You are on page 1of 92

opracowanie

„Analiza stanu obecnego i perspektywy rozwoju rynku IT”

na zlecenie

Polskiej Agencji Rozwoju Przedsiębiorczości Al. Jerozolimskie 125/127 02-017 Warszawa

ę biorczo ś ci Al. Jerozolimskie 125/127 02-017 Warszawa Opracowanie: Konsultacja merytoryczna: Dariusz M ł ynarczyk

Opracowanie:

Konsultacja merytoryczna:

Dariusz Młynarczyk Albert Borowski Wiceprzewodniczący Sekcji Technik Informacyjnych Stowarzyszenie Elektryków Polskich

Spis treści

1. Wprowadzenie

 

2

2. Charakterystyka rynku

3

3. Segmentacja rynku

8

3.1. ISP – świadczenie usług dostępu do Internetu 8

3.2. Świadczenie usług kolokacji 9

3.3. Hosting 10

3.4. Handel elektroniczny, transakcje, płatności, mikropłatności 12

3.5. e-learning

 

16

3.6. e-praca 20

 

3.7. e-Government

 

22

4. Sieci

bezprzewodowe,

produkty

i

urządzenia

łączności

bezprzewodowej

 

32

5. Bezpieczeństwo w sieci

36

5.1.

Protokoły i standardy

36

6. PKI - Infrastruktura Kluczy Publicznych

 

39

6.1. Co to jest PKI?

 

39

6.2. Podpis elektroniczny

40

6.3. Certyfikaty, oprogramowanie, produkty

 

42

6.4. Ustawa o podpisie elektronicznym

 

47

7. VPN – prywatne sieci wirtualne

 

49

8. Trendy na rynku IT

55

8.1. Statystyki 55

8.2. Prezentacje graficzne danych 66

8.3. Opinie ekspertów z branży IT 71

9. Statystyki

wykorzystania

Internetu

 

w

działalności

Małych

i Średnich Przedsiębiorstw

 

74

10. Podsumowanie

88

11. Bibliografia i źródła

90

11.1. Wydawnictwa

 

90

11.2. Strony internetowe

91

1.

Wprowadzenie

Lata dynamicznego rozwoju, spowodowanego szybkim wzrostem PKB oraz przemianami strukturalnymi polska gospodarka niestety ma już za sobą i nadal tkwi na krawędzi recesji. Postępująca fiskalizacja i rosnące potrzeby budżetu państwa zmniejszają ilość środków dostępnych dla przedsiębiorstw. Maleje wiarygodność kredytowa przedsiębiorstw, banki zmuszone są do tworzenia rezerw pod „złe kredyty” i oferują relatywnie wysokie ich oprocentowanie. To z kolei zniechęca przedsiębiorców do inwestowania a klientów indywidualnych do utrzymywania wysokiego poziomu konsumpcji. 1 Gorsze wyniki przedsiębiorstw wynikające ze spadku koniunktury w gospodarce spowodowały obniżenie nakładów na inwestycje, w tym także na informatykę. 2 Przedsiębiorstwa – oszczędzając – decydują się na zakup z zewnątrz wyłącznie usług o wysokiej wartości dodanej, od dostawców, których doświadczenie znacznie wykracza poza ogólnie dostępną wiedzę. 3 Systemy zintegrowanego zarządzania klasy ERP stają się dla firm równoprawnym narzędziem zwiększania swojej konkurencyjności i traktowane są tak samo, jak inwestycje w środki produkcji. 4

Niemniej jednak sukcesy osiągnięte w zakresie „nowej bankowości” przez Intelligo i mBank pozwalają przypuszczać, że branża IT stanie się również w Polsce stymulatorem procesów gospodarczych i pozwoli na podniesienie efektywności działania naszych przedsiębiorstw. Kluczowym czynnikiem sukcesu jest dziś jakość świadczonych usług, poparta znajomością marki. Największą szansę na przetrwanie mają firmy, które wykorzystają wszystkie dostępne narzędzia wspomagające działalność przedsiębiorstwa, w tym systemy CRM, e-commerce, mobile sales.

1 Na podstawie: D. Odzioba, ABN AMRO Bank (Polska) S.A., Warsaw Business Journal Book of Lists 2003, Warszawa, 2003, s. 13.

2 Na podstawie: S. Nakonieczny, Postęp technologiczny wyprzedza sprzedaż - Nasz Rynek Kapitałowy, nr 9/2002, s. 36.

3 Na podstawie: A. Głowacki, DGA S.A., Warsaw Business Journal Book of Lists 2003, Warszawa, 2003, s. 39.

4 Na podstawie: A. Sadzik, Ster-Projekt S.A., Warsaw Business Journal Book of Lists 2003, Warszawa, 2003, s. 111.

2.

Charakterystyka rynku

Kondycja branży IT w Polsce jest pochodną sytuacji gospodarczej kraju i bardzo silnie skorelowana jest z potencjałem inwestycyjnym polskich przedsiębiorstw. Pogorszenie sytuacji gospodarczej pociąga za sobą spadek wartości inwestowanych przez przedsiębiorców środków, w tym środków związanych z inwestycjami w infrastrukturę teleinformatyczną.

Nie oznacza to oczywiście, że spadły potrzeby przedsiębiorstw związane z modernizacją ich zaplecza informatycznego, jednak dekoniunktura gospodarcza obecnie dotyka najbardziej producentów i dystrybutorów sprzętu teleinformatycznego, powodując spadek cen i zmniejszanie się możliwych do osiągnięcia marż. Dodatkowo najwięksi producenci sprzętu są zmuszeni do konkurowania z małymi firmami montującymi komputery dla małych przedsiębiorstw i rynku detalicznego.

Rynek oprogramowania wykazuje nieco większą odporność na spadek koniunktury w gospodarce. W pewnej części wynika to z nasilonej walki z piractwem, w części ze wzrostu popytu na oprogramowanie finansowe i bankowe oraz aplikacje internetowe.

Najmniej wrażliwy na spadek koniunktury gospodarczej jest sektor usług informatycznych. Szacuje się, że jego wartość wzrosła w 2002 roku o 10% do 12%. Pewien wpływ na ten obraz sektora usług informatycznych ma fakt, że w obliczu

kryzysu gospodarczego część firm działających dotychczas w innych sektorach branży

IT wprowadziło do swojej oferty różnego rodzaju usługi informatyczne, np. usługi

internetowe.

W samym sektorze usług informatycznych największą dynamikę wzrostu wykazują

usługi outsourcingu w zakresie dzierżawy łącz, sprzętu, infrastruktury i oprogramowania. Szacuje się, że w 2002 roku dynamika wzrostu wartości

outsourcingu informatycznego wzrosła o około 30%.

Wartość całego rynku IT w Polsce w 2002 roku szacowana jest na 3,1 – 3,25 mld USD. 5

5 Na podstawie: Z. Zwierzchowski, Wolniej niż gospodarka, Rzeczpospolita, Lista 500 – wyniki w 2002 r., s. 63, 64.

Tab. 1.

Polski rynek IT w latach 1996 - 2002 [mld USD]

rok

1996

1997

1998

1999

2000

2001

2002*

mld USD

1 593

1 909

2 073

2 489

2 656

2 978

3 175

* - średnia arytmetyczna wartości z różnych oszacowań

Źródło: J. Molga, Polski rynek informatyczny w 2001 r., Raport Teleinfo 500, Migut Media, Warszawa, tom I, s. 4.

Z. Zwierzchowski, Wolniej niż gospodarka, Rzeczpospolita, Raport Lista 500 – wyniki

2002 r., Presspublica, Warszawa, 2003, s. 63.

Rys. 1.

Polski rynek IT w latach 1996 - 2002 [mld USD]

3 500 3 175 2 978 3 000 2 656 2 489 2 500 2
3
500
3 175
2 978
3
000
2 656
2 489
2
500
2 073
1 909
2
000
1 593
1
500
1
000
500
0
1996
1997
1998
1999
2000
2001
2002*
Rok
[mld USD]

Źródło: opracowanie własne na podstawie: J. Molga, Polski rynek informatyczny w 2001 r., Raport Teleinfo 500, Migut Media, Warszawa, tom I, s. 4.

Z. Zwierzchowski, Wolniej niż gospodarka, Rzeczpospolita, Raport Lista 500 – wyniki

2002 r., Presspublica, Warszawa, 2003, s. 63.

Tab. 2.

Polski rynek systemów ERP [mln USD]

rok

[mln USD]

2001

2002

2003*

88,5

104,3

119,0

* - prognozy

Źródło: A. Bielewicz, Powoli ale jednak do przodu, Computerworld Polska Online, www.computerworld.pl, 2003-05-08.

Rys. 2.

Polski rynek systemów ERP [mln USD]

140,0 119,0 104,3 120,0 88,5 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 0,0 2001 2002 2003* Rok
140,0
119,0
104,3
120,0
88,5
100,0
80,0
60,0
40,0
20,0
0,0
2001
2002
2003*
Rok
[mln USD]

Źródło: opracowanie własne na podstawie A. Bielewicz, Powoli ale jednak do przodu, Computerworld Polska Online, www.computerworld.pl, 2003-05-08.

Tab. 3.

Polski rynek usług IT [mln USD]

rok

[mln USD]

2001

2002

2003*

726,1

802,5

889,9

* - prognozy

Źródło: A. Bielewicz, Powoli ale jednak do przodu, Computerworld Polska Online, www.computerworld.pl, 2003-05-08.

Rys. 3.

Polski rynek usług IT [mln USD]

889,9 1 000,0 802,5 900,0 726,1 800,0 700,0 600,0 500,0 400,0 300,0 200,0 100,0 0,0
889,9
1 000,0
802,5
900,0
726,1
800,0
700,0
600,0
500,0
400,0
300,0
200,0
100,0
0,0
2001
2002
2003*
Rok
[mln USD]

Źródło: opracowanie własne na podstawie A. Bielewicz, Powoli ale jednak do przodu, Computerworld Polska Online, www.computerworld.pl, 2003-05-08.

Tab. 4.

Polski rynek aplikacji biznesowych CRM, SCM, Zarządzania Wiedzą, itp. [mln USD]

rok

[mln USD]

2001

2002

2003*

121,3

134,1

151,6

* - prognozy

Źródło: A. Bielewicz, Powoli ale jednak do przodu, Computerworld Polska Online, www.computerworld.pl, 2003-05-08.

Rys. 4.

Polski rynek aplikacji biznesowych CRM, SCM, Zarządzania Wiedzą, itp. [mln USD]

151,6 160,0 134,1 121,3 140,0 120,0 100,0 80,0 60,0 40,0 20,0 0,0 2001 2002 2003*
151,6
160,0
134,1
121,3
140,0
120,0
100,0
80,0
60,0
40,0
20,0
0,0
2001
2002
2003*
Rok
[mln USD]

Źródło: opracowanie własne na podstawie A. Bielewicz, Powoli ale jednak do przodu, Computerworld Polska Online, www.computerworld.pl, 2003-05-08.

3.

Segmentacja rynku

3.1. ISP – świadczenie usług dostępu do Internetu

Skrót ISP (ang. Internet Service Provider) oznacza:

Firmę sprzedającą usługi telekomunikacyjne umożliwiające połączenie z siecią Internet (np. przez zwykły dostęp telefoniczny, dostęp łączem dzierżawionym, ISDN, ATM).

Dostawcę usług sieci Internet, np. takich jak poczta elektroniczna lub protokół przesyłania plików. 6

W 2001 roku w Polsce tego typu usługi świadczyły 62 podmioty gospodarcze.

Wartość rynku tych usług wyniosła w 2001 roku ponad 630 mln zł i wzrosła o prawie

300% w porównaniu do roku 2000. Telekomunikacja Polska miała w 2001 roku prawie 60% udział w rynku usług ISP. Telekomunikacja Polska wraz z Internet Partners oraz NASK zajęli ponad 80% tego rynku – pozostałe 59 podmiotów podzieliło między siebie pozostałe 19% udziału w rynku.

Na rynku usług dostępowych dla klientów indywidualnych i mikrofirm Telekomunikacja Polska nie ma praktycznie żadnej konkurencji, jedynym konkurentem

na tym polu jest OnetKonekt z własnym numerem dostępowym 0-20.

Tab. 5.

Rynek usług internetowych ISP w Polsce w latach 2000 - 2001 [tys. zł]

 

Przychody ze sprzedaży usług ISP [tys. zł]

Dynamika

Udział w rynku w 2001 r.

Firma

2001/2000

2000

2001

 

TP S.A.

44

035

375

000

752%

59%

Internet Partners

42

144

76

665

82%

12%

NASK

49

404

60

090

22%

10%

Pozostali

31

691

120

605

281%

19%

Razem

167 274

632 360

278%

100%

Źródło: T. Kulisiewicz, Spokojny wzrost w Internecie, Raport Teleinfo 500, Migut Media, Warszawa, tom II, s. 23.

6 Na podstawie: www.interia.pl, Słownik Encyklopedyczny, INFORMATYKA, Wydawnictwo Europa.

Rys. 5.

Struktura rynku usług internetowych ISP w Polsce w 2001 r. [tys. zł]

NASK

10% Internet Partners Pozostali 12% 19%
10%
Internet Partners
Pozostali
12%
19%

TP S.A.

59%

Źródło: T. Kulisiewicz, Spokojny wzrost w Internecie, Raport Teleinfo 500, Migut Media, Warszawa, tom II, s. 23.

Niezależni ISP nie mają większych szans na konkurowanie z Telekomunikacją Polską w obszarze uruchamiania własnych ogólnopolskich numerów dostępowych do Internetu. Ich wysiłki koncentrują się na świadczeniu pozostałych usług WWW, hostingu, udostępnianiu stałych łącz i usługi integracyjne. 7

3.2. Świadczenie usług kolokacji

Świadczenie usług kolokacji polega na odpłatnym udostępnianiu klientom odpowiednio wyposażonego, przygotowanego i zabezpieczonego miejsca do umieszczania w nim składników infrastruktury informatycznej klienta, np. serwerów itp. Dla klienta jest to forma outsourcingu, gdyż przenosi on na usługodawcę ciężar zapewnienia odpowiednich warunków i zapewnienia bezpieczeństwa pracy znajdujących się w kolokacji urządzeń. Kolokacja stwarza możliwość umieszczenia infrastruktury informatycznej klienta w nowoczesnych centrach przetwarzania danych – potocznie nazywanych „farmami serwerów” – wyposażonych zazwyczaj w klimatyzację, zabezpieczenia antywłamaniowe i przeciwpożarowe, dodatkowe zasilanie awaryjne oraz dostęp do sieci kilku niezależnych operatorów w celu zagwarantowania pełnego bezpieczeństwa

7 Na podstawie: T. Kulisiewicz, Spokojny wzrost w Internecie, Raport Teleinfo 500, Migut Media, Warszawa, tom II, s. 22-23.

i niezawodności pracy powierzonych urządzeń oraz nieprzerwanego dostępu klienta do własnych zasobów. Oznaczać to również powinno optymalizację kosztów związanych z konserwacją i obsługą serwerów oraz zrezygnowania przez klienta z konieczności utrzymywania własnej serwerowi. Zazwyczaj z usług kolokacji korzystają:

Dostawcy usług internetowych (ISP, ASP, twórcy serwisów i aplikacji).

Firmy i instytucje wykorzystujące Internet na potrzeby swojej działalności. 8

3.3. Hosting

Świadczenie usług hostingu polega na odpłatnym udostępnianiu klientowi sprzętu informatycznego za pośrednictwem łącz dzierżawionych. W zależności od swoich potrzeb klient może skorzystać z usługi hostingu dedykowanego lub hostingu wirtualnego. Hosting dedykowany polega na dzierżawie klientowi całych urządzeń.

Hosting współdzielony oferowany jest klientom, którzy nie potrzebują udostępnienia

w całości oddzielnego serwera.

Korzystanie z usług hostingu pozwala klientowi na uniknięcie inwestycji związanych z zakupem własnego serwera i daje mu dostęp do najnowocześniejszego sprzętu za

ułamek jego ceny. Ponadto klient zwolniony jest z zadań związanych z jego rozbudową, konserwacją i zapewnieniem bezpieczeństwa danych. Hosting może obejmować tylko sprzęt komputerowy lub sprzęt komputerowy wraz z systemami operacyjnymi oraz dodatkowym oprogramowaniem - usługa obejmuje wtedy również instalację dostarczanego systemu operacyjnego oraz dodatkowego oprogramowania. Hosting jest formą outsourcingu i stwarza klientowi możliwość optymalizacji kosztów inwestycji w informatykę.

Z usług hostingu najczęściej korzystają dostawcy usług internetowych (ISP, ASP,

twórcy serwisów i aplikacji) oraz firmy i instytucje wykorzystujące aktywnie Internet

w swojej działalności.

8 Na podstawie: www.incenti.pl - usługi - kolokacja, Incenti S.A.

Udostępniany w usłudze hostingu sprzęt informatyczny ulokowany jest w odpowiednio wyposażonym i zabezpieczonym miejscu, zwanym „Data Center”. W szczególności dotyczy to rozwiązań gwarantujących bezpieczeństwo oraz poprawne funkcjonowanie infrastruktury informatycznej w zakresie zasilania, gazo- i pyłoszczelności oraz stałej, optymalnej temperatury serwerowni:

Gwarantowane zasilanie – realizowane łączem do dwóch lub więcej niezależnych stacji transformatorowych, często dodatkowym zabezpieczeniem jest generator oraz zasilacze awaryjne.

Klimatyzacja – często z zapasowym systemem chłodzenia, który uruchamia się automatycznie w przypadku awarii systemu podstawowego.

Łącza telekomunikacyjne – najczęściej bardzo szybkie połączenie z siecią Internet realizowane przez dwóch lub więcej niezależnych dostawców Internetu.

System wykrywania pożaru, automatycznego gaszenia pożaru gazem, ustalona akcja gaśniczą ze strażą pożarną.

Całodobowy monitoring pomieszczeń oraz bezpośredniego otoczenia.

System antywłamaniowy.

Odpowiednie procedury zarządzania zasobami informatycznymi oraz komunikowania się z klientem, gwarantujące odpowiednie zarządzanie zmianami oraz problemami i odpowiednio szybką reakcję na zdarzenia.

Wraz z usługami hostingu świadczone są usługi dodatkowe, które najczęściej obejmują:

Backup danych – zautomatyzowany system tworzenia kopii archiwalnych umożliwiający tworzenie kopii zapasowych danych bez przerw w pracy systemu klienta. Wykonane kopie mogą być przechowywane w bibliotece taśmowej, w kasie pancernej, w skrytce bankowej, mogą być także wysyłane do siedziby klienta.

Raportowanie - sporządzanie okresowych raportów z prac systemu zawierających informację o dostępności systemu, podstawowych parametrach wydajnościowych, wykorzystania dysków, informacje o stanie bezpieczeństwa systemu, wykonywaniu kopii archiwalnych, raporty z incydentów, przeprowadzonych zmian oraz propozycje przyszłych zmian w konfiguracji systemu.

Zarządzanie zasobami klienta.

Doradztwo – prognozowanie stopnia wykorzystania zasobów informatycznych w przyszłości i doradzanie klientowi w zakresie przyszłych inwestycji. 9

3.4. Handel elektroniczny, transakcje, płatności, mikropłatności

W Internecie można kupić praktycznie wszystko. Największym powodzeniem wśród polskich internautów dokonujących zakupów w sieci w roku 2002 cieszyły się:

Usługi turystyczne (bilety lotnicze, wycieczki).

Książki, płyty CD i DVD.

Multimedia.

Usługi IT (hosting, konta e-mail i www).

Oprogramowanie.

Prenumerata.

Kosmetyki.

Transakcje dokonywane podczas zakupów przez Internet są autoryzowane w odpowiednich centrach autoryzacyjnych. Centra te prowadzą autoryzację on-line, tzn. w czasie rzeczywistym oraz rozliczają transakcje przeprowadzane przy użyciu kart płatniczych. Podczas autoryzacji sprawdzane są termin ważności karty oraz wysokość dostępnych na karcie środków oraz inne informacje, np. kod CVV2/CVC2 zwiększające bezpieczeństwo transakcji. Autoryzacja on-line w Internecie daje natychmiastowy wynik oraz blokuje określoną kwotę na karcie użytkownika karty. Dane o kartach użytych do transakcji nie trafiają do obsługi sklepu. Proces autoryzacji transakcji i samo połączenie internetowe zabezpieczane są protokołami szyfrującymi SSL i SET. Największym centrum autoryzacyjnym dla sklepów internetowych w Polsce jest eCard S.A.

Karty płatnicze są wydawane ich posiadaczom (firmom i osobom fizycznym) przez ich banki, we współpracy z organizacjami płatniczymi. Najpopularniejszymi w Polce organizacjami płatniczymi są Visa i MasterCard/Europay.

9 Na podstawie: www.incenti.pl - usługi - hosting, Incenti S.A.

Ze względu na sposób rozliczania transakcji karty płatnicze dzielą się na:

Karty kredytowe – pozwalające na dokonywanie zakupów w trakcie okresu rozliczeniowego do określonego limitu przy użyciu środków finansowych banku-wystawcy karty. Po okresie rozliczeniowym, np. po 1 miesiącu użytkownik karty kredytowej musi uregulować swoje zobowiązania wobec banku. Odsetki są naliczane przez bank tylko od niespłaconych w terminie kwot zobowiązań użytkownika karty wobec banku, zaś niespłacone zobowiązania przechodzą do salda następnego okresu rozliczeniowego.

Karty obciążeniowe – pozwalające na dokonywanie zakupów w trakcie okresu rozliczeniowego do określonego limitu bez angażowania własnych środków pieniężnych. Karty obciążeniowe są powiązane bezpośrednio z kontem osobistym użytkownika. Konto to jest automatycznie obciążane przez bank- wystawcę na koniec okresu rozliczeniowego kwotą zadłużenia na karcie oraz prowizją – z reguły na poziomie 1% wartości przeprowadzonych w okresie rozliczeniowym transakcji.

Karty debetowe – podobnie jak karty obciążeniowe są powiązane z kontem osobistym użytkownika. Jednak transakcje są nie są rozliczane cyklicznie, lecz datami transakcji.

Karty płatnicze dzielą się także na:

Elektroniczne – płaskie. Najpopularniejsze w Polsce karty tego typu to karty debetowe Visa Electron i Maestro.

Wypukłe – embosowane, wytłaczane. Najpopularniejsze w Polsce karty tego typu to karty kredytowe i obciążeniowe Visa i MasterCard/Europay.

Ze względu na przyznany maksymalny limit miesięcznych wydatków klasyfikuje się karty jako:

Classic.

Silver.

Gold.

Platinium.

Najnowszy pod kątem technologicznym podział kart to podział na:

Karty tradycyjne.

Karty wirtualne – są one odpowiednikami zwykłych kart płatniczych i służą do przeprowadzania transakcji w Internecie. Mogą one mieć postać zwykłej karty plastikowej, pozbawionej jednak paska magnetycznego, chipu i hologramu organizacji płatniczej albo wydruku zawierającego dane na temat karty. Najczęściej karty wirtualne są wydawane przez bank-iwystawców jako karty debetowe – z natychmiastowym obciążaniem rachunku użytkownika karty

w

momencie dokonywania transakcji. Tego typu karty nie mogą być używane

w

tradycyjnych terminalach płatniczych w sklepach i punktach usługowych.

Karty wirtualne honorowane są także przy zawieraniu transakcji typu MOTO (Mail Order / Telephone Order). Transakcje typu Mail Order polegają na podaniu numeru karty na formularzu zamówienia przesyłanym do sklepu zwykłą pocztą. W przypadku zawierania transakcji typu Telephone Order użytkownik podaje numer karty pracownikowi Call Center sklepu. 10

W 2002 roku eCard S.A. dokonał autoryzacji transakcji na kwotę 22,9 mln zł, co

w porównaniu do roku 2001 (4,7 mln zł) stanowi pięciokrotny wzrost. Czterokrotnie wzrosła ilość transakcji. Wzrosła też średnia wartość pojedynczej transakcji.

W 2002 roku w Polsce dokonano autoryzacji transakcji internetowych na około

29 mln zł. W 2002 roku w Polsce działało około 700 e-sklepów. 11

Tab. 6.

Transakcje internetowe autoryzowane przez eCard

rok

2001

2002

2002/2001

ilość transakcji [tys.]

24,6

103

419%

kwota transakcji [mln zł]

4,7

22,9

487%

średnia wartość 1 transakcji [zł]

191

222

116%

Źródło: www.ecard.pl, dnia 2003-05-08.

10 Na podstawie: www.ecard.pl, dnia 2003-05-08.

11 Źródło: www.ecard.pl, dnia 2003-05-08.

Rys. 6.

Ilość transakcji internetowych autoryzowanych przez eCard.

103 419% 120 100 80 60 24,6 100% 40 20 0 2001 2002 Ilość transakcji
103
419%
120
100
80
60
24,6
100%
40
20
0
2001
2002
Ilość transakcji [tys.]

Rok

Źródło: opracowanie własne na podstawie www.ecard.pl, dnia 2003-05-08.

Rys. 7.

Wartość transakcji internetowych autoryzowanych przez eCard.

22,9 30 487% 25 20 15 4,7 100% 10 5 0 2001 2002 [mln zł]
22,9
30
487%
25
20
15
4,7
100%
10
5
0
2001
2002
[mln zł]

Rok

Źródło: opracowanie własne na podstawie www.ecard.pl, dnia 2003-05-08.

Rys. 8.

Średnia jednostkowa wartość transakcji internetowych autoryzowanych przez eCard.

[zł]

250

200

150

100

50

0

222 116% 191 100% 2001 2002
222
116%
191
100%
2001
2002

Rok

Źródło: opracowanie własne na podstawie www.ecard.pl, dnia 2003-05-08.

System mikropłatności pozwala na dokonywanie w serwisach internetowych bezpiecznych płatności małych kwot za wybrane artykuły bez użycia kart kredytowych. Działanie systemu opiera się stworzeniu u operatora usługi wirtualnego pseudokonta zwanego mikrokontem, z którego można robić przelewy kwot począwszy już od jednego grosza. System działa bezprowizyjnie dla kupującego, dlatego możliwe i opłacalne stało się uiszczanie tak małych kwot. Mikrokonto można zasilać zwykłym przelewem, wpłatą na poczcie lub za pomocą karty kredytowej. Wszelkie transakcje obsługiwane są przez operatora usługi. 12

3.5. e-learning

Technologie informatyczne dają ogromne możliwości wykorzystania ich w nauczaniu. Dotyczy to zarówno sfery edukacji akademickiej jak i obszaru szkoleń i doskonalenia umiejętności przez pracowników.

12 źródło: www.it-consulting.pl, dnia 2003-05-08.

E-learning jest techniką szkolenia wykorzystującą wszelkie dostępne media elektroniczne, w tym Internet, intranet, extranet, przekazy satelitarne, taśmy audio/video, telewizję interaktywną oraz CD-ROMy.

E-learning można podzielić na cztery kategorie, od najbardziej podstawowych do zaawansowanych:

Bazy danych - jest to jego najprostsza forma, często spotykana w Internecie (np. bazy danych, zawierające wyjaśnienia problemów z oprogramowaniem, wraz z instrukcjami, pozwalającymi zrealizować określone zadania, czy też encyklopedie multimedialne).

Support online - forma e-learningu funkcjonująca w podobny sposób jak bazy danych. Działa on poprzez różnego rodzaju forum, chat rooms, biuletyny, e-maile lub system komunikatów informacyjnych. Jest bardziej interaktywny niż bazy danych, oferuje możliwość uzyskania dokładniejszych informacji jak

i szybsze reakcje na zgłaszane zapytania.

Szkolenia asynchroniczne - najbardziej znana forma e-learning, niezależnie od sposobu dostępu, pozwala na naukę we własnym tempie, umożliwia kontakt

z instruktorami poprzez grupy dyskusyjne, e-maile i biuletyny lub może być od nich całkowicie niezależny zawierając odwołania do materiałów źródłowych.

Szkolenia synchroniczne - to szkolenia prowadzone w czasie rzeczywistym przez instruktora, każdy dołącza się o określonej porze i komunikuje się

z instruktorem i innymi uczestnikami szkolenia, można podnieść ''wirtualną''

rękę i spytać lub odpowiedzieć, cały czas widzi się ''wirtualną'' tablicę, ten rodzaj szkolenia przeprowadza się zazwyczaj przez Internet, Intranet lub wideo- konferencje. 13

Wartość rynku e-learning w Europie do 2004 roku szacowana jest na 4 mld USD. Pomimo tak dużego potencjału wiele firm nie dowierza tej nowoczesnej formie edukacji. Analitycy z firmy badawczej Mummert+Partner uważają, że boom na e-learning rozpocznie się pomiędzy 2004 a 2006 rokiem, a dzięki e-learning firmy będą w stanie zaoszczędzić do 30% kosztów przeznaczonych na dokształcanie.

13 Źródło: Czym jest e-learning, www.szkolenia.com, dnia 2003-05-08 w oparciu o pracowanie DataGroup S.A.

W Polsce e-learning jest jeszcze w fazie wczesnego rozwoju. Świadczeniem usług z nią związanych interesują się dostawcy technologii, ośrodki szkoleniowe, przedstawicielstwa zagranicznych firm, specjalizujących się w kompleksowych usługach, związanych z edukacją na odległość. O sprzedaży czy udostępnianiu własnych narzędzi myślą również niektóre szkoły i uczelnie. Tym segmentem rynku interesuje się też kilku polskich integratorów, a także wiele małych firm i ośrodków edukacyjnych, specjalizujących się w kursach zarówno IT, jak i biznesowych, które liczą, że za kilka lat e-learning stanie się pokaźnym źródłem ich przychodów. Wszystkie te organizacje szukają dla siebie miejsca na rynku e-learning.

W niewielu przypadkach Internet jest rzeczywistym medium wykorzystywanym do

prowadzenia szkoleń, w większości oferta polega instalowaniu aplikacji e-learning w sieciach intranetowych korporacji, które są zainteresowane podnoszeniem kwalifikacji swoich pracowników. Na taki stan rzeczy wpływ ma wciąż wysoki koszt dostępu do sieci Internet oraz fakt, że największe sieci teleinformatyczne w Polsce są słabo przygotowane do transmisji danych multimedialnych wysokiej jakości. W takiej

sytuacji najprostszym, najtańszym i najbardziej niezawodnym rozwiązaniem jest wdrożenie systemu w siedzibie firmy, która chce wyszkolić personel. 14

Jedną z najważniejszych i najtrudniejszych do rozwiązania kwestii jest właściwe zaprojektowanie systemu e-learning, tak aby zachować właściwe proporcje i relacje pomiędzy człowiekiem (twórcą i użytkownikiem) a technologią.

Za stosowaniem tego typu formy kształcenia i doskonalenia umiejętności w Polsce

przemawiają:

Zmiany w gospodarce, wymuszające na pracownikach konieczność ciągłego doskonalenia i nabywania wyższych kwalifikacji.

Lawinowy wzrost bezrobocia wśród młodzieży. Jest to oczywiście spowodowane obecną sytuacją gospodarczą i niedoborem miejsc pracy, niemniej jednak przyczyną najważniejszą jest fakt, że ogromna część tej młodzieży nie posiada wykształcenia na miarę naszych czasów. Aby zwiększyć

14 E-learning - ogólny zarys sytuacji na rynku, www.szkolenia.com, dnia 2003-05-08, na podstawie opracowania DataGroup S.A.

swoje szanse na znalezienie dobrej pracy należy to wykształcenie uzupełniać lub też całkowicie zmieniać swoje kwalifikacje.

Firmy potrzebują pracowników z coraz wyższymi kwalifikacjami. Zjawisko to zintensyfikuje się po przystąpieniu Polski do Unii Europejskiej i nasze przedsiębiorstwa zaczną funkcjonować w jeszcze bardziej konkurencyjnym środowisku.

Niezastąpionym narzędziem do rozwiązywania tych problemów jest, e-learning czyli nauka na odległość, wykorzystująca najnowsze osiągnięcia branży IT, korzystająca z Internetu jako medium odbioru i przekazu. Współczesne technologie dostarczają nowych źródeł zasobów i baz danych (Internet), nowych możliwości komunikacji (poczta elektroniczna, videokonferencje) i coraz efektowniejszych narzędzi pracy (coraz wydajniejsze komputery, nowe oprogramowanie).

Aby e-learning sprostał stawianym przed nim oczekiwaniom powinien spełnić kilka istotnych warunków:

Student (lub inny uczestnik systemu) powinien być samodzielny

i odpowiedzialny.

System powinien być ukierunkowany na użytkownika, a nie na technologię. Powinien dawać użytkownikowi poczucie, że po drugiej stronie jest jednak człowiek a nie tylko bezduszna maszyna.

System powinien być elastyczny w dostosowywaniu do indywidualnych potrzeb, preferencji i możliwości użytkownika.

System powinien być prawdziwie interaktywny, dawać możliwość kontaktu

z wykładowcą i innymi uczestnikami systemu, czyli tworzyć jak najlepszy

substytut rzeczywistego świata studenckiego czy środowiska szkoleniowego.

Systemy e-learning mają jeszcze jedną bardzo istotną zaletę – dają realną możliwość wyrównywania szans edukacyjnych wszystkim tym, którzy nie mogą studiować w sposób tradycyjny:

Zdolnych ludzi z każdego zakątka Polski.

Niepełnosprawnych.

Budowa efektywnego systemu e-learning wymaga znacznych nakładów inwestycyjnych zarówno w infrastrukturę jak i w systemy kontroli jakości kształcenia. Koszt jednostkowy kształcenia w systemie e-learning spada znacząco przy większej liczbie użytkowników systemu. 15

3.6. e-praca

E-praca (telepraca) - każda działalność w firmie, która wymaga przetwarzania danych i przesyłania ich za pomocą łączy telekomunikacyjnych, wykonywana poza główną siedzibą przedsiębiorstwa. 16 Cechą charakterystyczną telepracy jest więc wykonywanie jej poza siedzibą pracodawcy przy użyciu nowoczesnej technologii elektronicznej - najczęściej Internetu.

Rada Ministrów przyjęła 4 lutego 2003 r. dokument pt. "Kierunki działań Rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw od 2003 do 2006 roku". Jest to dokument, określający politykę państwa w stosunku do sektora MSP (małych i średnich przedsiębiorstw) z uwzględnieniem zmian, które nastąpią po akcesji Polski do Unii Europejskiej i kierunków określonych w Europejskiej Karcie Małych Przedsiębiorstw, podpisanej przez Polskę w kwietniu 2002 r. W ramach realizacji “Kierunków działań Rządu wobec małych i średnich przedsiębiorstw od 2003 do 2006 roku” planuje się między innymi wspieranie tworzenia nowych miejsc pracy oraz nowych form zatrudniania np. pracy czasowej i telepracy, w tym również na obszarach wiejskich. Rządowy projekt ustawy nowelizującej Kodeks pracy, ułatwia wprowadzenie telepracy poprzez zapis: "o wykonywaniu pracy poza zakładem pracy". 17

E-praca (telepraca) jest niewątpliwie formą przeciwdziałania bezrobociu.

W systemie telepracy można wykonywać wiele zadań:

Prace programistyczne, rozwój i obsługa programów komputerowych - jest to najczęstsza funkcja związana z e-pracą (59%). 18

15 Na podstawie: Prof. dr hab. J. Kalisiak, Wyzwania XXI wieku, Zarządzanie Zmianami nr 3/2002, Wyższa Szkoła Zarządzania The Polish Open University, Pret S.A., Warszawa, 2002, s. 1-2.

16 Źródło: E-praca zdobywa Europę, www.biznesnet.pl, 2003-05-09.

17 Źródło: Program działań wobec małych i średnich przedsiębiorstw, www.mpips.gov.pl, 2003-05-09.

Tłumaczenia.

Działalność marketingową.

Telepraca zwiększa elastyczność zatrudnienia, pozwala zaktywizować osoby niepełnosprawne i wszystkich tych, którzy z różnych przyczyn wolą lub muszą przebywać w domu.

Dzięki temu systemowi pracy, pracodawca może m.in. zmniejszyć koszty pracy poprzez ograniczenie powierzchni biurowej niezbędnej do prowadzenia działalności, a także zwiększyć wydajność pracy m.in. przez zmniejszenie absencji chorobowej.

Telepracę można wykonywać w ramach stosunku pracy lub na własny rachunek.

W polskich warunkach jest to zazwyczaj praca wykonywana w domu, dlatego niektórzy

proponują stosowanie umowy o pracę nakładczą jako podstawę prawną świadczenia telepracy.

W Polsce największą przeszkodą w propagowaniu idei telepracy jest bariera psychiczna

występująca zarówno u pracodawców, jaki i pracowników. Dlatego też Ministerstwo Gospodarki, Pracy i Polityki Społecznej zamierza popularyzować tę formę zatrudnienia.

W Polsce Fundacja Fuga Mundi propaguje tę formę zatrudnienia reprezentując środowisko osób niepełnosprawnych, a Fundacja Centrum Promocji Kobiet upowszechnia telepracę jako szansę pracy dla kobiet. 19

Z

sondażu przeprowadzonego w 2001 roku przez Instytut Studiów nad Zatrudnianiem

w

18 krajach Europy (w tym Polska, Czechy, Węgry) wynika, że z pewnych form

e-pracy korzysta tam 49% firm. 20

18 Źródło: E-praca zdobywa Europę, www.biznesnet.pl, 2003-05-09.

19 Źródło: Program działań wobec małych i średnich przedsiębiorstw, www.mpips.gov.pl, 2003-05-09.

20 Źródło: E-praca zdobywa Europę, www.biznesnet.pl, 2003-05-09.

3.7. e-Government

e–Government (Rząd w Internecie) to sposób w jaki państwa wykorzystują nowe technologie by oferować obywatelom znacznie praktyczniejszą, użyteczniejszą i łatwiejszą w obsłudze od dotychczasowej możliwość dostarczania usług i informacji, które będą dostosowane do ich potrzeb. To działania zmierzające do usprawnienia istniejącej infrastruktury, poszukiwania rozwiązań ułatwiających pracę w sektorze publicznym (modyfikujących relacje władza-obywatel). Wszystko po to, by podnieść jakość serwisu i zwiększyć szansę na współudział obywateli w procesach demokratycznych. 21

Podstawową, zatem funkcją tego medium jest ułatwienie obywatelowi spełnienia powinności wobec państwa oraz umożliwienie skorzystania w prosty sposób z usług dla zaspokojenia własnych potrzeb. Ważną sprawą w dzisiejszych realiach jest informacja, jej pewność i łatwość pozyskania oraz odpowiednia funkcjonalność medium, dlatego wszelkie systemy powinny być dostosowane do oczekiwań społecznych w tym zakresie. Oczekiwania społeczne będą w jednym z głównych kryteriów zarówno dla projektantów systemów, specjalistów ds. wdrożeń jak i również dla odbiorców, czyli administracji różnego szczebla. Z przeprowadzonych badań w Europie wynika, że oczekiwania społeczne w stosunku do Internetu na pierwszym miejscu stawiają dostęp do administracji publicznej różnych szczebli. Można zatem postawić tezę, że rozwiązania e–Government będą wymagały bardziej przychylnego traktowania przez władze, co może wiązać się z dużą atrakcyjnością tego rynku od strony sprzętu, technologii i usług.

21 Źródło: www.e-gov.pl, dnia 2003-05-08.

Tab. 7.

Oczekiwania obywateli względem Internetu

Administracja On-line

47,8%

Turystyka On-line

42,3%

Medycyna On-line

41,9%

Poszukiwanie pracy On-line

41,5%

Nauka na odległość

33,9%

e-commerce

33,8%

Bankowość internetowa

33,3%

Gazety On-line

29,1%

Wirtualne muzea

21,6%

Ubezpieczenia On-line

14,0%

e-demokracja

10,9%

Źródło: Eurobarometr, 2000

Zgodnie z wynikami badań firmy Deloitte & Touche zamieszczonymi w raporcie "O początkach e-Government", wynika, iż przy podaniu informacji w Internecie liczba skarg na administrację zmniejsza się średnio o 35 proc., a koszty administracji o 47% Zmniejsza się także o 48% czas, jaki urzędnicy przeznaczają na sprawy niezwiązane z usługami dla obywatela.

Najbardziej istotnym powodem, dla którego warto rozwijać e-Government jest zmniejszenie kosztów jego działalności. Szczególne możliwości zarysowują się w sektorze zamówień publicznych gdyż wynikają w głównej mierze ze skali finansów zaangażowanych w zamówienia publiczne. W minionym roku amerykańskie władze złożyły zamówienia na materiały i usługi na łączną sumę ok. 550 mld USD. Badania dowodzą, że firmy, które umieściły swe kanały dystrybucji w sieci, są w stanie zredukować koszty o ok. 20%. Skala oszczędności jest więc na tyle duża, że opłaca się inwestować w nowe rozwiązania. Podobnie też w Unii Europejskiej, która na zamówienia publiczne przeznacza rocznie ok. 720 mld EURO. Mechanizm działa identycznie jak w przypadku sklepów internetowych – generowany dodatkowy zysk powstaje dzięki skróceniu cyklu sprzedaży i dostawy produktu, zmniejszeniu kosztów administracyjnych (w niektórych przypadkach nawet do 75%) i redukcji liczby magazynów.

Oczekiwania społeczne w odniesieniu do administracji będą rosły a wraz z nimi będzie rósł też rynek usług związanych z systemami dedykowanymi dla e–Government. Dynamikę potencjalnego wzrostu rynku można by porównać do dynamiki zapotrzebowania społecznego na kontakty z administracją publiczną. Poniższe zestawienia 22 przedstawiają wzrost kontaktów z administracją w okresie czerwiec 2001 - czerwiec 2002. Największe wzrosty notuje się w segmencie tzw. transakcyjnym (wypełnianie formularzy i wykonywanie procedur), gdzie wzrost tylko w przeciągu roku wyniósł 7%.

Tab. 8.

Cel kontaktów z administracją publiczną poprzez Internet [odsetek użytkowników internetu]

 

06'2001

11'2001

06'2002

Pozyskanie informacji

33%

35%

37%

Wysłanie korespondencji e-mailem

18%

20%

23%

Wypełnienie formularzy lub wykonanie innej procedury

20%

22%

27%

Inne

1%

1%

2%

Nigdy nie kontaktowano się z administracją poprzez internet

55%

54%

49%

Źródło: Flash Eurobarometer 125, SURVEY: May / June 2002

22 Flash Eurobarometer 125, SURVEY: May / June 2002

Rys. 9.

Cel kontaktów z administracją publiczną poprzez Internet [odsetek użytkowników internetu]

Pozyskanie informacjiWys ł anie korespondencji e-mailem Wype ł nienie formularzy lub wykonanie innej procedury Inne Nigdy

Wysł anie korespondencji e-mailem łanie korespondencji e-mailem

Wypeł nienie formularzy lub wykonanie innej procedury łnienie formularzy lub wykonanie innej procedury

InneWype ł nienie formularzy lub wykonanie innej procedury Nigdy nie kontaktowano si ę z administracj ą

Nigdy nie kontaktowano się z administracj ą poprzez internet ę z administracją poprzez internet

55% 54% 60% 49% 50% 37% 35% 40% 33% 27% 22% 20% 23% 30% 20%
55%
54%
60%
49%
50%
37%
35%
40%
33%
27%
22%
20%
23%
30%
20%
18%
20%
10%
1%
1%
2%
0%
06'2001
11'2001
06'2002
Odsetek [%]

Rok

Źródło: Opracowanie własne na podstawie Flash Eurobarometer 125, SURVEY: May / June

2002

Rodzaje podstawowych usług publicznych dostępnych on–line.

W Unii Europejskiej ustalono 23 usług publicznych 23 , które powinny być dostępne on-line a grupa 20 podstawowych usług publicznych jest corocznie monitorowana. Komisja Europejska (KE) wyróżnia:

12 podstawowych usług publicznych dedykowanych pojedynczemu obywatelowi,

8 podstawowych usług publicznych dedykowanych biznesowi.

23 Źródło: Decyzja Rady Ministrów UE z 2000-11-30.

Tab. 9.

Rodzaje podstawowych usług publicznych dostępnych on–line.

Obywatele

Biznes

Podatki dochodowe

Ubezpieczenia społeczne od pracowników

Poszukiwanie pracy

Podatki dochodowe

Opieka społeczna,

 

• zasiłki dla bezrobotnych

• zasiłki/stypendia dla dzieci i studentów

VAT

• koszty medyczne,

Dokumenty osobiste

 

• paszporty,

Rejestracja firm

• prawa jazdy

Rejestracja pojazdów

Składanie danych statystycznych

Składanie wniosków o pozwolenie na budowę

Deklaracje celne

Oświadczenia dla Policji

Pozwolenia dot. ochrony środowiska

Biblioteki publiczne

Zamówienia publiczne

Akty urodzenia, małżeństwa

 

Zapisy na studia

 

Sprawy meldunkowe

 

Usługi zdrowotne

 

Źródło: Decyzja Rady Ministrów UE z 2000-11-30

Co roku 20 wyżej wymienionych usług publicznych jest monitorowanych 24 (w latach 2001–2002 raporty opracowane były przez Cap Gemini Ernst & Young) przez Dyrekcję Społeczeństwa Informacyjnego KE dla 15 krajów UE oraz Norwegii i Islandii.

W celach pomiarowych ustanowiono cztery etapy zaawansowania:

Etap 1 – Informowanie: pełna informacja dostępna on-line o usługach publicznych.

Etap 2 – Interakcja: pobieranie formularzy.

Etap 3 – Dwustronna interakcja: przetwarzanie formularzy z potwierdzaniem autentyczności.

Etap 4 – Transakcje: przetwarzanie pełnych zdarzeń, podejmowanie i przekazywanie decyzji, dokonywanie płatności.

24 Web-based Survey on Electronic Public Services (2001, 2002), Cap Gemini Ernst & Young.

Dla tych etapów opracowano wspólny system ocen, co w efekcie dało możliwość porównania etapów zaawansowania we wszystkich badanych krajach.

Tab. 10.

Cztery etapy zaawansowania e-usług.

 

Przedziały

 

Etap

Ocena

Procent

Definicje

Etap 0

0 – 0,99

0% - 24%

Brak publicznej strony internetowej lub strona nie kwalifikuje się do żadnej z poniższej kategorii,

Etap 1

1 – 1,99

25% - 49%

Informowanie - na stronie zamieszczone są niezbędne informacje dla dokonania procedur,

Etap 2

2 – 2,99

50% - 74%

Interakcja – istnieje możliwość pobrania bądź wydrukowania formularzy dla dokonania procedur,

Etap 3

3 – 3.99

75% - 99%

Dwustronna interakcja – istnieje możliwość wypełnienia elektronicznego formularza dla dokonania procedur,

Etap 4

4

100%

Transakcje – istnieje możliwość pełnego przetwarzania zdarzeń (podejmowanie i przekazywanie decyzji, płatności)

Źródło: Web-based Survey on Electronic Public Services (2001, 2002), Cap Gemini Ernst & Young

W roku 2002 takie badanie 25 zostało również przeprowadzone w Polsce przez Cap Gemini Ernst & Young. Wyniki tych badań, niestety są bardzo mało optymistyczne. W większości przypadków poziom usług publicznych dostępnych on-line zawiera się pomiędzy Etapem 0 a Etapem 1. Poniższe wykresy przedstawiają rozwój wybranych usług e-Government.

25 Źródło: Rozwój e-usług publicznych w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej, Cap Gemini Ernst & Young, marzec 2003.

Rys. 10.

Rozwój wybranych usług e-Government.

Rys. 10. Rozwój wybranych us ł ug e-Government. UE - 10'2002 UE - 04'2002 UE -
UE - 10'2002 UE - 04'2002 UE - 10'2001 Polska - 10'2002 80% 72% 68%
UE - 10'2002
UE - 04'2002
UE - 10'2001
Polska - 10'2002
80%
72%
68%
70%
60% 56%
60%
52%
53%
47%
45%
50%
40%
40%
25%
30%
21%
14%
20%
10%
0%
e-usługi publiczne dla
obtwateli
e-usługi publiczne dla
biznesu
e-usługi publiczne
Źródło: Rozwój e-usług publicznych w Polsce na tle krajów Unii Europejskiej, Cap Gemini
Ernst & Young, marzec 2003.

Dokładne dane o poziomie e-usług publicznych w poszczególnych państwach UE oraz w Norwegii i Islandii prezentują poniższe wykresy. 26

Rys. 11.

Średni poziom e-usług publicznych dla obywateli [paź `01]

Ś redni poziom e-us ł ug publicznych dla obywateli [pa ź `01]

Średni poziom e-usług publicznych dla obywateli [paź `01]

UK SE SP PT NO LUX NL 66% 70% 62% ICE IRE IT GR 60%
UK
SE
SP
PT
NO
LUX NL
66%
70%
62%
ICE IRE IT
GR
60%
51%
52%
50%
48%
43%
DE
50%
42%
37%
41%
40%
39%
37%
FIN FR
40%
34%
33%
DK
29%
26%
30%
AUS BE
17%
20%
10%
0%
Źródło: SUMMARY REPORT, Web-based Survey on Electronic Public Services, (Results of
the first measurement: October 2001).

26 SUMMARY REPORT, Web-based Survey on Electronic Public Services,(Results of the first measurement: October 2001).

Rys. 12.

Średni poziom e-usług publicznych dla biznesu [paź `01]

redni poziom e-us ł ug publicznych dla biznesu [pa ź `01] Średni poziom e-usług publicznych dla
Średni poziom e-usług publicznych dla biznesu [paź `01] 90% 84% 79% 80% 74% 72% 61%
Średni poziom e-usług publicznych dla biznesu [paź `01]
90%
84%
79%
80%
74%
72%
61%
UK
66%
70%
59%
SE
59%
53%
56%
SP
60%
54%
51%
42%
PT
50%
43%
NO
42%
40%
33%
LUX NL
30%
19%
20%
13%
ICE IRE IT
GR
10%
DE
0%
FIN FR
DK
AUS BE
Źródło: SUMMARY REPORT, Web-based Survey on Electronic Public Services, (Results of
the first measurement: October 2001).

Rys. 13.

Średni poziom e-usług publicznych [paź `01]

Ś redni poziom e-us ł ug publicznych [pa ź `01]

Średni poziom e-usług publicznych [paź `01]

UK SE SP PT NO 68% LUX NL 66% 70% 63% 61% 59% 60% ICE
UK
SE
SP
PT
NO
68%
LUX NL
66%
70%
63%
61%
59%
60%
ICE IRE IT
GR
49%
51% 50%
50%
50%
39%
45%
DE
40%
40%
39%
38%
37%
40%
FIN FR
DK
30%
23%
AUS BE
20%
15%
10%
0%
Źródło: SUMMARY REPORT, Web-based Survey on Electronic Public Services, (Results of
the first measurement: October 2001).

Dynamika wzrostu poziomu e-usług w UE wskazuje bardzo wysokie tempo i wynosiła średnio 15% w okresie tylko 1 roku. W krajach UE nowe rozwiązania e-Government wpłynęły na przekroczenie etapu „Interakcji jednokierunkowej” a w wybranych krajach poziom średni usług zbliża się etapu „Interakcja dwustronna”. W tym samym okresie w Polsce zanotowano jedynie 2% wzrost średniego poziomu e-usług, który odbiega nawet od etapu „Pełnej informacji”.

Rys. 14. Dynamika rozwoju e-usług oraz dystans dzielący Polską i UE UE Polska 04.2003 21%
Rys. 14.
Dynamika rozwoju e-usług oraz dystans dzielący Polską i UE
UE
Polska
04.2003
21%
10.2002
39%
60%
19%
04.2002
36%
55%
10.2001
28%
45%
0%
25%
50%
75%
19% 04.2002 36% 55% 10.2001 28% 45% 0% 25% 50% 75% Ź ród ł o: SUMMARY

Źródło: SUMMARY REPORT, Web-based Survey on Electronic Public Services, (Results of the first measurement: October 2001).

Wyniki badań dowodzą, że powiększa się dysproporcja w rozwoju e-usług publicznych pomiędzy UE i Polską.

Systemy i środowiska pracy oferowane przez wielu producentów posiadają żną charakterystykę i różną funkcjonalność. Ceny samego oprogramowania różnią się znacząco a jeśli uwzględni się także koszty i czas wdrożenia, wtedy dysproporcje te są jeszcze większe. Poniższa macierz przedstawia ocenę rozwiązań portalowych dla e-Government oferowanych przez różnych producentów. 27

27 Gartner Research Survey, Apr 2002.

Rys. 15.

Ocena rozwiązań portalowych dla e-Government oferowanych przez żnych producentów.

a lowych dla e-Government oferowanych przez ró ż nych producentów. Ź ród ł o: Gartner Research

Źródło: Gartner Research Survey, Apr 2002.

4.

Sieci bezprzewodowe, produkty i urządzenia łączności bezprzewodowej

Technologia sieci bezprzewodowych zyskuje sobie coraz większą popularność i staje się równorzędną alternatywą dla klasycznych rozwiązań przewodowych. Zadaniem każdej sieci komputerowej jest umożliwienie podłączonym do niej użytkownikom wymiany danych i informacji oraz udostępnianie i współdzielenie zasobów sieciowych, takich jak drukarki, skanery, dyski, pliki, łącza internetowe. Istotnym zagadnieniem jest w tym wypadku zapewnienie bezpieczeństwa zasobów zgromadzonych w sieci i kontrola uprawnień jej użytkowników. Podstawy teoretyczne łączności bezprzewodowej są stosunkowo proste, niemniej jednak ich praktyczna implementacja często napotyka na przeszkody utrudniające bezproblemową transmisję sygnału radiowego. W przypadku sprzętu standardu 802.11b (czyli Wi-Fi) zauważalny jest znaczący spadek prędkości transmisji ze wzrostem odległości od punktu dostępowego. Należy szczególnie zadbać o zapewnienie optymalnej lokalizacji urządzeń i punktów dostępowych oraz ich poprawną konfigurację. Im więcej obiektów znajduje się pomiędzy komputerem a punktem dostępowym tym wolniejsze będzie nawiązane połączenie sieciowe. Punkty dostępowe należy umieszczać z dala od metalowych obiektów i lokować je tak, aby były widoczne

z jak najwi