KONTABILITETI DHE ANALIZA FINANCIARE

Kujt i drejtohet ky libër? Meqenëse tekstet ekzistuese të kontabilitetit, në shqip, janë shkruar kryesisht për studentët degëve “Financë“ dhe supozojnë një formim paraprak në shkencat bazë ekonomike, e gjykuam me vlerë të shkruanim këtë tekst praktik në shërbim të administratorëve të bizneseve, pa qenë nevoja e ndonjë bagazhi paraprak në shkencat ekonomike, prandaj ne e kemi emërtuar “Kontabiliteti dhe analiza financiare për jospecialistët“. Krahas administratorëve, libri synon t’u vijë në ndihmë edhe llogaritarëve, magazinierëve,arkëtarëve etj. Niveli i tij është tepër elementar për financierët.Teksti pasqyron përvojën e grumbulluar, që nga viti 1991, gjatë hartimit dhe zhvillimit të vazhdueshëm të programit kompjuterik “Alpha“ nga Instituti i Modelimeve në Biznes.Në fakt, programi “Alpha“ synon, jo thjesht t’u lehtësojë punën financierëve të ndërmarrjeve duke automatizuar veprimet, por thelbësisht t’u japë administratorëve të bizneseve informacione të rëndësishme për zhvillimin e biznesit të tyre. Për këtë arsye,ky libër, krahas teknikave kontabël, trajton dhe elemente bazë të analizës

financiare praktike.Programi “Alpha“ sot përdoret nga mbi katër mijë ndërmarrje, kryesisht në Shqipëri por edhe jashtë saj si në: Kosovë, Maqedoni e Mal të Zi. Shfrytëzimi optimal i programit“Alpha“ ndihmohet nga njohuritë e shtjelluara në këtë libër. Çfarë njohuri paraprake nevojiten për ta kuptuar? Njohuritë e dhëna në shkollën e mesme të përgjithshme janë të mjaftueshme për të kuptuar konceptet dhe metodat e paraqitura.
PËRMBAJTJA PJESA E PARË: NJOHURI TË PARA TË KONTABILITETITI. NJOHURI TË PARA TË KONTABILITETIT .......................14 1. HYRJE .................................................................................. 14 2.NDËRMARRJA DHE TRANSAKSIONET E SAJ ...............................15 i. Koncepti i transaksionit: ...........................................................1 6 3. NORMALIZIMI I PROCEDURAVE KONTABËL ....................................17 4. KONCEPTE BAZË .................................................................... 18 i. Koncepti i Aktivit dhe Pasivit ....................................................18 ii.Koncepti i Llogarisë .................................................................19 iii.Koncepti i Debitit dhe Kreditit ..............................................20 iv.Llogari të Likuiditetit ..............................................................22. v.Regjistrimi me Parti Dyfishe ...................................................23

5. SHEMBULL ZBATIMI .................................................................. 24 6.PARIMET E REGJISTRIMIT TË TRANSAKSIONEVE ................................ 29 II. ORGANIZIMI I PLANIT KONTABËL TË PËRGJITHSHËM 32 1. HYRJE .................................................................................. 32 2.ORGANIZIMI I PLANIT TË LLOGARIVE ..........................33 i. Klasat Kryesore të PKP ..........................................................33 ii.Shembull për llogarinë “Banka” ...........................................33 3. LLOGARITË E BILANCIT ............................................................. 34 i. Klasa 1: Kapitali, rezervat...................................................34 ii.Klasa 2: Llogaritë e Aktiveve Afatgjata ..............................34 iii.Klasa 3: Inventarët ..............................................................35 iv.Klasa 4: Llogaritë me të tretët .............................................36 v.Klasa 5: Mjete monetare dhe të ngjashme.............................37 vi. Pozicioni i llogarive në Bilanc ..............................................37 4. LLOGARITË E SHPENZIMEVE ....................................................... 39 i. Shpërndarja e Shpenzimeve ...................................................39 5. LLOGARITË E TË ARDHURAVE ..................................................... 41 ii.Klasifikimi i të ardhurave ........................................................41 iii.Përcaktimi i Rezultatit ............................................................42 6. ORGANIZIMI I SISTEMIT KONTABËL...........................................43

...............43 iii.............Ditari i Kontabilitetit .................. VEPRIMET QË LIDHEN ME SHITJEN ............64 1................................. TRAJTIMI KONTABËL I DISA VEPRIMEVE . 67 i.......................................70 3.........................................Kontabilizimi i Veprimeve të Blerjes ......... NGA VARET TRAJTIMI KONTABËL ........ 56 i................................50 i........ 78 ............ Dokumentet .............Zgjidhje e Ushtrimit 2 (Kërkesa 1) .............................................................52 8...Libri i Madh ....................................................................................... Cikli i dokumenteve të Blerjes ...................................... ii...................................... PASQYRAT FINANCIARE KRYESORE .69 iv.....59 III.....67........45 Bilanci Vërtetues ........Vlerësimi i elementeve të Faturës .. Bilanci ..................................................Pasqyra e të Ardhurave e Shpenzimeve (PASH) ....... .... Shtrimi i problemit............................ USHTRIM ZBATIMI NR......68 iii...............43 ii............48 7.............................................................................................i...............64 2VEPRIMET QË LIDHEN ME BLERJEN .... 2 ..........................................................57 iiiZgjidhje e Ushtrimit 2 (Kërkesa 2) .50 ii............Fatura: Baza për regjistrimin e Blerjes ........................................................................................................... ....................................56 ii...

VEPRIMET ME INVENTARIN ............89........... 96 i..........91 v...........................102.....................................................104 6............ VEPRIMET ME PRODHIMIN ......................Xhirimet e Brendshme ................................................................................... Inventari dhe Metodat e Regjistrimit ....................................................107 ii..........................................................Veprimet me Arkën ........................................................Kontabilizimi i Daljeve nga Inventari .......................85 ii...... iv............114 i............................Kontabilizimi i Listëpagesës ..............................................Kontabilizimi i Veprimeve të Shitjes ........................................Dokumentet e prodhimit .............................................108 iii................................ Dokumentet e Bankës dhe të Arkës ................ iv......................Kontabilizimi i prodhimit ....................114 ii........Dokumentet e Magazinës .78 4.................................99 iii..96 ii................. Listëpagesa e Punonjësve (LP) ...............86 iii..................Veprimet me Bankë ..........94 vi.......Vlerësimi i Kostos së Inventarit .................................................116 ............... VEPRIMET ME LISTËPAGESAT ...................................................Veprime të tjera me inventarin .............................................................95 5..........107 i..........110 7...................78 ii.......Kontabilizimi i Hyrjeve në Inventar ..... 85 ................. Cikli i dokumenteve të Shitjes .................................................. Mënyrat e trajtimit ..............i.. VEPRIMET E ARKËTIMIT DHE TË PAGESËS ....................................

.......................Shpenzimet për Amortizimin ..........122 iv.......................Rezultati Përpara Tatimit (FpT) ...Prodhimi i Ushtrimit (PU) .......................................................................136 ii............ i.136 PJESA E DYTË: ANALIZA E LLOGARISË SË REZULTATIT I..................................................................144 1...................Vlera e Shtuar (VS) ........................................... v...............Zgjidhje Ushtrim Amortizimi . TREGUESIT E NDËRMJETËM TË MENAXHIMIT (TNM) ...........................................Teprica Bruto (TB) ..........129 ii........................................136 i..................146 iv................119 ii.....145 ii.Trajtimi Kontabël i Provizioneve.Regjistrimi në Ditar ..............125....Çjanë zhvlerësimet ? ..147...........120 iii........................................... Paraqitja e Ushtrimit të Amortizimit ................................................... ANALIZA E LLOGARISË SË REZULTATIT .............147 ........145 ii.............................................................................................................. vi.............................DALJA E AKTIVEVE AFATGJATA .147.......... ZHVLERËSIMET (AMORTIZIMET DHE PROVIZIONET) .........129 i.......................................... ........... vii..................130 10.......145 i...... v..........Përcaktimi i Shpenzimit të Amortizimit Vjetor .....8........................Rezultati i Shfrytëzimit (FSh) .........146................................Trajtimi Kontabël i Amortizimeve ..Rezultati i Ushtrimit (FU) ......................................... USHTRIM AMORTIZIMI .. Parimet e Regjistrimit të Daljeve të AA .................................................................... Marzhi Tregtar (MT) .......125 9........

......................158 i.................. FITIMI I USHTRIMIT (FU) ...............166 ..........156 6............Marzhi Tregtar (MT) ...........Teprica Bruto (TB) ............................................................................... iii.......................................................156 i........................ Perkufizimi i Tepricës Bruto ..152 4..... TEPRICA BRUTO E SHFRYTËZIMIT (TB) ............152....... ANALIZA E BILANCIT ..161 i....................................................150..............161 II..................................................156.....................150 3.................... Ndarja e Vlerës së Shtuar .......................149... MATJA E RENTABILITETIT (KTHIMIT) ......................................................................................................................................................................... PRODUKTI I NDËRMARRJES .............................. ii.............154 i................................ ii................. Koncepti i Rentabilitetit .... KONCEPTI I VLERËS SË SHTUAR (VS) ............................155..................... Koncepti i FSh ..................................................................Analiza e Marzhit Tregtar ..................................... ii........................... FITIMI I SHFRYTËZIMIT (FSH) .......152 i...155 5........ Llogaritja e Vlerës së Shtuar ............2..... ii..................................149 i.....154......................... Prodhimi i Ushtrimit (PU) .....................158 7.....................................................Përcaktimi i FSh .......... Zbërthimi i Llogarisë së Rezultatit ................Interpretimi Ekonomik .....

......172 3................................................................167 i. ii..........Interpretimi Ekonomik ......Financimet e menjëhershme: ..........................Paraqitja e Bilancit Funksional ........................................ Pasivi i Bilancit Funksional ................ ii.......180...........1.................................................170 2.........................................171........................................... iii.......... FONDI I ZHVILLIMIT .......................................................................................171 i.............................Krahasimi Aktiv / Pasiv ...................... LEXIMI I THJESHTË I BILANCIT .........174 i............. NEVOJA PËR FONDIN E ZHVILLIMIT.... Koncepti i Fondit të Zhvillimit ...174......... ii............182 iii......................16 7.. Pasivi i Bilancit ............................................181 5............................................................................................................................................178 4....................179............Aktivi i Bilancit ...........................................................................175.....................Përcaktimi i Nevojës për Fonde Zhvillimi ..... iii. Financimet afatgjata ............ BILANCI FUNKSIONAL ....Aktivi i Bilancit Funksional ...Interpretimi Ekonomik ................................182...........179 i........................................................................................ Koncepti i Nevojës për Fond Zhvillimi ...................... iii.. iiFinancimet afatshkurtra ....................171.......................169............184 ...........Përcaktimi i Fondit të Zhvillimit ..... NEVOJAT PËR FINANCIME ...182 i................................. ii....... iii.....

.......Marrja Hua ..........................................Negocimi i Afateve të Pagesave me Furnitorët .....................................186 7.......... Financimi i Investimeve ......................................198 i. iii......... MËNYRAT E FINANCIMIT TË NDËRMARRJES ..........................Përcaktimi i Mjeteve Monetare të Ndërmarrjes .......................................203..... Koncepti i Investimit ............................ FLUKSI I PARASË ..........................................................................208 .......188 i.................... iii..................194......... ii......................... ii............198............... BLERJA E AKTIVEVE AFATGJATA .......206 4.....Negocimi i Afateve të Pagesave me Klientët .......... ii...................... ii............................................. Koncepti i “Fluksit të parasë” (Cash Flow) ...........185 i...........................................................Disa tregues interesantë që lidhen me CF .............185..............Interpretimi Ekonomik ...................................................... REDUKTIMI I NEVOJAVE PËR FOND ZHVILLIMI .186..... Koncepti i Mjeteve Monetare .........201 i............6........................... Reduktimi i Inventarëve .199 3....... FINANCIMI I INVESTIMEVE ............190 III....................................................188..................196 2........ ii............194 1.Përcaktuesit e Investimeve ..........................Paraqitja e Fluksit të Parasë ................194 i....... iii............ MJETET MONETARE ...............................................................188. FINANCIMI I CIKLIT TË SHFRYTËZIMIT .....201..

...... .................................. PËRMBLEDHJE ......211 ii..................Jepen konceptet bazë të kontabilitetit dhe parimet e regjistrimit kontabël të ilustuara me shembuj zbatimi...............14 2 Ndërmarrja dhetransaksionet e saj ...........................Disa koe iii.................212 PJESA E TRETË: FJALOR I TERMAVE KRYESORE FJALOR ...................................i....................................... ....................Disa koeficientë ndihmës për marrjen e vendimeve ..... Njohuritëparatëkontabiliteti K A P I T U L L I I I NJOHURI TË PARATË KONTABILITETIT 1 Hyrje .216 LITERATURA .................................................................. ii......209 5...Metoda të Tjera të Financimit të Shfrytëzimit .208.........18 5 ....Perparesite e te metat e financimeve të ndryshme .....15 3 Normalizimi i ProceduraveKontabël 17 4 KonceptetBazë ..................228 P J E S A E P A R Ë N J O H U R I P Ë R K O N T A B I L I T E T I N E P Ë R G J I T H S H Ë M Në këtë kapitull tregohet psenevojitet kontabiliteti.........211 i.................. Konvertimi i Elementeve të Aktivit Qarkullues .......... cilat veprimetë ndërmarrjes pasqyron dhepërse duhen unifikuar regullat e rregjistrimit të këtyre veprimeve..............................................................

Në fjalorin e përditshëm të gjitha këto pasqyra njihenshkurt si “Bilanci”. ndërmarrja ka nevojë për një sistem informacioni që quhet Kontabilitet i cili së pari përshkruan. Dokumenti kontabël që paraqet rezultatin endërmarrjes quhet Llogaria e Rezultatit 1 . ndërtimit. shërbimit etj. vlerëson dhe paraqet pasurine e ndërmarrjes. 2. Dokumenti kontabël që përmbledh të dhënat për pasurinë e një ndërmarrjeje quhet Bilanc.ShembullZbatimi 24 6 Parimet e Regjistrimittë Transaksioneve 29 K a p i t u l l i I I.). Llogaria e Rezultatit dhe disa pasqyra të tjera përbëjnë ato që quhen“Llogaritë Vjetore” të ndërmarrjes. Shënim: Bilanci. i bën të mundur ndërmarrjes vlerësimin e efikasitetit të punës së saj(prodhimit. NDËRMARRJA DHE TRANSAKSIONET E SAJ . domethënë gjendjen e kësaj pasurie dhe detyrimet në një moment të dhënë.Më poshtë do të gjeni parimet themelore të kontabilitetit të përgjithshëm që do t’ju ndihmojnë për të analizuar më mirë pasqyrat bazë kontabël që janë: bilanci i ndërmarrjes dhe llogaria e rezultatit. dmth për të dhënë rezultat pozitiv. NJOHURI TË PARA TË KONTABILITETIT 1. së dyti.Për të marrë vendimet e duhura. duke u nisur nga aftësia e saj për të sjellë fitim. HYRJE Ndërmarrja ka si synim të prodhojë produkte ose shërbime për të kënaqur nevoja të shoqërisë.

që ndryshon vlerën e një variabli ekonomik. që i nevojiten asaj dhe të shesë produktet e saj. ndërmarrja ka nevojë të blejë mallra.Ndërmarrja merr kredi nga banka. Koncepti i transaksionit: Transaksioni është një marrëdhënie.Veprimet apo marrëdhëniet e ndërsjella. Pra. produktet e aktivitetit tëndërmarrjes.Gjatë veprimtarisë së përditshme. Ndërmarrja është pra e lidhur me aktorë të tjerë ekonomikë (furnitorë.Blen ndërmarrja mall nga furnitori. që lidhin ndërmarrjen me partnerët e saj ekonomikë. në përgjigje të transaksioneve fizike (psh pagesat për blerje e arkëtimet për shitje). mallrat(për ndërmarrjet tregtare). i. lëndë të paraa shërbime. në një periudhë të caktuar kohe. shërbimet (për ndërrmarrjet e shërbimit) etj.). Në lidhje me ndikimin në rezultat transaksionet mund të jenë: . punonjës etj. me të cilët kryen veprime të ndërsjella. blerës. Nga kjo lind nevoja e mbajtjes së gjurmëve të këtyre veprimeve ekonomike që ajo kryen me partnerët e saj. të cilët në raport me pronarët(ortakët/aksionerët) ndahen në:o shpenzime: kur transaksioni përfaqëson një konsum .Transaksion quhet edhe “Fluks”. Shembuj transaksionesh:Produktet: që në kuptimin e gjerë të fjalës janë: prodhimet (për ndërmarrjet prodhuese). Ndërmarrja u paguan rrogat punonjësve. në gjuhën e kontabilitetit quhen transaksione.sh:livrim malli. kryerje e një shërbimi apo prodhim produkti).transaksione të rezultatit që ndikojnë në rezultat. “Ngjarje kontabël” ose “Veprim ekonomik”. një veprim apo lëvizje.transaksionet fizike (reale) që shprehin lëvizjet e të mirave dhe shërbimeve (p. .-transaksionet financiare që paraqesin kreditë dhe borxhet e ndërmarrjes.transaksionet monetare që shprehin lëvizjet e parave.Dallojmë:.

Plani i përgjithshëm kontabël e lejon këtë .transaksione të jashtme : kur transaksioni përfaqëson një marrëdhënie midis ndërmarrjes dhe njërit prej partnerëve të jashtëm. që nëkëtë këndvështrim është një borxh që i kanë ndërmarrjes pronarët. Vini Re! Shpenzimet dhe Të ardhurat. leximin dhe analizën e dokumenteve kontabël.Me këtë terminologji. është inevojshëm standardizimi i metodave kontabël dhe jo secili të ndërtojë terminologjinëdhe metodat e veta. 3. pa praninë e faktorëve jashtë ndërmarrjes.Kontabiliteti duhet të kapë. . Në qoftë se gjithsecili do të mbante kontabilitetin sipas “mënyrëssë vet”. më saktë pasurinë e ndërmarrjes. . Në lidhje me ndërmarrjen. që nëkëtë këndvështrim është një detyrim që ndërmarrja i ka pronarëve. klasifikojë dhe regjistrojë transaksionet që prekin ndërmarrjen për të furnizuar.të pasurisë (shpenzim). transaksionet janë të dy tipeve: . roli kryesor i kontabilitetit të përgjithshëm është të regjistrojë bashkësinë e transaksioneve që prekin ndërmarrjen. o të ardhura: kur transaksioni përfaqëson një shtim të pasurisë (të ardhura). pas përpunimeve të duhura.transaksione të bilancit që janë transaksionet që nuk ndikojnë në rezultat. pa ju përmbajtur disa rregullave. nuk janë gjë tjetër veçse Borxhet dhe Kreditë e pronarëve ndaj ndërmarrjes prandaj ato trajtohen si transaksionet financiare dhe përfshihen në to.transaksione të brendshme : kur transaksioni përfaqëson një marrëdhënie midis dy pjesëve të ndërmarrjes. do të ishte e pamundur të vlerësohej gjendja endërmarrjes dhe të krahasohej ajo me një tjetër. informacione në shërbim të marrjes së vendimeve për drejtimin e ndërmarrjes. NORMALIZIMI I PROCEDURAVE KONTABËL Për të thjeshtuar hartimin.

Krahas burimeve dhe përdorimeve të mirëfillta. ka dhe kategori specifike. globalizimi i ekonomisë bën që shtetet të tentojnë drejt standardizimeve ndërkombëtare. që quhet aktivi bilancit. si përshembull: lëndët e para. që quhet Pasiv i bilancit.si: Gjatë një veprimi blerjeje.Regjistrimi i transaksioneve që modifikojnë pasurinëe ndërmarrjes dhe përpunimi I këtij informacioni është objekt i sistemit kontabël të ndërmarrjes.). pra ndërmarrja përfiton një borxhafatshkurtër nga furnitori.Nga ana e majtë e bilancit. makineritë. KONCEPTE BAZË Ndërmarrja. regjistrohen përdorimet e këtyre burimeve. Kontabiliteti e klasifikon . kryen çdo ditë veprime që prekin pasurinë e saj. udhëzime etj. Burimet e ndërmarrjes regjistrohen në anën e djathtë të bilancit. i. Koncepti i Aktivit dhe Pasivit Bilanci pasqyron nga njëra anë burimet financiare. Paraqitja e gjendjes pasurore të ndërmarrjes quhet bilanc.Standardizimi i praktikave kontabël bëhet me ligje.. ndërmarrja nuk është e detyruar të paguajë në çast. të cilatzhvillohen në bazë të përparimeve në shkencat financiare. që përdor ndërmarrja në veprimtarinëe saj (kapitali i sjellë nga pronarët/aksionerët e ndërmarrjes. pra ato që ndërmarrja ka bërë me burimet (pasuria e ndërmarrjes).asaj mund t’i lihet një afat pagese nga furnitori. huatë e mara nga bankatetj.standardizim duke propozuar një klasifikim të transaksioneve të ndryshme që duhet të regjistrohen nga shërbimi kontabël indërmarrjes. Në këtë rrugë është duke ecur edhe legjislacioni në Shqipëri . vendime.Krahas rregullave nacionale. në veprimtarinë e saj. mjetet ndihmëse për veprimtarinë apo depozitat në bankë apo arkë. 4. për të dhënë informacion sa më të saktë.

mallra etj.Në anën e pasivit vendosen burimet që janë: qoftë të brendshme (kapitalet). Koncepti i Llogarisë 6 Bilanci është një dokument kontabël që pasqyron tërësinë e pasurive dhe të detyrimeve(borxheve) të ndërmarrjes. Zbulime bankareDepozitim në bankë ose në arkë ii. brenda afatit të pagesës. Kjo kredi afatshkurtër konsiderohet si “e shlyer”. Pasuritë dhe borxhet janë të natyrave të ndryshme. qoftë nga jashtë (huatë).Kjo hua do t’i “shlyhet” ndërmarrjes kur klienti të paguajë shumën e duhur brenda afatit të pagesës. bilanci paraqitet si vijon 5 : Përdorimet (Aktivi)Burimet (Pasivi) Investime në aktive fikse 5 Burime të brendshme: Kapital i sjellë nga aksionerët .Ndaj kjo kredia e furnitorit konsiderohet si burim (pasiv) për ndërmarrjen. Mbi këtë bazë.kontabiliteti e konsideron këtë si një kredi afatshkurtër që ndërmarrja i jep atij. Burime të jashtme afatgjata: Hua afatgjata Kredi për klientët etj. kur ndërmarrja i akordon një afat pagese klientit të vet. materiale.Borxhe ndaj furnitorëve etj.këtë borxh si kredi afatshkurtërdhe e regjistron si burim.Investim në lëndë të para. Si përfundim. kredia për klientin konsiderohet si përdorim(aktiv) për ndërmarrjen . . Me arsyetim të ngjashëm. kurndërmarrja bën realisht pagesën që i detyrohet furnitorit.

5Aktive fikse: Pasuri e paluajtshme 6Zbulim: Kur Banka i bën lehtësi klientit të vet që ka llogari bankare rrjedhëse..Për të dhënë një pasqyrë më të qartë. stoqe lëndësh të para apo kartëmonedha në sirtarët e arkës së ndërmarrjes.. që kanë kërkuar shpenzime të larta(truall.pagesa për blerje të lëndëve të . që pasqyrojnë veprimet e kryera nga ndërmarrja.) dhe zbrazet nga shpenzimet (pagesa e rrogave. për të përshkruar në detaje elementet e pasivit dhetë aktivit të bilancit të ndërmarrjes. godina industriale etj. Çdo elementi të pasurisë së ndërmarrjes i shoqërohet një llogari (për shembull: llogaria “troje”.Një nga parimet e kontabilitetit është të përpiqet të japë një pamje sa më besnike të ndërmarrjes. Koncepti i Debitit dhe Kreditit Gjendja e llogarive ndryshon nga lëvizjet (hyrjet e daljet). të ndara në grupe që përbëhen nga elemente me karakteristika të njëjta (asetetfikse. llogaria “arka”.të cilat mund të jenë afatshkurtra apo afatgjata. secili grup ndahet në nëngrupe dhe kjo ndarje vazhdohet. Këto ndarje quhen llogari . llogaria “hua” etj.Borxhe ndaj furnitorëve etj. Burime të jashtme afatgjata: Hua afatgjata Kredi për klientët etj. sipas së cilës klienti mund të jetë debitor për një shumë të caktuar.) iii. Për shembull. Përdorimet(Aktivi)Burimet(Pasivi)Investime në aktive fikse 5Burime të brendshme: Kapital i sjellë nga aksionerët Investim në lëndë të para. kemi për shembull: asete fikse.. llogaria “banka” ushqehet nga hyrjet e ndryshme të paraveqë vijnë në ndërmarrje (nga shitjet. aq sa është e nevojshme. Aktivi dhe pasivi i bilancit janë. borxhet afatgjata).mallra etj. kështu.Nga ana e aktivit kemi gjithashtu një bashkësi elementesh me karakteristika të ndryshme nga njëri-tjetri. materiale. gjatë një periudhe të caktuar.).

para. në transaksionet fizikë (Për shembull: mallrat eshitura që dalin). shembull klientët për faturat e palikuiduara) .Akëtimet që bën ndërmarrja nga transaksionet monetare (Për shembull: paratë që hyjnë në ndërmarrje nga arkëtimet e shitjeve). .Shpenzimet që kryen ndërmarrja. të blera apo të prodhuara)..Daljet që bëhen nga ndërmarrja. nga transaksionet monetare (Për shembull: paratë që paguan për blerjet e bëra). të tretët Të tretët: quhen klientët. .. . entitete apo persona të tjerë.Kreditë .Pagesat që bën ndërmarrja. punëtorët. Për të paraqitur një llogari përdoret simboli në formë T-je: Llogari “Banka” 512 Debi Kredi Në Debi (majtas) regjistrohen: .Si rrjedhim. Këtody pjesë quhen Debi(majtas) dheKredi(djathtas). që interpretohen edhe si borxhe që i kanë ndërmarrjes pronarët (ortakët/aksionerët) Në Kredi (djathtas) regjistrohen: . . nga transaksione financiare. që kanë marrëdhënie ekonomike me ndërmarrjen. ortakët. furnitorët.).. çdo llogari ndahet në dy pjesë ku regjistrohen lëvizjet që e prekin atë.Hyrjet që bëhen në ndërmarrje nga transaksionet fizike (Për shembull: mallrat që hyjnë në ndërmarrje.Borxhet që i kanë ndërmarrjes.

llogaria quhet debitore dhe kur krediti > debiti. ndërsa një i tretë (furnitor) quhet kreditor në qoftë se llogaria e tijështë me tepricë kreditore. një i tretë (klient) quhet debitor në qoftë se llogaria e tij është me tepricë debitore. iv.që ka marrë ndërmarrja nga të tretë. Llogari të Likuiditetit Llogari të likuiditetit quhen llogaritë e parave dhe vlerave të ngjashme me to. që interpretohen edhe si detyrim që ndërmarrja i ka pronarëve (pra si kredi e pronarëve). llogaria quhet kreditore.Të ardhurat e realizuara .Nisur nga ky përcaktim. nga transaksionet finaciare (Për shembull borxhi që i ka ndërmarrja furnitorit për faturën që nuk i ka likuiduar). dmth llogaritë e arkës së ndërmarrjes dhe llogaritë bankare . duke zbritur nga debiti total i llogarisë (pra nga totali i vleftave të regjistruara në debi) kreditin total të po asaj llogarie (totalin e vleftave të regjistruara në kredi): Kjo diferencë quhet Teprica e llogarisë Kur debiti > krediti.Le t’i përmbledhin këto në një tabelë: Regjistrimi në Llogari L lo j i i tr a nsa k si o n it D eb i(Majtas)Kredi(Djathtas) Transaksion fiz i k ( r e a l ) H y r j e t D a l j e t T r a n s a k s i o n m o n e t a r A r k ë t i m e t P a g e s a t Transaksion fi n a n c i a r B o r x h e t K r e d i t ë T r a n s a k s i o n r e z u l t a t i S h p e n z i m e t T ë a r d h u r a t Është e thjeshtë të vizualizosh në çdo çast gjendjen neto të çdo llogarie.

blerja e veturës shkruhet :o llogaria e makinave debitohet me 10'000 €o llogaria e parave kreditohet me 10'000 € Në qoftë se ndërmarrja e blen veturën nga një furnitor por nuk paguan menjëherë.Për shembull: shitja e një produkti përbëhet nga një dalje fizike (livrimi i produktit) dhe nganjë hyrje monetare (vlefta e paguar nga klienti) me të njëjtën vleftë sa ajo e shitjes. pra kjo ngjarje paraqitet si Debit. Llogaritë bankare : Llogaritë (kontot) që ndërmarrja ka në banka. ky parim shprehet nga dy rregullat :a)çdo vlerë që qarkullon në ndërmarrje vetëm zhvendoset. pra të zvogëlojë pasurin financiare të saj. v. si dhe letrat me vlerë që mund të shndërrohen menjëherë në para.Përmbledhasi. gjithçka transformohet”. Kontabiliteti mbështetet mbi faktin që çdo transaksion midis ndërmarrjes dhe një partneri të saj përbëhet nga dy lëvizje të njëvlefshme me sens të kundërt.b) pasurimi i ndërmarrjes vjen nga aftësia e saj për ta përftuar këtë pasurim nga të tjerët (të tretët). Pagesa (paratë që japim) regjistrohen në kredi të llogarive të likuiditetit. ajo duhet ta paguajë veturën. por . sepse nuk ka detyrimisht përputhje midis arkëtimeve dhe të ardhurave. asgjë nuk humbet.Në llogaritë e likuiditetit veprimet regjistrohen si më poshtë: Arkëtimet(paratë që marrim) regjistrohen në debi të llogarive të likuiditetit. pra rrit pasurinë sepse i shtohet një veturë. Shembull i blerjes së një veture: ndërmarrja blen një veturë 10’000 €. Arkëtimet : Paratë që marrim në arkë apo bankë. gjë që paraqitet në Kredit. Në kuptimin ekonomik. Regjistrimi me Parti Dyfishe Mbajtja e kontabilitetit me parti dyfishe është një teknikë që mbështetet mbi parimin elementar: “asgjë nuk krijohet.të saj. Këto nuk duhet të ngatërohen me të ardhurat. Si kundër parti.

Ata vendosin të derdhin në bankë si kapital fillestar 100000 lekë. Pra.iii. 5. ajo regjistron :o llogaria e furnitorit debitohet me 10'000 €o llogaria e parave kreditohet me 10'000 €dhe veprimi i blerjes së veturës është përfunduar. tjetri në kreditin e një llogarie tjetër. SHEMBULL ZBATIMI Katër ortakë vendosin të krijojnë shoqërinë “IMB”. çdo të ardhure apo shpenzimi I korrespondon një mjet për ta realizuar atë. nëse krijohet një shtesë pasurie (përshembull : nga shitja e një shërbimi).ii.pa snjë farë kohe.Le t’i analizojmë këto veprime: i.Barazimi i debiteve me kreditet është gjithashtu një mjet kontrolli i saktësisë së kontabilizimeve. rezultati i veprimit në bilanc do të kontabilizohet si borxh (në Kredit) ndaj pronarit ose aksionerit. ndërmarrja “IMB” blen një makineri me çmim 150000lekë. i. Ortakët derdhin 100000 lekë në bankë për IMB: Banka100000 100000Kapitali . Me anën e këtyre burrimeve. me të njëjtën vleftë. Për të plotësuar nevojat. regjistrimi kryhet në dy kohë: ajo e regjistron veturën në Debit. këto dy llogari quhen kundërpartitë njëra-tjetrës. Për të evidentuar këtë lidhje mes tyre. por konstaton se i ka një borxh furnitorit :o llogaria e makinave debitohet me 10'000 €o llogaria e furnitorit kreditohet me 10'000 €Kur ndërmarrja bën pagesën. të garantohet barazia e pasurisë dhe e të mirave (atë qëzotëron ndërmarrja e që është në Debit) me detyrimet (huatë e marra nga ndërmarrja e që regjistrohen në Kredit).Kjo teknikë krijon mundësinë. Ky quhet parimi i kontabilitetit me parti dyfishe: çdo lëvizje midis ndërmarrjes dhe njërit prej partnerëve të saj regjistrohet në llogaritë e ndërmarrjes me anën e një regjistrimi të dyfishtë. Në këtë kontekst. njëri në debitin e një llogarie. marrin një hua prej 250000 lekë për 10 vjet.

në këtë rast do të ketë regjistrim të dy veprimeve (transaksioneve). në kredi. në anën kredi. për ndërmarrjen pasqyrohet duke regjistruar një burim (hua) prej 250000 Lekë në bilanc.në pasivin e bilancit: kontabilizohet (regjistrohet) shuma prej 100000 lekë në llogarinë “kapital”.në pasivin e bilancit: kontabilizohet burimi prej 250000 lekë në llogarinë “hua”.. që pasqyron pagesën që i bën furnitorit. në këtë moment shfaqet një borxh i ndërmarrjes ndaj furnitorit.. . ku disponohet. që u përgjigjen dy momenteve (dhedy dokumenteve) të ndryshme:Veprimi i parë: që i përgjigjet livrimit të makinerisë nga furnitori.Për ndërmarrjen.Kjo shumë regjistrohet në llogarinë “bankë” të ndërmarrjes. Sjellin 100000 lekëIMBOrtakë ii. që reflekton livrimin e makinerisë. kjo pasqyrohet duke regjistruar një burim prej 100000 lekë në bilanc...Nëse pagesa bëhet e menjëhershme(“cash”) kontabilizimi mund të bëhet sipas skemës:Kur blerja e makinerisë bëhet me pagesë të vonuar (pas një farë kohe). Ortakët marrin 250000 lekë hua nga banka 250000Hua250000Banka Ky veprim. Kjo shumë do të figurojë në llogarinë “bankë” të ndërmarrjes. Blerja e makinerisë IMB Pagesa 150000LekëFurnitorIMBLivrimi i makinerisë FURNITORE Ky veprim për ndërmarrjen do të thotë: kontabilizimi i një shpenzimi prej 150000 lekë në bilancin e saj. si dhe regjistrimi në bilanc(inventar) i makinerisë.në aktivin e bilancit: shuma vendoset në debi të llogarisë “bankë” Skematikisht këto regjistrime paraqiten: iii.në aktivin e bilancit (si kundërparti): kjo shumë shënohet në debi të llogarisë“bankë”.Veprimi i dytë: ndërmarrja i paguan borxhin furnitorit.

Ky veprim për ndërmarrjen do të thotë regjistrim i një shlyerje huaje (pakësim burimi) prej150000 lekë në bilancin e saj. që kontabilizon pagesën e ndërmarrjes.Kontabilizimi i veprimit të parë Cash”: lexohet “kesh” = pagesë “me para në dorë” (nënkupton pagesat e menjëhershme) Dokumenteve : Në këtë rast justifikimi i dy veprimeve bazohet në dy dokumente të ndryshme: a) Blerja(livrimi i makinerisë) bazohet në faturën e blerjes.Përfundimisht. që kontabilizon makinerinë që i jep furnitori dhe borxhin që i ka ndërmarrja furnitorit. ndërsa b) pagesa në dokumentin e pagesës. bilanci i ndërmarrjes “IMB” pas këtyre tri veprimeve paraqitet si vijon: A k t i v i M a k i n e r i 1 5 0 0 0 0 B a n k ë 2 0 0 0 0 0 . 150000MakineriaFurnitori150000150000Bankë150000Fu rnitor Kontabilizimi i veprimit të dytë Veprimi i dytë regjistrohet kur ndërmarrja i kryen pagesën furnitorit. IMBFurnitorpagesa e makinerisë Ky kontabilizim i dyfishtë të çon në fund të fundit në të njëtin rezultat me atë të blerjes“cash” të makinerisë. Makineria150000Banka150000IMBFurnitorLivrimi i makinerisë Ky veprim për ndërmarrjen do të thotë regjistrim i një shpenzimi prej 150000 lekë në bilancin e saj. në vleftën e barabartë me atë të blerjes së makinerisë. duke shlyer kështu borxhin.

mbi një dokument justifikues. kërkohet që: Regjistrimi i një transaksioni të mbështetet mbi ekzistencën e një prove të kryerjes së tij.Këto dokumente justifikuese duhet të ruhen për një periudhë të paktën 10vjeçare. me datë dhe vlerë. që do të deformonte pasqyrimin e gjendjes së saj pasurore. Regj i st r i mi duhet t ë mbësht et et mbi nj ë pr ov ë Në bazë të këtij parimi.Transaksionet duhet të jenë regjistruar në trajtë kronologjike.Natyra e dokumenteve . Për të bërë regjistrimet. të brendshme dhe të jashtme.T 3 P K 1 H 2 T 3 o 5 a a 0 u 5 o 5 t a l A k 0 0 0 0 s i v i p i t a l 0 0 0 0 a 0 0 0 0 t a l P a s 0 0 0 0 t i v i v Veprimi 2Furnitor150000150000Veprimi 1150000Bankë150000Makineri 6.Për të garantuar që ndërmarrja të mos regjistrojë asnjë transaksion jo real. janë përcaktuar disa parime themelore që duhen respektuar.përveç përjashtimeve të vlefshme. PARIMET E REGJISTRIMIT TË TRANSAKSIONEVE Në parim. plani kontabël kërkon që çdo regjistrim të mbështetet. Respektimi i këtyre parimeve garanton paraqitjen sa më reale të gjendjes pasurore të ndërmarrjes. që prekin gjendjen e pasurisë së saj. një ndërmarrje duhet të regjistrojë të gjitha transaksionet.

. Parimet kryesore dhe karakteristikat e informacionit kontabël Parimet e regjistrimit të transaksioneve dhe të paraqitjes së pasqyrave financiare në mënyrë të plotë përshkruhen në “Standardet Kombëtare të Kontabilitetit“.. Kërkohet gjithashtu që libri ditar të mos përmbajë asnjë boshllëk.Parimi i konstatimit të të drejtave dhe detyrimeve: sipas të cilit efektet e transaksioneve njihen kur ato ndodhin (dhe jo kur paguhen). . si dhe ato që do të sjellin arkëtime në të ardhmen..librin e madh dhe librin e inventarit.Parimi i njësisë ekonomike raportuese: sipas të cilit ndërmarrja mban llogari tëveçanta të aktiveve. .detyrimeve dhe veprimeve ekonomike të aksionerëve.. mandat pagesë. detyrimeve dhe veprimeve ekonomike të veta nga ato të aktiveve.klientëve të saj dhe personave të tjerë. kreditorëve. Tipi i dokumentit varet nga tipi i transaksionit që regjistrohet (faturë që vjen nga një furnitor ose që iadresohet një klienti. Domethëne ndërmarrja duhet të informojë e pasqyrojë jo vetëm veprimet e kryera me arkëtime e pagesa por edhe detyrimet për t’u paguar në të ardhmen....Ligji për kontabilitetin kërkon që çdo ndërmarrje të mbajë detyrimisht një libër ditar. edhe këto dokumente kontabël duhet të mbahen të paktën 10 vjet.justifikuese është dyllojesh:a)dokumenti mund të pasqyrojë një veprim të vetëm.. punonjësve.)b)dokumenti mund të ketë origjinë krejt të brendshme dhe të grupojë një bashkësi veprimesh: këto quhen dokumente përmbledhëse që kanë të bëjnë me ditaret ndihmëse. Sikurse dokumentet justfikuese.. Në vijim po përmëndim shkurt disa prej tyre: .Parimi i vijimësisë: sipas të cilit veprimtaria ekonomike e ndërmarrjes duhet të ketë vijimësi dhe ndërmarrja nuk ka në plan ose nuk .

. . punonjësit.Parimi i kompensimit: sipas të cilit aktivet dhe detyrimet si dhe të ardhurat e shpenzimet nuk kompensohen me njëra-tjetrën..Besueshmëria... atëherë.. me përjashtim të rasteve kur një gjë e tillë kërkohet ose lejohet... partnerët në biznes. .. ..dhe për krahasimin me ndërmarrje të tjera..) . e njëjta paraqitje dhe të njëjtat formate të pasqyrave financiare. Informacioni në këto pasqyra konsiderohet material nëse mungesa ose pasaktësia në prezantimin e tij do të ndikonte në vendimet ekonomike të përdoruesve të pasqyrave financiare..do ta ketë të nevojshme të ndërpresë aktivitetin e saj .. për të informuar një grup të gjerë përdoruesish (aksionerët dhe kreditorët.për një krahasim objektiv te treguesve të performancës financiare të ndërmarrjes në vite..... kërkon që informacioni të jetë i besueshëm. performancën financiare dhe fluksin e parasë së ndërmarrjes....... .Parimi i qëndrueshmërisë dhe krahasueshmërisë.... ajo duhet t’a reflektojë këtë fakt.... . parimi i maturisë që të shmanget mbivlerësimi i aktiveve dhe i të ardhurave ose nënvlerësimi i detyrimevedhe shpenzimeve .Rëndësia dhe materialiteti..Parimi i kuptueshmërisë. Nëse jo.nuk përmban gabime materiale si dhe ... institucionet shtetërore . kërkon që të përdoret e njëjta politikë kontabël. ato raportohen më vete.merret në konsideratë përmbajtjae tyre ekonomike mbi formëm ligjore.paanshmëria . kërkon që pasqyrat financiare të paraqesin të gjithë informacionin material që ndikon në gjendjen financiare.. është një prezantim besnik i asaj që ky informacion përpiqet ose pritet në mënyrë të arsyeshme të prezantojë... kërkon që informacioni në pasqyrat financiare duhet të paraqitet në mënyrë të tillë që të jetë informues dhe pa ekuivok..

Ne.fillimisht.Organizimi I planit kontabël të përgjithshëm II. Ai shërben si bazë dhe për Kontabilitetin Analitik.Kontabiliteti i Përgjithshëm pasqyron marrëdhëniet me një numër të madh aktorësh brenda dhe jashtë ndërmarrjes. . HYRJE Kontabiliteti përfshin: Kontabilitetin e Përgjithshëm (quhet dhe Kontabiliteti Financiar)dhe Kontabilitetin Analitik (quhet dhe Kontabiliteti Manaxherial ose Kontabiliteti i Kosto-Drejtimit). ORGANIZIMI I PKP 1. do të ndalemi në Kontabilitetin e Përgjithshëm. Organizimi itij varet nga specfikat e ndërmarrjes dhe përparësitë e saj.Të dhënat e Kontabilitetit Analitik shfrytëzohen nga drejtuesit e kompanisë.

Plani Kontabël i Përgjithshëm (PKP) e mundëson këtë standardizim. që duhet të regjistrohen nga shërbimi kontabël i ndërmarrjes. që tregon një lëvizje (hyre ose dalje) në llogarinë bankare të ndërmarrjes.tregon që llogaria është e nëngrupit 2 të grupit 1 të klasës 5. grupin. ku pesë klasat e para janë për llogaritë e bilancit dhe dy të fundit për llogaritëe rezultatit të administrimit. për të thjeshtuar leximin dhe analizën e dokumenteve kontabël.tregon që llogaria është e grupit 1 të klasës 5. .tregon që llogaria është e klasës 5 “Mjete monetare dhe të ngjashme”. në sajë të metodave që përdor për regjistrimin e veprimeve që prekin ndërmarrjen.jep një pasqyrim të saktë të gjendjes së ndërmarrjes në një moment të dhënë.PKP. që emërtohet“Vlera monetare në bankë”. që përfaqëson “Banka dhe institucione të tjera financiare”.6 dhe 7.51 2 . nëngrupin. shifra e tretë tregon ndarjen e grupit. ii.Le ta ilustrojmë kuptimin e shifrave të llogarisë me një shembull.33 2. e kështu mund të vazhdohet më tej. Klasat Kryesore të PKP Në Planin Kontabël të Përgjithshëm (PKP) dallohen shtatë klasa me numrat 1.Le t’i shqyrtojme klasat e llogarive më në detaje. ORGANIZIMI I PLANIT TË LLOGARIVE Në Kontabilitetin e Përgjithshëm. duke propozuar një klasifikim të transaksioneve.5 1 . Shembull për llogarinë “Banka” Një veprim. 2. shifra e dytë tregon një ndarje të klasës. i. 3. 4.Në përgjithësi: shifra e parë tregon klasën e llogarisë. është i domosdoshëm një standardizim i metodave kontabël.do të pasqyrohet me një regjistrim në llogarinë me numër 512. 5 . 5.

quhen . rezervat. për të cilin raportohet.14 Hua afatgjata quhen ato me afat shlyerje mbi një vit.13 Rezultat i ushtrimit – quhet shkurt rezultati i vitit të ushtrimit të aktivitetit.16 Aktive Afatgjata (AA): Ky është emërtimi i përdorur në Standardet Kombëtare të Kontabilitetit (SKK) përaktivet që janë quajtur më parë Aktive të Qëndrueshme (AQ) .Rezultati i ushtrimit.34 3.Klasa 1 përmban bashkësinë e burimeve të quajtura “afatgjata“ (ose “të përhershme”)të ndërmarrjes: o Burime të brendshme: Kapitali themeltar (aksionar). Një ndërmarrje. o Provizionet :për rreziqe dhe detyrime të parashikuara me ligj. ka nevojë për kapitale për të ushtruar veprimtarinë e saj. o Burime të jashtme: Subvencionet për investime. Klasa 1: Kapitali. Në kontabilitet me “Aktive Afatgjata”(AA)16 Kuptohet bashkësia e mjeteve që do t’i shërbejnë për një kohë më shumë se një vit ndërmarrjes. ii.Rezervat e fonde të tjera të vetat.Huatë afatgjata dhe të ngjashme me to.Këto burime fillestare merren ose nga ortakët (kapitalet e veta) ose nga partnerët e jashtëm të ndërmarrjes (hua nga bankat dhe detyrime të ngjashme).15 Provizionet : Shuma të parashikuara për rreziqe e shpenzime. Klasa 2: Llogaritë e Aktiveve Afatgjata Kapitalet i shërbejnë ndërmarrjes për të përftuar mjete afatgjata që shërbejnë përtë ushtruar veprimtarinë e saj. kur krijohet. LLOGARITË E BILANCIT i. Koncepti i tyre do të sqarohet më poshtë.

liçensa. instalime teknike. automjete.shpenzime të zhvillimit (studime.. patenta.… o AA Materiale troje. pajisje mobilimi. Aktivet Afatgjata Jomateriale (AAJ): janë quajtur “Aktive të Qëndrueshme të Patrupëzuara” (AQP) Aktivet Afatgjata Materiale (AAM): janë quajtur “Aktive të Qëndrueshme të Trupëzuara”(AQT) Stokohen .. si këto. projekte.. në tërësi. o Amortizimi dhe zhvlerësimi i aktiveve afatgjata: aktivet afatgjata. ndërtesa.edhe “aktive të paluajtshme”(AsseteImobilare) ose Aktive Fikse (Fixed Assets). o AA Financiare përbëhen kryesisht nga aksionet që ka ndërmarrja për ndërmarrjet e kontrolluaraapo të lidhura me të. material ndihmës. mbajtja e të cilave është afatgjatë.Dallojmë ndër to stoqet: o Materiale lëndë e parë. këta duhet të stokohen nga ndërmarrja. si këto që ndikojnë). emri i mirë etj. që janë në proces ndërtimi apo krijimi. janë objekt i një trajtimi specifik që i lejon ndërmarrjes të pasqyrojë amortizimet. Klasa 3: Inventarët Ndërmarrja duhet të blejë lëndë të para dhe të ndërmjetme që ajo do t’i transformojë gjatë procesit të prodhimit. të drejta të ngjashme. makineri.. Meqenëse këto elemente nuk përdoren të gjitha në të njëjtinçast. 35 Aktivet Afatgjata(AA)mund të jenë të llojeve të ndryshëm: o AA Jomateriale emri i mirë (vendndodhja. parapagime e pagesa pjesore të bëra. pjesë ndërrimi.. o AA në Proces përbëhen nga aktive afatgjata materiale ose jomateriale. huadhënie afatgjatëetj. …)konçensione. iii.….

Kur furnitori nuk kërkon që pagesa të bëhet menjëherë.as dhënie hua afagjatë (llogari të klasës 2).Sigurimet shoqërore dhe organizma shoqërore.Në përgjithësi dallohen llogaritë: o Detyrime tregtare (furnitorë): përdoret për detyrimet ndaj furnitorëve. o Kolektive . o Të drejta tregtare (klientë) :përdoret për detyrimet që na kanë klientet. inventar i imët.Personeli dhe llogaritë përkatëse. ai i akordon ndërmarrjes një afat pagese. Klasa 4: Llogaritë me të tretët Këto llogari përfaqësojnë bashkësinë e angazhimeve financiare të kontraktuara ose tëakorduara nga ndërmarrja dhe që nuk janë. as marrje hua afatgjatë (llogari të klasës 1).Shteti (taksa. Ky afatpagese konsiderohet si një hua që i jepet klientit. punime e shërbime në proces.…. Ky afat pagese konsiderohet si një borxh i kontraktuar me këtë furnitor dhe kontabilizohet në pasivin e bilancit. o Mallra gjendje. gjysmë të gatshme e nënprodukte. Kur ndërmarrja nuk i kërkon klientit ta paguajë menjëherë. ndaj regjistrohet në aktivine bilancit. o Zhvlerësimi i inventarëve. . të pa mbërritura ose tek të tretët. por i akordon atij një afat pagese. o Objekte inventari ambalazh qarkullues. iv. o Produkte të gatshme. tatime) dhe kolektivitetet lokale. o Prodhimi në proces prodhimi.: dmth të magazinohen apo depozitohen në magazina ose sheshe.Grupe dhe ortakë.

Klasa 5: Mjete monetare dhe të ngjashme Disa nga veprimet e ndërmarrjes prekin pasuritë monetare të saj.që mundëson vlerësimim e efektit të transaksioneve të ndryshme. provizione. Llogaritë financiare paraqesin sasinë e mjeteve monetare (parave) që zotëron ndërmarrja dhe mjete të ngjashme me to. pulla tatimore e postare). grupeve apo llogarive në bilanc paraqitet si vijon: Përdorimet (Aktivi) Klasa 2: . që kontabilizohen në llogaritë e klasave nga 1 në 5.Në formë përmbledhëse pozicioni i këtyre klasave. v. Bilanci është pra një dokument përmbledhës. vi. derivativët e instrumentet financiare afatshkurtra. të blera nga ndërmarrja për të nxjerë fitime.etj.Ndër grupet e llogarive dallojmë: oLetra me vlerë afatshkurtra të pjesëmarrjes dhe të huave. Pozicioni i llogarive në Bilanc Këto pesë klasa përbëjnë llogaritë e bilancit. qoftë të bankës (llogari bankare). oHua.o Debitorë e kreditorë të ndryshëm: përdoret për qeratë financiare. qoftë të arkës (llogariaarkë). oBanka dhe institute financiare të ngjajshme. oArka dhe vlera të tjera të afërta me to (bileta. huamarrje afatshkurtër. grante.

. Klasa 5: Depozita në bankë ose në arkë Burimet (Pasivi) Klasa 1: Burimetëbrendshme(Kapitali etj)Burimetëjashtme(Hua etj afatgjata) .materialeve etj. materiale.Aktiveafatgjata(jomateriale. financiare në proces) Klasa 3: Stoku i mallrave.

më saktësisht në debi të këtyre llogarive.) Klasa 5: Hua etj.Klasa 4: Të drejta tregtare (klientë etj. Shpenzimet regjistrohen në klasën 6.Llogaritë e shpenzimeve klasifikohen në: a Shpenzimet e Shfrytëzimit (llogaritë 60 ÷ 65) o Shpenzime për blerjet (Llogaritë 60) janë shpenzimet për blerjen e lëndëve të para.Shpenzimet dhe të ardhurat (llogaritë e klasave 6 dhe 7) përmbajnë bashkësinë e veprimeve që prekin gjendjen e ndërmarrjes duke e varfëruar atë (llogaritë e shpenzimeve) ose duke e pasuruar atë (llogaritë e të ardhurave). e thënë ndryshe. afatshkurtra 4. Shpërndarja e Shpenzimeve Shpenzimet janë veprime që e varfërojnë ndërmarrjen.Plani kontabël i përgjithshëm i klasifikon shpenzimet dhe të ardhurat në varësi nga natyra e tyre. . i. ato sjellin zvogëlim të pasurisësë saj. rritjet e shpenzimeve regjistrohen në debi të llogarive të klasës 6. LLOGARITË E SHPENZIMEVE Në shumicën e veprimeve që kryen ndërmarrja. mallrave dhe furnizimeve që dotë konsumohen nga ndërmarrja gjatë procesit të prodhimit. ajo konstaton shpenzime ose të ardhura. domethënë në varësi të natyrës së transaksionit që i ka gjeneruar.

d. kryesisht. o Shpenzime për personelin (Llogaritë 64) grupojnë shpenzimet për personelin. që sjellin varfërimin e ndërmarrjes por. amortizime dhe provizione.m. sigurimet shoqërore e shëndetësore dhe të tjera. energjisë. riparime etj.. (P. si dhe humbjete tjera nga shitblerja e letrave me vlerë. gjoba e dëmshpërblime. si kundërparti të shërbimeve të sektorit publik(financimi irrjetit rrugor etj. tatimet dhe taksat e paguara nga ndërmarrja. telekomunikacionit. c Shpenzimet e Jashtëzakonshme (llogaritë 67) Përmbajnë veprime.sh: ndëshkime në rastin e një procesi gjyqësor..). b Shpenzimet Financiare (llogaritë 66) Përmbajnë shpenzimet për pagesën e interesave mbi huatë që ndërmarrjaka kontraktuar tek ente të ndryshme kredie..o Shpenzime për punime e shërbime nga të tretë (Llogaritë 61 dhe 62) janë shpenzime për shërbime e punime të nevojshme për ndërmarrjen. (Shembull: shpenzime për pritje.th.) d Shpenzimet e llogaritura (llogaritë 68) Përfaqësojnë shpenzime të llogaritura nga vetë ndërmarrja. që nuk janë të përsëritshme me kalimin e kohës dhe që janë të pavarura nga veprimet e menaxhimit të përditshëm të ndërmarrjes. subvencione të dhëna).. për pagat. për të financuar investimet e saj materiale. . Këtu përfshihen edhe humbjet nga shkëmbimet valutore. Meqenëse këto shpenzime kontabilizohen në .) o Shpenzime për pushtetin publik (Llogaritë 63) grupojnë shpenzimet për pushtetin publik. o Shpenzime të tjera shfrytëzimi (Llogaritë 65) grupojnë shpenzimet e tjera të shfrytëzimit që nuk i takojnë asnjërës prej llogarive të lartpërmendura.fatkeqësi të ndryshme natyrore. reklamave. përjashto personelin e ndërmarrjes.. për zhvlerësime. (Shembull: pagesa e qirave. . që kryhen nga të tretët. transportit.

që regjistrohen në klasën 7.një llogari të klasës 6. LLOGARITË E TË ARDHURAVE Si llogaritë e shpenzimeve. pasqyrojnë veprime që sjellin pasurimin e ndërmarrjes. o Subvencione (Llogaria 73) . 71 dhe 72 përbën të ardhurat e funksionimit të ndërmarrjes(që ndryshon pra nga shifra e afarizmit). a Të ardhurat e shfrytëzimit (llogaritë 70 ÷ 75) o Të ardhura nga shitjet (Llogaritë 70) grupojnë të ardhurat që i vijnë ndërmarrjes nga shitja e mallrave. edhe të ardhurat e ndërmarrjes klasifikohen sipas natyrës së tyre. Këtu nuk përfshihen aktivet afatgjata financiare (AAF). 5. Klasifikimi i të ardhurave Të ardhurat. pra që sjellin rritjen e likuiditeteve të saj. Këto të ardhura regjistrohen në kreditin e këryre llogarive. domethënë në varësi të natyrës së transaksionit që i ka krijuar.e punimeve ose e shërbimeve. o Provizione shuma që parashikojnë shpenzime eventuale për ngjarjeve të ndryshme. Totali i llogarive të klasës 70 përcakton shifrën e afarizmit të realizuar nga ndërmarrja gjatë vitit ushtrimor (Llogaritë 71) o Prodhimi i aktiveve afatgjata për vete (Llogaritë 72) është pjesa e prodhimit të aktiveve afatgjata (materiale ose jomateriale) të realizuara nga ndërmarrja që mbahet për nevojat e veta. ato do të influencojnë në llogarinë rezultat të ndërmarrjes. i. e produkteve. Shuma e llogarive 70.Dallohen përgjithësisht: o Shpenzime amortizimi janë shpenzimet që lidhen me amortizimin e elementeve të aktivit.

. marka që merr ndërmarrja nga të tjerët. që nuk supozohet të ripërsëriten në kohë dhe që janë të pavarura nga veprimet e menaxhimit të zakonshëm të ndërmarrjes. ndryshime të strategjisë e të tjera.nga përfitimet që ajo realizon nga veprimet e këmbimit të monedhave. d Të ardhura të llogaritura (llogaritë 78) Sikurse dhe për shpenzimet e llogaritura. nga që ajo i ka dhënë hua një ndërmarrjeje tjetër. kundrejt dhënies së të drejtës për t’i përdorur ato.përmban grande ose subvencione të shfrytëzimit.Bëhet fjalë për ato veprime vlerësuese që kanë një ndikim pozitiv në llogarinë e rezultatit të ndërmarrjes dhe që. Në to futen edhe të ardhurat e realizuara nga pakësimi i një elementi të aktivit të bilancit. liçensa. si të ardhura. të ardhurat për patenta. por që vijnë nga politika e saj financiare ose: nga që ajo kapjesë në një ndërmarrje tjetër. c Të ardhura të jashtëzakonshme (llogaritë 77) Përfshijnë të ardhura nga veprime. Për shembull rimarrjet mbi provizionet kur realizohen shpenzimet e ngjarjeve që ishin provizionuar si të mundshme. që mund të përftojë ndërmarrja nga pushteti publik apo kolektivitete lokale si ndihmë.Ato vijnë shpesh nga të ardhura të realizuara nga rikuperime për dëmtimet e fatkeqësitë. o Të ardhura të tjera të shfrytëzimit (Llogaritë 75) Grupojnë të ardhura të menaxhimit të përditshëm që nuk i përkasin asnjërit prej rasteve të lartpërmendur. Shembull: të ardhurat nga shitja e një aktivi afatgjatë. ato përllogariten nga vetë ndërmarrja. b Të ardhura financiare (llogaritë 76) Ndërmarrja mund të realizojë disa të ardhura që nuk janë rrjedhojë e veprimtarisësë saj të përditshme. duhet të kontabilizohen në një llogari të klasës 7. këto të ardhura nuk vijnë nga një veprim I ndërmarrjes me ndonjë partner të jashtëm. për të prodhuar apo subvencionuar çmimin. Shembull: subvencionet e disa sektorëve nga shteti.

Në të regjistrohet gjithçka që prek pasurinë e ndërmarrjes. duhet të ruhen e të paraqiten sa herë kërkohen për një periudhë dhjetë-vjeçare. Ai përbëhet nga një bashkësi fletësh me format të caktuar. me të cilët justifikohen transaksionet. Përcaktimi i Rezultatit Rezultati i një ndërmarrjeje për një periudhë të dhënë. a Mënyrat e regjistrimit të veprimeve në Ditar Një transaksion regjistrohet në Ditar duke shënuar: origjinën. Dokumentet Dokumentet. regjistrohen në disa libra ndërmjetës sipas natyrës së tyre. Kur rezultati është pozitiv. 6. përmbajtjen. pëftohet duke zbritur nga të ardhurat shpenzimet. thuhet se ndërmarrja është me humbje. ORGANIZIMI I SISTEMIT KONTABËL Transaksionet ekonomike regjistrohen nga kontabiliteti sipas parimeve të sistemit të organizimit kontabël. pasi shërbejnë thjesht për t’i gjetur dokumentet. thuhet se ndërmarrja është me fitim. … . data. të lidhura dhe të numërtuara.…) por jo llogaritë. vleftën si dhedokumentet justifikuese mbi të cilat mbështetet regjistrimi.dhe kur rezultati është negativ. libri iarkës. ii. libri i blerjes. oLlogaritë dhe përshkrimin . vlefta. Ditari i Kontabilitetit Ditari është regjistri kontabël i etapës së parë. shpesh. në disa etapa. pra të gjitha transaksionet. veprim pas veprimi dhe nga dita në ditë. çdo regjistrimnë ditar duhet të përmbajë: oVleftën me të cilën ai ndikon në llogaritë përkatëse. por jo në sistemin e mirëfilltë kontabël. Në veçanti. Në to shënohen kryesisht të dhënat identifikuese të dokumentit (Numri.Këta libra bëjnë pjesë në sistemin e administrimit të dokumentacionit. sipas skemës në vijim: i.ii.përshkrimi. si: libri i shitjes. Që të gjenden lehtë ato.

Eshtë numër rendor i Ditarit që shërben si referencë . si: Faturë Shitje.që sqaron përmbajtjen e veprimit. firmosen njëra pas tjetrës dhe nga përgjegjësi. të çfarëdo natyre qoftë.…26Nr Ref : = Shkurtim i fjalës Numri i Referencës. Për ilustrim. Ditari nuk duhet të përmbajë asnjë boshllëk e asnjë modifikim. ShembullZbatimi”. oReferencën te dokumenti justifikues i veprimit. … ose dokument justifikues i prodhuar nga të tretë si Faturë Blerje.Çdo element që identifikohet quhet “artikull” i ditarit. Fletë Doganimi.2. pasi mbushen. Dokumenti justifikues : Mund të jetë dokument bazë i prodhuar nga vetë ndërmarrja. Ditari i Kontabilitetit mund të mbahet në formate të ndryshme. në ditar janë regjistruar transaksionet e përshkruara te “5.Fletët e ditarit. oDatën e regjistrimit të veprimit.Mandat Arketimi. b Paraqitja e Ditarit: 26 Ditari i Kontabilitetit Shënim: 1. Ky që paraqitet këtu është një format i përshtatur për kontabilitetin e informatizuar te programi“Kontabiliteti Alpha”.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful