You are on page 1of 28

Druk nr 1128

Warszawa, 26 wrze!nia 2008 r.


SEJM
RZECZYPOSPOLITEJ POLSKIEJ
VI kadencja
Prezydent
Rzeczypospolitej Polskiej

Pan
Bronis"aw Komorowski
Marsza"ek Sejmu
Rzeczypospolitej Polskiej

Na podstawie art. 118 ust. 1 Konstytucji Rzeczypospolitej Polskiej z dnia


2 kwietnia 1997 r. przedstawiam Sejmowi Rzeczypospolitej Polskiej projekt
ustawy:

- o zmianie ustawy - Prawo o ustroju


s!dów powszechnych oraz niektórych
innych ustaw.

Jednocze!nie uprzejmie informuj#, $e do reprezentowania mojego


stanowiska w toku prac nad projektem ustawy upowa$niam Pana Andrzeja Dud#
Podsekretarza Stanu w Kancelarii Prezydenta RP.

(-) Lech Kaczy%ski


Projekt

USTAWA
z dnia 2008 r.

o zmianie ustawy - Prawo o ustroju s!dów powszechnych oraz niektórych


innych ustaw 1)

Art. 1
W ustawie z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o ustroju s&dów powszechnych
(Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z pó'n. zm.2)) wprowadza si# nast#puj&ce zmiany:
1) w art. 2 uchyla si# § 3;
2) art. 6 otrzymuje brzmienie:
„Art. 6. Osoby pozostaj&ce ze sob& w stosunku pokrewie%stwa w linii prostej
lub powinowactwa w linii prostej albo w stosunku przysposobienia,
ma"$onkowie oraz rodze%stwo nie mog& by( s#dziami ani
referendarzami s&dowymi w tym samym wydziale s&du.";
3) w art. 31 w § 1 uchyla si# pkt 10;
4) w art. 55:
a) § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. S#dziowie s&dów powszechnych s& powo"ywani na stanowiska:
1) s#dziego grodzkiego w s&dzie rejonowym, zwanego dalej „s#dzi&
grodzkim”,
2) s#dziego s&du rejonowego,
1)
Niniejsz& ustaw& zmienia si# tak$e ustawy: ustaw# z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze, ustaw# z dnia
21 sierpnia 1997 r. – Prawo o ustroju s&dów wojskowych, ustaw# z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach
s&dów i prokuratury, ustaw# z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych, ustaw# z dnia 27
lipca 2001 r. o Krajowej Radzie S&downictwa, ustaw# z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju s&dów
administracyjnych, ustaw# z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o post#powaniu przed s&dami administracyjnymi
i ustaw# z dnia 1 lipca 2005 r. o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr S&dów Powszechnych i Prokuratury.
2)
Zmiany wymienionej ustawy zosta"y og"oszone w Dz.U. z 2001 r. Nr 154, poz. 1787, z 2002 r. Nr 153, poz.
1271, Nr 213, poz. 1802 i Nr 240, poz. 2052, z 2003 r. Nr 188, poz. 1838 i Nr 228, poz. 2256, z 2004 r. Nr 34,
poz. 304, Nr 130, poz. 1376, Nr 185, poz. 1907, i Nr 273, poz. 2702 i 2703, z 2005 r. Nr 13, poz. 98, Nr 131,
poz. 1102, Nr 167, poz. 1398, Nr 169, poz. 1410, 1413 i 1417, Nr 178, poz. 1479 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r.
Nr 144, poz. 1044 i Nr 218, poz. 1592,z 2007 r. Nr 25, poz. 162, Nr 64, poz. 433, Nr 73, poz. 484, Nr 99, poz.
664, Nr 112, poz. 766, Nr 136, poz. 959, Nr 138, poz. 976, Nr 204, poz. 1482 i Nr 230, poz. 1698 oraz z 2008 r.
Nr 41, poz. 251.
2

3) s#dziego s&du okr#gowego,


4) s#dziego s&du apelacyjnego.",
b) po § 2a dodaje si# § 2b w brzmieniu:
㤠2b. S#dzia grodzki pe"ni czynno!ci s#dziowskie w s&dzie rejonowym:
1) przy rozpoznawaniu spraw:
a) o wykroczenia w pierwszej instancji,
b) o wykroczenia skarbowe oraz o przest#pstwa skarbowe, z
wyj&tkiem spraw podlegaj&cych rozpoznaniu w post#powaniu
zwyczajnym,
c) o przest#pstwa !cigane z oskar$enia prywatnego,
d) o przest#pstwa podlegaj&ce rozpoznawaniu w post#powaniu
przyspieszonym,
e) o pozosta"e przest#pstwa, podlegaj&ce rozpoznaniu w
post#powaniu uproszczonym,
f) cywilnych, podlegaj&cych rozpoznaniu w post#powaniu
nakazowym, upominawczym i uproszczonym, a tak$e o
naruszenie posiadania, uznanie za zmar"ego, stwierdzenie
zgonu, przepadek rzeczy, stwierdzenie nabycia spadku oraz
rejestrowych, depozytowych i w post#powaniu
wieczystoksi#gowym,
2) w sprawach cywilnych, dotycz&ce:
a) zawarcia ugody s&dowej w post#powaniu pojednawczym,
b) zwrotu op"at, przyznania i ustalenia nale$no!ci !wiadków,
bieg"ych, t"umaczy i stron, a tak$e odroczenia lub roz"o$enia
na raty nale$no!ci s&dowych,
c) ustanowienia pomocy prawnej z urz#du,
d) pism procesowych, które nie mog& otrzyma( prawid"owego
biegu wskutek niezachowania warunków formalnych lub
je$eli od pisma nie uiszczono nale$nej op"aty oraz pism
procesowych, które powinny by( wniesione na urz#dowym
formularzu albo na elektronicznym no!niku informatycznym,
a nie zosta"y wniesione na takim formularzu albo no!niku,
e) stwierdzenia prawomocno!ci orzeczenia,
f) nadania klauzuli wykonalno!ci tytu"om egzekucyjnym,
g) sprostowania b"#dów powsta"ych podczas migracji ksi&g
wieczystych,
3

3) w sprawach cywilnych i karnych, dotycz&ce zwolnienia od


kosztów s&dowych,
4) w sprawach karnych, dotycz&ce wyznaczenia obro%cy z urz#du
w post#powaniu przygotowawczym,
5) w sprawach cywilnych i karnych, jako s#dzia wyznaczony w
post#powaniu dowodowym.”;
5) w art. 56:
a) § 3 otrzymuje brzmienie:
㤠3. O ka$dym wolnym stanowisku s#dziego grodzkiego, s#dziego
s&du okr#gowego i s#dziego s&du apelacyjnego Minister
Sprawiedliwo!ci niezw"ocznie obwieszcza w Dzienniku
Urz#dowym Rzeczypospolitej Polskiej "Monitor Polski". W
przypadku zwolnienia stanowiska s#dziego s&du rejonowego
obwieszcza si# o wolnym stanowisku s#dziego grodzkiego.”,
b) po § 3 dodaje si# § 3a w brzmieniu:
㤠3a. O wolnym stanowisku s#dziego s&du rejonowego obwieszcza si# w
przypadku:
1) przydzielenia nowego stanowiska s#dziego rejonowego w celu
zwi#kszenia liczby stanowisk s#dziowskich w danym s&dzie
rejonowym,
2) o którym mowa w art. 57b § 3.”,
c) § 4 otrzymuje brzmienie:
㤠4. Nie obwieszcza si#:
1) o zwolnieniu stanowiska s#dziowskiego, je$eli jego obsadzenie
nast#puje w drodze przeniesienia s"u$bowego s#dziego s&du
równorz#dnego,
2) o zwolnieniu stanowiska s#dziego grodzkiego, je$eli zajmuj&cy to
stanowisko s#dzia zosta" powo"any na stanowisko s#dziego
rejonowego w s&dzie rejonowym, w którym dotychczas zajmowa"
stanowisko s#dziego grodzkiego.”;
6) w art. 57:
a) w § 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„Ka$dy, kto spe"nia warunki do obj#cia stanowiska s#dziego s&du
powszechnego, o którym mowa w art. 55 § 2 pkt 1, 3 i 4, mo$e zg"osi(
swoj& kandydatur# na jedno wolne stanowisko s#dziowskie, w ci&gu
miesi&ca od obwieszczenia, o którym mowa w art. 56 § 3.”,
4

b) § 2 otrzymuje brzmienie:
㤠2. Kandydatur# zg"asza si# prezesowi s&du okr#gowego - gdy
zg"oszenie dotyczy stanowiska s#dziego grodzkiego albo s#dziego
s&du okr#gowego, a prezesowi s&du apelacyjnego - gdy zg"oszenie
dotyczy stanowiska s#dziego s&du apelacyjnego.”,
c) w § 2a zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„§ 2a. Je$eli swoj& kandydatur# zg"osi"a osoba, która nie spe"nia
warunków do obj#cia stanowiska s#dziego s&du powszechnego, o
których mowa w art. 60a § 1 pkt 1, 3, 4 i 6, albo zg"oszenie
nast&pi"o po up"ywie terminu, o którym mowa w § 1, lub nie spe"nia
wymogów formalnych okre!lonych w tym przepisie, prezes s&du
zawiadamia zg"aszaj&cego o pozostawieniu zg"oszenia bez
rozpatrzenia, podaj&c przyczyn#.”;
7) po art. 57 dodaje si# art. 57a i 57 b w brzmieniu:
„Art. 57a. § 1. W przypadku, o którym mowa w art. 56 § 3a pkt 1, osoba
która spe"nia warunki do obj#cia stanowiska s#dziego s&du
rejonowego mo$e zg"osi( swoj& kandydatur# na jedno wolne
stanowisko s#dziowskie, w ci&gu miesi&ca od obwieszczenia,
o którym mowa w tym przepisie.
§ 2. Kandydatur# zg"asza si# prezesowi s&du okr#gowego.
§ 3. Je$eli swoj& kandydatur# na stanowisko s#dziego rejonowego
zg"osi"a osoba, która nie spe"nia warunków, o których mowa
w art. 60a § 1 pkt 1, 2 i 4 oraz w art. 61, albo zg"oszenie
nast&pi"o po up"ywie terminu, o którym mowa w § 1 lub nie
spe"nia wymogów formalnych, o których mowa w art. 57 § 1
zdanie drugie i trzecie, prezes s&du zawiadamia zg"aszaj&cego
o pozostawieniu zg"oszenia bez rozpatrzenia, podaj&c
przyczyn#.
§ 4. Przepis art. 57 § 2a zdanie drugie, trzecie i czwarte oraz § 3 i
4 stosuje si# odpowiednio.
Art. 57b. § 1. S#dzia grodzki, który spe"nia warunek okre!lony w art. 61,
mo$e wyst&pi( do prezesa s&du okr#gowego z wnioskiem o
powo"anie na stanowisko s#dziego s&du rejonowego. Do
wniosku wnioskodawca za"&cza wype"nion& w dwóch
egzemplarzach kart# zg"oszenia kandydata na wolne
stanowisko s#dziowskie. Wnioskodawca urodzony przed
dniem 1 sierpnia 1972 r. do"&cza równie$ o!wiadczenie, o
którym mowa w art. 7 ust. 1 ustawy z dnia 18 pa'dziernika
2006 r. o ujawnianiu informacji o dokumentach organów
5

bezpiecze%stwa pa%stwa z lat 1944-1990 oraz tre!ci tych


dokumentów (Dz. U. z 2007 r. Nr 63, poz. 425, Nr 83, poz.
561, Nr 85, poz. 571, Nr 115, poz. 789, Nr 165, poz. 1171 i
Nr 176, poz. 1242), albo informacj#, o której mowa w art. 7
ust. 3a tej ustawy.
§ 2. Je$eli wniosek zosta" z"o$ony przez s#dziego grodzkiego,
który nie spe"nia warunku, o którym mowa w art. 61, lub gdy
wniosek nie spe"nia wymogów formalnych okre!lonych w
§ 1, przepis art. 57 § 2a stosuje si# odpowiednio.
§ 3. Po stwierdzeniu, $e wniosek zosta" prawid"owo z"o$ony oraz,
$e wnioskodawca spe"nia warunki, o których mowa w art.
61, prezes s&du wyst#puje do Ministra Sprawiedliwo!ci o
obwieszczenie o wolnym stanowisku s#dziego s&du
rejonowego. Obwieszczenie nast#puje w trybie okre!lonym w
art. 56 § 3a pkt 2.
§ 4. Z chwil& obwieszczenia o wolnym stanowisku s#dziego s&du
rejonowego kandydatur# wnioskodawcy na to stanowisko
uwa$a si# za skutecznie zg"oszon&. Dalsze post#powanie
wobec tego kandydata prowadzone jest z odpowiednim
zastosowaniem przepisów art. 57 § 3 i 4 oraz 58 § 1-3 i 4a.
§ 5. Na wolne stanowisko s#dziego s&du rejonowego, o którym
mowa w § 3 mo$e kandydowa( wy"&cznie s#dzia grodzki,
który spe"nia warunek okre!lony w art. 61. Przepisy art. 57
§ 1-4 oraz art. 58 § 1-3 i 4a stosuje si# odpowiednio.”;
8) po art. 60 dodaje si# art. 60a w brzmieniu:
„Art. 60a. § 1. Na stanowisko s#dziego grodzkiego mo$e by( powo"any ten,
kto:
1) posiada obywatelstwo polskie i korzysta z pe"ni praw
cywilnych i obywatelskich,
2) jest nieskazitelnego charakteru,
3) uko%czy" wy$sze studia prawnicze w Polsce i uzyska"
tytu" magistra lub zagraniczne uznane w Polsce,
4) jest zdolny ze wzgl#du na stan zdrowia do pe"nienia
obowi&zków s#dziego,
5) uko%czy" 27 lat,
6) z"o$y" egzamin s#dziowski lub z"o$y" egzamin
prokuratorski i pracowa" w charakterze asesora
prokuratorskiego co najmniej trzy lata.
6

§ 2. Wymagania okre!lone w § 1 pkt 6 nie dotycz& tego, kto przed


powo"aniem:
1) zajmowa" stanowisko s#dziego s&du administracyjnego
lub s&du wojskowego,
2) zajmowa" stanowisko prokuratora,
3) pracowa" w polskiej szkole wy$szej, w Polskiej
Akademii Nauk, w instytucie naukowo - badawczym lub
innej placówce naukowej, maj&c tytu" naukowy
profesora albo stopie% naukowy doktora
habilitowanego nauk prawnych,
4) wykonywa" zawód adwokata, radcy prawnego lub
notariusza – co najmniej przez trzy lata,
5) zajmowa" stanowisko radcy w Prokuratorii Generalnej
Skarbu Pa%stwa – co najmniej przez trzy lata.
§ 3. Na stanowisko s#dziego grodzkiego mo$e by( powo"any
ten, kto zajmowa" jedno ze stanowisk okre!lonych w § 2
w okresie trzech lat przed powo"aniem.";
9) art. 61 otrzymuje brzmienie:
„Art. 61. Na stanowisko s#dziego s&du rejonowego mo$e by( powo"any ten,
kto zajmowa" stanowisko s#dziego grodzkiego co najmniej trzy lata,
a w przypadku, je$eli powo"anie na stanowisko s#dziego grodzkiego
nast&pi"o na podstawie art. 60a § 2 – co najmniej rok.”;
10) w art. 67 § 1 otrzymuje brzmienie:
㤠1. Prezes s&du okr#gowego prowadzi dla ka$dego s#dziego grodzkiego,
s#dziego s&du rejonowego i s#dziego s&du okr#gowego, sprawuj&cego
urz&d w danym okr#gu s&dowym, osobny wykaz s"u$bowy,
zawieraj&cy podstawowe dane dotycz&ce jego stosunków s"u$bowych i
osobistych w zakresie maj&cym wp"yw na pe"nienie urz#du s#dziego.
Prezes s&du apelacyjnego prowadzi taki wykaz dla s#dziów s&du
apelacyjnego.";
11) w art. 77 w § 6 w pkt 1 lit. b otrzymuje brzmienie:
„b) miesi#cznego rycza"tu – w kwocie nie wy$szej ni$ wysoko!( przeci#tnego
wynagrodzenia miesi#cznego w gospodarce narodowej w drugim pó"roczu roku
poprzedzaj&cego ustalenie wynagrodzenia na dany rok, og"aszanego w drodze
obwieszczenia przez Prezesa G"ównego Urz#du Statystycznego w Dzienniku
Urz#dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”, b#d&cej podstaw&
ustalania wynagrodzenia zasadniczego s#dziego,”;
7

12) art. 90 otrzymuje brzmienie:


„Art. 90. S#dzia grodzki, s#dzia s&du rejonowego i s#dzia s&du okr#gowego
jest obowi&zany niezw"ocznie zawiadomi( prezesa s&du
okr#gowego, s#dzia s&du apelacyjnego i prezes s&du okr#gowego -
prezesa s&du apelacyjnego, a prezes s&du apelacyjnego - Ministra
Sprawiedliwo!ci o tocz&cej si# sprawie s&dowej, w której wyst#puje
jako strona lub uczestnik post#powania.";
13) art. 91 otrzymuje brzmienie:
„Art. 91. § 1. Wynagrodzenie zasadnicze s#dziego stanowi wielokrotno!(
przeci#tnego wynagrodzenia miesi#cznego w gospodarce
narodowej w drugim pó"roczu roku poprzedzaj&cego ustalenie
wynagrodzenia na dany rok, og"aszanego w drodze obwieszczenia
przez Prezesa G"ównego Urz#du Statystycznego w Dzienniku
Urz#dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski”. Wysoko!(
wynagrodzenia s#dziów s&dów równorz#dnych ró$nicuje sta$
pracy i pe"nione funkcje. Wynagrodzenie zasadnicze w stawce
podstawowej wynosi co najmniej 120% wynagrodzenia
zasadniczego w stawce podstawowej dla bezpo!rednio
ni$szego stanowiska s#dziowskiego.
§ 2. Wynagrodzenie zasadnicze s#dziego na danym stanowisku
ustala si# w stawce podstawowej, w stawce pierwszej
awansowej albo w stawce drugiej awansowej. Pierwsza stawka
awansowa stanowi 107% stawki podstawowej, a druga stawka
awansowa – 115% stawki podstawowej dla danego stanowiska
s#dziowskiego.
§ 3. S#dzia obejmuj&cy stanowisko otrzymuje wynagrodzenie
zasadnicze w stawce podstawowej.
§ 4. Wynagrodzenie zasadnicze s#dziego podwy$sza si# do
wysoko!ci stawki pierwszej awansowej po pi#ciu latach pracy
na danym stanowisku s#dziowskim lub na innym, odpowiednio
równorz#dnym, stanowisku s#dziego lub prokuratora. Okres
ten ulega wyd"u$eniu o trzy lata w razie ukarania s#dziego w
tym czasie, a tak$e w okresie zajmowania stanowiska
prokuratora, kar& dyscyplinarn& lub dwukrotnego wytkni#cia
uchybienia, o którym mowa w art. 40, wzgl#dnie dwukrotnego
zwrócenia uwagi w trybie okre!lonym w art. 37 § 4.
§ 5. Wynagrodzenie zasadnicze s#dziego ulega podwy$szeniu do
stawki drugiej awansowej po pi#ciu latach pracy na danym
stanowisku s#dziowskim lub na innym, odpowiednio
8

równorz#dnym, stanowisku s#dziego lub prokuratora, od


uzyskania przez s#dziego stawki pierwszej awansowej. Przepis
§ 4 zdanie drugie stosuje si# odpowiednio.
§ 6. Do czasu pracy na stanowisku s#dziowskim dolicza si# czas
pozostawania przez s#dziego poza zawodem s#dziowskim,
je$eli spowodowane to by"o represjami za polityczn& postaw#
s#dziego, o ile powrót do zawodu nast&pi" nie pó'niej ni$ do 31
grudnia 1990 r.
§ 7. W zwi&zku z pe"nion& funkcj& s#dziemu przys"uguje dodatek
funkcyjny, stanowi&cy procent kwoty przeci#tnego
wynagrodzenia miesi#cznego w gospodarce narodowej, o
którym mowa w § 1.
§ 8. Wynagrodzenie s#dziów ró$nicuje ponadto dodatek za
d"ugoletni& prac#, wynosz&cy, pocz&wszy od szóstego roku
pracy, 5% wynagrodzenia zasadniczego i wzrastaj&cy po
ka$dym roku o 1%, a$ do osi&gni#cia 20% wynagrodzenia
zasadniczego.
§ 9. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej, po zasi#gni#ciu opinii
Krajowej Rady S&downictwa, okre!la, w drodze
rozporz&dzenia, stawki podstawowe wynagrodzenia
zasadniczego oraz stawki dodatku funkcyjnego s#dziów.
§ 10. Od wynagrodzenia s#dziów nie odprowadza si# sk"adek na
ubezpieczenie spo"eczne.
§ 11. W razie rozwi&zania albo wyga!ni#cia stosunku s"u$bowego
s#dziego w sposób, o którym mowa w art. 68, od
wynagrodzenia wyp"aconego s#dziemu w okresie s"u$by, od
którego nie odprowadzano sk"adki na ubezpieczenie
spo"eczne, przekazuje si# sk"adk# do Zak"adu Ubezpiecze%
Spo"ecznych, przewidzian& za ten okres w przepisach o
ubezpieczeniu spo"ecznym.
§ 12. Sk"adka na ubezpieczenie spo"eczne, o której mowa w § 11,
podlega waloryzacji:
1) za okres do 31 grudnia 1998 r. wska'nikiem wzrostu p"ac
wynikaj&cym ze wzrostu prognozowanego przeci#tnego
wynagrodzenia, okre!lanego corocznie w ustawie
bud$etowej, które stanowi"o podstaw# do ustalania !rodków i
limitów na wynagrodzenia s#dziów,
9

2) za okres od 1 stycznia 1999 r. wska'nikiem waloryzacji


sk"adek okre!lonym na podstawie przepisów o emeryturach i
rentach z Funduszu Ubezpiecze% Spo"ecznych.
§ 13. Przy obliczaniu kwoty nale$nych sk"adek, waloryzowanych na
podstawie § 12 pkt 2, stosuje si# odpowiednio art. 19 ust. 1
ustawy z dnia 13 pa'dziernika 1998 r. o systemie ubezpiecze%
spo"ecznych (Dz. U. z 2007 r. Nr 11, poz. 74, z pó'n. zm.3).”;
14) tytu" dzia"u III otrzymuje brzmienie:
„Dzia" III Aplikacja s&dowa";
15) w dziale III:
a) uchyla si# rozdzia" 1,
b) tytu" rozdzia"u 2 otrzymuje brzmienie:
„Rozdzia" 2 Aplikacja s&dowa”;
16) art. 137 otrzymuje brzmienie:
„Art. 137. Aplikacj# s&dow& przygotowuj&c& kandydatów do zajmowania
stanowiska s#dziego, zwanych dalej „aplikantami”, prowadzi
si# na zasadach okre!lonych w przepisach ustawy z dnia 1 lipca
2005 r. o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr S&dów
Powszechnych i Prokuratury (Dz.U. Nr 169, poz. 1410 i Nr
264, poz. 2204, z 2007 r. Nr 64, poz. 433 oraz z 2008 r. Nr ...,
poz. ...).”;
17) art. 139 otrzymuje brzmienie:
„Art. 139. Minister Sprawiedliwo!ci sprawuje nadzór merytoryczny nad
aplikacj& s&dow&.”;
18) w art. 149 § 1 pkt 5 otrzymuje brzmienie:
„5) odby" aplikacj# referendarsk& i z"o$y" egzamin referendarski albo
odby" aplikacj# s&dow& lub prokuratorsk&, aplikacj# notarialn&,
adwokack& lub radcowsk& i z"o$y" odpowiedni egzamin albo z"o$y"
egzamin referendarski.”;
19) w art. 172:
a) § 4 otrzymuje brzmienie:
„§ 4. Wysoko!( rekompensaty dla "awników bior&cych udzia" w
rozpoznawaniu spraw w s&dach powszechnych, za jeden dzie%
pe"nienia obowi&zków "awnika, wynosi 6,25% kwoty minimalnego
3
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta"y og"oszone w Dz. U. z 2007 r. Nr 17, poz. 95, Nr 21,
poz. 125, Nr 112, poz. 769, Nr 115, poz. 791, 792 i 793 i Nr 176, poz. 1243 oraz z 2008 r. Nr 63, poz. 394, Nr
67, poz. 411 i Nr 141, poz. 888.
10

wynagrodzenia za prac# ustalanego na podstawie odr#bnych


przepisów.”,
b) uchyla si# § 5;
20) w art. 175a § 1 otrzymuje brzmienie:
„§ 1. Minister Sprawiedliwo!ci przetwarza dane osobowe s#dziów, s#dziów
w stanie spoczynku, referendarzy, dyrektorów i kierowników
finansowych s&dów oraz ich zast#pców.".

Art. 2
W ustawie z dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2008 r. Nr 7,
poz. 39) wprowadza si# nast#puj&ce zmiany:
1) art. 14 w ust. 1 pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„7) pracowa" w charakterze asesora prokuratorskiego co najmniej rok
albo odby" w wojskowych jednostkach organizacyjnych prokuratury
okres s"u$by przewidziany w przepisach o s"u$bie wojskowej
$o"nierzy zawodowych.”;
2) w art. 90 ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Aplikacj# prokuratorsk& przygotowuj&c& kandydatów do zajmowania
stanowiska prokuratora, zwanych dalej "aplikantami", prowadzi si# na
zasadach okre!lonych w przepisach ustawy z dnia 1 lipca 2005 r. o
Krajowym Centrum Szkolenia Kadr S&dów Powszechnych i
Prokuratury (Dz. U. Nr 169, poz. 1410 i Nr 264, poz. 2204, z 2007 r.
Nr 64, poz. 433 oraz z 2009 r. Nr ..., poz. ...).”;
3) w art. 91 ust. 11 otrzymuje brzmienie:
„11. Naczelny Prokurator Wojskowy, po przeprowadzeniu naboru, zasi#ga
informacji z Krajowego Rejestru Karnego oraz zwraca si# do
w"a!ciwego komendanta wojewódzkiego Policji o nades"anie
informacji o ka$dej osobie umieszczonej na li!cie kwalifikacyjnej, na
zasadach i w trybie dotycz&cym kandydatów na aplikantów
prokuratorskich.”;
4) w art. 91a ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Wysoko!( op"aty za udzia" w naborze jest równa op"acie za udzia" w
naborze na aplikacj# prokuratorsk&.”;
5) art. 92a otrzymuje brzmienie:
„Art. 92a. Wojskowy aplikant prokuratorski odbywa aplikacj# w
wojskowej jednostce organizacyjnej prokuratury oraz
11

uczestniczy w zaj#ciach seminaryjnych i praktykach dla


aplikantów prokuratorskich.”.

Art. 3
W ustawie z dnia 21 sierpnia 1997 r. - Prawo o ustroju s&dów wojskowych
(Dz. U. z 2007 r. Nr 226, poz. 1676) wprowadza si# nast#puj&ce zmiany:
1) art. 7a otrzymuje brzmienie:
„Art. 7a. Osoby pozostaj&ce ze sob& w stosunku pokrewie%stwa w linii
prostej lub powinowactwa w linii prostej albo w stosunku
przysposobienia, ma"$onkowie oraz rodze%stwo nie mog& by(
s#dziami w tym samym s&dzie.";
2) w art. 10 § 6 otrzymuje brzmienie:
„§ 6. S#dziowie s&dów wojskowych s& obowi&zani bra( udzia" w
posiedzeniach Zgromadzenia.";
3) w art. 19 § 1 otrzymuje brzmienie:
„§ 1.Wojskowy s&d garnizonowy sk"ada si# z s#dziów tego s&du.";
4) w art. 22:
a) w § 1:
- uchyla si# pkt 6,
- pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„7) uko%czy" 27 lat.",
b) § 2 otrzymuje brzmienie:
㤠2. Odbycie aplikacji w s&dzie powszechnym lub w jednostce
organizacyjnej prokuratury, z"o$enie egzaminu s#dziowskiego
lub prokuratorskiego albo odbycie sta$u w jednostce
organizacyjnej prokuratury jest równoznaczne ze spe"nieniem
wymogu okre!lonego w § 1 pkt 5.”,
c) w § 3 wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„§ 3. Wymóg okre!lony w § 1 pkt 5 nie dotyczy:”;
5) w art. 22a:
a) § 1 otrzymuje brzmienie:
„§ 1. Kandydaci na stanowiska s#dziów s&du wojskowego
spe"niaj&cy warunki, o których mowa w art. 22 § 2 i 3, s&
powo"ywani do zawodowej s"u$by wojskowej pe"nionej jako
12

s"u$ba sta"a na podstawie dobrowolnego zg"oszenia si# do tej


s"u$by, po odbyciu szkolenia wojskowego i zdaniu egzaminu
na oficera.",
b) uchyla si# § 5;
6) uchyla si# rozdzia" 6;

7) w art. 50 § 10 otrzymuje brzmienie:


„§ 10. Dyrektor departamentu, o którym mowa w art. 5 § 4, po
przeprowadzeniu naboru, zasi#ga informacji z Krajowego Rejestru
Karnego oraz zwraca si# do w"a!ciwego komendanta wojewódzkiego
Policji o nades"anie informacji o ka$dej osobie umieszczonej na li!cie
kwalifikacyjnej, na zasadach i w trybie dotycz&cym kandydatów na
aplikantów s&dowych.”;
8) w art. 50a § 2 otrzymuje brzmienie:
„§ 2. Wysoko!( op"aty za udzia" w naborze jest równa op"acie za udzia" w
naborze na aplikacj# s&dow&.”;
9) w art. 51 § 2 otrzymuje brzmienie:
㤠2.Aplikant odbywa aplikacj# w s&dzie wojskowym oraz uczestniczy w
zaj#ciach seminaryjnych i praktykach dla aplikantów s&dowych.”;
10) w art. 51c uchyla si# § 9;

11) w art. 70:


a) uchyla si# § la,
b) § 2 i 3 otrzymuj& brzmienie:
㤠2. W sprawach nieuregulowanych w ustawie prawa i obowi&zki
s#dziów s&dów wojskowych oraz aplikantów w s&dach wojskowych
okre!laj& przepisy o s"u$bie wojskowej $o"nierzy zawodowych.
§ 3. Uposa$enie s#dziów i aplikantów, o których mowa w § 2, okre!laj&
przepisy o uposa$eniu $o"nierzy, z tym $e nie mo$e by( ono ni$sze od
wynagrodzenia s#dziów i aplikantów s&dów powszechnych na
stanowiskach równorz#dnych, ustalonych przez Prezydenta
Rzeczypospolitej Polskiej.",
c) uchyla si# § 4.
13

Art. 4
W ustawie z dnia 18 grudnia 1998 r. o pracownikach s&dów i prokuratury
(Dz. U. Nr 162, poz. 1125, z pó'n. zm.4)) w art. 3 ust. 3 otrzymuje brzmienie:
„3. Od odbycia sta$u urz#dniczego zwolnione s& osoby, które uko%czy"y
aplikacj# s&dow& lub prokuratorsk&.”.

Art. 5
W ustawie z dnia 22 stycznia 1999 r. o ochronie informacji niejawnych (Dz. U.
z 2005 r. Nr 196, poz. 1631, z pó'n. zm.5)) w art. 27 ust. 10 otrzymuje
brzmienie:
„10. Udost#pnianie informacji niejawnych s#dziom oraz prokuratorom i
asesorom prokuratury pe"ni&cym czynno!ci prokuratorskie reguluj&
przepisy o ustroju s&dów powszechnych, o ustroju s&dów wojskowych
oraz o prokuraturze.”.

Art. 6
W ustawie z dnia 27 lipa 2001 r. o Krajowej Radzie S&downictwa (Dz. U.
Nr 100, poz. 1082, z pó'n. zm.6)) w art. 2 w ust. 2 uchyla si# pkt 6.

Art. 7
W ustawie z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju s&dów administracyjnych
(Dz. U. Nr 153, poz. 1269 oraz z 2005 r. Nr 169, poz. 1417) wprowadza si#
nast#puj&ce zmiany:
1) w art. 6 w § 1 pkt 7 otrzymuje brzmienie:
„7) pozostawa" co najmniej osiem lat na stanowisku s#dziego,
prokuratora, radcy w Prokuratorii Generalnej Skarbu Pa%stwa albo
przynajmniej przez osiem lat wykonywa" zawód adwokata, radcy
prawnego lub notariusza albo przez dziesi#( lat pozostawa" w
instytucjach publicznych na stanowiskach zwi&zanych ze
stosowaniem lub tworzeniem prawa administracyjnego.”;
2) art. 10 otrzymuje brzmienie:

4)
Zmiany wymienionej ustawy zosta"y og"oszone w Dz. U. z 2001 r. Nr 98, poz. 1070, z 2003 r. Nr 228, poz.
2256, z 2005 r. Nr 10, poz. 71 oraz z 2007 r. Nr 64, poz. 432 i 433, Nr 102, poz. 690 i Nr 136, poz. 959.
5)
Zmiany tekstu jednolitego wymienionej ustawy zosta"y og"oszone w Dz. U. z 2006 r. Nr 104, poz. 708 i 711,
Nr 149, poz. 1078, Nr 218, poz. 1592 i Nr 220, poz. 1600.
6)
Zmiany wymienionej ustawy zosta"y og"oszone w Dz. U. z 2002 r. Nr 153, poz. 1271, z 2003 r. Nr 228, poz.
2256, z 2005 r. Nr 169, poz. 1410 i Nr 249, poz. 2104, z 2006 r. Nr 218, poz. 1592 oraz z 2007 r. Nr 73, poz.
484 i Nr 227, poz. 1680.
14

„Art. 10. W s&dach administracyjnych s& zatrudnieni referendarze s&dowi,


asystenci s#dziów oraz urz#dnicy i inni pracownicy s&dowi.";
3) uchyla si# art. 26;
4) w art. 29 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„W sprawach nieuregulowanych w ustawie do wojewódzkich s&dów
administracyjnych oraz s#dziów, urz#dników i pracowników tych s&dów
stosuje si# odpowiednio przepisy o ustroju s&dów powszechnych, z tym $e
do wynagrodze% s#dziów stosuje si# przepisy dotycz&ce s#dziów s&du
apelacyjnego.”.

Art. 8
W ustawie z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o post#powaniu przed s&dami
administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, z pó'n. zm.7)) art. 24 otrzymuje
brzmienie:
„Art. 24. Przepisy niniejszego rozdzia"u stosuje si# odpowiednio do wy"&czenia
protokolanta, referendarza s&dowego oraz prokuratora.”.

Art. 9
W ustawie z dnia 1 lipca 2005 r. o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr S&dów
Powszechnych i Prokuratury (Dz. U. Nr 169, poz. 1410 i Nr 264, poz. 2204 oraz
z 2007 r. Nr 64, poz. 433) wprowadza si# nast#puj&ce zmiany:
1) w art. 2:
a) ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Zadaniem Krajowego Centrum jest prowadzenie aplikacji s&dowej,
o której mowa w art. 137 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r. - Prawo o
ustroju s&dów powszechnych (Dz. U. Nr 98, poz. 1070, z pó'n. zm.),
oraz aplikacji prokuratorskiej, o której mowa w art. 90 ustawy z
dnia 20 czerwca 1985 r. o prokuraturze (Dz. U. z 2008 r. Nr 7, poz.
39), których celem jest uzyskanie niezb#dnej wiedzy i praktycznego
przygotowania do zajmowania stanowiska odpowiednio s#dziego i
prokuratora, a tak$e szkolenie i doskonalenie zawodowe s#dziów,
prokuratorów, asesorów prokuratury, referendarzy s&dowych,
asystentów s#dziów, zawodowych kuratorów s&dowych oraz
urz#dników s&dów i prokuratury w celu uzupe"nienia ich
specjalistycznej wiedzy i umiej#tno!ci zawodowych.”,
7)
Zmiany wymienionej ustawy zosta"y og"oszone w Dz. U. z 2004 r. Nr 162, poz. 1692, z 2005 r. Nr 94, poz.
788, Nr 169, poz. 1417 i Nr 250, poz. 2118, z 2006r. Nr 38, poz. 268, Nr 208, poz. 1536 i Nr 217, poz. 1590
oraz z 2007 r. Nr 120, poz. 818, Nr 121, poz. 831 i Nr 221, poz. 1650.
15

b) w ust. 2 pkt 1 otrzymuje brzmienie:


„1) opracowywanie programów zaj#( seminaryjnych i praktyk, które
odbywaj& aplikanci s&dowi i aplikanci prokuratorscy, zwani dalej
"aplikantami", oraz podejmowanie dzia"a% organizacyjnych
zwi&zanych z realizacj& tych programów;”;
2) w art. 7 w ust. 1 pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„3) opiniowanie programów aplikacji s&dowej i aplikacji prokuratorskiej;
3) w art. 10 w ust. 2 pkt 8 i 9 otrzymuj& brzmienie:
„8) realizowanie zada% zwi&zanych z przygotowaniem i przeprowadzeniem
naboru na aplikacj# s&dow& i aplikacj# prokuratorsk& oraz egzaminów
s#dziowskiego i prokuratorskiego;
9) wyznaczanie aplikantom konsultantów naukowych i patronów
praktyk;”;
4) w art. 10a ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Minister Sprawiedliwo!ci zarz&dza, w zale$no!ci od potrzeb kadrowych
s&dów powszechnych i prokuratury, nabór na aplikacj# s&dow& i
aplikacj# prokuratorsk&, zwany dalej "naborem", i wyznacza limit
miejsc na te aplikacje.”;
5) w art. 10d ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Dyrektor Krajowego Centrum, po uzyskaniu informacji, o których
mowa w art. 10a ust. 15, wydaje decyzj# w sprawie przyj#cia
odpowiednio na aplikacj# s&dow& albo na aplikacj# prokuratorsk&.”;
6) art. 10e otrzymuje brzmienie:
„Art. 10e. 1. Aplikacja s&dowa oraz aplikacja prokuratorska trwa trzy lata.
2. Aplikacja s&dowa i aplikacja prokuratorska rozpoczyna si# 1
wrze!nia roku, w którym Minister Sprawiedliwo!ci zarz&dzi"
nabór, i trwa do 31 lipca trzeciego roku aplikacji. W tym
czasie aplikanci odbywaj& zaj#cia seminaryjne w Krajowym
Centrum oraz praktyki zgodnie z programem odpowiednio
aplikacji s&dowej albo aplikacji prokuratorskiej.”;
7) w art. 10f:
a) w ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„W ostatnim miesi&cu trzeciego roku aplikacji s&dowej i aplikacji
prokuratorskiej aplikanci sk"adaj& odpowiednio egzamin s#dziowski
albo egzamin prokuratorski.”,
b) ust. 7 otrzymuje brzmienie:
16

„7. Uprawnienie do zdawania egzaminu wygasa po up"ywie dwóch lat


od uko%czenia aplikacji s&dowej albo aplikacji prokuratorskiej.”,
c) w ust. 8 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
8. Dyrektor Krajowego Centrum, w terminie 14 dni od dnia
zako%czenia egzaminu s#dziowskiego lub prokuratorskiego,
sporz&dza i przekazuje Ministrowi Sprawiedliwo!ci oraz Krajowej
Radzie S&downictwa ko%cow& list# klasyfikacyjn& egzaminowanych
aplikantów, zwan& dalej "list& egzaminowanych aplikantów.”,
d) ust. 9 otrzymuje brzmienie:
„9. O kolejno!ci miejsca na li!cie egzaminowanych aplikantów
decyduje suma punktów uzyskanych przez aplikanta z egzaminu
s#dziowskiego albo prokuratorskiego. W przypadku równej liczby
punktów uzyskanych przez dwóch lub wi#ksz& liczb# aplikantów o
kolejno!ci miejsca na tej li!cie decyduje suma punktów uzyskanych
przez aplikanta ze wszystkich praktyk i sprawdzianów w czasie
odpowiednio aplikacji s&dowej albo aplikacji prokuratorskiej.”,
c) uchyla si# ust. 10,
d) w ust. 11 zdanie trzecie otrzymuje brzmienie:
„Przepisy ust. 2 i 3 oraz ust. 8 i 9 stosuje si# odpowiednio.”;
8) art. 10g otrzymuje brzmienie:
„Art. 10g. Za udzia" w pracach zespo"u konkursowego i zespo"u
egzaminacyjnego oraz komisji konkursowej i komisji
egzaminacyjnej cz"onkom tych zespo"ów i komisji przys"uguje
wynagrodzenie.”;
9) w art. 10i ust. 1 otrzymuje brzmienie:
„1. Aplikant mo$e bra( udzia" w wykonywaniu w kraju lub za granic&
zada% naukowo-szkoleniowych nieobj#tych programem odpowiednio
aplikacji s&dowej albo aplikacji prokuratorskiej, zlecanych przez
Dyrektora Krajowego Centrum.”;
10) w art.10j:
a) pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1) uczestniczenie w przewidzianych programem odpowiednio aplikacji
s&dowej albo aplikacji prokuratorskiej zaj#ciach seminaryjnych
prowadzonych w Krajowym Centrum oraz w praktykach
odbywaj&cych si# w s&dach, jednostkach organizacyjnych
prokuratury i innych instytucjach zwi&zanych z funkcjonowaniem
wymiaru sprawiedliwo!ci;”,
17

b) pkt 3 otrzymuje brzmienie:


„3) przyst#powanie, w wyznaczonym terminie, do sprawdzianów
wiedzy przeprowadzanych w czasie odpowiednio aplikacji s&dowej
albo aplikacji prokuratorskiej, a tak$e do egzaminu s#dziowskiego
albo prokuratorskiego;”;
11) w art. 10k:
a) ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„6. Zawieszenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 3 i ust. 2 pkt 2, trwa do
czasu ustania przyczyny zawieszenia, nie d"u$ej jednak ni$ do
up"ywu terminu, w którym aplikant, zgodnie z programem
odpowiednio aplikacji s&dowej albo aplikacji prokuratorskiej,
powinien j& uko%czy(.”,
b) w ust. 10 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„Je$eli od momentu zawieszenia nie up"yn&" okres d"u$szy ni$ dwa lata,
aplikant po uchyleniu zawieszenia kontynuuje aplikacj# od etapu, na
którym zosta"a ona przerwana, je$eli pozwala na to ustalony program
odpowiednio aplikacji s&dowej albo aplikacji prokuratorskiej.”;
12) w art. 10l:
a) w ust. 1 uchyla si# pkt 3 i 4,
b) w ust. 2 pkt 2 i 3 otrzymuj& brzmienie:
„2) opu!ci" z przyczyn nieusprawiedliwionych ponad 20% zaj#(
seminaryjnych lub praktyk w danym roku szkoleniowym, uj#tych w
programie odpowiednio aplikacji s&dowej albo aplikacji
prokuratorskiej;
3) nie przyst&pi" w wyznaczonym terminie, bez usprawiedliwienia, co
najmniej do dwóch sprawdzianów wiedzy przewidzianych w
programie odpowiednio aplikacji s&dowej albo aplikacji
prokuratorskiej;”;
13) w art. 10m:
a) w ust. 1 zdanie pierwsze otrzymuje brzmienie:
„Dyrektor Krajowego Centrum przyznaje aplikantowi, na jego wniosek,
stypendium na czas aplikacji s&dowej albo aplikacji
prokuratorskiej.”,
b) ust. 2 otrzymuje brzmienie:
„2. Okres aplikacji s&dowej i aplikacji prokuratorskiej zalicza si#
aplikantowi do wszelkich uprawnie% pracowniczych zwi&zanych ze
18

sta$em pracy, pod warunkiem zdania odpowiednio egzaminu


s#dziowskiego albo prokuratorskiego.”,
c) w ust. 4 uchyla sie pkt 3 i 4,
d) ust. 5 otrzymuje brzmienie:
„5. Stypendium podlega zwrotowi w wysoko!ci proporcjonalnej do
czasu jego pobierania.”,
e) ust. 6 otrzymuje brzmienie:
„6. Aplikant nie ma obowi&zku zwrotu stypendium w przypadku
skre!lenia z listy aplikantów z przyczyn zdrowotnych lub
konieczno!ci sprawowania przez aplikanta samotnie
wychowuj&cego dziecko opieki nad dzieckiem do lat dwóch lub
dzieckiem szczególnej troski.”,
f) uchyla si# ust. 8;
14) w art. 10r:
a) pkt 1 otrzymuje brzmienie:
„1) szczegó"owe warunki i tryb przeprowadzania naboru dla
kandydatów na aplikacj# s&dow& i aplikacj# prokuratorsk&, sk"ad,
sposób powo"ywania cz"onków zespo"u konkursowego i komisji
konkursowej oraz tryb ich post#powania - maj&c na uwadze zakres
wiedzy podlegaj&cej sprawdzeniu w trakcie konkursu i cz#!ci
preselekcyjnej, pisemn& i ustn& form# poszczególnych cz#!ci
konkursu, system punktowy ocen konkursowych, a tak$e ocen#
predyspozycji kandydata do zajmowania stanowiska s#dziego lub
prokuratora;”,
b) w pkt 2:
- wprowadzenie do wyliczenia otrzymuje brzmienie:
„organizacj# i przebieg aplikacji s&dowej i aplikacji prokuratorskiej, w
tym:”,
- lit. a i b otrzymuj& brzmienie:
„a) system punktowy oceny post#pów aplikanta w czasie aplikacji
s&dowej i aplikacji prokuratorskiej oraz egzaminu s#dziowskiego i
prokuratorskiego,
b) szczegó"owy tryb i warunki odbywania aplikacji s&dowej i
aplikacji prokuratorskiej,”,
c) pkt 3 otrzymuje brzmienie:
„3) zakres, szczegó"owe warunki i tryb przeprowadzania egzaminu
19

s#dziowskiego i prokuratorskiego, sk"ad zespo"u egzaminacyjnego


i komisji egzaminacyjnej, sposób powo"ywania ich cz"onków oraz
tryb post#powania - uwzgl#dniaj&c rodzaj odbytej aplikacji,
pisemn& i ustn& form# egzaminu, kwalifikacje cz"onków komisji
egzaminacyjnej, a tak$e maj&c na uwadze konieczno!(
zagwarantowania w"a!ciwego poziomu organizacyjnego i
merytorycznego tych egzaminów oraz zabezpieczenia
jednakowych warunków ich sk"adania przez wszystkich
aplikantów s&dowych i wszystkich aplikantów prokuratorskich;”,
d) pkt 6 otrzymuje brzmienie:
„6) wysoko!( wynagrodzenia cz"onków komisji konkursowej oraz
komisji egzaminacyjnej, w wymiarze nie wi#kszym ni$ miesi#czne
wynagrodzenie zasadnicze s#dziego s&du okr#gowego w pierwszej
stawce awansowej - uwzgl#dniaj&c zakres i nak"ad ich pracy
odpowiednio w czasie konkursu lub egzaminów s#dziowskiego lub
prokuratorskiego oraz odr#bno!ci w ich przeprowadzaniu;”.

Art. 10
1. Asesorzy s&dowi w s&dach powszechnych i wojewódzkich s&dach
administracyjnych oraz asesorzy s&dów wojskowych, którzy w dniu wej!cia w
$ycie ustawy co najmniej od roku pe"nili czynno!ci s#dziowskie, w okresie
trzech lat od dnia wej!cia w $ycie ustawy mog& si# ubiega( na zasadach
dotychczasowych o stanowisko odpowiednio s#dziego s&du rejonowego,
s#dziego wojewódzkiego s&du administracyjnego oraz s#dziego s&du
wojskowego.
2. W okresie trzech lat od dnia wej!cia w $ycie ustawy powo"anie na stanowisko
s#dziego s&du rejonowego mo$e równie$ nast&pi(, z zastrze$eniem ust. 1, na
zasadach dotychczasowych.

Art. 11
W okresie trzech lat od dnia wej!cia w $ycie ustawy osoby zatrudnione na
stanowiskach asesorów w s&dach powszechnych i wojewódzkich s&dach
administracyjnych mog& – za ich zgod& – pozostawa( na stanowiskach asesorów
s&dowych i wykonywa( czynno!ci referendarzy s&dowych lub asystentów
s#dziego. Do osób, które pozostaj& na stanowiskach asesorów stosuje si# przepisy
dotychczasowe dotycz&ce asesorów s&dowych, z wyj&tkiem przepisów
dotycz&cych powierzania asesorowi pe"nienia czynno!ci s#dziowskich. Z
pozosta"ymi osobami zatrudnionymi na stanowiskach asesorów s&dowych
stosunek pracy zostanie rozwi&zany za wypowiedzeniem lub w drodze
porozumienia stron.
20

Art. 12
Ustawa wchodzi w $ycie z dniem 6 maja 2009 r., z wyj&tkiem art. 10 ust. 1,
który wchodzi w $ycie z dniem 5 listopada 2008 r., a tak$e art. 1 pkt 11, 13
i 19, które wchodz& w $ycie z dniem 1 lipca 2009 r.
UZASADNIENIE

Zgodnie z wyrokiem Trybuna"u Konstytucyjnego z dnia 24 pa'dziernika


2007 r. sygn. akt SK 7/06, z dniem 6 maja 2009 r. utraci moc obowi&zuj&c&
przepis art. 135 § 1 ustawy – Prawo o ustroju s&dów powszechnych,
upowa$niaj&cy Ministra Sprawiedliwo!ci do powierzenia asesorowi s&dowemu
pe"nienia czynno!ci s#dziowskich na czas okre!lony. Oznacza to, $e z tym
dniem asesorzy s&dowi utrac& uprawnienie do orzekania, co spowoduje, $e ok.
30% stanowisk orzeczniczych w skali kraju (np. 50% w okr#gu s&dowym
warszawskim oraz 40% w okr#gach s&dowych w Gliwicach i w Szczecinie)
b#dzie opró$nione, albowiem dotychczas zajmowali je asesorzy s&dowi.
Pe"nienie czynno!ci orzeczniczych przez asesora odnosi si# do wszystkich
spraw rozpoznawanych przez s&dy rejonowe. Taka mo$liwo!( nie b#dzie
dopuszczalna pocz&wszy od dnia 6 maja 2009 r., a zatem istnieje potrzeba nowej
regulacji, która zapewni prawid"owe funkcjonowanie s&dów oraz realizacj# ich
zada%, polegaj&cych na sprawowaniu wymiaru sprawiedliwo!ci.
Krajowa Rada S&downictwa maj&c na wzgl#dzie dobro wymiaru
sprawiedliwo!ci, a w szczególno!ci konieczno!( zabezpieczenia prawid"owego
funkcjonowania s&dów, zwróci"a si# do Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej o
podj#cie inicjatywy ustawodawczej maj&cej na celu dostosowanie do
Konstytucji RP przepisów ustawy – Prawo o ustroju s&dów powszechnych w
zakresie, w jakim zosta"y one uznane za niezgodne z ustaw& zasadnicz&.
Przedk"adany projekt ustawy odzwierciedla koncepcj# Krajowej Rady
S&downictwa polegaj&c& na ustanowieniu dodatkowego (najni$szego)
stanowiska s#dziowskiego – s#dziego grodzkiego w s&dzie rejonowym (dalej:
„s!dzia grodzki”). Istotne znaczenie ma fakt, i$ proponowane rozwi&zania
poprzez stworzenie dodatkowego, pierwszego, niejako wst#pnego
stanowiska s#dziowskiego o ograniczonym zakresie kompetencji pozwol& na
dokonanie oceny predyspozycji i cech charakteru s#dziego przed
wyposa$eniem go w kompetencje do rozpoznawania spraw o wi#kszej wadze.
Celem projektowanej ustawy jest zachowanie wysokich standardów
konstytucyjnych w odniesieniu do wszystkich osób, którym powierza si#
wykonywanie w"adzy s&downiczej. Zachowanie tych standardów, stanowi&cych
gwarancje niezawis"o!ci s#dziowskiej, s"u$y przestrzeganiu wyra$onego w
Konstytucji prawa obywateli do rozpoznawania ich spraw przez niezawis"y
s&d.
Dotychczasowy model s&downictwa na poziomie s&dów rejonowych,
dopuszczaj&cy do rozpoznawania spraw asesorów s&dowych, którzy nie
korzystaj& z atrybutów niezale$no!ci i niezawis"o!ci s#dziowskiej, z
trwa"o!ci ich zatrudnienia i ochrony przewidzianej dla s#dziów oraz
pozostaj&cych w zale$no!ci od uznaniowych decyzji Ministra Sprawiedliwo!ci
2

oraz kolegiów s&dów okr#gowych, ma ulec zmianie na zasadach okre!lonych


projektowan& ustaw&.
Nowy projektowany model zak"ada wyeliminowanie funkcji asesorów
s&dowych.
W my!l projektu w s&dach powszechnych powsta( ma nowe
stanowisko s#dziego, okre!lone jako s#dzia grodzki w s&dzie rejonowym -
obok dotychczasowych stanowisk s#dziego s&du rejonowego, s#dziego
s&du okr#gowego oraz s#dziego s&du apelacyjnego.
Zgodnie z projektowan& ustaw& s#dzia grodzki b#dzie mia" taki sam
status, jak wszystkie pozosta"e kategorie s#dziów s&dów powszechnych i
szczególnych, w zakresie powo"ania na czas nieokre!lony, ochrony trwa"o!ci
stosunku s"u$bowego s#dziego oraz nieusuwalno!ci ze stanowiska, poza
prawem przewidzianymi przypadkami.
Jedyne, co wyró$nia( b#dzie s#dziego grodzkiego od s#dziego s&du
rejonowego, to wiek, który jest wymagany dla powo"ania na to stanowisko
(uko%czone 27 lat) oraz zakres spraw, w których b#dzie móg" podejmowa(
czynno!ci s#dziowskie.
W projekcie przewiduje si#, $e s#dzia grodzki b#dzie pe"ni" czynno!ci
s#dziowskie w s&dzie rejonowym przy rozpoznawaniu spraw o wykroczenia
w pierwszej instancji, o wykroczenia skarbowe oraz o przest#pstwa skarbowe
(z wyj&tkiem spraw podlegaj&cych rozpoznaniu w post#powaniu
zwyczajnym), o przest#pstwa !cigane z oskar$enia prywatnego, o
przest#pstwa podlegaj&ce rozpoznawaniu w post#powaniu przyspieszonym
oraz o pozosta"e przest#pstwa, podlegaj&ce rozpoznaniu w post#powaniu
uproszczonym, a ponadto spraw cywilnych, podlegaj&cych rozpoznaniu w
post#powaniu nakazowym, upominawczym i uproszczonym, a tak$e o
naruszenie posiadania, uznanie za zmar"ego, stwierdzenie zgonu, przepadek
rzeczy, stwierdzenie nabycia spadku oraz rejestrowych, depozytowych i w
post#powaniu wieczystoksi#gowym.
Ponadto s#dzia grodzki b#dzie pe"ni" czynno!ci s#dziowskie w
sprawach cywilnych, dotycz&ce zawarcia ugody s&dowej w post#powaniu
pojednawczym, zwrotu op"at, przyznania i ustalenia nale$no!ci !wiadków,
bieg"ych, t"umaczy i stron, a tak$e odroczenia lub roz"o$enia na raty
nale$no!ci s&dowych, ustanowienia pomocy prawnej z urz#du, pism
procesowych, które nie mog& otrzyma( prawid"owego biegu wskutek
niezachowania warunków formalnych lub je$eli od pisma nie uiszczono
nale$nej op"aty oraz pism procesowych, które powinny by( wniesione na
urz#dowym formularzu albo na elektronicznym no!niku informatycznym, a
nie zosta"y wniesione na takim formularzu albo no!niku, stwierdzenia
3

prawomocno!ci orzeczenia, nadania klauzuli wykonalno!ci tytu"om


egzekucyjnym oraz sprostowania b"#dów powsta"ych podczas migracji ksi&g
wieczystych.
S#dzia grodzki b#dzie równie$ uprawniony do podejmowania
czynno!ci w sprawach cywilnych i karnych, dotycz&cych zwolnienia od
kosztów s&dowych, w sprawach karnych, dotycz&cych wyznaczenia obro%cy
z urz#du w post#powaniu przygotowawczym oraz w sprawach cywilnych i
karnych, jako s#dzia wyznaczony w post#powaniu dowodowym.
Jednocze!nie proponuje si#, aby powo"anie na stanowisko s#dziego
s&du rejonowego by"o poprzedzone zajmowaniem stanowiska s#dziego s&du
grodzkiego przez okres nie krótszy, ni$ trzy lata.
Tym samym s#dziowie rozpoczynaj&cy s"u$b# s#dziowsk& w s&dach
rejonowych powo"ywani b#d& na stanowisko s#dziego grodzkiego,
rozpoznaj&cego sprawy o mniejszym stopniu skomplikowania, co pozwoli na
zdobycie przez nich odpowiedniego do!wiadczenia do orzekania w sprawach
bardziej skomplikowanych oraz umo$liwi dokonanie nale$ytej oceny
poziomu ich kwalifikacji przed powo"aniem na stanowisko s#dziego s&du
rejonowego.
Nale$y podkre!li(, $e wprowadzenie nowego stanowiska s#dziego
grodzkiego nie narusza dotychczasowych zasad wyra$onych w ustawie –
Prawo o ustroju s&dów powszechnych (dalej: „u.s.p.”), w zakresie
wyró$niania stanowisk zrównanych ze sob& w dziedzinie niezawis"o!ci i
s#dziowskiej niezale$no!ci oraz trwa"o!ci i ochrony stosunku s"u$bowego,
ró$ni&cych si# jednak co do wieku, od którego zale$y mo$liwo!( powo"ania na
poszczególne stanowiska s#dziowskie, oraz co do zakresu spraw, w których
orzekaj& s#dziowie na poszczególnych stanowiskach.
Nie ma zatem $adnej ró$nicy w statusie prawnym s#dziów s&dów
grodzkich w stosunku do pozosta"ych s#dziów, co uzasadnia trafno!( i
konstytucyjno!( przyj#tych w projekcie rozwi&za% normatywnych.
Uwagi szczegó!owe:
Z uwagi na zniesienie instytucji asesora s&dowego, w projekcie zawarto
propozycj# uchylenia art. 2 ust. 3 w u.s.p., umo$liwiaj&cego asesorom
wykonywanie czynno!ci s#dziowskich w zakresie udzielonego im
upowa$nienia oraz zmian# art. 6 u.s.p., gwarantuj&cego bezstronno!( s#dziego.
Osoby pozostaj&ce ze sob& w stosunku pokrewie%stwa w linii prostej lub
powinowactwa w linii prostej albo w stosunku przysposobienia, ma"$onkowie
oraz rodze%stwo nie mog& by( s#dziami ani referendarzami w tym samym
wydziale s&du.
Projekt ustawy przewiduje uchylenie w art. 31 § 1 u.s.p. punktu 10, w
4

którym zobowi&zuje si# kolegium s&du okr#gowego do wyra$ania opinii o


kandydacie na stanowisko asesora s&dowego oraz wyra$ania zgody na
powierzenie asesorowi s&dowemu pe"nienia czynno!ci s#dziowskich w s&dzie
rejonowym. Opinia kolegium s&du okr#gowego o kandydatach na stanowiska
s#dziów grodzkich wyra$ana b#dzie na podstawie art. 31 § 1 pkt 2 u.s.p.
Zgodnie z zasad& generaln& wyra$on& w art. 56 § 3 u.s.p. w
dotychczasowym brzmieniu, Minister Sprawiedliwo!ci obwieszcza w
Dzienniku Urz#dowym Rzeczypospolitej Polskiej „Monitor Polski” o ka$dym
wolnym stanowisku s#dziowskim. Aktualnie o wolnym stanowisku nie
obwieszcza si#, je$eli jego obsadzenie nast#puje w drodze przeniesienia
s"u$bowego s#dziego równorz#dnego s&du. Proponuje si#, by obowi&zek
dokonania obwieszczenia nie obejmowa" stanowiska s#dziego grodzkiego, w
przypadku kiedy s#dzia zajmuj&cy to stanowisko ubiega si# o powo"anie na
stanowisko s#dziego rejonowego. Automatyzm obsadzania tak zwalnianych
stanowisk s#dziów grodzkich móg"by utrudnia( racjonalne wykorzystywanie
kadr s&downictwa powszechnego. W przypadku potrzeby utworzenia
stanowiska s#dziego grodzkiego, jego przydzielenie nast&pi na zasadach
ogólnych.
W art. 56 § 3 projektu przewiduje si# wy"&czenie obowi&zku
obwieszczania o wolnym stanowisku s#dziego s&du rejonowego. W przypadku
zwolnienia takiego stanowiska Minister Sprawiedliwo!ci dokona obwieszczenia
o wolnym stanowisku s#dziego grodzkiego.
Zgodnie z art. 57b powo"anie na stanowisko s#dziego rejonowego b#dzie
nast#powa"o na wniosek s#dziego grodzkiego zajmuj&cego stanowisko przez
okres co najmniej trzech lat.
Tak jak dotychczas obsadzenie stanowiska s#dziego s&du rejonowego
b#dzie mog"o nast&pi( w drodze przeniesienia s"u$bowego s#dziego s&du
równorz#dnego.
Wobec propozycji zniesienia instytucji asesora s&dowego konieczne jest
uchylenie Rozdzia"u 1 w Dziale III u.s.p. („Asesorzy s&dowi”) i zmiana tytu"u
Dzia"u III („Asesorzy s&dowi. Aplikacja s&dowo - prokuratorska i aplikanci
s&dowi”).
Nowelizacja art. 172 § 4 dotyczy zmiany sposobu ustalania wysoko!ci
rekompensaty za pe"nienie obowi&zków "awnika. W chwili obecnej
rekompensata ta stanowi 3% kwoty bazowej, stanowi&cej podstaw# ustalania
wynagrodzenia zasadniczego asesora s&dowego. W zwi&zku z likwidacj& funkcji
asesora s&dowego, koniecznym jest wprowadzenie regulacji, która stanowi"aby
wzorzec ustalania przedmiotowej rekompensaty.
Proponowane rozwi&zanie, ustalaj&ce rekompensat# na poziomie 6,25%
minimalnego wynagrodzenia za prac#, urealni wysoko!( otrzymywanych przez
5

"awników rekompensat w kontek!cie wzrostu inflacji i realnego wzrostu


wynagrodzenia na rynku pracy.
Zmiana ta odpowiada w swej istocie propozycjom Ministerstwa
Sprawiedliwo!ci zawartym w projekcie ustawy o zmianie ustawy – Prawo o
ustroju s&dów powszechnych (wersja projektu z dnia 9 lipca 2008 r.). W ocenie
Ministerstwa Sprawiedliwo!ci, zawartej w uzasadnieniu w/w projektu, ustalenie
wysoko!ci rekompensaty na poziomie 6,25% minimalnego wynagrodzenia nie
spowoduje dodatkowych, w odniesieniu do obecnie ponoszonych, kosztów dla
bud$etu pa%stwa
Uchylenie § 5 art. 172 jest konsekwencj& przyj#cia za podstaw# ustalania
rekompensaty minimalnego wynagrodzenia za prac#.
Kieruj&c si# zasad& ochrony praw nabytych projekt w art. 10 przewiduje
mo$liwo!( przyspieszonego awansu dotychczasowych asesorów s&dowych w
s&dach powszechnych i wojewódzkich s&dach administracyjnych oraz asesorów
s&dów wojskowych.
Dotyczy to tych asesorów, którzy w dniu wej!cia w $ycie ustawy pe"nili
czynno!ci s#dziowskie co najmniej przez rok. B#d& oni mogli w okresie
pierwszych trzech lat od dnia wej!cia w $ycie ustawy ubiega( si# o stanowisko
odpowiednio s#dziego s&du rejonowego, s#dziego wojewódzkiego s&du
administracyjnego oraz s#dziego s&du wojskowego. Pozostali dotychczasowi
asesorzy s&dowi w s&dach powszechnych b#d& mogli ubiega( si# o
stanowisko s#dziego grodzkiego.
Ponadto proponuje si#, aby w okresie trzech lat od dnia wej!cia w $ycie
ustawy powo"anie na stanowisko s#dziego s&du rejonowego mog"o równie$
nast&pi( na zasadach dotychczasowych – tj. aby o stanowisko s#dziowskie oprócz
asesorów s&dowych mog"y si# ubiega( osoby spe"niaj&ce przes"anki okre!lone w
obowi&zuj&cym art. 61 u.s.p., zg"aszaj&c swoj& kandydatur# w dotychczas
obowi&zuj&cym trybie.
Maj&c na uwadze czas niezb#dny na z"o$enie i rozpoznanie wniosków
asesorów s&dowych o powo"anie na stanowiska s#dziowskie, w art. 11 projektu
przewiduje si# mo$liwo!( przej!ciowego pozostania przez nich na stanowiskach
asesorów i powierzenia im w tym okresie czynno!ci asystentów s#dziego lub
referendarzy s&dowych.
Z uwagi na zniesienie instytucji asesora s&dowego niezb#dnym staje si#
prowadzenie odr#bnej aplikacji s&dowej, przygotowuj&cej aplikantów do
rozpoznawania spraw w charakterze s#dziów grodzkich bezpo!rednio po
egzaminie s#dziowskim. W tym celu w projekcie dokonuje si# odpowiednich
zmian w ustawie o Krajowym Centrum Szkolenia Kadr S&dów Powszechnych i
Prokuratury.
W projektowanej regulacji przewiduje si# ponadto dokonanie zmian - w
6

ograniczonym zakresie - w ustawach o prokuraturze, Prawo o ustroju s&dów


wojskowych, o pracownikach s&dów i prokuratury, o ochronie informacji
niejawnych, Prawo o ustroju s&dów administracyjnych, Prawo o post#powaniu
przed s&dami administracyjnymi oraz o Krajowej Radzie S&downictwa.
Proponowane zmiany maj& charakter legislacyjno - porz&dkuj&cy i polegaj&
g"ównie na uchyleniu b&d' zmianie przepisów dotycz&cych asesora s&dowego
oraz na uwzgl#dnieniu prowadzenia odr#bnej aplikacji s&dowej i
prokuratorskiej.
Projektowana ustawa doprowadzi do zgodno!ci z Konstytucj& przepisów
u.s.p., a jednocze!nie zapewni stabilno!( funkcjonowania w"adzy s&downiczej.
Wymaga podkre!lenia, $e proponowana nowelizacja zmierza do
minimalizacji koniecznych zmian, koncentruj&c si# na takich rozwi&zaniach,
które uchyl& niezgodno!( przepisów z Konstytucj&, a nowe uregulowania,
b#d&ce konsekwencj& wprowadzanych zmian, ograniczaj& si# do racjonalnego i
legislacyjnego minimum.
Proponuje si#, aby projektowana ustawa wesz"a w $ycie w $ycie z dniem
6 maja 2009 r., z wyj&tkiem art. 10 ust. 1, który wejdzie w $ycie z dniem
5 listopada 2008 r., a tak$e z wyj&tkiem art. 1 pkt 11, 13 i 19, które wejd& w
$ycie w dniem 1 lipca 2009 r. W opinii projektodawcy terminy te uwzgl#dni&
czas potrzebny na przeprowadzenie procedury legislacyjnej oraz wprowadzenie
niezb#dnych zmian organizacyjnych.
Wej!cie projektowanej ustawy w $ycie poci&gnie za sob& skutki finansowe
w postaci wydatków z bud$etu pa%stwa na wymiar sprawiedliwo!ci w zakresie
p"ac nowej kategorii s#dziów grodzkich. Przewiduje si#, $e s#dzia grodzki
powinien otrzymywa( wynagrodzenie zasadnicze na poziomie s#dziego s&du
rejonowego.
Uwzgl#dniaj&c fakt, $e pocz&wszy od dnia 1 lipca 2008 r., zgodnie z art.
91 § 1 u.s.p. wynagrodzenie zasadnicze s#dziego w stawce podstawowej wynosi
co najmniej 120% wynagrodzenia zasadniczego w stawce podstawowej dla
bezpo!rednio ni$szego stanowiska s#dziowskiego, przewiduje si#, $e wskutek
koniecznego zwi#kszenia puli !rodków przeznaczanych obecnie na
wynagrodzenia asesorów, miesi#czne skutki finansowe dotycz&ce wynagrodze%
s#dziów zajmuj&cych stanowiska w s&dach rejonowych wynios& 9.500.000 z".
Odpowiednio !rodki przeznaczone na wynagrodzenia s#dziów s&dów
okr#gowych powinny wzrosn&( o kwot# 4.000.000 z", natomiast w przypadku
s#dziów s&dów apelacyjnych – o kwot# 1.000.000 z".
Tym samym "&czne miesi#czne wydatki zwi&zane z projektowan&
regulacj& wynios& w powy$szym zakresie 14.500.000 z", co przez osiem
miesi#cy w 2009 r. spowoduje skutki finansowe w wysoko!ci 116.000.000 z".
)rodki te b#d& musia"y zosta( zabezpieczone w bud$ecie pa%stwa na rok
7

2009 oraz w latach nast#pnych w cz#!ci „15 – S&dy powszechne” i w cz#!ci


„37 – Sprawiedliwo!(”.
Wej!cie w $ycie projektowanej ustawy, w zakresie dotycz&cym zmiany
zasad naliczania wynagrodze% s#dziów, nie wp"ynie bezpo!rednio na wydatki z
bud$etu pa%stwa. Zgodnie z projektowanym brzmieniem art. 91 wynagrodzenie
zasadnicze s#dziego stanowi( b#dzie wielokrotno!( przeci#tnego wynagrodzenia
miesi#cznego w gospodarce narodowej og"aszanego w Dzienniku Urz#dowym
„Monitor Polski”. Rozwi&zanie to zast&pi zwi&zanie wynagrodzenia s#dziego
z kwot& bazow& okre!lon& w ustawie bud$etowej. Podobnie jak w obecnym
stanie prawnym stawki podstawowe wynagrodzenia zasadniczego s#dziów
okre!la( b#dzie, w drodze rozporz&dzenia, po zasi#gni#ciu opinii Krajowej Rady
S&downictwa Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej. Ze wzgl#du na to, $e
rozporz&dzenia Prezydenta Rzeczypospolitej Polskiej podlegaj&, zgodnie z art.
144 ust. 2 Konstytucji, kontrasygnacie Prezesa Rady Ministrów, regulacje
zawarte w rozporz&dzeniu dotycz&cym wynagrodze% s#dziów b#d&
przyjmowane po przeprowadzeniu stosownych uzgodnie%. Proponowana
regulacja ma wej!( w $ycie z dniem 1 lipca 2009 r. ewentualne skutki
bud$etowe wyst&pi( mog& w okresie drugiego pó"rocza 2009 r.
Projektowana ustawa nie spowoduje innych, ni$ wskazane powy$ej,
skutków spo"ecznych ani skutków gospodarczych.
Przedmiot projektowanej regulacji nie jest obj#ty prawem Unii
Europejskiej.
Przedmiotowy projekt ustawy zosta" zaopiniowany przez Krajow& Rad#
S&downictwa, zgodnie z art. 2 ust. 2 pkt 4 ustawy z dnia 27 lipca 2001 r.
o Krajowej Radzie S&downictwa (Dz. U. Nr 100, poz. 1082, z pó'n. zm.).
Projektowana ustawa zosta"a zaopiniowana pozytywnie i oceniona jako zbie$na
w zasadniczej cz#!ci ze stanowiskiem Krajowej Rady S&downictwa.