You are on page 1of 75

Nghiên c u h th ng

nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không M CL C

L i nói Ch

u ................................ ................................ ................................ ........... 5

Các t vi t t t ................................ ................................ ................................ ....... 7 ng 1: T ng quan v h th ng thông tin v tinh ................................ .......... 9 nh v ................................ ................................ ........................ 9 1.1. Khái quát v 1.2.1. Qu 1.2.2. Qu 1.2.3. Qu 1.2.3.1. Qu 1.2.3.2. Qu 1.2.3.3. Qu 1.3.

1.2. Nguyên lý c a h th ng thông tin v tinh ................................ ........................ 9 o c c tròn................................ ................................ ........................ 10 o elip nghiêng ................................ ................................ ................. 10 o xích o o tròn ................................ ................................ ................ 10 a t nh GEO (Geosychronous Earth Orbit) .............................. 10

o th p LEO (Low Earth Orbit) ................................ .................... 11 o trung bình MEO (Medium Earth Orbit) ................................ . 11

c i m c a thông tin v tinh ................................ ................................ .... 11

1.4. H th ng c a thông tin v tinh c b n ................................ ........................... 12 1.5. T n s s d ng trong thông tin v tinh ................................ .......................... 13 1.6. C s c a phép nh v b ng v tinh ................................ .............................. 14 nh v v tinh ................................ ............ 16 1.6.1. Nguyên lý o c ly trong phép

1.6.1.1. Mã gi ng u nhiên (Pseudo Random Code - PRC) ................................ . 16 1.6.1.2. Gi c ly ................................ ................................ ................................ . 17 1.6.1.3. o c ly b ng sóng xung và sóng liên t c ................................ ............... 17 1.6.1.4. nguyên lý o c ly c b n................................ ................................ ........ 18 1.6.2. Các ngu n gây sai s trong phép o ................................ ........................... 18 1.6.2.1. 1.6.2.2. ng h v tinh ................................ ................................ ........................ 19 ng h máy thu ................................ ................................ ..................... 20 o v tinh ................................ ................................ ................... 21 i l u ................................ ................................ ................. 22

1.7. Sai s qu

1.7.1. Sai s do t ng i n ly ................................ ................................ ................. 21 1.7.2. Sai s do t ng 1.7.3. Nhi u a ng ................................ ................................ .......................... 23

1.7.4. Các sai s c a máy thu ................................ ................................ ............... 23

SVTH: inh Công Tài

1

L p: 46K - TVT

Nghiên c u h th ng Ch ng 2: Các ph

nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ng pháp a truy nh p và t n hao trong thông tin v tinh .... 24 n m t v tinh ................................ ............. 24

2.1. Các ph 2.1.1. Ph 2.1.2. Ph 2.1.3. Ph 2.2. Ph

ng pháp a truy nh p

ng pháp a truy nh p phân chia theo t n s FDMA ............................ 24 ng pháp a truy nh p phân chia theo th i gian TDMA ....................... 25 ng pháp a truy nh p phân chia theo mã CDMA ................................ 26 ng pháp a truy nh p phân ph i tr c và a truy nh p phân ph i theo

yêu c u. ................................ ................................ ................................ .............. 27 2.2.1. a truy nh p phân ph i tr c ................................ ................................ ..... 27 2.2.2. a truy nh p phân ph i theo yêu c u ................................ .......................... 27 2.2.2.1. S phân c c sóng mang ................................ ................................ .......... 27 2.2.2.2. Sóng phân c c th ng ................................ ................................ .............. 28 2.2.2.3. Sóng phân c c tròn ................................ ................................ ................. 28 2.3. C a s t n s ................................ ................................ ................................ 29 2.4. Suy hao trong thông tin v tinh ................................ ................................ .... 30 2.4.1. Suy hao trong không gian t do ................................ ................................ . 30 2.4.2. Suy hao do t ng i l u ................................ ................................ ............. 31 2.4.3. Suy hao do t ng i n ly ................................ ................................ ............. 31 2.4.4. Suy hao do th i ti t ................................ ................................ ................... 31 2.4.5. Suy hao do t anten ch a úng ................................ ................................ 32 i x ng ................................ ........................ 33 2.4.6. Suy hao trong thi t b phát và thu ................................ .............................. 32 2.4.7. Suy hao do phân c c không 2.5. T p âm trong thông tin v tinh ................................ ................................ ..... 33 2.5.1. Nhi t t p âm h th ng ................................ ................................ ............... 33 2.5.1.1. Nhi t t p âm bên ngoài

2.5.1.2. Nhi t t p âm h th ng fi

2.5.1.3. Nhi t t p âm máy thu T R ................................ ................................ ....... 36 2.5.2. Công su t t p âm h th ng ................................ ................................ ........ 36 2.5.3. Công su t t p âm nhi u ................................ ................................ ............. 37 2.5.3.1. Can nhi u khác tuy n ................................ ................................ ............ 37 2.5.3.2. Nhi u cùng tuy n ................................ ................................ ................... 38 2.5.3.3. T p âm méo xuyên i u ch ................................ ................................ ... 39

SVTH: inh Công Tài

 

S

và nhi t t p âm anten ................................ ... 34 TF ................................ ............................... 36

2

L p: 46K - TVT

Nghiên c u h th ng

nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không

2.6. Hi u ng Doppler ................................ ................................ ........................ 40 2.7. Tr truy n d n ................................ ................................ .............................. 41 Ch ng 3 : H th ng nh v toàn c u GPS ................................ ...................... 42 3.1. S ra i c a h th ng GPS................................ ................................ .......... 42

3.2. C u t o c a h th ng GPS ................................ ................................ ............. 47 3.2.1. Chùm v tinh ................................ ................................ ............................. 48 3.2.2. H th ng i u khi n m t 3.2.3. B ph n ng 3.3. Nguyên lý ho t t ................................ ................................ ...... 48 i s d ng ................................ ................................ ............. 49 ng c a hê th ng ................................ ................................ 50

3.4. i u ch và gi i i u ch GPS ................................ ................................ ..... 52 3.4.1. i u ch tín hi u GPS ................................ ................................ ................ 52 3.4.2. Gi i i u ch GPS ................................ ................................ ...................... 53 3.5. Ph ng pháp t o mã C/A ................................ ................................ .............. 53 3.6.Các lo i mã ................................ ................................ ................................ .... 54 3.6.1. Mã C/A ................................ ................................ ................................ ...... 54 3.6.2. Mã P ................................ ................................ ................................ .......... 54 3.7. C u trúc d li u GPS................................ ................................ ..................... 55 3.8. M i quan h gi a các ch c n ng c a h th ng GPS ................................ ...... 59 3.9. H quy chi u không gian và th i gian ................................ ........................... 59 3.10. Các h th ng 3.10.1. H th ng nh v khác ................................ ................................ ......... 60 nh v toàn c u Glonass ................................ ........................... 60

3.10.2. Galileo c a châu âu ................................ ................................ .................. 61

3.10.3. Beidou................................ ................................ ................................ ...... 62 3.10.4. Irnss ................................ ................................ ................................ ......... 62 3.10.5. Qzss ................................ ................................ ................................ ......... 62 3.11. Ch u i m c a h th ng so v i các h th ng khác ................................ .......... 62 ng 4: ng d ng h th ng nh v v tinh trong ngành hàn g không ....... 64 ng truy n th ng ................................ ............. 64

4.1. H n ch c a h th ng d n

4.2. C u trúc h th ng Testbed ................................ ................................ ............ 64 4.2.1. thi t b TRS ................................ ................................ ................................ . 65 4.2.2. Thi t b TVR ................................ ................................ ............................. 65

SVTH: inh Công Tài

3

L p: 46K - TVT

.. H th ng GBAS ( Ground-Based Augmentation System ) .... .... Ch c n ng ............... Các y u t 4....3...............................3......... 70 4.... Trung tâm khai thác h th ng (SOC) ........... 73 4........................ ng ... ............... 69 4......3...........................................1........3.............................................. ....2............... .......1.......... .............. nh h nh h K t lu n . .... ......3........ 72 ng do khúc x c a t ng ion ..........................1.... C u trúc và nguyên lý ho t 4.................................................. nh h 4....... 72 ng c a bão t (Scintillation) .. .............3............................... M t s SBAS khác ..........................2.................... 66 ng ........................................................................... ... Các h th ng t ng c ng d n ng ................................................... ................ ... 75 SVTH: inh Công Tài 4 L p: 46K ..... 71 nh h ng n h th ng t ng c ng . ánh giá h th ng ....3...2....................................3....... H th ng SBAS ( Satellite Based Augmentation System ) ....... 72 ng b i nhi u .......... ...............2.......3...3. ................... ..........1. .3. 4.2.. 67 4........... 66 4.............. 70 ánh giá h th ng GBAS .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không 4...... ....4.............. 65 4.........1.........3.............1......... ........... ... 74 Tài li u tham kh o ...........3.....2........................... C u trúc và nguyên lý ho t 4...3.......................3.......3......... ................................................ 69 4..................3............3... ......................... 67 4. 68 4....2.......................2. ..............3............................................. ............... .. ...1.............TVT ...........3...2......3. Thi t b TUP .

Trong nh ng n m t b c áp ng nhu i nhanh chóng ti p c n v i các ti n b khoa h c k òi h i ó chính ph M nh v trong v tr .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không L IM U Ngày nay. th ng i c a nhi u lo i ph ng tr c s ng ti n tiên ti n nh máy bay. c s lý ng d ng h th ng GPS trong ngành hàng không nh v b ng v tinh. th gi i thông tin ngày càng phát tri n m t cách a d ng và phong phú.c tính tín ng c a GPS. Nhu c u v thông tin liên l c trong cu c s ng càng t ng c v s l l g n ây thông tin v tinh trên th gi i ã có nh ng b c u thu t. ch c n ng. ng 2: Tìm hi u v các ph ng 3: tìm hi u v ng pháp và nh ng nh h suy hao trong thông tin v tinh. u i m. nghiên c u h tài ³Nghiên c u h th ng án t t nghi p c a mình. c u trúc. Ch h c c a phép o c ng nh các ngu n gây sai s c a phép o. em r t mong nh n Do ki n th c và trình bày c a em còn h n ch nên c s ch b o và góp ý thêm c a Th y Cô và các b n. tài v n còn nhi u thi u ng 4: s trình bày ng d ng c a h th ng GPS vào hàng không. Do ó em ch n N i dung c a Ch Ch Ch Ch Ch án g m 4 ch GPS ng d ng trong hàng không´ cho ng 1: T ng quan v h th ng thông tin v tinh ng 2: Các ph ng 3: H th ng ng 4: ng pháp a truy nh p và t n hao trong thông tin vê tinh nh v toàn c u GPS b n v TTVT. tàu v tr áp ng c ó là ã tài tr 1 ch òi h i ng trình 1 k thu t mà các h th ng c không th nghiên c u h th ng nh v trong không i s ng. v nh v . ng nh sau: nh v toàn c u nh v này. c u t o. th i xét hai h th ng t ng c sót. SVTH: inh Công Tài 5 L p: 46K . òi h i các d ch v c a ngành Vi n Thông càng m r ng. thi t l p mô hình toán ng c a t p âm và ng 1: cung c p các khái ni m c thuy t c a phép Ch Ch hi u. a con ng c ti n v ng và ch t ng. S ra gian 3 chi u.TVT . ph ng trình o mã. ng nh d ng d li u i n v n GPS và c ng nh thông tin d n ng GBAS và SBAS. V i m c ích kh o sát.

em xin chân thành c m n th y giáo KS.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không án. Em xin chân thành c m n! Sinh viên th c hi n inh Công Tài SVTH: inh Công Tài 6 L p: 46K . ch b o giúp ng Thái S n ã M t l n n a. em ã nh n c s giúp t n tình c a các th y Trong quá trình làm cô trong khoa c bi t là Th y án này. án này. em hoàn thành giúp em hoàn thành ng Thái S n ã h ng d n nhi t tình.TVT .

Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không CÁC T VI T T T TRONG ÁN Ti ng vi t h th ng nh v toàn c u T vi t t t GPS GLONAS S GALILEO CDMA S LEO D/C U/C HPA LNA PRN BPSK P C/A S/A NDB DME ILS VOR SBAS GBAS GMS MCS GS Ti ng Anh Global Positioning Systems Global navigation nh v toàn c u c a nga nh v toàn c u c a Châu Âu Code Division Multiplex Access Satellite Low Earth Orbit Down Converter Up Converter High Power Amplifier Low Noise Amplifier Pseudo Random Code Binary Phase Shift Key precise ho c protectd Coarse/Acquired Selective Availability Non ± Directional Radio Beacon Distance Measuring Equipment Instrument Loading Sysem Very High Frequency Omi Range Satellite Based Augmentation System Ground-Based Augmentation System Ground Monitor Station Master Control Station Ground System a truy nh p phân chia theo mã v tinh Qu o th p B h t n B nâng t n B khu ch B khu ch i công su t cao i t p âm th p Mã gi ng u nhiên Khóa d ch pha nh phân Mã chính xác ho c mã b o v Mã Là m t lo i tín hi u ài phát sóng dài phát vô h ài o c ly Là h th ng thi t b m t ài vô tuy n ph H th ng t ng c H th ng t ng c t t ng v m t ng ng trên v tinh ng trên m t t t Tr m giám sát m t H th ng m t t Tr m i u khi n chính SVTH: inh Công Tài 7 L p: 46K .TVT .

Nghiên c u h th ng AS CNMP TROP UDRE GIVE VPL HPL ECEF WGS-84 UTC TLM HOW ICAO IGP IPP RF FDMA TDMA nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không H th ng trên máy bay ng i dùng v Tr t ng tinh L i l i d c ion M cb ov d c M c b o v ngang H t a có g c t a t và c nh tt i tâm c a trái H th ng tr c 1984 Là m t h th i gian Là t u tiên c a khung d li u Là t th 3 c a khung d li u T ch c hàng không dân d ng qu c t i ml i t ng ion il u Aircraft System Troposphere delay User Differential Range Error Grid Ionosphere Vertical Error Vertical protection level Horizontal protection level Earth Cented Earth Fixed Coordnate World Geodetic System -1984 Universal Time Coordinated Telemetry Hand-over International Civil Aviation Organization Ionosphere Grid Piont Ionospheric Pierce Points Radio Frequency Frequency Division Multiplex Access Time Division Multiplex Access Multipath error confidence bounds G i h n nhi u a L i sai l ch c ly ng a h c toàn c u i m xuyên qua t ng Ion T n s vô tuy n a truy nh p phân chia theo t n s a truy nh p phân chia theo th i gian SVTH: inh Công Tài 8 L p: 46K .TVT .

2. Nguyên lý c a h th ng thông tin v tinh c phóng vào v tr . T NG QUAN V H TH NG THÔNG TIN V nh v i ã bi t v n d ng nhi u ph TINH 1. v tinh tr thành tr m thông tin ngoài trái i d ng sóng vô tuy n t m t tr m o c a các v tinh bay xung quanh qu t. t cho m t tr m khác. v n t c. 1. Ngày nay.TVT . Qu o elip nghiêng t. nh vào s ti n b c a khoa h c k thu t và các ph ng pháp i nh : t i ta ã tính toán và o c các thông s nh v hi n - nh v quán tính nh v vô tuy n m t nh v vô tuy n không gian ng c a quá trình chuy n Sau khi khu ch ng (v trí. t xa x a con ng ng pháp nh : u i n nh quan sát theo dõi các ng n núi. o bay c a v tinh ph i c t ngang tâm Trái t ph i là trung tâm c a b t k qu Qu xích o o Qu o c c tròn Hình 1.«) chính xác h n. nh v quan sát các chòm sao và hành tinh trên v tr : nh sao B c nh v trí c a mình tuy là không chính xác l m..1. th i gian. Khái quát v xác nh v c Th t v y..Nghiên c u h th ng CH nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không NG 1. tòa nhà cao.M t ph ng qu -Q a trái t là: t. Nó có nhi m v thu tín hi u d i r i phát tr v trái Có hai quy lu t chi ph i qu . o nào c a v tinh.1. Ba d ng qu o c b n c a v tinh SVTH: inh Công Tài 9 L p: 46K .

V tinh qu 1. ng xích m t o và là c dùng cho v tinh cao úng thì Hình 1. Tuy nhiên qu i m là hi u ng Doppler l n và v n i u khi n bám u i v tinh ph i o này. Nó ít hình vì th i gian xu t hi n ng n.2. 1.2.2. n u v tinh bay ng i v i các v tinh thông tin. Qu o o a t nh a t nh GEO (Geosychronous Earth Orbit) SVTH: inh Công Tài 10 L p: 46K .2. Qu các v tinh cao.Nghiên c u h th ng 1.3. Vi c ph sóng toàn c u c a d ng qu c quét t t c các v trí trên u i m c a d ng qu o này m t t c vì qu o này tinh trong m t kho ng th i gian nh t t.2.1. 1. hàng h i.1. D ng qu o bay c a v tinh s l n l c s d ng cho các v tinh d báo th i ti t. v tinh bay trên m t ph ng a t nh. c s d ng cho thông tin truy n th m dò tài nguyên và các v tinh do thám. Qu d ng qu d ng qu o o xích i v i d ng qu o này s lý t o tròn o elip nghiêng o này là v tinh có th u i m c a lo i qu a t nh không th t n các vùng c c cao mà o elip nghiêng có nh c m c t t i.3.TVT . Qu nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không o c c tròn o này là m i i m trên m t t u nhìn th y v nh.2.

1. Vi c b trí các v tinh cao i n hình c a d ng qu LEO g n nhau có thu n l i là th i gian phút. Do kh n ng th c hi n nhanh c a nó. 1.000 km. a t nh là v tinh ng xích ng o. Do chu k bay c a v tinh b ng chu k quay c a trái ông cùng v i h a t nh có th c t ng yên khi quan sát t m t t. Các u i m chính c a thông tin v tinh so v i các ng ti n thông tin d t nh h th ng cáp quang và h th ng chuy n ti p viba s là: . b i v y v tinh nh liên t c nên có o thì có th c g i là v tinh B i vì m t v tinh N u ba v tinh ho c hai v tinh. chu k c a qu n 4 gi . tác d ng ti p s c t gi a các m ng và lo i hình h i tho i vô tuy n truy n hình s có hi u qu và h p d n h n.2. nó có chu k 90 n v tinh và i v là r t ng h toàn c u i 30 phút.Vùng ph sóng r ng. th i gian quan sát v tinh t 2 c u.TVT . .000km so v i tr c c a nó theo h d ng nh nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không c phóng lên qu o tròn cao kho ng t m t t xung quanh a t nh.3.2. o là 5 ng d ng cho thông tin di ph sóng toàn V tinh MEO n 12 gi . c i m c a thông tin v tinh Trong th i ph ng hay thông tin radio. u nhau bên trên xích t b ng cách chuy n ti p qua m t thi t l p thông tin liên k t gi a các vùng trên trái i u này cho phép xây d ng m t m ng thông tin trên toàn th o th p LEO (Low Earth Orbit) o này là 160 n 480 km.000km n 20.Có kh n ng a truy nh p. Qu ac u o trung bình MEO (Medium Earth Orbit) cao t 10. thông tin v tinh i bi n và trên m t c phát tri n và ph bi n nhanh chóng vì nhi u lý do khác nhau. gi i. Qu nhi u u i m h n v tinh qu a t nh o th p dùng làm v tinh thông tin.Nghiên c u h th ng V tinh 36. H th ng MEO c n kho ng 12 v tinh i hi n nay. Th i gian quan sát th y v tinh kho ng d d li u phát i ng n. do ó nó m b o thông tin n cách vòng m t 24h. v tinh lo i này bay xung quanh qu ng quay c a trái t.3.3.3. Nh ng h th ng LEO òi h i ph i có kho ng 60 v tinh lo i này m i bao trùm h tb m t 1.2. SVTH: inh Công Tài 11 L p: 46K . ch c n 3 v tinh a t nh là có th ph sóng toàn c u.

ng. Liên l c gi a hai tr m m t t qua v tinh Trong ó v tinh óng vai trò l p l i tín hi u truy n gi a các tr m m t th c ch t k thu t thông tin v tinh là k thu t truy n d n mà trong ó môi tr truy n d n là không gian v tr v i kho ng cách t. i t và vi c t ng hi u c g i là a truy nh p.Thích h p v i d ch v truy n hình . Sóng vô tuy n i n phát i t m t v tinh h n 1/3 toàn b b m t trái thông tin . K thu t s d ng m t v tinh chung cho nhi u tr m m t qu s d ng c a nó t i c c là ph t.TVT . c bi t trong thông tin xuyên o t a t nh có th bao ph t trong vùng ó có th nh cao. l c a. ch t l ng d ng cho thông tin di .Ph n m t t bao g m các tr m m t t.Nghiên c u h th ng .n . 1. nên nh ng tr m m t t khác trong vùng qua m t v tinh ng pháp dùng m t b phát áp trên m t v tinh chung cho nhi u tr m m t ng lên 6GHz(14GHz) ng xu ng 4GHz(11GHz) i u ch Nâng t n Khu ch i công su t Khu ch i t p âm tháp H t n Gi i i u ch Hình 1.4. . T i ây ta SVTH: inh Công Tài 12 L p: 46K .Hi u qu kinh t cao trong thông tin c ly l n.3. ng ng truy n khá dài. H th ng c a thông tin v tinh c b n M t h th ng thông tin v tinh bao g m hai ph n c b n: . Nói cách khác a truy nh p thông tin tr c ti p v i b t k m t tr m m t qu t.Có th nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ng và kh n ng cao v thông tin b ng r ng.Ph n trên không là v tinh và các thi t b liên quan.

41 4.1.70 z 36.90 z 18. i ta còn chia các b ng t n nh v i ph m vi c a dãy ph nh B ng 1.400 z 7.75 z 1. T n s s d ng trong thông tin v tinh Các t n s s d ng trong thông tin v tinh n m trong b ng t n siêu cao SHF (Super High Frequency) t 3 ng n 30 GHz. t thông qua ng lên (Up ng lên và n gi n v liên l c gi a hai tr m m t t phát n v tinh t thu g i là ng xu ng. T i v tinh. i t n s xu ng (Down Converter).56 2.075 7.. sau tr m m t i b i b khu ch i t p âm th p LNA (Low Noise Amplifier). tr m m t ng t v tinh n tr m m t ng xu ng (Down link).66 1.TVT . ó là các v n ng b gi a hai u thu phát. thông tin nh n t m ng ngu n (có th là kênh tho i.10 17. các t n s trong kho ng 6GHz ho c 14GHz t n s kho ng 4GHz ho c 11GHz cho T i hình qu ng bá.95 z 0.5.) s t n IF. trong ph t n s s d ng cho v tinh b ng 1. c dùng i u ch m t sóng mang trung i nâng t n (Up Converter) c khu ch i c b c x ra c qua anten s ó c t thu. i t n s xu ng trung t n qua b c gi i i u ch khôi ph c l i i h t n (Down Converter) và cu i cùng 1. truy n a qua b chuy n cho ra t n s cao h n RF (Radio Frequency). t ín hi u nh n i công su t r i c phát tr l i tr m m t c khu ch c chuy n t.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không i v i m t bài toán truy n d n. H u h t.41 z 3.00 B c sóng (cm) 8.425 10.1. Sau ó tín hi u này b khu ch c khu ch khu ch hi u thu chuy n c u phát.82 z 4.. T n s s d ng trong thông tin v tinh B ng C X Ku Ka T n s (GHz) 3. Sau ó tín hi u b ng g c. tín c g i là c dùng cho i u c ng g p l i m t s v n ch t p âm và nhi u v tinh thông tin . Tín hi u RF này i công su t cao HPA (High Power Amplifier) r i i và chuy n c qua anten không gian lên v tinh qua anten phát. ng h link) và ng t Hình v là m t ví d ng truy n.83 SVTH: inh Công Tài 13 L p: 46K .025 z 8. truy n s li u .

nh ng c ng vì t n s cao nên ng m i qua v bao g m các h th ng v tinh khu v c và nhi u h th ng v tinh n i (12/14 và 11/14 GHz). c ng. S d ng chung cho h th ng Intelsat và các h th ng khác c s d ng r ng rãi ti p sau b ng C cho vi n thông công a và thông tin gi a các công ty. Do t n s cao c nh . ây ta ã bi t tr c v trí rj c a v tinh th j (phát ra tín hi u) và mu n xác n v ). v trí các v t th c xác nh qua 4 phép o SVTH: inh Công Tài 14 L p: 46K .1) nh v trí Ri c a anten th i (thi t b thu tín hi u v tinh) do ó ta c n ph i o vector c ly eij VIj gi a 2 v trí nói trên (eij là vector thu t nh v v tinh khác nhau và xác Ri = rj . dùng nhi u cho thông tin n i tín hi u nên cho phép s d ng nh ng anten có kích th b ng Ku b h p th l n do m a.eijVij nh Khi ó tùy thu c vào cách th c o vector c ly. ngh a là ta c n tính n các v tinh này (Hình 1. B ng Ku Hi n nay. b ng C và b ng Ku n m h th ng viba m t kho ng gi a c a s t n s . B ng Ka (20/30 GHz) l n u tiên s d ng cho thông tin th tinh Sakura c a Nh t.4. tr t. C s c a phép xác ng cao t nh và hoàn toàn không gây nhi u cho các h th ng viba.TVT . b ng C (4/6 GHz) c ây c dùng cho các a. cho phép s d ng các tr m m t không phù h p cho thông tin ch t l 1.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không c s d ng ph bi n nh t.6.4). chúng ta có th có nh ng k th c sau: Hình 1. suy hao ít do m a. c v trí c a anten th i theo công (1. Tuy nhiên b ng Ka suy hao áng k do m a nên nh v b ng v tinh i m) ta c n s d ng c kho ng cách t v t th nh v trí c a m t v t th b ng v tinh ( nh v v tinh làm các i m tham chi u.

5. Nói cách khác. o này s cho m t k t qu không phù h p (ho c là phép o này.TVT n v tinh 3 là Vi 3 thì v trí chính xác c a nó là m t trong hai giao i m P 1.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không i theo th i gian nên vi c d oán m t cách Do v trí c a v tinh thay d th c tâm. (S2) c t nhau t o ra.Ba phép o c ly trên cho ta 3 ph 15 ta có th th c hi n 1 phép o b sung. tuy nhiên 1 trong 2 v trí tính r t xa trái ng trình ng v i v n t c vô cùng l n) và do ó có th b qua mà không c n ph i th c hi n SVTH: inh Công Tài . i u này cho chúng ta bi t r ng v t th i ng tròn (O) do 2 c c ly t v t th i v tinh 1 (C1) và bán kính là Vi1. Nhi m v o hay l ch thiên v n (ephemeris) c a v tinh òi h i ph i có ki n ng l c h c v tinh mà ng i v n hành h th ng c n ph i quan V tinh th j ( o c) eijVij rj ( ã bi t) Anten th i P (c n tìm) Ri C (G c t a (Tâm trái t) Hình 1. b ng các phép o c ly t v t th i c 2 v trí có th có c a nó trong không gian. ho c là chuy n c l p v i nhau c n L p: 46K . P2 c a Nh v y. N u chúng ta ti p t c o m t c u (S3) v i ng tròn (O). Ti p theo ta th c hi n phép o c ly t v t th i n v tinh 2 và nh n không ch n m trên m t c u (S1) mà còn n m trên m t c u (S2) cách v tinh 2 (C2) m t kho ng cách là Vi2. nh hình 1. Gi s ta b qua sai s th i nh v ) M t t i m b ng v tinh c c ly t v t ng h máy thu trên v t th i và o n v tinh 1 là Vi 1. ta có th xác xác nh nh v trí nào là v trí th t c t phép t.5. oán qu c bi t v chính xác v trí c a v tinh rj(t) t i m t th i i m nào ó là r t khó kh n. ngh a là v t th i ang n m trên m t m t c u (S1) có tâm là c k t qu là Vi2. v t th i s n m trên m t c u (S1). n 3 v tinh.

ngh a là c n 4 ph nh v trí duy nh t c a v t th 4 n s (3 n s v trí.1. SVTH: inh Công Tài 16 L p: 46K . hay nói cách khác nó là m t chu i liên ti p các xung nh phân ³0´ và ³1´ (hình 1. chúng ta c ng c n ph i xác s th i gian). Miêu t xác 1. 1 n n v tinh xác ng trình hay 4 phép o c ly Hình 1.6. g m các mã s (digital code) r t ph c t p. Miêu t 3 phép o b ng 3 v tinh Hình 1. t t c các phép o c ly nh y u b l ch b i giá tr sai s này.TVT . y.6.6. Khi k ng h máy thu.1.7).7. Do ó. z) c a v t th i trong không ng th i nh 3 n s .1.PRC) Là thành ph n c b n c a GPS. 3 n s này là t a n sai s gian 3 chi u. Nguyên lý o c ly trong phép nh ví trí nh v v tinh 1.Nghiên c u h th ng thi t xác nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không (x. trong b t k m t t p h p các phép o c ly ng th i nào. Mã gi ng u nhiên (Pseudo Random Code .

5 ng h trên ng h máy thu và v tinh) c ng nh các ngu n sai s khác (sai s do l ch thiên o gi c ly c n thi t nh v trí c a v t th i c tính theo (1. o c ly b ng sóng xung và sóng liên t c Các h th ng o c ly th liên t c. giúp t i u hóa anten thu và ti t ki m chi phí. 1.TVT .1.6.3.2) v n. Hình 1. Nó có nhi m v b o i u này c ng b o m cho máy thu không ng b ng u nhiên v i tín hi u khác. M i ph ng pháp ng dùng các tín hi u xung h o c các tín hi u sóng u có th s nh v vô tuy n toàn c u là u có nh ng u khuy t i m riêng và d ng trong phép o m t chi u ho c hai chi u.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không c g i là mã Tín hi u này ph c t p g n nh là các nhi u i n t ng u nhiên nên gi ng u nhiên. do m i v tinh có m t mã PRC duy nh t riêng bi t nên m r ng máy thu s không tình c b t c tí n hi u c a v tinh khác.c ly th t gi a v t th i và v tinh th j .gi c ly gi a v t th i và v tinh th j . c . Các c ly o xác n các sai s c trên hình 1. «).các ngu n sai s .6. (T . Vij . vì v y các v tinh có th s d ng cùng t n s mà không làm nhi u l n nhau. Gi c ly Là c ly o ( c gi a v tinh và máy thu khi k i l u. vi c s d ng mã PRC này còn giúp cho quá trình x lý và khu ch i tín hi u d a trên lý thuy t thông tin c th c hi n d dàng h n. do t ng chính là các s công th c sau: prij = Vij + c.2. H th ng và sóng liên t c. Không nh ng v y.v n t c ánh sáng (3x10 8 m/s).(T trong ó prij . do t ng i n ly. Ngoài ra.1. h th ng o c ly m t chi u có kh n ng s d ng c hai lo i: sóng xung d n g trong SVTH: inh Công Tài 17 L p: 46K .8: Mã gi ng u nhiên PR C 1.

TVT SVTH: inh Công Tài . n máy thu C ly = v n t c x th i gian hay V = c.2. hai h th i gian này không gi ng nhau.6.t ây là làm sao tính toán th c hi n i u này chúng ta gi s r ng c v tinh và máy thu b n mã không s tinh PRC gi ng nhau vào cùng m t th i i m. Ph Nh chúng ta ã bi t c kho ng cách t nó xác ng pháp o gi c ly nh v trí c a m t v t th . Th i tr (Gi c ly) Hình 1. Trên th c t . Trên lý thuy t. tr bi n ánh sáng và tr bi n ng th i. Gi c ly là tích c a t c hàng m t phiên b n mã tín hi u ( m i h tác t v tinh. 1 phiên b n mã c a máy thu và 1 phiên b n mã t v tinh ng khá xa t v nh so c c o n máy thu.4. Lúc này t i máy thu ta nh n n tr h n m t kho ng th i gian do ph i tr i qua m t qu ng c c ly m t cách d dàng. ó. Nh v y d a vào kho ng th i gian tr trên ta có th xác i th i gian c n thi t c phát t máy thu v i m t phiên b n mã khác nh n i th i gian là tr chênh l ch gi a th i gian nh n c o b ng h th i gian c a máy thu) và th i gian phát tín hi u ( ng m t sai l ch vào tr s o gi c ly. ta c n ph i tính toán 1.9.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không 1. nguyên lý o c ly c b n B ng cách xác ta có th tính toán V n nh kho ng th i gian truy n tín hi u t v tinh c c ly gi a chúng nh vào công th c: (1.6. Vì v y các s b ng h th i gian c a v tinh).3) u phát ra các mã c 2 phiên c th i gian truy n tín hi u gi a chúng. Các ngu n gây sai s trong phép o n 4 v tinh d a vào phép o kho ng th i gian truy n tín 18 L p: 46K .1. o th i tr sai l ch này c xem là nh ng s Mã nh n c t v tinh Mã do máy thu t o ra (t Th i tr c xác nh b ng cách s d ng nguyên lý t ng quan tín hi u ng u nhiên trong máy thu t ng quan (correlator).

2.1. Các sai s do l i 1. ng cho các v tinh các có th ng này. t ng s không nh trong các phép o c ly này.000km 200km Tín hi u truy n t v tinh n máy thu b sai s và b ng h máy thu Nhi u a ng Nhi u máy thu 50km Hình 1.. Các t và chính xác cao v n tích l y sai s 1ns sau m i 3 gi .TVT . các y u t khác nh t ng i n ly. Sau khi c Sóng i n t truy n i trong không gian x p x v n t c ánh sáng (3. Ngoài ra.11. Các ngu n tác ng khác nhau gây ra sai s trong phép o c ly Hình 1.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không n v t th này. ng (multipath). chúng s ng h ng h nguyên t (Cesium) r t chính xác. do ó c liên t c theo dõi b i các tr m m t i u khi n trung tâm g m 10 19 ng h nguyên t gi i quy t v n SVTH: inh Công Tài L p: 46K .10 8m/s) nên ch c n sai s 1ns s gây ra sai s kho ng cách 30cm. nhi u a n các phép o i l u.10. Vì v y. c ng góp ph n gây ra các sai Qu ov tinh 28.. ng h máy thu là các thông s r t quan tr ng nh h n c a máy thu. qu c ly c n thi t. ng h v tinh i ta trang b ng h này tuy c so sánh v i h khác.6. Do ó chính xác c a ng ng h v ov hi u sóng i n t t các v tinh tinh và tinh.

Vì v y. t i m t th i i m nào ó.2. b t k sai s nào trong ng h máy thu c ng gây ra sai s trong các phép o kho ng cách. ng h máy thu ng t nh ng h v tinh. ó gây ra sai s kho ng cách 300. Th c hi n các phép o chính xác r t cao. Do ó các v tinh v n gây ra sai s ng h tiêu bi u kho ng vài nano giây và sai s kho ng cách kho ng 1 met. Khi tính toán kho ng cách th i gian truy n tín hi u nh n tín hi u th c s . ta có th xem sai s tìm và ó c ng là lý do mà t i sao khi xác ly n 4 v tinh. chúng v n không th xác c.000USD) và r t b nh h Gi s r ng. máy thu GPS s l y t c g ng h t s c ng h v tinh. T n các v tinh. ng th i thì i v i m i phép o ta s có m t ng th i nh n 4 v tinh. sai s và mà v tinh phát i. M t c v trí 3 chi u c a mình mà còn xác ng pháp trên ta có th ng h GPS và bi n ng h tiêu bi u có 1000ns m i giây nh ng b ng ph chính xác b ng v i ng h nguyên t có thành m t i u ch nh th i gian máy ng h c a ng h máy thu r ti n này tr chính xác cao.000m. có giá c r t m c (50. z ó giúp ta có th s d ng ng ng trình ng h máy thu). y. N u các kho ng cách 300. ngh a là c n 4 ph và 1 n s th i gian là sai s c o chính xác vào cùng m t th i i m thì t t c kho ng cách này ng h máy thu là m t trong các n s c n nh v trí ta c n th c hi n các phép o c gi i ra 4 n s (3 n s v trí x. N u SVTH: inh Công Tài 20 L p: 46K .2.Nghiên c u h th ng tính toán k l nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không trôi c tr ng h v tinh i các sai s này c kèm vào các thông i p xác nh th i gian truy n liên t c theo dõi nh các sai s m t ng. và t h r ti n và g n nh h n trong máy thu.000m.6.TVT . Tuy nhiên không th c t khi trang b cho các máy thu này các ng h nguyên t vì chúng khá n ng (kho ng ng b i nhi t . Chú ý r ng vi c xem sai s ta th c hi n các phép o c ly sai s N u các phép o này không x y ra nh ng tính toán h máy thu v i thu t ng h máy thu là 1 n s ch h p l n u chúng n các v tinh chính xác vào cùng m t th i i m. ta không c sai s c a ng trôi kho ng ng h khác nhau. M c dù các trung tâm i u khi n m t ho t ng c a các cách chính xác 1. Máy thu hi u ch nh nó m i giây và cung c p m t tín hi u th i chu n cho các ng d ng bên ngoài. ng h máy thu có sai s 1ms và do n t t c các v tinh u b l ch 20kg).

TVT . Càng s d ng nhi u v tinh thì k t o v tinh các ph n trên. Máy thu duy trì m t b ng niên giám d li u qu o cho t t c các v tinh và chúng c p nh t các b ng này m i gi khi có d li u m i. chính xác c a v trí c n tính toán c ng c xem là các i m n các v tinh. Sai s do t ng i n ly hình 1. sai s do t ng i n ly Ionospheric Delay: SVTH: inh Công Tài 21 L p: 46K . Qu t n m xung quanh trái vi c tiên oán qu o c a các v tinh liên t c ó v tinh cung c p các thông tin này cho máy thu.12.4 v tinh là s l ng t i thi u tính toán v trí và th i gian.7. 1. ã th o lu n ph thu c vào cách xác tham chi u). c theo dõi t nhi u tr m giám sát oán c truy n chính xác tiêu bi u c a nh v trí chính xác c a các v tinh ( t và thông tin qu od tính toán sai s mà chúng ta c n qu o nh n Nh 1.7. o này vào kho ng vài mét và do ó c ng s gây ra sai s kho ng vài mét khi tính toán v trí.Nghiên c u h th ng chúng ta nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không t máy thu t i m t v trí chính xác ã bi t thì ta ch c n theo dõi 1 v tinh ng h máy thu và i u ch nh nó.1. Sai s qu c càng chính xác h n.

Sai s do t ng l u. L2. T n s càng cao thì nh h mang khác nhau h ng c a t ng i n ly. lo i b nh h ng c a t ng i l u là ti n hành . Tác ng c a t ng i n ly o i v i tín hi u i n t ph thu c vào t n s c a ó lo i b c nh nó. áp su t c a nó và áp d ng m t mô hình toán h c ng pháp duy nh t ng h i n c.2. L p trên c a t ng khí quy n g i là t ng i n ly g m các h t mang i n. Ta không th i l u b ng cách s d ng h th ng 2 t n s . ng làm ch m tín hi u mã và làm nhanh tín hi u sóng mang. 1. Do ó ta có th s d ng 2 t n s sóng ng c a t ng i n ly n u không nh g n úng m t c kh c ph c có th gây ra sai s tính toán nh các h t mang i n nên có th phép o l n h n 10m. SVTH: inh Công Tài 22 L p: 46K . ng càng ít.TVT .là s c a electron trên m t Khi tính toán kho ng cách truy n tín hi u t v tinh t c ánh sáng. u tiên ta o kho ng th i gian i ph thu c vào tình tr ng c a t ng I .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không nv n v tinh. L2 và th c hi n các k thu t ph c t p trích ra các tín hi u mã và sóng mang nh m lo i b Máy thu không chính xác (máy thu dõi 1 tín hi u L1. thu này. nhi t có th tính toán tr gây ra b i t ng này. V n gây tác n máy thu và sau ó nhân kho ng th i gian này v i v n ây là v n t c này thay khí quy n. gây tác lo i b nh h Ph phép o l il u ng h i n c c g i là t ng i L p th p h n c a t ng khí quy n ch a ng c a t ng ây là 1 trong nh ng nh h ng c a t ng i n ly. Máy thu chính xác (máy thu 2 t n s ) ch y u ph c v cho quân s theo dõi c 2 tín hi u L 1. nh h h k . Vài máy thu s d ng mô hình toán h c ng c a t ng i n ly và xác c nh h gi m ng c a t ng này kho ng 50% tuy nhiên sai s còn l i v n áng tr sai l ch gi a 2 tín hi u này và t ó chính là lý do t i sao mà t t c các v tinh GPS truy n thông tin b ng 2 t n s L 1. n t n) ph c v ch y u trong dân s ch theo c i m phân bi t chính gi a 2 lo i máy ng làm ch m c tín hi u mã l n tín hi u sóng mang.7.

Nghiên c u h th ng 1.7.3. Nhi u a

nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ng

Hình 1.13. Nhi u a Khi o kho ng cách truy n th ng t v tinh

ng c t và

n m i v tinh, ta gi s r ng tín hi u v tinh c các tín hi u ph n x n c a tín hi u th c s . nt m t

n anten c a máy thu. Nh ng trong th c t ngoài tín hi u ng gián ti p khác nhau, xen nhi u vào tín hi u ng truy n tr c ti p ng gây ra b i nhi u

tr c ti p này anten máy thu còn nh n các v t th g n anten qua nhi u N u (l n h n 10m) a tr c ti p, gây ra sai l ch v th i i m

ng truy n gián ti p dài h n áng k so v i hai m u tín hi u trên tách r i nhau thì nh h

ng v c b n có th

c kh c ph c b i các k thu t x lý tín hi u.

1.7.4. Các sai s c a máy thu Máy thu có th gây ra vài sai s khi th c hi n phép o mã hay sóng mang. Tuy nhiên, trong các máy thu ch t l 1mm ng cao các sai s này không áng k , nh h n i v i phép o pha mã. i v i phép o pha sóng mang và vài cm

SVTH: inh Công Tài

23

L p: 46K - TVT

Nghiên c u h th ng

nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không

CH

NG 2. CÁC PH

NG PHÁP

A TRUY NH P VÀ T N HAO

TRONG THÔNG TIN V TINH
2.1. Các ph 2.1.1. Ph ng pháp a truy nh p n m t v tinh c

ng pháp a truy nh p phân chia theo t n s FDMA t phát i t khác. M i

FDMA (Frequency Division Multiplex Access) là lo i a truy nh p dùng ph bi n trong thông tin v tinh, trong h th ng này m i tr m m t m t sóng mang có t n s khác v i t n s sóng mang c a các tr m m t m t sóng mang thích h p sao cho chúng không ch ng lên nhau. FDMA có th c các h th ng i u ch : h th ng i u ch t

c phân cách v i các sóng mang khác b ng các b ng t n b o v c s d ng cho t t ng t hay i u ch s nh các sóng

mang FM (Frequency Modulation) i u ch b ng các tín hi u i n tho i ã ghép kênh ho c các tín hi u truy n hình và các sóng mang PSK (Phase Shift Keying) i u ch s . M t tr m m t thông d i.
Th i gian

t thu các tín hi u có ch a thông tin nh m t b l c

fB

fC

fD

T ns

fA B phát áp Hình 2.1. Truy nh p theo t n s Ph ng pháp này cho phép t t c các tr m truy n d n liên t c, nó có u i m nh th i ng b và các thi t b s d ng khá c o v t lý là t n s . Nên ph n

là không c n thi t i u khi n truy n d n

gi n. Hi u qu s d ng công su t v tinh c a nó là khá t t, tuy nhiên vì các kênh c phân chia theo m t th ng pháp này thi u linh ho t trong vi c thay sóng mang t ng. Nh ng bù l i ph c u hình ph ng ti n tr m m t i cách phân ph i kênh và hi u qu th p khi s ng pháp này có th t c truy nh p n gi n h n . 24
L p: 46K - TVT

n gi n, các

t c ng

SVTH: inh Công Tài

Nghiên c u h th ng 2.1.2. Ph

nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không

ng pháp a truy nh p phân chia theo th i gian TDMA A D C B A
f0
T ns 1khung TDMA Th i gian

Hình 2.2. TDMA là ph

a truy nh p phân chia theo th i gian ng pháp a truy nh p trong ó các tr m m t t dùng chung

m t b phát áp trên c s phân chia theo th i gian nh hình 2.2. Trong ó tr c hoành ch t n s , tr c tung ch th i gian. Tr c th i gian kho ng th i gian g i là các khung TDMA, m i khung TDMA các khe th i gian, các khe th i gian này các tr m m t t c n c phân chia thành các c phân chia thành t. T t c

nh cho m i tr m m t

u dùng chung m t sóng mang có t n s trung tâm là f 0 và ch c n nh. Vì th , trong m t kho ng t chi m toàn b b ng t n c a t dài c a khe th i c phát i

phát và thu tín hi u trong các khe th i gian th i gian nh t b phát áp v tinh và không bao gi x y ra tr gian n nh cho m i tr m m t t c n ph i c phân ph i.

nh, ch có tín hi u t m t tr m m t

ng h p tín hi u t hai tr m m t ng c a tr m.

tr lên chi m b phát áp c a v tinh trong cùng m t th i gian. t tu thu c vào l u l

TDMA s d ng các sóng mang i u ch s và các sóng mang t tr m m t th i gian làm

c i u khi n chính xác sao cho chúng n m trong khe c i u này, c n ph i có m t tín hi u chu n t ph i truy n tín nb

phát i t m t tr m chu n và các tr m khác l n l t truy n tín hi u ngay sau tín hi u chu n. Trong ph sóng mang phát áp. u i m c a ph tinh và có th thay ng pháp này là có th s d ng t t công su t t i a c a v ng truy n t i b ng cách thay i kho ng i d dàng dung l 25 ng pháp a truy nh p này, các tr m m t hi u m t cách gián o n và c n ph i d phòng kho ng th i gian b o v gi a các các tín hi u t các tr m m t t không ch ng l n lên nhau khi

SVTH: inh Công Tài

L p: 46K - TVT

Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không i. -S d ng toàn b b ng t n c a h th ng cùng m t lúc mà không gây nhi u sang thông tin c a ó các tr m m t a truy nh p phân chia theo mã CDMA là ph cùng m t b ng t n c a kênh.TVT . Tuy nhiên. S li u l u c bi t theo ng trong ng c g i là các c m l u l . M i tr m l u l các khe th i gian c m l u l th i gian tin s b m t. và s d ng t có th phát tín hi u m t cách liên t c và SVTH: inh Công Tài 26 L p: 46K . Ph tt ng t ph i ng c n c nh c n nh theo c m chu n. ng pháp a truy nh p mà ng th i. ng th i. TDMA có m t s nh Yêu c u ph i có ng b c m: ng và ít nh t m t tr m chu n. N u không có nh th i và chu k c a nó nh th i phát c m v tinh b ng cách i u khi n c s d ng làm chu n úng nh th i. trong ó m i c phép ho t ng -Ho t ng t i t n s nh nhau.M ng TDMA ch a các tr m l u l c phát i t các tr m l u l l ng c phát b ng các c m l u l ng truy n d n lên ba c i m nh sau: ng. thi t l p tuy n. c bi t th i gian phát và thu. c m chu n và các t kh i các khe t theo th t tránh ch ng l n trong m i khung c phát có th tr v tinh thì thông ng b c m thì các c m v tinh. .Tín hi u t TDMA. 2.1.3. c m chu n TDMA. Giao di n v i các h th ng m t th ng cao. N u x y ra ch ng l n các c m c chuy n sang d ng s khi s d ng k thu t ng t r t ph c t p d n n giá thành c a h ng pháp a truy nh p phân chia theo mã CDMA ng pháp truy nh p ng it ng có th : CDMA (Code Division Multiplex Access) là ph d ng k thu t tr i ph . it ng khác. C m chu n cung c p chu n úng b ng m t khung TDMA. TDMA khi k t h p v i k thu t n i suy ti ng nói thì có th t ng dung l n b n l n. Các c m ng. M t khác. Tr m chu n phát m t c m ng phát các c m l u l chu k g i là c m chu n. do ó nó linh ho t trong vi c thay là hi u su t s d ng tuy n r t cao khi s kênh liên l c t ng.

2. ng pháp a truy nh p phân ph i tr c và a truy nh p phân ph i ch p có hay không có các cu c g i phát i. chùm tia anten l n và 2.M i mã ph i có th nó b d ch chuy n theo th i gian.TVT . m i sóng mang phát nh cho m i tr m m t thu c tính t t và tr m m t kh i các tín hi u khác nh mã ng quan sau ây: . Ph theo yêu c u.2.Nh vi c tr i ph t t. c. phía phát và thu h p ph phía thu nên nó có kh n ng ng a ng truy n r t ch ng l i can nhi u gi a các h th ng và nhi u do hi n t ng th i có tính b o m t c a tín hi u cao. a truy nh p phân ph i theo yêu c u a truy nh p phân ph i theo yêu c u là ph ó các kênh v tinh ng pháp a truy nh p mà trong c s p x p l i m i khi có yêu c u thi t l p kênh t các tr m SVTH: inh Công Tài 27 L p: 46K .1. b t nh cho t t c các tr m m t r ng b ng t n truy n d n yêu c u l n.Ho t gi a các tr m. a truy nh p phân ph i tr a truy nh p phân ph i tr các kênh v tinh c phân b c c c là m t ph ng pháp a truy nh p mà trong ó t khác nhau.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không c i u ch b ng m t mã t thu có th tách c bi t qui Trong CDMA. ó i ta g i là truy n d n tr i ph . 2. .2. i v i các m ng có các tr m nh v i ng. Bên c nh các u i m nh trên.2. T p h p các mã c n dùng ph i có các c phân bi t m t cách d dàng v i b n sao c a chính c phân bi t m t cách d dàng b t ch p các mã khác Vi c truy n d n tín hi u h u ích k t h p v i mã òi h i môt b ng thông l n h n nhi u so v i b ng thông yêu c u là lý do vì sao ng + . 2. do nó không òi h i b t k s ng b truy n d n nào ng b duy nh t là ng b c a máy thu v i chu i sóng mang thu truy n d n ch riêng thông tin h u ích. CDMA v n t n t i nh s d ng b ng t n kém. r ng i v i truy n thông v tinh v i các máy di Tuy v y CDMA r t phù h p c i m nh hi u qu ng c i m c a CDMA n gi n. c tín hi u c n thu c bi t ó.M i mã ph i có th c s d ng trên m ng. .

c ch n s d ng nh có Trong thông tin v tinh. 2.2. i v i sóng phân c c tròn m c dù không c n i u ch nh h c a anten l i tr nên ph c t p h n ôi chút. nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không a truy nh p phân ph i theo yêu c u cho phép s d ng có c bi t khi m t s tr m m t t có dung ng h p h th ng i n tho i ng thì hi u qu dung l ng kênh c a v tinh ng nh s d ng chung m t b phát áp nh trong tr Tr ng i n t v tinh trên bi n. n m t anten loa. Vì v y mà vi c phát và thu tín hi u không nh h t ns . nh ng m ch fi SVTH: inh Công Tài 28 L p: 46K .2. sóng phân c c tròn tính u vi t sau: .TVT .2. Sóng phân c c th ng M t sóng phân c c th ng có th m t ng d n sóng ch nh t phân c c th ng khi ng song song v i c nh c s d ng trong thông tin v c t o ra b ng cách d n các tín hi u t ó sóng c b c x theo ki u thu c sóng này ng h p ng c a anten loa.2.3.S chênh l ch gi a phân c c tròn ph i và phân c c tròn trái là khá l n. tu theo ki u dao dao ng theo m t h ng ó mà ta có hai lo i phân c c.2. S phân c c sóng mang c a sóng vô tuy n i n khi truy n qua m t môi tr ng nh t nh. nh ng c n ph i i u ch nh h phân c c sóng n. Hai lo i phân c c sóng vô tuy n i n tinh là sóng phân c c th ng và sóng phân c c tròn.2.1. Trong tr t anten thu vuông góc v i anten phát thì không th thu c sóng này ngay c khi sóng i vào ng d n sóng. nh anten thu c ng c n ph i b trí gi ng nh t th anten phía phát.2. 2. ng c a ng d n sóng anten thu sao cho song song v i m t ph ng 2. ng lên nhau v i k thu t s d ng l i ng c a loa thu.Nghiên c u h th ng m t l t có liên quan. Ta d dàng t o ra sóng phân c c th ng. có th t o ra lo i sóng này b ng cách k t h p hai sóng phân c c th ng có phân c c vuông góc nhau và góc l ch pha là 90 0. Sóng phân c c tròn Sóng phân c c tròn là sóng trong khi truy n lan phân c c c a nó quay tròn. Sóng phân c c tròn là phân c c ph i hay trái ph thu c vào s khác nhau gi a các sóng phân c c th ng là s m pha hay ch m pha.

ta th y các t n s n m trong kho ng gi a 1GHz và 10GHz thì suy hao k t h p do t ng i n ly và m a nh là không áng k .3. nh ng ph i l u ý n s can nhi u v i t vì các sóng trong thông tin viba c ng s d ng ng thông tin viba trên m t t n s n m trong c a s này.TVT . Lúc ó n u sóng n m trong c a s vô tuy n thì suy hao truy n d n có th thi t l p các các c xem g n úng là suy hao không gian t do.1 0. do v y b ng t n này c g i là "c a s t n s ". Do các bi n làm giá tr h p th và ph n x thay th p. do ó chúng không gây giao thoa hay can Suy hao do m a 25mm/h 10 5 1 0. khi t n s càng cao nh h viba (1GHz) h u nh không b T hình v g i là s th ng giáng. khi m a l n thì suy hao do m a trong c a s SVTH: inh Công Tài 29 L p: 46K . i v i b ng t n b ng sóng Các sóng vô tuy n i n truy n h b i các tia v tr .5 1 C as t ns 5 10 50 100 Hình 2. Khi t n s >10GHz thì c n tính toán suy hao do m a nh hình 2. Tuy nhiên tính ch t này nh h nh h ng c a t ng i n ly càng ít. Ngoài ra. l p mang i n này ng sóng i vào. các t n s ng c a t ng i n ly. Vì v y.3. có cao t 60km ng c a t ng i n ly và khí quy n.3. cho phép ng thông tin v tinh n nh. T n s (GHz) th bi u di n suy hao do m a (nh ) và do t ng i n ly theo t n s n hay i t các v tinh thông tin ch u nh n 400km so v i m t i gây ra s bi n thiên c t. T ng i n ly là m t l p khí loãng b ion hoá i tr ng thái c a t ng i n ly. ng ch y u có tính ch t h p th và ph n x sóng. C a s t n s 100 50 Suy hao (dB) Suy hao do t ng i n ly phân c c ph i và phân c c trái rõ r t. 2.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không n 6GHz thì m c phân cách gi a hai -Trong kho ng t n s t 4GHz nhi u lên nhau.

768km.là chi u dài c a m t tuy n lên hay xu ng. c sóng P c i ra t n s công tác v i quan h f = c/ P .1) trong ó d[km] . Do ó suy hao trong thông tin v tinh g m các lo i suy hao sau: 2.1. P [m] . nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không k t qu tính toán có chính xác c tính toán. Do c ly truy n sóng trong thông tin v tinh l n nh v y nên suy hao trong không gian t do là suy hao l n nh t. f . Suy hao trong không gian t do i v i v tinh i t nh cao 35.Nghiên c u h th ng t n s c n ph i cao h n.200 (dB) = -180 (dBW) = -150 (dBmW). G i suy hao này là Ltd .t n s công tác [GHz].downlink). xem xét thêm 2.B c . c m t tín hi u kính l n hàng ch c mét Xét tr mang.768km. ng h p m t máy phát có công su t b c x là 100W cho m i sóng b ng C (6/4GHz). ta có : ¨ 4Td ¸ Ltd ! © ¹ ª P º 2 ng truy n sóng t anten c a tr m n anten c a tr m m t t thu n v tinh (tuy n lên .TVT . ng l n c -90dBm công su t l n hàng tr m d n hàng ngàn W. SVTH: inh Công Tài ¡ td [dB] .v n t c ánh sáng c = 3.b c sóng công tác. c ly thông tin cho m t tuy n lên hay m t tuy n xu ng g n nh t là 35. Suy hao trong thông tin v tinh M t tuy n thông tin v tinh bao g m phát (tuy n xu ng .uplink) và t v tinh (2. N u ch tính c sóng mang ó s là: n suy hao không gian t do là 200dB thì công su t thu Tính theo dBw : = 20 (dBW) .10 8 m/s. Suy hao không gian t do c a tuy n lên hay xu ng khi công tác (4/6GHz) vào kho ng 200dB. công tác bù vào suy hao này. b ng C ng m b o cho máy thu nh n i ta s d ng anten có có h s t ng ích l n kho ng 60dB và máy phát có PRx ! 10 lg 100(dBW )  200(dB) PRx ! 100 / 10 20 ! 10 18 ( W ) ! 10 15 ( mW ) 30 L p: 46K .4. n -60dBm.4.

Oxy. suy hao do s kho ng 0. vào t n s . Suy hao do th i ti t Suy hao do các i u ki n th i ti t nh mây. c g i là t ng i n ly. i. T ng i n ly là l p khí quy n n m ion hoá m nh nên l p khí quy n các ion âm và d ng nên ly gi m khi t n s t ng. lúc ó suy hao do m a kho ng 0. vào chi u dài ng i c a sóng trong m a. bao g m các ch t khí chính h p th c.6 dB. Anten có góc ng ng càng l n thì suy hao t ng ng truy n c a sóng trong t ng 60GHz có các suy hao c c h in c và Oxy. Suy hao do t ng (theo quy sóng gây ra suy hao nh h i n 10GHz tr nhi u vào t n s và góc ng ng c a anten và ch lên. Suy hao do t ng i n ly cao kho ng 60km n 400km. Nói chung khi SVTH: inh Công Tài 31 L p: 46K . còn suy hao trong các ch t khí r t nh có th b qua.4. có V i công su t nh nh v y thì máy thu không th thu c công su t thu có h s t ng ích l n. ngh a là khi công tác (30/20GHz).Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không c tín hi u. N u h s t ng ích c a anten tr m m t anten thu trên v tinh có h s t ng ích GT=30dB. u vào máy thu kho ng -70dBm thì ta ph i s d ng anten phát và t là GR=50dB thì Ngoài suy hao chính trong không gian t do còn có các suy hao khác tuy không l n nh ng khi tính toán tuy n thông tin v tinh mà ta khô ng xét h t các kh n ng x u nh t do nh h t ng ó ch t l hao ó ng c a môi tr ng truy n sóng thì khi x y ra các hi n ng thông tin s x u i và có th làm gián o n thông tin.4. v i góc ng ng anten k ho ng 400 tr lên thì suy hao không áng k .2. do b cao này bao g m ch y u là các i n t t do. Cacbonic. suy hao này ph 2. ng mù.4. Suy hao này ph thu c áng k khi t n s công tác t i l u càng nh . do i v i các phân t b ng Ku (14/12GHz) hay b ng Ka c trình bày sau ây. Ozon. suy hao gi m. Các suy il u t lên n cao (10km-15km) i l u tiêu chu n). s thu c vào nhi u y u t nh c quãng ng m a hay s ng mù. ng mù Khi góc ng ng t ng. ó là do s c ng h ng h p th i l u càng ng n.2dB. T ng i l u là l p khí quy n n m sát m t nh c a t ng 2.4.3.TVT . T i các t n s 21GHz và 2. chi u dài này ph thu c vào góc ng ng anten. m a. S h p th sóng trong t ng i n t n s trên 600MHz thì s h p th không áng k .

môi dày c a s ng mù. n 100GHz. c bi n.Nghiên c u h th ng t n s và c t 10GHz n ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không c bi t trong kho ng t n s cao t anten so v i m c m a t ng thì suy hao t ng nhanh.8 n 1 dB. theo khuy n ngh 564 c a CCIR cao anten tr m m t ).TVT . n 56 l y hm = 3 + 0. Suy hao trong thi t b phát và thu T n hao Fi TX PTX LFTX PT L t anten ch a úng GT GR Hình 2.2) v ¥ ¤ Anten thu ER R T n hao Fi PRX LFRX PR RX L p: 46K . nh theo công th c: h  hs (k ) sin E V i hm là t 0 0 0 cao c a c n m a (km). t anten ch a úng t so v i m c n c bi n (km). chi u cao c n m a và s vùng ó là khác nhau. Suy hao do thu h Th Khi anten phát và thu l ch nhau thì s t o ra suy hao vì búp chính c a anten ng không úng chùm tia phát x c a anten phát. ng mù mà o n o n ng i th c t c a sóng qua ng có chi u dài Le sóng i qua Ltt ! K .5. Anten phát Góc sai l ch E Hình 2.Le (dB) Suy hao th c t tu thu c vào góc ng ng anten.4. ph thu c t n s .028 (km). hs là là góc ng ng anten ( 2.4. ph thu c góc ng ng anten.5. ng thì suy hao do t anten ch a úng t 0. t anten. Suy hao trên toàn b là: trong ó K : là h s suy hao trên o n ng 1km (dB/km). tr ng gây suy hao nh c cao ng m a hay c xác Le ! Le : là chi u dài th c t sóng i qua vùng gây suy hao (km).4. Sai l ch do 2. Suy hao trong thi t b phát và thu SVTH: inh Công Tài 32 ¢ £ (2.6.

do v y: u ra c a b khu ch ng l y h s t n hao LFRX = LFTX = 2dB.LFTX Suy hao LFRX gi a anten và máy thu. Suy ra LFTX = LFRX = 10-0.5.TVT . V í ng truy n phân c c tròn. Nhi t t p âm h th ng theo bi u th c: SYS c xem là t ng c a b n thành ph n LF SVTH: inh Công Tài 33 ¦ ! S A ¦ ¦   F  R [0K] ¦ nguyên nhân và c tính b ng nhi t t p âm t ng ng SYS và c bi u di n ¦ (2. do ó anten thu ng và sóng t i. fi 2.1.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không . không còn m t ph ng phân c c c a sóng 2. Suy hao do phân c c không Suy hao do phân c c không h ch i x ng anten phát [dB] u vào máy thu b ng: [dB] n gi n th c công su t PT c n i phát.4. sóng phát i phân c c tròn c phân c c tròn trên tr c anten phát và nó s tr thành elip khi ra kh i tr c ng truy n phân c c th ng thì sóng có th b quay ng truy n i qua khí quy n.3 ) ¦ L p: 46K . Khi truy n qua b u khí quy n c ng có th làm thay thành phân c c elip. t p âm gây ra cho tr m m t t do nhi u t do nhi u c g i là nhi t t p âm h th ng. có hai Suy hao trong thi t b phát và thu còn g i là suy hao do h th ng fi lo i nh sau: Suy hao LFTX gi a máy phát và anten. ph i cung c p m t công su t PTX PT = PTX . Nhi t t p âm h th ng Trong m t tuy n thông tin v tinh. T p âm trong thông tin v tinh Trong m t tuy n thông tin v tinh. t p âm gây ra cho tr m m t nguyên nhân nh sau: 2. Còn trong m t ph ng phân c c c a nó khi c c th ng ch 0. Suy hao do l ch phân anten ó.5.2 (l n).7.1dB. công su t P RX P R = P RX . i x ng x y ra khi anten thu không úng ng v i s phân c c c a sóng nh n.LFRX Trong các h th ng v tinh hi n nay.

Nhi t t p âm bên ngoài Nhi t t p âm bên ngoài và anten bao g m: + Nhi t t p âm không gian: g m các thành ph n sau: . Nhi t t p âm do m t tr i gây ra cho tr m m t ng anten vào vùng có s sao c c n g n 1000K trong vùng t n s t i ng t n s vô tuy n là do b c x t v tr còn .2GHz. nhi t t p âm an ten và nhi t t p âm fi 2.1.3GHz s .nhi t t p âm anten T F .1. S ngoài.5. t t c các t n d i viba (microwave).76 0K) .TVT .Nhi t t p âm c a d i ngân hà: n u h c a d i ngân hà thì nhi t t p âm có th lên 0.Suy hao c a h th ng fi n suy hao c a fi .nhi t t p âm bên ngoài T .6. n1. Các ngu n t p âm nh h ng n thông tin v tinh trong ó TSYS .Nhi t t p âm v tr : tác d l i (kho ng 2. và nhi t t p âm anten L p: 46K .nhi t t p âm hi u d ng LF .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không D i ngân hà T ng i n ly M t tr ng M t tr i Tr i m a búp chính búp ng c búp ph Hình 2.nhi t t p âm h th ng TS .nhi t t p âm c a h th ng fi TR .Nhi t t p âm c a m t tr i: m t tr i b c x ra sóng i n t c bi t là SVTH: inh Công Tài 34 ©¨ ¨ § u vào máy thu c a vào tính toán v i nhi t t p âm bên vì 3 lo i t p âm này có liên quan .

nhi t chi u sáng m t SVTH: inh Công Tài      (2.4) trong ó TM .m t tr i n m trên cùng m t ch x y ra m t vài ngày trong n m vào mùa xuân làm cho thông tin b gián o n vài + Nhi t t p âm do khí quy n: (nhi t t p âm do t ng chi u dài quãng ng i c a sóng trong t ng il u( i l u): nó ph thu c vào cao 15 km t m t t). nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ng anten. Còn khi m t tr i chi u th ng vào anten thì c ng m nh hay ng th ng chính anten thì nhi t t p âm d n 10.nhi t 0 trung bình c a c n m a. m t ph n cho búp chính khi anten có tính c tính theo công th c: D v (2.TVT .Nghiên c u h th ng t ph thu c vào h nhi t t p âm lên y u c a m t tr i).6) t do m t tr i t o ra.nhi t t p âm do m a ( K). Nói cách khác chính là ph thu c vào góc ng ng c a anten.5 ) t (0K).nhi t xung quanh tr m m t + Nhi t t p âm t tr m m t Vì anten c a tr m m t nh h gây ra ch y u do búp ph và búp ng ng kém và góc ng ng nh . + Nhi t t p âm do m a: c xác nh b ng công th c : TM ! Tm ( 1  1 ) LM (2.h s t ng ích c a búp ph .50 ( K) 0 Txq . t xung quanh tr m th ng lên b u tr i nên nhi t t p âm c a m t t c. kích th m t ph n x và s v t en c a m t tr i (s v t en th hi n s ho t ng h p tr m m t t . T . T = 1. t n s công tác. LM . . TD . Tr ba phút.suy hao do m a. n u m t tr i n m ngoài vùng ph sóng c a búp i 500K.v tinh .12 Txq .000 0K ho c có th h n tu thu c t n s công tác.57.Nhi t t p âm cho m i búp ph gây ra i ! i trong ó Gi . 35 L p: 46K . LM = 16.

.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không 00 0 0 TD = 150 K khi góc ng ng t 0 n 100. Do ó c n thi t k các ph nh t. Nhi t t p âm h th ng fi Nhi t t p âm h th ng fi trong ó T0 .G 2 . . do các b ph n c n tr trong anten nh các thanh ti p sóng (ngu n b c x s c p) và b suy hao búp ph gây ra. u vào (0K).2.TK i t ng ph n.b TD = 10 K khi góc ng ng t 10 Ngoài ra còn nhi t t p âm do các ch ng ng i che (ví d nh vòm cây). LF ..G K G1 G1G 2 0 (2.8) trong ó TR . 2.2. G1 . g n nh toà nhà.1.suy hao c a h th ng fi TF t ng khi LF t ng d n n công su t t p âm bên trong gây ra b i h th ng ng ti n sao cho có h th ng fi là 2900K.là h s khu ch T1 . các mái . M t cách g n úng có th coi nhi t t p âm fi 2.nhi t TF c tính b i bi u th c sau: (2.. 2.3..T2 .. n 900. i l n và t p âm th p..1..5.5.  (0K) G1G 2 . M t cách g n úng ta coi nhi t t p âm t ng c bi u th b i bi u th c: [W] (2.... Công su t t p âm h th ng Công su t t p âm h th ng N Amplifier).nhi t t p âm máy thu ( K).TVT .9) N = k TSYS B SVTH: inh Công Tài 36 L p: 46K .7) 0 TF = T0 ( LF -1) ( K) môi tr ng (0K). Do ó yêu c u t ng i t ng l n thì t p âm t i các t ng ti p theo có th i t p âm th p (LNA-Low Noise u tiên ph i có h s khu ch v y trong thông tin v tinh dùng các b khu ch âm c a máy thu. Nó c tính b i công th c sau: T R ! T1  TK T2 T  3  . Nhi t t p âm máy thu T R Nhi t t p âm máy thu b ng t ng nhi t t p âm gây ra trong m i ph n c a máy thu.5.G K ..nhi t t p âm u N u h s khu ch b qua. là nh fi t ng lên. vì u này c ng là nhi t t p ..

5. Can nhi u khác tuy n Các tuy n thông tin v tinh có th b nhi u trong các tr + Tuy n viba m t + Tuy n viba m t t t n v tinh thông tin. t có t n s b ng t n s u vào máy thu tr m m t t. ng thông tin vi ba m t ng thông tin viba m t ng h p th hai. b i v y t c ng b tr n v i tín hi u c a Qu o a t nh Tr mviba.10 -23W/Hz. ng h p t có cùng t n s làm vi c v i t c tr n t: Có hai tr ng h p nh sau: + V tinh thông tin khác Tr ng h p th nh t.là công su t t p âm do ngu n t p âm gây ra trong (Hz). b i v y tín hi u viba m t v i tín hi u Tr u vào máy thu v tinh. + Can nhi u gi a viba và tr m m t ng thông tin viba m t ng lên c a h th ng thông tin v tinh. TSYS .10 ) 2. Công su t t p âm nhi u 2. nhi t t p âm t = N0/k (2.3. k = 1.nhi t t p âm h th ng r ng b ng t n B k .0K = -228.TVT SVTH: inh Công Tài 37 .Nghiên c u h th ng trong ó nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không N . t.là h ng s Boltzman. Hình 2.K).6 (dBW/Hz.5. Tr m m t t.38.1.3. Can nhi u gi a viba và tr m m t t và v tinh L p: 46K . ng xu ng c a h th ng thông tin v tinh. Tr ng h p t p âm tính trong r ng b ng t n 1Hz thì công su t t p âm ng sinh ra g i là m t ng s b ng : TSYS ph t p âm N 0 và b ng : N0 = N/B (W/Hz).7. n tr m m t n tr m m t t.

8. Vì th ph i dùng t. thành ph có nhi u v t c n ph n x quanh n i ng pháp o th c t + S can nhi u t V tinh 1 v tinh thông tin khác V tinh 2 Qu o v tinh U U ng li n nét bi u th ng i c a tín hi u mong mu n. ví d nh trong t. ph i m c tiêu c b n thi t k tuy n này không th th c hi n cho phép. Khi góc U càng nh ( t ng c a chúng lên tr m m t Trong th c t . Ta xem ng ng v i 2 v t 2 và tín hi u can nhi u t càng l n. g i là nhi u cùng tuy n. Nhi u cùng tuy n Nhi u có th t o ra ngay trong tuy n.TVT . t cách nh au t 1. M c dù lo i b nhi u. ngay c n u các anten c a chúng cùng chi u vào cùng SVTH: inh Công Tài 38 L p: 46K . t2 Tr m m t t1 Tr m m t Hình 2. bao g m : .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không t tr m m t t sao cho nhi u x y ra ít c tính búp ph t t. 2. cho ta th y can nhi u x y ra do các v tinh xét tín hi u can nhi u t v tinh 1 tác t v tinh 2 tác tinh ng lên tr m m t t càng g n nhau) thì nh h ng lên tr m m t t g n nhau.T p âm nhi u kh phân c c o. n u i u ng nh i u Trong thi t k tuy n th c t . nhi u nh nh t b ng cách s d ng anten có các i v i v tinh thông tin là ánh giá c thì trong thi t k tuy n ph i bao hàm c l t tr m m t n tr m m t ng không th o nhi u.3. Nhi u th ph nh t.2. c b ng tính toán.8. ng t nét bi u th ng i c a tín hi u can nhi u.5. t s công su t c a sóng mang trên sóng can nhi u C/N gi a các v tinh có th l n h n ho c b ng 30dB (1000 l n) khi hai v tinh kho ng 3 0 ngay trên qu m t v trí. Can nhi u gi a các h th ng thông tin v tinh Hình 2.

thì m c ra c a TWT không t ng m c dù m c vào v n t ng áng k .TVT . th kho ng 30dB. nh ng -T p âm nhi u kênh lân c n.9 mô t m i quan h gi a h vào ra tuy n tính nh nhiên trong th c t Khi m c vào v ng u vào và u ra c a m t TWT.5. nó b tri t t p âm nhi u kh phân c c. n u quan t nét thì không gây ra méo xuyên i u ch . Tuy cn a méo do c tuy n c a TWT không tuy n tính nên gây ra xuyên i u ch .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ng x y ra trong h th ng thông tin phân c c kép. ch n lo i ng thì XPD c a anten Lo i nhi u này th chi ph i b i các c tính c a anten. t ng này g i là bão hoà. T p âm méo xuyên i u ch T p âm méo xuyên i u ch là m t trong nhi u lo i t p âm nó khu ch ch y TWT i ng th i nhi u sóng mang. TWT ph i làm vi c m c th p h n i m SVTH: inh Công Tài 39 L p: 46K .3. hi n t bão hoà. t quá m t giá tr nào ó. xuyên i u ch nh h n giá tr cho phép. B khu ch c s d ng là thành ph n chính c a b phát áp.3. anten có XPD (kh n ng phân bi t phân c c chéo) l n. c tính c t nh n. m c ra Hình 2. m c vào c tính vào ra c a TWT Hình 2.9. t n s 10GHz thì XPD c a anten l i gi m do m a. Có th tri t nhi u kênh lân c n b ng m t b l c có 2. T p âm xuyên i u ch trong v tinh sinh ra khi b phát áp c a c tuy n phi tuy n vào ra c a b i èn sóng phát áp là nguyên nhân sinh ra t p âm xuyên i u ch . Nhi u này gây ra b i kênh lân c n có cùng phân c c v i tuy n v tinh ang xét. Các ng truy n thông tin v tinh.

6. t n s tín hi u thu i theo th i gian.TVT .10. 2. M c s chênh l ch t n s gi a chúng. M c lùi M c vào t i i m bão hoà u vào và lùi u ra T p âm xuyên i u ch sinh ra do các s n ph m xuyên i u ch ho c méo l t vào b ng t n truy n d n khi nhi u sóng mang khu ch i TWT phi tuy n. d n c là f thì s thay (f ! c khu ch i ng th i b ng b xuyên i u ch ph thu c vào s sóng mang và dài ng liên ánh sáng là n thay t i v pha liên t c. ng nhi u SVTH: inh Công Tài 40 L p: 46K .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không u vào M c công su t chênh l ch gi a i m làm vi c và i m bão hoà t i và u ra t ng ng g i là lùi u vào (IBO) và lùi u ra (OBO). Hi u ng Doppler Hi u ng Doppler là hi u ng trong ó t n s b l ch khi l c vô tuy n thay thay i C. o elip hay h th ng v Nh ng nó không nh h tinh a t nh. C Nói chung hi u ng Doppler gây ra méo trong thông tin vô tuy n b ng r ng và các b ng t n g c ã c gi i i u ch có hi n t i v i các v tinh qu ng dãn ra ho c co l i. N u t c c tính nh sau: ng truy n tr c ti p t tr m m t n v tinh là V. t c i t n s khi thu (f f 0V v i f 0 là t n s tín hi u. M c ra t i i m bão hoà lùi u ra u vào lùi M c ra t i i m làm vi c m c ra M c vào t i i m làm vi c Hình 2.

7.Nghiên c u h th ng 2.TVT . Nh ng th i gian tr 500ms m i nh h c nh y (có tr m m t tr quá 1s. vì toàn b s tr tín hi u lên ng tr tín hi u x y r a khi c ly thông tin quá ng n cu c ng truy n sóng c a tuy n lên và xu ng là h n 72.000km. Tr truy n d n nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không Trong thông tin v tinh. gây ra n 250ms. hi n t dài. Do ó nên tránh làm vi c v i hai b thông tin gi a hai tr m c n liên l c v i nhau) vì s gây SVTH: inh Công Tài 41 L p: 46K . t chuy n ti p cho tho i.

do Phòng thí nghi m v t lý ng d ng Johns Hopkins phát tri n d u Transit u tiên tàu ng m c a M nh ng nh ng công ngh này ã i s ch h tr cho c phát tri n có ích tr thành c phóng lên v tr vào n m ng o hi u th i gian ba chi u (kinh u tiên do Raytheon Corporation ng s . latitude and altitude) l u làm h th ng d n c s d ng v i (with a ng b ng ch y trên m t h th ng c trình bày là MOSA IC (Mobile System for Accurate SVTH: inh Công Tài 42 L p: 46K .TVT . h th ng d n l ch th i gian c a tín hi u sóng vô tuy n. LORAN c ng là h th ng m i i u ki n th i ti t th c s N m 1957: V tinh Sputnik c a Nga t và gi m i khi r i kh trái c phóng lên v tr . do Phòng thí nghi m B c x nh v trong ). h th ng d n c a TS Richard Kirschner.1.Nghiên c u h th ng CH 3. cho r ng tín hi u vô tuy n i n c a v tinh có th t ng lên khi chúng ti p c n trái t và do v y có th truy theo v trí t m t ng d a trên v tinh ho t c ch t o N m 1959 : TRANSIT. M c dù kh i H th ng 1959. nh ng hai chi u (v và kinh i h c MIT (MIT Radiation Laboratory). i h c MIT t ng u o i u tiên. N m 1960 : H th ng d n và theo yêu c u c a Air Force proposed ICBM) có th H th ng d n ng tt i nh v toàn c u. Th p niên 1920: Ra u pháp o n Phd. Ivan Getting và Phd. Trong nhóm tham gia i u c quan thi t k và i u khi n h th ng hành d án GPS c n ph i k góp ph n áng k trong d án. V i B qu c phòng M là nh v toàn c u.v xu t ng ray. Bradford Parkinson ã i h th ng d n ng vô tuy n ng áp d ng ph ng i chi n th gi i 2: LORAN.H TH NG NH V TOÀN C U GPS i c a h th ng GPS i c a nhi u lo i ph ng tr c s ng ti n tiên ti n nh máy bay. V tinh Transit tiên. cao longitude. nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không NG 3. tàu v tr áp ng c ó là ã tài tr 1 ch òi h i ng trình nh v trong không 1 k thu t mà các h th ng c không th nghiên c u h th ng nh v và d n òi h i ó chính ph M ng trong v tr . S ra S ra gian 3 chi u.

o th i gian s cho kho ng cách t i v trí v tinh ã bi t và l n l nghiên c u này b ng D án H th ng 621B. thi t k Range System). Nh ng nghiên c u này v m t s v n o v tinh. NAVSEC ký h p ng v tinh c b n. pseudo random noise). h th ng v tinh h i quân. và d n nh v toàn c u. và l a ch n nh hình qu N m 1969-1972 NAVSEC qu n lý các th o lu n khái ni m gi a các nhóm d n ng v tinh khác nhau. Ch g i là H th ng d n ng t ph i h p n l c c a các nhóm d n ng trình Timation.TVT SVTH: inh Công Tài . N m1968: B Qu c phòng M (DoD. quanh khái ni m nh l a ch n t n s sóng mang (d i L c u trúc tín hi u. N m 1963 Air Force b t ã bi u di n ho t u h tr nghiên c u c a Aerospace.Nghiên c u h th ng ICBM Control). NRL) nh cao. Kho ng n m 1972. Ho t ng h có tính n ng trìn h này nh kho ng cách v tinh m i d a c phát tri n d i s ch ng 2 c Phòng nghiên c u H i quan (Naval Research Lab. APL H i quân ng h nhóm Transit m r ng. kh n ng truy n th i gian. o c a Roger Easton c i thi n chi u. ch nh c phát i t v tinh có v trí chính xác ã bi t. V tinh Timation u tiên ã cung c p ng c a Timation theo tiêu chu n th i gian chu n v tr c s quan tr ng cho h th ng phóng lên v tr vào tháng 5 n m 1967. Ý t b vào n m 1961 nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ng này b h ng khi ch ng trình Mobile Minuteman b h y N m 1963: T ng công ty Aerospace Corporation th c hi n nghiên c u v h th ng không gian làm c s cho h th ng d n h th ng nh v toàn c u. Department of Defence. Khái ni m liên quan ng cho ph ng ti n chuy n ng nhanh theo ba chi u không gian. hay còn Satellite Executive Committee) (Transit c a H i quân. USA) thành l p m t y ban g i là y ban Th hi n V tinh D n ng (NAVSEC. N m 1964 Timation. ch ng c a m t lo i tín hi u xác trên ti ng n ng u nhiên gi t o (PRN. và SECOR c a Quân ng m t s nghiên c u ng quan kho ng cách chu i (Sequential Correlation of làm sáng t khái ni m chính xung i l p v i d i C). trong 43 L p: 46K . Vi c nghiên c u này tr c ti p d n t i khái ni m v n vi c o th i gian t i c a tín hi u t có th xác nh c v trí c a sóng vô tuy n ng i s d ng. Navigation ng v tinh i.

C u hình h th ng ng trong nh ng qu ng trình GPS). H th ng g n trong H th ng 621B c a Air Fore và không M c dù có ng i ng h ý t nh ng V n phòng Ch ng trình K t h p ã ng c a h th ng d n ng d a trên v tinh m i y kh n tr hóa khái ni m bao g m xem xét và yêu c u t t c các binh ch ng qu c phòng.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không khi NRL H i quân ng h cho Timation m r ng. ng B Qu c phòng quy t nh thi t l p m t nh c Tháng4 n m 1973 Th tr ch ng trình h p tác ba d ch v v và d n tinh d n ch th ng nh t nh ng khái ni m khác nhau v ng thành m t h th ng B qu c phòng h n h p g i là H th ng v ng qu c phòng (Defense Navigation Satellite System). DSARC) b t ch i thông qua. H th ng m i c ch c phát tri n i ch o nh làm ng qua v n phòng ch v n phòng ch ni m ban system) ng trình k t h p (joint program office). còn Air Force thì ng h cho ³chòm sao ng b m r ng´. u v h th ng d n ng trình k t h p và ng d a trên không gian (space -based navigation Tháng 8 n m 1973 H th ng và Th m u tiên c trình bày t i H i ng Thu nh n c gói nh H th ng Qu c phòng (Defense System Acquisition and Review c trình lên DSARC i di n cho ch c thúc ng trình k t h p.TVT SVTH: inh Công Tài . v c L p: 46K . ánh d u kh i ng) (Giai o n I c a ch là m t h th ng dàn x p (th a hi p ± compromise system) do ng v tinh có s n. Air Force i qu n lý ( i u hành) ch ng trình. c ch n làm nhà cung o nghiêng chu k 12 gi Tháng 6 n m 1974 Hãng Rockwell International c p v tinh cho ch ng trình GPS. V tinh này c ch nh là V tinh Công ngh D n 44 u tiên c phóng lên v ng (NTS) s 1. v i s tham gia c a t t i tá Brad Parkinson c nh làm ng t tr ng trách phát tri n k t h p khái c quan ch ng qu c phòng. Ngày 14 tháng 7 n m 1974 V tinh NAVSTAR tr . Khái ni m m i ng ã k t h p t t nh t gi a t t c nh ng khái ni m và công c thông qua bao g m 24 v ng h . ng t ng quát Council. Ngày 17/12/1973 M t khái ni m m i qua th c s công nh n khái ni m (ý t Parkinson th ngh d n tinh chuy n ng l c trình t i DSARC và c thông u i tá th c hi n và c p kinh phí là h th ng NAVSTAR GPS. t c d án µH th ng 621B¶.

B m t m t v tinh do phóng Nh ng v tinh Block I do Rockwell International xây d ng tinh m u phát tri n tr t. Ngày 14/7/1983 Phóng v tinh GPS n h t nhân (NDS) m i h n. c dùng ki m tra h th ng. Ngày 16/9/1983 Theo (the Soviet downing of Korean Air flight 007). Toàn b 11 v tinh c coi là nh ng v c phóng trong kho ng th i gian 1978 và 1985 trên Atlas -Centaur. N m 1982: B Qu c phòng thông qua quy t Quy t FY86. t ng th ng Reagan h a cho GPS mi n phí khi h th ng c s d ng cho các máy bay dân d ng hoàn toàn u lan t a a vào s d ng. Ngày 26/4/1980: Phóng v tinh GPS H th ng phát hi n ti ng n h t nhân ho t u tiên th c hi n nh ng b c m ng ng t ng h p (I ntegrated Operational Nucluear Detonation Detection System (IONDS) sensors). N m 1984: Kh o sát tr thành m t th tr c nâng cánh! ng GPS th ng m i u b ng chính xác bù cho s v tinh gi i h n có s n trong quá trình phát tri n chòm v tinh. V tinh th hai (là v tinh cu i cùng) c a nhóm NTS d ng cho vi c nguyên t u tiên ã c phóng vào n m 1977.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không b n ây là v t nh Timation tân trang l i do NRL óng. Arizona. các nhà kh o sát ã chuy n qua s k thu t nâng cao phase tracking). N m 1977: Th c hi n ki m tra thi t b ng Ngày 22/2/1978: V tinh Block I Block I u tiên c phóng. i s d ng Yuma. Nh ng v tinh này ng) và th c hi n nh ng cs ng h xu t ánh giá khái ni m (ý t c phóng vào trong không gian (v tr ).TVT . S ki n này ánh d u s b t u tiên th c hi n h th ng dò tìm ti ng nh gi m s v tinh c a chòm ng trình chính do c t gi m kinh v tinh GPS t 24 xu ng 18 ti p theo sau tái c u t o l i ch nh 1979 c a V n phòng Th ký B Qu c phòng gây ra phí 500 tri u ô la (kho ng 30%) t ngân sách cho giai o n n m tài chính FY81 - công ngh GPS t quân s sang dân s . bao g m k thu t GPS Vi phân (DGPS) và k thu t truy theo pha sóng mang (carrier SVTH: inh Công Tài 45 L p: 46K .

trên dàn phóng Delta II (Delta II booster). Ngày 21/6/1989 Hãng Martine Marietta (sau khi mua xong General Electric Astro Space Division vào n m 1992) n m 1996. Tháng 2 i lý h ng d n D ch v GPS Dân s n m 1989. phát tri n c ng nh l a ch n s n xu t các máy thu GPS dùng cho máy bay. l n ng (kích ho t) SA (Selective Availability) làm gi m chính xác d n Tháng 8/1990 SA War). u c th ng h p ng xây d ng 20 v tinh b phóng vào cu i sung (Block IIR). Coast Guard có trách nhi m làm (civil GPS service). DoT) có trách nhi m thi t l p và cung c p m t v n phòng áp ng nhu c u ng i s d ng dân s v thông tin GPS. nhà s n xu t bán máy thu GPS hàng u th gi i c thành l p n m 1978 hoàn thành lo t s n ph m ba n u. SVTH: inh Công Tài 46 L p: 46K . H p ng bao g m vi c nghiên c u.TVT . Ngày 14/2/1989 V tinh u tiên c a các v tinh Block II ã c phóng t c ng Cape Canaveral AFT. d li u và h tr k thu t. V n ph òng Ch SA (Selective Availabity) và AS (Anti-spoofing). N m 1987: B Qu c phòng chính th c yêu c u B Giao thông (Department of Transport. Phi thuy n con thoi (Space Shuttle) làm b phóng theo k ho ch cho các v tinh Block II Rockwell Intenational óng. Nh ng y u t chi u có gi i h n c t t i trong chi n tranh v nh Ba t (Persian Gulf nh t t SA bao g m vi c ph sóng ba o vào th i gian ó óng góp vào quy t c chòm NAVSTAR cung c p trong qu và s máy thu mã s chính xác (Precision (P)-code) trong b n ki m kê c a DoD. N m 1990 Hãng Trimble Navigation. Ngày 25/3/1990 Do theo K ho ch D n tiên kh i ng GPS có ch nh. Florida.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ng thi t b ng i s d ng chính u tiên c giao cho Tháng 4 1985 H p JPO. ng Vô tuy n Liên bang. tàu th y và máy thu xách tay (g n nh ). Tháng 3/1988 Th ký Air Force thông báo v vi c m r ng chòm GPS t i 21 v tinh c ng thêm 3 v tinh d phòng. Chi c v tinh Block IIR u tiên s ng sàng trình K t h p (JPO) xem xét l i và ã s d ng Delta II làm b phóng v tinh GPS. Ti p theo tai n n Challenger 1986.

H GPS là h th ng bao g m các v tinh bay trên qu tin toàn c u và không l p c x lý b i các tr m i u khi n trên m t dung r ng có m t máy bay. H GPS là h th ng d n Nh ng v tinh tr giá nhi u t USD này bay phía trên trái radio t n s th p t i các thi t b thu nh n. Ngày nay. m t con tàu hay ph v tinh do Hoa K ki m soát và duy trì ho t km (11. T nh ng n m n it ch ng 11. T rên các xe h i h ng sang.200 o.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không DoD ã mua hàng nghìn máy thu GPS dân d ng ngay sau ó không lâu ã dùng cho l cl ng liên minh trong cu c chi n tranh. nh ng thi t b tr giúp cá nhân k thu t s PDA (Personal Digital Assistant).1. có nhi m v truy n i các tín hi u u th p k 80. ho t ng t i a là 10 n m. . khó hình ng b ng ng ti n thám hi m trên b nào l i t thi t b nh n tín hi u t v tinh.TVT . r ng 7 m²). v i t c s n xu t l n chú ý nhi u h n ng.200 km/h. các nhà ng s d ng t nhân. . t cao 20. th hi n giá tr c a ch s h u .M i v tinh u tiên c làm c phóng n m 1978. . c coi là m t trang b tiêu chu n.V tinh GPS . ng kho ng 1500 kg và dài kho ng 17 b (5 m) i 50 watts.V tinh GPS có tr ng l v i các t m n ng l ng M t Tr i m (có .Công su t phát b ng ho c d Hình 3. thu th p thông t. Q y 3. C u t o c a h th ng GPS H th ng m ng: o các v tinh GPS nh v toàn c u GPS (Global Positioning Systems) bao g m 3 SVTH: inh Công Tài 47 L p: 46K .2.900 NM ).

Các tr m này c ng bám nh qu o. các v tinh m i có th m b o cung c p thông tin chính xác tuy t SVTH: inh Công Tài 48 L p: 46K . nh n thông tin t v tinh. c s p x p trên sáu m t n hang t USD.Các tr m con.1. o và th i gian truy n tín hi u. H th ng i u khi n m t ng i i u khi n D o n i u khi n (hay o n m t ng. Ascension Island t chính t t i Hawaii. Sau ó các tr m con g i thông tin ã Nh v y. Chùm v tinh nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không Chùm v tinh c a h GPS hi n có t t c là 28 v tinh làm vi c và d phòng. xác Colorado Springs. i vào theo và M c ích c a h th ng i u khi n.2. v n hành t các v tinh bi t b t k th i i m nào. Kwajalein i Tây D t t i Falcon AFB m t Tr m m t an-ten l n tinh.2. truy n các i n v n c n thông t bao g m các tr m trên m t t. Các v tinh này ho t ph ng qu ng b ng n ng l ng m t tr i. Còn có o.TVT . o nghiêng 55 r so v i m t ph ng xích t t) c a GPS g m có 5 tr m giám sát không Thái Bình D ng. và 4 tr m m t ng c a các v phát qu ng bá các tín hi u lên các v tinh.Quãng th i gian t n t i c a chúng kho ng 10 n m và chi phí cho m i l n thay th lên 3. là i u khi n s ho t báo lên các v tinh.2. x lý các ng h nguyên t . chia thành tr m c hi u ch nh tr l i. Diago Garcia n t ng và Colorado Springs Solo. g i t i cho tr m ch . c v trí c a chúng trên qu ng. H th ng i u khi n m t trung tâm và tr m con.Nghiên c u h th ng 3.

3. Hình 3.2.TVT .2. C u t o h th ng SVTH: inh Công Tài 49 L p: 46K . B ph n ng i s d ng it t Bao g m t t c các ng s d ng cho m c ích dân s và quân s . Các tr m i u khi n m t 3.3.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không Hình 3.

m i th i i m trong ngày. L2.Tín hi u GPS ch a ba m u thông tin khác nhau ± mã gi ng u nhiên.6 Mhz.42 MHz trong gi i UHF. Có th nhìn s hi u c a các qu v tinh trên trang v c tín hi u c a qu nào. d li u tinh nào là phát thông tin nào.Nghiên c u h th ng 3. có ngh a là chúng s xuyên qua mây. thu tinh và nh a nh ng không qua ph n l n các thiên v n và d li u l ch: .200 km. UHF 1575.3. Nguyên lý ho t nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ng c a hê th ng Hình 3.Các v tinh GPS phát hai tín hi u vô tuy n công su t th p gi i L1 và L2.000 watt t n s 1227. GPS dân s dùng t n s L1 it ng c ng nh núi 575. Nguyên lý ho t M t v tinh có th truy n tín hi u radio ng c a h th ng nhi u m c t n s th p khác nhau. nh ng m t v tinh a tín hi u i xa 20. M t ài phát thanh FM phát sóng.42Mhz. Nh ng thi t b nh n tín hi u GPS b t sóng L1. b t sóng L2 th v toàn c u ch ng n c a ph òi h i 20-50 watt ng c n có công su t ch ng 100.55 GHz).4. M i qu v tinh phát d li u thiên v n ch ra thông tin SVTH: inh Công Tài 50 L p: 46K .Mã gi ng u nhiên tinh c a máy thu Garmin n gi n ch là mã bi t nó nh n nh danh xác nh c qu v và nhà.D li u thiên v n cho máy thu GPS bi t qu v tinh qu o cho v tinh ó và m i v tinh khác tro ng h th ng.(Gi i L là ph n sóng c c i n t tr i r ng t 0. âu trên qu o .TVT . Tín hi u truy n tr c th . d it ns nh c g i là L1.39 t i 1.

SVTH: inh Công Tài 51 L p: 46K .V i GPS. c v trí m t i m chênh l ch ánh m ch c ch n v tinh và máy thu ng h nguyên t ch th i gian chính xác t i 3 ns. m t phép o t m ho t ng giác ch ra r ng. ng th hi n qua hình 3. Bù l i. M t khi kho ng cách c v v trí v tinh trong không gian s t có m t ³cu n niên hoàn thành tính toán. Ph n này c a tín hi u là c t lõi Nguyên lý ho t tinh s phát hi n ra v trí. t c ba ph n t giây.D li u l ch nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không c phát u n b i m i qu v tinh. c. ngày gi hi n t i. GPS o kho ng cách thông qua th i gian hành o th i gian hành c i t i các v trí chính xác c a ng th c hi n phép tam giác trình. Các máy thu GPS trên m t c l u tr trong b nh máy tính c a chúng i l u và khí quy n ch th m i v tinh s có m t n i nào trên b u tr i vào b t k th i i m nào. m i v tinh i t c làm ít chính c trang b thêm.4. Kh i m t k m it i i m tín hi u sáng. Phép o th t này ch nh l i s máy thu. có b n b o ti p t c làm chính xác h n phép ng b v i nhau. Ngay nh t i t c t thu nh n tín hi u v tinh i t i v i t c nh v y tín hi u c ng ph i m t m t l ng b hoá không hoàn h o c a b ng t c ng th i gian áng c g i i và th i c c máy thu. c. Các máy thu GPS s tính toán các th i gian tr qua t ng o v trí.TVT . ch a thông tin quan tr ng v tr ng thái c a v tinh (lành m nh hay không). ng h trong các máy thu d o chính xác ng v tinh nh v Nh m ti t ki m chi phí. n u ba s trong không gian ba chi u thì m t phép o th t có th lo i b m i th i gian nào ó. GPS s d ng các t i v tinh ã s d ng giám´ trình c a b n tin vô tuy n t v tinh t i m t máy thu m t c o thì vi c bi t tr ng h r t chính xác trên các v tinh. S chênh l ch gi a th i i m tín hi u c thu nh n v i t c ánh sáng cho phép máy thu tính kho ng cách t i v tinh.Nghiên c u h th ng . các tín hi u t các v i dùng và c o theo phép tam giác t. các Phép o l xác h n ôi chút.

c i u bi n trên song mang theo ph .5.un 2 v i c các máy thu gi i i u ch trên sóng mang L1. i u ch và gi i i u ch GPS 3. c i u bi n b ng c hai mã ( mã C/A và P ho c Y ).M c công su t t i thi u : . i u ch tín hi u GPS Hình 3. i n v n v tinh d mã C/A mã và dùng xác i d ng d li u s t c 50b/s c c ng mô. .V i T n s sóng mang L1 : 1.4.Các mã BPSK.Sóng mang L2 . ng th c i u ch c i u bi n trên sóng mang theo ph nh v trí theo th i gian th c.TVT .4.Sóng mang L1 .575.42 Mhz ( b ng L ). i n v n v tinh s . SVTH: inh Công Tài 52 L p: 46K .160 dBw t i b m t trái . c i u bi n b ng mã P ho c mã Y.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không 3.203 Mhz.1.Mã nhi u gi ng u nhiên PRN C/A có t n s 1. S Các mã i u ch ng th c i u ch BPSK t. chu k 1ms.

T n s Chip mã C/A là 1. 2 b nhân th c hi n gi i i u ch . Gi i i u ch GPS Hình 3. d ng b ghi d ch h i ti p lo i Tap ( Tapped Feedback Shift SVTH: inh Công Tài 53 L p: 46K .TVT . riêng c a b ghi d ch h i ti p ph thu c vào cách th c nh n th ng tin vào t i bit 1.299.Các chu i nh phân gi ng u nhiên ( PRN ) c a mã C/A b ghi d ch h i ti p 10 bit ( Feedback Shift Register ).Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không 3. T c n 2 b nhân. L c vòng: l c i n áp t ng c a b nhân a vào i u ch nh t n s và pha c b nc a t th p h n 4.45 v 10-10 so v i giá tr danh ngh a nói trên ( t c là ng quan trung bình bao g m chênh i s d ng. Trên th c t .023 Mhz.2.6. Ph t c c ý ng pháp t o mã C/A ng h ( Clock rate ): M i thành ph n c a tín hi u GPS ng h là 10. K t qu sai pha s th hi n b ng i n áp l i.23 Mhz. V tinh GPS s Register). B nhân th 3 m c ích 3. t c bù tr các hi u ng t u d a trên c ng h v tinh tìm ki m sai pha gi a sóng mang 2 BPSK và sóng mang khôi ph c.4. u c ct ob i a vào c tính ng gi a v tinh và ng 10.5. Xung b ghi d ch bit th nh t và n i dung c a mã C/A c l y ra ng h bit th 10. . Gi i i u ch Tín hi u sóng mang GPS i c a b dao d ng VCO.999.99545 Hz) l ch trung bình th tr ng tr .

6. b G1 có a th c 1 + x 3 + x10 và G2 có a th c 1 + x2 + x3 + x6 + x8 + x9 + x10.7.6.Ho t nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không c c th ng c a b ghi d ch h i ti p lo i Tap mô t nh sau : Mã C/A ng pháp l y d li u ra t o b ng hai b ghi d ch h i ti p lo i Tap 10 bit.23 MH z (PRN 10. Hình 3. Các lo i mã 3.1. Mã P Mã P chính xác (precise) ho c Mã P th ng c mã hoá trong mã Y c thi t k u truy c p ng pháp t o mã C/A làm cho máy thu nhanh chóng có c truy n trên L1. c nh ng c mã hoá vì tín hi u v tinh. i s d ng kh i s b t ch c b o v ng nhiên c c dài trên sóng mang GPS v i t c SVTH: inh Công Tài 54 L p: 46K .Nghiên c u h th ng . mã C/A không c. Ph Th c ch t ph hi n trong hình 2-3 là t o mã C/A cho v tinh có mã nhi u gi ng u nhiên PRN1. Mã C/A Chi u dài mã th t t c thi t b GPS 3.6. Mã C/A ch c b o v (protêctd) là m t chu i gi ng u chíp 10.TVT . Ph 3.2. ng pháp này là làm tr mã PRN b ng cách ch n các c p n mã C/A t o ra m t b c dùng y u ra ( Tap g m 32 mã ) khác nhau.23 MHz). Các quan h th i gian liên quan Nhi u c p tr s Tap khác nhau nhi u gi ng u nhiên c mô t trên hình 2-4.

C u trúc d li u GPS Hinh 3. tình tr ng v tinh Các tham s l ch thiên v n Các tham s l ch thiên v n D li u niên l ch và tr ng thái ho t các v tinh th 25z32. C u trúc d li u GPS Khung con 1 Khung con 2 Khung con 3 Khung con 4 ( 25 trang ) TLM TLM TLM TLM HOW HOW HOW HOW S tu n GPS.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không 3. ng c a các v tinh th 1z24 và th i gian tham chi u SVTH: inh Công Tài 55 L p: 46K . chính xác.7. c u hình v tinh. các i n v n gian UTC.TVT . ng c a c bi t. d li u t ng Ion và th i Khung con 5 ( 25 trang ) TLM HOW D li u niên l ch và tr ng thái ho t niên l ch và s tu n.8. c .

các lo i c khác nhau và niên h n c a d li u. .Khung con th nh t : Bao g m các h s dùng tinh.TVT . N u trên qu o có nhi u h n 24 v tinh và h th ng ch ng l a g t báo tình tr ng ho t ng c a v tinh v c chuy n m ch ( khi mã Y ho c ng d li u l ch th và thông phiên b n bí m t c a mã P thay th mã P ). .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không 30 sec 1 frame = 5 subframe 1 2 3 4 5 25 pages 1 subframe = 10 words 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 1 word = 30 1 2 bits 1 master frame = 37.Khung con th t : M i ch có nh ng thông tin c m bi n trên 10 trong s 25 trang hi n có. s li u gi th gi i UTC. thì s l t quá con s 24.9.500 bits = 750 secconds = 12 minutes 30 seconds 29 30 Hình 3. u tiên trên qu c dùng xác nh t ng v tinh n m o.Khung con th hai và ba : Ch a các tham s l ch thiên v n phát tín ( các tham s c a qu o ). thu nh n các tín hi u t v tinh n m trên SVTH: inh Công Tài 56 L p: 46K .12 ph n cu i c a ch nh d ng i n v n c giao m t nhi m v mang m t thông tin ng). Mô t M i khung con trong i n v n riêng (xem hình 2. c nh n bi t nh ng v tinh khác nhau. D li u l ch th là m t ki u di n gi i s b v qu v trí nào trong chòm v i quan sát ng chân tr i c a ng tinh. ng c a . hi u ch nh ng h v . N i dung c a các trang này bao g m m t mô hình t ng i n ly.Khung con th n m : Bao g m các d li u l ch và tình tr ng ho t 24 v tinh o v tinh.

Thêm vào ó hai bits không mang c cung c p t i hai bits 23 và 24 c a t th hai và t th m cho m c ích tính toán tính ch n l . i khi ch u t i ho c liên l c v i các ho t T Telemetry ( TLM ): M i t TLM dài 30 bit. Các i n v n chu n oán. Ki m tra ch n l d li u: Các t 1 thông tin ph i n 10 c a các khung con t 1 bits ki m tra ch n l t i các v trí LSB c a nó. Các i n v n t ng t nh tr s Z c a b m th i gian. T im i u khung con chi u dài 6s là hai t c bi t g i là t Telemetry m Z" và c m i 6s thay ng c a v (TLM) và t Hand-over ( HOW ). Nh hi u c a các v tinh khác s t Tín hi u b t u/k t thúc c a tu n: T i th i i m b t Vi c ánh s trang tu n hoàn c a các khung con t m t kh i ng l i t khung con th truy n i l n cu i cùng tr ng l i t trang c khi k t thúc ho c b t u c a tu n. D ng th c TLM u b i m t t mào u là m u c trình bày theo hình 2 -6. thì vi c thu tín c theo dõi. nh t mà không c n bi t là khung con nào S tu n hoàn c a 25 trang c a các khung con b n và n m ph i truy n i l n cu i cùng tr c khi k t thúc ho c b t c kh i c u tiên c a m i khung con mà không c n bi t là trang nào u c a tu n. T t c vi c t i i n n 5 ph i ch a 6 i v n và c t b trang ch di n ra t i các gi i h n c a khung.Nghiên c u h th ng nh ng ch a nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ó. T HOW bao g m "s i m t l n. T TLM ch thay tinh khác. xu t hi n m i 6s trong khung d li u và là t u tiên c a m i khung.TVT . Các bit dành riêng khi thích h p có th ch a SVTH: inh Công Tài 57 L p: 46K . u/k t thúc c a tu n n n m ph i c c c m t v tinh. ng b c nh 8 bit theo sau M i t TLM s b t các n i dung sau: Tình tr ng t i d li u lên v tinh. khi theo dõi ng i d dàng h n. ( Module 30s ). b i 16 bit dành riêng và 6 bit ch n l .

. s cho tr s Z c a khung con 6s ti p theo cung c p ch c n ng ng b th i gian HOW còn bao g m các ch s c a khung con ( 1 n 5 ) và m t c ( Flat ) c nh báo cho bi t khi nào khung con không so hàng chính xác v i chu i X1 c a mã P........ b 17 bits này t ng ng v i b c trình bày y hình 2-7...... nó báo i s d ng v tinh (URA) chính xác v c ly c a ng c ch th trong khung con th 1 và vi c s d ng v tinh có i s d ng. C u trúc t HOW Bit th 18: Trên các v tinh s là c báo "Báo cho ng có th kém h n m c th gây r i ro cho ng Bit th 19: ng". T HOW khi nhân 4. là t th hai trong m i khung/trang ti p theo sau t TLM... M t t HOW xu t hi n m i 6s trong vùng d li u.... Ngoài ra..... bit th 18 c thi t l p ( bit th 18 m c "1" )..TVT ..10. SVTH: inh Công Tài 58 L p: 46K .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không MSB LSB Parity T mào 10001011 u Dành riêng 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 ....11.... HOW b t u v i 17 MBS m Z 29 bits. u m TOW bao g m 19 bits LSB c a b m TOW t i th i i m 1.14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 29 30 Hình 3..... Khi c này i s d ng bi t r ng c thi t k b i mã có c u hình 001...... C u trúc t TLM T Hand-over ( HOW ): T Hand-over dài 30 bits.........5s s xu t hi n khi b t chuy n t mã C/A sang mã P...... c dành riêng. S nh n d ng ( ID ) MBS S m TOW LBS C a khung con Parity ( phiên b n rút g n ) 1 2 3 4 5 .... C u trúc c a t HOW c ab m TOW......24 25 26 27 28 29 30 Hình 3. t c a khung ti p theo.

M i quan h các ch c n ng c a h th ng GPS 3. 21. kinh và v . H quy chi u không gian và th i gian ol ng chính xác cao. thì các tham s bi n i thích h p ph i c a GNSS s d ng khác h t a SVTH: inh Công Tài 59 L p: 46K .9. 2Xác nh hi u ch nh t ng ion 3. máy thu o th i gian các tín is t m t s v tinh truy n t i máy thu GPS s d ng: . Xác nh hi u ch nh SV 5Xác nh v n toàn SV GPS Signal y y 6.TVT . 21. 22: Các bits th 20.H quy chi u không gian: GPS cung c p thông tin v v trí cho ng d ng theo h t a WGS-84 ( World Geodetic System -1984 ). Th i gian c thi t l p b ng cách này 3. Perform Data Analysis 8. M i quan h gi a các ch c n ng c a h th ng GPS GPS Satellites Testbed Ethernet Communications Testbed VHF Communications y 1Th u th p d li u 3. 22 c a t HOW ph i cung c p s nh n d ng c a khung con S c pm t m Z c a v tinh: M i v tinh s d ng m t th i kho ng là 1. Compute the Navigation Solution GNSS Testbed y GNSS Testbed 9. Perform System Operations Hình 3. Cung c p d li u c l p xác nh n 7. cung m chính xác và thông tin th i gian.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không Bit th 20.5s n v thu n l i cho vi c c g i là s m Z.8.12.N u các thành ph n WGS-84. Xác nh qu o SV 4.

khác v i các máy th h tr SVTH: inh Công Tài 60 L p: 46K .Worldwide Geodetic System 1984). Trên ph n còn l i c a qu t t n cb o t theo ây s ng t trong vi c nh v liên t c th c s trên toàn b khu v c o t 24 v tinh. bao ph n m 1982. t: 80% c a vào h . phóng 2 t n t i tích c c là 7 n m. a lên qu c o ngày 12 tháng 10 a vào s d ng.5 gi vi c nh v liên t c nh ng v tinh lên 18 trên lãnh th Nga . 3.8°. vào ngày 24 tháng 9 n m 1993 h chính th c không c dùng và 2 ch a t.10. Các máy v tr làm vi c trong th i gian hi n t i g m 6 v tinh GLONASSM».H quy chi u th i gian:GNSS cung c p d li u th i gian cho ng i s d ng chu n hoá. có th i gian b o hành c. H th ng WGS . (1 phóng vào n m 2003.10.84 cung c p m t khung tham chi u g n s n tiêu . và V tinh u tiên c a GLONASS nh GPS (NAVSTAR) c a Hoa K hay Galileo c a Liên minh châu Âu. Các v tinh này. còn 2 t m th i ng này ch a toàn b b m t Qu - m tích phân GLONASS trên Qu m tích phân GLONASS trên Nga: 94% t quãng t i a c a s t quãng t i a c a s t ng s l nh v trên Qu t: 2. chuy n góc nghiêng 64. S l Vào th i i m này nhóm v tinh g m 17 làm vi c trong h v tinh. Các h th ng 3.4 gi nh v trên Nga: 0. theo h th i gian UTC (Universal Time Coordinated). ng trên b m t Qu c Liên Xô cao 19100 km. t t theo 3 m t qu ng t ov i GLONASS là h th ng v tinh N n c a h là 24 v tinh.1. cho phép các máy thu c a b t k máy nh v nào c a các hang s n xu t. H th ng này t ng k kinh tuy n và v tuy n quen thu c th ng th y trên các b n ng c l n.TVT . Vi c m trên nhóm qu c v có th c a qu m b o 100%. 2 vào 2005. 3 vào 2006).Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không g i là H th ng Tr c a h c Toàn c u ng t nh treo c cung c p. H th ng nh v khác nh v toàn c u Glonass nh v toàn c u c a Liên bang Nga.GPS s d ng m t h t a các t 1984 (WGS-84 .

th h m i cb t u vào c n hoàn t t vào n m 2007. mu n 2 n m so v i k ho ch ban V tinh: . nh t i thi u. Nhóm liên bang H Các v tinh GLONASS. 3.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không chính xác c a vi c xác tín hi u dành cho các nhu c u dân d ng.2 m × 1.» trong thành ph n nhóm qu n n m 2015.222 km (qu . mb os cung c p c a nó c n th c hi n m i n m 1 cu c phóng 2 v tinh GLONASS. c i u hành và c xây d ng b i Liên minh châu Âu. Galileo c a châu âu gi m kh u hao s d ng.Phân b trên 3 m t chính.Tr ng l . góc nghiêng 56 . Các th nghi m bay c a các v tinh GLONASS-K» v i các s th 3 c a L1415 kg c tính t t h n (th i gian b o hành t ng lên 10 n m và t n dành cho các nhu c u dân d ng) c n c (ví d 700 kg so v i n m 2008.7 m × 1.2.TVT . T ng ng v i yêu c u c a T ng th ng LB Nga nhóm t i thi u t 18 v tinh y t 24 v tinh t ng ng v i ch ng trình nh v toàn c u» c n hoàn t t vào n m 2010. V tinh này s nh h n 2 l n so v i th h tr GLONASS-M») ng lai. o s n m.30 v tinh (27 v tinh ho t cao qu ng chính và 3 v tinh d phòng) o t m trung) o: 23. sau khi hoàn t t nhóm qu Trong t o t 24 v tinh.1 m SVTH: inh Công Tài 61 L p: 46K . phi quân s . H th ng nh v Galileo là m t h th ng v tinh ch nó là m t h th ng nh v toàn c u (GNSS) nh v u. Galileo theo k ho ch s chính th c ng vào n m 2010. cho phép t ng nh v trí.Tu i th thi t k c a v tinh: > 12 n m . Galileo khác v i GPS c a Hoa K và GLONASS c a Liên bang Nga ho t qu n lý b i các t ch c dân d ng.» trên tên l a mang Sojuz».10.Kích th ng v tinh: 675 kg c v tinh: 2.

95% th i gian L i v trí theo ph L i v trí theo ph ng ngang ng d c 100m 156m 99.10. u i m c a h th ng so v i các h th ng khác chính xác cao. data) và thông tin v trí. ây là ngày phóng c 5 v tinh và d t ng bình l u a t nh. Trung qu c ã phóng n 35 v tinh.Hitachi.10.5 v tinh ng lai. Irnss The Indian Regional Navigational Satellite System (IRNSS) là h th ng d n c th ng c xây d ng và qu n lý b i Chính Ph trong lãnh th n c kh i n . GNSS SVTH: inh Công Tài 62 L p: 46K .11.Nghiên c u h th ng N ng l nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ng t pin m t tr i: 1500 W (t i th i i m tu i th thi t k ) 3.Cung c p d ch v có phí v i 3. th i gian tr là 50 ns.3.H kho ng 20m và 1500-2000 m n u chính xác là 10 m.30 v tinh bay u tiên Beidou 1A. c hính xác c a nó là n i nào khác.4. 3. Beidou Beidou Navigation System là là 1 k ho ch do Trung qu c phát tri n.Cung c p d ch v mi n phí v i .H th ng này Technology qu n lý và phát tri n M c tiêu c a QZSS là các thi t b di music. K ho ch b t u t ngày 30 -10-2000.10.TVT . chính xác cao h n. nh v và d n ng c Chính ph Nh t b n uy quy n cho nhóm the Advanced Space Business Corporation (ASBC) g m có Mitsubisi. nh s phát tri n ng t 5 -2006 và s hoàn thành trong vòng 6 -7 n m.là 1 h th ng d n v tinh trong t ng c l p. 3. K ho ch Beidou: .99% th i gian 300m 500m ng.5. các d ch v vi n th ng (video. Hi n nay. Qzss The Quasi-Zenith Satellite System (QZSS) là h th ng c a Nh t B n.

H t a WGS-72 th ng nh t: Tr c tháng 07/1985. h t a tr c a th gi i WGS ± 84 i c s d ng ng r ng c s d ng.Giá thành h : Khi so sánh v i các phép o òi h i ng m thông. thì phép o GPS ã lo i b h n vi c ng m thông gi a các tr m o.TVT . . T tháng 01/1987 h to trong m i ng d ng. tr v h WGS-72.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không . gi m thi u s l B n thân giá thi t b GPS c ng r . S d ng h to ngo i lai c a các h th ng nh v t rãi nh t c a h GPS và làm c s th ng nh t các s li u nh n c t nh ng ngu n SVTH: inh Công Tài 63 L p: 46K . nh ng sau ó l i chuy n WGS ± 84 là ng i khác. c dùng cho m i tính toán d oán l ch thiên v n. T tháng 07/1985 n tháng 09/1986 h to WGS ± 84 chính th c c i m có nh h ng tr m o c n xây d ng và cho phép l a ch n v trí t r m o m t cách thu n ti n và h p lý h n.

NG D NG H TH NG NH V V TINH TRONG NGÀNH HÀNG KHÔNG 4.1.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không CH NG 4. H n ch c a h th ng d n ng truy n th ng ng hi n t i ILS /DME X B ng 4. C u trúc h th ng Testbed t d c theo các h X X th ng nên kéo dài hành trình X X t t i các vùng X X ng t t i m t s sâu xa và cao vì thi u các ch X VOR/DME X X X Nh m kh c ph c m t ph n nào c a nh ng h n ch trên. chúng ta xét h th ng m i ó là h th ng s d ng thông tin v tinh d n ng.1. Các h n ch c a h th ng d n NDB H n ch v t m ph sóng Khó kh n l p d nv d n Khó kh n l p c ng hàng không Thi t b c . tính n ng kém ng bay bay 4.2. SVTH: inh Công Tài 64 L p: 46K .TVT .

.1.2.1.Nh n b n tin t TMR . SVTH: inh Công Tài 65 L p: 46K .3.Re-broadcasts SBAS 4. & data Formats/sends data to TMS ‡ ‡ ‡ Testbed VHF Stn Processes TRS data Determines GPS corrections & integrity status Generates SBAS ‡ Receives SBAS messages from TMS ‡ Receives GPS & SBAS data ‡ Re-broadcasts SBAS messages at VHF ‡ Computes MOPS-based nav solution Satellite Operations Center SOC ‡ Monitors & displays status of GPS & testbed elements Hình 4.2. hi n t ng c a toàn h th ng.Giám sát tình tr ng h th ng v tinh GPS tr m trung tâm v tình tr ng ho t th ng c a tín hi u v tinh.2. C u trúc h th ng 4.TVT .Thu th p t a 4.. giám sát và hi n th tình tr ng ho t .42 MHz cung c p t a WGS-84 (World Geodetic System-1984) c a máy bay. Thi t b TRS .Máy thu nh v GPS thu tín hi u L 1 t n s 1.575.L u tr d li u trong c s d li u. Thi t b TVR . Trung tâm khai thác h th ng (SOC) . có th gây sai l ch GPS trên máy bay. Stn Testbed Master Station ‡ ‡ Collects GPS meas. cung c p thông tin n các c nh báo cho các tr m i v i máy thu các máy bay trong vùng mình qu n lý .X lý d li u t TRS .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không GRAS Overview GPS Constellation L L L TUP VHF TRS Comm Link TMS Comm Link TVS Testbed User Platform Testbed Ref.Tr m TMS: .Qu n lý.. i u ki n d ng bão t .2. ng c a h th ng GPS và máy bay bi t tình tr ng sai l ch ho c b o trì c a các v tinh GPS.

GLONASS).2. Thi t b TUP nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không -Nh n b n tin v tinh -Tính toán theo chu n MOPS 4. Các h th ng t ng c r ng SBAS và h th ng t ng c bay ABAS là m t h th ng trên máy bay m c ng th i k t h p s li u d n sãn sàng và chính xác ng c c b GBAS. ng ng ti p c n chính xác và h cánh. Các h th ng t ng c không áp ng bay.4. SVTH: inh Công Tài 66 L p: 46K . cho nên các h th ng t ng c thi t l p ng d n ng v tinh ó là: H th ng t ng c ó.TVT . ó là kh n ng chính xác (accuracy) . H th ng t ng c c l p ho c là ch c n ng tích h p trong máy thu GPS ng v tình tr ng các v tinh d n t ng c ng t các ngu n khác trên máy bay cung c p kh n ng báo nh v trong m i giai o n cu chuy n bay. tính toàn v n (integrity).Nghiên c u h th ng 4. m c c y (reliability) cho yêu c u d n c bi t là ho t ng d n ng v tinh ng hàng không trong m i giai o n c a chuy n tho mãn các h n ch cu các h th ng ng di n ng trên máy ng.3. c c ng d n nh v ng tin Do các h n ch n i t i cu t ng h th ng (GPS.

1. H th ng SBAS ( Satellite Based Augmentation System ) GEO D li u t i lên GEO Qu ng bá và ranging (L1) .Cung c p tín hi u SBAS GPS/GLONASS Ranging (L1) Thu tín hi u GNSS Uplink tín hi u SBAS GE S MCS GMS GMS GE S MCS M ng ISDN m t t GMS GMS Hình 4.2. Sau khi l y nh ng thông c thi t k và th c hi n v i 1 tin trên thì các tr m s th c hi n 1 phép tính toán ra nh ng sai s r i s g i tr l i cho v tinh.Tuy SBAS nh ng tr m này l y tín hi u t 1 hay nhi u v tinh.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không 4. ho c là nh ng thông tin v môi i dùng.X lý d li u .Giám sát h th ng . truy n n ng quy mô l n nh ng nó l i b gi i h n b i nh ng quy t c c a T ch c Hàng không SVTH: inh Công Tài 67 L p: 46K . H th ng SBAS 4. C u trúc và nguyên lý h th ng SBAS Hình 4. H th ng bao g m nhi u tr m d tr ng có th làm nh h ng n tín hi u c a ng i s d ng. C u trúc và nguyên lý ho t ng r ng vùng ph sóng. SBAS Là nh ng h th ng h tr cho v tinh v t ng truy n g i tín hi u cho các thi t b thu. im t t.1.3.TVT .3.3.1.

D li u c a v tinh GPS/GLONASS hay GEO các tr m giám sát m t c p d ch v SBAS.Thông tin này cg i c giám sát và t hi t l p các tham s d n ng GEO n tr m v tinh m t n các v tinh c i u ch c t i lên cùng v i thông i p d n GEO.T ng dung l chính xác d n ng . các tr m này s x lý d li u .2.Cung c p thông tin v trí 3 chi u chính xác . Hình 4. t cho ng khác nhau.TVT .1. v n toàn cho toàn b h th ng . SBAS s xác minh tính a ra m t s x lý c n thi t m b o các v n toàn m v n toàn n i t i trong h th ng và Máy thu SBAS c a máy bay s x lý : (1) D li u m c c s d ng ang cung c p các d li u d n t ng c ng ch nh vi sai và d li u thông tin t ng i n li nh v trí. u i m ng h p l . gi m phân cách gi a các máy bay nh t ng SVTH: inh Công Tài L p: 46K . và nó ch t n s ph i phù h p v i Hoa K . liên t c cho m i giai o n c a chuy n bay t ho t ng ng dài trên id ng n ti p c n chính xác c p 1. hi u ch nh vi sai.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không c truy n theo 1 d ng thông báo c bi t và Dân d ng Qu c T ICAO. các thông tin l i th ng d a t nh (GEO). 4. ( 2) các hi u chính xác phép gi i xác nghi m v trí máy bay . (3) các d li u o c ly t 1 ho c nhi u v tinh GEO .3. ánh giá h th ng a. thông ng Control Station) qua m ng s li u ISDN trên m t tin t ng i n ly cho m i v tinh cho v tinh qu t (GES) và t c thu th p và x lý t i t GMS (Ground Monitor Station) phân b trong vùng cung v n toàn. . Các d li u này xác nh m c o c chuy n n các tr m i u khi n chính MCS (Master t .Cung c p ch c n ng d n ng nh t quán t i m i n i trên trái phép gi m thi u tai n n do vi c s d ng nhi u h th ng d n n gi n hoá thi t b trên máy bay. 68 ng vùng tr i.2 miêu t m t ki n trúc SBAS bao g m nh ng thành ph n c n thi t t i thi u. Các v tinh GEO này s cung c p m c yêu c u ho t b o v tinh ng SBAS.Wide Area Augmentation System. qu ng bá d li u này trên t n s L1 ng t nh tín hi u GPS/GLONASS. .

The Wide Area GPS Enhancement (WAGE).Thu t toán hi u ch nh t ng Iôn cung c p d ch v d n xác c p 1 có m c s n sàng th p dù c u hình m ng SBAS y có th xu t hi n n u thu t toán không áp ng 4.. . . . Nh c i m nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không .Ch t l -V n ph c t p trong vi c qu n lý m ng . Japan's Ministry of Land. Y u t r i ro n c mong mu n . mà còn l y nh ng Phép o GNSS và tín hi u c a 1 ho c nhi u v tinh r i g i t i ng i dung cu i. . . gia t ng m c . ng các ng ng d ch v c a m ng t i 1 khu v c ph thu c vào s l tr m theo dõi trong và lên c n khu v c ó.Th i gian chuy n giao gi a các m ng SBAS khá l n (trên 10 phút) . Infrastructure and Transport(JCAB) qu n lý.3. Các thu t ng Ground Based Augmentation System (GBAS) and Groundbased Regional Augmentation System (GRAS) nh ng tín hi u m t t.The GPS and GEO Augmented Navigation (GAGAN) system b i n .The Wide Area Augmentation System (WAAS) Federal Aviation Administration (FAA) qu n lý. x lý th i gian th c trong m ng di n r ng yêu c u gia t ng s l các tr m i u khi n và GES .2. Department of Defense qu n lý. Các tr m d imt u dùng ch n H th ng h tr t không nh ng x lý nh ng tín hi u 4. rùi rùi g i v v tinh ± ph n SBAS.The Multi-functional Satellite Augmentation System (MSAS) system.Nghiên c u h th ng b. SVTH: inh Công Tài 69 L p: 46K .3. H th ng GBAS ( Ground-Based Augmentation System ) c xu t c c the United States c dùng trong m c ích quân s và các máy thu c the United States ng ti p c n chính .1. c y quy n. h p tác qu c t ch t ch .3.Do tính ch t phân b c a h th ng SBAS. i u này d n vi c ch th c hi n NPA t i m t s khu v c trong vùng d ch v . M t s SBAS khác . yêu c u s ph i h p.TVT .

2.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không Hình 4.2.1 .TVT . s t ng c ng GPS.4. H th ng GBAS SVTH: inh Công Tài 70 L p: 46K . liên t c. chính xác.5. H th ng GBAS v n d ng khái ni m GPS vi sai. GBAS comfonents 4.2.3. SPS /GLONASS GBAS tho mãn các yêu c u này. Các d ch v c th hi n trong hình 4. s n sàng c a d n y các yêu ng ti p c n và h cánh d n ng c a chính xác.4.1. C u trúc và nguyên lý ho t GBAS là m t h th ng tích h p bao g m 2 thành ph n riêng bi t: H th ng trên m t t GS (Ground System) và h th ng trên máy bay AS (aircraft system) c trình bày trong hình 4. Hình 4. Ch c n ng D ch v c uv m c nh v cung c p b i GPS/GLONASS không tho mãn v n toàn.3. ng 4.

Các gi v tinh tt i ng c u hình v tinh c c b .TVT . các tham s v n toàn h th ng. c s d ng cùng v i d li u l ng ng trên máy bay th c hi n xác c thi t l p t ng c máy bay s d ng các hi u ch nh c a GS nh v trí v i m c o . s n sàng theo Hình 4.3. ánh giá h th ng GBAS t GBAS ph c v nhi u d n ng a ph ng b ng trong sân bay cho u i m . C u trúc h th ng GBAS 4. a.3. d li u l i m c a các ph ng th c ti p c n chính xác và qu ng bá trên t n s VHF nh th ng AS trên máy bay. ng th c.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không GS cung c p các hi u ch nh vi sai.2. linh ho t. liên t c. cho phép th c hi n ti p c n cong.6. Thành ph n không gian cung c p cho GS và h th ng trên máy bay tín hi u o c ly ( GPS/GLONASS/SBAS ) và các tham s qu sân bay APL và SBAS yêu c u. H th ng trên i v i tín hi u o c ly GPS/GLONASS chính xác. b. Nh c i m .Vùng cung c p d ch v gi i h n trong khu v c g n sân bay (d và tín hi u GBAS ch u nh h ng c a y u t a hình. Các thông tin v trí ã hi u ch nh sai s s i m i u khi n các h th ng ch p hành t ti p c n chính xác. v n toàn. i 30 NM) SVTH: inh Công Tài 71 L p: 46K .M t h th ng m t .Cung c p d ch v phép gi m thi u chi phí thi t b .

.TVT . các h th ng VHF trên m t gi i h n ch p nh n .Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không nh kho ng tin c y c a các l i nh v cho .Nhi u truy n hình.T ng c nh h 4.. ng do khúc x c a t ng ion i n . Rada .3. h th ng GNSS có th th a mãn các yêu c u d n tr thành h th ng d n ng trong t t c các giai o n c a chuy n bay.3. và các d th v m c khung th i gian t nay các v tinh m c s n sàng .. nh h n vi c ph i thi t l p các h th ng d n n khi lo i b c nh h ngu n can nhi u d n thi t l p làm h th ng d phòng cho ng c a can nhi u hay t . Kh n ng v tinh phát i các tín ng c a v tinh hay c a tín hi u v tinh gây nên các l i này s ti p t c c gi i quy t trong t ng v n toàn (Integrity) .Gi m thi u nh h c ng m t thu t toán hi u ch nh . M t khác có th s d ng tín hi u ranging t a t nh SBAS n u các v tinh này có vùng ph sóng phù h p 4. i v i h th ng SBAS b ng vi c t ng i t ng Ion c ng nh t ng c th 2 s lo i b ng các c nh ng c a t ng Ion các tr m theo dõi và các i m l SVTH: inh Công Tài 72 L p: 46K .3. : h n ch can nh m c công su t gi m thi u c kh n ng ch ng nhi u cho các thi t b trên máy bay. V n n n m 2015.Vi c s d ng t n s v tinh d n h ng này.L i này không làm thay GLONASS/ GBAS nh ng nh h . Các y u t 4.1. ng dân s c nh h ng n b ng t n d n nhi u t các h th ng này b ng vi c s d ng các lu t l quy ng các t n s v tinh d n ng v tinh ng (phân t p t n s ) c tính c a các h th ng GPS/ ng l n i v i SBAS. nh h ng các c p d ch v IIIa và IIIb v n ch a hoàn thi n . Tu y nhiên. nh h ng d n n h th ng t ng c ng ng b i nhi u ng hàng không duy nh t cung c p các d ch v ng c a các ng truy n th ng Trên quan i m lý thuy t .3.2.3. nh h ng c a nhi u .3.Hi n nay các thu t toán xác hi u nguy h i .

Bão t x y ra do chu k ho t nh t t i các vùng xích 15o s 10o S) . Iôn qua các giai o n liên t c.Nghiên c u h th ng 4.Các thu t toán xác gi i h n l i . t. Tuy u tiên c a m t c n bão t .T i các th i i m và v trí nào ó trong khí quy n trái l n làm suy gi m tín hi u c a m t ho c nhi u v tinh GNSS h n trong kho ng th i gian jitter pha.mt i nt ng n 20 dB ho c l n .72oN . các nghiên c u liên quan cho th y kho ng 30% các ng l n nh t ch x y ra trong m t vài gi c a t ng Iôn và th i gian bão t có th kéo dài vài ngày.T ng c ng này b ng cách s d ng nhi u máy thu t i các tr m theo dõi và trên tàu bay (phân t p không gian). nh h nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không ng c a bão t (Scintillation) ng c c i c a m t tr i và nh h ng nhi u n o và vùng c c quang (v i n t không 65 o N . Ngoài ra bão t ud n ng. 15o s 10o N ng nh t và s d ch chuy n c a t ng c a tín hi u . n 0..V i chu k ho t imt nhiên nh h i nt chính xác.Bão t t o b i phân b tr ng trái t gây nên các hi u ng truy n sóng a . ng này nl i ol còn gây nên hi n t n vi c m t tín hi u t i máy thu hay m t .TVT . các nh h a ra các thay c ánh giá i c n thi t b sung vào thi t k SVTH: inh Công Tài 73 L p: 46K .3. u tiên xu t hi n bão t .Sau SBAS c n th ng. ng n NPA . . ng c u hình v tinh GPS.3.3. Các hi n t ng b thu và d n n vài phút . Vì v y trong m t vài gi l n làm suy gi m m c t bão t Nh v y trong th i gian này SBAS ch cung c p d ch v d n tháng 05/2000.Gi m các nh h .99. i v i h th ng h nh l i truy n sóng qua t ng Iôn s d ng s li u t ng s n sàng c a h th ng SBAS ng x u nh t . ng c c i c a m t tr i x p x 11 n m t bão t c d báo làm thay .

TVT . c kh n ng ng d ng c a h th ng v tinh ang c các l i và bi n pháp kh c ph c do l i gây ra khi n ng th i qua h th ng t ng c ng ã x lý c nh ng l i c an toàn h n t m b o cho các chuy n bay này. án còn phân tích phép nh v b sai l ch. góp ý c a các th y và các b n Cu i cùng em xin g i l i c m n sâu s c ã giúp em hoàn thành án này. ng doc (VPL). GIVE. án ã nêu ph ng ngang (HPL). s n sàng. an toàn cho chuy n bay. an toàn cho máy bay. vì th ng. n các th y cô trong khoa và các b n SVTH: inh Công Tài  m xin trân thành c m n! 74 L p: 46K . trí c a máy bay c các l i UDRE. qua ó mà phi công có thông tin chính xác v v Do th i gian làm hi u bi t các v n án có h n và nh ng h n ch không tránh kh i c a vi c án t t nghi p c a em c nh ng ý ki n ch y u d a trên lý thuy t là chính nên ch c ch n không tránh kh i nh ng thi u sót.« mà tr c ây ch a có h th ng nào c các m c b o v c a máy bay theo ph m b o ch t l ng.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không K T LU N Vi c nghiên c u h th ng v tinh d n không là r t c n thi t còn m i so v i n SBAS nâng cao nâng cao ch t l c ta nh ng ã ng GPS ng d ng cho ngành hàng các n t c phát tri n. an toàn các chuy n bay. án thêm hoàn thi n. Em r t mong có ánh giá. Vì v y ã án ã nêu b t ng d ng trên toàn c u. Tuy v n án i sâu vào h th ng c nh ng k t qu sa u: c c s d ng nhi u mà trong nh ng n m t i công trình hoàn toàn kh thi. Tuy còn khiêm t n nh ng nó ã nh x lý tri t c.

N m 1995.N m 2005. [8] James Bao ±Yen TSUI. Tái b n n m 2004. [3] TS. Lawrence R. [4] TS. ³Giáo trình thông tin vi ba-v tinh´. 1997. [5] [6] [7] ³Aeonautical Telecommunication´. Andrews ³Global Positioning System´. and Angus P. N m 2001. n m 1999.Nghiên c u h th ng nh v toàn c u GPS ng d ng trong hàng không TÀI LI U THAM KH O [1] C c hàng không dân d ng Vi t Nam. Mobinder S. SVTH: inh Công Tài 75 L p: 46K . nhà xu t b n Hà N i. [2] ThS. N m 2000. Lê Hoài Nam. Grewal. Weill. Nguy n V n Tu n.TVT . Lu n v n cao h c: ³H th ng v tinh d n ng toàn c u GNSS ng d ng cho ngành hàng không dân d ng Vi t Nam´.14. ³Thông tin v tinh´. ³Gi i thi u nh ng ki n th c c b n c a h th ng CNS/ATM´. July 1996. ³Fundamentals of Global Positioning System Receivers´. Nguy n Ph m Anh D ng. Company Prpfile Air Navigation System. ³Airsys ATM´. Annex 10.