ΣΑ ΡΑΪΥ ΚΑΙ ΣΑ ΢ΣΡΑΣΟΠΔΓΑ ΔΡΓΑ΢ΙΑ΢

΋πσο όινη μέξνπκε νη Γεξκαλνί έρνπλ έλα πάζνο κε ηελ εξγαζία. ΢αλ θαινί
πξνηεζηάληεο, αιιά θαη θαζνιηθνί, γλσξίδνπλ πσο «ε εξγαζία ειεπζεξώλεη»
(Arbeit Macht Frei). Δθιακβάλνπλ όκσο κε έλαλ ηδηόξξπζκν ηξόπν ηελ παξαπάλσ
ξήζε. Δλλννύλ ηελ εξγαζία ησλ άιισλ. ΢πρλά ζηελ ηζηνξία ηνπο από ηελ ελνπνίεζε
ηεο Γεξκαλίαο θαη κεηά ρξεζηκνπνίεζαλ αλαγθαζηηθή εξγαζία μέλσλ ζε ζηξαηόπεδα
εξγαζίαο. Γηα ην θαιό ηνπο θπζηθά πάληα. Ο πξώηνο παγθόζκηνο πόιεκνο ήηαλ ην
πξώην ρξνληθό ζεκείν εθαξκνγήο ηεο θαηαλαγθαζηηθήο εξγαζίαο. Πξσηνπόξνο ζηε
ιεειαζία θαη ηε ρξεζηκνπνίεζε θαηαλαγθαζηηθήο εξγαζίαο ε κεγάιε ραιπβνπξγία
ησλ Krupp. Καηά ηε δηάξθεηα ηνπ πξώηνπ παγθνζκίνπ πνιέκνπ ε Krupp
επηθεληξώζεθε ζηελ θαηαζθεπή θπξίσο ππξνβόισλ θαη ρξεζηκνπνίεζε
θαηαλαγθαζηηθή εξγαζία Βέιγσλ πνπ κεηαθέξζεθαλ από ην Βέιγην ζηα εξγνζηάζηα
ηεο Krupp από ην 1916, ελώ θαηά ην ίδην έηνο ε γεξκαληθή θαηνρηθή θπβέξλεζε είρε
θαηάζρεη ηε βέιγηθή βηνκεραλία. Με ηε ιήμε ηνπ πνιέκνπ ν Gustav Krupp
θαηεγνξήζεθε γηα εγθιήκαηα πνιέκνπ αιιά ε δηαδηθαζία δελ πξνρώξεζε.
Απνθιεηζκέλε ε Krupp, κεηά ηνλ πόιεκν, από ηελ παξαγσγή όπισλ έζηξεςε ηε
δξαζηεξηόηεηά ηεο ζηελ θαηαζθεπή θαηαλαισηηθώλ αγαζώλ ρσξίο ηδηαίηεξε επηηπρία
αιιά ην γεξκαληθό θξάηνο δελ άθεζε έηζη ην κεγάιν ηεο ζύκκαρν. Τπόγξαςε
ζπκβάζεηο κε ην γεξκαληθό θξάηνο γηα ηελ πξνκήζεηά ηνπ κε ζηδεξνδξνκηθό πιηθό
θαη θαηαζθεύαζε ηελ πξώηε ηεο αηκνκεραλή. Σν 1920 νη εμεγεξκέλνη Γεξκαλνί
θαηέιαβαλ ην εξγνζηάζην ηεο Krupp αιιά ζύληνκα ε «ηάμε» απνθαηαζηάζεθε ελώ
ηνλ ίδην ρξόλν νη Άγγινη επέβαιιαλ κείσζε ηεο παξαγσγηθόηεηάο ηνπ ζην κηζό ελώ ε
Γαιιία πήξε ζαλ πνιεκηθή απνδεκίσζε ηα λαππεγεία ηεο. Η εηαηξεία ζπλέρηζε όκσο
ηηο δξαζηεξηόηεηέο ηεο θαη ζπλέρηζε λα θαηαζθεπάδεη όπια ηα νπνία πσινύζε ζε
νπδέηεξεο ρώξεο, όπσο νη Κάησ Υώξεο θαη ε Γαλία, κέζσ κηαο εηαηξείαο πνπ
αγόξαζε ζηε ΢νπεδία, ηε Bofors.
Ο ζπόξνο είρε πέζεη πάλησο θαη ην πείξακα θξίζεθε σο επηηπρέο θαη ηδηαίηεξα
θεξδνθόξν πέξαλ ηνπ όηη δελ ζπλεπαγόηαλ θαη θακηά ηηκσξία. Η κεγάιε ώξα ηεο
θαηαλαγθαζηηθήο εξγαζίαο ήξζε κε ην δεύηεξν παγθόζκην πόιεκν. Οξγαλσκέλα θαη
κεζνδηθά, κε ην γλσζηό γεξκαληθό ηξόπν, ζηήζεθαλ ηα ζηξαηόπεδα εξγαζίαο. Δθεί
εθαηνκκύξηα άλζξσπνη ζα εξγάδνληαλ γηα ην θαιό ησλ Γεξκαλώλ θαπηηαιηζηώλ. Καη
ην δηθό ηνπο θπζηθά θαιό. Γηαηί είπακε Arbeit Macht Frei.
Ο επαλεμνπιηζκόο ηεο Γεξκαλίαο ήηαλ ζε ζεκαληηθό βαζκό έξγν ησλ Krupp πάιη,
ηα εξγνζηάζηα ησλ νπνίσλ από 35.000 εξγαδόκελνπο πνπ είραλ πξηλ ηελ άλνδν ηνπ
Υίηιεξ ζηελ εμνπζία έθηαζαλ ηηο 112.000. θαηά ηε δηάξθεηα ηνπ δεπηέξνπ παγθνζκίνπ
πνιέκνπ. Οη Krupp αλέιαβαλ πνιιέο από ηηο βηνκεραλίεο ησλ θαηαθηεκέλσλ ρσξώλ
πνιιέο από ηηο νπνίεο μειώζεθαλ θαη κεηαθέξζεθαλ ζηε Γεξκαλία. Σν 1943 ν Alfried
Krupp, ηδηνθηήηεο ηεο εηαηξείαο, έγηλε ππνπξγόο νηθνλνκηθώλ ηνπ Υίηιεξ. ΋πσο θαη
ζηνλ πξώην παγθόζκην πόιεκν ε Krupp ρξεζηκνπνίεζε θαηαλαγθαζηηθή εξγαζία ζηα
εξγνζηάζηά ηεο. Οη ζύγρξνλνη απηνί δνύινη πξνέξρνληαλ από ηα ζηξαηόπεδα
ζπγθέληξσζεο θαη ππνινγίδεηαη όηη ππήξραλ 100.000 ζθιάβνη όηαλ νη ειεύζεξνη
εξγάηεο ηεο αλέξρνληαλ ζηηο 278.000. Από απηνύο Δβξαίνη ήζαλ 25.000 πεξίπνπ. Γηα
ηελ θαιύηεξε αμηνπνίεζε ηεο απιήξσηεο απηήο εξγαζίαο νη Krupp έρηηζαλ έλα
εξγνζηάζην θνληά ζην Άνπζβηηο όπνπ δνύιεπαλ θξαηνύκελεο λνηθηαζκέλεο από ηα
SS αληί ηεζζάξσλ κάξθσλ ηελ εκέξα.
Καηά ηε δηάξθεηα ηεο λαδηζηηθήο δηαθπβέξλεζεο ηεο Γεξκαλίαο θαη ηνπ δεπηέξνπ
παγθνζκίνπ πνιέκνπ ε Siemens ήηαλ κία αθόκε εηαηξεία πνπ ηαπηίζηεθε κε ην
1

λαδηζηηθό θαζεζηώο. 100.000 θξαηνύκελνη δνύιεπαλ ζην εξγνζηάζην ηεο Siemens
ζην Άνπζβηηο θαη ην ινγόηππό ηεο βξίζθεηαη αθόκε πάλσ ζηνπο ζαιάκνπο αεξίσλ
ηνπ Μπνύρελβαιλη. Καηά ηε δηάξθεηα ηνπ λαδηζκνύ ε AEG επίζεο όρη κόλν
ρξεκαηνδόηεζε ην λαδηζηηθό θόκκα αιιά ρξεζηκνπνίεζε θαη απηή θαηαλαγθαζηηθή
εξγαζία θξαηνπκέλσλ ζε εξγνζηάζηά ηεο.
Σν 1925 ηδξύζεθε ζηε Γεξκαλία ε IG Farbenindustrie AG από κηα ζεηξά κεγάιεο
γεξκαληθέο ρεκηθέο βηνκεραλίεο νη νπνίεο είραλ ζπλεξγαζηεί ζηελά κεηαμύ ηνπο θαηά
ηε δηάξθεηα ηνπ πξώηνπ παγθνζκίνπ πνιέκνπ. ΢ηα ρξόληα πνπ αθνινύζεζαλ ε IG
Farben έγηλε ε ηέηαξηε κεγαιύηεξε εηαηξεία ζηνλ θόζκν κεηά ηε General Motors, ηε
US Steel θαη ηελ Stardard Oil. Οη ηξείο κεγαιύηεξεο ρεκηθέο βηνκεραλίεο ηεο
Γεξκαλίαο Bayer, BASF, Hoechst καδί κε πέληε κηθξόηεξεο ζπγρσλεύηεθαλ θαη ε
θεθαιαηνπνίεζε ηεο εηαηξείαο, ην 1926, αλέβαηλε ζηα 1,4 δηζεθαηνκκύξηα κάξθα ελώ
νη εξγαδόκελνη ζε απηή αλέξρνληαλ ζηνπο 100.000. Η ζπλέλσζή ηνπο θαη ε
δεκηνπξγία θαξηέι είρε ζαλ ζηόρν ην κε αληαγσληζκό κεηαμύ ηνπο. Ήιεγραλ
ηαπηόρξνλα κεγάιν κέξνο ηεο παξαγσγήο θάζε είδνπο ρεκηθώλ θαη θαξκάθσλ.
Καηά ηε δηάξθεηα ηνπ δεπηέξνπ παγθνζκίνπ πνιέκνπ ε IG Farbenindustrie
ρξεζηκνπνίεζε ζε κεγάιε έθηαζε θαηαλαγθαζηηθή εξγαζία ζε εξγνζηάζηα πνπ έρηηζε
θνληά ζε ζηξαηόπεδα. ΢ηα εξγνζηάζηα απηά παξήγαγαλ ζπλζεηηθή βελδίλε θαη έλα
ζπλζεηηθό ειαζηηθό απνθαινύκελν Buna. Φπζηθά ήζαλ απηνί πνπ παξήγαγαλ θαη ηα
ρεκηθά γηα ηηο καδηθέο εμνληώζεηο.
Πόζνη ήζαλ νη ζθιάβνη πνπ ρξεζηκνπνίεζαλ νη Γεξκαλνί θαπηηαιηζηέο ζε
θαηαλαγθαζηηθή εξγαζία θαη από πνύ πξνέξρνληαλ; ΢ηνλ πίλαθα πνπ αθνινπζεί
βιέπνπκε ηηο απαληήζεηο.
ΥΩΡΔ΢
ΚΑΣΔΥΟΜΔΝΑ ΑΝΑΣΟΛΙΚΗ ΔΤΡΩΠΗ
Σ΢ΔΥΟ΢ΛΟΒΑΚΙΑ
ΠΟΛΩΝΙΑ
ΓΙΟΤΓΚΟ΢ΛΑΒΙΑ
Δ΢΢Γ
ΚΑΣΔΥΟΜΔΝΑ ΣΗ΢ ΓΤΣΙΚΗ΢ ΔΤΡΩΠΗ΢
ΓΑΛΛΙΑ (ΔΚΣΟ΢ ΑΠΟ ΑΛ΢ΑΣΙΑ-ΛΩΡΡΑΙΝΗ)
ΝΟΡΒΗΓΙΑ
ΓΑΝΙΑ
ΟΛΛΑΝΓΙΑ
ΒΔΛΓΙΟ
ΔΛΛΑΓΑ
ΙΣΑΛΙΑ
΢ΤΜΜΑΥΟΙ ΣΩΝ ΓΔΡΜΑΝΩΝ ΚΑΙ ΟΤΓΔΣΔΡΔ΢ ΥΩΡΔ΢
ΟΤΓΓΑΡΙΑ
ΒΟΤΛΓΑΡΙΑ
ΡΟΤΜΑΝΙΑ
Ι΢ΠΑΝΙΑ
ΔΛΒΔΣΙΑ

ΑΡΙΘΜΟ΢
4.183.000
248.000
1.400.000
270.000
2.165.000
2.175.000
1.100.000
2000
23000
350.000
500.000
20000
180.000
82000
25000
35000
6000
8000
18000

% ΣΟΤ ΢ΤΝΟΛΟΤ
64,8
5.4
21,7
4.2
33,6
33,7
17,1
0.0
0.4
5.4
7.8
0.3
2.8
1.4
0.4
0.5
0.1
0.1
0.3

Τπνινγίδεηαη πσο απήρζεζαλ από ηνπο Γεξκαλνύο θαη κεηαθέξζεθαλ ζηα
ζηξαηόπεδα εξγαζίαο 12 εθαηνκκύξηα άλζξσπνη από 20 επξσπατθέο ρώξεο θαη
γύξσ ζηα 15 εθαηνκκύξηα εξγάζηεθαλ θαηαλαγθαζηηθά ζε δηάθνξα ζεκεία ηεο
θαηερόκελεο Δπξώπεο. . Καηά ηελ επνρή ηνπ κεγίζηνπ ηνπ νη θαηαλαγθαζηηθά
2

εξγαδόκελνη απνηεινύζαλ ην 20% ηνπιάρηζηνλ ηνπ ζπλνιηθνύ εξγαηηθνύ δπλακηθνύ
ηεο Γεξκαλίαο. Πνιινί από απηνύο έραζαλ ηε δσή ηνπο από ηηο θαθνπρίεο, ηελ
θαθνκεηαρείξηζε θαη ηνλ ππνζηηηζκό.
Καη ηη έγηλε κεηά ηνλ πόιεκν; Απνδόζεθε δηθαηνζύλε;
΋ηαλ ν Krupp, κεηά ηε κάρε ηνπ ΢ηάιηλγθξαλη, θαηάιαβε όηη ε Γεξκαλία ζα έραλε
ηνλ πόιεκν άξρηζε λα ξεπζηνπνηεί γεξκαληθά νκόινγα αμίαο 200 εθαηνκκπξίσλ
κάξθσλ ηα νπνία θαη θαηέζεζε ζην εμσηεξηθό. Μεηά ηνλ πόιεκν αξθεηά από ηα
κεραλήκαηα ησλ εξγνζηαζίσλ ηνπ Krupp εζηάιεζαλ ζην εμσηεξηθό ζαλ πνιεκηθέο
απνδεκηώζεηο θαη ν Alfried Krupp θαηαδηθάζηεθε ζε δώδεθα ρξόληα θπιαθή ζαλ
εγθιεκαηίαο πνιέκνπ. ΢ηε θπιαθή θάζηζε κόλν δύν, κέρξη ην 1951, νπόηε θαη
απνθπιαθίζηεθε κε ελέξγεηεο ησλ Ακεξηθάλσλ. Ο Krupp θαη νη βηνκεραλίεο ηνπ, νη
νπνίεο ηνπ επηζηξάθεθαλ, ήζαλ έλα απαξαίηεην όπιν θαηά ηνπ θνκκνπληζκνύ. Οη
δξαζηεξηόηεηέο ηνπ άξρηζαλ πάιη θαη ζε απηέο πεξηιακβάλνληαλ, αξρηθά, λαππεγεία,
πιηθά ζηδεξνδξόκσλ θαη γεσξγηθά κεραλήκαηα.
Μέζσ ησλ επαθώλ ηνπ κε δηάθνξνπο εγέηεο, ηνπ Adenauer ζπκπεξηιακβαλνκέλνπ,
άξρηζε λα ρηίδεη θαη πάιη ηελ απηνθξαηνξία ηνπ. Δπεθηάζεθε ζην Μεμηθό κε κνλάδεο
έιαζεο, ζηελ Αίγππην κε εξγνζηάζηα ραξηνπνηίαο, ζην Ιξάλ κε ρπηήξηα, ζηελ Διιάδα
κε δηπιηζηήξηα, ζην ΢νπδάλ κε εξγνζηάζην ειαίνπ, ζηε Βξαδηιία κε κνλάδα ράιπβα,
ζηελ Ιλδία θαη ζε πνιιέο άιιεο ρώξεο ελώ ζηε Γεξκαλία θαηαζθεύαδε θαη πνιεκηθά
αεξνπιάλα ζε ζπκκαρία κε ηελ Unitend Aircraft αιιά θαη έλα ππξεληθό αληηδξαζηήξα
κε θξαηηθή ρξεκαηνδόηεζε. Ίζσο παξαηεξήζαηε όηη πνιιέο από ηηο παξαπάλσ
ρώξεο ήζαλ πξώελ βξεηαληθέο απνηθίεο ή είραλ θπβεξλήζεηο θεξέθσλα ησλ Άγγισλ.
Σν 1959 ε Krupp ήηαλ ε ηέηαξηε κεγαιύηεξε εηαηξεία ζηελ Δπξώπε θαη ε δσδέθαηε
ζηνλ θόζκν κε 125.000 εξγαδόκελνπο. Καη ελώ ην 1960 έιεμε ην εηδηθό θαζεζηώο
ππό ην νπνίν βξηζθόηαλ ε εηαηξεία, ηα πάληα έιεμαλ πξνο ην ζπκθέξνλ ηεο κε ηελ
ππνζηήξημε ησλ ππνινίπσλ βηνκεράλσλ θαη ηεο Γεξκαληθήο θπβέξλεζεο θαη
ζπλέρηζε ηελ επέθηαζή ηεο. ΢ηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1960 ε εηαηξεία είρε γίλεη
απηό πνπ ήηαλ πάληα, κηα ηδησηηθή νηθνγελεηαθή επηρείξεζε ησλ Krupp ε
θεθαιαηνπνίεζε ηεο νπνίαο αλεξρόηαλ ζηα 500 εθαηνκκύξηα κάξθα.
Σα ίδηα ζπλέβεζαλ θαη κε όιεο ηηο άιιεο εηαηξείεο ζπλεξγάηεο ησλ Ναδί θαη
απνδέθηεο ηεο εξγαζίαο ζθιάβσλ. Η απξνθάιππηε ζπλεξγαζία ηεο IG Farben κε ην
λαδηζηηθό θαζεζηώο θαη ε παξαγσγή από ηελ εηαηξεία ησλ δνινθνληθώλ ρεκηθώλ
πνπ ρξεζηκνπνηήζεθαλ γηα καδηθέο εμνληώζεηο είρε ζαλ απνηέιεζκα ηε δηάιπζε ηνπ
θαξηέι κεηά ην ηέινο ηνπ δεπηέξνπ παγθνζκίνπ πνιέκνπ. Οη εηαηξείεο πνπ είραλ
απνηειέζεη ηελ IG Farben επαλαζπζηάζεθαλ κεηά ηε ιήμε ηνπ πνιέκνπ γηα λα
απνηειέζνπλ θαη πάιη ηηο γλσζηέο Bayer, BASF θαη Hoechst. Σα ίδηα θαη κε ηελ
Siemens, ηελ AEG θαη όιεο ηηο ππόινηπεο. Με ηηο επινγίεο ησλ Ακεξηθάλσλ θαη ησλ
Βξεηαλώλ δόζεθε άθεζε ακαξηηώλ ζηνπο Γεξκαλνύο θαπηηαιηζηέο εγθιεκαηίεο
πνιέκνπ γηα λα ζπλερίζνπλ ην ζεάξεζην έξγν ηνπο.
Με ρξήκαηα ησλ ακεξηθάλσλ θαη κε ηελ εξγαζία ησλ Γεξκαλώλ εξγαηώλ αιιά θαη
ησλ εθαηνκκπξίσλ κεηαλαζηώλ από ηνλ επξσπατθό λόην ην γεξκαληθό θεθάιαην
θαηέθηεζε θαηά ηελ ηειεπηαία δεθαεηία ηνπ 20νπ αηώλα ηελ πξώηε ζέζε ζηελ Δπξώπε
θαη κηα από ηηο πξώηεο ζηνλ θόζκν. Η εξγαζία ησλ κεηαλαζηώλ, απηώλ ησλ
ηεκπέιεδσλ ηνπ επξσπατθνύ λόηνπ, είλαη ηδηαίηεξεο ζεκαζίαο γηα ην γεξκαληθό
θεθάιαην, όπσο θαη γηα θάζε θεθάιαην. Υσξίο λα επσκίδεηαη ην θόζηνο
αλαπαξαγσγήο ηεο εξγαηηθήο δύλακεο, κηα θαη νη κεηαλάζηεο κεγάισλαλ ζηε ρώξα
θαηαγσγήο ηνπο, δέρεηαη κόλν ην θέξδνο από ηελ εξγαζία ηνπο. έηζη ην ζπλνιηθό
θόζηνο αλά εξγαηηθή κνλάδα πεξηνξίδεηαη ζην ειάρηζην.
3

Από ηα κέζα ηεο δεθαεηίαο ηνπ 1990 άξρηζε ηελ επίζεζή ηνπ ζηνπο Γεξκαλνύο
εξγαδόκελνπο θαζειώλνληαο ηνπο κηζζνύο ηνπο. Γελ αξθέζηεθε όκσο ζε απηό απ’
όηη δείρλνπλ νη ηειεπηαίεο εμειίμεηο. Πηζηό, ην γεξκαληθό θεθάιαην, ζηηο παξαδόζεηο
ηνπ πνπ πνηέ δελ απαξλήζεθε ζπκήζεθε ηα θέξδε ηνπ από ηα ζηξαηόπεδα
εξγαζίαο. Γηαβάδνπκε ζηηο εθεκεξίδεο:
του Βαςίλη Γεωργά, από την "Ελευθεροτυπία" τησ Παραςκευήσ 26 Αυγοφςτου.

Σηελ θνξπθή ηεο αηδέληαο αλαδεηθλύνληαη ην ζέκα δεκηνπξγίαο «εηδηθώλ
επελδπηηθώλ δωλώλ» κε ρακειόηεξε θνξνινγία θαη θηελόηεξα εξγαηηθά ρέξηα (θαηά
παξέθθιηζε ηωλ λόκωλ πεξί αληαγωληζκνύ πνπ ηζρύνπλ γηα ηηο ρώξεο ηεο Ε.Ε.), ε
εμαζθάιηζε ηεο ρξεκαηνδόηεζεο ηωλ γεξκαληθώλ επελδύζεωλ θπξίωο από θνηλνηηθά
θνλδύιηα (ΕΣΠΑ, Επξωπαϊθή Τξάπεδα Επελδύζεωλ θ.ά.), αιιά θαη κεζνιάβεζε
ηξάπεδαο-εγγπεηή ηωλ θεθαιαίωλ πνπ ζα επελδύζνπλ ζην κέιινλ γεξκαληθέο
επηρεηξήζεηο. Εηδηθά γηα ην ζέκα ηεο δεκηνπξγίαο «εηδηθώλ επελδπηηθώλ δωλώλ», ν
Γεξκαλόο πθππνπξγόο επέκεηλε θαη ρζεο λα μεθηλήζεη ε ειιεληθή θπβέξλεζε
δηαπξαγκαηεύζεηο κε ηηο Βξπμέιιεο, ώζηε λα επηηύρεη ηελ «εμαίξεζή ηεο» από ηνπο
θνηλνηηθνύο πεξηνξηζκνύο, πξνβάιινληαο ηελ αλάγθε λα επηηεπρζεί αλάπηπμε ηεο
Τέηνηεο δώλεο, πνπ πξνβιέπνπλ ζεκαληηθά θνξνινγηθά θαη επελδπηηθά θίλεηξα αιιά
ελδερνκέλωο θαη δηαθνξεηηθνύο όξνπο εξγαζίαο (ρακειόηεξνη κηζζνί, επέιηθηεο
εξγαζηαθέο ζρέζεηο, «εηζαγωγή» εξγαδνκέλωλ θ.ά.), δελ πξνβιέπνληαη ζηελ
Επξωπαϊθή Ελωζε γηα ιόγνπο ηζόηηκνπ αληαγωληζκνύ ηωλ θξαηώλ-κειώλ
Ση ζα είλαη νη «εηδηθέο επελδπηηθέο δώλεο»; Μηα παξαιιαγή ησλ ζηξαηνπέδσλ
εξγαζίαο πξνζαξκνζκέλσλ ζηηο ζεκεξηλέο ζπλζήθεο. Πεξηνρέο όπνπ δελ ηζρύνπλ νη
λόκνη θαη νη ξπζκίζεηο ηνπ θξάηνπο θαη νη εξγαδόκελνη βξίζθνληαη ππό ηελ απόιπηε
θπξηαξρία ηνπ εξγνδόηε πξνζνκνηάδεη κε ηα γλσζηά ζηνπο Γεξκαλνύο ζηξαηόπεδα
εξγαζίαο. ΢ηα ζηξαηόπεδα απηά δε ζα ζπξώρλνπλ ηνπο εξγαδόκελνπο ηα όπια ησλ
Δο-Δο αιιά ε αλεξγία ε θηώρεηα θαη ε απειπηζία. Καη πάιη θαινκαζεκέλνη νη
Γεξκαλνί θαπηηαιηζηέο δε ζέινπλ λα πιεξώζνπλ θαλ απηνί γηα ηε δεκηνπξγία ησλ
ζηξαηνπέδσλ. Σα ρξήκαηα δεηνύλ λα πξνέξρνληαη από ην Δ΢ΠΑ θαη θνηλνηηθνύο
πόξνπο. Σν απνηέιεζκα όκσο ηηο εξγαζίαο ζηηο δώλεο απηέο, θαη ηδηαίηεξα ε
παξαγόκελε ελέξγεηα, δεηνύλ λα θαηεπζύλεηαη πξνλνκηαθά πξνο ηε Γεξκαλία. Άιινη
κηα ζπλζήθε πνπ καο γπξίδεη πνιύ πίζσ. ΢ηελ επνρή πνπ νη απνηθηνθξάηεο
επέβαιαλ ζηηο απνηθίεο ηνπο ηελ πξνλνκηαθή θαηεύζπλζε ησλ πξώησλ πιώλ πξνο
ηηο κεηξνπόιεηο.
Δίπακε «ε εξγαζία (ησλ άιισλ) απειεπζεξώλεη (ηε Γεξκαλία θαη ην θεθάιαηό
ηεο)».Κάησ από απηό ην πξίζκα θαη δέζκηνη ηεο παξάδνζήο ηνπο πξνζπαζνύλ, θαη
κάιινλ ζα θαηαθέξνπλ, λα δεκηνπξγήζνπλ ζηξαηόπεδα εξγαζίαο θαη ζηελ Διιάδα ε
νπνία, ηππηθά, δελ βξίζθεηαη ππό γεξκαληθή θαηνρή.
Ίζσο θάπνηνη, πνιινί, πνπλ πσο όια απηά είλαη ππεξβνιέο. Μπνξεί θαη λα είλαη.
Έηζη όκσο έιεγαλ θαη ηόηε…. Η ηζηνξία πάλησο δηδάζθεη θαη θαιό είλαη λα ηελ
παίξλνπκε ππόςε καο. Αο κε μερλάκε πσο πνιιά από όζα ζπκβαίλνπλ ζήκεξα
ζηνλ θόζκν θαη ζηελ Διιάδα ζεσξνύληαλ ππεξβνιέο πξηλ από ιίγα ρξόληα.

4

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful