inaczej.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 13/13

2. wiadectwo pomiarowe traci wano, jeeli statek, ktremu zostao wydane: 1) zostanie tak zmieniony, e nie odpowiada danym zawartym w wiadectwie w zakresie pojemnoci i wymiarw rejestrowych, 2) zatonie lub ulegnie zniszczeniu, zaginie bd utraci charakter statku morskiego, 3) zmieni przynaleno, z zastrzeeniem wyjtkw przewidzianych w umowach midzynarodowych, ktrych Rzeczpospolita Polska jest stron. Art. 45. Statek podlegajcy obowizkowemu pomiarowi moe by, w celu kontroli, poddany ponownemu pomiarowi. Art. 46. 1. Kontrola statku zawijajcego do portu polskiego pod bander pastwa bdcego stron Konwencji o pomierzaniu lub innej umowy midzynarodowej o wzajemnym uznawaniu dokumentw pomiarowych, ktrej stron jest Rzeczpospolita Polska, ogranicza si do sprawdzenia: 1) czy statek posiada wane wiadectwo pomiarowe odpowiadajce postanowieniom umowy midzynarodowej, na podstawie ktrej zostao wydane, 2) czy zasadnicza charakterystyka statku odpowiada danym zawartym w tym wiadectwie. 2. Kontrola, o ktrej mowa w 1, nie moe powodowa przetrzymania statku. Art. 47. 1. Za pomiar statku pobiera si opaty pomiarowe. 2. Nie pobiera si opat pomiarowych za pomiar kontrolny, jeeli wynik pomiaru okae si zgodny z danymi zawartymi w wiadectwie pomiarowym. Art. 48. 1. Organami pomiarowymi s dyrektorzy urzdw morskich. 2. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej moe, w drodze rozporzdzenia, powierzy zadania organu pomiarowego instytucji klasyfikacyjnej, uwzgldniajc specyfik i charakter zada realizowanych przez t instytucj. Art. 49. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej okreli, w drodze rozporzdzenia: 1) zakres dziaania organu pomiarowego, 2) sposb pomierzania, w tym take statkw, do ktrych nie stosuje si postanowie Konwencji o pomierzaniu, 3) tryb postpowania pomiarowego i kontrolnego,
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 14/14

4) wzory wiadectw pomiarowych oraz wysoko opat pomiarowych, uwzgldniajc zasady praktyki midzynarodowej w tym zakresie. Dzia IV Dokumenty statku Art. 50. 1. Statek o polskiej przynalenoci obowizany jest prowadzi dzienniki i posiada dokumenty prawem przewidziane. 2. Dokumenty, o ktrych mowa w 1, wymagane dla statku uprawiajcego eglug midzynarodow powinny zawiera oznaczenia take w jzyku angielskim. Art. 51. 1. Wszystkie dokumenty wymagane dla statku winny by przechowywane na statku i okazywane na danie upowanionych wadz. 2. Za kompletno i aktualno dokumentw oraz prawidowo wpisw w dziennikach odpowiada kapitan. Art. 52. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej, okreli w drodze rozporzdzenia, rodzaje, wzory i sposb prowadzenia dziennikw oraz innych dokumentw statku, uwzgldniajc rodzaje statkw i dokumentw znajdujcych si na tych statkach, a take okreli sposb przechowywania tych dokumentw. TYTU III Kapitan statku Dzia I Przepisy oglne Art. 53. 1. Kapitan sprawuje kierownictwo statku i wykonuje inne funkcje okrelone przepisami. 2. Wszystkie osoby znajdujce si na statku obowizane s podporzdkowa si zarzdzeniom kapitana wydanym w celu zapewnienia bezpieczestwa i porzdku na statku.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 15/15

Art. 54. 1. Kapitan statku jest z mocy prawa przedstawicielem armatora i zainteresowanych adunkiem w zakresie zwykych spraw zwizanych z wykonywaniem eglugi oraz zwykym zarzdem statkiem i adunkiem. W tych granicach kapitan moe w imieniu armatora i zainteresowanych adunkiem dokonywa poza portem macierzystym czynnoci prawnych oraz zastpowa ich przed sdem. 2. Ograniczenie ustawowego umocowania kapitana dokonane przez armatora lub zainteresowanych adunkiem ma skutek prawny midzy tymi osobami a kapitanem, za wobec osb trzecich, jeeli ograniczenie to byo im znane. Art. 55. Kapitan statku moe zgosi armatorowi sprzeciw odnonie skadu i kwalifikacji zawodowych osb wpisywanych na list zaogi. Dzia II Obowizki kapitana Art. 56. Kapitan obowizany jest dochowa starannoci sumiennego kapitana statku przy wszystkich czynnociach subowych. Art. 57. Kapitan obowizany jest przed rozpoczciem i w czasie podry dooy naleytej starannoci, aby statek by zdatny do eglugi, a w szczeglnoci aby odpowiada wymaganiom wynikajcym z przepisw i zasad dobrej praktyki morskiej co do bezpieczestwa, obsadzenia waciw zaog, naleytego wyposaenia i zaopatrzenia. Art. 58. Kapitanowi nie wolno opuszcza statku, ktry znajduje si na morzu, z wyczeniem postoju na redzie albo kotwicowisku, lub ktremu zagraa jakiekolwiek niebezpieczestwo, chyba e wymaga tego bezwzgldna konieczno. Art. 59. 1. Kapitan obowizany jest osobicie prowadzi statek przy wchodzeniu do portw, kanaw i rzek, wychodzeniu z nich oraz w obrbie portw, jak rwnie w kadym przypadku nasuwajcym szczeglne trudnoci lub niebezpieczestwa. 2. Kapitan obowizany jest korzysta z usug pilota lub holownika, gdy wymagaj tego przepisy lub bezpieczestwo statku. Kapitan moe rwnie korzysta z tych usug, gdy uzna to za wskazane; korzystanie z usug pilota nie zwalnia kapitana od obowizku wymienionego w 1.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 16/16

Art. 60. 1. Kapitan jest obowizany nie wszelk pomoc ludziom znajdujcym si na morzu w niebezpieczestwie, jeeli udzielenie tej pomocy nie naraa na powane niebezpieczestwo jego statku i osb znajdujcych si na nim. 2.Armator nie odpowiada za naruszenie przez kapitana obowizku okrelonego w 1. Art. 61. 1. Kapitan jest obowizany przedsiwzi wszystkie rodki dla uchronienia statku oraz znajdujcych si na nim osb i adunku przed szkod. 2. Jeeli statkowi grozi zagada, kapitan obowizany jest w pierwszej kolejnoci zastosowa wszelkie dostpne mu rodki dla ocalenia pasaerw, a nastpnie zaogi. Kapitan opuszcza statek jako ostatni, czuwajc nad ocaleniem, jeeli jest to moliwe, dziennikw, dokumentw, map, kosztownoci i kasy statku. Art. 62. 1. Kapitan obowizany jest dooy naleytej starannoci, aby adunek by naleycie zaadowany i zabezpieczony oraz wyadowany, chociaby czynnoci te powierzono osobom trudnicym si zawodowo takimi czynnociami. 2. W czasie podry kapitan obowizany jest dooy naleytej starannoci, aby adunek nie uleg uszkodzeniu lub utracie. Obowizany jest nadto podejmowa dziaania konieczne dla zabezpieczenia interesw osb zainteresowanych adunkiem oraz w miar monoci zawiadamia je o szczeglnych zdarzeniach dotyczcych adunku. Art. 63. W razie zagroenia wojennego lub blokady portu przeznaczenia kapitan obowizany jest zawin do najbliszego bezpiecznego portu - o ile to moliwe, do portu pastwa zaprzyjanionego - i przedsiwzi wszelkie rodki potrzebne do uchronienia statku oraz znajdujcych si na nim osb, mienia i dokumentw przed zawadniciem przez nieprzyjaciela lub przed innym niebezpieczestwem wojennym. Art. 64. 1. Jeeli statek, osoba na nim przebywajca lub adunek ulegy wypadkowi powodujcemu znaczn szkod albo istnieje prawdopodobiestwo, e szkoda taka nastpia, kapitan obowizany jest w cigu dwudziestu czterech godzin od chwili przybycia statku do pierwszego portu albo w cigu dwudziestu czterech godzin od wypadku, ktry nastpi w porcie, zgosi protest morski: 1) w kraju - izbie morskiej, a w porcie, w ktrym nie ma izby morskiej - sdowi rejonowemu, 2) za granic - polskiemu urzdowi konsularnemu. Jeeli nie jest to moliwe, kapitan podejmuje czynnoci niezbdne dla ustalenia okolicznoci wypadku i zabezpieczenia dowodw w trybie przewidzianym prawem miejscowym.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 17/17

2. Kapitan obowizany jest przy zgaszaniu protestu przedoy list zaogi, dziennik okrtowy oraz powiadczony przez siebie wypis z dziennika okrtowego ze szczegowym opisem wypadku, a w razie zaginicia dziennika okrtowego - szczegowy opis wszystkich okolicznoci wypadku. 3. Organ przyjmujcy protest zawiadamia w miar moliwoci o dacie przyjcia protestu osoby zainteresowane. 4. Organ przyjmujcy protest sporzdza protok, w ktrym zamieszcza zeznania zoone przez kapitana i czonkw zaogi wskazanych przez kapitana. W miar potrzeby po ich zeznaniach naley w protokole zamieci dodatkowo zeznania innych czonkw zaogi, przesuchanych - wedug uznania organu przyjmujcego protest - na wniosek osb zainteresowanych. O przyjciu protestu organ sporzdzajcy go umieszcza wzmiank w dzienniku okrtowym. 5. Za przyjcie protestu morskiego pobiera si opat, ktra stanowi dochd budetu pastwa. 6. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwoci oraz ministrem waciwym do spraw zagranicznych, okreli, w drodze rozporzdzenia, wysoko opat pobieranych za przyjcie protestu morskiego, biorc pod uwag wysoko innych opat tego rodzaju. Art. 65. 1. Kapitan obowizany jest : 1) okazywa bander statku jednostkom pywajcym Marynarki Wojennej i Stray Granicznej, 2) podnosi bander przy wprowadzaniu statku do portu. 2. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej okreli w drodze rozporzdzenia sposb i warunki okazywania bandery statku jednostkom pywajcym Marynarki Wojennej i Stray Granicznej oraz oddawania honoru przez statki, z uwzgldnieniem zwyczajw midzynarodowych. Art. 66. 1. Kapitan obowizany jest niezwocznie po wypadku morskim zawiadomi o nim kapitanat (bosmanat) pierwszego polskiego portu, do ktrego statek ma wej po wypadku, a take waciw izb morsk zgodnie z przepisami ustawy z dnia 1 grudnia 1961 r. o izbach morskich. (Dz. U. Nr 58, poz. 320, z 1975 r. Nr 16, poz. 91, z 1989 r. Nr 33, poz. 175 i Nr 35, poz. 192 oraz z 2000 r. Nr 120, poz. 1268). 2. Kapitan obowizany jest, na danie izby morskiej lub kapitanatu (bosmanatu) portu, udzieli wyjanie o kadym wypadku morskim.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 18/18

Dzia III Uprawnienia kapitana Art. 67. Kapitan statku znajdujcego si w niebezpieczestwie, po porozumieniu si ze statkami, ktre odpowiedziay na jego wezwanie o pomoc, ma prawo zada, aby wskazany przez niego statek lub statki udzieliy mu pomocy. Art. 68. 1. Kapitan moe w czasie podry zatrzyma w osobnym pomieszczeniu osob, ktrej zachowanie si na statku zagraa bezpieczestwu statku, ludzi lub mienia. Zatrzymanie moe trwa najduej do czasu przybycia statku do najbliszego portu polskiego albo do portu pastwa, ktrego obywatelem jest osoba zatrzymana. 2. W razie zawinicia statku do portu innego pastwa ni okrelonego w 1, kapitan zawiadamia o zatrzymaniu polski urzd konsularny i waciwe wadze miejscowe. Art. 69. 1. Kapitan statku bdcego poza portem macierzystym uprawniony jest do zacigania w imieniu armatora poyczek oraz dokonywania w jego imieniu czynnoci na kredyt tylko w granicach nieodzownej potrzeby naprawy statku, uzupenienia zaogi, zaopatrzenia statku lub kontynuowania podry. 2. W granicach uprawnie okrelonych w 1 kapitan moe nawet sprzeda zbdne przynalenoci statku lub zbdn cz ywnoci, jeeli oczekiwanie na zlecenie armatora lub na fundusze od niego jest niemoliwe lub niecelowe. 3. Jeeli w czasie podry nie zdoano w inny sposb uzyska rodkw koniecznych do jej zakoczenia, kapitan - po uprzednim, jeeli to moliwe, zasigniciu wskazwek frachtujcego i armatora - moe ustanowi na adunku zastaw, a nawet sprzeda cz adunku. 4 Przy doborze rodkw dla uzyskania funduszy potrzebnych do zakoczenia podry kapitan obowizany jest kierowa si tym, by strata wynika dla armatora i zainteresowanych adunkiem bya jak najmniejsza. Art. 70. 1. Jeeli na statku znajdujcym si w podry wyczerpay si zapasy ywnoci, kapitan ma prawo zarzdzi - w celu rwnomiernego rozdziau - rekwizycj znajdujcego si na statku adunku, ktry nadaje si do spoycia. 2. Warto zarekwirowanego adunku obowizany jest zwrci armator.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 19/19

Dzia IV Publiczno-prawne funkcje kapitana Art. 71. 1. O kadym przypadku urodzenia lub mierci na statku w czasie podry kapitan sporzdza wzmiank w dzienniku okrtowym oraz protok, a w przypadku mierci ponadto zabezpiecza mienie pozostae po zmarym. 2. Kapitan zgasza urodzenie lub zgon na statku urzdowi stanu cywilnego pierwszego portu polskiego, do ktrego statek zawin, a za granic polskiemu urzdowi konsularnemu. 3. Testament osoby zmarej na statku i akt zabezpieczenia jej mienia kapitan przekazuje sdowi rejonowemu waciwemu dla pierwszego portu polskiego, do ktrego statek zawin, a za granic polskiemu urzdowi konsularnemu. Art. 72. 1. W przypadku popenienia na statku przestpstwa kapitan obowizany jest sporzdzi szczegowe zawiadomienie o popenieniu przestpstwa, przedsiwzi odpowiednie rodki dla zapobieenia uchyleniu si osoby podejrzanej o popenienie przestpstwa od odpowiedzialnoci karnej, zabezpieczy dowody i stosownie do okolicznoci przekaza osob podejrzan o popenienie przestpstwa wraz z zawiadomieniem o przestpstwie waciwemu organowi w pierwszym porcie polskim, do ktrego statek zawin, lub polskiej jednostce pywajcej Marynarki Wojennej, Stray Granicznej lub Policji. 2. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej, w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwoci i ministrem waciwym do spraw zagranicznych, okreli, w drodze rozporzdzenia, tryb postpowania kapitana odnonie osb podejrzanych o popenienie przestpstw przeciwko bezpieczestwu eglugi morskiej i sposoby przekazywania informacji oraz dowodw odnoszcych si do takich przestpstw wadzom innych pastw, uwzgldniajc umowy midzynarodowe, ktrych Rzeczpospolita Polska jest stron. TYTU IV Prawa rzeczowe Dzia I Wasno statku Art. 73. 1. Statek stanowi polsk wasno, jeeli jest wasnoci: 1) Skarbu Pastwa, 2) osoby prawnej majcej siedzib w Rzeczypospolitej Polskiej,
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 20/20

3) obywatela polskiego zamieszkaego w Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Statkiem stanowicym polsk wasno jest rwnie statek wchodzcy w skad majtku spki osobowej wpisanej do polskiego rejestru przedsibiorcw. 3. Statkiem uwaanym za stanowicy polsk wasno jest statek: 1) bdcy co najmniej w poowie wasnoci podmiotw wymienionych w 1, jeeli armator tego statku ma w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania albo siedzib swojego zakadu gwnego lub oddziau, a statek, na wniosek wszystkich wspwacicieli, zosta wpisany do polskiego rejestru okrtowego w ksidze rejestru staego, 2) bdcy wasnoci spki kapitaowej majcej siedzib za granic, w ktrej jeden z podmiotw wymienionych w 1 ma udzia kapitaowy, jeeli armator tego statku ma w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania albo siedzib swojego zakadu gwnego lub oddziau, a statek, na wniosek waciciela, zosta wpisany do polskiego rejestru okrtowego w ksidze rejestru staego. Art. 73a. Za statek, o ktrym mowa w art. 24 2, uwaa si rwnie statek: 1) bdcy co najmniej w poowie wasnoci obywatela pastwa czonkowskiego Unii Europejskiej lub osoby prawnej majcej siedzib w pastwie czonkowskim Unii Europejskiej, jeeli armator tego statku ma w pastwie czonkowskim Unii Europejskiej miejsce zamieszkania albo siedzib swojego zakadu gwnego lub oddziau, a statek, na wniosek wszystkich wspwacicieli, zosta wpisany do polskiego rejestru okrtowego w ksidze rejestru staego, 2) bdcy wasnoci spki kapitaowej majcej siedzib za granic, w ktrej obywatel pastwa czonkowskiego Unii Europejskiej lub osoba prawna majca siedzib w pastwie czonkowskim Unii Europejskiej ma udzia kapitaowy, jeeli armator tego statku ma w pastwie czonkowskim Unii Europejskiej miejsce zamieszkania albo siedzib swojego zakadu gwnego lub oddziau, a statek, na wniosek waciciela, zosta wpisany do polskiego rejestru okrtowego w ksidze rejestru staego. Art. 74. Umowa o przeniesienie wasnoci statku, o ktrym mowa w art. 73 1, podlegajcego obowizkowi wpisu do rejestru okrtowego, powinna by zawarta na pimie, z podpisami stron notarialnie powiadczonymi. Dotyczy to rwnie statku, o ktrym mowa w art. 73 3, oraz statku w budowie, wpisanych do polskiego rejestru okrtowego. Art. 75. Przepisy o przeniesieniu wasnoci statku stosuje si odpowiednio do przeniesienia udziau we wasnoci statku.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 21/21

Dzia II Zastaw na statku Art. 76. 1. Na statku wpisanym do rejestru okrtowego mona ustanowi zastaw wpisany do tego rejestru (hipotek morsk). Do hipoteki morskiej stosuje si odpowiednio przepisy prawa cywilnego o hipotece, z uwzgldnieniem przepisw niniejszego dziau. 2. Do powstania hipoteki morskiej niezbdny jest wpis do rejestru okrtowego. Art. 77. Owiadczenie woli waciciela o ustanowieniu na jego statku hipoteki morskiej powinno by zoone na pimie, z podpisem notarialnie powiadczonym, z zastrzeeniem art. 84 1. Art. 78. 1. Hipoteka morska moe by wyraona rwnie w walucie obcej lub jednostkach obliczeniowych okrelonych w art. 101 2. 2. W celu zabezpieczenia tej samej wierzytelnoci mona ustanowi hipotek morsk na wicej ni jednym statku. Art. 79. 1. Hipoteka morska obcia, oprcz statku i jego przynalenoci, take wierzytelnoci waciciela statku powstae po ustanowieniu hipoteki z tytuu: 1) odszkodowania za uszkodzenie lub strat statku, cznie z odszkodowaniem ubezpieczeniowym, 2) wynagrodzenia za ratownictwo w zakresie, w jakim wyrwnuje ono szkody w statku spowodowane ratownictwem, 3) udziau statku w awarii wsplnej, 4) opat za najem lub dzieraw statku. 2. Strony mog rozszerzy zakres wierzytelnoci obcionych hipotek morsk. Art. 80. Umowa o przeniesienie wasnoci statku obcionego hipotek morsk na osob zagraniczn w rozumieniu art. 5 pkt 2 ustawy z dnia 2 lipca 2004 r. o swobodzie dziaalnoci gospodarczej (Dz.U. Nr 173, poz. 1807) wymaga uprzedniej zgody wierzyciela hipotecznego wyraonej na pimie, z podpisem notarialnie powiadczonym.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 22/22

Art. 81. W przypadku wiadomego, znacznego zwikszenia ryzyka zwizanego z eksploatacj statku obcionego hipotek morsk, ktre powoduje istotne pogorszenie sytuacji wierzyciela hipotecznego, moe on da niezwocznego zaspokojenia z przedmiotu hipoteki lub dodatkowego odpowiedniego zabezpieczenia. Art. 82. 1. Hipotek morsk mona ustanowi na statku w budowie. 2. Hipoteka morska na statku w budowie obejmuje materiay, urzdzenia i wyposaenie znajdujce si na terenie stoczni budujcej obciony hipotek statek, ktre przez oznakowanie lub w inny sposb zostay wyranie zidentyfikowane jako przeznaczone do budowy lub na wyposaenie tego statku. Art. 83. 1. Wierzytelno zabezpieczona hipotek morsk podlega zaspokojeniu z przedmiotu tej hipoteki z pierwszestwem przed innymi wierzytelnociami, z wyjtkiem wierzytelnoci uprzywilejowanych, o ktrych mowa w art. 91, kosztw egzekucyjnych, nalenoci alimentacyjnych oraz rent z tytuu odszkodowania za wywoanie choroby, niezdolnoci do pracy, kalectwa lub mierci, jak rwnie kosztw ostatniej choroby i zwykego pogrzebu waciciela statku. 2. Zaspokojenie wierzyciela hipotecznego z przedmiotu hipoteki morskiej nastpuje w drodze sdowego postpowania egzekucyjnego, o ile przepisy niniejszego dziau nie stanowi inaczej. Art. 84. 1. Umowa zawarta midzy wacicielem statku, a wierzycielem o ustanowieniu hipoteki morskiej moe przewidywa przejcie przez wierzyciela hipotecznego posiadania statku obcionego hipotek, cznie z upowanieniem do jego sprzeday, w celu zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelnoci z dochodu, jaki przynosi statek, lub z ceny uzyskanej z jego sprzeday. Umowa powinna okrela warto statku. 2. Umowa, o ktrej mowa w 1, powinna by sporzdzona na pimie, z podpisami stron notarialnie powiadczonymi, i wpisana do rejestru okrtowego. 3. Zawarcie umowy, o ktrej mowa w 1, wymaga uprzedniej zgody pozostaych wierzycieli hipotecznych wyraonej na pimie, z podpisami notarialnie powiadczonymi. Art. 85. 1. Przejcie posiadania statku obcionego hipotek morsk ustanowion na podstawie umowy, o ktrej mowa w art. 84 1, moe nastpi, jeeli waciciel statku nie zaspokaja zabezpieczonej tak hipotek wierzytelnoci lub w innych przypadkach przewidzianych w umowie.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 23/23

2. Przejcie posiadania statku wymaga zoenia przez wierzyciela hipotecznego owiadczenia w tej sprawie, z powoaniem si na okolicznoci uzasadniajce przejcie posiadania. 3. Owiadczenie, o ktrym mowa w 2, powinno by zoone na pimie, z podpisem notarialnie powiadczonym; podlega ono ujawnieniu w rejestrze okrtowym nie wczeniej ni po upywie 14 dni od dnia zawiadomienia waciciela statku zgodnie z art. 87 1, chyba e waciciel wyrazi zgod na wczeniejszy termin. 4. Wprowadzenie wierzyciela hipotecznego w posiadanie statku moe nastpi, na jego wniosek, przy udziale komornika. Do wniosku naley doczy postanowienie izby morskiej stwierdzajce zgodno owiadczenia, o ktrym mowa w 2, z treci umowy, o ktrej mowa w art. 84 1. 5. Wierzyciel hipoteczny, ktry przej statek w posiadanie zgodnie z przepisami 1-4, moe odda go w posiadanie osobie trzeciej bd te wydzierawi lub odda w najem w celu zaspokojenia zabezpieczonej wierzytelnoci z opat za dzieraw lub najem statku. Umowa, o ktrej mowa w art. 84 1, moe przewidywa, e do oddania statku w posiadanie osobie trzeciej, a take zawarcia umowy dzierawy lub najmu statku potrzebna jest zgoda waciciela statku. Art. 86. 1. Sprzeda statku obcionego hipotek morsk zgodnie z art. 84 1 moe nastpi na wniosek wierzyciela hipotecznego po upywie terminu zaspokojenia wierzytelnoci. 2. Sprzeda przeprowadza notariusz albo komornik w terminie 30 dni liczc od dnia zoenia przez wierzyciela hipotecznego wniosku o dokonanie sprzeday. Wniosek taki powinien by zoony na pimie, z podpisem notarialnie powiadczonym; podlega on ujawnieniu w rejestrze okrtowym nie wczeniej ni po upywie 14 dni od dnia zawiadomienia waciciela statku i organu rejestrowego zgodnie z art. 87 1, chyba e waciciel wyrazi zgod na wczeniejszy termin. 3. Wierzyciel hipoteczny powinien na pimie zawiadomi innych wierzycieli hipotecznych o zoeniu wniosku o dokonanie sprzeday statku zgodnie z 1 co najmniej na 7 dni przed dat sprzeday. W braku zawiadomienia ponosi on odpowiedzialno za wynik std szkod. 4. Sprzeda statku dokonana zgodnie z przepisami 1 i 2 ma te same skutki prawne, co sprzeda dokonana w drodze sdowego postpowania egzekucyjnego. Art. 87. 1. Przed podjciem przez wierzyciela hipotecznego czynnoci majcych na celu jego zaspokojenie ze statku, o ktrych mowa w art. 85 1 lub art. 86 1, powinien on na pimie zawiadomi waciciela statku i organ rejestrowy o zamierzonym podjciu dziaa zmierzajcych do zaspokojenia jego roszcze wynikajcych z ustanowionej na tym statku hipoteki morskiej. 2. Waciciel statku moe w cigu 14 dni od dnia zawiadomienia, o ktrym mowa w 1, zaspokoi wierzyciela hipotecznego bd wystpi do sdu z powdz2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 24/24

twem o ustalenie, e wierzytelno nie istnieje albo nie jest wymagalna w caoci lub w czci. Wniesienie tego powdztwa powoduje zawieszenie prawa wierzyciela hipotecznego do zaspokojenia si zgodnie z art. 85 1 lub art. 86 1 do czasu prawomocnego zakoczenia postpowania. 3. Wniesienie do sdu powdztwa, o ktrym mowa w 2, wymaga ujawnienia w rejestrze okrtowym. 4. Jeeli wierzycielem hipotecznym jest bank zagraniczny lub zagraniczna instytucja finansowa, jego wierzytelno moe by zaspokojona w walutach obcych, jeeli hipoteka bya wyraona w tych walutach lub jednostkach obliczeniowych okrelonych w art. 101 2. Zaspokojenie nastpuje za porednictwem banku, ktry na podstawie odrbnych przepisw jest upowaniony do skupu i sprzeday walut obcych, wskazanego przez wierzyciela hipotecznego. Art. 88. Umowa o ustanowienie hipoteki morskiej zgodnie z art. 84 1 moe dotyczy take statku w budowie. Art. 89. Do niebdcego hipotek morsk zastawu na statkach stosuje si przepisy prawa cywilnego o zastawie na rzeczach ruchomych. Dzia III Przywileje na statku Art. 90. 1. Wierzycielom suy na zabezpieczenie wierzytelnoci uprzywilejowanych ustawowe prawo zastawu na statku z pierwszestwem przed innymi wierzytelnociami, choby zabezpieczonymi zastawem wynikajcym z umowy lub orzeczenia sdu. 2. Przywilej suy bez wzgldu na zmian osoby waciciela lub armatora i dobr wiar nabywcy statku. Art. 91. Uprzywilejowane s wierzytelnoci z tytuu: 1) nalenych pastwu kosztw sdowych, nie wyczajc kosztw egzekucji sdowej; wydatkw poniesionych we wsplnym interesie wierzycieli na zachowanie statku lub w celu sprzeday statku i podziau uzyskanej ceny; opat tonaowych, latarniowych lub portowych oraz innych opat i wiadcze publicznych tego rodzaju; opat pilotowych oraz kosztw nadzoru i zachowania statku powstaych od chwili jego wejcia do ostatniego portu, 2) umw o prac na statku zawartych z kapitanem, innymi czonkami zaogi i osobami zatrudnionymi w obsudze statku, 3) wynagrodzenia za ratownictwo oraz udziau statku w awarii wsplnej,

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 25/25

4) wynagrodzenia szkody wyrzdzonej zderzeniem statkw lub innymi wypadkami morskimi, jak rwnie szkody wyrzdzonej w portowych urzdzeniach, dokach i drogach eglugowych; odszkodowania za mier, uszkodzenie ciaa lub rozstrj zdrowia pasaerw i czonkw zaogi; odszkodowania za utrat lub uszkodzenie adunku bd bagau, 5) umw zawartych lub innych czynnoci prawnych podjtych przez kapitana, w granicach jego ustawowego umocowania, w czasie przebywania statku poza portem macierzystym, dla rzeczywistych potrzeb konserwacji statku lub kontynuowania podry, bez wzgldu na to, czy kapitan jest rwnoczenie armatorem lub wacicielem statku oraz czy roszczenie przysuguje jemu samemu czy dostawcom, osobom naprawiajcym statek, poyczkodawcom lub innym kontrahentom. Art. 92. 1. Powdztwo o zaspokojenie wierzyciela z przedmiotu obcionego przywilejem moe by dochodzone tak przeciwko wacicielowi, jak i armatorowi statku. Wyrok wydany przeciwko armatorowi statku jest skuteczny przeciwko jego wacicielowi, a wydany przeciwko wacicielowi jest skuteczny przeciwko armatorowi statku. 2. Zaspokojenie wierzyciela z przedmiotu obcionego przywilejem nastpuje w drodze sdowego postpowania egzekucyjnego. 3. Wierzytelnoci uprzywilejowane wynikajce z tej samej podry zaspokaja si w kolejnoci kategorii wyliczonych w art. 91. 4. Wierzytelnoci wynikajce z tej samej podry i nalece do tej samej kategorii zaspokaja si proporcjonalnie do ich wysokoci, jeeli suma podlegajca podziaowi nie wystarcza na zaspokojenie ich w caoci; jednake pniej powstae roszczenia wymienione w art. 91 pkt 3 i 5 zaspokaja si w kadej z kategorii, przed wczeniej powstaymi. 5. Wierzytelnoci wynike z tego samego zdarzenia uwaa si za powstae w tym samym czasie. Art. 93. 1. Przywileje z ostatniej podry maj pierwszestwo przed przywilejami z podry poprzednich. 2. Wierzytelnoci z tej samej umowy o prac odnoszce si do kilku podry zaspokaja si na rwni z wierzytelnociami z ostatniej podry. Art. 94. 1. Przywilej rozciga si take na: 1) fracht oraz zrwnan z nim opat za przewz pasaerw i ich bagau z podry, podczas ktrej powstaa wierzytelno uprzywilejowana, a w odniesieniu do wierzytelnoci wynikajcych z umw o prac wymienionych w art. 91 pkt 2, ze wszystkich podry odbytych w czasie trwania tej samej umowy o prac,

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 26/26

2) odszkodowania nalene statkowi za poniesione, a nienaprawione szkody w statku, jak i za straty na frachcie, 3) naleny statkowi udzia w awarii wsplnej, o ile skadaj si na ni nienaprawione szkody w statku lub straty na frachcie, 4) nalene statkowi wynagrodzenie za ratownictwo, ktre nastpio w czasie podry, po odliczeniu jednak sum przypadajcych kapitanowi i innym osobom zatrudnionym w obsudze statku. 2. Przywilej nie rozciga si na nalene statkowi odszkodowania ubezpieczeniowe. Art. 95. 1. Przywileje wygasaj z upywem roku, jednake przywileje wymienione w art. 91 pkt 5 wygasaj z upywem 6 miesicy. 2. Termin wyganicia przywileju biegnie dla wierzytelnoci z tytuu: 1) wynagrodzenia za ratownictwo - od dnia zakoczenia ratownictwa, 2) szkody wyrzdzonej zderzeniem statkw lub innym wypadkiem morskim albo wynikej wskutek mierci, uszkodzenia ciaa lub rozstroju zdrowia - od dnia spowodowania szkody, 3) odszkodowania za utrat lub uszkodzenie adunku lub bagau - od dnia wydania adunku lub bagau albo od dnia, w ktrym powinny by wydane, 4) nalenoci powstaych wskutek czynnoci okrelonych w art. 91 pkt 5 - od dnia powstania wierzytelnoci, 5) innych zdarze - od dnia wymagalnoci wierzytelnoci. 3. Przywilej na nalenociach okrelonych w art. 94 1 wygasa z chwil ich uiszczenia, jednake przywilej pozostaje w mocy, dopki uiszczona kwota znajduje si w rku kapitana lub innej osoby, ktra podja t kwot na rzecz armatora lub waciciela statku. Art. 96. Jeeli statek, na ktrym ciy przywilej, nie mg by zajty na polskich wodach wewntrznych lub polskim morzu terytorialnym na rzecz wierzyciela majcego w Rzeczypospolitej Polskiej miejsce zamieszkania lub siedzib, terminy okrelone w art. 95 nie mog skoczy si wczeniej ni z upywem jednego miesica od dnia, w ktrym statek wszed do portu polskiego, nie pniej jednak ni z upywem 3 lat od dnia powstania wierzytelnoci. TYTU V Ograniczenie odpowiedzialnoci za roszczenia morskie Art. 97. 1. Odpowiedzialno dunika za roszczenia morskie moe by ograniczona zgodnie z postanowieniami Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialnoci za rosz2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 27/27

czenia morskie, sporzdzonej w Londynie dnia 19 listopada 1976 r. (Dz.U. z 1986 r. Nr 35, poz. 175), zwanej dalej Konwencj o ograniczeniu odpowiedzialnoci, wraz ze zmianami obowizujcymi od daty ich wejcia w ycie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomoci we waciwy sposb. 2. Wobec wierzyciela zagranicznego majcego w chwili zgoszenia roszczenia stae miejsce zamieszkania lub gwn siedzib w pastwie, ktre ustanowio dla tego rodzaju roszczenia granic odpowiedzialnoci nisz od okrelonej zgodnie z postanowieniami Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialnoci, dunik odpowiada tylko do tej niszej granicy. 3. Uprawnienie do ograniczenia odpowiedzialnoci na podstawie 1 nie przysuguje dunikowi zagranicznemu, ktry w chwili powoywania si na nie ma staego miejsca zamieszkania lub gwnej siedziby w pastwie, ktrego prawo nie przewiduje ograniczenia odpowiedzialnoci, dla tego rodzaju roszczenia; jeeli prawo to przewiduje granic odpowiedzialnoci wysz od okrelonej zgodnie z Konwencj o ograniczeniu odpowiedzialnoci, stosuje si t wysz granic. Art. 98. 1. Dunik moe powoa si na ograniczenie odpowiedzialnoci niezalenie od ustanowienia funduszu ograniczenia odpowiedzialnoci zgodnie z art. 11 Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialnoci, z zastrzeeniem 2. 2. Sd moe, w razie prawdopodobiestwa ujawnienia si kolejnych wierzycieli, uzaleni ograniczenie odpowiedzialnoci od ustanowienia funduszu ograniczenia odpowiedzialnoci Art. 99. Dunik ponosi koszty procesu zwizanego z dochodzeniem roszczenia podlegajcego ograniczeniu zgodnie z Kodeksem postpowania cywilnego i odpowiada za odsetki od tego roszczenia ponad granic odpowiedzialnoci okrelon zgodnie z Konwencj o ograniczeniu odpowiedzialnoci, jednake jeeli dunik utworzy fundusz ograniczenia odpowiedzialnoci przez zoenie do depozytu sdu odpowiedniej sumy pieninej, to skadajcy nie odpowiada za odsetki powstae po zoeniu tej sumy. Art. 100. Roszczenia z tytuu szkd w urzdzeniach i basenach portowych, drogach wodnych i urzdzeniach nawigacyjnych podlegaj zaspokojeniu z pierwszestwem przed innymi roszczeniami, z wyjtkiem roszcze z tytuu mierci, uszkodzenia ciaa lub rozstroju zdrowia. Art. 101. 1. Jeeli odpowiedzialno dunika ustalona zgodnie z Konwencj o ograniczeniu odpowiedzialnoci, powstaa w zwizku z uprawianiem eglugi statkiem o pojemnoci brutto mniejszej ni 300 ton, to granica jego odpowiedzialnoci wynosi:

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 28/28

1) 100 000 jednostek obliczeniowych - w odniesieniu do roszcze z tytuu mierci, uszkodzenia ciaa lub rozstroju zdrowia, 2) 50 000 jednostek obliczeniowych - w odniesieniu do innych roszcze. 2. Jednostk obliczeniow jest Specjalne Prawo Cignienia (SDR), okrelone przez Midzynarodowy Fundusz Walutowy. Art. 102. 1. Jeeli dunik jest osob prawn, to przez wasne dziaanie lub zaniechanie, o ktrym mowa w art. 4 Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialnoci, rozumie si dziaanie lub zaniechanie tego, kto wykonuje funkcje organu zarzdzajcego tej osoby prawnej. 2. Jeeli dunikiem jest armator, ktry uprawia eglug przez staego zarzdc, to odpowiada on za dziaanie lub zaniechanie tego zarzdcy jak za wasne dziaanie lub zaniechanie; jeeli zarzdca jest osob prawn, przepis 1 stosuje si odpowiednio. TYTU VI Umowy Dzia I Przewz adunku Rozdzia 1 Przepisy oglne Art. 103. Przez umow przewozu adunku przewonik podejmuje si, za wynagrodzeniem, przewiezienia rzeczy drog morsk. Art. 104. Umowa przewozu adunku moe: 1) stanowi, e przewonik odda ca albo okrelon cz przestrzeni adunkowej statku pod adunek na jedn lub wicej podry (umowa czarterowa), albo 2) dotyczy przewozu poszczeglnych rzeczy lub adunku okrelonego wedug rodzaju, iloci, miary lub wagi (umowa bukingowa). Art. 105. 1. Umowa przewozu okrela stosunek pomidzy przewonikiem a frachtujcym (czarterujcym lub bukujcym).
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 29/29

2. Kada strona moe da potwierdzenia umowy przewozu na pimie. 3. W wykonaniu obowizku frachtujcego moe adunek dostarczy przewonikowi inna osoba (zaadowca). Przepisy odnoszce si do zaadowcy maj zastosowanie do frachtujcego, ktry sam dostarcza adunek przewonikowi. Art. 106. Frachtujcy moe bez zgody przewonika odstpi swoje prawa z umowy przewozu osobie trzeciej, pozostaje jednak odpowiedzialny za wykonanie umowy solidarnie z osob, ktrej swoje prawa odstpi. Art. 107. 1. Jeeli adunek ma by wedug umowy czarterowej przewieziony okrelonym statkiem, przewonik moe zaadowa go na inny statek tylko po uzyskaniu zgody czarterujcego. 2. Przy przewozie na podstawie umowy bukingowej przewonik ma prawo - w braku wyranego zakazu w umowie - zastpi okrelony w umowie statek innym statkiem tej samej kategorii, zdatnym do przewozu bez opnienia; obowizany jest jednak podstawi statek zastpczy w umwionym terminie i zawiadomi o tym bukujcego. Art. 108. 1. Roszczenie z umowy przewozu przedawnia si z upywem 2 lat od dnia jego wymagalnoci. 2. Roszczenia do przewonika zwizane z adunkiem, wynikajce z konosamentu, przedawniaj si z upywem roku od dnia, w ktrym wydanie adunku nastpio lub miao nastpi. 3. Powdztwo o odszkodowanie przeciwko osobie trzeciej w sprawach, o ktrych mowa w 2, moe by wytoczone nawet po upywie roku w terminie okrelonym w przepisach o przedawnieniu roszcze, nie duszym jednak ni 6 miesicy liczc od dnia, w ktrym osoba wystpujca z takim powdztwem zaspokoia roszczenie lub otrzymaa pozew wniesiony przeciwko niej. Art. 109. Przepisw niniejszego dziau nie stosuje si do przewozu przesyek pocztowych. Rozdzia 2 Zaadowanie na statek Art. 110. Przewonik obowizany jest dooy naleytej starannoci, aby przy rozpoczciu podry statek by zdatny do eglugi, waciwie wyposaony, zaopatrzony i obsadzony zaog, a ponadto aby jego adownie, chodnie oraz wszelkie inne pomiesz2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 30/30

czenia, do ktrych s adowane towary, byy przed rozpoczciem podry przygotowane i doprowadzone do stanu odpowiedniego do przyjcia, przewozu i zabezpieczenia adunku, stosownie do jego waciwoci. Art. 111. Przewonik obowizany jest podstawi statek gotowy do adowania w ustalonym miejscu i czasie oraz pozostawi go tam na przewidziany okres adowania, a gdy zosta umwiony przestj - take na okres przestoju. Art. 112. 1. Jeeli nie umwiono miejsca adowania, przewonik podstawi statek w zwyczajowo przyjtym miejscu adowania lub wyczekiwania. 2. Jeeli przewz opiera si na umowie czarterowej, przewonik obowizany jest podstawi statek wedug wskazania czarterujcego w miejscu odpowiednim, bezpiecznym i dostpnym bez trudnoci dla podejcia statku, dla jego pozostawania tam i wyjcia z adunkiem bez przeszkd. Jeeli jest kilku czarterujcych, ktrzy nie uzgodnili midzy sob miejsca adowania, lub jeeli odpowiednie miejsce adowania nie zostao przewonikowi podane, przewonik postpi zgodnie z 1. 3. Czarterujcy moe niezalenie od tego, czy miejsce adowania zostao w umowie ustalone, domaga si od przewonika - za zwrotem wszelkich zwizanych z tym kosztw - przeholowania lub przecignicia statku z jednego miejsca na drugie, chyba e przewz odbywa si statkiem obsugujcym lini regularn. 4. Jeeli przewz opiera si na umowie bukingowej, bukujcemu przysuguj uprawnienia okrelone w 3 tylko wtedy, gdy przewiduje je umowa lub zwyczaj przyjty w danym porcie. Art. 113. 1. Przewonik jest obowizany zawiadomi na pimie czarterujcego o podstawieniu gotowego do rozpoczcia adowania statku w miejscu, o ktrym mowa w art. 112 2, a jeeli miejsce takie nie zostao przewonikowi wskazane - w miejscu, o ktrym mowa w art. 112 1 (nota gotowoci). Jeeli czarterujcy wskaza zaadowc, przewonik zawiadamia zaadowc. 2. Zawiadomienie, ktre w chwili jego otrzymania nie odpowiada rzeczywistoci, uwaa si za niedokonane, a przewonik odpowiada za wynik std szkod. 3. Do okrelenia dnia oraz godziny, w ktrych zawiadomienie uwaa si za skutecznie dokonane, stosuje si zwyczaje przyjte dla tej czynnoci w danym porcie. Art. 114. 1. Okres adowania okrela umowa czarterowa, a jeeli nie zawiera ona postanowienia w tym przedmiocie - zwyczaj przyjty w danym porcie. Okres ten oblicza si wedug dni i godzin roboczych, poczynajc od nastpnego dnia po zoeniu noty gotowoci.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 31/31

2. Do okresu adowania wlicza si przerwy wywoane przyczynami zachodzcymi po stronie frachtujcego lub zaadowcy, jak rwnie czas uyty na przeholowanie lub przecignicie statku z jednego miejsca na drugie stosownie do art. 112 3. 3. Do okresu adowania nie wlicza si przerw wywoanych przyczynami zachodzcymi po stronie przewonika, jak rwnie przerw spowodowanych si wysz albo warunkami atmosferycznymi zagraajcymi adunkowi lub prawidowoci bd bezpieczestwu adowania. Art. 115. 1. Strony mog w umowie czarterowej przewidzie, e statek pozostanie w porcie ponad okres adowania (przestj statku). 2. Jeeli umowa nie ustala okresu przestoju statku, przyjmuje si, e okres ten wynosi 14 dni. Okres przestoju oblicza si wedug biecych dni i godzin. Do okresu przestoju nie wlicza si jednak przerw spowodowanych przyczynami zachodzcymi wycznie po stronie przewonika. 3. Wynagrodzenie nalene przewonikowi za przestj (przestojowe) okrela umowa, a jeeli nie zawiera ona postanowienia w tym przedmiocie - zwyczaj. W braku stawek zwyczajowych przestojowe okrela si sum wydatkw przewonika na utrzymanie statku i zaogi przez okres przestoju. 4. Jeeli w umowie nie przewidziano przestoju, a statek po upywie okresu adowania zostaje przetrzymany w porcie z przyczyn zachodzcych po stronie frachtujcego lub zaadowcy, przewonik ma prawo do wynagrodzenia szkody wyrzdzonej przetrzymaniem statku. 5. Do odszkodowania przewidzianego w 4 przewonik ma prawo rwnie wtedy, gdy statek z przyczyn zachodzcych po stronie frachtujcego lub zaadowcy zostaje przetrzymany w porcie ponad okres przestoju. Art. 116. Przy przewozie na podstawie umowy bukingowej przewonik powinien w odpowiednim terminie zawiadomi frachtujcego o czasie i miejscu adowania statku. Zawiadomienie takie jest zbdne, gdy chodzi o statek obsugujcy lini regularn, chyba e termin ustalony w rozkadzie rejsw nie bdzie mg by dotrzymany. Art. 117. Frachtujcemu przysuguje prawo dostarczenia w miejsce adunku okrelonego umow - innego odpowiedniego adunku, ktrego przewz nie pogorszy pooenia przewonika i innych frachtujcych. Fracht naleny przewonikowi za przewz takiego adunku nie moe by niszy od frachtu umwionego. Art. 118. 1. Po upywie okresu adowania i przestoju przewidzianego w umowie czarterowej albo po upywie ustalonego w umowie bukingowej terminu dostarczenia adunku przewonik moe wedug swego uznania rozpocz podr, choby na2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 32/32

wet umwiony adunek nie zosta dostarczony. Przewonik zachowuje prawo do frachtu przypadajcego rwnie od adunku niezaadowanego (martwy fracht). 2. Naleno przewonika z tytuu martwego frachtu ulega zmniejszeniu o sum frachtu uzyskanego przez przewonika za inny adunek przyjty do przewozu w miejsce adunku niedostarczonego. Art. 119. Jeeli wedug umowy czarterujcy rozporzdza ca przestrzeni statku, przewonik, zachowujc prawo do caego frachtu, jest na danie czarterujcego obowizany: 1) rozpocz podr nawet przed umwionym terminem, choby adunek nie by jeszcze w caoci zaadowany, 2) przyj do przewozu adunek dostarczony mu przed upywem okresu adowania lub przestoju, choby nawet przyjcie i zaadowanie adunku mogo spowodowa zwok w rozpoczciu podry, nie dusz jednak ni 14 dni; nie narusza to przepisw art. 115 4 i 5. Art. 120. Jeeli wedug umowy czarterujcy rozporzdza czci przestrzeni statku, przewonik moe odmwi przyjcia adunku, ktrego zaadowanie po upywie ustalonego okresu adowania musiaoby wskutek zwoki czarterujcego spowodowa przetrzymanie statku. Pomimo odmowy przyjcia adunku przewonikowi naley si cay fracht. Art. 121. 1. Czarterujcemu, choby wedug umowy rozporzdza ca powierzchni statku, wolno swoim adunkiem zajmowa tylko przestrzenie i powierzchnie przeznaczone do tego celu. 2. Czarterujcy moe da stosownego obnienia frachtu i wynagrodzenia szkody, jeeli przewonik nie odda do jego rozporzdzenia okrelonej w umowie przestrzeni statku. Art. 122. 1. Frachtujcy obowizany jest na swj koszt dostarczy adunek do statku wzdu jego burty w taki sposb, aby umoliwi prawidowe i odpowiednie zaadowanie. 2. Na towarach atwo zapalnych, wybuchowych lub w inny sposb niebezpiecznych frachtujcy obowizany jest umieci odpowiednie oznaczenie ich jako niebezpiecznych oraz poda przewonikowi potrzebne informacje o waciwociach towaru. 3. Oddajc do przewozu rzeczy, z ktrymi naley obchodzi si w szczeglny sposb, frachtujcy obowizany jest umieci na nich odpowiednie oznaczenie i poinformowa przewonika o ich waciwociach.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 33/33

Art. 123. 1. Frachtujcy obowizany jest dostarczy przewonikowi we waciwym czasie dokumenty dotyczce adunku, potrzebne do jego przewozu. 2. Frachtujcy odpowiada za szkody wynike ze zwoki w dostarczeniu, oraz z nieprawidowoci lub niedokadnoci dokumentw przewidzianych w 1. Art. 124. 1. Frachtujcy odpowiada wobec przewonika, a take wobec pasaerw, zaogi i wacicieli innych adunkw za szkody spowodowane niedokadnym lub nieprawdziwym owiadczeniem dotyczcym rodzaju lub waciwoci adunku. 2. Odpowiedzialno okrelon w 1 ponosi take zaadowca, jeeli zoenie niedokadnego lub nieprawdziwego owiadczenia dotyczcego rodzaju lub waciwoci adunku nastpio z jego winy. Art. 125. Frachtujcy jest wolny od odpowiedzialnoci za szkody wyrzdzone przez adunek przewonikowi lub statkowi z jakiejkolwiek przyczyny bez jego winy. Art. 126. 1. Przewonik obowizany jest dooy naleytej starannoci przy zaadowywaniu adunku na statek oraz dostarczy odpowiednie podkady, przegrody, maty i inny materia konieczny do prawidowego i odpowiedniego zaadowania oraz rozmieszczenia i zabezpieczenia (zasztauowania) adunku. 2. adunek umieszcza si na statku wedug uznania przewonika; umieszczenie adunku na pokadzie wymaga zgody zaadowcy, chyba e chodzi o adunki przewoone w kontenerach zamknitych, przyjmowanych na statek przystosowany do takiego przewozu, lub o adunki, ktre zwyczajowo s przewoone na pokadzie. 3. Koszty zaadowania i zasztauowania adunku na statku obciaj przewonika. Art. 127. 1. Przewonik, zachowujc prawo do caego frachtu, moe wedug swego uznania wyadowa adunek ze statku, zniszczy go lub unieszkodliwi bez obowizku wynagrodzenia szkody przez to powstaej, jeeli adunek ten zawiera materiay atwo zapalne, wybuchowe lub w inny sposb niebezpieczne, zosta faszywie zadeklarowany albo jeeli przewonik nie mg, przyjmujc adunek stwierdzi jego niebezpiecznych waciwoci na podstawie zwykej znajomoci rzeczy, a nie zosta uprzedzony o tych waciwociach. Zaadowca odpowiada za szkod powsta wskutek zaadowania i przewozu takiego adunku. 2. Jeeli przewonikowi byy wprawdzie znane waciwoci adunku okrelone w 1 i adunek ten zosta zaadowany za jego zgod, lecz nastpnie zagrozi bezpieczestwu statku, osb na nim si znajdujcych lub innych adunkw, prze2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 34/34

wonik moe - wedug swego uznania - adunek niebezpieczny wyadowa, zniszczy lub unieszkodliwi. Za wynik std szkod przewonik odpowiada tylko w granicach odpowiedzialnoci z tytuu awarii wsplnej. Przewonik zachowuje prawo do frachtu dystansowego. Art. 128. Na danie zaadowcy przewonik obowizany jest, w miar postpujcego stopniowo adowania, wydawa mu odpowiednie pokwitowania adunkowe na przyjte na statek partie towaru (kwity sternika), w ktrych poza danymi okrelajcymi rodzaj adunku, jego miar, ilo lub wag oraz znaki i opakowanie moe zamieci zastrzeenia dotyczce stanu zewntrznego adunku i jego opakowania. Rozdzia 3 Konosament Art. 129. 1. Przewonik obowizany jest po przyjciu adunku na statek wyda zaadowcy na jego danie konosament. 2. Jeeli poprzednio zostay wydane na ten adunek kwity sternika, przewonik moe uzaleni wydanie konosamentu od ich zwrotu. Art. 130. 1. Przewonik moe wyda zaadowcy, przed przyjciem adunku na statek, dokument stwierdzajcy przyjcie adunku do przewozu (konosament przyjcia do zaadowania). 2. Po przyjciu adunku na statek przewonik wyda zaadowcy, na jego danie, konosament stwierdzajcy przyjcie adunku na statek za zwrotem dokumentu wymienionego w 1 albo na tym ostatnim umieci wzmiank o przyjciu adunku na statek z podaniem nazwy statku i daty zaadowania. Art. 131. 1. Konosament stanowi dowd przyjcia adunku w nim oznaczonego na statek w celu przewozu i jest dokumentem legitymujcym do dysponowania tym adunkiem i do jego odbioru. 2. Konosament wystawiony zgodnie z przepisami niniejszego dziau stwarza domniemanie przyjcia na statek przez przewonika okrelonego adunku do przewozu w takiej iloci i stanie, jak to uwidoczniono w konosamencie. Dowd przeciwny nie bdzie dopuszczony w przypadku, gdy konosament zosta przeniesiony na osob trzeci dziaajc w dobrej wierze. 3. Konosament stanowi o stosunku prawnym pomidzy przewonikiem a odbiorc adunku. Postanowienia umowy przewozu wi odbiorc tylko wwczas, gdy konosament do nich odsya.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 35/35

Art. 132. 1. Dane dotyczce adunku zamieszcza si w konosamencie na podstawie pisemnej deklaracji zaadowcy. 2. Zaadowca odpowiada wobec przewonika za szkody i wydatki wynike z niedokadnoci lub nieprawdziwoci owiadczenia co do miary, objtoci, liczby sztuk, iloci i wagi adunku oraz jego znakw gwnych; nie zwalnia to jednak przewonika od odpowiedzialnoci wskutek niewypenienia jego obowizkw, wynikajcych z umowy przewozu, w stosunku do wszystkich innych osb poza frachtujcym i zaadowc. Art. 133. Przewonik obowizany jest wyda zaadowcy konosament w tylu jednobrzmicych egzemplarzach, ilu zada zaadowca, uwidoczniajc na kadym z nich liczb wydanych egzemplarzy. Art. 134. 1. Konosament moe by wystawiony: 1) na imiennie okrelonego odbiorc (konosament imienny), 2) na zlecenie zaadowcy lub wskazanej przez niego osoby (konosament na zlecenie), 3) na okaziciela. 2. Jeeli w konosamencie na zlecenie nie wskazano osoby, na ktrej zlecenie konosament zosta wystawiony, uwaa si go za wystawiony na zlecenie zaadowcy. Art. 135. 1. Konosament moe by przeniesiony na inn osob, ktra przez przeniesienie nabywa uprawnienia do dysponowania adunkiem i do jego odbioru. 2. Konosament przenosi si: 1) przez przelew wierzytelnoci (konosament imienny), 2) przez indos (konosament na zlecenie), 3) przez wydanie konosamentu (konosament na okaziciela). Art. 136. 1. Konosament zawiera: 1) oznaczenie przewonika, 2) oznaczenie zaadowcy, 3) oznaczenie odbiorcy lub stwierdzenie, e konosament zosta wystawiony na zlecenie albo na okaziciela,
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 36/36

4) nazw statku, 5) okrelenie adunku z podaniem jego rodzaju oraz - stosownie do okolicznoci - jego miary, objtoci, liczby sztuk, iloci lub wagi, 6) okrelenie zewntrznego stanu adunku i jego opakowania, 7) znaki gwne niezbdne dla stwierdzenia tosamoci adunku, podane przez zaadowc na pimie przed rozpoczciem adowania, jeeli je wydrukowano lub w inny sposb utrwalono na poszczeglnych sztukach adunku lub jego opakowaniu, 8) oznaczenie frachtu i innych nalenoci przewonika albo wzmiank, e ich zapata w caoci ju nastpia lub powinna nastpi stosownie do postanowie zamieszczonych w innym dokumencie, 9) nazw miejsca zaadowania, 10) nazw miejsca wyadowania albo okrelenie, kiedy lub gdzie nastpi wskazanie miejsca wyadowania, 11) liczb wydanych egzemplarzy konosamentu, 12) dat i miejsce wystawienia konosamentu, 13) podpis przewonika albo kapitana statku lub innego przedstawiciela przewonika. 2. Jeeli w konosamencie nie wymieniono przewonika, uwaa si, e przewonikiem jest armator. Jeeli w konosamencie wystawionym zgodnie z 1 wymieniono przewonika niedokadnie lub faszywie, armator statku, na ktry adunek zaadowano, odpowiada wobec odbiorcy adunku za wynik std szkod, przy czym suy mu roszczenie zwrotne do przewonika. Art. 137. 1. Przewonik moe zamieci w konosamencie odpowiedni uwag, jeeli zewntrzny stan adunku lub jego opakowania budzi zastrzeenia. 2. Przewonik moe odmwi wpisania do konosamentu zadeklarowanych mu przez zaadowc danych dotyczcych iloci, miary, wagi i oznakowania adunku, jeeli ma powan podstaw do podejrzewania, e dane te nie odpowiadaj dokadnie stanowi faktycznemu w chwili zaadowania, albo jeeli nie ma moliwoci sprawdzenia tych danych. 3. Przewonik moe odmwi wpisania do konosamentu danych dotyczcych znakw adunku, jeeli znaki te nie s utrwalone na poszczeglnych sztukach adunku lub jego opakowaniu w taki sposb, e w normalnych warunkach powinny pozosta czytelne do koca podry. 4. Jeeli adunek dostarczono do przewozu w opakowaniu, przewonik moe zamieci w konosamencie wzmiank, e zawarto jest mu nieznana. Art. 138. 1. Z zastrzeeniem wyjtkw przewidzianych w ustawie przepisy o konosamencie stosuje si odpowiednio do konosamentu bezporedniego wydanego przez
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 37/37

przewonika morskiego podejmujcego si przewozu, ktry ma by dokonany na czci trasy przez innego przewonika (morskiego, rzecznego, ldowego lub powietrznego). 2. Do przewozu na czciach trasy, ktre nie stanowi drogi morskiej, stosuje si prawo waciwe dla danego rodzaju przewozu. Jeeli nie mona ustali, na jakiej czci trasy nastpio zdarzenie, stosuje si do oceny jego skutkw przepisy Kodeksu morskiego. Art. 139. 1. Przewonik, ktry wystawi konosament bezporedni, odpowiada za naleyte wykonanie obowizkw przewonika na caej trasie objtej tym konosamentem, a do wydania adunku uprawnionemu odbiorcy. Kady z pozostaych przewonikw odpowiada za wykonanie tych obowizkw na obsugiwanej przez niego czci trasy solidarnie z przewonikiem, ktry wystawi konosament bezporedni. 2. Przewonik, ktry wystawi konosament bezporedni, moe w nim ograniczy swoj odpowiedzialno do obsugiwanej przez niego czci trasy; nie zwalnia go to od obowizku dooenia naleytej starannoci, aby dalszy przewz mg by prawidowo wykonany. 3. Przewonik, ktry na podstawie swej solidarnej odpowiedzialnoci z konosamentu bezporedniego zapaci odszkodowanie, ma prawo da od kadego z pozostaych przewonikw, ponoszcych odpowiedzialno z tego konosamentu, zwrotu proporcjonalnie do przypadajcego na niego frachtu. Wolny jest od obowizku zwrotu ten z przewonikw, ktry udowodni, e naleycie wykona swoje obowizki przewonika. 4. Ostatni przewonik powinien wykona znane mu prawa poprzednich przewonikw, w szczeglnoci ich prawo zastawu. Rozdzia 4 Wykonanie przewozu Art. 140. 1. Statek powinien wykona przewz z naleyt szybkoci, tras umownie ustalon, a w braku umowy tras normaln. 2. Zejcie z trasy w celu ratowania lub usiowania ratowania ycia lub mienia na morzu albo z innej uzasadnionej przyczyny nie stanowi naruszenia umowy przewozu; przewonik nie odpowiada za wynik std szkod. Art. 141. Przewonik obowizany jest sprawowa piecz nad adunkiem od jego przyjcia do wydania oraz dba o interesy osb zainteresowanych adunkiem.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 38/38

Art. 142. 1. Jeeli statek nie moe przyby do portu przeznaczenia z powodu przeszkody nie do pokonania, ktrej ustpienia nie mona oczekiwa w rozsdnym terminie, przewonik skieruje statek do najbliszego bezpiecznego portu. O przeszkodach przewonik powinien zawiadomi frachtujcego. 2. Jeeli przewz odbywa si na podstawie umowy czarterowej, kapitan powinien, o ile to moliwe, zastosowa si do polece czarterujcego. Jeeli w stosownym terminie polecenie czarterujcego nie nadeszo lub jego wykonanie jest niemoliwe, kapitan moe wyadowa adunek albo powrci z nim do portu zaadowania zalenie od tego - co jest wedug jego oceny korzystniejsze dla czarterujcego. 3. Czarterujcy jest obowizany w kadym przypadku zapaci fracht dystansowy. Rozdzia 5 Wyadowanie i odbir adunku Art. 143. 1. Frachtujcy ma prawo dysponowania adunkiem do chwili wydania go uprawnionemu odbiorcy. Moe on w szczeglnoci przed rozpoczciem podry da zwrotu adunku w porcie zaadowania, jak rwnie nawet po rozpoczciu podry zmieni pierwotne wskazania dotyczce osoby odbiorcy i miejsca wyadowania - za zabezpieczeniem wszelkich zwizanych z tym strat i kosztw. Jeeli adunek przewoony jest na podstawie konosamentu, prawo dysponowania adunkiem przysuguje kademu legitymowanemu posiadaczowi konosamentu, a przewonik obowizany jest zastosowa si do jego polece tylko za zwrotem wszystkich wydanych egzemplarzy konosamentu. 2. Prawa okrelone w 1 nie su, jeeli ich wykonanie spowodowaoby znaczne opnienie rozpoczcia podry, chyba e przewonik wyrazi na to zgod. Art. 144. 1. W braku odmiennych zlece udzielonych stosownie do art. 143 adunek wydaje si w porcie przeznaczenia. 2. Przewonik obowizany jest wyda adunek w porcie przeznaczenia legitymowanemu posiadaczowi choby tylko jednego egzemplarza konosamentu. Po wydaniu adunku przez przewonika na podstawie jednego egzemplarza pozostae egzemplarze konosamentu trac moc. 3. Legitymowanym posiadaczem konosamentu jest: 1) z konosamentu imiennego - odbiorca wskazany w konosamencie, 2) z konosamentu na zlecenie - ten, na czyje zlecenie opiewa konosament, ktry nie by przeniesiony przez indos, albo posiadacz konosamentu wykazujcy swoje prawo nieprzerwanym szeregiem indosw, choby ostatni indos by in blanco,

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 39/39

3) z konosamentu na okaziciela - okaziciel konosamentu. 4. Jeeli konosamentu nie wystawiono, adunek wydaje si w miejscu przeznaczenia odbiorcy wskazanemu przez frachtujcego lub osob przez niego upowanion. Art. 145. Do okrelenia sposobu i okresu wyadowania oraz przestoju i przetrzymania statku, jak rwnie zwizanych z tym kosztw, stosuje si odpowiednio przepisy o zaadowaniu. Koszty wyadowania ze statku wzdu burty ponosi przewonik, a wszystkie inne koszty odbioru ponosi odbiorca. Art. 146. 1. Przez przyjcie adunku odbiorca zobowizuje si do zapaty przewonikowi jego nalenoci z tytuu frachtu, przestojowego, odszkodowania za przetrzymanie statku i wszelkich innych nalenoci z tytuu przewozu adunku. 2. Jeeli adunek jest przewoony na podstawie konosamentu, odbiorca obowizany jest do zapacenia tylko nalenoci wynikajcych z konosamentu lub z umowy przewozu, do ktrej postanowie w tym przedmiocie konosament odsya. 3. Przy przewozie adunku na podstawie konosamentu przewonik nie moe dochodzi od odbiorcy wynagrodzenia za przestj lub odszkodowania za przetrzymanie statku w porcie zaadowania, chyba e w konosamencie uwidoczniono czas przestoju lub przetrzymania statku. Jeeli okres adowania i wyadowania by okrelony cznie jedn liczb dni lub godzin, przewonik nie moe wobec odbiorcy powoa si na nadmiern strat czasu przy adowaniu, chyba e zostaa ona uwidoczniona w konosamencie. Art. 147. 1. Odbiorca lub przewonik mog da dokonania przed odbiorem adunku jego ogldzin z udziaem biegych. 2. Koszty zwizane z ogldzinami ponosi ten, kto da ogldzin. Jeeli jednak ogldziny dokonane na danie odbiorcy wykazay ubytek lub uszkodzenie adunku, koszty ogldzin obciaj przewonika, chyba e za szkod stwierdzon ogldzinami nie ponosi odpowiedzialnoci. Art. 148. 1. Domniemywa si, e odbiorca odebra adunek zgodnie z treci konosamentu, jeeli nie zawiadomi na pimie przewonika o brakach lub uszkodzeniach najpniej w chwili odbioru, a w razie szkd zewntrznie niedostrzegalnych - najpniej w cigu trzech dni od chwili odbioru danego adunku. Zawiadomienie pisemne jest zbdne, jeeli w chwili odbioru przewonik i odbiorca zgodnie stwierdzili stan adunku. 2. Postanowienia umowne uciliwsze dla odbiorcy adunku ni to przewiduje 1 s niewane.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 40/40

Art. 149. 1. Przewonik moe odmwi wydania adunku i zatrzyma go a do zapaty lub zabezpieczenia przez odbiorc przypadajcych na niego nalenoci z tytuu przewozu danego adunku, a take nalenego od adunku udziau w awarii wsplnej i wynagrodzenia za ratownictwo. 2. Przewonik, ktry wyda adunek odbiorcy, traci prawo dochodzenia od frachtujcego roszcze wymienionych w 1. Art. 150. 1. Jeeli odbiorca nie zgasza si lub odmawia przyjcia adunku albo opnia wyadunek tak, e nie mona zakoczy wyadowywania statku w stosownym terminie, przewonik na koszt i niebezpieczestwo odbiorcy wyaduje adunek i odda go do przechowania w domu skadowym lub w innym odpowiednim miejscu. 2. W taki sam sposb przewonik postpi z adunkiem w przypadku zgoszenia si po jego odbir kilku posiadaczy konosamentu. 3. Przewonik zawiadomi niezwocznie o przypadkach okrelonych w 1 i 2 odbiorc, jeeli mu jest znany, i zaadowc. 4. Za przetrzymanie statku spowodowane zoeniem adunku na przechowanie naley si przewonikowi odszkodowanie jak za przetrzymanie statku przy zaadowaniu. Art. 151. 1. Jeeli w cigu dwch miesicy od dnia przybycia statku do portu wyadowania nie podjto zoonego na przechowanie adunku i nie zapacono przewonikowi wszystkich nalenoci przypadajcych mu od odbiorcy w zwizku z danym przewozem, przewonik moe sprzeda adunek. 2. Niepodjty adunek moe by sprzedany take przed oddaniem na przechowanie i przed upywem terminu dwumiesicznego, jeeli jest naraony na zepsucie lub jeeli jego przechowanie wymaga kosztw, ktrych wysoko przekracza warto adunku. 3. O zamiarze sprzeday adunku zgodnie z postanowieniem 1 przewonik zawiadamia odbiorc i frachtujcego na 7 dni przed dniem sprzeday. Art. 152. 1. Z kwoty uzyskanej ze sprzeday adunku przewonik pokrywa nalenoci przypadajce mu od odbiorcy w zwizku z danym przewozem oraz wydatki zwizane z przechowaniem adunku, jak rwnie koszty przeprowadzenia sprzeday, a reszt skada do depozytu sdowego w miejscu sprzeday w celu wydania tej sumy uprawnionemu. 2. Jeeli kwota uzyskana ze sprzeday adunku nie wystarcza na cakowite zaspokojenie nalenoci przewonika okrelonych w 1, przewonik ma prawo dochodzi reszty swoich nalenoci od frachtujcego.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 41/41

3. Dla zachowania roszcze przewidzianych w 2 przewonik jest obowizany zawiadomi frachtujcego o oddaniu adunku na przechowanie i zamiarze sprzedania go w razie nieotrzymania zapaty lub odpowiedniego zabezpieczenia w stosownym czasie. Rozdzia 6 Nalenoci przewonika Art. 153. Wysoko frachtu okrela umowa. W braku umowy fracht oblicza si na podstawie stawek stosowanych w miejscu i w czasie zaadowania. Art. 154. 1. Od adunku utraconego w czasie przewozu wskutek jakiegokolwiek wypadku fracht nie naley si, a zapacony z gry podlega zwrotowi. 2. Jeeli utracony adunek, o ktrym mowa w ust. 1, ocala lub zosta odzyskany, przewonik ma prawo do frachtu dystansowego, chyba e osoba zainteresowana adunkiem nie odniosa adnej korzyci z przebycia przez adunek czci podry. 3. Frachtem dystansowym jest naleno za przewz obliczona wedug stosunku, w jakim cz podry rzeczywicie przebyta przez adunek pozostaje do caej umwionej podry. Przy obliczaniu frachtu dystansowego uwzgldnia si nie tylko stosunek odlegoci, lecz take stosunek nakadu kosztw i czasu, niebezpieczestwa i trudw, jakie s przecitnie zwizane z przebyt czci podry, do przecitnego nakadu przypadajcego na cz pozosta do przebycia. 4. Fracht naley si w caoci za przewz adunku utraconego wskutek jego szczeglnych naturalnych waciwoci, w szczeglnoci zepsucia, ulotnienia si lub normalnego wycieku, a take za przewz zwierzt, ktre pady w czasie przewozu. Art. 155. 1. Jeeli na statek zaadowano adunek w iloci wikszej ni przewidziana w umowie, przewonikowi naley si fracht rwnie od tej nadwyki wedug stawek przyjtych w umowie. 2. Od adunku umieszczonego na statku bez wiedzy przewonika naley si przewonikowi podwjna suma frachtu przypadajcego za przewz od portu zaadowania do portu wyadowania oraz wynagrodzenie szkd, jakie przewonik ponis wskutek umieszczenia tego adunku na statku. Przewonik moe adunek taki wyadowa w jakimkolwiek porcie.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 42/42

Rozdzia 7 Przywileje na adunku Art. 156. 1. Wierzycielom suy na zabezpieczenie wierzytelnoci uprzywilejowanych ustawowe prawo zastawu na adunku z pierwszestwem przed innymi wierzytelnociami, choby zabezpieczonymi zastawem wynikajcym z umowy lub orzeczenia sdu. 2. Uprzywilejowanymi s wierzytelnoci z tytuu: 1) nalenych pastwu od adunku kosztw sdowych oraz kosztw egzekucji; wydatkw poniesionych na zachowanie lub w celu sprzeday adunku i podziau uzyskanej kwoty; opat i wiadcze publicznych, 2) wynagrodzenia przypadajcego od adunku za ratownictwo oraz udziau w awarii wsplnej, nalenego od adunku statkowi i innym adunkom, 3) szkd spowodowanych przez adunek, 4) nalenoci przewonika z przewozu danego adunku. 3. Wierzytelnoci uprzywilejowane podlegaj zaspokojeniu, wraz z odsetkami i kosztami procesu, w kolejnoci wskazanej w 2. 4. Wierzytelnoci nalece do tej samej grupy zaspokaja si proporcjonalnie do ich wysokoci, jeeli suma podlegajca podziaowi nie wystarcza na zaspokojenie ich w caoci. Art. 157. 1. Przywilej na adunku rozciga si na nalene adunkowi odszkodowanie za poniesione, a nienaprawione szkody w adunku i na naleny adunkowi udzia w awarii wsplnej. 2. Przywilej nie rozciga si na nalene adunkowi odszkodowanie ubezpieczeniowe. Art. 158. 1. Przywileje na adunku gasn z chwil wydania adunku osobie uprawnionej do odbioru. 2. Przywileje na nalenociach wymienionych w art. 157 1 gasn z chwil wypacenia tych nalenoci osobie uprawnionej do odbioru.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 43/43

Rozdzia 8 Wyganicie umowy Art. 159. 1. Frachtujcy moe odstpi od umowy przewozu, jeeli przewonik nie podstawi statku w porcie zaadowania w umwionym terminie lub nastpio inne istotne opnienie w przyjciu adunku na statek lub rozpoczciu podry. 2. Frachtujcy moe po zaadowaniu odstpi od umowy od chwili rozpoczcia podry i domaga si wyadowania adunku, jest jednak obowizany zapaci cay fracht oraz koszty spowodowane odstpieniem od umowy. Prawo to nie suy frachtujcemu, jeeli wyadowanie jego adunku spowodowaoby istotne opnienie rozpoczcia podry. 3. Frachtujcy moe w czasie podry odstpi od umowy i domaga si wyadowania adunku, jest jednak obowizany zapaci cay fracht oraz koszty przewonika spowodowane odstpieniem od umowy. Przewonik moe odmwi wyadowania adunku, jeeli spowodowaoby to istotne opnienie podry lub zmian trasy. Art. 160. 1. Czarterujcy, ktry wedug umowy czarterowej rozporzdza ca przestrzeni adunkow statku, moe przed rozpoczciem podry odstpi od umowy, jest jednak obowizany zwrci przewonikowi kwoty przez niego wydatkowane na adunek, a niewliczone do frachtu, i ponadto zapaci: 1) poow frachtu - jeeli odstpuje od umowy jeszcze przed rozpoczciem biegu umwionego okresu adowania, 2) cay fracht - jeeli umowa bya zawarta tylko na jedn podr, a czarterujcy odstpuje od umowy po rozpoczciu biegu umwionego okresu adowania; w przypadku rozpoczcia przestoju lub przetrzymania statku czarterujcy obowizany jest ponadto zapaci przestojowe lub odszkodowanie za przetrzymanie statku. 2. W razie odstpienia od umowy przez czarterujcego w trakcie zaadunku przewonik jest obowizany wyda adunek ju zaadowany, choby wyadowanie miao zatrzyma statek na czas duszy od okresw adowania i przestoju; zachowuje jednak prawo do przestojowego lub odszkodowania za przetrzymanie statku. 3. Przewonik ma prawo domaga si od czarterujcego odszkodowania za rzeczywicie poniesion szkod spowodowan odstpieniem przez czarterujcego od umowy przewozu zawartej na szereg kolejnych podry lub na przewz okrelonej iloci adunku. Odszkodowanie to nie moe jednak przekracza wysokoci frachtu, jaki przypadaby za anulowane podre. W kadym przypadku przewonik jest obowizany dy do zmniejszenia szkody.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 44/44

Art. 161. 1. Przewonik moe przed rozpoczciem podry odstpi od umowy, jeeli warto dostarczonej iloci adunku nie zabezpiecza frachtu i innych nalenoci przewonika, a frachtujcy nie zapaci z gry caego frachtu albo nie udzieli zabezpieczenia. 2. W razie odstpienia od umowy przez przewonika adunek wyadowuje si na koszt frachtujcego, a przewonik moe da zapaty poowy umwionego frachtu oraz wszelkich kwot wydatkowanych na adunek. Art. 162. 1. Kada ze stron moe odstpi od umowy bez obowizku wynagrodzenia szkody drugiej strony, jeeli przed odejciem statku z miejsca zaadowania: 1) wybucha wojna groca niebezpieczestwem dla statku lub adunku albo ogoszono blokad portu, w ktrym statek si znajduje, lub portu przeznaczenia adunku, 2) zatrzymano statek na zarzdzenie wadz z przyczyn niezalenych od stron, 3) zajto statek dla potrzeb pastwowych, 4) wydano zakaz wywozu z miejsca zaadowania albo zakaz przewozu do miejsca przeznaczenia danego adunku. 2. W razie odstpienia od umowy z powodu okolicznoci przewidzianych w 1 koszty wyadowania ponosi strona, ktra od umowy odstpuje. 3. Z powodu okolicznoci przewidzianych w 1 kada ze stron moe odstpi od umowy take w czasie podry. W tym przypadku frachtujcy opaca fracht dystansowy i ponosi koszty wyadowania. Art. 163. 1. Wzajemne zobowizania stron wygasaj, jeeli po zawarciu umowy, a przed odejciem statku z miejsca zaadowania z przyczyn, za ktre adna ze stron nie odpowiada: 1) statek oznaczony w umowie zagin, zosta zabrany jako up albo uleg wypadkowi, wskutek ktrego sta si niezdatny do naprawy lub jej niewart, albo 2) adunek indywidualnie oznaczony w umowie zagin. 2. Jeeli okolicznoci przewidziane w 1 nastpiy w czasie podry, przewonik zachowuje prawo do frachtu dystansowego, gdy wypadkowi uleg statek, a cay adunek ocala, prawo za do czci frachtu dystansowego przypadajcej od ocalonej czci adunku, gdy wypadkowi uleg adunek. Art. 164. Wyganicie umowy przewozu nie zwalnia przewonika od obowizku pieczy nad adunkiem.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 45/45

Rozdzia 9 Odpowiedzialno przewonika Art. 165. 1. Przewonik odpowiada za szkod wynik z utraty lub uszkodzenia adunku w czasie od przyjcia go do przewozu a do wydania go odbiorcy. 2. Przewonik jest wolny od odpowiedzialnoci, jeeli szkoda nastpia wskutek: 1) dziaania lub zaniechania kapitana, innych czonkw zaogi, pilota lub osb zatrudnionych przez przewonika w zakresie nawigacji lub administracji statku, 2) poaru, o ile nie wynik z dziaania lub winy wasnej przewonika, 3) niebezpieczestw lub wypadkw na morzu lub na wodach eglownych, 4) siy wyszej, 5) dziaa wojennych, dziaa wrogich dobru i porzdkowi publicznemu, rozruchw lub zaburze wewntrznych, 6) aktu lub przymusu ze strony wadzy albo zajcia sdowego, 7) ogranicze wynikych z kwarantanny, 8) strajku, lokautu lub innej okolicznoci wstrzymujcej lub ograniczajcej prac cakowicie lub czciowo, 9) ratowania lub usiowania ratowania ycia lub mienia na morzu, 10) wady ukrytej, naturalnej waciwoci lub wadliwoci adunku powodujcych w nim ubytek objtoci lub wagi albo inn strat, 11) niedostatecznoci opakowania, 12) niedostatecznoci lub niedokadnoci znakw adunku, 13) wad ukrytych niedajcych si zauway pomimo zachowania naleytej starannoci, 14)dziaania lub zaniechania frachtujcego, zaadowcy lub odbiorcy albo ich agenta lub innego ich przedstawiciela, 15) jakiejkolwiek innej przyczyny wynikej bez winy przewonika, jego agentw i osb zatrudnionych przez przewonika. Art. 166. 1. Odszkodowanie za utrat adunku okrela si wedug zwykej wartoci adunku, a odszkodowanie za uszkodzenie adunku wedug rnicy pomidzy zwyk wartoci adunku w stanie nieuszkodzonym a jego wartoci w stanie uszkodzonym. 2. Dla ustalenia wysokoci odszkodowania miarodajna jest warto adunku w miejscu i w czasie, w ktrym zosta on lub powinien by zosta wyadowany ze statku zgodnie z umow przewozu. Warto t okrela si wedug ceny giedy towarowej, a w jej braku - wedug biecej ceny rynkowej; jeeli obu cen nie
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 46/46

mona ustali, warto adunku okrela si przez porwnanie jej z wartoci towarw takiego samego rodzaju i jakoci. 3. Jeeli warto adunku zostaa zadeklarowana przed jego zaadowaniem przez zaadowc i uwidoczniona w konosamencie lub innym dokumencie, na podstawie ktrego dokonywany jest przewz, odszkodowanie nie moe przekracza zadeklarowanej wartoci adunku. Deklaracja zaadowcy uwidoczniona w konosamencie co do rodzaju i wartoci towarw stwarza domniemanie, ktre przewonik moe obali dowodem przeciwnym. 4. Od sumy odszkodowania odlicza si to, co odbiorca wskutek utraty lub uszkodzenia adunku zaoszczdzi na frachcie, na cle i innych kosztach. Art. 167. 1. Przy przewozie na podstawie konosamentu, w ktrym warto adunku nie zostaa uwidoczniona, odszkodowanie za utrat lub uszkodzenie jednej sztuki adunku lub innej zwyczajowo w handlu przyjtej jednostki adunku nie moe przekracza kwoty obliczonej wedug zasad ustalonych w tym przedmiocie w Midzynarodowej konwencji o ujednoliceniu niektrych zasad dotyczcych konosamentw, sporzdzonej w Brukseli dnia 25 sierpnia 1924 r. (Dz.U. z 1937 r. Nr 33, poz. 258, wprow.: Dz.U. z 1936 r. Nr 15, poz. 139, Dz.U. z 1937 r. Nr 33, poz. 259), zmienionej Protokoem sporzdzonym w Brukseli dnia 23 lutego 1968 r. (Dz.U. z 1980 r. Nr 14, poz. 48) oraz Protokoem sporzdzonym w Brukseli dnia 21 grudnia 1979 r. (Dz.U. z 1985 r. Nr 9, poz. 26). 2. Wobec wierzyciela zagranicznego, ktrego pastwo ustanowio nisz granic odpowiedzialnoci przewonika od okrelonej stosownie do 1, przewonik odpowiada w zakresie tej niszej granicy odpowiedzialnoci. 3. Jeeli kontener, paleta lub jakiekolwiek podobne urzdzenie jest uywane do zgrupowania towarw, kada sztuka lub jednostka adunku wymieniona w konosamencie jako zaadowana do takiego urzdzenia bdzie uwaana za jedn sztuk lub jednostk w rozumieniu 1. W przeciwnym razie takie urzdzenie przewozowe bdzie uwaane za jedn sztuk lub jednostk adunku. 4. Przewonik nie moe korzysta z ograniczenia odpowiedzialnoci przewidzianego w 1, jeeli zostanie udowodnione, e szkoda wynika z dziaania lub zaniechania przewonika, ktrych dopuci si on albo z zamiarem wyrzdzenia szkody, albo te postpujc lekkomylnie i ze wiadomoci, e szkoda prawdopodobnie nastpi. Art. 168. 1. Przewonik wolny jest od odpowiedzialnoci za wszelk szkod w adunku lub z adunkiem zwizan, jeeli jego rodzaj lub warto zostay przez zaadowc wiadomie nieprawdziwie zadeklarowane. 2. Przy przewozie na podstawie konosamentu przepis 1 stosuje si tylko wwczas, gdy taka deklaracja zaadowcy zostaa wpisana do konosamentu.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 47/47

Art. 169. 1. Przy przewozie na podstawie konosamentu niewane jest postanowienie umowne, ktre wycza lub ogranicza odpowiedzialno przewonika wynikajc z art. 110, 165 i 167. 2. Jeeli konosament wystawiono na adunek przewoony na podstawie umowy czarterowej, przepis 1 ma zastosowanie od chwili przeniesienia konosamentu na osob trzeci. 3. Umowa stron moe okreli odpowiedzialno przewonika odmiennie, ni to wynika z 1: 1) za czas od przyjcia towaru do przewozu a do rozpoczcia adowania go na statek i od zakoczenia wyadowania a do wydania adunku, 2) za przyjte do przewozu zwierzta ywe, 3) za adunek przewoony zgodnie z umow na pokadzie statku. Art. 170. 1. Podwadny przewonika oraz osoba niebdca samodzielnym kontrahentem, z ktrej pomoc przewonik wykonuje zobowizanie, jak rwnie osoba, ktrej powierza wykonanie zobowizania, mog powoywa si na przysugujce przewonikowi zwolnienia i ograniczenia odpowiedzialnoci. 2. Zwolnienia i ograniczenia, o ktrych mowa w 1, nie przysuguj, jeeli zostanie udowodnione, e szkoda wynika z dziaania lub zaniechania tych osb, ktrych dopuciy si one albo z zamiarem wyrzdzenia szkody, albo te postpujc lekkomylnie i ze wiadomoci, e szkoda prawdopodobnie nastpi. 3. czna wysoko odszkodowania obciajcego przewonika i osoby wymienione w 1 nie moe przekroczy kwoty przewidzianej w art. 167 1. Art. 171. Zwolnienia i ograniczenia odpowiedzialnoci przewidziane w art. 165-170, stosuje si bez wzgldu na to, czy roszczenie wynika z odpowiedzialnoci umownej, czy te pozaumownej. Dzia II Przewz pasaerw Art. 172. 1. Przez umow przewozu pasaera, przewonik podejmuje si za opat przewie drog morsk pasaera i jego baga. 2. Przewonik, ktry podj si przewozu pasaera (przewonik umowny), moe powierzy wykonanie umowy w caoci lub czci innemu przewonikowi (przewonikowi faktycznemu).

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 48/48

3. Opata obejmuje rwnie przewz podrcznych rzeczy pasaera przewoonych zazwyczaj w pomieszczeniu pasaerskim. Art. 173. 1. Wydany bilet pasaerski stanowi dowd zawarcia umowy przewozu i uiszczenia opaty za przewz. 2. Bilet pasaerski moe by imienny lub na okaziciela. 3. Pasaer nie moe bez zgody przewonika przenie na osob trzeci imiennego biletu pasaerskiego. Art. 174. 1. Warunki przewozu okrela umowa. 2. Pasaer obowizany jest przestrzega porzdku obowizujcego na statku oraz wykonywa wszelkie zarzdzenia porzdkowe. Art. 175. 1. Pasaer moe da zwrotu opaty za przewz, jeeli zawiadomi przewonika przynajmniej na siedem dni przed zapowiedzianym terminem rozpoczcia podry, e odstpuje od umowy. Przewonik moe zatrzyma cz opaty nieprzekraczajc 1/4, jeeli przed rozpoczciem podry nie zdoa sprzeda biletu innemu pasaerowi. 2. Pniejsze odstpienie pasaera od umowy albo jego nieprzybycie na statek w oznaczonym czasie przed rozpoczciem podry, a w czasie podry - na oznaczony czas przed zakoczeniem postoju, nie stanowi podstawy roszczenia o zwrot uiszczonej opaty za przewz. Art. 176. 1. Przewonik obowizany jest na danie zwrci w caoci opat za przewz w przypadku mierci pasaera przed rozpoczciem podry, jeeli przewonik zosta o mierci pasaera powiadomiony nie pniej ni na 3 dni przed rozpoczciem podry. 2. Jeeli mier pasaera nastpia w czasie podry albo jeeli choroba uniemoliwia mu kontynuowanie podry, zwrotowi podlega tylko cz opaty za przewz przypadajca na koszty utrzymania, z ktrego nie korzysta. Art. 177. 1. Pasaer moe odstpi od umowy i da zwrotu opaty za przewz w caoci, jeeli statek pasaerski nie wyruszy w drog najpniej w cigu 3 dni, a inny statek w cigu 7 dni liczc od zapowiedzianego terminu rozpoczcia podry. 2. Jeeli statek nie moe w stosownym terminie kontynuowa rozpocztej podry lub osign miejsca przeznaczenia z powodu przeszkd lokalnych, przewonik obowizany jest na danie pasaera i wedug jego wyboru zwrci mu cz opaty za przewz w stosunku do nie odbytej czci podry albo na
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 49/49

swj koszt przewie pasaera do portu przeznaczenia pierwszym stosownym statkiem lub innym rodkiem transportu. Art. 178. 1. Jeeli przewz ma nastpi statkiem innym ni pasaerski, przewonik moe przed rozpoczciem podry odstpi od umowy przewozu, gdy podr bez jego winy nie dochodzi do skutku; pasaerowi naley si zwrot caej opaty za przewz. 2. Z przyczyny przewidzianej w 1 przewonik moe w czasie podry odstpi od umowy przewozu takim statkiem; art. 177 2 stosuje si odpowiednio. Art. 179. 1. Kada ze stron moe odstpi od umowy z powodu wybuchu wojny grocej niebezpieczestwem, blokady portu wyjcia lub przeznaczenia, zatrzymania statku na zarzdzenie wadzy albo innych tego rodzaju przeszkd w rozpoczciu lub kontynuowaniu podry. 2. Bez wzgldu na to, ktra ze stron odstpia od umowy z przyczyn wymienionych w 1, naley si pasaerowi zwrot opaty za przewz w caoci, jeeli odstpiono od umowy przed rozpoczciem podry, a jeeli odstpiono w czasie podry - w czci obliczonej w stosunku do nie odbytej przez pasaera czci podry. Art. 180. 1. Umowa przewozu ulega rozwizaniu, jeeli z przyczyn, za ktre adna ze stron nie ponosi odpowiedzialnoci, statek zagin, zaton zosta zabrany jako up albo uleg wypadkowi, wskutek ktrego sta si niezdatny do naprawy lub jej niewart. 2. Do zwrotu opaty za przewz stosuje si odpowiednio art. 177 2. Art. 181. 1. Przewonik ponosi odpowiedzialno za szkody na osobie pasaera oraz za szkody w jego bagau zgodnie z postanowieniami Konwencji ateskiej w sprawie przewozu morzem pasaerw i ich bagau, sporzdzonej w Atenach dnia 13 grudnia 1974 r. (Dz.U. z 1987 r. Nr 18, poz. 108), zwanej dalej Konwencj atesk, zmienionej Protokoem sporzdzonym w Londynie dnia 19 listopada 1976 r. (Dz.U. z 1994 r. Nr 99, poz. 479). 2. Postanowienia Konwencji ateskiej stosuje si do wszystkich umw przewozu pasaerw i ich bagau, podlegajcych przepisom Kodeksu morskiego. 3. Postanowienia Konwencji ateskiej stosuje si odpowiednio do przewozu osb, ktre za zgod przewonika odbywaj podr bez opaty za przewz albo na podstawie umowy innej ni umowa przewozu pasaera.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 50/50

Art. 182. 1. Przewonik, ktry podejmuje si przewozu pasaera statkiem o polskiej przynalenoci obowizany jest posiada ubezpieczenie od odpowiedzialnoci za szkody na osobie lub w mieniu pasaera do wysokoci sum okrelonych przy zastosowaniu granic odpowiedzialnoci przewonika przewidzianych w art. 7 i 8 Konwencji ateskiej. 2. Obowizek, o ktrym mowa w 1, dotyczy rwnie przewonika, ktry podejmuje si przewozu statkiem o obcej przynalenoci, jeeli przewz wykonywany jest na obszarze Rzeczypospolitej Polskiej lub midzy portami polskimi. 3. Dowodem spenienia przez przewonika obowizku, o ktrym mowa w 1 i 2, jest polisa lub certyfikat ubezpieczeniowy stwierdzajcy zawarcie umowy ubezpieczenia. Dokument taki powinien znajdowa si na statku i by okazywany na danie organw inspekcji morskiej. 4. Przewz osb bez posiadania przez przewonika ubezpieczenia, o ktrym mowa w 1, jest zabroniony. Art. 183. 1. Przewonikowi suy na bagau, dopki nie wyda go pasaerowi, ustawowe prawo zastawu na zabezpieczenie roszcze z umowy przewozu. 2. Przewonik moe zatrzyma baga do czasu zaspokojenia lub odpowiedniego zabezpieczenia swych roszcze. Art. 184. Do bagau niepodjtego przez pasaera lub przez uprawnionego odbiorc stosuje si odpowiednio przepisy art. 150-152. Art. 185. 1. W razie uszkodzenia ciaa lub rozstroju zdrowia pasaer obowizany jest, o ile to moliwe, bezzwocznie zawiadomi przewonika o wypadku, ktry je spowodowa. Pasaer obowizany jest ponadto zgosi swe roszczenie wobec przewonika na pimie najpniej w cigu 15 dni od zejcia ze statku. 2. Domniemywa si, e pasaer, ktry nie dopeni obowizkw przewidzianych w 1, ukoczy podr zdrw i cay. Art. 186. Roszczenia z tytuw innych ni okrelone w Konwencji ateskiej przedawniaj si z upywem 2 lat od dnia wymagalnoci. Art. 187. 1. Osoba, ktra odbywa podr bez zgody kapitana statku, jest obowizana uici podwjn opat za odbyt podr.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 51/51

2. Kapitan moe przy pierwszej nadarzajcej si sposobnoci wysadzi t osob na ld lub j przekaza na statek pyncy do portu, w ktrym ta osoba dostaa si na statek; kapitan udzieli zarazem waciwej wadzy wszelkich znanych mu informacji o obywatelstwie tej osoby, porcie, w ktrym ukrya si na statku, oraz o okolicznociach odkrycia jej na statku. 3. Czynnoci przedsiwzite stosownie do 2 nie zwalniaj osoby odbywajcej podr bez zgody kapitana statku od obowizku uiszczenia podwjnej opaty za odbyt podr. Dzia III Czarter na czas Art. 188. 1. Przez umow czarteru na czas, armator zobowizuje si za wynagrodzeniem odda czarterujcemu do dysponowania statek obsadzony zaog na oznaczony czas albo na okres jednej lub kilku nastpujcych po sobie podry w celu okrelonym umow. 2. Kada strona moe da potwierdzenia umowy czarteru na czas na pimie. Art. 189. 1. W granicach uprawnie okrelonych umow czarterujcy moe zawrze umow czarteru na czas z osob trzeci (podczarter); nie zwalnia to jednak czarterujcego od obowizku wykonania umowy zawartej przez niego z armatorem. 2. W przypadku przewidzianym w 1 przepisy niniejszego dziau okrelajce prawa i obowizki armatora stosuje si odpowiednio do osoby oddajcej statek w podczarter. Art. 190. 1. Zmiana waciciela statku nie ma wpywu na umow czarteru na czas. 2. W razie zmiany armatora w okresie trwania czarteru na czas nowy armator wstpuje z mocy prawa w stosunek czarteru na czas w miejsce poprzednika; poprzednik odpowiada jednak solidarnie z nastpc za zobowizania wynikajce z umowy czarteru na czas. Art. 191. 1. Armator, ktry zawar umow czarteru na czas, obowizany jest na umwiony termin odda czarterujcemu do dysponowania statek w stanie zdatnym do eglugi, naleycie wyposaony, obsadzony odpowiedni zaog oraz przystosowany do celw przewidzianych umow. 2. Armator obowizany jest utrzymywa statek przez cay czas trwania czarteru w stanie okrelonym w 1, opaca zaog oraz zapewni nalene jej wiadczenia.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 52/52

Art. 192. 1. Czarterujcy jest wolny od obowizku pacenia armatorowi opaty czarterowej za okres niezdatnoci statku do eksploatacji wskutek brakw lub uszkodze statku bd wskutek niedostatecznej zaogi lub brakw w jej zaopatrzeniu; w okresie tym czarterujcy jest wolny take od obowizku ponoszenia kosztw eksploatacji statku. 2. Jeeli niezdatno statku do eksploatacji wynika z przyczyn lecych po stronie czarterujcego, armatorowi naley si umwiona opata czarterowa niezalenie od wynagrodzenia szkody wynikej z winy czarterujcego. Art. 193. 1. Czarterujcy moe dysponowa ca przestrzeni statku przeznaczon do przewozu adunku i pasaerw. 2. Bez zgody czarterujcego nie wolno armatorowi w adnej czci statku, choby niezajtej przez czarterujcego, przewozi na swj rachunek adunku lub pasaerw. Art. 194. 1. W okresie trwania umowy czarteru na czas kapitan i inni czonkowie zaogi pozostaj podwadnymi armatora i maj obowizek stosowania si do jego wskazwek. 2. W zakresie eksploatacji statku kapitan jest z mocy prawa przedstawicielem czarterujcego i powinien stosowa si do jego polece. 3. Za zobowizania zacignite przez kapitana w zakresie wskazanym w 2 armator odpowiada solidarnie z czarterujcym, chyba e kapitan owiadczy przy zaciganiu zobowizania, e dziaa w imieniu czarterujcego. Art. 195. Z wynagrodzenia nalenego statkowi za ratownictwo w okresie trwania czarteru na czas odlicza si najpierw kwoty na pokrycie wszelkich szkd spowodowanych ratownictwem, a nastpnie udzia w wynagrodzeniu przypadajcy dla zaogi. Reszt wynagrodzenia dzieli si w rwnych czciach pomidzy armatora i czarterujcego. Art. 196. Czarterujcy moe odstpi od umowy w razie zwoki w oddaniu mu statku do dysponowania. Czarterujcemu naley si ponadto odszkodowanie, chyba e armator udowodni, e zwoka nastpia z przyczyn, za ktre nie ponosi odpowiedzialnoci.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 53/53

Art. 197. Kada ze stron moe odstpi od umowy czarteru na czas, jeeli wskutek wybuchu wojny, zamieszek lub zarzdzenia wadz osignicie celu, dla ktrego zawarto umow, stao si niemoliwe, a zmiana tych okolicznoci w rozsdnym czasie nie jest prawdopodobna. Art. 198. 1. Umowa czarteru na czas ulega rozwizaniu, jeeli statek zagin, zaton, uleg zniszczeniu lub wypadkowi, wskutek ktrego sta si niezdatny do naprawy lub jej niewart. 2. W przypadkach, w ktrych umowa czarteru na czas koczy si w dniu innym ni umwiony, opata czarterowa naley si do dnia, w ktrym czarterujcy dysponowa statkiem. W razie zaginicia statku opata czarterowa naley si do dnia, z ktrego pochodzi ostatnia wiadomo o statku. Art. 199. Roszczenia wynikajce z umowy czarteru na czas przedawniaj si z upywem dwch lat od dnia, w ktrym umowa wygasa. Art. 200. Przepisw niniejszego dziau nie stosuje si do umw czarterowych o przewz adunku, w ktrych naleno przewonika jest ustalona wedug jednostki czasu. Dzia IV Usugi agencyjne

Art. 201. Przez umow agencyjn, agent morski podejmuje si za wynagrodzeniem staego przedstawicielstwa armatora w okrelonym porcie lub na okrelonym obszarze. Art. 202. 1. Agent morski jest uprawniony do podejmowania w imieniu armatora zwykych czynnoci zwizanych z uprawianiem eglugi. 2. W szczeglnoci agent morski jest uprawniony do dziaania w imieniu armatora wobec urzdw i podmiotw zarzdzajcych portami morskimi, do zaatwiania dla statku wszelkich czynnoci i przyjmowania owiadcze zwizanych z przyjciem, postojem i wyjciem statku, do zawierania w imieniu armatora umw przewozu, umw ubezpieczenia morskiego oraz umw przeadunku i skadu, do wystawiania konosamentw, do odbioru i zapaty wszelkich nale2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 54/54

noci zwizanych z zawiniciem statku do portu i przewozem adunku lub pasaerw oraz do dochodzenia w imieniu armatora roszcze wynikajcych z umw przewozu i wypadkw morskich. 3. Przy zawieraniu umowy w imieniu armatora agent moe dziaa rwnie na rzecz drugiej umawiajcej si strony, jeeli armator wyrazi na to zgod. Art. 203. Jeeli agent, dokonujc czynnoci prawnej w imieniu armatora, przekracza granice swego umocowania, czynno ta wie mimo to armatora, chyba e niezwocznie po otrzymaniu wiadomoci o dokonaniu czynnoci owiadczy drugiej stronie, e nie potwierdza czynnoci agenta. Art. 204. Agent morski powinien: dba o interesy armatora, stosowa si do jego polece i wskazwek, udziela mu niezwocznie potrzebnych wiadomoci o przebiegu sprawy, rozlicza si naleycie z kwot pobranych i wydatkowanych oraz podejmowa dziaania w celu zabezpieczenia praw armatora. Art. 205. 1. Wysoko wynagrodzenia agenta morskiego okrela umowa, a w jej braku naley si agentowi wynagrodzenie w wysokoci przyjtej w stosunkach danego rodzaju. 2. Armator obowizany jest na danie agenta udziela mu odpowiednich zaliczek na pokrycie kosztw czynnoci zwizanych z postojem statku w porcie. 3. Rozliczenia armatora z agentem i wypata nalenoci powinny by dokonywane co 3 miesice z kocem kwartau kalendarzowego, a w kadym razie powinny by dokonane z chwil rozwizania umowy. Art. 206. 1. Kada ze stron moe na 3 miesice naprzd wypowiedzie umow agencyjn zawart na czas nieoznaczony. 2. Kada ze stron moe z wanej przyczyny niezwocznie odstpi od umowy, jednak nie pniej ni w cigu 2 tygodni od dnia, w ktrym dowiedziaa si o tej przyczynie. Art. 207. Roszczenia wynikajce z umowy agencyjnej przedawniaj si z upywem dwch lat od dnia wymagalnoci.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 55/55

Dzia V Usugi maklerskie

Art. 208. 1. Makler morski podejmuje si za wynagrodzeniem, na podstawie kadorazowego zlecenia, poredniczenia w zawieraniu umw sprzeday statkw, umw przewozu, czarteru na czas, umw holowniczych, umw ubezpieczenia morskiego i innych umw zwizanych z obrotem morskim. 2. Zlecenie moe obj zaatwianie dla statku wszelkich czynnoci zwizanych z jego przyjciem, postojem i wyjciem, a take innych czynnoci nalecych do zakresu dziaania agenta morskiego. Do czynnoci tych stosuje si odpowiednio przepisy o umowie agencyjnej. Art. 209. Zlecenie poredniczenia obejmuje umocowanie maklera do zawarcia zleconej umowy i do odbioru zapaty w imieniu dajcego zlecenie, chyba e zawiera wyrane ograniczenie, o ktrym druga strona wiedziaa. Art. 210. Makler morski moe podj si czynnoci na rzecz obu umawiajcych si stron, jeeli udzieliy mu zlecenia. Obowizany jest jednak powiadomi kad stron o podjciu si czynnoci rwnie na rzecz drugiej strony, a w poredniczeniu powinien mie na wzgldzie interes obu stron. Art. 211. 1. Za poredniczenie w zawarciu umowy naley si maklerowi wynagrodzenie (prowizja) tylko wwczas, gdy umowa zostaa zawarta wskutek jego zabiegw. 2. Wysoko wynagrodzenia maklera okrela umowa, a w jej braku naley si maklerowi wynagrodzenie w wysokoci przyjtej w stosunkach danego rodzaju. Art. 212. Makler obowizany jest rozliczy si z kadej powierzonej mu kwoty niezwocznie po wykonaniu zlecenia. Art. 213. Roszczenia wynikajce ze stosunku pomidzy maklerem a dajcym zlecenie przedawniaj si z upywem 2 lat od dnia wymagalnoci.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 56/56

Dzia VI Usugi holownicze

Art. 214. 1. Przez umow holownicz armator podejmuje si za wynagrodzeniem wiadczenia statkiem usug holowniczych. 2. Przez usugi holownicze rozumie si w szczeglnoci holowanie lub pchanie statku, dopychanie, odciganie, przytrzymywanie statku lub inn pomoc w wykonywaniu manewru nawigacyjnego, jak rwnie przebywanie holownika w stanie gotowoci w pobliu statku w celu suenia mu pomoc holownicz (asysta holownicza). Art. 215. 1. Zesp holowniczy powstaje z chwil osignicia gotowoci do wykonania przez wchodzce w jego skad statki potrzebnych manewrw na rozkaz kierownika zespou holowniczego, a rozwizuje si z chwil wykonania ostatniego manewru i oddalenia si statkw na bezpieczn odlego. 2. Kierownictwo nawigacyjne zespou holowniczego naley do kapitana statku holowanego, chyba e z umowy lub okolicznoci co innego wynika. Art. 216. 1. Armator, ktry podj si wiadczenia usug holowniczych, obowizany jest dostawi na umwiony czas i miejsce statek holujcy zdatny do wykonania umwionych usug, naleycie wyposaony, zaopatrzony i obsadzony zaog. 2. Usugi holownicze powinny by wiadczone ze sprawnoci, jakiej wymagaj okolicznoci, bez zbdnych przerw i zwoki oraz zgodnie z zasadami dobrej praktyki morskiej. 3. Statek bdcy pod kierownictwem nawigacyjnym kapitana drugiego statku nie jest zwolniony od obowizku dbania o bezpieczestwo zespou holowniczego i bezpieczestwo eglugi. Art. 217. Wysoko wynagrodzenia za usugi holownicze okrela umowa, a w jej braku naley si holownikowi suszne wynagrodzenie. Art. 218. 1. Statek, ktrego kapitan sprawuje kierownictwo nawigacyjne zespou holowniczego, odpowiada za szkod wyrzdzon innemu statkowi wchodzcemu w skad zespou oraz osobom i rzeczom znajdujcym si na tym statku, chyba e

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 57/57

udowodni, i szkoda jest nastpstwem okolicznoci, za ktre nie ponosi odpowiedzialnoci. 2. Statek bdcy pod kierownictwem nawigacyjnym kapitana drugiego statku odpowiada za szkod wyrzdzon z jego winy innemu statkowi wchodzcemu w skad zespou oraz osobom i rzeczom znajdujcym si na tym statku. Art. 219. Roszczenia wynikajce z umowy holowniczej przedawniaj si z upywem 2 lat od dnia ukoczenia usug holowniczych. Dzia VII Usugi pilotowe

Art. 220. Usuga pilotowa polega na udzielaniu kapitanowi informacji i rady w prowadzeniu statku ze wzgldu na warunki nawigacyjne wd, na ktrych usuga jest wiadczona. Art. 221. 1. Pilot pozostaje w czasie pilotowania statku pod kierownictwem kapitana statku pilotowanego. 2. Kapitan statku obowizany jest udzieli pilotowi wszelkich informacji dotyczcych waciwoci nawigacyjnych statku. 3. Korzystanie z usug pilota nie zwalnia kapitana od odpowiedzialnoci za kierownictwo statku. Art. 222. 1. Usugi pilotowe s wiadczone w pilotau dobrowolnym lub obowizkowym. 2. Pilota obowizkowy wprowadzany jest, jeeli wymagaj tego warunki bezpieczestwa morskiego, na zasadach okrelonych w odrbnych przepisach. Art. 223. 1. wiadczenie usugi pilotowej w pilotau dobrowolnym lub obowizkowym nastpuje na podstawie umowy pilotowej zawartej przez armatora statku z przedsibiorc wiadczcym usugi pilotowe. 2. Wynagrodzenie za usugi pilotowe w pilotau dobrowolnym i obowizkowym okrelaj strony w umowie, przy czym w pilotau obowizkowym maksymalne wysokoci opat pilotowych okrela taryfa. 3. Pilotowi w czasie przebywania na statku pilotowanym naley si odpowiednie pomieszczenie i wyywienie, jeeli okolicznoci tego wymagaj.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 58/58

Art. 224. Armator odpowiada wobec osb trzecich za szkod wyrzdzon przez pilota przy wiadczeniu usugi pilotowej jak za szkod wyrzdzon przez czonka zaogi statku. Art. 225. 1. Pilot odpowiada wobec armatora za szkod wyrzdzon ze swojej winy przy wiadczeniu usugi pilotowej. 2. Odpowiedzialno pilota wobec armatora za szkod wyrzdzon przy wykonywaniu umowy o usug pilotow jest ograniczona do wysokoci kwoty rwnej dwudziestokrotnej opacie pilotowej nalenej za usug pilotow, w czasie wiadczenia ktrej szkoda powstaa. 3. Ograniczenie odpowiedzialnoci na podstawie 2 nie przysuguje pilotowi, jeeli wyrzdzi szkod umylnie albo wskutek racego niedbalstwa. 4. Wobec zagranicznego wierzyciela, ktrego pastwo ustanowio nisz granic odpowiedzialnoci pilota od okrelonej w 2, pilot odpowiada w zakresie tej niszej granicy odpowiedzialnoci. Art. 226. Roszczenia z umowy o wiadczenie usug pilotowych przedawniaj si z upywem 2 lat od dnia zakoczenia wiadczenia tej usugi. Art. 227. Usuga pilotowa moe by wiadczona tylko przez pilota wpisanego na list pilotw. Listy pilotw prowadz dyrektorzy urzdw morskich. Art. 228. 1. Na list pilotw wpisuje si zainteresowanego na jego wniosek, jeeli spenia wymagania kwalifikacyjne okrelone w odrbnych przepisach. 2. Dyrektor urzdu morskiego skrela pilota z listy pilotw w razie zajcia jednej z nastpujcych okolicznoci: 1) mierci pilota, 2) wniosku pilota, 3) utraty przypisanych wymaga kwalifikacyjnych, 4) utraty prawa wykonywania zawodu pilota na mocy prawomocnego orzeczenia izby morskiej, sdu lub innego waciwego organu, 5) ukoczenia przez pilota 65 roku ycia. 3. Jeeli postpowanie pilota zagraa bezpieczestwu morskiemu, dyrektor urzdu morskiego moe ograniczy lub zawiesi uprawnienia pilota do wiadczenia usug pilotowych na czas nie duszy ni 3 miesice, o ile wymagaj tego
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 59/59

wzgldy prewencyjne. Podejmujc decyzj w tej sprawie, dyrektor urzdu morskiego moe skierowa pilota na dodatkowe przeszkolenie. Art. 229. 1. wiadczenie usug pilotowych w pilotau obowizkowym oraz szkolenie kandydatw na pilotw i pilotw organizuj i koordynuj stacje pilotowe utworzone przez dyrektora terytorialnie waciwego urzdu morskiego dla okrelonego rejonu pilotowego. 2. Tworzc stacj pilotow, o ktrej mowa w 1, dyrektor urzdu morskiego wydaje regulamin jej funkcjonowania, po zasigniciu opinii organizacji spoeczno-zawodowej pilotw. Art. 230. 1. Koszty utrzymania stacji pilotowych ponoszone s przez przedsibiorc, o ktrym mowa w art. 223 1. 2. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej po zasigniciu opinii organizacji spoeczno-zawodowej pilotw okreli, w drodze rozporzdzenia, taryf maksymalnych wysokoci opat za usugi pilotowe wiadczone w okrelonych portach w pilotau obowizkowym oraz tryb ich pobierania. Taryfa powinna uwzgldnia warunki wiadczenia usug pilotowych w portach. Dzia VIII Ratownictwo morskie

Art. 231. Ratownictwem morskim w rozumieniu przepisw niniejszego dziau jest udzielanie pomocy statkowi znajdujcemu si w niebezpieczestwie na jakichkolwiek wodach oraz ratowanie znajdujcego si na nim lub z niego pochodzcego mienia, jak rwnie ratowanie innego mienia znajdujcego si na morzu i niepoczonego trwale i celowo z wybrzeem. Art. 232. 1. Za ratownictwo morskie naley si wynagrodzenie. 2. Wynagrodzenie naley si rwnie za uratowanie frachtu oraz opat za przewz pasaerw i bagau. 3. Wynagrodzenie naley si rwnie za ratownictwo morskie udzielone na wodach rdldowych przez statek morski statkowi eglugi rdldowej lub wodnosamolotowi. 4. Wynagrodzenie naley si, choby ratownictwo morskie nastpio pomidzy statkami tego samego armatora.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 60/60

Art. 233. Z zastrzeeniem postanowie art. 241 1 i 3, nie naley si wynagrodzenie za ratownictwo morskie, ktre nie dao poytecznego wyniku. Art. 234. Nie ma prawa do wynagrodzenia ten, kto przedsiwzi dziaania ratownicze wbrew wyranemu i uzasadnionemu sprzeciwowi armatora lub kapitana statku albo waciciela innego mienia znajdujcego si w niebezpieczestwie, ktre nie znajduje si i nie znajdowao si na statku. Art. 235. Kto na podstawie umowy podj si pilotowania statku, wiadczenia usug holowniczych lub innych usug na rzecz statku, ma prawo do wynagrodzenia za ratownictwo morskie, gdy statek znalaz si nastpnie w niebezpieczestwie, jeeli udzieli mu usug wyjtkowych, ktre wykraczay poza zakres wykonania zawartej przez niego umowy. Art. 236. 1. Przepisy niniejszego dziau stosuje si do kadego dziaania ratowniczego, chyba e z umowy wynika co innego. 2. Kapitan ma prawo zawierania umw o ratownictwo w imieniu armatora statku. Kapitan lub armator statku maj prawo zawierania takich umw w imieniu waciciela mienia znajdujcego si na statku. Art. 237. 1. Strona moe da uniewanienia lub zmiany umowy o ratownictwo zawartej pod wpywem niebezpieczestwa lub niewaciwym wpywem wywartym przez kogokolwiek, jeeli jej postanowienia s niesuszne. 2. Strona moe da uniewanienia lub zmiany umowy o ratownictwo, jeeli umwione wynagrodzenie jest niewspmiernie niskie lub wysokie. Art. 238. 1. Ratujcy jest obowizany: 1) prowadzi dziaania ratownicze z naleyt starannoci, 2) dooy naleytej starannoci w celu zapobieenia szkodzie w rodowisku lub zmniejszenia jej rozmiarw, 3) poszukiwa pomocy innych ratujcych, gdy okolicznoci tego wymagaj, oraz przyj ich pomoc na uzasadnione danie armatora lub kapitana statku albo waciciela innego mienia bdcego w niebezpieczestwie, znajdujce2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 61/61

go si poza statkiem; nie moe to jednak mie wpywu na wysoko jego wynagrodzenia w razie ustalenia, i takie danie byo bezzasadne. 2. Armator i kapitan statku oraz waciciel innego mienia bdcego w niebezpieczestwie i znajdujcego si poza statkiem s obowizani: 1) wsppracowa z ratujcym podczas dziaa ratowniczych, 2) dooy naleytej starannoci w celu zapobieenia szkodzie w rodowisku lub zmniejszenia jej rozmiarw, 3) na uzasadnione danie ratujcego przej statek lub inne mienie w swoj piecz, gdy znalazy si w bezpiecznym miejscu. Art. 239. 1. W braku umowy wysoko wynagrodzenia, okrela si biorc pod uwag nastpujce okolicznoci, bez wzgldu na kolejno, w jakiej zostay one wymienione: 1) warto statku i innego mienia uratowanego, 2) umiejtnoci i wysiki ratujcych w celu zapobieenia szkodzie w rodowisku lub zmniejszenia jej rozmiarw, 3) osignity wynik ratownictwa, 4) charakter i stopie niebezpieczestwa, 5) umiejtnoci i wysiki ratujcych w celu ratowania statku, innego mienia i ycia, 6) czas powicony przez ratujcych oraz poniesione przez nich szkody i wydatki, 7) ryzyko odpowiedzialnoci i inne niebezpieczestwa, ktre zagraay ratujcym i ich sprztowi, 8) niezwoczne wiadczenie usug, 9) szczeglne przystosowanie statku ratujcego i innego sprztu do czynnoci ratowniczych, 10) stan sprztu uytego przez ratujcego i jego warto. 2. Przy okrelaniu wysokoci wynagrodzenia uwzgldnia si take potrzeb stwarzania zachty do podejmowania dziaa ratowniczych. 3. Wynagrodzenie moe by nieprzyznane lub obnione, jeeli ratujcy ze swojej winy spowodowa konieczno lub utrudnienie ratownictwa morskiego bd w zwizku z nim dopuci si oszustwa lub innej nieuczciwoci. Art. 240. 1. Wysoko wynagrodzenia, z wyczeniem odsetek i kosztw sdowych, nie moe przekracza wartoci mienia uratowanego. 2. Dla ustalenia wartoci mienia uratowanego miarodajna jest jego zwyka warto w miejscu, w ktrym znalazo si po uratowaniu, a jeeli mienie zostao sprzedane - cena uzyskana ze sprzeday, w obu przypadkach po odliczeniu ci2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 62/62

cych na mieniu uratowanym danin publicznych oraz kosztw jego zachowania, oszacowania lub sprzeday. 3. Osoby, ktrych mienie zostao uratowane, odpowiadaj z tytuu roszczenia o wynagrodzenie za ratownictwo proporcjonalnie do wartoci mienia uratowanego. Art. 241. 1. Za ratowanie statku lub adunku grocego wyrzdzeniem szkody w rodowisku naley si ratujcemu od armatora statku zwrot jego wydatkw, o ile nie zdoa on uzyska wynagrodzenia za uratowanie mienia co najmniej rwnego wysokoci tych wydatkw. 2. W rozumieniu przepisw niniejszego dziau szkoda w rodowisku oznacza fizyczn szkod wyrzdzon yciu lub zdrowiu ludzkiemu, yciu w morzu lub zasobom w przybrzenych lub rdldowych wodach oraz na obszarach do nich przylegych, spowodowan przez zanieczyszczenie, skaenie, ogie, eksplozj lub podobne powane zdarzenie. 3. Jeeli ratujcy mienie zapobieg szkodzie w rodowisku lub zmniejszy jej rozmiary, wiadczenie, o ktrym mowa w 1, moe by podwyszone, ale nie wicej ni o 30%; w wyjtkowych wypadkach sd moe je podwyszy ponad t granic, ale nie wicej ni o 100% wydatkw poniesionych przez ratujcego. 4. Do wydatkw ratujcego zalicza si rzeczywiste wydatki poniesione celowo oraz suszny dodatek za personel i sprzt faktycznie i celowo uyte do prowadzenia dziaania ratowniczego, biorc pod uwag przy ustalaniu jego wysokoci kryteria wyliczone w art. 239 1 pkt 8, 9 i 10. 5. wiadczenie, o ktrym mowa w 1 i 3, naley si ratujcemu tylko wtedy, jeeli byoby ono wysze od wynagrodzenia za uratowanie mienia, i tylko w zakresie je przewyszajcym. 6. wiadczenie, o ktrym mowa w 1, moe by nieprzyznane lub obnione, jeeli ratujcy ze swej winy nie zdoa zapobiec szkodzie w rodowisku lub zmniejszy jej rozmiarw. 7. Armatorowi statku, ktry speni wiadczenie, o ktrym mowa w 1 i 3, przysuguje roszczenie zwrotne wobec osoby odpowiedzialnej za spowodowanie zagroenia dla rodowiska lub wyrzdzenie w nim szkody. Art. 242. 1. Osoby uratowane nie s obowizane do zapaty jakiegokolwiek wynagrodzenia za ich ocalenie. 2. Ratujcemu ycie ludzkie naley si suszna cz wynagrodzenia przypadajcego za uratowanie mienia oraz cz wiadczenia, o ktrym mowa w art. 241 1 i 3, jeeli jego dziaanie ratownicze pozostawao w zwizku z wypadkiem, ktry wymaga ratowania mienia lub rodowiska.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 63/63

Art. 243. Jeeli ratownictwa udzielio kilku ratujcych, kady z nich ma prawo do stosunkowej czci wynagrodzenia; jej wysoko okrela umowa zawarta pomidzy ratujcymi. W braku umowy kady z ratujcych moe da zapaty przypadajcej na niego czci wynagrodzenia, ktrej wysoko okrela si przy odpowiednim zastosowaniu art. 239. Art. 244. 1. Wynagrodzenie nalene statkowi z tytuu ratownictwa morskiego dzieli si po poowie pomidzy armatora i zaog po odliczeniu szkd poniesionych przez statek oraz wydatkw i strat armatora i zaogi spowodowanych ratownictwem. Jeeli ratownictwo nie byo prowadzone ze statku, wynagrodzenie dzieli si pomidzy ratujcego i osoby przez niego zatrudnione, stosujc odpowiednio zasady dotyczce podziau wynagrodzenia pomidzy armatora i zaog. 2. Przepisu 1 nie stosuje si do wynagrodzenia za dziaania ratownicze prowadzone przez ratownikw zawodowych oraz jednostki pywajce Marynarki Wojennej, Stray Granicznej oraz Policji. 3. Podzia czci wynagrodzenia za ratownictwo morskie przypadajcego na zaog statku powinien uwzgldnia ich osobisty wkad w ratownictwo. Projekt podziau sporzdza armator statku. Udzia kapitana nie powinien by mniejszy ni 30%. Art. 245. 1. Dla zabezpieczenia roszcze z tytuu ratownictwa morskiego dunik obowizany jest ustanowi odpowiednie zabezpieczenie. 2. Armator uratowanego statku obowizany jest podj wszelkie niezbdne rodki w celu zapewnienia przez wacicieli adunku odpowiedniego zabezpieczenia roszcze przeciwko nim z tytuu ratownictwa, zanim adunek zostanie zwolniony. 3. Z tytuu roszczenia o wynagrodzenie za ratownictwo morskie oraz roszczenia o zwrot kosztw poniesionych na zachowanie, oszacowanie i sprzeda mienia przysuguje ratujcemu prawo zastawu na mieniu uratowanym, a na rzeczach objtych przez niego w posiadanie w zwizku z ratownictwem rwnie prawo zatrzymania a do zoenia przez dunika zabezpieczenia. Art. 246. Roszczenia o wynagrodzenie za ratownictwo morskie lub o zapat wiadczenia, o ktrym mowa w art. 241 1 i 3, przedawniaj si z upywem 2 lat od dnia zakoczenia ratownictwa.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 64/64

Art. 247. Przepisw niniejszego dziau nie stosuje si do ratownictwa urzdze wiertniczych podczas ich wykorzystywania w celu poszukiwania lub uzyskiwania zasobw mineralnych dna morskiego. Art. 248. Przepisy niniejszego dziau stosuje si do dziaa ratowniczych kontrolowanych lub organizowanych przez organy administracji rzdowej i samorzdowej. Art. 249. 1. Przepisy niniejszego dziau stosuje si odpowiednio do jednostek pywajcych Marynarki Wojennej, Stray Granicznej oraz Policji. 2. Minister Obrony Narodowej i ministrowie waciwi do spraw wewntrznych oraz finansw publicznych okrel, w drodze rozporzdzenia, zasady obliczania i przeznaczenia wynagrodzenia za ratownictwo morskie nalenego jednostkom pywajcym wymienionym w 1 oraz tryb postpowania w tych sprawach, w sposb stwarzajcy zacht dla ich zag do podejmowania dziaa ratowniczych. TYTU VII Wypadki morskie

Dzia I Awaria wsplna

Art. 250. 1. Awari wspln stanowi nadzwyczajne powicenia lub wydatki poniesione rozmylnie i rozsdnie w celu ratowania statku, adunku na nim przewoonego oraz frachtu ze wsplnego dla nich niebezpieczestwa. 2. Do awarii wsplnej zalicza si tylko te straty, ktre s bezporednim nastpstwem aktu awarii wsplnej. Strat porednich, jak straty z przestoju lub z rnicy cen, nie zalicza si do awarii wsplnej. Art. 251. Wydatek nadzwyczajny poniesiony zamiast wydatku, ktry podlegaby zaliczeniu do awarii wsplnej, zalicza si do awarii wsplnej, lecz tylko do wysokoci wydatku zastpionego.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 65/65

Art. 252. 1. Straty awarii wsplnej rozdziela si pomidzy statek, adunek i fracht w stosunku do ich rzeczywistej wartoci w miejscu i czasie zakoczenia podry. Opata za przewz pasaerw i ich bagau jest zrwnana z frachtem. 2. Straty awarii wsplnej rozdziela si stosownie do 1, choby niebezpieczestwo, ktre spowodowao nadzwyczajne powicenia lub wydatki, zostao zawinione przez ktregokolwiek z uczestnikw awarii wsplnej lub przez osob trzeci. Jednake rozdzielenie strat nie pozbawia uczestnika awarii wsplnej prawa zwrotnego poszukiwania od osoby, z ktrej winy strata powstaa. 3. Rozdzia strat awarii wsplnej przeprowadza si rwnie wtedy, gdy akt awarii wsplnej nie doprowadzi do zamierzonego rezultatu, a take gdy powicenie objo cay statek lub cay adunek. Art. 253. 1. Strat wynikych z utraty lub uszkodzenia adunku, ktry zaadowano na statek bez wiedzy armatora albo zadeklarowano faszywie przy przyjciu do przewozu, nie zalicza si do awarii wsplnej; jednake adunek taki, jeeli zosta uratowany, uczestniczy w pokryciu udziaw awarii wsplnej wedug oglnych zasad. 2. Straty wynike z utraty lub uszkodzenia adunku, ktrego warto zostaa przy przyjciu do przewozu zadeklarowana poniej rzeczywistej wartoci, zalicza si do awarii wsplnej wedug wartoci zadeklarowanej, natomiast cice na tym adunku zobowizania z tytuu udziau w awarii wsplnej ustala si wedug jego wartoci rzeczywistej. Art. 254. Wszelkie szkody i straty w statku, adunku lub frachcie, ktre nie podlegaj zaliczeniu do awarii wsplnej, stanowi awari poszczegln; ponosi je poszkodowany lub ten, kto za nie odpowiada. Art. 255. 1. Ustalenia, czy zachodzi awaria wsplna, obliczenia wysokoci strat awarii wsplnej i ich rozdzielenia (dyspasza) dokonuje dyspaszer na zlecenie armatora. 1a. Dyspasza moe by wiadczona tylko przez dyspaszera wpisanego na list dyspaszerw. List dyspaszerw prowadzi Prezes Krajowej Izby Gospodarczej. 1b. Na list dyspaszerw wpisuje si dyspaszera, jeeli spenia wymagania kwalifikacyjne okrelone w przepisach wydanych na podstawie art. 255 4. 1c. Prezes Krajowej Izby Gospodarczej skrela dyspaszera z listy dyspaszerw: 1) na wniosek dyspaszera, 2) w przypadku utraty wymaga kwalifikacyjnych,
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 66/66

3) w przypadku stwierdzenia zawinionego, nienaleytego wykonywania czynnoci dyspaszerskich, naruszenia prawa oraz naruszenia zasad etyki zawodowej, 4) w przypadku mierci dyspaszera. 2. Szczegowego rozliczenia awarii wsplnej dokonuje dyspaszer stosujc, w braku umowy stron, zasady powszechnie przyjte w midzynarodowym obrocie morskim. 3. Zlecenie powinno by udzielone dyspaszerowi przez armatora niezwocznie po zakoczeniu podry, nie pniej jednak jak w cigu jednego miesica. W razie zwoki armatora zlecenie moe by udzielone przez innego uczestnika awarii wsplnej. 4. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu z ministrem waciwym do spraw gospodarki okreli, w drodze rozporzdzenia, kwalifikacje wymagane do zajmowania stanowiska dyspaszera, w szczeglnoci majc na uwadze wymagania stawiane przed dyspaszerami w zakresie prowadzenia postpowania dyspaszerskiego, sposb powoywania dyspaszera, wpisu i skrelenia z listy dyspaszerw oraz tryb postpowania dyspaszerskiego Art. 256. 1. Roszczenie z awarii wsplnej przedawnia si z upywem dwch lat od dnia zakoczenia podry. 2. Bieg przedawnienia przerywa si przez zgoszenie roszczenia dyspaszerowi wyznaczonemu zgodnie z art. 255 3. Przedawnienie biegnie na nowo od dnia dorczenia dyspaszy. Dzia II Zderzenie statkw

Art. 257. Przepisy niniejszego dziau normuj odpowiedzialno za szkod wyrzdzon statkowi albo znajdujcym si na nim osobom lub rzeczom wskutek zderzenia, ktre nastpio na morzu lub na wodach rdldowych pomidzy statkami morskimi albo pomidzy statkiem morskim a statkiem eglugi rdldowej lub wodnosamolotem. Art. 258. 1. Statek odpowiada za szkod wyrzdzon wskutek zderzenia z jego winy. 2. Wina statku zachodzi w szczeglnoci w razie zaniedba w zakresie wyposaenia statku, kierowania statkiem, obsugiwania statku, przestrzegania przepisw o zapobieganiu zderzeniom na morzu i stosowania innych rodkw bezpieczestwa, nakazanych przez obowizujce przepisy, praktyk morsk lub przez szczeglne okolicznoci.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 67/67

Art. 259. 1. Jeeli zderzenie nastpio z winy kilku statkw, kady z nich odpowiada w stosunku do stopnia swojej winy za szkod wyrzdzon pozostaym statkom lub mieniu znajdujcemu si na nich. Jeeli stopie winy jest jednakowy albo nie da si ustali, statki odpowiadaj w rwnych czciach. 2. Za szkod, wynik wskutek mierci, uszkodzenia ciaa lub rozstroju zdrowia, statki, ktre zawiniy zderzenie, odpowiadaj solidarnie. Statkowi, ktry na podstawie solidarnej odpowiedzialnoci zapaci cz wiksz ni na niego przypadao, przysuguje zwrotne roszczenie do innych statkw o sum nadpacon. Art. 260. 1. Jeeli zderzenie nastpio wskutek przypadku lub siy wyszej albo jeeli przyczyny nie mona ustali, szkod ponosi ten, kto jej dozna. 2. Przepis 1 stosuje si rwnie, gdy statki lub jeden z nich byy w czasie zderzenia zakotwiczone. Art. 261. 1. Po zderzeniu kapitan kadego ze statkw, ktre zderzyy si, obowizany jest nie pomoc drugiemu statkowi, jego zaodze i pasaerom, jeeli moe to uczyni bez powanego niebezpieczestwa dla swojego statku oraz jego pasaerw i zaogi. 2. Kapitan kadego ze statkw, ktre zderzyy si, jest rwnie obowizany bezzwocznie poda drugiemu statkowi nazw, sygna rozpoznawczy i port macierzysty swojego statku oraz miejscowo, z ktrej i do ktrej pynie. 3. Armator nie odpowiada za naruszenie powyszych obowizkw przez kapitana. Art. 262. 1. Roszczenie o wynagrodzenie szkody wyrzdzonej zderzeniem statkw przedawnia si z upywem dwch lat od dnia zderzenia. 2. Bieg przedawnienia przerywa si przez wszczcie przed izb morsk postpowania dotyczcego zderzenia. Przedawnienie biegnie na nowo od dnia zakoczenia tego postpowania. 3. Roszczenie zwrotne o sum nadpacon na podstawie solidarnej odpowiedzialnoci statkw, ktre zawiniy zderzenie, przedawnia si z upywem roku od dnia zapaty. Art. 263. Przepisy niniejszego dziau stosuje si odpowiednio, gdy statek zachowaniem swym wyrzdzi szkod innemu statkowi, znajdujcym si na nim osobom lub rzeczom, choby nawet zderzenie nie nastpio.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 68/68

Art. 264. 1. Przepisy niniejszego dziau stosuje si odpowiednio do jednostek pywajcych Marynarki Wojennej, Stray Granicznej i Policji. 2. Jednostki pywajce wyszczeglnione w 1 nie ponosz odpowiedzialnoci za szkod wyrzdzon innym statkom wskutek zderzenia lub innego dziaania podczas wykonywania zada subowych w obrbie stref zamknitych dla eglugi i rybowstwa oraz ogoszonych jako niebezpieczne dla eglugi i rybowstwa. 3. Minister Obrony Narodowej i minister waciwy do spraw wewntrznych w porozumieniu z ministrem waciwym do spraw gospodarki morskiej okrel, w drodze rozporzdzenia, zasady i tryb dziaania dowdcw jednostek pywajcych Marynarki Wojennej, Stray Granicznej oraz Policji w razie zderzenia si tych jednostek z innymi statkami, ze szczeglnym uwzgldnieniem formy i zakresu niesienia pomocy drugiemu statkowi, jego zaodze i pasaerom oraz okolicznoci i zakresu wykonywania obowizku bezzwocznego podawania kapitanowi drugiego statku numeru taktycznego jednostki. Dzia III Zanieczyszczenie ze statkw

Rozdzia 1 Zanieczyszczenia rne Art. 265. Z zastrzeeniem przepisw rozdziau 1a i 2, armator odpowiada za szkod wyrzdzon komukolwiek zanieczyszczeniem pochodzcym ze statku w zwizku z przewozem adunkw, eksploatacj statku lub zatapianiem w morzu odpadw i innych substancji. Art. 266. 1. Armator nie ponosi odpowiedzialnoci, jeeli szkoda powstaa wskutek siy wyszej, wycznej winy umylnej osoby trzeciej albo wadliwego dziaania lub zaniechania organw odpowiedzialnych za utrzymanie wiate lub innych urzdze nawigacyjnych. 2. Jeeli szkoda wynika z winy umylnej poszkodowanego, odpowiedzialno armatora w stosunku do tej osoby jest wyczona; w razie racego niedbalstwa poszkodowanego odpowiedzialno armatora moe by wyczona w caoci lub odpowiedniej czci.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 69/69

Art. 267. Jeeli szkoda zostaa wyrzdzona zanieczyszczeniem pochodzcym z dwch lub wicej statkw, ich armatorzy odpowiadaj solidarnie za szkod. Art. 268. 1. Przez szkod wyrzdzon zanieczyszczeniem rozumie si szkod wyrzdzon dziaaniem substancji zanieczyszczajcych, jak rwnie celowym uyciem rodkw zapobiegawczych zastosowanych po zdarzeniu powodujcym zanieczyszczenie. 2. Naprawienie szkody wyrzdzonej zanieczyszczeniem obejmuje straty poniesione przez poszkodowanego oraz korzyci, ktre mgby osign, gdyby nie nastpio zanieczyszczenie rodowiska. Naprawienie szkody obejmuje rwnie zwrot kosztu rodkw zapobiegawczych, o ktrych mowa w 1, oraz niezbdnych wydatkw i nakadw, ktre zostay lub bd poniesione w celu przywrcenia rodowiska do stanu sprzed zanieczyszczenia. Art. 269. Nie mona wyczy ani ograniczy z gry odpowiedzialnoci okrelonej w art. 265268. Art. 270. Kady, kto w celu zapobieenia szkodzie w rodowisku, spowodowanej zanieczyszczeniem ze statku, ponis niezbdne wydatki, moe da ich zwrotu od armatora, ktry odpowiada za zanieczyszczenie. Art. 271. 1. Organ administracji morskiej moe da od armatora, ktry odpowiada za zanieczyszczenie rodowiska, przywrcenia tego rodowiska do stanu sprzed zanieczyszczenia. 2. Gdyby przywrcenie rodowiska morskiego do stanu sprzed zanieczyszczenia byo dla armatora niemoliwe lub nadmiernie utrudnione, moe on zwolni si z tego obowizku przez zwrot niezbdnych kosztw i nakadw, ktre zostay lub bd musiay by w tym celu poniesione przez organ administracji morskiej lub osoby trzecie.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 70/70

Rozdzia 1a Zanieczyszczenia olejami bunkrowymi Art. 271a. 1. Do odpowiedzialnoci za szkod wyrzdzon zanieczyszczeniem olejem bunkrowym znajdujcym si na pokadzie statku lub pochodzcym ze statku stosuje si postanowienia Midzynarodowej konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej za szkody spowodowane zanieczyszczeniem olejami bunkrowymi, sporzdzonej w Londynie dnia 23 marca 2001 r. (Dz. U. z 2008 r. Nr 148, poz. 939), zwanej dalej Konwencj bunkrow, wraz ze zmianami obowizujcymi od daty ich wejcia w ycie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomoci we waciwy sposb. 2. Uyte w przepisach niniejszego rozdziau okrelenia: statek, waciciel statku, olej bunkrowy, rodki zapobiegawcze, szkoda spowodowana zanieczyszczeniem, pastwo rejestracji statku, tona brutto odpowiadaj znaczeniu, jakie im nadano w Konwencji bunkrowej. 3. Przepisy, o ktrych mowa w 1, maj rwnie zastosowanie do statkw, ktre nie s zarejestrowane w adnym z pastw-stron Konwencji bunkrowej ani nie podnosz bandery ktregokolwiek z tych pastw, jeeli: 1) szkoda spowodowana zanieczyszczeniem powstaa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w wycznej strefie ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej; 2) zastosowano rodki zapobiegawcze w celu zapobieenia szkodzie, o ktrej mowa w pkt 1, lub jej zmniejszenia. Art. 271b. 1. Waciciel statku o polskiej przynalenoci, o tonau brutto przekraczajcym 1.000 ton, jest obowizany posiada zabezpieczenie finansowe odpowiedzialnoci za szkod spowodowan zanieczyszczeniem, stwierdzone odpowiednim certyfikatem. 2. Certyfikat wydaje lub powiadcza dyrektor urzdu morskiego, na wniosek waciciela statku. 3. Certyfikat wydaje si w jzyku polskim i angielskim. 4. Certyfikat jest wydawany na okres, na jaki zostao ustanowione zabezpieczenie finansowe. Jeeli zabezpieczenie finansowe utracio wano przed upywem okresu, na jaki zostao ustanowione, waciciel statku jest obowizany powiadomi o tym dyrektora urzdu morskiego, ktry wyda lub powiadczy certyfikat. 5. Certyfikat traci wano w przypadku utraty wanoci zabezpieczenia finansowego, na podstawie ktrego zosta wydany. 6. Powiadczeniu podlega certyfikat, jeeli jest do niego doczony dokument zabezpieczenia finansowego.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 71/71

7. Kopi wydanego lub powiadczonego certyfikatu dyrektor urzdu morskiego przesya waciwemu organowi pastwa rejestracji statku. Art. 271c. 1. Dyrektor urzdu morskiego pobiera nastpujce opaty: 1) za wydanie certyfikatu rwnowarto 30 euro; 2) za powiadczenie certyfikatu rwnowarto 20 euro. 2. Przeliczenia rwnowartoci euro, o ktrej mowa w 1, na zote dokonuje si wedug redniego kursu ogoszonego przez Narodowy Bank Polski dla tej waluty w dniu, odpowiednio, zoenia wniosku o wydanie lub powiadczenie certyfikatu. Art. 271d. 1. Statek, o ktrym mowa w art. 271b 1, nie moe by uywany w egludze, jeli nie posiada certyfikatu stwierdzajcego zabezpieczenie finansowe odpowiedzialnoci za szkod spowodowan zanieczyszczeniem. 2. Certyfikat powinien by przechowywany na statku. Art. 271e. Statek o tonau brutto przekraczajcym 1.000 ton nie moe wej do portu polskiego ani go opuci, a take korzysta z urzdze przeadunkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeli nie posiada certyfikatu stwierdzajcego zabezpieczenie finansowe odpowiedzialnoci za szkod spowodowan zanieczyszczeniem, wydanego lub powiadczonego przez waciwy organ. Art. 271f. Dyrektor urzdu morskiego moe wyda certyfikat stwierdzajcy zabezpieczenie finansowe odpowiedzialnoci za szkod spowodowan zanieczyszczeniem wacicielowi statku niezarejestrowanego w adnym z pastw-stron Konwencji bunkrowej, jeeli ten udowodni, e dysponuje wystarczajcym zabezpieczeniem finansowym tej odpowiedzialnoci. Art. 271g. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej okreli, w drodze rozporzdzenia, warunki i tryb wydawania oraz wzr certyfikatu, o ktrym mowa w art. 271b 1, majc na uwadze konieczno zapewnienia naleytego zabezpieczenia finansowego odpowiedzialnoci za szkody spowodowane zanieczyszczeniem olejami bunkrowymi oraz kierujc si koniecznoci, aby wzr certyfikatu odpowiada wzorowi okrelonemu w Konwencji bunkrowej.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 72/72

Art. 271h. Kontrol przestrzegania przepisw o zabezpieczeniu finansowym odpowiedzialnoci za szkod spowodowan zanieczyszczeniem sprawuj dyrektorzy urzdw morskich. Rozdzia 2 Zanieczyszczenia ze statkw przewocych oleje

Art. 272. 1. Do odpowiedzialnoci za szkod wyrzdzon przez wyciek lub usunicie oleju ze statku przewocego olej luzem jako adunek stosuje si postanowienia Midzynarodowej Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej za szkody spowodowane zanieczyszczeniem olejami, sporzdzonej w Brukseli dnia 29 listopada 1969 r. (Dz.U. z 1976 r. Nr 32, poz. 184), zmienion Protokoem, sporzdzonym w Londynie dnia 27 listopada 1992 r. (Dz.U. z 2001 r. Nr 136, poz. 1526), zwan dalej Konwencj o odpowiedzialnoci cywilnej wraz ze zmianami obowizujcymi od daty ich wejcia w ycie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomoci we waciwy sposb. 2. Uyte w przepisach niniejszego rozdziau okrelenia statek, waciciel, pastwo rejestracji statku, olej, szkoda spowodowana zanieczyszczeniem odpowiadaj znaczeniu, jakie im nadano w Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej. 3. Przepisy, o ktrych mowa w 1, maj rwnie zastosowanie do statkw, ktre nie s zarejestrowane w adnym z pastw-stron Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej ani nie podnosz bandery ktregokolwiek z tych pastw, jeeli szkoda spowodowana zanieczyszczeniem powstaa na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej lub w wycznej strefie ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 273. 1. Waciciel statku o polskiej przynalenoci, przewocego wicej ni 2000 ton oleju luzem jako adunek, jest obowizany posiada zabezpieczenie finansowe odpowiedzialnoci za szkod spowodowan zanieczyszczeniem, stwierdzone odpowiednim certyfikatem. 2. Certyfikat wydaje lub powiadcza dyrektor urzdu morskiego, na wniosek waciciela statku. 3. Certyfikat wydaje si w jzyku polskim i angielskim. 4. Certyfikat jest wydawany na okres, na jaki zostao ustanowione zabezpieczenie finansowe. Jeeli zabezpieczenie finansowe utracio wano przed upywem okresu, na jaki zostao ustanowione, waciciel statku jest obowizany powiadomi o tym dyrektora urzdu morskiego, ktry wyda lub powiadczy certyfikat.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 73/73

5. Certyfikat traci wano w przypadku utraty wanoci zabezpieczenia finansowego, na podstawie ktrego zosta wydany. 6. Powiadczeniu podlega certyfikat, jeeli jest do niego doczony dokument zabezpieczenia finansowego. 7. Kopi wydanego lub powiadczonego certyfikatu dyrektor urzdu morskiego przesya waciwemu organowi pastwa rejestracji statku. Art. 273a. 1. Dyrektor urzdu morskiego pobiera nastpujce opaty: 1) za wydanie certyfikatu rwnowarto 30 euro; 2) za powiadczenie certyfikatu rwnowarto 20 euro. 2. Przepis art. 271c 2 stosuje si odpowiednio. Art. 274. 1. Statek, o ktrym mowa w art. 273 1, nie moe by uywany w egludze, jeli nie posiada certyfikatu stwierdzajcego zabezpieczenie finansowe odpowiedzialnoci za szkod spowodowan zanieczyszczeniem. 2. Certyfikat powinien by przechowywany na statku. Art. 275. Statek przewocy ponad 2.000 ton oleju luzem jako adunek nie moe wej do portu polskiego ani go opuci, a take korzysta z urzdze przeadunkowych na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej, jeli nie posiada certyfikatu stwierdzajcego zabezpieczenie finansowe odpowiedzialnoci za szkod spowodowan zanieczyszczeniem, wydanego lub powiadczonego przez waciwy organ. Art. 276. Dyrektor urzdu morskiego moe wyda certyfikat stwierdzajcy zabezpieczenie finansowe odpowiedzialnoci za szkod spowodowan zanieczyszczeniem wacicielowi statku nie zarejestrowanego w adnym z pastw - stron Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej, jeeli ten udowodni, e dysponuje wystarczajcym zabezpieczeniem finansowym tej odpowiedzialnoci. Art. 277. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej okreli, w drodze rozporzdzenia, warunki i tryb wydawania oraz wzr certyfikatu, o ktrym mowa w art. 273 1, majc na uwadze konieczno zapewnienia naleytego zabezpieczenia finansowego odpowiedzialnoci za szkody spowodowane zanieczyszczeniem olejami oraz kierujc si koniecznoci, aby wzr certyfikatu odpowiada wzorowi okrelonemu w Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 74/74

Art. 278. Kontrol przestrzegania przepisw o zabezpieczeniu finansowym odpowiedzialnoci za szkod spowodowan zanieczyszczeniem sprawuj dyrektorzy urzdw morskich. Rozdzia 3 Midzynarodowy Fundusz Odszkodowa za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami

Art. 279. 1. Do dochodzenia roszcze wobec Midzynarodowego Funduszu Odszkodowa za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami, zwanego dalej Midzynarodowym Funduszem, stosuje si postanowienia Midzynarodowej Konwencji o utworzeniu Midzynarodowego Funduszu Odszkodowa za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami, sporzdzonej w Brukseli dnia 18 grudnia 1971 r. (Dz.U. z 1986 r. Nr 14, poz. 79), zmienion Protokoem, sporzdzonym w Londynie dnia 27 listopada 1992 r. (Dz.U. z 2001 r. Nr 136, poz. 1526), wraz ze zmianami obowizujcymi od daty ich wejcia w ycie w stosunku do Rzeczypospolitej Polskiej, podanymi do publicznej wiadomoci we waciwy sposb. 2. Z roszczeniem do Midzynarodowego Funduszu mona wystpi, gdy nie zostao ono zaspokojone na podstawie Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej, poniewa: 1) nie istnieje odpowiedzialno za szkod w myl Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej (art. 272 1), 2) waciciel statku lub jego gwarant jest niezdolny do wypenienia w caoci swego zobowizania, 3) wysoko szkody przekracza granice odpowiedzialnoci waciciela statku. Art. 280. 1. Osoba otrzymujca na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej olej przewieziony drog morsk stosownie do postanowie art. 10 Konwencji, o ktrej mowa w art. 279 1, w iloci 150 tys. ton lub wicej, uiszcza wkady na rzecz Midzynarodowego Funduszu zgodnie z art. 10, 11 i 15 tej Konwencji. 2. Kady kto otrzymuje z zagranicy lub jakiegokolwiek miejsca pooonego na terytorium Rzeczypospolitej Polskiej albo na obszarze wycznej strefy ekonomicznej Rzeczypospolitej Polskiej, olej przewieziony drog morsk stosownie do postanowie 1, obowizany jest przekaza ministrowi waciwemu do spraw finansw publicznych w terminie do dnia 15 stycznia kadego roku, dane o ilociach oleju otrzymanego w cigu poprzedniego roku kalendarzowego. 3. Minister waciwy do spraw finansw publicznych skada Midzynarodowemu Funduszowi corocznie sprawozdanie o iloci przewiezionego drog morsk oleju.
2009-07-07 zmiana w 2 w art. 280 wchodzi

Kancelaria Sejmu

s. 75/75

Art. 281. W przypadku szkody spowodowanej zanieczyszczeniem olejowym dyrektor urzdu morskiego, na danie poszkodowanego, jest obowizany stwierdzi zaistnienie wypadku i udostpni dokumentacj tej szkody. Dzia IV Mienie zatopione lub znalezione

Art. 282. 1. Waciciel mienia (statku, adunku lub innego przedmiotu) zatopionego w obrbie polskich morskich wd wewntrznych lub polskiego morza terytorialnego powinien w cigu 6 miesicy od dnia zatonicia mienia zgosi we waciwym urzdzie morskim zamiar wydobycia tego mienia i okreli termin, do ktrego zamierza zakoczy wydobywanie. Dyrektor urzdu morskiego moe w cigu 3 miesicy od dnia zgoszenia zada zmiany wskazanego terminu lub zakreli wacicielowi stosowny termin zakoczenia wydobywania, nie krtszy jednak ni rok, liczc od dnia dorczenia decyzji. 2. Jeeli waciciel mienia w terminie okrelonym w 1 nie zgosi zamiaru wydobycia mienia albo nie ukoczy wydobywania mienia w terminie okrelonym przez siebie lub wyznaczonym przez dyrektora urzdu morskiego, dyrektor urzdu morskiego moe zarzdzi wydobycie mienia na koszt waciciela. 3. Jeeli waciciel mienia w wyznaczonym terminie nie zgosi si po odbir mienia albo nie uici kosztw jego usunicia, dyrektor urzdu morskiego moe sprzeda mienie i z sumy uzyskanej ze sprzeday pokry swoje koszty oraz wydatki za przechowywanie i przeprowadzenie sprzeday, a reszt zoy do depozytu sdowego w celu wydania jej osobie uprawnionej. 4. (skrelony). Art. 283. 1. Wydobywanie mienia przez waciciela w rejonach umocnionych i w innych obszarach uznanych za szczeglnie wane dla obrony kraju, jak rwnie wydobywanie mienia wojskowego lub przysposobionego do celw wojskowych wymaga zezwolenia waciwych organw wojskowych. 2. Jeeli waciciel mienia zatopionego nie uzyska zezwolenia na wydobycie tego mienia, moe zwrci si w cigu 3 miesicy od dnia otrzymania odmowy do dyrektora urzdu morskiego o zarzdzenie w porozumieniu z waciwym organem wojskowym wydobycia tego mienia na koszt waciciela. Art. 284. 1. Jeeli mienie zatopione bd opuszczone znajdujce si na mielinie lub na powierzchni wody utrudnia eglug lub prac w porcie, na redzie lub drodze wodnej albo zagraa egludze, dyrektor urzdu morskiego moe zarzdzi usu2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 76/76

nicie przeszkody na koszt waciciela, wyznaczajc mu stosowny termin do odbioru mienia za zwrotem poniesionych kosztw. 2. Postanowienie art. 282 3 stosuje si odpowiednio. Art. 285. Wydobycie cudzego mienia zatopionego w morzu i przywiezienie go na polskie morskie wody wewntrzne lub polskie morze terytorialne naley niezwocznie zgosi urzdowi morskiemu z podaniem czasu, miejsca i okolicznoci wydobycia mienia oraz w miar monoci zawiadomi o tym rwnie waciciela, a do czasu wydania mu mienia - odpowiednio je zabezpieczy. Art. 286. 1. Wydobywajcemu cudze mienie naley si zwrot kosztw i wydatkw oraz wynagrodzenie, ktrego wysoko okrela si przy odpowiednim zastosowaniu przepisw o ratownictwie morskim. 2. Na zabezpieczenie nalenoci okrelonych w 1 wydobywajcemu przysuguje ustawowe prawo zastawu na wydobytym mieniu, z pierwszestwem sucym uprzywilejowanym wierzytelnociom z tytuu ratownictwa. Art. 287. Jeeli wydobyte mienie ulega szybkiemu zepsuciu lub zniszczeniu albo jeeli jego przechowanie wymaga nadmiernych kosztw, wydobywajcy moe je sprzeda i sum uzyskan ze sprzeday po odliczeniu swoich nalenoci zoy do depozytu sdowego, zawiadamiajc niezwocznie waciciela o dokonaniu sprzeday i zoeniu reszty sumy do depozytu sdowego. Art. 288. 1. Jeeli waciciel nie jest znany albo w cigu 30 dni od dnia zawiadomienia go o wydobyciu nie zgosi si w celu odbioru mienia lub nie uici nalenoci wydobywajcego, wydobywajcy obowizany jest wyda wydobyte mienie urzdowi morskiemu, a gdy ono jest mieniem wojskowym lub przysposobionym do celw wojskowych, przekaza waciwemu organowi wojskowemu. 2. W celu ustalenia waciciela wydobytego mienia urzd morski przeprowadza postpowanie wyjaniajce, wzywajc do zgoszenia nieznanego waciciela mienia w sposb zwyczajowo przyjty. 3. Minister waciwy do spraw gospodarki morskiej w porozumieniu z Ministrem Sprawiedliwoci i ministrem waciwym do spraw zagranicznych okreli, w drodze rozporzdzenia, tryb postpowania, o ktrym mowa w 2, majc na wzgldzie skuteczno postpowania.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 77/77

Art. 289. Jeeli waciciel mienia w terminie szeciomiesicznym od dnia wezwania przez dyrektora urzdu morskiego nie zgosi si w celu odbioru mienia lub nie uici nalenoci wydobywajcego i poniesionych przez urzd morski kosztw zabezpieczenia, dyrektor urzdu morskiego moe sprzeda wydobyte mienie i sum uzyskan ze sprzeday po odliczeniu nalenoci wydobywajcego i swoich kosztw zoy do depozytu sdowego. Przepis art. 287 stosuje si odpowiednio. Art. 290. 1. Kto znalaz i uratowa cudze mienie unoszce si na morzu albo przyczyni si do uratowania takiego mienia, ma prawo do wynagrodzenia wedug przepisw o ratownictwie morskim, jeeli zgosi swe roszczenie najpniej w chwili oddania znalezionego mienia. 2. Kto znalaz i zabezpieczy cudze mienie wyrzucone na brzeg morza, ma prawo do wynagrodzenia w wysokoci nieprzekraczajcej 30% wartoci mienia, jeeli roszczenie swe zgosi najpniej w chwili oddania znalezionego mienia. 3. W przypadkach przewidzianych w 1 i 2 stosuje si odpowiednio przepisy art. 285- 289. Art. 291. Minister Sprawiedliwoci w porozumieniu z ministrem waciwym do spraw gospodarki morskiej i ministrem waciwym do spraw finansw publicznych okreli, w drodze rozporzdzenia, sposb postpowania z mieniem, ktrego waciciel pozosta nieznany, oraz tryb ustalania wysokoci i pokrycia nalenoci zwizanych z wydobyciem, zabezpieczeniem, sprzeda mienia stosownie do przepisw niniejszego dziau, jak rwnie sposb i tryb przeprowadzania przewidzianej w niniejszym dziale sprzeday mienia, z zastosowaniem przepisw Kodeksu postpowania cywilnego.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 78/78

TYTU VIII Ubezpieczenie morskie

Dzia I Umowa ubezpieczenia morskiego

Rozdzia 1 Przepisy oglne

Art. 292. 1. Przez umow ubezpieczenia morskiego ubezpieczyciel zobowizuje si w zamian za skadk ubezpieczeniow wypaci odszkodowanie za szkody poniesione wskutek niebezpieczestw, na jakie przedmiot ubezpieczenia jest naraony w zwizku z eglug morsk. 2. Umow ubezpieczenia morskiego mona obj ponadto niebezpieczestwa, na ktre w zwizku z przewozem morskim przedmiot ubezpieczenia jest naraony w przewozie lotniczym, na wodach rdldowych lub na ldzie. 3. Przepisy o ubezpieczeniu morskim stosuje si odpowiednio do ubezpieczenia statkw znajdujcych si w budowie. Art. 293. 1. Przedmiotem ubezpieczenia morskiego moe by kady interes majtkowy zwizany z eglug morsk i dajcy si oceni w pienidzach. 2. Przedmiotem ubezpieczenia morskiego mog by w szczeglnoci: statek, adunek, fracht, opata za przewz pasaerw, opata czarterowa, spodziewany zysk na adunku, prowizja, wydatki awarii wsplnej, zobowizanie z tytuu odpowiedzialnoci cywilnej oraz wierzytelno zabezpieczona na statku, adunku lub frachcie. Art. 294. 1. Ubezpieczyciel obowizany jest na danie wyda osobie, z ktr zawar umow ubezpieczenia (ubezpieczajcemu), polis stwierdzajc zawarcie umowy ubezpieczenia. 2. Przed wydaniem polisy ubezpieczyciel obowizany jest wyda ubezpieczajcemu na jego danie tymczasowy dokument stwierdzajcy zawarcie umowy. Art. 295. 1. Polisa powinna zawiera:
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 79/79

1) oznaczenie ubezpieczyciela, 2) oznaczenie przedmiotu ubezpieczenia, 3) oznaczenie niebezpieczestw objtych umow ubezpieczenia, 4) okrelenie czasu lub podry, na ktre zawarto umow ubezpieczenia, 5) sum ubezpieczenia, 6) miejsce i dat wystawienia polisy, 7) podpis ubezpieczyciela. 2. Polisa moe by wystawiona na imiennie okrelonego ubezpieczajcego (polisa imienna), na zlecenie lub na okaziciela. Art. 296. 1. Umowa ubezpieczenia morskiego moe by zawarta na rzecz osoby trzeciej (ubezpieczonego). 2. Ubezpieczony moe nie by imiennie okrelony w umowie ubezpieczenia (ubezpieczenie na rzecz tego, kogo dotyczy). 3. W razie zawarcia umowy ubezpieczenia morskiego na rzecz osoby trzeciej prawo domagania si od ubezpieczyciela wydania polisy przysuguje ubezpieczajcemu. Dopki polisa znajduje si w jego posiadaniu, moe on rozporzdza prawami wynikajcymi z umowy. 4. Obowizki ubezpieczajcego zwizane z wykonaniem umowy ubezpieczenia przechodz na ubezpieczonego z chwil wydania mu polisy; nie dotyczy to jednak obowizku zapaty skadki ubezpieczeniowej. Art. 297. 1. Umowa ubezpieczenia morskiego jest niewana, jeeli w chwili jej zawarcia szkoda objta ubezpieczeniem ju nastpia lub nie istniaa moliwo jej powstania; ubezpieczyciel zachowuje jednak prawo do opaty stornowej, chyba e zawierajc umow wiedzia o okolicznociach powodujcych jej niewano. 2. Przepisu 1 nie stosuje si, jeeli ubezpieczeniem objto okres poprzedzajcy zawarcie umowy, chyba e stan rzeczy znany by obu stronom w chwili zawierania umowy; jeeli w tej chwili stan rzeczy by znany tylko jednej ze stron, umowa nie wie strony niewiadomej. 3. Wysoko opaty stornowej okrela umowa. Art. 298. Ubezpieczajcy moe w kadej chwili odstpi od umowy, dopki nie rozpocz si stan niebezpieczestwa przewidzianego w umowie; obowizany jest jednak zapaci opat stornow.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 80/80

Art. 299. Roszczenia z tytuu umowy ubezpieczenia morskiego przedawniaj si z upywem 5 lat od dnia wymagalnoci roszczenia. Rozdzia 2 Warto ubezpieczenia i suma ubezpieczenia

Art. 300. 1. Wartoci ubezpieczenia jest zwyka warto przedmiotu ubezpieczenia. 2. Warto ubezpieczenia ustala si wedug nastpujcych zasad: 1) wartoci ubezpieczenia statku jest warto statku w chwili rozpoczcia ubezpieczenia; warto ta obejmuje rwnie, jeeli umowa nie stanowi inaczej, warto jego przynalenoci, przedmiotw zaopatrzenia statku, a take koszt jego ubezpieczenia, 2) wartoci ubezpieczenia adunku jest warto adunku w miejscu i czasie zaadowania cznie z kosztami ubezpieczenia i dostarczenia adunku do miejsca przeznaczenia; 3) wartoci ubezpieczenia frachtu jest suma frachtu brutto cznie z kosztami ubezpieczenia; 4) wartoci ubezpieczenia innych przedmiotw ubezpieczenia, z wyjtkiem zobowizania z tytuu odpowiedzialnoci cywilnej, jest kwota, na ktrej utrat jest naraony ubezpieczajcy w chwili rozpoczcia ubezpieczenia, cznie z kosztami ubezpieczenia. Art. 301. Jeeli strony wymieniy w umowie ubezpieczenia warto ubezpieczenia (warto otaksowana), jest ona miarodajna dla okrelenia odszkodowania ubezpieczeniowego. Art. 302. 1. Umowa ubezpieczenia powinna okrela sum, na ktr ubezpieczono przedmiot ubezpieczenia (sum ubezpieczenia). 2. Suma ubezpieczenia nie powinna przekracza wartoci ubezpieczenia. 3. Jeeli okrelona w umowie suma ubezpieczenia jest wysza od wartoci ubezpieczenia, umowa nie ma skutku prawnego co do nadwyki sumy ponad warto ubezpieczenia. 4. Jeeli okrelona w umowie suma ubezpieczenia jest nisza od wartoci ubezpieczenia, ubezpieczyciel odpowiada za szkody w stosunku, w jakim pozostaje suma do wartoci ubezpieczenia.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 81/81

Art. 303. 1. Jeeli ubezpieczono przedmiot ubezpieczenia od tego samego niebezpieczestwa na ten sam okres u dwch lub wicej ubezpieczycieli na sumy, ktre cznie przewyszaj warto ubezpieczenia, albo jeeli z innych wzgldw suma odszkodowa, ktre nalene byyby odrbnie od kadego z tych ubezpieczycieli, przekraczaaby szkod podlegajc wyrwnaniu (ubezpieczenie wielokrotne), ubezpieczajcy moe da od kadego z tych ubezpieczycieli zapaty odszkodowania zgodnie z zawart z nim umow, jednak nie moe otrzyma od nich cznie odszkodowania przewyszajcego szkod. 2. W stosunkach wzajemnych midzy ubezpieczycielami udzia w odszkodowaniu ponoszony przez kadego z nich okrela si w proporcji midzy odszkodowaniem, ktre musiaby zapaci, gdyby by jedynym ubezpieczycielem, a sum odszkodowa, ktre obciayby kadego z tych ubezpieczycieli, zgodnie z zawart umow. 3. W razie wiadomego zawarcia ubezpieczenia wielokrotnego ubezpieczajcy powinien niezwocznie zawiadomi o tym zainteresowanych ubezpieczycieli, informujc ich o treci zawartych umw ubezpieczenia. Umylne naruszenie tego obowizku przez ubezpieczajcego pozbawia go prawa do odszkodowania. Rozdzia 3 Owiadczenia przy zawieraniu umw ubezpieczenia

Art. 304. 1. Przy zawieraniu umowy ubezpieczenia morskiego ubezpieczajcy obowizany jest poda do wiadomoci ubezpieczyciela wszelkie okolicznoci, ktre s lub powinny mu by znane, a mog mie wpyw na ocen niebezpieczestwa oraz na decyzje ubezpieczyciela o przyjciu i warunkach ubezpieczenia. 2. Obowizek okrelony w 1 nie dotyczy okolicznoci powszechnie znanych oraz okolicznoci, ktre powinny by znane ubezpieczycielowi. 3. Jeeli ubezpieczajcy dziaa przez przedstawiciela, obowizek okrelony w 1 ciy rwnie na przedstawicielu i obejmuje take okolicznoci jemu znane. 4. Przy zawieraniu umowy ubezpieczenia morskiego na rzecz osoby trzeciej obowizek okrelony w paragrafach poprzedzajcych spoczywa zarwno na ubezpieczajcym, jak i na ubezpieczonym, chyba e ubezpieczony nie wiedzia o zawarciu umowy na jego rzecz. Art. 305. 1. W razie naruszenia obowizku okrelonego w art. 304 ubezpieczyciel moe odstpi od umowy, zachowujc prawo do penej skadki ubezpieczeniowej. 2. Jeeli niezawiadomienie lub niezgodne z rzeczywistoci zawiadomienie ubezpieczyciela o okolicznociach wymienionych w art. 304 nastpio bez winy
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 82/82

ubezpieczajcego lub ubezpieczonego, ubezpieczyciel nie moe od umowy odstpi, lecz ma prawo do odpowiednio zwikszonej skadki ubezpieczeniowej. 3. Prawo odstpienia od umowy wygasa, jeeli ubezpieczyciel nie skorzysta z niego w cigu siedmiu dni od dnia, w ktrym dowiedzia si o okolicznoci uzasadniajcej prawo odstpienia. Rozdzia 4 Przeniesienie praw z umowy ubezpieczenia

Art. 306. 1. Prawa z umowy ubezpieczenia mog by przeniesione tylko na nabywc przedmiotu ubezpieczenia. 2. Jeeli prawa z umowy ubezpieczenia nie zostay przeniesione na nabywc przedmiotu ubezpieczenia, umowa ubezpieczenia rozwizuje si, co nie zwalnia ubezpieczyciela od odpowiedzialnoci za szkody powstae przed zbyciem przedmiotu ubezpieczenia. Art. 307. 1. Rwnoczenie z przeniesieniem praw z umowy ubezpieczenia na nabywc przechodz na niego obowizki, ktre ciyy na zbywcy. 2. Ubezpieczyciel moe przeciwstawi nabywcy zarzuty, ktre by mu przysugiway z umowy ubezpieczenia przeciwko zbywcy. Art. 308. 1. Przeniesienie praw z umowy ubezpieczenia stwierdzonej polis nastpuje przez przeniesienie polisy. 2. Do przeniesienia polisy stosuje si odpowiednio przepisy o przenoszeniu konosamentu. Art. 309. 1. Jeeli przedmiotem ubezpieczenia jest statek, przejcie praw z umowy ubezpieczenia na jego nabywc wymaga zgody ubezpieczyciela. 2. Jeeli statek w chwili zbycia znajdowa si w podry, a prawa z umowy ubezpieczenia nie przeszy na nabywc statku, umowa pozostaje w mocy do chwili przycumowania statku w pierwszym porcie, do ktrego statek zawin. Art. 310. Przepisy art. 306-309 nie ograniczaj prawa ubezpieczajcego do przeniesienia wierzytelnoci z umowy ubezpieczenia zgodnie z przepisami prawa cywilnego o przelewie wierzytelnoci; dotyczy to rwnie wierzytelnoci przyszej.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 83/83

Rozdzia 5 Ubezpieczenie generalne

Art. 311. 1. Umow ubezpieczenia generalnego mona obj wszystkie lub niektre rodzaje adunkw, jakie ubezpieczajcy bdzie wysya lub otrzymywa w okrelonym czasie. 2. Przedmiotem ubezpieczenia generalnego moe by rwnie inny interes majtkowy. 3. W ubezpieczeniu generalnym ubezpieczyciel obowizany jest na danie ubezpieczajcego wystawi polis albo zawiadczenie o ubezpieczeniu dla kadego zgoszonego adunku lub innego odrbnego przedmiotu ubezpieczenia. Art. 312. 1. Ubezpieczajcy, ktry zawar umow ubezpieczenia generalnego, obowizany jest zgasza ubezpieczycielowi kade wysanie lub nadejcie adunku objtego umow niezwocznie po otrzymaniu wiadomoci o wysaniu lub nadejciu adunku oraz kadorazowo okreli statek, tras podry, adunek i sum ubezpieczenia. 2. Jeeli ubezpieczajcy rozmylnie lub wskutek racego niedbalstwa nie dopeni obowizku okrelonego w 1, ubezpieczyciel moe odstpi od umowy, zachowujc prawo do skadek ubezpieczeniowych, jakie przysugiwayby mu w razie naleytego wykonania umowy przez ubezpieczajcego. 3. Prawo odstpienia od umowy wygasa, jeeli ubezpieczyciel nie skorzysta z niego w cigu 3 dni od dnia, w ktrym dowiedzia si o naruszeniu obowizku przez ubezpieczajcego. 4. Przepisy 1-3 stosuje si odpowiednio do ubezpiecze generalnych, ktrych przedmiotem jest inny interes majtkowy ni adunek. Art. 313. Umowa ubezpieczenia generalnego moe by wypowiedziana przez kad ze stron z zachowaniem trzymiesicznego terminu.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 84/84

Dzia II Wykonanie umowy ubezpieczenia

Rozdzia 1 Obowizki ubezpieczajcego

Art. 314. 1. Skadka ubezpieczeniowa powinna by zapacona niezwocznie po zawarciu umowy, a jeeli wystawiono polis - rwnoczenie z wydaniem polisy. 2. Obowizek zapaty skadki ubezpieczeniowej ciy na ubezpieczajcym. Art. 315. 1. Ubezpieczajcy obowizany jest niezwocznie po powziciu wiadomoci zgosi ubezpieczycielowi kad istotn zmian niebezpieczestwa, na jakie jest naraony przedmiot ubezpieczenia. 2. Ubezpieczyciel moe odstpi od umowy, jeeli ubezpieczajcy bez uzasadnionej przyczyny opnia si z zawiadomieniem go o zmianie niebezpieczestwa. Prawo to ubezpieczyciel moe wykona w terminie 7 dni od dnia, w ktrym dowiedzia si o tym, e ubezpieczajcy dopuci si zwoki. Art. 316. 1. Jeeli zmiana niebezpieczestwa zostaa spowodowana przez ubezpieczajcego albo za jego zgod, ubezpieczyciel moe odstpi od umowy albo da zapaty skadki dodatkowej za zwikszone niebezpieczestwo, chyba e zmiany niebezpieczestwa dokonano we wsplnym interesie ubezpieczyciela i ubezpieczajcego albo w celu ratowania ycia ludzkiego. 2. Przy ubezpieczeniu zawartym na podr prawo, o ktrym mowa w 1, przysuguje ubezpieczycielowi, w szczeglnoci: 1) jeeli rozpoczcie lub zakoczenie podry ulega zwoce z winy ubezpieczajcego, 2) jeeli podjto inn podr zamiast podry oznaczonej w umowie ubezpieczenia, 3) jeeli statek skierowano do innego portu ni przewidziano w umowie ubezpieczenia, 4) jeeli statek zszed z waciwej trasy lub zawin do portu, ktry nie by brany w rachub, chyba e zejcie z trasy nastpio wskutek okolicznoci niezalenych od armatora lub kapitana albo w celu ratowania ycia ludzkiego lub mienia bd byo konieczne ze wzgldu na bezpieczestwo statku.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 85/85

3. Jeeli zmiana niebezpieczestwa nastpia bez zgody ubezpieczajcego, umowa ubezpieczenia pozostaje w mocy, jednak ubezpieczyciel moe da zapaty dodatkowej skadki za zwikszone niebezpieczestwo. Art. 317. 1. Jeeli ubezpieczyciel na skutek zmiany niebezpieczestwa korzysta z prawa odstpienia od umowy, powinien zawiadomi ubezpieczajcego o swojej decyzji w cigu trzech dni od dnia, w ktrym dowiedzia si o zmianie niebezpieczestwa; w braku takiego zawiadomienia moe da jedynie zapaty dodatkowej skadki za zwikszone niebezpieczestwo. 2. Ubezpieczyciel, ktry odstpi od umowy z powodu zmiany niebezpieczestwa, zachowuje prawo do caej skadki umwionej, a odpowiada tylko za szkody powstae przed zmian niebezpieczestwa. Art. 318. 1. Ubezpieczajcy obowizany jest niezwocznie zawiadomi ubezpieczyciela o kadym wypadku dotyczcym przedmiotu ubezpieczenia, jeeli wypadek moe stanowi podstaw do roszczenia odszkodowawczego z umowy ubezpieczenia. 2. W razie naruszenia przez ubezpieczajcego obowizku okrelonego w 1 ubezpieczyciel moe potrci z odszkodowania ubezpieczeniowego kwot, o ktr szkoda ulegaby zmniejszeniu, gdyby ubezpieczyciel by o niej naleycie zawiadomiony. Art. 319. 1. W razie zajcia wypadku powodujcego szkod ubezpieczajcy obowizany jest zastosowa wszelkie dostpne mu rozsdne rodki w celu ratowania przedmiotu ubezpieczenia oraz zapobieenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarw, a take zabezpieczy roszczenia odszkodowawcze wobec osb odpowiedzialnych za szkod. 2. Ubezpieczajcy powinien przy stosowaniu tych rodkw kierowa si wskazwkami ubezpieczyciela, o ile je otrzyma. 3. Jeeli ubezpieczajcy rozmylnie lub wskutek racego niedbalstwa nie zastosowa rodkw okrelonych w 1, ubezpieczyciel jest wolny od odpowiedzialnoci za szkody powstae z tego powodu. Rozdzia 2 Odpowiedzialno ubezpieczyciela

Art. 320. Z zastrzeeniem wyjtkw przewidzianych w Kodeksie morskim, ubezpieczyciel odpowiada za szkody bdce bezporednim nastpstwem niebezpieczestw objtych umow ubezpieczenia.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 86/86

Art. 321. 1. Ubezpieczyciel nie odpowiada za szkody powstae z winy umylnej lub racego niedbalstwa ubezpieczajcego, jednak ubezpieczyciel odpowiada za szkody spowodowane zaniedbaniem lub bdem nautycznym ubezpieczajcego bdcego kapitanem statku objtego ubezpieczeniem. 2. Ubezpieczyciel odpowiada za szkody spowodowane z winy kapitana, innego czonka zaogi lub pilota. Art. 322. 1. Przy ubezpieczeniu statku ubezpieczyciel nie odpowiada za szkody powstae wskutek: 1) wyruszenia w podr statku niezdatnego do eglugi, nienaleycie wyposaonego i zaopatrzonego, z niedostateczn zaog lub bez niezbdnych dokumentw, chyba e braki te polegay na wadach ukrytych statku lub byy spowodowane okolicznociami, ktrym nie mona byo zapobiec pomimo zachowania przez ubezpieczajcego naleytej starannoci, 2) wieku lub zuycia statku, 3) zaadowania na statek - za wiedz ubezpieczajcego, a bez wiedzy ubezpieczyciela - materiaw i przedmiotw wybuchowych, atwo zapalnych lub innych adunkw niebezpiecznych, bez zachowania przepisw obowizujcych przy przewozie adunkw tego rodzaju. 2. Przepis 1 stosuje si odpowiednio przy ubezpieczeniu frachtu. Art. 323. W razie zderzenia statkw ubezpieczyciel odpowiada z tytuu ubezpieczenia statku zarwno za szkod w przedmiocie ubezpieczenia, jak rwnie za cice na ubezpieczajcym zobowizania do wyrwnania szkody wyrzdzonej wskutek zderzenia osobom trzecim. Art. 324. Przy ubezpieczeniu adunku lub spodziewanego zysku ubezpieczyciel nie odpowiada za szkody powstae wskutek wady ukrytej, naturalnej waciwoci lub wadliwoci adunku, lub niedostatecznoci opakowania adunku albo wskutek zwoki w jego dostarczeniu. Art. 325. 1. Ubezpieczyciel odpowiada za szkody z kadego wypadku objtego ubezpieczeniem do wysokoci sumy ubezpieczenia. 2. Za szkody wynike z kilku nastpujcych po sobie wypadkw objtych ubezpieczeniem ubezpieczyciel odpowiada stosownie do 1, nawet jeeli czna suma szkd przekracza sum ubezpieczenia.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 87/87

3. Jeeli po czciowym uszkodzeniu przedmiotu ubezpieczenia nastpuje jego strata cakowita, za ktr ubezpieczyciel odpowiada, odszkodowanie nalene ubezpieczajcemu z tytuu uszkodze czciowych ogranicza si do wydatkw poniesionych przez niego na napraw przedmiotu ubezpieczenia lub w zwizku z uszkodzeniami. 4. W razie zderzenia statkw ubezpieczyciel obowizany jest zapaci ubezpieczajcemu odszkodowanie za straty lub uszkodzenia statku oraz nalene od ubezpieczajcego odszkodowanie z tytuu odpowiedzialnoci za zderzenie, choby czne odszkodowanie przekroczyo sum ubezpieczenia. Art. 326. Ubezpieczyciel obowizany jest zapaci odszkodowanie ubezpieczeniowe, choby szkod objt ubezpieczeniem bya obowizana naprawi osoba trzecia. Art. 327. 1. Ubezpieczyciel obowizany jest zwrci ubezpieczajcemu wszelkie niezbdne i celowe wydatki poniesione w celu zachowania przedmiotu ubezpieczenia, zapobieenia szkodzie lub zmniejszenia jej rozmiarw, ustalenia charakteru i rozmiarw szkody, sporzdzenia dyspaszy, sprzeday przedmiotu ubezpieczenia oraz inne wydatki poniesione zgodnie ze wskazwkami ubezpieczyciela. 2. Zwrot wydatkw wymienionych w 1 nastpuje w takim stosunku, w jakim suma ubezpieczenia pozostaje do wartoci ubezpieczenia. Do zwrotu tych wydatkw ubezpieczyciel jest obowizany, choby kwoty wydatkw cznie z odszkodowaniem ubezpieczeniowym przekroczyy sum ubezpieczenia. Art. 328. 1. Ubezpieczyciel obowizany jest zwrci ubezpieczajcemu wydatki poniesione na przywrcenie do stanu poprzedniego lub na naprawienie uszkodzonego przedmiotu ubezpieczenia, jak rwnie nalene od niego wynagrodzenie za ratownictwo oraz udzia w stratach awarii wsplnej. 2. Zwrot wydatkw wymienionych w 1 nastpuje w takim stosunku, w jakim suma ubezpieczenia pozostaje do wartoci ubezpieczenia. Do zwrotu tych wydatkw ubezpieczyciel obowizany jest w granicach, w ktrych wydatki cznie z odszkodowaniem ubezpieczeniowym nie przekraczaj sumy ubezpieczenia. Art. 329. 1. W razie zajcia wypadku objtego ubezpieczeniem ubezpieczyciel moe przez zapat penej sumy ubezpieczenia bez wzgldu na wysoko powstaej szkody zwolni si od wszelkich dalszych zobowiza wynikajcych z umowy ubezpieczenia, w szczeglnoci od obowizku zwrotu kosztw zachowania przedmiotu ubezpieczenia lub przywrcenia go do poprzedniego stanu. 2. Ubezpieczajcy moe zakreli ubezpieczycielowi stosowny termin do zoenia owiadczenia, czy korzysta z uprawnienia przewidzianego w 1.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 88/88

3. Mimo zapaty penej sumy ubezpieczenia ubezpieczyciel obowizany jest zwrci ponadto przypadajce na niego stosownie do art. 327 wydatki, jakie ubezpieczajcy ponis lub zobowiza si ponie do chwili otrzymania zawiadomienia od ubezpieczyciela, e korzysta z uprawnienia przewidzianego w 1. 4. Ubezpieczyciel, ktry zapaci pen sum ubezpieczenia, nie moe da przeniesienia na niego praw do przedmiotu ubezpieczenia. Rozdzia 3 Abandon przedmiotu ubezpieczenia

Art. 330. 1. Ubezpieczajcy moe za zrzeczeniem si na rzecz ubezpieczyciela praw do przedmiotu ubezpieczenia (abandon) da zapaty penej sumy ubezpieczenia, jeeli istniej podstawy do przyjcia, e cakowita strata przedmiotu ubezpieczenia jest nieunikniona bd e zapobieenie jej spowodowaoby wydatki niewspmiernie wysokie w stosunku do wartoci przedmiotu ubezpieczenia. 2. W szczeglnoci abandon mona zgosi, jeeli statek: zagin bez wieci, zosta zabrany jako up lub zagarnity przez rozbjnikw morskich albo uleg wypadkowi, wskutek ktrego sta si niezdatny do naprawy albo niewart naprawy lub kosztw odzyskania. 3. Przepis 2 stosuje si odpowiednio do adunku, ktrego abandon mona zgosi ponadto wtedy, gdy koszt jego naprawy lub dostarczenia do miejsca przeznaczenia przekroczyby jego warto w miejscu przeznaczenia. Art. 331. 1. Ubezpieczajcy powinien zgosi abandon na pimie z podaniem okolicznoci uzasadniajcych abandon. 2. Zgoszenie abandonu moe nastpi nie pniej ni w cigu szeciu miesicy od dnia, w ktrym ubezpieczajcy dowiedzia si o okolicznociach uzasadniajcych abandon. 3. W razie zabrania statku lub adunku jako up, zagarnicia przez rozbjnikw morskich albo utraty posiadania statku lub adunku z innych przyczyn, abandon nie moe by zgoszony przed upywem dwch miesicy od dnia otrzymania przez ubezpieczajcego wiadomoci o tych okolicznociach. W tych przypadkach szeciomiesiczny termin dla zgoszenia abandonu biegnie od dnia, w ktrym upyn termin 2 miesicy. 4. W razie zaginicia bez wieci statku lub znajdujcego si na nim adunku termin dla zgoszenia abandonu biegnie od dnia, w ktrym statek by spodziewany w najbliszym porcie, do ktrego go skierowano. 5. W razie uznania statku za zaginiony bez wieci, stosownie do przepisw art. 32, statek i przewoone na nim, a nieuratowane adunki uwaa si za cakowicie stracone, a ubezpieczeni mog domaga si od ubezpieczyciela odszkodowania za strat cakowit bez zgaszania abandonu.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 89/89

Art. 332. 1. Ubezpieczajcy obowizany jest przy zgoszeniu abandonu zawiadomi ubezpieczyciela o cicych na przedmiocie ubezpieczenia prawach rzeczowych oraz o odnoszcych si do niego innych ubezpieczeniach, a take o wszelkich znanych mu ograniczeniach w rozporzdzaniu przedmiotem ubezpieczenia. 2. Ubezpieczyciel moe uzaleni przyjcie abandonu od dostarczenia mu danych dotyczcych okolicznoci wymienionych w 1. Art. 333. 1. Ubezpieczyciel moe odmwi przyjcia abandonu, jeeli zgoszenie abandonu nie odpowiada wymaganiom okrelonym w artykuach poprzedzajcych. 2. Ubezpieczyciel nie moe odmwi przyjcia abandonu po upywie 30 dni od otrzymania zgoszenia abandonu. Art. 334. 1. Prawa do przedmiotu ubezpieczenia przechodz na ubezpieczyciela z chwil zoenia przez niego owiadczenia, e przyjmuje abandon. 2. Jeeli ubezpieczyciel w terminie okrelonym w art. 333 2 nie zoy owiadczenia, czy przyjmuje abandon, prawa do przedmiotu ubezpieczenia przechodz na niego z upywem tego terminu. Art. 335. Ubezpieczajcy, ktrego zgoszenie abandonu nie odpowiada wymaganiom okrelonym w artykuach poprzedzajcych, zachowuje prawo do odszkodowania ubezpieczeniowego po udowodnieniu szkd rzeczywicie poniesionych. Rozdzia 4 Patno odszkodowania ubezpieczeniowego

Art. 336. 1. W razie zajcia szkody objtej ubezpieczeniem ubezpieczyciel moe da od ubezpieczajcego udzielenia mu wszelkich wiadomoci oraz przedstawienia dokumentw i innych dowodw niezbdnych do ustalenia okolicznoci wypadku, szkody i jej rozmiarw. 2. Ubezpieczyciel moe uzaleni wypat odszkodowania ubezpieczeniowego od zwrotu polisy, chyba e polisa bya imienna.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 90/90

Art. 337. 1. Z chwil zapaty odszkodowania ubezpieczeniowego przechodz na ubezpieczyciela - do wysokoci zapaconej przez niego sumy - wszelkie prawa przysugujce ubezpieczajcemu wobec osb trzecich z tytuu wyrzdzenia szkd, za ktre wypacono odszkodowanie ubezpieczeniowe. 2. Ubezpieczajcy obowizany jest dostarczy ubezpieczycielowi wszelkie wiadomoci i dokumenty oraz dokona czynnoci niezbdnych dla skutecznego dochodzenia praw przez ubezpieczyciela. 3. Zrzeczenie si przez ubezpieczajcego bez zgody ubezpieczyciela praw przysugujcych mu wobec osb trzecich z tytuu poniesionych szkd zwalnia ubezpieczyciela w odpowiednim stosunku od obowizku zapaty odszkodowania ubezpieczeniowego. Art. 338. Z zastrzeeniem wyjtku przewidzianego w art. 329 4, ubezpieczyciel, ktry zapaci odszkodowanie ubezpieczeniowe za strat cakowit w wysokoci penej sumy ubezpieczenia, moe da od ubezpieczajcego przeniesienia na niego wszelkich praw do przedmiotu, ubezpieczenia; jeeli jednak suma ubezpieczenia bya nisza od wartoci ubezpieczenia, ubezpieczyciel moe da przeniesienia praw tylko w odpowiednim stosunku. TYTU IX Postpowanie w sprawach zwizanych z ograniczeniem odpowiedzialnoci za roszczenia morskie i dochodzeniem roszcze z tytuu szkd spowodowanych zanieczyszczeniem przez statki Dzia I Postpowanie w sprawach o ustanowienie i podzia funduszu ograniczenia odpowiedzialnoci za roszczenia morskie Art. 339. 1. Postpowanie w sprawach o ustanowienie i podzia funduszu ograniczenia odpowiedzialnoci za roszczenia morskie, zwanego dalej funduszem, podlega przepisom Kodeksu postpowania cywilnego o postpowaniu nieprocesowym, ze zmianami wynikajcymi z przepisw niniejszego dziau oraz Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialnoci za roszczenia morskie, sporzdzonej w Londynie dnia 19 listopada 1976 r. (Dz.U. z 1986 r. Nr 35, poz. 175) zwanej dalej Konwencj o ograniczeniu odpowiedzialnoci. 2. W sprawach wymienionych w 1 wycznie waciwy jest Sd Okrgowy w Gdasku.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 91/91

Art. 340. 1. Wniosek o wszczcie postpowania moe zgosi osoba uprawniona do ograniczenia odpowiedzialnoci. Postpowanie wszczte na wniosek osb mogcych powoa si na to samo ograniczenie odpowiedzialnoci sd poczy do wsplnego rozpoznania. W jednym wniosku mona da ustanowienia dwch funduszy dotyczcych roszcze z tego samego zdarzenia (art. 6 i 7 Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialnoci). 2. Wniosek powinien odpowiada oglnym warunkom wniosku o wszczcie postpowania, a ponadto stosownie do okolicznoci zawiera: 1) nazw statku, z ktrym wie si odpowiedzialno, jego port macierzysty oraz okrelenie stosunku wnioskodawcy do statku, 2) okrelenie zdarzenia, z ktrego wynikaj roszczenia, i informacje o postpowaniach zmierzajcych do ustalenia przebiegu tego zdarzenia, 3) okrelenie rodzaju roszcze i wierzycieli, na ktrych zaspokojenie fundusz ma by przeznaczony, oraz informacje o znanych wnioskodawcy roszczeniach ju dochodzonych przed sdem, 4) owiadczenie o gotowoci ustanowienia funduszu, uzasadnienie jego wysokoci, a take okrelenie sposobu jego ustanowienia. 3. Do wniosku naley doczy wycig z rejestru okrtowego, obejmujcy dane wpywajce na wysoko funduszu. Art. 341. 1. Fundusz moe by ustanowiony przez wpacenie odpowiedniej sumy pieninej na oprocentowany rachunek bankowy, ktrego dysponentem jest sd, lub przez akceptowane przez sd zabezpieczenie wpacenia tej kwoty przez bank lub zakad ubezpiecze, majcy siedzib w Rzeczypospolitej Polskiej. 2. Na zgodny wniosek uczestnikw postpowania sd moe uzna za wystarczajcy inny sposb zabezpieczenia wpacenia tej kwoty. Art. 342. 1. Po przeprowadzeniu rozprawy sd wydaje postanowienie wstpne o prawie ustanowienia funduszu, okrelajc jego wysoko i sposb ustanowienia, a take terminy wpaty sum lub zoenia w okrelony sposb dokumentw zabezpieczenia. 2. Jeeli zachodz okolicznoci wyczajce ustanowienie funduszu, sd odmwi jego ustanowienia. W razie sporu co do tych okolicznoci, sd moe zawiesi postpowanie do czasu rozstrzygnicia sporu w drodze procesu. 3. Na danie wnioskodawcy sd moe, w celu zabezpieczenia, orzec o wstrzymaniu egzekucji prowadzonej dla zaspokojenia roszczenia objtego funduszem. 4. Na postanowienie wstpne o prawie ustanowienia funduszu lub odmow jego ustanowienia przysuguje apelacja. Na postanowienie w sprawie wstrzymania egzekucji przysuguje zaalenie.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 92/92

Art. 343. 1. Po wypenieniu przez wnioskodawc obowizkw okrelonych w postanowieniu wydanym na podstawie art. 342 1 albo w razie niewypenienia tych obowizkw w terminie okrelonym w tym postanowieniu, sd po przeprowadzeniu rozprawy wydaje postanowienie o ustanowieniu funduszu i podjciu postpowania dziaowego albo o odmowie ustanowienia funduszu. 2. Na postanowienie w przedmiocie ustanowienia funduszu i podjcia postpowania dziaowego lub o odmowie ustanowienia funduszu - przysuguje apelacja. 3. Z chwil uprawomocnienia si postanowienia o ustanowieniu funduszu i otwarciu postpowania dziaowego nastpuj skutki, ktre prawo czy z ustanowieniem funduszu (art. 13 Konwencji o ograniczeniu odpowiedzialnoci). 4. Po uprawomocnieniu si postanowienia o odmowie ustanowienia funduszu sd orzeka o zwrocie sum lub zabezpiecze zoonych przez wnioskodawc na rzecz funduszu oraz uchyla postanowienie wydane na podstawie art. 342 3. Art. 344. 1. Po uprawomocnieniu si postanowienia o ustanowieniu funduszu i podjciu postpowania dziaowego sd, po wysuchaniu uczestnikw powouje biegego komisarza spord osb posiadajcych odpowiednie kwalifikacje. Biegym komisarzem moe by take osoba prawna. 2. Obowizkiem biegego - komisarza jest przygotowanie projektu listy wierzytelnoci i planu podziau funduszu oraz pisemnego uzasadnienia tych dokumentw. 3. Do biegego - komisarza stosuje si przepisy Kodeksu postpowania cywilnego o biegym. Jest on jednak upowaniony do samodzielnego dorczania, za pokwitowaniem, listami poleconymi lub za porednictwem sdu, pism uczestnikom postpowania, wzywania ich w ten sam sposb do skadania niezbdnych wyjanie i owiadcze na pimie oraz ich protokoowania. W razie niezbdnej potrzeby ustalenia okolicznoci, ktre s midzy uczestnikami sporne, na wniosek biegego - komisarza sd przeprowadzi stosowne postpowanie dowodowe. 4. Sd moe powierzy biegemu - komisarzowi zarzdzanie kwotami, z ktrych ustanowiono fundusz. Do zarzdu stosuje si odpowiednio przepisy o zarzdzie nieruchomoci w postpowaniu egzekucyjnym. Dochd uzyskany z zarzdu funduszem jest do niego doliczany. 5. W razie ujawnienia si, w toku przygotowania projektu listy wierzytelnoci i planu podziau funduszu, sporu midzy uczestnikami co do istnienia lub wysokoci zgoszonego roszczenia, sd po przeprowadzeniu rozprawy moe orzec o skierowaniu zainteresowanego uczestnika na drog procesu oraz o wyczeniu w planie podziau sumy potrzebnej na zaspokojenie roszczenia po rozstrzygniciu tego sporu.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 93/93

Art. 345. 1. Sd zarzdza podanie do publicznej wiadomoci informacji o ustanowieniu funduszu i otwarciu postpowania dziaowego oraz wzywa zainteresowanych, aby zgosili swe roszczenia w terminie 6 miesicy od opublikowania wezwania. W wezwaniu naley zamieci pouczenie o skutkach niezgoszenia roszczenia w terminie. 2. Ogoszenie powinno by opublikowane w pimie ukazujcym si w siedzibie sdu i w dzienniku o zasigu oglnopolskim. Moe ono by podane do wiadomoci take w inny sposb, dostosowany do zdarzenia, ktre stanowi podstaw roszcze. 3. W przypadku gdy zainteresowanymi w uczestnictwie w postpowaniu dziaowym mog by, w znacznej mierze, osoby majce miejsce zamieszkania lub siedzib w innych pastwach, sd dorcza tekst ogoszenia przedstawicielstwom dyplomatycznym lub konsularnym tych pastw w Rzeczypospolitej Polskiej, z prob o podanie tego ogoszenia do publicznej wiadomoci w tych pastwach. Koszty tego ogoszenia ponosi wnioskodawca. 4. Sd moe odstpi od ogoszenia, jeeli jest oczywiste, e wszyscy wierzyciele zgosili ju swe roszczenia. 5. Roszczenia niezgoszone w terminie nie bd uwzgldnione w licie wierzytelnoci i planie podziau. Sd na wniosek zgaszajcego po terminie, jednak nie pniej ni do zatwierdzenia planu podziau, moe z usprawiedliwionych przyczyn przywrci termin do zgoszenia; przepisy art. 168-172 Kodeksu postpowania cywilnego stosuje si odpowiednio. 6. Zgoszenie roszczenia przerywa bieg przedawnienia. W razie skierowania przez sd zainteresowanego uczestnika na drog procesu cywilnego, termin przedawnienia dla tego roszczenia biegnie na nowo od dnia uprawomocnienia si orzeczenia w tej sprawie. 7. Wierzyciel zgaszajcy swe roszczenie po ustanowieniu funduszu moe da zmiany prawomocnego postanowienia o ustanowieniu funduszu, jeeli jest to niezbdne do ochrony jego praw. Postanowienie w przedmiocie zmiany sd wydaje po przeprowadzeniu rozprawy; na postanowienie przysuguje apelacja. Art. 346. 1. Po upywie terminu do zgosze, jeeli by on wyznaczony, biegy - komisarz sporzdza projekt listy wierzytelnoci i planu podziau funduszu. Po wstpnym sprawdzeniu sd zarzdza ich dorczenie uczestnikom i wzywa ich do zgoszenia, w cigu miesica, uwag i zarzutw na pimie. W planie podziau uwzgldnia si rwnie sumy roszcze spornych, co do ktrych nie zapado jeszcze prawomocne rozstrzygnicie. 2. Jeeli uwag lub zarzutw nie zgoszono, sd zatwierdza list wierzytelnoci i plan podziau na posiedzeniu niejawnym. Dla rozpoznania zgoszonych uwag lub zarzutw sd wyznacza rozpraw. W razie potrzeby sd moe poleci biegemu - komisarzowi wprowadzenie zmian do listy wierzytelnoci i planu podziau. Zatwierdzenie zmienionej listy wierzytelnoci i planu podziau nastpuje po przeprowadzeniu rozprawy.
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 94/94

3. Jeeli ujawni si spr o zasadno lub wysoko roszczenia wczonego do listy wierzytelnoci i planu podziau, sd stosuje odpowiednio art. 344 5. 4. Na postanowienie zatwierdzajce list wierzytelnoci i plan podziau przysuguje apelacja. Apelacj zoy moe rwnie wierzyciel nie uczestniczcy dotd w postpowaniu, jeeli zgosi rwnoczenie swe roszczenie, a istniej podstawy do przywrcenia mu terminu do zgoszenia roszczenia. Art. 347 1. Zatwierdzony prawomocnym postanowieniem plan podziau funduszu ma moc tytuu egzekucyjnego i stanowi podstaw do dokonania wypat z funduszu; w razie potrzeby sd nadaje mu klauzul wykonalnoci. 2. Sd moe powierzy dokonanie wypat biegemu - komisarzowi, ktry jest obowizany zoy sdowi sprawozdanie. 3. Sumy wydzielone na zaspokojenie roszcze spornych przekazuje si do depozytu sdowego. Jeeli po uprawomocnieniu si planu podziau zgosz si inni wierzyciele, ktrzy nie uczestniczyli dotd w postpowaniu, a po zaspokojeniu roszcze objtych planem podziau fundusz nie zosta wyczerpany, sd zarzdzi sporzdzenie dodatkowej listy wierzytelnoci i dodatkowego planu podziau; przepis art. 346 stosuje si odpowiednio. 4. Po zakoczeniu postpowania dziaowego sd umarza postpowanie. W postanowieniu o umorzeniu postpowania sd orzeka take o zwrocie wnioskodawcy niewykorzystanej czci funduszu; na postanowienie przysuguje zaalenie. Art. 348. 1. Sd przyznaje biegemu - komisarzowi stosowne wynagrodzenie. 2. W toku postpowania sd moe zarzdzi wpacenie przez wnioskodawc zaliczki na poczet wynagrodzenia i wydatkw biegego - komisarza. Art. 349. Wznowienie postpowania, przewidziane w art. 524 2 Kodeksu postpowania cywilnego, jest dopuszczalne tylko pod warunkiem wykazania, e zainteresowany bez swej winy nie mg uczestniczy w postpowaniu. Art. 350. Koszty postpowania o ustanowienie i o podzia funduszu ponosi wnioskodawca. Na pokrycie tych kosztw wnioskodawca wpaca ustalon przez sd zaliczk, niezalenie od ustanawianego funduszu.

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 95/95

Dzia II Postpowanie w sprawach roszcze i ograniczenia odpowiedzialnoci z tytuu szkd spowodowanych zanieczyszczeniem przez statki

Art. 351. W sprawach o roszczenia odszkodowawcze dochodzone na podstawie przepisw tytuu VII dziau III wycznie waciwy jest Sd Okrgowy w Gdasku. Art. 352. 1. W odniesieniu do roszcze dochodzonych na podstawie przepisw tytuu VII dziau III rozdziau 2 waciciel statku lub osoba dajca zabezpieczenie finansowe jego odpowiedzialnoci moe skorzysta z ograniczenia odpowiedzialnoci, jeeli w postpowaniu sdowym zostanie ustanowiony fundusz ograniczenia odpowiedzialnoci, zgodnie z art. V Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej. 2. Waciciel statku lub osoba dajca zabezpieczenie finansowe ponosi koszty procesu zwizanego z dochodzeniem roszczenia podlegajcego ograniczeniu i odpowiada za odsetki od tego roszczenia ponad granic odpowiedzialnoci okrelon zgodnie z Konwencj o odpowiedzialnoci cywilnej; jednake jeeli fundusz ograniczenia odpowiedzialnoci zostanie utworzony przez zoenie do dyspozycji sdu odpowiedniej sumy pieninej, to skadajcy nie odpowiada za odsetki powstae po zoeniu tej sumy. 3. Do postpowania w sprawach o ustanowienie funduszu ograniczenia odpowiedzialnoci na podstawie: 1) Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej, 2) Konwencji bunkrowej i o podzia tego funduszu stosuje si odpowiednio przepisy dziau I. Art. 353. Na wniosek osoby tworzcej fundusz lub kadego z wierzycieli sd wezwie do udziau w postpowaniu Midzynarodowy Fundusz. Art. 354. 1. Orzeczenia wydane na podstawie Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej s wykonalne w Rzeczypospolitej Polskiej (art. X Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej), przy zastosowaniu odpowiednich przepisw Kodeksu postpowania cywilnego. 2. Do wniosku o nadanie klauzuli wykonalnoci naley doczy: 1) orygina orzeczenia lub urzdowo powiadczony odpis orzeczenia, a take powiadczone w ten sam sposb tumaczenie na jzyk polski,
2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 96/96

2) owiadczenie waciwych organw pastwa siedziby sdu, ktry wyda orzeczenie, e zostao ono wydane na podstawie Konwencji o odpowiedzialnoci cywilnej oraz e jest ono wykonalne w tym pastwie. 3. Przepisy 1 i 2 stosuje si odpowiednio do orzecze wydanych na podstawie Midzynarodowej konwencji o utworzeniu Midzynarodowego Funduszu Odszkodowa za Szkody Spowodowane Zanieczyszczeniem Olejami. TYTU X Przepisy kolizyjne Art. 355. 1. Prawa rzeczowe na statku podlegaj prawu pastwa jego bandery. 2. Prawa rzeczowe na statku wpisane w staym rejestrze statku podlegaj prawu pastwa tego rejestru. 3. Prawa rzeczowe na statku w budowie podlegaj prawu pastwa, w ktrym statek jest budowany. 4. Do przywilejw na statku stosuje si prawo pastwa, w ktrym dochodzone jest przed sdem roszczenie o zaspokojenie wierzytelnoci zabezpieczonej przywilejem. Art. 356. Do stosunkw prawnych wynikajcych ze zdarze, ktre nastpiy na statku znajdujcym si poza terytorium pastwa nadbrzenego, stosuje si prawo bandery. Art. 357. 1. Do zobowiza z awarii wsplnej stosuje si prawo obowizujce w miejscu, w ktrym po awarii wsplnej zakoczono podr. 2. Jeeli wszystkie strony zainteresowane w awarii wsplnej s przynalenoci polskiej, stosuje si prawo polskie. Art. 358. 1. Do roszcze o wynagrodzenie szkody wynikej ze zderzenia statkw na morskich wodach wewntrznych lub morzu terytorialnym stosuje si prawo pastwa nadbrzenego; jeeli zderzenie nastpio na penym morzu, stosuje si prawo sdu pastwa, ktry spr rozpoznaje. W razie jednak zderzenia statkw podnoszcych t sam bander stosuje si prawo tej bandery bez wzgldu na to, na jakich wodach zderzenie nastpio. 2. Do roszcze o wynagrodzenie za ratownictwo udzielone na wodach wewntrznych lub morzu terytorialnym stosuje si prawo pastwa nadbrzenego. Do roszcze o wynagrodzenie za ratownictwo udzielone na penym morzu stosuje si prawo sdu, ktry spr rozpoznaje. Jeeli jednak zarwno statek ratowany,

2009-07-07

Kancelaria Sejmu

s. 97/97

jak i statek ratujcy podnosz t sam bander, stosuje si prawo tej bandery bez wzgldu na to, na jakich wodach ratownictwo nastpio. 3. Do podziau wynagrodzenia pomidzy armatora oraz kapitana i innych czonkw zaogi stosuje si prawo bandery statku ratujcego. Art. 359. 1. Strony mog w umowie okreli prawo waciwe dla ich stosunku prawnego zwizanego z eglug morsk. 2. Jeeli stosunek prawny wedug ustawy lub umowy podlega obcemu prawu, naley je w Rzeczypospolitej Polskiej stosowa, chyba e jego stosowanie miaoby skutki sprzeczne z podstawowymi zasadami porzdku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Art. 360. Ustawa wchodzi w ycie w terminie i na zasadach okrelonych ustaw Przepisy wprowadzajce ustaw Kodeks morski.

2009-07-07