36960-VvB-13M1403107 Flyer

18-01-2007

09:35

Page 4

aangereikt die de gedragsbeïnvloeding of -correctie die de leerkracht onderneemt, kunnen ondersteunen of verrijken. Daarnaast staan natuurlijk mogelijkheden voor reflectie of intervisie met collega’s open. Dit leidt vaak tot een verdieping van de diagnose en de probleemstelling. Met het kiezen van een bepaalde benadering is eigenlijk al de eerste stap gezet voor het opzetten van een handelingsplan dat naast de signalering en diagnose, een aanpak en evaluatie kent. Het handelingplan is niet alleen voor een individueel, maar ook voor een groepsaanpak te gebruiken. De resultaten van de groepsrapportage stellen de leerkracht namelijk in staat een overzicht te krijgen van de al dan niet aanwezige competenties, daarbij uitgaande van het gegeven dat alle leerlingen in de klas door de leerkracht gescreend worden. Ook hier geldt weer dat dit zowel vanuit een competentie- als vanuit een itemstandpunt uitgewerkt kan worden. Als bijvoorbeeld meerdere leerlingen uitvallen op sociale competentie of op een bepaald item (‘pest leerlingen’) dan kan overwogen worden om een klassikale benadering voor dit probleem te kiezen.

CBTVO
Competentievragenlijst Begeleiding en Toelating Voortgezet onderwijs
-

Brengt leer-, emotionele en sociale competenties in beeld

Onderdeel van
Een onderzoek, hoe intensief ook, mag nooit als enige bron van advisering gebruikt worden. Dat geldt ook voor de CBTVO. Zeker als het om verwijzingsadvies gaat, zijn altijd ook gegevens met betrekking tot verstandelijke begaafdheid of vermogen, schoolvorderingen en de mogelijkheden van de opnemende school van belang.

Aanschaf
Belangstellende scholen krijgen een offerte voor het gebruik van de CBTVO. Voor een vast bedrag per jaar kan het instrument voor alle leerlingen van de school meermalen ingezet worden.

Meer informatie
Wilt u meer weten over dit product of hebt u belangstelling voor een demonstratie? Neem dan contact op met: Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg, Informatiepunt CBTVO Postadres: Postbus 90903 5000 GD Tilburg telefoon: 0877 873315 telefax: 0877 875 900 email: oso@fontys.nl Of kijk op: www.cbtvo.nl

CBt O
samenwerkingsverband vo-vso zuid kennemerland

CBt O
13.M.1403.1.07

36960-VvB-13M1403107 Flyer

18-01-2007

09:35

Page 2

De CBVTO is...
De Competentievragenlijst voor Begeleiding en Toelating Voortgezet Onderwijs (CBTVO) van Fontys Opleidingscentrum Speciale Onderwijszorg is hèt instrument voor… • het snel, gemakkelijk en betrouwbaar in beeld brengen van de leer-, emotionele en sociale competenties van uw leerlingen in de overgangsperiode van basisschool naar voortgezet onderwijs; • tijdige signalering van eventuele problemen met betrekking tot deze competenties; • het verzamelen van persoonlijkheidsgegevens voor het wettelijke Onderwijskundig Rapport voor de doorverwijzing van uw leerlingen naar het voortgezet onderwijs en • het verzamelen van gegevens voor de ‘warme overdracht’ van uw leerlingen naar het voortgezet onderwijs. Het instrument is uniek in Nederland. • CBTVO werkt op basis van een digitale vragenlijst die u kunt invullen op elke computer met een internetaansluiting, op basis van een persoonlijke inlogcode met wachtwoord. • CBTVO genereert niet alleen informatie voor signalering en doorverwijzing, maar biedt op basis van de ingevulde gegevens praktische handelingsadviezen, zowel op groeps- als op individueel niveau. • CBTVO is gebaseerd op onderzoek. Op basis van vele ingevulde vragenlijsten is het instrument gevalideerd. Ook gegevens van nieuwe gebruikers worden meegenomen voor een nog krachtiger validatie. Dat maakt het instrument maximaal objectief. • Gebruikers van CBTVO zijn unaniem enthousiast over het gebruiksgemak van het instrument.

Signaleren èn verwijzen
De CBTVO is dus zowel een signalerings- als een verwijzingsinstrument. De signaleringsfunctie van het instrument komt goed tot uiting als de leerkracht van groep 7 de CBTVO bijvoorbeeld in het 1e trimester (oktober-november) van een schooljaar afneemt. Met de resultaten die hij dan krijgt zijn, met behulp van de handelingswijzers die aan het instrument gekoppeld zijn, daar waar nodig interventies te plegen die een mogelijk tekort aan leer-, emotionele of sociale competentie kunnen compenseren. Dit alles gedurende de rest van het schooljaar en eventueel volgende schooljaren. Om na te gaan of de interventie(s) geholpen hebben, kan de afname van de CBTVO na een bepaalde tijd (bijvoorbeeld in groep 8 of klas 1 en 2 VO) herhaald worden. De verwijzingsfunctie van het instrument is in te zetten als het wettelijk verplichte onderwijskundig rapport (OR) samengesteld moet worden: in het 2e trimester (januari-april) van groep 8. De resultaten kunnen ook een rol kan spelen bij een ‘warme overdracht’ tussen leerkrachten van het BaO groep 8 en de docenten/mentoren van de V(MB)O onderbouw. De leerkrachten kunnen hun advies voor plaatsing dan vergezeld laten gaan van suggesties voor aanpak (handelingsplan) voor nog te ontwikkelen competenties.

Drie competenties
Met CBTVO onderzoekt u de volgende drie competenties: - Leercompetentie: geeft aan in welke mate (de leerkracht van mening is dat) de leerling in staat is leerkennis, leervaardigheden en leerattituden succesvol in te zetten bij het leren op school. - Emotionele competentie: geeft aan in welke mate (de leerkracht van mening is dat) de leerling in staat is om emotionele kennis, emotionele vaardigheden en emotionele attituden op stabiele wijze toe te passen in de klas en in de omgang met medeleerlingen en leerkrachten. - Sociale competentie: geeft aan in welke mate (de leerkracht van mening is dat) de leerling in staat is sociale kennis, sociale vaardigheden en sociale attituden succesvol in te zetten bij het leren op school en tijdens interacties met medeleerlingen en leerkrachten.

Werkwijze
Leerkrachten/docenten vullen het instrument in per leerling door aan te geven of het gedrag soms, vaak of nooit voorkomt bij elke vraag. Voorbeelden van de vragen zijn: Neemt (de leerling) moeilijk informatie op? Heeft … moeite met het veranderen van leerstijlen? Heeft … moeite met automatismen? Heeft … een hekel aan leren? Heeft … met leren een traag tempo? De uiteindelijke scores worden zowel via een grafiek als door middel van een scorematrix zichtbaar gemaakt. Door middel van een klik op de bij een competentie corresponderende vraag kunnen de handelingsadviezen opgeroepen worden. Naast de handelingsadviezen bestaan er ook een verwijzingsprofielen die de keuze voor een bepaalde vorm van voortgezet onderwijs kunnen ondersteunen. Voorbeelden hiervan zijn: Profiel Profiel Profiel Profiel
1 2

Met en zonder zorg
In de verwijzingsfunctie wordt expliciet onderscheid gemaakt tussen verwijzing en toelating op het voortgezet onderwijs ‘zonder’ en ‘met zorg’. Dat heeft te maken met het gegeven dat verschillende vormen van verwijzing en toelating mogelijk zijn. De verwijzing ‘zonder zorg’ heeft betrekking op alle leerlingen die op grond van in dit geval persoonskenmerken, zonder bezwaren in het regulier voortgezet onderwijs worden opgenomen of hun opleiding kunnen vervolgen (‘over gaan’). De verwijzing ‘met zorg’ heeft betrekking op leerlingen waarvoor op grond van de resultaten van het verwijzingsc.q. toelatingsonderzoek een passende onderwijsvorm gezocht moet worden.

Handelingsadviezen
De handelingswijzer in de CBTVO biedt de leerkracht een format waarmee hij op het spoor gezet wordt voor zichzelf nog eens na te gaan wat de mogelijke oorzaak van het afwijkende gedrag van de leerling kan zijn. In die zin kan het instrument ook aanleiding zijn tot zelfreflectie. De vragenlijst stelt de leerkracht ook in staat in één oogopslag te zien of een individuele leerling op meerdere competenties of items uitvalt zodat een individuele aanpak gerealiseerd kan worden. Men kan dus bijvoorbeeld de sociale competentie als geheel, als ook het daartoe behorende item ‘Heeft conflicten met leeftijdgenoten’ als uitgangspunt van overwegen en handelen nemen. In de handelingswijzer worden hiervoor tips, bronnen, instrumenten of instanties

5: 6: 7: 8:

L L L L

≤ ≤ ≤ ≤

35% 35% 35% 35%

+ + + +

E E E E

> 35% + S > 35% > 35% + S ≤ 35% ≤ 35% + S > 35% ≤ 35% + S ≤ 35%

VMBO/LWOO/praktijkonderwijs VMBO/LWOOspec1/praktijkonderwijs/REC42 VMBO/LWOO/praktijkonderwijs Praktijkonderwijs/REC42/anders

LWOO speciaal: VMBO met speciale (vaak voorheen VSO-LOM) afdeling die op het autistisch spectrum of ADHD gespecialiseerd is. REC cluster 4: Regionaal Expertise Centrum voorheen ZMOK (Zeer Moeilijk Opvoedbare Kinderen) onderwijs.