You are on page 1of 15

Ngun: Vin NCPT TPHCM

http://www.hids.hochiminhcity.gov.vn/xemtin.asp?idcha=3442&cap=4&id=4515
Thc trng thu ht v s dng FDI ca Vit Nam (phn 1)
1. Vai tr ca khu vc FDI vi nn kinh t Vit Nam
Khu vc kinh t c vn u t nc ngoi ngy cng khng nh vai tr quan trng trong nn
kinh t Vit Nam. Trc ht, FDI l ngun vn b sung quan trng vo tng u t x hi v
gp phn ci thin cn cn thanh ton trong giai on va qua. Cc nghin cu gn y ca B
K hoch v u t rt ra nhn nh chung rng khu vc c vn u t nc ngoi ng gp
quan trng vo GDP vi t trng ngy cng tng. Khu vc ny gp phn tng cng nng lc
sn xut v i mi cng ngh ca nhiu ngnh kinh t, khai thng th trng sn phm (c bit
l trong gia tng kim ngch xut khu hng ho), ng gp cho ngn sch Nh nc v to vic
lm cho mt b phn lao ng. Bn cnh , FDI c vai tr trong chuyn giao cng ngh v cc
doanh nghip c vn u t nc ngoi to sc p buc cc doanh nghip trong nc phi t i
mi cng ngh, nng cao hiu qu sn xut. Cc d n FDI cng c tc ng tch cc ti vic
nng cao nng lc qun l v trnh ca ngi lao ng lm vic trong cc d n FDI.
- FDI i vi vn u t x hi v tng trng kinh t
Vit Nam tin hnh cng cuc i mi vi xut pht im rt thp. Do vy, xt v nhu cu vn,
FDI c coi l mt ngun vn b sung quan trng cho vn u t trong nc, nhm p ng
nhu cu u t cho pht trin. ng gp ca FDI trong u t x hi bin ng ln, mt phn
phn nh din bin tht thng ca ngun vn ny, mt phn th hin nhng thay i v u t
ca cc thnh phn kinh t trong nc. Giai on 1994 1995, t trng ca FDI trong u t x
hi ln ti 30 31%, l mc cao nht cho n nay. T l ny gim dn v nm 2005, FDI thc
hin c chim 16,3% trong tng u t x hi.
Trong sut mt thp k qua, khu vc c vn FDI chim t trng ngy cng tng trong GDP.
Nm 2005, khu vc FDI ng gp 15,9% vo GDP so vi t l ng gp 6,4% ca khu vc ny
nm 1994. Bn cnh , khu vc c vn FDI lun dn u v tc tng gi tr gia tng so vi
cc khu vc kinh t khc v l khu vc pht trin nng ng nht, tc tng gi tr gia tng ca
khu vc ny lun cao hn mc trung bnh ca c nc.
- FDI vi vic nng cao nng lc sn xut cng nghip v xut khu
FDI vo Vit Nam ch yu tp trung vo lnh vc cng nghip, nh , trong hn mt thp k
qua Vit Nam ci thin c nhiu ngnh kinh t quan trng nh thm d, khai thc du kh,
bu chnh vin thng, in t, xy dng h tng... Nm 2004, khu vc c vn FDI ng gp ti
35,68% tng gi tr sn xut cng nghip c nc, trong khi t l ny ch l 25,1% nm 1995.
n nay, khu vc c vn FDI ng gp 100% sn lng ca mt s sn phm cng nghip nh
du kh, t, my git, iu ho, t lnh, thit b my tnh; 60% cn thp; 28% xi mng; 33%
my mc thit b in, in t; 76% dng c y t chnh xc; 55% sn lng si; 49% sn lng
da giy... Nhn chung, tc tng gi tr sn xut cng nghip ca khu vc c vn FDI lun duy

tr mc cao, cao hn tc tng trng chung ton ngnh trong sut giai on 1995 2003,
tr nm 2001. Nm 2004, gi tr sn xut cng nghip ca khu vc ny tuy cao, t 15,7% nhng
thp hn mc chung ton ngnh, ch yu do tc tng rt cao ca khu vc kinh t ngoi quc
doanh trong nc (22,8%).
Trong mt thp k tr li y, tc tng kim ngch xut khu ca khu vc FDI lun cao hn so
vi tc tng trung bnh ca c nc. Nm 1991, kim ngch xut khu ca Vit Nam t 2 t
USD, trong khi nm 2004 con s ny l 26,5 t la, tng gp 13,5 ln so vi nm 1991.
Khu vc FDI chim t trng ngy cng tng trong tng gi tr xut khu, t 4% nm 1991 ln
54,6% nm 2004. Mc d FDI c t trng xut khu cao song gi tr xut khu rng ca khu vc
c vn FDI khng cao. S d nh vy v cc d n FDI trong cng nghip vn ch yu s dng
cc dy chuyn lp rp c quy m nh v s dng ngun u vo t nhp khu l chnh.
- FDI i vi vic lm v ci thin ngun nhn lc
Hin ti, cc d n c vn FDI ti Vit Nam ang s dng khong 730 ngn lao ng, ch chim
1,5% tng lao ng c vic lm ti Vit Nam, so vi t trng ny nm 1996 l 0,7%. iu
cho thy FDI vn xut hin ch yu trong cc ngnh tp trung vn v s dng lao ng c trnh
k nng cao. cng l mt cch l gii cho mc thu nhp trung bnh ca lao ng trong khu
vc ny cao gp 2 ln so vi cc doanh nghip khc cng ngnh. Hn na, s lao ng ny c
tip cn vi cng ngh hin i, c k lut lao ng tt, hc hi c cc phng thc lao ng
tin tin. c bit, mt s chuyn gia Vit Nam lm vic ti cc doanh nghip FDI c th thay
th dn cc chuyn gia nc ngoi trong vic m nhim nhng chc v qun l doanh nghip
v iu khin cc quy trnh cng ngh hin i.
Bn cnh s vic lm trc tip do FDI to ra ni trn, khu vc FDI cn gin tip to thm vic
lm trong lnh vc dch v v c th to thm lao ng trong cc ngnh cng nghip ph tr
trong nc vi iu kin tn ti mi quan h mua bn nguyn vt liu hoc hng ho trung gian
gia cc doanh nghip ny. Tuy nhin, cho n nay cha c s liu thng k chnh thc v s lao
ng gin tip c to ra bi khu vc FDI ti Vit Nam.
- FDI vi ngun thu ngn sch Nh nc v cc cn i v m
Cng vi s pht trin, khu vc c vn FDI ng gp ngy cng tng vo ngun thu ngn sch
ca Nh nc. Theo tnh ton ca Tng cc thu, nm 2002, khu vc FDI ng gp khong 480
triu USD vo ngn sch Nh nc, tng 4,2 ln so vi nm 1994. Tnh ring giai on 19962002, khu vc ny ng gp vo ngn sch trung bnh mc khong 6%. T trng ng gp
nh l do cc doanh nghip FDI c hng chnh sch khuyn khch ca Chnh ph thng qua
gim thu thu nhp trong nhng nm u hot ng. Tuy nhin, nu tnh c thu t du th th t
trng ny c khong 20%.
Bn cnh , FDI gp phn quan trng vo vic tng thng d ca ti khon vn, gp phn
ci thin cn cn thanh ton ni chung. ng thi ca cn cn vn trong thi k 1994-2002 cho
thy c mi quan h kh r gia s d ti khon vn v dng vn FDI vo Vit Nam hng
nm.

Thc trng thu ht v s dng FDI ca Vit Nam (phn 2)

2. Chnh sch i vi u t nc ngoi


Chnh sch thu ht FDI ti Vit Nam c thc hin ngay t khi Vit Nam ci cch kinh t v
c th ch ho thng qua ban hnh Lut u t nc ngoi nm 1987. Cho n nay, Lut u
t nc ngoi c sa i v hon thin 5 ln vo cc nm 1990, 1992, 1996, 2000 v gn
y nht l nm 2005. Bng 2.1 khi qut li nhng thay i quan trng trong chnh sch thu ht
FDI qua cc k sa i Lut u t nc ngoi ti Vit Nam. Xu hng chung ca thay i
chnh sch Vit Nam l ngy cng ni rng quyn, to iu kin thun li hn cho cc nh u
t nc ngoi v thu hp s khc bit v chnh sch u t gia u t nc ngoi v u t
trong nc. Trong iu 4 chng I ca Lut u t 2005, Nh nc khng nh s cam kt
thc hin cc iu c quc t lin quan n u t m nc Cng ho x hi ch ngha
Vit Nam l thnh vin. Hn th na, Nh nc bo h quyn s hu tr tu trong hot ng u
t, bo m li ch hp php ca nh u t trong chuyn giao cng ngh ti Vit Nam theo quy
nh ca php lut v s hu tr tu v cc quy nh khc ca php lut c lin quan. Nhng thay
i ny th hin n lc ca Chnh ph trong ci thin, to mi trng u t chung theo xu
hng hi nhp ca Vit Nam.
BNG 1: Nhng thay i ch yu trong chnh sch thu ht FDI trong cc thi k sa i Lut u t
nc ngoi ti Vit Nam

Lnh
vc

Lut sa i
Lut sa i nm 1992 n Lut sa i nm 1996 n
Lut sa i nm
nm 2000 n
1995
ht 1999
2005 n nay
2004

+ D n FDI c nhn giy+ DN FDI c la chn+ Ban hnh danh+ D n c vn


php u t trong vng 45loi hnh u t, t l gpmc DN FDIu t trong nc
ngy
vn, a im u t, i tcc ng kc vn di 15 t
kinh
doanh,ng v khng
+ Sau khi c giy php, DNu t
FDI vn phi xin ng k+ DN xut khu sn phmkhng cn xinthuc danh mc
u t c iu kin
hot ng
trn 80% c u tin nhngiy php;
giy php sm.
+ B ch thuth khng phi lm
Trnh
ph ng k uth tc ng k
u t.
t ng
t FDI
k
+ i vi cc d
n c quy m t
15-300 t ng v
khng thuc danh
mc u t c iu
kin phi lm th
tc ng k u t
theo mu
+ Khuyn khch cc d n+ Khuyn khch DN FDI+ Ban hnh danh+ Nh u t c
lin doanh vi doanh nghipu t vo nhng lnh vcmc d n kuquyn sp nhp,
trong nc; hn ch d nnh hng xut khu, cnggi u t FDImua li cng ty,
100% vn nc ngoi
ngh cao.
cho giai onchi nhnh.
2001 2005

Lnh vc
u t

+ M rng lnh
vc cho php
FDI u t xy
dng nh
+ a dng ho
hnh thc u t;
c mua c
phn ca cc
doanh
nghip
trong nc.

+ Pha Vit Namchu trch+ UBND a phng ti+ c th chp+ Trng hp nh


nhim n b gii phng mtiu kin mt bng kinhti sn gn linu t thu li t
bng cho cc d n c vndoanh khi d n c duyt;vi t v gi trca ngi s dng
FDI;
DN thanh ton tin giiquyn s dngt c Nh nc
giao t th nh
+ D n c vn FDI cphng mt bng cho UBND t;
u t c trch
t ai thu t hot ng, nhng+ c quyn cho thu li
nhim t t chc
khng c cho cc doanht thu ti cc khu CN,
thc hin vic bi
nghip khc thu li.
khu ch xut.
thng, gii phng
mt bng.

Bn cnh din bin v thu ht vn FDI v thc tin hot ng ca khu vc c vn FDI, nhng
thay i trong chnh sch thu ht FDI ca Vit Nam trong nhng nm qua cn xut pht t ba
yu t khc, l:(i) s thay i v nhn thc v quan im ca ng v Nh nc i vi khu
vc c vn FDI; (ii) chnh sch thu ht FDI ca cc nc trong khu vc v trn th gii, to nn
p lc cnh tranh i vi dng vn u t FDI vo Vit Nam v (iii) nhng cam kt quc t ca
Vit Nam v u t nc ngoi.

Thc trng thu ht v s dng FDI ca Vit Nam (phn 3)


3. Quy m FDI
Ngy 29 thng 12 nm 1987, Quc hi thng qua Lut u t nc ngoi ti Vit Nam. Hn
20 nm qua (1988 2007) l mt khong thi gian di nh gi mt cch khch quan, c
cn c thc t hot ng FDI Vit Nam. T nm 1988 2007, hot ng FDI tri qua cc trng
thi khc nhau:
T nm 1988 n 1990: l 3 nm u trin khai Lut, c coi l mt thi k th nghim, m
mm nn kt qu t c khng nhiu, FDI cha c tc dng r rt n tnh hnh kinh t x
hi Vit Nam. Vo lc ny, ngoi vic c c Lut u t nc ngoi kh hp dn v mi
trng kh t do trong u t v kinh doanh, th cc c quan Nh nc t Trung ng n a
phng cha c c kinh nghim cn thit i vi hot ng FDI. Cc nh u t nc ngoi
coi Vit Nam nh mt vng t mi cn phi thn trng trong hot ng u t.
C ba nm cng li, c nc thu ht c 211 d n vi s vn ng k l 1602.2 triu USD v
vn php nh 1279.7 triu USD, cn vn thc hin th khng ng k, bi v cc doanh nghip
FDI sau khi c cp giy php phi lm nhiu th tc cn thit mi a c vn vo Vit
Nam. Bnh qun 1 d n c 7,4 triu USD vn ng k v 4,7 triu USD vn php nh. Cc lnh
vc thu ht u t ch yu l khch sn, du lch, khai thc thm d du kh, cng nghip ch
bin nng lm thu sn, xy dng (xem bng 2.2).
BNG 2: u t trc tip nc ngoi c cp php t nm 1988 n nm 2006
Vn ng k (triu USD)
Trong : Vn php nh
S d n

Tng s

7279

Tng s

Chia ra
Tng s

Nc
Vit Nam gp
ngoi gp

Tng s
vn thc
hin (triu
USD)

66244

30271

25285

4985

1988 - 1990 211

1602.2

1279.7

1087.3

192.4

1988

37

341.7

258.7

219

39.7

1989

67

525.5

300.9

245

55.9

1990

107

735

720.1

623.3

96.8

1991- 1995 1409

17663

10759

8605.5

2153.5

6517.8

1991

1291.5

1072.4

883.4

189

328.8

152

33315

1992

196

2208.5

1599.3

1343.7

255.6

574.9

1993

274

3037.4

1842.5

1491.1

351.4

1017.5

1994

372

4188.4

2539.7

2030.3

509.4

2040.6

1995

415

6937.2

3705.1

2857

848.1

2556

1996-2000 1724

26259

10921.8

8714.5

2207.3

12944.8

1996

372

10164.1

3511.4

2906.3

605.1

2714

1997

349

5590.7

2649.1

2046

603.1

3115

1998

285

5099.9

2474.2

1939.9

534.3

2367.4

1999

327

2565.4

975.1

870.5

104.6

2334.9

2000

391

2838.9

1312

951.8

360.2

2413.5

2001-2005 3935

20720.2

7310.1

6878.1

432

13852.8

2001

555

3142.8

1708.6

1643

65.6

2450.5

2002

808

2998.8

1272

1191.4

80.6

2591

2003

791

3191.2

1138.9

1055.6

83.3

2650

2004

811

4547.6

1217.2

1112.6

104.6

2852.5

2005

970

6839.8

1973.4

1875.5

97.9

3308.8

2006

833

10201.3

Ngun: Cc u t nc ngoi - B K hoch v u t


T nm 1991 n 1996 l thi k FDI tng trng nhanh, t kt qu cao nht trong nm 20 nm
v gp phn ngy cng quan trng vo vic thc hin kinh t x hi. Trong k hoch 5 nm
1991- 1995 thu ht c 17663 triu USD vn FDI ng k, tc tng trng hng nm rt
cao; Vn ng k nm 1991 l 1291.5 triu USD th vn ng k nm 1995 l 6937.2 triu USD
gp 5,4 ln. Vn thc hin trong c 5 nm (1991 1995) l 17663 triu USD, chim khong
32% tng u t ton x hi. c khong 20 vn ngi lm vic trong cc doanh nghip FDI.
y l thi k hot ng FDI rt si ng, hng nghn on khch quc t n Vit Nam tm
kim c hi u t, hng trm d n mi ch thm nh, hng chc nh my c khi cng
cng mt lc, bn FDI thay i tng ngy Vit Nam.
Giai on 1997 2000 l thi k suy thoi ca dng vn FDI vo Vit Nam. Vn ng k bt
u gim t nm 1997 v gim mnh trong 2 nm tip theo. Nu nh cc doanh nghip FDI

to vic lm trc tip cho khong 20 vn ngi trong 5 nm 1991 1995, th trong 5 nm 1996
2000 ch c thm 149 nghn ngi c vic lm trong khu vc FDI.
Tnh hnh gim st FDI vo Vit Nam t sau 1997 c nguyn nhn khch quan gn vi cuc
khng hong tin t trong khu vc v tip l s suy gim kinh t ca th gii, nht l ca M,
EU v Nht Bn tc ng tiu cc n nn kinh t Vit Nam, trc ht l xut nhp khu, lm
gim r rt li th so snh ca Vit Nam trong u t v thng mi quc t.
Tuy vy, cng khng th ph nhn mt hin thc ng bun i vi Vit Nam. l khi cuc
khng hong tin t trong khu vc xy ra, mc d nm ngoi tm bo nhng Vit Nam li l
mt trong nhng nc c FDI gim st mnh nht. Trong 5 nc trc tip xy ra khng hong
kinh t, ch c Indonesia, nc c c bt n v chnh tr l c t l gim FDI nhiu hn Vit
Nam. Cn Thi Lan, Philippin v Hn Quc sau khng hong, FDI u tng hn trc. Do vy,
tnh hnh gim st FDI trong nhng nm gn y Vit Nam ch yu l do nguyn nhn ch
quan t h thng php lut thiu minh bch, nht qun, cho n vic thc thi php lut khng
nghim minh, th tc hnh chnh phin h, chi ph u t v kinh doanh tng i cao, lm
cho mi trng u t Vit Nam km hp dn hn trc.
T nm 2001 n 2004 l thi k hi phc chm ca hot ng FDI. Tnh n cui nm 2004,
tng vn ng k FDI Vit Nam l 4547.6 triu USD v vn thc hin 2852.5 triu USD. Con
s ny cho thy, sau nhiu nm lung vn FDI vo Vit Nam b chng li, nm 2004 c du
hiu hi phc r rt. Nhng du hiu lc quan c th minh chng cho xu hng phc hi dng
vn FDI vo Vit Nam, k t sau cuc khng hong ti chnh chu .
T khi ban hnh lut u t nc ngoi n ht nm 2005, c 7279 d n FDI c cp php
u t vi tng vn ng k t 66,3 t USD. Ht nm 2005 cn 6030 d n cn hiu lc vi
tng s vn ng k hn 65 t USD (k c tng vn). Tnh ring nm 2006, s d n cp mi l
833 d n , ch bng 86,1% so vi nm 2005, vi s lng vn ng k cp mi l 7839 triu
USD bng 166.6% so vi nm 2005. S lt d n tng vn nm 2006 l 486 d n vi s vn
tng thm l 2362.3 triu USD. Nh vy, so vi nm 2005, s d n cp mi tuy c gim i
nhng s lng vn ng k cp mi li tng ln, chng t xu hng dng vn FDI vo nc ta
tip tc phc hi v tng trng, t mc k lc k t sau khng hong ti chnh khu vc nm
1997.
K hoch nm 2007 t ra l thu ht hn 12 t USD. Tuy nhin, theo bo co mi nht ca B
K hoch v u t tnh n thi im thng 4/2007 c 40 d n u t nc ngoi vi tng
s vn ln n 35 t USD ang chun b vo Vit Nam. iu ng ni l nhng d n u t
nc ngoi ny u c s vn khng l t 1 t USD tr ln, iu m Vit Nam cha bao gi c
k t khi thu ht c nhng d n FDI u tin nm 1987. ng th nht trong bng xp hng
vn l d n xy dng khu cng ngh k thut cao ca Tp on Foxconn (Hon Hai) i Loan,
vi s vn ln n 5 t USD Bc Ninh v Bc Giang. D n thp vi tng mc u t d kin
khong 3,75 t USD ti H Tnh ang c nh u t nh Posco - Hn Quc, Sunsteel - i
Loan, Tata Steel v Essar (n ), Bao Steel v Wuhan (Trung Quc) quan tm... C th ni,

nu nh Vit Nam thu ht c mt phn cc d n ny th hon thnh mc tiu thu ht hn


12 t nm nay.
- C cu FDI theo lnh vc
Trong c giai on 1988 2005, cng nghip vn l ngnh c t trng vn FDI thc hin cao
nht, t 17,9 t USD, chim 68,8% tng vn FDI thc hin. Tip theo l ngnh dch v vi 6,4
t USD v chim 24,6% tng vn thc hin c nc. Ngnh nng lm ng nghip c t
trng s vn FDI thc hin rt nh, ch t 1,8 t USD, tng ng vi 6,9% tng vn thc hin.

Thc trng thu ht v s dng FDI ca Vit Nam (phn 4)


BNG 3: u t trc tip nc ngoi theo ngnh 1988-2006
(tnh ti ngy 18/12/2006 ch tnh cc d n cn hiu lc)
S d n
STT Chuyn ngnh

Cng nghip

(%)

S vn

T trng S vn

T trng

(t USD)

(%)

(t USD) (%)

67.55

38.011

62.85

19.858

68.99

CN du kh

31

0.46

1.993

3.30

5.453

18.94

CN nh

1933

28.37

9.702

16.04

3.484

12.11

CN nng

2007

29.46

18.897

31.25

6.827

23.72

CN thc phm

275

4.04

3.252

5.38

1.959

6.80

Xy dng

356

5.23

4.165

6.89

2.136

7.42

831

12.20

3.884

6.42

1.915

6.65

Nng lm nghip

718

10.54

3.558

5.88

1.749

6.08

Thu sn

113

1.66

0.326

0.54

0.166

0.58

1380

20.26

18.578

30.72

7.010

24.36

Dch v

594

8.72

1.157

2.51

0.377

1.31

GTVT Bu in

186

2.73

3.373

5.58

0.721

2.50

Khch sn Du lch

164

2.41

3.289

5.44

2.317

8.05

Ti chnh NH

64

0.94

0.840

1.39

0.730

2.54

Vn ho - y t GD

226

3.32

0.980

1.62

0.382

1.33

XD khu th mi

0.09

3.078

5.09

0.051

0.18

XD Vn phng Cn 120
h

1.76

4.433

7.33

1.860

6.46

XD h tng KCX - 20
KCN

0.29

1.067

1.76

0.573

1.99

Tng s

100

60.474

100

28.783

100

Dch v

III

T
trng

u t thc hin

4,602

Nng, lm nghip
II

S
lng

Tng vn u t

6813

Ngun: Cc u t nc ngoi B K hoch v u t

Trong giai on u thu ht FDI (1988-1990), vn FDI thc hin rt nh, hu nh khng ng
k. n giai on 1991- 1996, cng vi vic tng vn u t thu ht vo Vit Nam tng th vn
FDI thc hin cng tng theo, trong giai on ny FDI thc hin c mt hu ht cc ngnh
kinh t nhng ch yu vn tp trung vo ngnh cng nghip. Giai on tip theo (1997-1999),
vn thc hin tp trung vo ngnh cng nghip, c bit l khai thc du th, sn xut lp rp
t, thit b vn phng, hng in t. Cc doanh nghip FDI chim ti 35% gi tr sn xut ton
ngnh cng nghip. C cu vn FDI thc hin trong giai on 2000 2005 chuyn bin tch cc
theo hng tng t trng c ngnh cng nghip v dch v. Trong cng nghip v xy dng chim
69% tng vn thc hin, dch v chim 24,7% v nng lm ng nghip chim 6,3% tng vn thc
hin c nc.
V tnh hnh cc d n gii th trc thi hn xt theo ngnh kinh t, tnh n ht nm 2005,
ngnh cng nghip v xy dng c nhiu d n b gii th nht v t l vn u t b gii th
cng cao nht, chim ti 43%. Trong , ngnh cng nghip l 570 d n (chim 53% tng s d
n cp php) vi tng s vn u t 5,4 t USD (chim 43% tng vn ng k). Lnh vc dch
v c 54 d n (chim t l 5% tng s d n cp giy php) vi 10% tng s vn b gii th.
Cn v tnh hnh cc d n buc phi chuyn i hnh thc u t phn theo ngnh kinh t, trong
cc d n chuyn i hnh thc u t th ngnh cng nghip c nhiu d n nht vi 102 d n
(chim 62% tng s d n chuyn i) v 68% tng vn ng k. ng sau cng nghip l dch
v vi 39 d n chuyn i hnh thc u t, chim 24% s d n v 24% trong tng s vn u
t chuyn i.
Tnh n thng 4 nm 2007, vn FDI t 2,86 t USD, vt cng k nm ngoi gn 1 t USD.
Trong s ny, c ti 146 d n cng nghip vi gi tr hn 1,6 t USD, tip theo l lnh vc
khch sn, du lch vi s vn gn 390 triu USD vo 8 d n v th ba l dch v, vi 99 d
n tr gi 318 triu USD.
- C cu FDI theo hnh thc
Trong giai on u thu ht FDI vo Vit Nam (1988 1990), lin doanh vn l hnh thc u t
nc ngoi ch yu vo Vit Nam, tip n l hnh thc hp tc kinh doanh. Mt trong nhng
nguyn nhn l do trong thi k u thu ht FDI, cc nh u t nc ngoi cn cha am hiu v
mi trng u t ca Vit Nam, v nhng th tc php l cn thit v th h la chn hnh
thc lin doanh tm hiu thm v mi trng u t ca Vit Nam thng qua cc i tc lin
doanh ca mnh.
Tnh ti thng 12 nm 2006, hnh thc 100% vn nc ngoi chim n 76,18% s d
n; 40,13% tng vn u t thc hin Tip theo l hnh thc lin doanh; cc hnh thc u t
khc xut hin nh hnh thc lin doanh kiu cng ty m con nhng chim t trng rt
nh. (xem bng 2.4).

BNG 4 : u t trc tip nc ngoi theo HTT 1988 2006


(tnh ti ngy 18/12/2006 ch tnh cc d n cn hiu lc)
STT

Hnh thc u t

S d n
S lng

u t thc
hin

Tng vn u t

T trng S vn T trng S vn T trng


(%)
(%)
(T USD)
(t USD) (%)

100% vn nc ngoi

5190

76.18

35.145

58.12

11.543

40.13

Lin doanh

1408

20.67

20.194

33.39

10.952

38.08

Hp ng hp tc KD

198

2.91

4.320

7.14

5.967

20.74

Hp ng BOT, BT, BTO

0.06

0.440

0.73

0.071

0.25

Cng ty c phn

12

0.18

0.275

0.46

0.215

0.75

Cng ty m - con

0.01

0.098

0.16

0.014

0.05

Ngun: Cc u t nc ngoi B K hoch v u t


S d m doanh nghip c vn 100% nc ngoi chim t trng cao nh vy l do nh u t
hiu thm v chnh sch, lut php v phong tc tp qun, cch thc hot ng kinh doanh Vit
Nam, hn na, thc t kh nng ca cc bn i tc Vit Nam trong lin doanh thng yu c v
vn ln trnh qun l, dn n hot ng kinh doanh km hiu qu. T cc i tc nc
ngoi c xu hng rt dn ra khi lin doanh, thnh lp cc doanh nghip 100% vn nc ngoi,
ng ln lm ch ton b doanh nghip mnh b vn u t.
- C cu FDI theo lnh th
Trn a phng, n nay c 65 tnh thnh trong c nc c d n FDI trin khai thc hin.
Cng ging nh tnh hnh thu ht FDI, vn thc hin ch yu c phn b ti cc tnh, thnh
ph c iu kin kinh t x hi thun li. Trong giai on 1988-2005, thnh ph H Ch Minh
l ni c tng vn thc hin cao nht vi 2057 d n u t chim 30.19% s d n u t trong
c nc, vi tng vn u t hn 14 t USD chim 23,40% ; vn u t thc hin 6,37 t USD
chim 22,13%. Tip n l H Ni, ng Nai, Bnh Dng, B Ra Vng Tu.
Trong giai on u tin thu ht FDI (1988 1990), FDI thc hin ch yu tp trung cc tnh,
thnh ph thuc Nam Trung B thm d, khai thc du kh v ng bng sng Hng. Giai
on 1991 1999, FDI thc hin phn b khng ng u gia cc a phng. Trong cc
tnh, thnh ph c FDI thc hin nhiu nht l thnh ph H Ch Minh, H Ni, ng Nai, B
Ra Vng Tu v Hi Phng, chim 68% tng vn FDI thc hin c nc. Giai on tip theo
(2000 2005), vn FDI thc hin ch yu tp trung vo cc a phng c iu kin kinh t
thun li, c s h tng pht trin. Tnh n ht nm 2005, vng kinh t trng im pha Nam
chim khong 50% tng vn thc hin c nc, vng kinh t trng im pha Bc chim 28,7%
tng vn thc hin.

V tnh hnh cc d n gii th trc thi hn, tnh n ht nm 2005, a phng c s d n


buc phi gii th trc thi hn ln nht l thnh ph H Ch Minh vi 330 d n v 3,23 triu
USD vn ng k. Th hai l B Ra Vng Tu vi 55 d n v vn ng k l 1,42 triu
USD. R rng ni tp trung nhiu d n nht cng l ni c nhiu d n gii th trc thi hn
nht. V cc d n buc phi chuyn i hnh thc u t, s d n chuyn i hnh thc u t
nhng nm qua tp trung ch yu vo thnh ph H Ch Minh chim 36% trong tng s d n b
gii th, tip theo l H Ni vi 11% tng s d n b gii th.
Nm 2007, trong cc a phng thu ht c nhiu vn FDI, B Ra Vng Tu vn ln v tr
th nht, tip theo l Hu, Qung Ngi v Bnh Dng. iu ny cho thy 2 u tu kinh t H
Ni v thnh ph H Ch Minh b cc tnh min trung ln lt trong cuc ua thu ht FDI nm
nay.

Thc trng thu ht v s dng FDI ca Vit Nam (phn 5)


- C cu FDI theo i tc
Nhn chung, ngy cng c nhiu quc gia v vng lnh th tham gia u t ti Vit Nam. Tnh
n ht nm 2005, c 74 quc gia v vng lnh th c d n u t vo Vit Nam. Nhn chung,
trong c giai on t 1988 2005, cc nc chu vn l nhng i tc u t ch yu ca Vit
Nam, t l dng vn t chu u vn thp v tng chm. iu ny ng ngha vi vic lng vn
thu ht t cc nc s hu cng ngh ngun cn rt thp.
BNG 5: 10 nh u t hng u Vit Nam
S d n
STT

I.

Nc

Tng vn u t

u t thc hin

S vn

T trng

S vn

T trng

(%)

(t USD)

(%)

(t USD)

(%)

S lng T trng

i Loan

1550

22,75

8,112

13,41

2,972

10,33

Singapore

452

6,63

8,076

13,35

3,686

12,81

Hn Quc

1263

18,54

7,799

12,90

2,606

9,06

Nht Bn

735

10,79

7,399

12,23

4,824

16,77

Hng Kng

375

5,50

5,276

8,73

2,133

7,41

British Virgin

275

4,04

3,225

5,33

1,366

4,75

H Lan

74

1,09

2,365

3,91

2,029

7,06

Php

178

2,61

2,198

3,63

1,128

3,92

Hoa K

306

4,49

2,111

3,49

0,657

2,29

10

Malaysia

200

2,94

1,648

2,72

0,996

3,46

11

Cc nc khc 1405

20,62

12,260

20,30

6,366

22,14

Tng cng

100

60,474

100

28,763

100

6813

II. Ngun: Cc u t nc ngoi B K hoch v u t


Trong giai on 1988 1996, FDI vo Vit Nam ch yu l t cc nc chu . Cc nc chu
chim ti 71,7% tng vn FDI u t vo Vit Nam, trong cc nc ASEAN chim 24,8%
tng vn FDI ng k. Nm nc chu l i Loan, Singapore, Nht Bn, Hn Quc, Hng
Kng chim hn 65% tng s vn ng k vo Vit Nam. Chu u chim 20,5% v chu M

chim 7,8% vn FDI ng k Vit Nam giai on ny (trong M chim ti 3,5% vn FDI
vo Vit Nam)
n giai on 1997 1999, do nh hng ca cuc khng hong ti chnh tin t trong khu
vc nn c cu vn FDI theo ch u t ca Vit Nam cng c s thay i. Vn FDI ng k
ca cc nc ASEAN vo Vit Nam gim r rt, nm 1997 gim 47,9% so vi nm 1996, nm
1998 gim 8,9%, nm 1999 gim 63% so vi nm trc. Trong khi vn FDI t cc nc chu
u li tng ln.
Giai on 2000 2006 l giai on phc hi ca ngun vn FDI vo Vit Nam. Trong giai on
ny, c cu vn FDI ng k theo i tc cng c nhiu thay i. Nm 2000, vn FDI vo
Vit Nam ch yu l t chu u, chim 36,6% tng vn FDI vo Vit Nam. Vn FDI t cc
nc ASEAN vn tip tc gim st, chim 2,4% tng vn ng k. Tuy nhin vn t cc nc
ng vo Vit Nam li tng ln r rt, chim ti 22,4% tng vn ng k. Nm 2001, vn
FDI t cc nc chu u, chu M v ng tip tc tng mnh, chim 44,5%; 4,6% v 28,7%
tng vn ng k mi. Vn FDI t cc nc ASEAN dn hi phc, chim ti 13,7% tng vn
u t vo Vit nam. Trong 2 nm 2002 2003, vn FDI t chu u tip tc gim xung, cn
80 triu USD nm 2002 v 73 triu USD nm 2003 (so vi mc gn 1.082 triu nm 2001). Vn
FDI t cc nc ASEAN cng gim st, nhng khu vc ng li tch cc u t vo Vit
Nam, tr thnh cc ch u t ln nht Vit Nam, c bit l 4 nc i Loan, Hng Kng,
Nht Bn, Hn Quc. n ht nm 2004, chu vn l cc ch u t ln nht ti Vit Nam,
chim 67,8% tng vn ng k, chu u chim 11,2% tng vn ng k v chu M chim 8%
tng vn ng k vo Vit Nam.
Tnh n nm 2006, i Loan, Singapore, Hn Quc, Nht Bn, Hng Kng vn l 5 nc ng
u danh sch v u t FDI vo Vit Nam, chim hn 60% tng vn u t vo Vit Nam, sau
mi n cc nc chu u, chu M. Nh vy, t l cc d n u t nc ngoi c s dng
cng ngh cao, cng ngh ngun cn thp. Trong s cc i tc nc ngoi th chu u v Hoa
K u t cha ln v cha tng xng vi tim nng ca h.
Bn thng u nm 2007, Hn Quc l nh u t ln nht vi 84 d n tr gi gn 600 triu
USD, tip theo l n , Singapore, Thi Lan v M.
Bin tp v tng hp t ngun CTNC ca trng NHT HN nm 2007