^.

-i*^

.•ml

H>-^'

'^>^V^

T«>^

.^V:^

*»-:r^'

^

/

*'

Vy

i

Digitized by the Internet Archive
in

2011 with funding from
University of Toronto

http://www.archive.org/details/analectahymnicam13drev

ANALECTA HYMNICA
MEDII AEYI.

XIII.

HISTORIAE EHYTHMICAE.

Liturgische Reimofficien,
Zweite Folge.

Herausgegeben
von

Guido Maria Dreves.
S. J.

Leipzig.
O.
R.

R

e

i

s

1

a n

(1.

1892.

HISTORIAE liHYTHMICAE.

Liturgische Reimofficien
des

Mittelalters.
Zweite Folge.

Aus

Handschriften und Wiegendrucken
herausgegeben
von

Guido Maria Dreyes,
S. J.

Leipzig.
0.

R.

R

e

i

s

1

a

n

d.

1892.

JÜN - 8 1958
r

^ 9

B

EINLEITUNG.
Im
fünften

Teile

dieser

Sammlung

ist

eine

erste

Folge
In-

rhythmischer Officien zur Veröffentlichung gelangt, der sich die
hier mitgeteilte zweite Serie in allem anschliefst.
halt

Über Wesen,

und Form dieser liturgischen, Poesien ist ebendort einleitend das Nötige bemerkt worden; nur bezüglich des Auftretens und
sei

der Verbreitung derselben
beizufügen.

es

erlaubt,

einiges

wenige hier
das Kö-

Der Grundstock der
mische,

mittelalterlichen Breviere

ist

dem Karl der

Grofse die Kirchen seines weiten Imperiums

unterwarf.

Die durch diese Mafsnahme erzielte Einheit war in-

bei der damals Dingen herrschenden Freiheit von den einzelnen Diöcesen, Kollegiat- und Kloster - Stiften rasch und in weitem Mafse verändert ward und zwar vor allem durch Hinzufügen von einer Wolke lokaler und provinzialer Heiligen und Patrone. Der bis tief in die Tage der Renaissance hinein stets wachsenden Liebe zu Rhythmus und Reim ist es zu danken, dafs diese den einzelnen Bistümern und Abteien eigentümlichen Officien, zu einem grofsen Teile metrisch, beziehungsweise rhythmisch waren. Wir besitzen solche Officien aus dem neunten und zehnten Jahrhundert, so dafs wir wohl nicht fehl gehen, wenn wir als Quelle des späterhin so mächtigen Stromes die von der „karolingischen Renaissance" ausgehenden Impulse ansehen. Sind diese metrischen

des von kurzer Dauer, da der gemeinsame
liturgischen

Fond

in

Offizien

bis

an und über die Grenze des zwölften Jahrhunderts
sie sich in

noch seltener, so mehren

demselben Mafse, als das Metrum dem Rhythmus, die Endassonanz dem Reime weicht sie blühen mit der Sequenz vom halben zwölften ins halbe vierzehnte
;

und wuchern und wildern weiter
hinein-

bis ins sechzehnte

Jahrhundert


Während unsere
gleichwohl
langen.
nicht
gilt

ti

Historiae ihren Ui*sprung meist lokalen Be-

dürfnissen und pei*sönlichen Liebhabereien verdanken, gelingt es

wenigen, eine ansehnliche Verbreitung zu ervor allem von jenen, die ihren

Dies

Weg

ins römische

Brevier fanden;

Gregor, Weite Verbreitimg erlangen ebenso
geregelten

von älteren sei beispielsweise an die des liL von jüngeren an das Heimsuchungsofficium erinnert.
die Offizien des einheitlich

Brevieres

der Bettelmönche,

der Franziskaner und
seine

Predigerbrüder.

Über ganz Deutschland und über
das Oftizium

Grenzen
gleiche,

hinaus verbreitet sich
ja
gi'öl'sere

der

hl.

Elisabeth;
hl.

Verbreitung hätte die Historia der
erlangt,

Ursula (Ana-

lecta V.

Nr. 78)

hätte

nicht

die Mannigfaltigkeit der

Ui'sulaoffizien

ihm Abbmch gethan.
nur jedes Diöcesanauf.

In der
lokal;
nicht

Regel jedoch sind die Reimoffizien provinzial, ja
,

nein, jedes

weist

derselben einige
als

Ja.

das

letztere

Mönchs -Brevier kann man recht
So
oft

eigentlich

die

reichste

Fundgrube bezeichnen.
wird

es

gelingt, ein neues Klosterbrevier (nicht einzuschliefsen die

Bücher

der Bettelorden)

aufzufinden,

man

meist auch mit einem,

wo
die

nicht

mehreren neuen Reimofficien belohnt.
aller

Leider sind aber

uns erhaltenen liturgischen Handschriften monastischen Urscheinbaren Fälle ungeachtet,

spmnges,
Bruchteil

nur ein geringer

dem, was dem Zahne der Zeit und dem Unverstände der Menschen zum Opfer fiel. Welche Unzahl von Klöstern
von

bedeckte nicht beispielshalber den englischen Boden.

Wer

sich

davon überzeugen
ticum

will,

werfe, falls ihn das

monumentale MonasBlick
auf die

Anglicanum

erschreckt,
die

einen

flüchtigen

Gasquey seinem Werke über die Unterdrückung der klösterlichen Anstalten in England angefügt \). >Lan wird aber schwerlich handschriftliche Breviere auch nur von einem Dutzend englischer Abteien nachweisen. Was wir somit an Reimofficien englischen Ursprungs besitzen, ist geradezu minimal im Vergleiche zu dem. was verloren ist. Es ist wichtig um sich einen annähernd zutrefienden dies zu konstatieren Begiitf von der Reichhaltigkeit des uns beschäftigenden Litteraturzweiges zu machen. Und da wir auf England zu sprechen kommen, sei es erlaubt,
primitiven Karten,
.

*)

Henry

Vlfl.

and the English Monasteries. London. Hodges 1888

—89.

bei

7


Die Handschrift 28 der
dar-

dieser

Gelegenheit einige anglikanische Reimofficien nach-

zuweisen, die uns verloren sein dürften.

Stadt Köln, ein Devotionale des 15. Jahrhunderts, enthält Bruchstücke
einer

grofsen

Menge von

rhythmischen

Officien,

unter eine beträchtliche Zahl solcher,

die teils noch nicht aufsind.

gefunden,

teils

nicht

mehr aufzufinden

Von

englischen

Heiligen mit rhythmischen Officien gehören hierher:

Osmundus,
u.
a.

Simon Graf von Leicester, Thomas Graf von Lancaster

Leider sind die hier mitgeteilten Bruchstücke nicht so umfangreich

wie bei andern Heiligen, beschränken sich vielmehr auf nur eine

Antiphon

;

weil aber bei sämtlichen anderen Heiligen diese Bruch-

stücke aus

dem

liturgischen Officium entlehnt sind, unterliegt es
dafs dies auch hier der Fall
ist.

keinem Zweifel,

Von Thomas

(comes Lancastriae, 22. März) lautet die Antiphon:
Ave, Thoma,

gemma

militiae,

Dux

in castris coelestis gloriae,

Anglicanae miles ecclesiae,

Tuae fave semper

familiae.

Hierauf folgt sogleich die Kollekte: Dens, qui beatum

Thomam,

militem tuum inclitum, pro pace et statu Angliae dirae decollationis

martyrium subire
passio
gloriosa

voluisti,

concede nobis,
remissio

quaesumus, ut ejus
et

sit

nobis

pericula firmamentum.

scelerum

contra

mundi

Von dem Grafen Simon von

Leicester

mit Genossen

(4.

August):
decus militiae Gentium Anglorum,

Comes

Leicestriae,

Dextra oppressormii,

Miles regis gloriae, Apotheca morum, Posce nobis miseris «vitam beatorum.

Die Kollekte lautet: Deus, pro cujus pace et veritate gloriosus sanguis beati Simonis martyris effunditur, concede propitius, ut, qui ipsius sociorumque ejus beneficia implorant, pace perfrui

mereantur aeterna.

P. D.

Auch von Osnumd, Bischof von

Salisbury, findet sich nur eine Antiphon:
Christe, nostrum refugium.
Salus,

honor

et

praemium,

Edulium coelestium,
Via,

ductor et bravium,

Osmundi per suffragium
Esto nobis praesidium

ßQ

Hostile contra proelium

Et duc post hoc exsilium

Nos ad perenne gaudium. Ein
Officiimi,

das ebenfalls verloren,

ist

das des

hl.

Gerlach

Grafen von Valkenburg.

Vergeblich

sucht

man

in

Houtheni-

Saint Gerlache, Meersen oder Maastricht nach Spui'en desselben.

Das Kölner Devotional erhärtet aber

die Existenz durch folgende

Trümmer

:

Invitatorium. Adoremus Dominum laudabilem.
In sanctis suis semper mirabilem.

An
1.

t i

ph

n a e.

Delicatum credens statum Esse cum hominibus, Statum vitae eremitae Praeelegit omnibus.
Cilicii

2.

tenus cute Et loricae post indutae Vestis est asperitas,
et

Panis bordeum

cinis,

Quidquid lautum. dat

vicinis

Larga sancti
3.

Caritas.

Hildegardis visio Singularem solio
Coelesti notat

sedem Sancti

viri

mercedem.

4.

Legum Dei professor, Tu, qui post tot certamina Inter sanctorum agmina Laeta decantas(ti) carmina, Post vitae hujus terminum Trausire nos ad Dominum.
Ora, sancte confessor,
bleibt eine,

Bei einer Reihe anderer Officieu, deren Existenz aus dieser
Handschrift nachweislich
ist,

wenngleich schwache
hl.

Hoffnung, dieselben noch aufzufinden, so die Officien des

Al-

banus (21. Juni), Paulinus Diakonus
golphus
In
u. a.

(4.

Mai), Notburgis, Gaudieser Analekten

der Von^ede

zum

fünften

Teile

war

den metrischen Vei^künsten des Mittelalters, denen namentlich die Reimofficien einen dankbaren Tummelplatz
von
boten.

auch Rede

Anschliefsend an das dort Gesagte sei es gestattet, hier

ein Beispiel anzuführen, das

zwar nicht einer Historia entlehnt ist, das aber wie kaum ein anderes darthut, bis zu welchem Raffinement die mittelalterliche Verskunst in den Zeiten der Nachblüte Zeigt dasselbe auch einerseits das Überwuchern sich verirrte.
der

Fonn über den
an
die

Inhalt,

so weist es doch auch anderei^eits,

gemahnend, eine geradezu staunenswerte technische Fertigkeit und Formgewandtheit auf. Es handelt sich um die Sequenz Lebuine confessorum,
hierin

spätgotische

Plastik

lebhaft

9
die schon Kehreiii aus der 1495 zu Deventer gedruckten Sequenzen-

sammlung mitgeteilt hat. Ich werde zunächst den Text nach Kehrein und der Darmstädter Handschrift 521, einer Sammlun.^' von Gebeten, Hymnen und Sequenzen, wiederholen, die 1462 zu
Kloster
1.

Camp

geschrieben worden^).
5.

Lebuine, confessorum Praecellens flos, qui polorum Regna scandis ardua Linquens orbem, validorum

Huc

transit confessor gratus

Patria, gaudet vexatus,

Daventren credit pia
Plasmatori terrenorum, Qui justo sua coelorum Dat praeclara gaudia.
6.

Cor plenum portasti morum,

Tu pandis
2.

miracula.
audisti:

Domini voces

Transi mare, leges Christi Resera Saxonibus,

Lebuinus, vir sensatus, Prudens, mitis et beatus, Signa fecit plurima,
Diffidentes
superavit,

Alme

pater, sie fecisti

Jussum, Trajecto tulisti Verba; dum Gregorius
S. Praesul novit Lebuinum,
7.

Quorum mentes permutavit
Per verba salubria.
Saepe turbae convenerunt. Generale dum fecerunt
Pariter consilium
Illuc presbyter transivit,

Servum

direxit

divinum

Huc
Populus
Deitati

toto conamine.
eis

Yslam credens,
accedens,

mox

Hunc
8.

laesissent,

sed abivit

Servit personae trinäe.
4.

Reliquitque populum.

Numine templum fundatur, Quod Wilpen convocitatur,
Fecit hoc gens credula;

Tandem Namque

illaesus meavit, rex illum salvavit

Cordis noscens condita,
Fiet quaevis caro cinis Yiva, venit cito
finis,

Sanctus vitiosos mundat,
Baptizatis promissum dat,
Cluit

dia

ejratia.

De

dulci migrat vita.

*) Fol. b lesen wir die Schicksale der Handschrift betreffend: Kotum Omnibus librum praesentem inspecturis, quod anno Domini millesimo quadringentesimo sexagesimo secundo conscriptus fuit pro majori parte a diversis fratribus per quaternos divisis, eo quod exemplar ad sufficiens tempus,

Sit

ut ab uno

scriberetur,

retineri

non potuit

Ex

quibus etiam quaternis sie
et

scriptis postea
sie

per exortum inopinatum incendium aliqui combusti fuerunt

Sed rursus sub anno Domini 1478 talis defectus possetenus recuperatus fuit. Et sie ex eorrupto et integro liber collectus per diversos seriptores apparet, ut saltem pro aliquali exemplari ad perfectius et melius transcribendum in posterum haberetur. Appositae sunt
opus imperfectum remansit.
pi-aeterea

orationes aliae in

diversis

loeis

nee non

et

de patronis altarium

hujus monasterii Campensis,

quae in exemplari non erant.
loeis suis
,

Emendet

igitur,

qui potuerit et voluerit
invenerit, adseribendo.

,
'

adaptando singula

incorreeta caritative
notabiles et devotas

corrigendo et alias orationes, quae non hie habentur,

si


9.

10


10. Preces funde cunctis lioris
Genitrici salvatoris

Christi nomini forinavit

Oraclum, plebs quo locavit Valde corpus nobile Confessoris Lebuiui Nos conducas recto fini,
;

Rex plenus
Hiezu
poeta
füpt

dulcedine.

Quo poenas sumpsit duras, Crimina quod toUat verus Plasmator, validus herus Disponat mentes puras ^).
Handschrift
olini

die

Darmstädter
venisset,

Fertiir de praesciipta sequentia,

quod cum
et

folgende Note: quidam egregius

Daventriam

casu

canonici

ibidem,

ut eis

sequentiam de sancto Lebuino, eorum patrono,
poeta petissent
stilo
, ,

dictaret,

ab eodem

ipse poeta ab eisdem canonicis quaesivit, quali
videlicet

riuniatico

an metrico eam habere vellent.
,

Et

cum alii rigniaticam, alii metricam praeelegissent respondit, se utmmque servare velle. Quod et fecit, quia sequentiam hanc a
capite

deorsum rigmaticam
est sie

et a

cauda sursum metricam
lector,

fecit,

ut

patet diligenter intuenti.

Pentameter

Et nota, legendo eundem:

quod ultimus versus

Puras mentes disponat herus validus.
Ceteri sui'sum ascendendo sunt hexametri, prout parvae virgulae
indicant.

Unde

versus:
tunc ista sequentia rigmus,

Si legis a capite.

A

cauda sursum si legeris, est bona metra. Quorum quinque pedum postremum, cetera sex sunt Hinc, qui composuit hanc, jure poeta vocatur.

:

Die parvae virgulae,
schrift stellen sie nicht.

von denen die Note redet, mögen in

der Vorlage der Camper IMönche gestanden haben, in ihrer Ab-

Was

die Verse selbst betrifft, so ist ja

zweifellos,

dals die
die

Rhythmen
an
der

dieser Sequenz keinen

Adam von
Pentameter

Sankt Viktor,
schon
der

Hexameter gerade keinen Ovid verraten, wie
Spitze

cäsurlos
;

marschierende

genugsam
bleibt die

insinuiert

allein

wenn kein Kunstwerk,

ein Kunststück

Sequenz gewifs, die a cauda gelesen

also lautet:

Puras mentes disponat herus validus, Plasmator verus, toUat quod crimina, duras Sumpsit poenas, quo salvatoris genetrici Horis cuiictis funJe preces. Dulcedine plenus Rex fini recto conducat nos. Lebuini
Confessoris nobile corpus valde locavit
*)

Lesarten:
Diffitentes,

3,

4

eis

Yllam

(sie!),

Kelirein.

6, 1 vir censatiis,
ii.

Kehrein.

6,
10,

4

Kehrein.

9,2

Oraculura Kehrein

Cod. Campen.

— —

3 Qui poenas sumpsit, Campen.

10,

4 Criminaque

tollat,

Campen.

11

Quo, plebs oracluni forraavit nomine Christi. Vita migiat dulci de, finis cito venit, Viva cinis caro quaevis fiet; condita noscens Cordis, salvavit illum rex, namque meavit
Illaesus,

tandem populumque

reliquit,

abivit.

Sed

laesissent liunc, transivit presbyter illuc,

Consilium pariter fecerunt dum generale. Convenerunt turbae saepe, salubria verba Per permutavit mentes quorum, superavit Diffidentes, plurima fecit signa beatus Et mitis, prudens, sensatus vir, Lebuinus Gaudia praeclara dat coelorum sua justo Qui, terrenorum plasmatori pia credit

Daventren, vexatus gaudet patria, gratus Confessor transit huc, gratia dia cluit, dat

Promissam

baptizatis,

mundat

vitiosos

Sanctus; credula gens hoc fecit, convocitatur Wilpen, quod fundatur templum numine trinae Personae; servit accedens mox deitati Credens Yslam eis populus conamine tote. Huc divinum direxit servum Lebuinum, Verba tulisti Novit praesul Gregorius dum. Trajecto, jussum fecisti sie, pater alme. Saxonibus resera Christi leges^ mare transi, Audisti voces Domini miracula pandis Tu moruin portasti cor plenum validorum. Orbem linquens ardua scandis regna polorum, Qui flos praecellens confessorum, Lebuine.
; ;

Rückoichtlich

der in diesem Bande mitgeteilten Texte sei

noch bemerkt, dafs ich Bruchstücke, vereinzeinte metrische oder
rhythmische Antiphonen oder Responsorien, wie sich solche nicht
selten
in

sonst

prosaischen Officien finden,

grundsätzlich

aus-

geschlossen habe.

War
z.

ein Officium

gemischt,

halb

metrisch,

halb nicht, enthielt es

B. nur metrische Antiphonen, aber nur

ametrische Responsorien oder umgekehrt, so sind nur die poeti-

schen Teile aufgenommen.
ständigkeitshalber
diese

War

das Officium ganz metrisch, nur

mit wenigen Teilen in Eeimprosa untermischt,
Teile
beibehalten.

dann sind
ist

voll-

Dies

stets

da

geschehen,

wo
sei

z.

B. ein poetisches Responsorium einen prosaischen
Mil'sverständnissen vor-

Versus bei sich hatte und umgekehrt.

zubeugen
sponsorien
dies

auch erwähnt,
weil

dafs bisweilen die Versus der

Re-

keinen

vollen Sinn

zu geben scheinen.

Es kommt

daher,

nach

dem Versus

der letzte Teil des Respon-


soriums
d. sg.

12


Wo
also der übrigens

Repetitio wiederholt ward.

weniger häufige Fall vorliegt, dafs der Versus ein selbständiges Ganze nicht bildet, ist nur die Repetitio hinzuzufügen.
Schliel'slich sei

mir gestattet, an dieser Stelle dankend der
mit
der
die

liebenswürdigen

Zuvorkommenheit zu gedenken,

Verwaltung der grolsherzoglichen Hofbibliothek zu Darmstadt mir die Benutzung ihrer reichen Schätze erleichtert hat. Gleicher

Dank gebührt den Vorständen der
der städtischen Bil)liotheken zu Metz
Charleville,

kgl. Bibliothek
,

zu Brüssel,

Mainz

,

Frankfurt, Trier,

Verdun, des historischen Archivs der Stadt Köln, der Bibliotheken der Seminare zu Köln und Mainz, der hohen Domkapitel von Köln und Trier, sowie des ehrwürdigen Gremiums
der Socii Bollandiani zu Brüssel.

Rom,

den

6.

März 1892.

G. M. Dreves.

1.

De sancto Achatio.

In
1.

1.

Vesperis.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Antiphonae.

Nomen Domini

invictum Sit in aevum benedictum,

Ecclesiae plena
Sit laus cum voce serena, Vexit ad amoena coeli quia milia dena.

Quia florent ut lilia Martyrum dena milia.
2.

Laudate Christum gentes, Quia martyrum mentes
Ipse corroboravit

In

1.

Nocturno.

Et
3.

cruci sociavit.

Antiphonae.

Lauda, anima, Dominum, Sprevemnt mentes hominum,
Hi, qui erant compediti,

L

Ecclesia mater

filia

Laetetur, quae dena milia

Sunt
4.

soluti,

redimiti.

Laudate Deum, quia bonus,

Luce hodierni diei Per crucem dedit requiei.
2.

Namque

dedit

istis

onus,
se

Ut portarent post
5.

crucem

Consequentes ipsum ducem.

Adriani gemitum Gentiumque fremitum Superabant et sex reges

Lauda tuum,
Istis

Sion,

Deum,
3.

Observando Christi

leges.

dedit qui trophaeura
fines

Sauctos suos mirificavit,

Ponens pacem
R.

tuos,

Dum

illa

signa iteravit,

Sibi sociando suos.

crucis Christi gestatores,

Quae sua fecit in passione Hos confortando in agone.
Responsoria.
1.

Mundanae

yitae victores,

Solutos ab aeterna morte

Nos conjungatis
V. Ut

coeli portae,

Dominum
Ad

caeli
fideli.

Adest dies veneranda, Digna laude celebranda,

cernamus mente

Qua mundana

exsilia

Magnificat.

Transcendunt dena

milia.

A.

magnificati

Laude, fraude circumdati,
Flagellati, cruciati,

V. Ista dies laeta conservetur sine meta.
2.

Ad examen
Ut
prostrati,

fit

juvamen

Agni sanguine

ornati,

Caesari a sex regibus,
subjugati
Sint

Signis dignis decorati.
Litis sitis advocati,

deorum legibus;

Ne damnati

ac privati
gloria.

V. Sunt Christo grati, quia de terris separati.

Simus Christi

14
8.


Nos solutos a pestibus Locetis in coelestibus.
V. Victores vitae,

Caesar vanus Adriaiius
Cogit servos Christi nervös
Diis flectere geutilium,

Sed

trucidati,

flagellati,

Mundi, regnare venite;
Patri

Gruciati, lanceati

cum

nato.

Fatentur Dei tiliuni. Y. Daemoniis plena sunt idola. voce serena;

Laus

spiritui

quoque grato.

In
1.

3.

Nocturno,

Mariae

flori.

Cum pneumate
In
2.

Autiphonae.
laus genitori.

In terris sanctis vis tonantis

Nocturno.
2.

Autiphonae.
1.

Dedit clare superare, Dux Albinus, Elyethes Implent ejus voluntates.

Scuto voluntatis bouae

Dux

fuisti

in agone,

Haec Christi generatio, Hermolaus cum Achatio
Inquirunt ejus faciem

In aeternum exsultabunt,

Quia tecum habitabunt.
2.

Portando crucis aciem.
3.

Nomen tuum

mirabile

Beati,

quorum

oratio

Confessi sunt Arabiae, lu crucem eos assumpsisti, Nam cuncta eis subjecisti.
3. Ingressi sine

Est cunctorum expiatio, Quia pro nobis corde uno
Orastis die oportuno.
Responsoria.
1.

macula

Sunt tua tabernacula,

Adrianum nam malignum
Vicerunt per crucis Signum.
Responsoria.

Fructus palmae crucis almae Rubicundos et jucundos

Eos

fecit

et

refecit.

Dum
Currunt in arundineto scintillae voce laeto Sustinendo passiones, Judicabunt nationes. T. In cruce laetantur et sie populis dominantur.
1.

certarent,

superarent

Austri flantis gratia.

V. Hi facti digni
sunt fructus carpere ligni.
2.

Ut

Hi, de Edom qui venerunt, Rubri cuncti cur fuerunt
Sicut multifaria

Calcantes torcularia ?

2.

Plantarum rami acuuntur,
In quos sancti

V.

Isti

dum

figuntur,
3.

sunt toti patiendo sanguine
Achati, Hermolae,

loti.

Feris terrae deputantur,

Morticina douantur Cames de tot milibus
Coeli volatilibus.

Elyethes, Menolae

Et Albine, duces

fortes,

Impetrate nos consortes

V. Christus adoratur de sanctisque esca paratur.
3.

Esse sempiternae lucis Per virtutem vestrae cnicis.
Y.

Vere martyres
Qui,

beati,
flagellati,

Ut Dominus
tutor
sit

caeli

dum

caesi,

cuique

fideli,

Memoranlur peccatorum Pro salute horum
:

Regi Domino
Sit

laus uni

quoque

trino.

15


Ad Tertiam.
A. Legem vani Adriani

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Dei digna nece ligiia De hac multitudine
Innovavit, qui regnavit

Cum deorum numine Hi spreverunt, qui fuerunt
Crucis in cacumine.

Ad
A.

Sextara.

Praecinctus fortitudine.
2. In conspectum praeelectum

Nam
Nam

defecit,

quidquid
stetit

fccit

Adriani minatio,
in

Hae Domini
Introivit,

militia

mortis

portis

quia vivit

Albinus cum Achatio.

Cum
3.

Christo post supplicia.
luce,

Ad Nonam.
A. Mira digne, rex benigne,
Fecisti testimonia,

Te de

se in cruce

Laetantes quaerunt, Domine, Flagris caesi, ense laesi Pro tuo sancto nomine.
4. In fornace ut in pace

Nam

in

cruce victa truce

Vincitur lex erronica.

In
1.

2.

Vesperis.
crucis

Tres coUaudabant Dominum^ Sic in cruce Christo duce Vicemnt minas hominum.
5.

Antiphonae.

Yirgam palmae

almae

Ex

Sion

cum

victoribus

Deum

caeli in fideii

Exaltavit, reges stravit

Lauda, Sion filia, Qui per mortem vexit fortem Coelo dena milia.

Sanctorum
2.

in splendoribus.

Benedictum

sit

invictum

Regnum Uranicorum,
In quo clare habitare

Ad

Benedictus.
3.

Dat matrem
In

filiorum.

A. Benedictus sis invictus, Deus Israelis,
Visitasti,

amara

crucis ara
tristitia,

confortasti

Martyres Racheiis,

Quorum prece

Seminant cum Christum ducem, CoUigunt cum
4.

coeli lucem,
laetitia.

victa nece
Justi torti,
dati morti

Nobis dare velis Ubertatem, sanitatem, Gaudia in caelis; Da virtutem, da salutem Praemii veracis, Nos compunctos tibi junctos Duc in viam pacis.

Hi sunt pro tuo nomine, Habitabunt, exsultabunt

Cum
5.

vultu tuo. Domine.

In pressura mortis dura
Benedixisti
filiis,

Nunc ad pacem nos veracem

Horum duc

auxiliis.

Ad Ho ras.
Ad Primam.
A. Beati immaculati Sequuntur te, Domine, Crucifixi. ramis fixi Crucifixi nomine.

Ad

Magnificat.

A. Magna laude gaude, plaude,
Ecclesia, totis viribus,

Fecundata, decorata
Millenis denis martyribus,

Qui in cruce Deo duce Vicerunt minas gentilium,

Flagellaii, niorti
dati
riliuni,

16


Quem
Ut
orate, impetrate,

Sequuntur Dei
Spes
Brev.
et
JUS.

post carnis exsilium
et

(^uique vera salus mera,

Nobis pacem det veracem
;

rector humilium

Aeternum

auxilium.

Tr«^virense

Trevirense saec. lö. Cod. Trovircii. 427. A. Brev. ms. Cod. Cusanus 74. B. Brev. ms. Trevirense saec. 15. Antiph. ms. Trevirense saec. 15. Cod. Capit. Treviren. Antiph. ms. Trevirense saec. 15. Cod. Capit. Treviren. s. n. E. 172. D. Brev. Trevirense imp. Lugduni 1515. F. In 1. Noct. A 1, 1 In 1. Vesp. A 2, 1 Laudate Domini Christum A. sq. maTfr laetetnr tilia A. In 2. Noct. R 2, 2 dum tVhlt A.
saec. 15. Cod. Cusauus 75. C.

2.

De

saiieto Achatiu.

In

1

.

V

e s

p

e r

i

s.

V.

quam dignae coetus memoriae^
Christi passi ferens eximie

Antiphonae.
1.

Quaeque

ludibria.

In Dei patiis dextera Mundi fallacis prospera Turba millenorum Fide subnixa l'ugiens,

Ad
A.

Magniticat.

fulgor militiae

Regnum
2.

coeli

fit

cupieus,

Crucis triumplialis,

Consors beatorum.

Dena sanctorum milia Christi jugum subeuut
Fide roborati.

decus ecclesiae Sponsi virginalis. Yirtutis eximiae
Coetus praeraialis.

Cmcis gerunt insignia, Spe devota prodeunt

Exaudi nos hodie
Praeservans a
nialis.

Jam
3.

puriticati.

({uam felix haec generatio,

Ad Matutinum.
Invitatoriuni.

Quam

beata sanctorum legio,

Viam carpens vitae perpetuae, Mortem vincens vivunt conti nue.
4.

Triumplmm victoriae Martyrum laudemus,
In quo regem gloriae Christum adoremus.

Fxcelsum nomen Domini
Coetus lauÄat mirificus Fortium virorum,
Coelesti junctus ordini

Summis

adstat glorificus

In

1.

Nocturno.

Choris angelorum.

Antiphonae.
1.

R. Fulgent anna Christi clementiae, Dum sincenim genus militiae Fide lucens mieat in gratia Coronantur Corona spinea,
:

In lege sacra Domini

Vanis despectis

idolis,

Turba

militaris,

Fidei juncta lumini,

Triturantur crucis in area

Fraudibus mundi subdolis
Spretis meditaris.

Mortis an^stia.


2.

17


Nec seducens
fraus iniquissima,

Freniuerunt terreni principes,
Adstiterunt et reges impii,

Dum novenint Christi participes
Fortes esse triumpho proelii.
3.

Caritate

fervens amplissima.
3.

Invocantes gratiam
Christus
exaudivit,

Summi

regis sequens vcstigia

Passionis praefert insignia,

Quos partem egregiam
Sibi conquisivit.
4.

Flagellatur beata legio,

Condemnatur
V.

crucis opprobrio.

Intellexit vota tideliujii,

quam

felix

ipsa societas,

Quorum

flexit rigores

Introibunt in

domum

mentium, Domini,

Quam poenarum probat varietas,
4.

Turba denorum milium
Christi virtute fortium

Sempiterno jungendi lumini.
5.

Christi

nomen mirabile

Fatentur dena milia, Cujus magniiicentia

Centena fugat milia Montis excelsi vertice

Fidem

capit miritice

Fide firmat cor
Cui
nil

Mira Dei dementia.
V. Curae fuit angelicae Fidel claros apice
Christi docere munia.

labile,

impossibile

Mira
6.

coeli

dans praemia.

Passus dura Hörens exercitus Fide mira mundanos strepitus
Superavit,

In

2.

Nocturno.

Ut argentum probatum splenduit,

Antiphonae.
1.

Quem
Aut

nulla faex peccati polluit
fuscavit.

Coeli tabernacula

Kesponsoria.
1.

Martyres merentur, Qui Jesum per saecula Vere confitentur.
2.

Gloriosum genus militiae, Florens donis mirandae gratiae,

In coeli pascuis

7

Mortem

subit durans in acie
gloriae.

Deus
Quos

collocavit

Pro rege

Sanctos praecipuis,
mirificavit.

V. Christi ludibria tulit cximie, Crucis insigniagestans non anxie

3. Exsultate,

praeclari milites,
vociferatio,

^

Pro rege
2.

Namque
Summi

decet vos collaudatlö^

gloriae.

Digna laudis

Florem mundi
sprevit haec concio

patris in regno divites.

Millenorum
fide firmissima,
1.

Responsoria.

Quis ut passum

Gloriosa
Christi praeconio,

Caritate

fervens amplissima.

Christum sie sequitur, Quos feralis turma persequitur, Nudat, angit,
tiagris insequitur,

V.

Kon hanc

flectit

quaevis promissio,

Spinis

regum

Non

illexit

jussa exsequitur

fallax ambitio

Et cruce terminat.
II.

Dreves,

Historiae rhythmicae.

9


V. Pretiosa sanctorum passio,

18
V.


Non altera passione, Quam qua floret redemptio,
Sed humana laesione
Crucis fulget exitio.
2.

Non diffonnis Quam mors

Christi ludibrio,

examinat.

2. Florens hortus matris ecclesiae Decoratur rosis rubeutibus, Quas a valle Christus miseriae Rubicundis junxit martyribus, Felix genus tantae militiae. V. Gloriosa palma victoriae Sancti florent nunc in sublimibus Triumphatis hostis agminibus.
3.

Flos campi, convallium Singulare lilium,
Christus rex, dux militum, Turbae decem milium

In virtute fortium

Fructus reddit meritum.
V. Per certamen inclitum Dat pro lucto gaudiuin
In sede laetantium.
3.

Summi ducis exercitus Summae virtutis inclitus
Angelicis oraculis

Ad pugnam
Regum non

docetur,

Fide sincera praeditus
pavet crepitus, Fulget in miraculis

Fulget coeli medio Concio millena Illustri martyrio

Degustans amoena,

V. AUigatur vinculis

Quam Dei
Quorum

fruitio

Tandem
Ut
4.

in propatulis,

Pascit nunc serena.
felix passio
fuit

vita privetur.

Laudis
Sanctos sub serto spineo Deridet plebs nequitiae

plena.

V. Nos horum suffragio
Christi regat unctio,

Fuso cruore roseo
Cruci clavatos anxie.

Ne
4.

frangant terrena.
crucis

Regnaturos decet angustia, Ut coronae docet materia.
V.

Almae

stratis patibulo

De

torrente bibunt miseriae,
gloriae.

Christus adest,

Quos exaltat caput, rex

summus rex
Qui de carnis

gloriae,

In
A.

3.

Nocturne.
Cantica.

hujus ergastulo

Ad

Sanctos locat
in
coeli requie,

dulcis frateniitas

Mundi

vincens crimina,

Quorum preces
exaudit sedulo

felix alacritas

Coeli petens culmina,

Pro devotis
fusas quotidie,

Coetus pretiositas Deum temnit numina.
Sic virtutum germina

Dat militum
1.

sanctitas.

Kesponsoria.

V. Ut laxemur a culpae vinculo, Delectemur sanctorum titulo Meritorum obtentu gratiae.

Mortis sceptrum comminuit,

Morte crucis dum floruit Sanctorum congregatio,
Plebs,

AdLaudes.
Super Psalmos.

Carnem pro fide terminat quam Christus illuminat,
Fortis.

potens in proelio.

A. Gaude, mater ecclesia, Nunc tibi dena milia Sacra sociantur,


Portes in fide lucida, Stola decori roscida Coetus cumulantur.

19

Ad Sextam.
A. Benedixerunt Dominum Laude felici carminum,

Ad

Benedictus.

Regem

majestatis,

A, Tu, Christe, nostrum gaudium,
Nostris adesto precibus,

Dum
Et

fit

verc laudabilis
mirabilis
beatis.

in sanctis

Qui cum sanctorum milibus Veniens ad Judicium, Apparebis in nubibus,

Corona

Ad Nonam.
A. In excelsis rex potens gloriae Collaudatur a denis milibus, Qui supernis adjuti civibus Christo sonant voces laetitiae.
In. 2.

Horum
Regni

festa colentibus

coeli

da praemium.

Ad Ho ras.
Ad Primam.
A. In
coelis jubilant

Vespers
Magnificat.

.

Ad

Martyres beati, Dum mire rutilant Luce trabeati.

Ad

Tertiam.

A. Vigilarunt fortes in acie, Dum pugnarunt in carne fragili,
Sic virtute divinae gratiae

coUator sedis empyreae, A. Triumphator mortis et zabuli, Perpetuae largitor laureae, Jesu Christe, salvator saeculi, Coetus almi vestis purpureae

Celebramus

festa

nunc

seduli,

Cujus prece fructus dentflosculi
Virtuosos fidelis vineae.

Triumpharunt
A.
2,

fide mirabili.

Brev. ms. Coelestinorum saec. 15. Cod. Mazarin. 357 (783). In 1. Noct. 8 Factos esse Hs. In 2. Noct. zu je einer Antiphon zwei Psalmen. Hymnen Ad Vesp. Sacrae In 3. Noct. Ad Cant. A, 6 dumm temnit Hs. turbae celebremus ad Noct. Aeterno regi gloriae ad Laud. Felix cliorus iam sonorus.

:

:

;

:

;

:

3.

De sancto Adalardo.

In

1.

Yesperis.
Magnificat.
1.

In

1.

Nocturno.

Ad

Antiphonae.
Coelitus acta dies
illustret festa

A. Gloria sanctorum
rex unica Christe tuorum, Nos in laude tui fac convotos Adalardi, Ut per eum, cujus solemnia concelebramus,

colentes,

Festa, quibus sanctus
coelos petiit Adalardus.
2.

Floruit hie clara

Te laudando Deum
mereamur
in aethere

Karoli regnantis in aula, Regali cujus
effulsit

regnum.
3.

sanguine clarus.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Regis saeculorum, Christi veneran do triumphum,
Sancte, tibi laudes,
4.

Pro vitae meritis non infimus imperialis Aulae magnates vincebat honore cluentes.

Ludentem mundum
varia sub imagine rerum,

Adalarde, sacramus ovantes.

2*


Ut
5.

20
6.

sensit

piiinum,
lusit

Gaudebat mundus
tanto sub lumine clarus,

despectans

et

ipsum.

Despectis igitur
ponipis
niox jura professus

Gaudebat sanctus
sie

aethra capessere certus.

Sancta moiiusterii sumpsit juga levia Christi.
6.

In

3.

Nocturno.
Cantica.

Sic

exercitia

virtutum nactus ad unguem, Ordinis extieinus erat omni Schemata primus.

Ad A. Vitae meta
extrudit,

dies

nam

reliqua spes,

In
1.

2.

Nocturno.

Tenninet ut certum digno certamine cursum.

Antiphonae.

Patre monasterii

In
saecli
1.

Laudibus.
Antiphonae.

compede Cunctorum votis
hixato

successor surgit herilis.
2. Praecipuos actus sibi commen daverat

Sanctus Adahardus ut ab exsilio revocatus Redditus est patriae,
lux terris visa redisse.

ejus,

Ipse loco cujus
fuerat succenturiatus.
3.

2.

Omnis

in

occursum

coetus ruit, omnibus

unum,

Major

justitia

regis vernabat in aula,

Ob sancti reditum Christo dare cantica laudis.
3.

Quam primum pompis
splendescens illecebrosis.
4.
(^ualis

Hinc relocat propriae
regalis jussio curae,

erat nenipe

discordes conciliare,

Cui fore subtractum pergrave Justitium.
4.

Fax Beneventanis probat indita cum Spoletanis, Quos discors propria
furor impellebat in arma.
5« Sic

Invidit
tot

patriae
fortis

gaudia

inique,

Yis inimica virum
duxit ad exitium.
5.

pacem summis
totuni

recreans et foedera regnis

Fratribus ista prius praedixerat inresolutus,
Coelitibus superis
fit

Aurea per

revehebat tempora mundum.

socius meritis.

Brev. ras. Brev. ms. Corbejense saec. 12. Cod. Anibianen. llö. A. Corbejense saec. 14. Cod. Ambianen. 118 H. Brev. ms. Corbejense saec. 14. Cod. Ambianen. 116. C. Nur die Antiphonen, mit Ausnahme der A In ad Bened. poetiscli. In 2. Vesp. ad Magn. Coelitus acta dies etc. 1. Vesp. ad Magn. A, 4 convotos ABC. In Laud. A >>, 4 Justitium ABC.

4.

De sancta Adalberga.
Celebremus applaudentes Probae vitae meritis, Quibus Jesu Christi spousa Facta est uranica.

In

1.

Vesperis.

Super Psalmos.

A. Dulce festum [sacrojsanctae Adalbergae virginis

n

21

Ad Ma tu tili um.
luvitatoriuni.

V. Sanctitatis jam perfectum obtinens initium.
3.

Quem
# Dono

sequuntur agmiiia
cujus virgo laeta

Sacrae virgines assidue,

Ceu fructum bonum bona dives Scotia mundo Dedit Adalbergam
patre rege genitam
;

Haec adiit Adalberga, CoUaudemus Dominum.

In
1.

1

.

N

c

t

u

V. Veneremur genere Deo dignam virginem,
4.

r

0.

Antiphonae.

Nobilis atque sacer
flos

Nomen
Qui

tuum, Deus noster,
est mirabile,

almae

virgiuitatis,

semper
fecisti

coelo

dignam

Mater Adalberga, famulis rogamus adesto,
Quatenus
proprio
bis
festis

Adalbergam virginem.
2.

Domino placeamus,

Orta virgo veneranda
regiis

natalibus

Posuit in

summo suum

V. Vocibus expensis cui solvimus Organa vocis.

sole tabernaculum.
3.

Innocentes manus habens

In

2.

Nocturno.

corque
scandit
4.

mundum

retinens,
1.

Antiphonae.

Postposita mole carnis

montem Domini.

Quoniam timebat Deum suum plasnia nobile,
Salutare Dei mansit
[illius]

Visu gerens pulchram formam, pulchriorem animam, Ejus labiis superna
diffusa est gratia.

in

corpore.

2.

Gloriosa Christi sponsa,

5.

In adversis prosperisque sancta semper eadem, Erat ei Deus scutum,
virtus et refugium.
3.

bona mittens semina, Est dilecta Deo super Jacob tabernacula.
Sanctimonialis virgo

6.

Sion sanetam haec circumdans amplectensque undique
Laetabitur et narrabit
judicia Domini.
Responsoria.
4.

novum cantans canticum Domino benedicebat
ejusque sancto nomini.

Amans

ignis

quem

praecedit,

benedicta femina

Adorabat ipsum solum
respuens sculptilia.
5.

Hodiernae lucis festum Deus celeberrimum, Fac nos pura celebrare mente devotissime, Y. In qua sancta sublimari Adalberga meruit.
1.

Recordatus rex coclestis
suae misericordiae

Adalbergae misertus ut domui Israel.
6.

est

2. Stirpe carnis virgo felix

Aula

regis consccrata

magnum
more

decus attinens,

virgo prudentissima

Enutrita est majorum
liberaliter,

Jugiter custodiebat
ejus

testimonia.


Responsoria.
1.

22


Y. Qui gubernas omnem mundum aequo moderamine.
3.

Cum

intraret rex
tilia

opimam

cum
est

Galliam.

Prudens virgo Adalberga,
virtutibus inclita.

Venit locum sanctae Farae,

quod monasterium. V. Natam pater quo dicavit
servitio
2.

Ad

nuptias sunnni sponsi
ardenti lampade.
intercedat,

^

cum

Domini.

Quo pro nobis
evolavit

Informata disciplinis
ordinis monastjcis
Christi virgo coiTuscabat
uti

hodie.

Y. Gratulatur jam choreis addita virgineis.

lampas fulgida,

V. Erat enim Servitute

Dei continentia.
3.

A
1.

d

Laude s.

Ad
et

orationem prior

Antiphonae.

ad mensam tardior Yeniebat Adalberga

Yeneranda valde nobis Adalberga virgo est,
Est quibus a Deo data
corporis praesentia.

jam Deo

carissima.

Y. In exemplo cunctis erat benedieta femina.
4.

2.

Pia mater [sancta] Fara cum sentiret obilum,

namque per hanc suam spiritalem famulam Multis fuit animanim
Christus
Salus atque corporum.

Dedit ei ad regendum conciouem virginum. Y. Dicens ipsam dignam [fore]
tantae rei apice.

3.

Beata sponsa Domini vero militans regi Se non implicavit hujus
saeculi negotiis.

In

3.

Nocturne.

•i.

Exsultantes collaudemus

Responsoria.
1.

Mitis hera curam habens

animarum niaxiraam.
Scripturarum sacris verbis
alebat ac epulis,

Jesum magnis vocibus. Sancta per quem Adalberga regnat in coelestibus.

In

2.

Yesperis.
Magiiificat.

Y. Sicque cunctis multimoda

augebatur bonitas.
2.

Ad
A.

Die, Deus. in solemni

Christi virgo sanctae

Farae

Adalbergae virginis Laudum favos aggregantem
respice familiam.

edocta institutis

Mater

exstitit

praeseuti

loco benignissima.

Brev. ms. Farense saec. 14. Cod. Mazarin. 349 (761). Diejenigen Stücke, welche zur Yollstänfligkeit des Officiums fehlen, wie die AA ad Magn. ad Cant. ad Ben. etc., sind nicht in poetischer Form abgefafst In 1. Noct. A 4, 2 pulchrioris Hs. R 1, 3 sq. pura mente celeltrare Hs. R 2, 3 uti est majorum Hs. R 2, 4 ut In 2. 'Sucx. A ö. 2 recordatus est Hs. R 2. C Domini continentia Hs. larapas Hs. In o. Noct. R 2, 2 sanctae Adalbercrae Hs. In 2. Yesp. ad Magu. A 2, 2 virginis edocta Hs. Hvnmus in 1. Yesp.: Yirginis prolis, in Laud. Xam hie quiescit-

:


5.

23

De sancto Agricio.

In

1.

Vesperis.

Ad Matutinum.
Invitatoriura.

Antiphonae.
1.

Hic patiiarcba prius
exsistens Antiochenus,

In Treviri praesul successit post duodenus.
2.

Regis adoremus magualia cuncta regentis, Qui dedit Agricium de partibus huc Orientis.

Jussu Silvestri gentes adiens Treverorum
Ulis
fit

In

1.

Nocturno.

pastor,

primas quoqueTeutonicorum.
3.

Antiphonae.
1.

Hic moderatricis Helenae carus

Est Treveris clavus

et

aptus,

Ejus legatus exstat per munera factus.
2.

Domini sanctusque Matthias, Lata per Agricium

munera tanta

scias.

Treveris ad vomitum
rediens simulacra Colebat, Cui datur Agricius,

4.

Et merito carus
Agricius esse feratur,

Qui pius et prudens, humilis castusque probatur.
5.

quem sacrum pneuma
plebat.
3.

re-

Est Treveris clavus

Non

causatur iter

Domini sanctusque Matthias, Lata per Agricium munera tanta scias.
R. Age festum, Teutonia,

longum multosque labores, Christum morte sciens
nostros lenisse dolores.
Kesponsoria.
1.

De Quem

hospite suscepto,
mittit Antiochia

Jucundare, plebs devota,
Celebris insurge tota,

Fructu per hunc adepto; Tuos colit Agricius Agros fertilitatis,

Dies adest digne nota
Praesulis Agricii,

Remunerandus

largius

Anno

benignitatis;

V. Sion, applaude, sancto tu consona gaude,
2.

V. Fructibus emeritae coeli replet horrea vitae.

Haec

est dies,

qua beatus

Agricius est nudatus Veste carnis et translatus

Ad
A.

]Magnificat.

Ad
V.

coeli palatium,

pater Agriti,
cujus festum veneramur,

Quem

veri solis

suscipit alta nokiq.
3.

Nobis

felici

Oriens hunc educavit, Oriens hunc exaltavit,

concludas fine precamur,

Et ne
finis,

sit

dubius

des immacuiatam
propitius,
fine

Ipsum nobis delegavit Urbe Antiochia;
V. Partibus occiduis dat solem pars Orientis.

Yitam

quae det sine

beatam.


In
2.

24
2.


Inde per Agricium gens credula fönte novatur

Nocturuo.

Antiphonae.
1.

Urbsque sacrata Deo

Adveniens

igitur
3.

quondam

cultu reparatur.

dat verbi seniina genti,

Spondens credenti
coelos baratlirumque neganti.
2.

Agros Agricius Domini colit

officiisque.

Nomen

habet

tide.

Credula gens

rite

quia semina spargit ubique.
beati

dictis actisque

Ejus mandata spondent coniplere parati.
1.

Kesponsoria.

3.

Se fore cultores,
clamant, et credere Christum,

Plebem urbib convocat. Praefert Maximinum, Sede dignum collocat

Qui talem transmisit eis tantumque ministrum.
Respousoria.
1.

Jus sequens divinmn. y. ]Moribus ornatum
sacrat meritisque beatum.
2.

Deserens patriarchatum, Sedem antiquam Graecorum. A Silvestro praesulatum Sumit urbis Treverorum,

Clavus sacrae passionis. In Christo sanctificatus. Per virum opinionis Sacrae nobis est allatus

Primatum Cisalpiuonim.
Y. Pro merito niorum sumit regimen populoiiim.
2.

Ab Helena

sancta datus

;

Y. Äuget reliquias
electus Sorte Matthias.
3.

Statim luce veritatis
Pulsis umbris caecitatis

Yir totius bonitatis
In virtute caritatis Jus solvens humauitatis

Urbs novatur puritatis Fönte per Agricium, V. Cujus mandata
spondet complere parata.
3.

Coronatur

coelitus.

Y. Invehitur caelis servus bonus atque

fidelis.

Celebs mentis otio Pater visitatur A superno nuntio.

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Qui sanctum affatur:

Te

confecto seuio

Laudibus Agricium
celebres in laude canora.

Praesul statuatur V. Vir Maximinus.
quasi magnus amore c^imiuus.
2.

Cui per

cunctomm

laus musica concrepet ora.

Sacris fun datus
scripturis et moderatus,

In

3.

Nocturne
3.

Antiphonae.
1.

Coelo discretus fuit hie fructuque repletus.

Speniunt cultores. qui daemonibus famulantur.. Idola quaeve nihil deitatis habere probantur.

Ingeminatus amor hunc spesque fidesquebeavit, Donis naturae

cum

gratuitis radiavit.

4.

25
Et
potiri proi)ere

Plasma L)eo

dicat

hyranum, per quem benedicat
Insimul Agricium,

Gloriae Corona.

nomine reque pium.
5.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad
Illum laudemus,

quo cuncta creata tenemus,
Cui laus in sanctis
laus est hos sanctiticantis.

A. Almi Agricii precibus da gaudia Cliriste, tuis et corde
servire iideli.

caeli,
tibi

Protege nos, pastor,

Ad
A.
Agriti,
filios

Beriedictus.

populum, quem tu genuisti

sedulos,

Et per quem Domino

exaudi,

Deproraentes modulos

Nosque

dignus praesul placuisti, tuos servos

Digne tuae laudi,

meritis precibusque tuere

Fac beate vivere
Vita pura, bona

Nostrorumque pius peccatorum miserere.

A. B.
C.


Antiph. ms. S Mariae ad Gradus anni 1477. Cod. Semin. Colonien. 5. Antiph. ms. 8. Mariae ad Gradus saec. 15. Cod. Semin. Colonien. 9. Antiph. ms. S. Mariae ad Gradus saec. 15. Cod. Semin. Colonien. 23. In 3. Noct. R 1, 3 collocans A.

6.

De sancto Aichadro.
2.

In
A.

1

.

Vesperis.
Magnilicat.

Qui

facit

infantum
studiis

Ad

linguas sermone disertas,

Inclitus Aichadrus.

Aichadrum
clarus,
3.

meritis et

nomine

doctrinae ditat honestis.

Dum

viget in coelis,

Transactis lustris
bis binis actibus aequis

precibus nos adjuvet almis,

üt post hanc vitam mereamur habere quietem.

Pervigil excubias
in
4.

templo semper araabat.
die

Ad M a

t

u t i n u m.

Hoc quadam complente
vox intonat: ecce, Virtutem virtute petent
sancti specialem.

Invitatorium

Surge, Sion, veneranda tuo

da cantica sponso,

Aichadrum placido
et

resona jubilo.
1.

5.

In

Nocturno.

Continuo nulluni cernens hanc perficit idem, Cernetur Deus inque Sion

dominusque deorum.
Antiphonae.
1.

Exstitit Aichadrus,

6. Angelicis

magno de germine

natus,

dictis

jungens sua dicta, sodali

Cui pater Anscharius fuitHermena dignaquemater.

Alloquio Christi
Fidei devotior haesit.


Respousoria.
1.

26


Ave, praeceptis domini parens Benedicti, Pro quibus ecce manet semper tibi hius super astra;
5.

Gaudia praesentis

ducentes maxima festi, Conctorura dominum veneremur. qui pie coelum Dita\it hodie Aichadri flamine patris. Y. Omnia, quae voluit,

Ut

conforteris

melius Christo
In Christo fratres

t'araulari.

duo cras

tibi

gaudia dantes

Dominus
2.

virtute creavit.

Partibus ex sancti
patris venient Philiberti.
Re<pon>5oria.
1.

Ut sacer Aichadrus monachorum Gemeticoruni
Suscepit regiraen,

dum

curat habere laborem
ei

Aichadms, Domini
confessor. talibus actis

Pascendi. dat

Christus vexilla salutis.

Y. Temptamenta
3.

Ad

pretiosa traliens

tulit

cunctos convivia vitae

zabuli, sed Jesus

ab

astris.

Effulsit

signis

Florebat

vigil

in

multis
lidei

cum nomine

Christi

precibus, jejunia sectans,

Y. In factis magnis,
vestitus amictu.

Tranquillus. patiens,
castus,

bonitate modestus,

Lampade
fultus.

\irtutum
pietate sereuus.

2.

Agmine

fraterno

Y. Omnibus omnia factus erat pes ut Omnibus esset.

sudante labore beato Ingerait hostis atrox quaerensque nocere fideles

Arbore cum

sterili

perit in crucis obice pulsus,

In

2.

Xocturno.

Y.

Abba nam
firmat

fratres

Antiphonae.
1.

niger angelus atque.

Haeredi sacro
genitores dant Aichadro,

3.

Yir

felix

minui

dum

se jubet iste capillis,

Quo
2.

locat ecclesiam

Post horam nonam
paschalia signa parautem,

secum plebemque fidelem,

Pro

sancti meritis

Quod

tulit

incautus,

Aichadri fama beati Expetit abbatis
placidas aures Philiberti.
3.

lacrimis reparavit obortis,

Y. Yidit enim hostem
in

hoc gaudere sed idem.

Qui cito discipulos
raittens

praecepit

eundem

In

3.

Xocturno.
Cantica.
loci

Jure salutari plene sibi menteque jungi.
4. Praeveniens hos e coelis

Ad
legeris

A. Hujus namque

sacer angelus altis

divinitus auctor

Intixum precibus

Ac

ideo debes
fore laetus ut hospes.

Aichadrum jure profatur:

istis

Responsoria.
1.

27
2.

Coelitus

adventum

Hic miles
geminis
flexo,

fortis,

cum

fratribus optans

Exorare genu

praenoscens tuncpaterhorum Huncque suis monstrans recipit, hinc, quod cupit,
audit.
3.

dum

cogitat,

uiii

Illoram tradit,
radio solis digitales

Angelico ductu
petit

Ansoaldum

Philibertus,

V.

Intentis oculis

Pictavis qui clarus erat
specialis.

coelum tantumodo
2.

hoc tempore praesul.
4.

Nee
Quod

dictu facile est

nee iuce capabile carnis, post hoc globus igneus
obtegit illius artus,
5.
\

Aichadrum jam junctus amico, Munitum verbis
Visitat

tanto

superis et laudibus almis.

Et, ne discipuli

Collaudant
hi tres

Dominum

spargant haec, V. Erectus terra,
soll

aide minatur.
aufert.

quod

credidit,

duo necne priores, Gemeticae justum turmae ducunt Aichadrum.

3.

Cum

foret excubiis

Ad

Benedictus.

commissi pastor ovilis Pervigil Aichadrus,
ipsi

A. Dilectum Christi famulum
proceres Aichadrum
Praeficiunt plebi
sanctae, cujus prece caeli

nit^t angelus index.

Altera quod pars,
illico

quam

regit,

Y.

Ad

flamma laxet; tantam vocem

Lumine
humili

ut ornemur,

cum corde precamur»

lacrimis perfunditur heros.

In
A.

2.

Vesperis.
Magnificat.

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Ad
lucis

rex perpetuae pax atque perennis,
salutis.

Cum
Corda

dicti

fratres

Obtineat nobis

veniunt, sibi jussa revolvunt,
ligant

Aichadrus dona

patrum

Quem

hodie

summae
ad culmina
vitae.

pariter sua sicque revisunt.

transfers

Brev. ms» Brev. ms. Gemeticense saec. 12. Cod. Rotomagen. 211. A. Antiph. ms. GemetiGemeticense saec. 12. ex. Cod. Rotomagen. 210. B. Brev. ms. Vedastinum saec. cense saec. 12. ex. Cod. Rotomagen. 248. C. 14. Cod. Atreljaten. 229. D. In 1. Noct. R 2, 8 schliefst der Sinn nur ab nacli der Repetitio: Pascendi dasselbe ist der Fall mit dem zweiten und dritten Responsorium der etc. R 4: Agmina sancta nur dies, ABC; D de communi. folgenden Nocturn. In nur dies, ABC; D de communi. In 2. Noct. R 4: Sancte Aichadre 3. Noct. R 4: Miles Christi nur dies, ABC; D de communi.

-

;

.

.

.

.

.

.

7.

De sancto Albano.
Laudes, Christe, tibi pangimus assidui, Qui pietate tuis festum solemne dedisti

In
1.

1.

Vesperis.

Super Psalraos.
Inclita martyrii

recolentes jure trophea,

Albani meritis,
martyris egregii.

28
Criminibus vacuas
sacris
2.

virtutibus implens.

Qui proprii pro

te

In terris adhuc

perfusus sanguinis unda

Splendet in angelioa perspicuus patria.

Ad

Magiiitieat.

A. Ave. martyr gloriose, Ave. sidus jam coeleste, Decorans, Albane, coelum. Nos guberna vincens humum. Quo laetemur triumphantes

mundanum lucrum Spernere cocpcrat Albanus martyr, Pietatem sectans sumptus pauperibus Dabat, credens, in coelis sibi comp ensan dum
Vitae munera perpetim,

y. Contemnens multis
onerari gratis.
3.

Te patronum

venerantes.

Lumen

sensificum,

Ad Matutinum.
luvitatorium.

piorum Clemens accumula Vota precantum
Cbriste,

Nomen.
cuncti

Cbriste,

tuum veneremur in unum,

Et, quibus tribuis, solvere festum Albani meritis, martyris almi,

Qui das pro meritis coelica regna tuis.

In

l.

Nocturno.
Anglorum
refulsit

Addas

supplicibus

gaudia pacis.

Autiphonae.
1.

Primus
cito

in

V. Ipsum glorifica morte beasti.
Ipsius precibus

lampas gente Albanus martyr,
fidei

des quoque nobis.

virtute corruscans.

2.

Hie regum fremitus
et

In
1.

2.

Nocturno.

inania gentis iniquae

Antiphonae.

Agmina contemnens
se Christo
3.

Alloquio dulcis,
vultu reverendus honesto,
Inter sacrilegos

corde subegit.

In

terris

positus

mundanis rebus opimus Moribus angelicam
curabat ducere vitam.
Responsoria.
1.

constans sine crimine vixit.
2.

Miles, Christe, tuo
fidei

munimine rectus

Perstitit

impavidus voluit nee cedere laesus.

Sacrosauctum venerandi
festum sancti martyris Christo dignas inspectori' laudes demus pectoris,

3.

Albanus Domini
laudans mirabile nomen
Angelicis meruit

Albanum

dignanter coetibus addi.
Responsoria.
1.

qui sibi

dignum

sacravit hospitium.

V. lllustret nostras coelesti lumine mentes,

Alme martyr, gemma coeli, Forma saecli, solve supplex


Vincla plebis Christi subditae

29


sentiat improbus Orat quoque martyr: V. Jesu Christe, meus optime con;

Albanus gladiura

Confer pacem, tolle pestem, Vitam da piam. V. Audi, Christe, judex juste, Voces supplicum, Qui das sanctis aequum semper
Cunctis praemium.
2.

ditor,

Nunc
2.

et

semper adesto.
festivitas,

perpetua

gratissima jucunditas,

Addictus morti
venerabilis hostia Christi

Pectore stigma crucis
bajulans laborumque salutis,

Transivit siccis
fluvialia

carbasa planctis

In qua angelorum choris Aeterna afflavit hilaritas, Cum beatum Albanum Sanctorum adscivit consortio Adoranda trinitas unus Deus. V. Omnis illa coelestis Jerusalem

V. Exemplo Moysi psallens magnalia Dei.
3.

Cum magno
Jucundata
3.

affectu

est.

Benedicimus omnipotentem Sua praemia non minuentem
Aberit
licet

Gloriose

unctio frontis
actio justis.

ac semper venerande martyr Dei, Albane,

Bona

sufficit

V. Tua sie pie, Christe, latroni Miseratio eontulit olim.

Intercede pro Omnibus nobis

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.
1. Iste

ad Dominum Deum nostrum, Ut per ipsius misericordiam ad coelorum regna mereamur pervenire.
V. Sancte Albane, succurre plebi tuae
atque omni ecclesiae
sanctae Dei.

quidem sanctus,
probitate benignus,

morum

Sumptibus ex propriis victum praestabat egenis,
Iraplens dilecti
jugiter praecepta raagistri.
2.

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Alme Dei martyr,
clamorem suscipe nostrum, Exora Dominum
pro peccatis populorum.
lidei

Suscipiens martyr
pia dogmata vere

3.

Martyr dignus
pie

ait

Pro Christi voluit nomine multa pati.
2.

perflatus flamine Christi:

me

Jesu

Vincitur diris
constans athleta catenis,

placato suscipe vultu,

Participem facias
vitae coelestis et aulae.
3.

Tortus suppliciis improbe multimodis.

Ad mortem

properans

Eesponsoria.
1.

habiturus denuo vitam,
ira

Judex indomita perditus
Dixit voce nefanda:

Pertransivit aquas
vi

crucis immodicas.


4.

30


Unde
tibi

Percussor sancti.
divino taotus amore,

perpes,

Caedere

dum

timiiit,

sanctorum dextera vindex, Laus et honor maneat
per cuncta saecula
saecli.

sanctior occubuit.
5.

Cum Domino

laudes

In

2.

Vesperis,
Magnificat.

curaret solvere miles.

Ad

Fontem promovit
arida planities.

A. Grata tibi, pie rex, semper jubilatio nostra,

Ad
A.

Munera persolvens
Benedictus.
et

corde resultet et ore,

Summa
Caesum

Dei virtus
perlustrans,

Ut, qui concedis,
laetari testis agone,

sancti patuit super artus,

Des veniam nobis
Clemens ipsius amore.

caesorem lumiue fnistraus

R

1.

Brev. Othiuense imp. Lubecae 1497. In In 3. Noct. R 3, 5 facies. 9 vacuus.

1.

Xoct.

A

3,

In Land.

A

3,

2 optimus. 2 habitns.

8.

De sancto Altone.
Noxia
3.
solvisti,

In
A.

1.

Vesperis.
ex

Super Psalmos.

quem

coelo constituisti.
tractus

Dux Dens
te

alto,

Voce Dei

dilexit

sacer Alto,

perfectos induit actus,

In toto corde.

Nunc
in
;

exaudivit,

quem

salvasti sine sorde

monte Dei modo
est

vivit.

Sordibus infectos fac nos hujus prece rectos.

4.

Lumen signatum
super hunc
Noluit
irasci

multiplicatum,

Ad Ma tut in um.
Invitatorium.
5.

sed justitiae dape pasci.

Jam

benedixisti,

cujus

mentem

tetigisti,

Alto salutari
jubilo facias meditari.

Estque coronatus
coelesti
6.

lumine gratus.
flore

Kos Christo

dare,

Gloria
fuit

cum
alto

studiosius evigilare.

jam sub honore,

In

1.

Nocturno.

Constat fundatus
in coelo magnificatus.

Antiphonae.
1.

Responsoria.
1.

Lege Dei gratus fuit Alto mente probatus,
Fructiferum lignum

Virtutum clarus ab alto Regis natus fuit Alto,

Ut
dignum.

fertur a patriotis,

Deus omavit
2.

sibi

Jam

tibi,

rex Christe,

servivit in

omnibus

iste,

Est certum Scoticis totis. y. Jam puer transcendens viles Sibi metas pueriles.


2.

31
Responsoria.
1.

Hie facta puerilia Mutans per bona milia
Sic factus decus aetatis

Sanctus Alto, Scotus genere, Promeruit Christo placere,

Est cum flore pietatis. V. Ecclesiam frequentabat,

Nos ejus fulti precibus Fugiamus a sordibus;
Y. Boni sexus et aetates Concurrunt, dant modo grates.
2.

Deum
3.

precibus placabat.

Prudens erat in patria Egenis dans cibaria, Arcebat a se sordida, Quae captant corda arida.
et

Pater

iste

Christo carus,

Dilectus et hominibus,

V. Magnificus

praeclarus
fuit

Dulcem reliquit patriam Apprehendens theoriam,
V. Adiit per visionem Germaniae regionem.
3.

Et nunquam
4.

amarus.

Primordiis vitae clarus Fuit iste Deo carus, Dulcis erat lux patriae

Quandam

silvam est ingressus,

A
V.

rege datur accessus,
sie militavit,

Nunc

fulgens donis sophiae.

ütiliter exstirpavit

V. Precibus nobis det vitam Semper omnibus cupitam.

Et Christo

Manuum

pastus labore

In Dei vixit amore,

In

2.

Nocturno.

4.

Antiphonae.
1.

Glorificat

m entern
Dominum
sitientem,

sancte

Habita ut hie somnia Pro Christo sprevit omnia Et statuit sequi ipsum, Istum fugiebat mundum
;

Corde suo vera
loquitur

V. Ergo multis adunatis
severa.

damnando

Domino
In

servivit gratis.

2. Iste coronari cupit,

in virtute beari,

8.

Nocturno.
Cantica.

Quem Deus
3.

ardenter

Ad

vocat, exsultat vehementer.

A. Sapientia potatus,
Justitia est eibatus

Arte Dei tractus lit in Omnibus omnia factus, Corde suo mundo

Et post aurum non
Responsoria.
1.

abiit,

Coelestia dona quaesivit.

Dominum
4.

placat sitibundo.
fultus

Laude bona
prece
est

Post ecclesiam construxit

gaudet adultus, Lenis, mansuetus,

summa

Et

sanetos viros adduxit,

Cum

quibus servivit Christo,
vixit in isto,

pauper ad omnia

laetus.

Dum mundo

5.

Electus, gratus,

assumptus ad aethra beatus, In virtute bona captat coelestia dona.
6.

V. Sanetum celebrantes cursum, üt possent vivere sursum.
2. Praesul

magnus Maguntinus,

Inclitus Bonifatius,
fuit admonitus, Ecclesiam consecravit laetus. V. Multitudo plausum feeit,

Cedrus plantata sed in altum multiplicata,

Per visionem

Nunc

det florere

prece nos Christoque placere.

Cum

sanctus cuneta peregit.

32
3.


bunc secum collocavit Atque justis sociavit.
l^ui 5.

Post baee luiriticus Alto

Devotus fulsit ab alto, Sic Omnibus manens gratus Per Cbristum magniticatus.
V. Claniit [insiguibus]
Signis
4.
et

virtutibus.

Gaudet Israel in Sion Super aurum et topazion. Hymnizant coeli coelorum Et Alto civis eornm.

Plasmator Deus cunctorum Donavit Altuni sensum Yeritatis. quo aniiatus Viceret liostem severum;

Ad
A. Salute

Benedictus.

visitari

nos ab alto.

Suis precjbus juvet pius Alto,

Pro uobis
Oret per longa dienim.
V. Suavis est

Quia pressi variis criminibus, Absolvi mereamur ab omnibus Et perfiTii coelestibus.

Dominus,
qui sperat in eo.

Beatus

Ad

Primani.

vir.

A. Alto, Dei sancte,

Ad L a u d e s.
Aiitipbonae.
1.

nostri dilecte patrone.

"Respice devotos

nos tibiniet famulos.

Magnus Dominus

in

alto.

Utque magis prompti
tibi

Cui servivit bic Alto

possimus famulari.

Compescens marinos liuctus, Tenendo animae frucius.
2. Serviens in laetitia. Cui aderat munditia.

Ora pro nobis.
confer openi miseris.

In

2.

Vesperis.
Magniticat.
inclitus,

Ardens Gaudet
3.

et

lucens lucerna

Ad

gloria superna.

A. Athleta Dei

Alto,

Matutiuis meditatus
In Cbristo fuit sacratus,

Virtutibus cornatus ab alto,

Jam
4.

laetatur in

anima

Per saeculorum saecula.
Benedicatur Dominus
In Tribus pueris trinus,

ünus erat ex Israel fortibus, Lectum Salomonis ambientibus, Ense fortiter accinctus Dei
verbi.

Faciat nos calcare actus superbi.

Brev. ms. Wingartense saec. 15. Cod. Fulden. Aa 116. In 1. Yesp. 1 Lies Lux Deus ? In L Xoct. A 3, 4 Lies Huuc exaudivitV fehlt Hs. In 2. Xoct. A 4. 1 bona vultus Hs. In 3. Xoct. R 1, 1 Postea ecclesiam Hs. R 4. 2 Deus donavit H:^. R 4. 2 Venerunt statt veritatis Hs. R 4, 4 Vicens h ostem Hs. In Land. A. 2, 4 in gloria A 4. 4 Et iustis Hs. Hs.

Super P>. A, R 2. 4 Est

.

— —

9.

De sancto Ammoiie.
2.

In

1.

Vesperis.

Antiphonae.

Gaudeat ecclesia Chorique Leucorum,

Mansuetuni nobilom. Qui Leucam curavit, Post decessum flebilem

Amnion
3.

tumulavit.

Dum

resplendet gloria

Hie, praefato praesuli

Pastorum suorum.

Quasi pro mercede


Ex
4.

33 In
1.

consensu populi

Nocturno.

Successit in sede.

Antiphonae.
1.

Digne praeeligitur

Ammon

in pastorem,

Ammon

legem Domini

Qui moribus sequitur Sanctum praecessorem.
5.

Studuit attente

Sacro vacans ordini

Vitam eremiticam
In
silvis

Domino
2.

favente.

agebat

Fidemque catholicam
Pie confovebat.
K. Felix haec ecclesia
Crevit in honore,

Super Sion verticem Rector constitutus Nullum legis apicem
Solvit vir beatus.

Dum Ammonis
Refulsit

gratia

3.

Virtutum dulcore

cum

gloria

V.

Nova

Vitaeque decore, nobis gaudia Reducit memoria

Invasum hostiliter Dominus suscepit, Cujus vocem dulciter Audiens excepit.
Responsoria.

De

tali

pastore.
Magnificat.

1.

Ad

A. Ave, gemma sacerdotura TuUensis ecclesiae,

Laus, honor, virtus, gloria Sit regi saeculorum. Dum virtutum insignia Pontificum suorum

Ammon
Ex
Quidquid

Haec
V.

recolit ecclesia

gerens corde votum

Concentu gaudiorum;

influxu gratiae,
eras,

Ex

bis

Ammon cum

gloria

Deo totum
potum
2.

Transiit ad coelestia

Offerens quotidie,

Virtute meritorum.

Cibum
Per
te

coeli,

vitae

Conferens familiae,

Fidei sparso semine

coetum hunc promotum Duc ad regna gloriae.

Ad Nunc
A.

dimittis.

Dum

sanctus

Ammon

praefuit

Leucanis, luce claruit

Mirandae

sanctitatis,

Per verbum Mansueti Leucani sacro flamine Suscepto iiunt laeti Novoque plaudunt carmine Tali dono repleti. V. Huic Ammon sine crimine Successit in regimine
Certaminis expleti.
3.

Cujus virtutum praemia Mira probant subsidia
Diffusae pietatis.

Postquam urbem Tullensium

Domino

conquisivit

Ad M a t u t

i

n u m.

Atque turbam fidelium
Dulciter enutrivit,

Invitatorium.

Praesul ad coeli bravium

Regi regum praeconia Laudis digne reddantur, Dum Ammonis solemnia Devote celebrantur.
Dreves,
Historiae rhythmicae.
II.

Mansuetus
V.

transivit.

Hunc pium patrem omnium

Ammon

agens officium
sepelivit.

Condigne

3

n

In
2.

34
In
3.

Nocturno.

N

c

t

u

r

0.

Antiphouae.
1.

Antiphouae.
1.

Hunc saiictum miritice Dominus honorat,

Justi ferens titulum

Amnion obdormivit,
Coeli tabernaculum

Quem

virtutis

coelicae

Spien dore decorat.
2.

Mundus
2.

introivit.

Clamor intelligitur Hujus praesidentis,

Cordis desiderium Obtinet beatus

Dum Deo
3.

porrigitur

Super regni solium
Praesul coronatus.
3.

Yoto piae mentis.

Hie honoris gloria Digne coronatur, Per quem laudis hostia

Nos ad montem

gloriae

Ducat per Ammonem,
Qui dat justo gratiae Benedictionem.
Kespousoria.
1.

Nova immolatur.
Responsoria.
1.

Dum Amnion praeeligitur Ad regimen pastoris,
Non
in vanuni erigitur

Amnion

Leucae

pontifex
clitus,

in-

Cujus fuit

quam
est

felix

exitns,

Bhmditia favoris Sed humilior redditur Sacri dono timoris.
Y.
Ille

In capella Petri repositus

Praecessoris

tumba conditus
;

felix adstruitur

Rector, qui non extoUitur

Y. Per Hermannum hie translatus Cathedrali fuit datus.
2.

Propter culnien honoris.
2.

Ammonem

Dei famulum.
vitio

Post vitae sanctae terminum, Quam potens apud Dominum

Qui spreto mundi

Ad eremum
Dignum

perrexit,

est Leucae popuhim Laudare cum tripudio, Quem Dominus dilexit. Y. Ad matris Dei titulum

In silvis grandi studio

Sit, clare comprobatur Per curani aegritudinum. Leprae, febris et luminum, Quae per eum donatur. Y. Hie a filiis hominum Concordi sono carminum Merito commendatur.

Basilicam erexit.
3.

De

facultate propria

3.

Pastor labeni haereticam

Reges hunc cum principibus

Cernens ortani in gregibus Curae suae commissis, Per fraudem diabolicam
Erroris novitatibus

Cum magna

reverentia

Coluerunt muneribus.

Simplicibus immissis,

Ut Christus ad coelestia Xos ducat suis precibus, Y. Praeclari cum laetitia
Devotisque concentibus Pontilicis magnalia Laudemus votis omnibus.

Y. Per veritatem coelicam

Reduxit lumen mentibus Erroribus dimissis.


Ad Landes.
Antiphonae.
1.

35


Ad
A. Felix
Benedictus.

Ammon,

ave,

Sanetus hie amabilis

pastor bone, gemma Leucorum

Ammon mundo
Decorem
Praesul venerabilis

splenduit

Solve jugum grave

indutus,

2.

Regnum mundi respuit Dominum secutus. Orans cum laetitia
Pro
salute populi

labemque munda vitiorum Per iter suave duc nos ad regna coelorum.

Ad

Tertiam.

Deo jubilabat, Manens in justitia
In saeculum saeculi Dominum laudabat.
3.

R. Leucae felix ecclesia Honoris in fastigio
Excrevit et in bonis,

Dum

mira fulsit gratia Claroque vita radio
Pontificis

Corde

Deum

sitiens

Ammonis,

Fontem vitae sapiens Deo vigilavit,
Vir beatus

V. Nobis accrescunt gaudia Pro suae nunc solemnio

Dominum

Commemorationis.

4.

Timens labern criminum Parendo vitavit. Gratam simul omnia

In

2.

Vesp

eris.

Deo reddant

entia

Ad
A.

Magnificat.

Benedictionem, Qui jam a terrestribus

pastor egregie

Leucorum civium,
TuUensis ecclesiae Nobile depositum,

Sursum cum principibus
Extulit
5.

Ammonem.

Sacrae laudis hostiam

Ammon,

vir praeclare,

Reddant cum harmonia
Cuncta creatori, Qui jam coeli gloriam Induto justitia
Contulit pastori.
Parisiis 1510. B.

Ora regem gloriae, Matris almae filium,

Ut

coelestis patriae

Regnum

nobis inclitum

Dignetur praestare.

Brev. ms. TuUense saec. 15. (Privatbesitz). A. Brev. TuUense imp. Leuca, Leuci, Leucani stets Leucha, Leuchi, Leuchani, Ammon stets Amon B. In Land. In 3. Noct. A 2, 3 Obtinere beatus B. A 3, 5 labere terminum B. A 4, 2 Deo fehlt B.

10.

De sancto Aniano.
Decoravit moribus

In
1.

1.

Yesperis.
3.

Antiphonae.

Genus natalitium,
Spernens luxum saeculi In aetate primula

Resonet in patulo

arcanum Et cum dulci modulo Landet Anianum.
Pectoris
2.

Locum
4.

habitaculi

Elegit in cellula.

Ortus ex uobilibus

Urbe Viennensium

Virtutum Evurtii Audito rumore


Sancii desiderii

36
2.

üritur ardore.
5.

Adjunctus Evurtio
Minister devotus

Puer loquens erigit Breve dealtari, Sic plebs sanctum eligit

Ex
3.

consensu pari.

Fungens sacerdotio

Abbas
R.

est

promotus.

Agrippinus supplicanti Sancto respondens tumide
Corripitur in instanti

conscendens margarita

De

virgineo corpore.

Grandi percussus lapide.
Responsoria.
1.

Apostolis counita

Cum

aureolae decore,

Quae sola es exaudita Persecutorum tempore; V. Age causam hodie
Derelicti gregis

Vergens ad vitae vesperum Sanctus praesul Evurtius Anianum presbyterum

Jam

mortis suae praescius

In conspectu curiae

Sempitemi

regis.

Successorem et posterum Fore monet attentius. V. Quod Moyses Josue
Senio gravatus,

Ad
Laus
Regula
et

Magnilicat.

praesul egregie,

Hoc
2.

decus praesulum,

praecipue Praesul memoratus.
egit

justitiae,

Caritatis vinculum,

Ebur

pudicitiae,

Honestatis speculum,

Forma

sanctimoniae,
V.

divinum oraculum Fidelium devotio Recurrens per infantulum Trinae vocis indicio Audit Lei famulum

Ad

Sanctitatis titulum

Dignum

pontincio.

Relinquens ecclesiae, Esto propugnaculum
Praesentis farailiae,

Pandit ecclesiae In usu sermonis

More Zachariae
In ortu praeconis.
3.

Conservaus in saeculum Assistentem hodie Tuae laudi populum.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Agrippino supplicat Pro incarceratis, Pietatem praedicat Et jus libertatis,

Quod confestim
Usus
V.

indicat

Plaudat devotio Coetus Christiani Sistens praeconio
Patris Aniani.

dignitatis.

Nam
Hos

quos denegaverat
subito liberal

Pontiticis precibus,

Lapis sine manibus.

In

1

.

N

c

t

u

r

n

0.

In
1.

2.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Antiphon ae.

Evurtius sanctus obitui Jam approximatus, Anianura petit substitui

Sanctus oculos abbatis Liniens ex sputo
Vellit

squammam
restituto.

caecitatis

Curae praesulatus.

Visu


2.

37
2.


Mox
ut Attila circuit
Civitatis moenia, Sanctus in Hunnos exspuit Et inundat pluvia.

In extremi spiritus

Labore compertum

De
3.

portis interitus

Revocat Mamertum.

Lapsus aedificio Corpore confracto Redditur officio
Signo crucis facto.
Responsoria.

3.

Anno quo

sanctus expulit

Populum praefatum,
Tellus accolis attulit

Fructum duplicatum.
Responsoria.
1.

1.

Urbis Genabensium Hunna gens incredula Minatur excidium, Tunc fugit gens tremula Ad pastoris gremiuni

Christi miles inclitus

Cingulum militiae Deponit emeritus Ad bravium patriae Evocatus coelitus.
V. Sol egressus nubilo

Metuens pericula;
V.

Non

hasta vel clipeo

Transit hemisphaerium.

Praesul hanc arniavit

Cum
2.

Sed cum Macchabeo
Verbis animavit.
2.

sanctorum jubilo Scandens regit solium.

Dum

Purgatum habens oculum
Vir anachorita

muri vallant ambitum

Attila cruentus

Et cum eo satellitum
Malignans conventus, Sanctus opponit sonitam
Suavis concentus. V. Opponit obviam

in mentis culmine Videt in hac vita Translatum Dei famulum Apostolorum ordine V. Assumptus cum Deo, Contemplans hunc facie

Raptum

Verba cantionis
Clangens in Madiam More Gedeonis.
3. 3.

Stat

cum Mardochaeo
primos
acie.

Inter

In virtututum tumuli

Divinae potentiae Sentiens auxilium
Spreta gentis rabie Conspuit in medium,
Sic triduae pluviae

Miranda frequentia
Catervatim populi Currunt ad suffragia Reportantes singuli

Redundat profluvium. V. Quod Elias potuit
Passibili corpore,

Dei beneficia. V. Ossa Joseph puUulant,

Ubi

visitantur,

Hoc

sanctus obtinuit

Impetrant, quae postulant, Hi, qui venerantur.

In hostili tempore.

In
1.

3.

Nocturno.

In

Lau des.

Antiphonae.

Antiphonae.
1. Post transitum praesulis

sanctorum merita Muro decantans invocat, Irridentem mors subita

Dum

Virum blasphemum

suffocat.

Merita praeambula Testantur in populis Secuta miracula.


2.

38


Laesae mentis mediana, Vero morum disciplina, Rege nos in stadio

Robertus, rex Franciae, Per sancti subsidium

Triumphat
3.

in

acie

Belnae Liiigonensium.
Mater, quae transmittitur Per regem FrancoruiUj Salutem assequitur Triam pnerorum.

Nos conservans a niina
Et a morte repentina

Tuo
In

patrocinio.

2.

Yesperis.
Magnificat.

4.

Qui balneo moritur

Ad
A.

Puer sufibcatüs. Sanus matri redditur
Sancto devotatus.
5.

vas auri solidum,

Yas inviolatum.

Omni dono lapidum
Coelitus ornatmn, Qui servasti candidum

Gillebertus desipit

Incurrens amentiam, Atque sanctus corripit

Yitae coelibatum.

Ejus insolentiam.

Ad
A, Ave,

Benedictus.

Stella matutina,
soll

Vero

convicina

Stellato palatio,

Mentis nostrae horridum Detergens reatum, Fractum cor et tepidum, Meritis orbatum. Redde Deo placitum Per tuum precatum.

Brev. ms. Atrebatense saec. 14. Cod. Atrebaten. 717. A. In 1. Xoct. Atrebatense saec. 15. Cod. Atrebaten. 1034. B. coniis A. In 3. Noct. R 3, 10 His qui venebatur A.


A

2,

Brev. ms. 10 prae-

11.

De sancto Annone.

In

1.

Yesperis.

Ad M a

t

u

t i

n u m.

Super Psalmos.

Invitatorium.

In Annonis annua

A. Sursum corda suscitentur
In laudum praeconia,

Yeneratione

Adoremus Dominum

Ut condigne celebrentur Annonis solemnia.

Cum
In

devotione.
1.

Nocturno.

Ad

Magnificat.
1.

Antiphonae.

A. Ave. sanctae fidei

Ortus ex Alemannia
Praelustri de prosapia,

Fide praedicator, Ave, domus Domini

Magne propugnator, Famülonim te colentum
Attende precamina,

Yirtutum Anno schemate Fulsit, non minus stemmate.
2.

Praeditus ingenio
Profecit in studio, Praelatus in regio
Ceteris palatio.

Ut per te peccaminnm Sablevemnr sarcina.

39
3.

Pius, prudens, humilis

Responsoria.
1.

Et provisor

utilis

Dum

sanctis operibus

Est Agrippinensium Nactus pontificium.
Eesponsoria.
1.

Sanctus insistebat,
Caritas sincerius

In eo fervebat, Erexit monasteria In Dei ministeria

Gratuletur laetabunde,

Laetetur gratulabunde, Pangat melos sine fine Clerus urbis Agrippinae,

V. Quintum consummans numerum Memor tot Christi vulnerum.
2.

Alter item oculorum

V. Cujus erat
pater

talis

Anno

pontificalis.

Usu Coram

destitutus,

sancto ad sanctorum
petebat,
est

2

.

Tantae fretus dignitatis Sacro ministerio

Sancta constitutus,

Quem

dolorum

Et divinae
Suffultus

pietatis

Einem

consecutus.
lavat, latice

praesidio

V. Irrigatus, quo beatus

In ecclesiasticis
Viguit et publicis,

Manus

V.

Omni corde Deum
laudans, qui condidit illum.
3.

Oraturus et sumpturus Libamen ex calice.

Qui nocturna visione

3.

Homo quidam

caecitatis

Non

fraudatus in

Annone

Defessus angustia Viri mirae sanctitatis

Praedicat mirabilem

Deum,

cui tres personae,

Apprehensa fimbria Loca fricans oculorum

In stellata regione

Lumen

recepit eorum.

Nunquam terminabilem Y. Cujus et nos per Annonem
Mereamur
In
3.

V. Justus in operibus Honoravit Deum

visionem.

Et

in mirabilibus

Nocturno.

Excrevit per eum.
1.

Antiphonae.

In

2.

Nocturno.

Mulier in egestate Laborans et caecitate
Vixit in miseria

Antiphonae.
1.

Sanctus Anno pernoctabat In orationibus, Loca sancta frequentabat
Caris comitantibus.

Tot
2.

flagris obnoxia.

Haec ad Dei famulum
Deducta per bajulum
Sublevari petiit, Clemens exaudivit.
ejus lavit,

2.

Nudi pedes, über fletus Et latens cilicium,
Mentis actus, Dei metus Praebebant indicium.

Quam
3.

Primum pedes

Post famelicam cibavit, Genis manum superduxit, Quibus ex hoc lux illuxit.
Responsoria.
1.

3.

Munificus clero, monachis, civi, peregrino, Felici, misero, complacuit Domino.

virtutum speculum,

Anno, gemma praesulum,


Tuo nos precamine
Purgatos a crimine

40


Preces pro ecclesia Fudit cum instantia.
3.

Ad

intransitorias
laetitias.

Regressus Coloniam
In pestem podagricam

Transmitte

Y. In cujus poteniias

Jam iutroivisti, Deo nos concilia, Quem emeiiiisti.
2.

Dextro pede incidit Et ibi occubuit.
4.

Sic

purgatum transiit Yas electionis
coeleste solium

Adolescens deformatus

Ad

Morbo tympauicio. Viri famam perscrutatus Rumore jam publico, Scandit montis cumulum
Tractus per veliiculum.

Summis pleimm bonis, Commutans terrestria
Pro aeternis
5.

donis.

Yenerandus merito
Saeculis futuris,

Y. Abscondi non potuit, Qui ut lampas splenduit

Qui

suis

teraporibus
verbis duris
succubuit.
Benedictus.

Nee a
Nee
eis

Et ut thus
3.

redoluit.

Principum pertimuit

Pontifex immanitatem

Languoris exhorruit,
rairam benignitatem.
Dolenti coudoluit,

Ad

A. CoUectis ecclesiae
Cunctis magistratibus

Adoptavit sanitatem,

Quam Deus

adhibuit.

Et uni sententiae
Praebitis assensibus

Y. Aquae benedictio Et ejus adspersio Curat atque potio.

Fotura Colonia
Pati'em in visceribus

Pandit sinum lilia Dignis sepulcbralibus.

Ad
1.

Landes.
In
2.

Antiphonae.

Yesperis.
Magnificat.

Yir beatus Deo gratus.

Ad

Postquam rite cursum vitae Consummavit, frequentavit
Praeelectum. praedilectum

A. Mutatur propositum

Deo

sie volente,

Recipit depositum

Montem magis
2.

solito.

lUic sese victimam

Navis et repente Contra uisum gurgitis

In oratione

Deo mactans

sedula

Cursum explet serio Nee veli nee remigis
Acta ministerio.

Fletus fusione

A. B.

Antiph. ms. S. Maiiae ad Gradus anui 1477. Cod. Semin. Colonieu. 5. Antipli. ms. S. Mariae ad Gradus saec. 15. Cod. 8emin. Colonien. 53. Antiph. ms. S. Mariae ad Gradus saec. 15. Cod. Semin. Colonien. 23. Antiph. ms. S. Mariae ad Gradus saec. 15. Cod. S. Georgii Colonien. C. Brev. ms. »S. Mariae ad Gradus saec. 15. Cod. Darmstadien. 977. E. s. n. D. In 1. Vesp. folgen nach der ersten noch folgende v ier Antiphonen: 2. Laus Sit Christo et gloria Pro Annonis memoria, Quem cousummatuni virtutibus, Associatum coelestibus Tantis signis gratiae Commendat ecclesiae.

— — —

3.

41

Deus In Anuonis virtutibus, Dum per illum caeci Claudi recuperaut gressum, Morbi curantur, Pericula vitantur. 4. Gaudens ergo, ecclesia, Tanti patris solemnia Gratulabnnda suscipe Devotionis intimae. Prece, votis et laudibus 5. Vere hujus oratioues asceiidenmt in coelum, quem et eleemosynae noctibus lumina sancta lustrantem victus et vestitus egenorum proseMirabilis niminim

Visum,

quel)antur.

Da dieselben teilweise unrhythmisch sind und in A und B, ursprüng-lich fehlend, erst später nachgetragen scheinen, wird die 1. Vesper, wie so oft, nur eine Antiphon gehabt haben.

12.

De sancto Ansgario.
Responsoria.
1.

In

1.

Vesperis.
Magnificat.

Ad

Lucifer Anscharius

de Corbejensi coenobio

A. Pastor apostolice, lux Danorum Sueonumque,
Sedis

Lux nova
in

emicuit

barbarorum ergastulo

Romanae

legatus in ultima terrae,

V. Destinatus ad gentes sub sancti Petri patrocinio.

Ansgari, nobis
pius in Christo pater adsis.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Apparuit Dominus beato Anschario per visum Et consolabatur servum suum Y. Super misericordia
2.

et veritate sua.

Aeterno

regi,
3.

cum quo
fer

Animam

pueri

regnas, Ansgari,

Laudum nostrarum
Domino jubilum.
V.

innocenter occisi
Yidit pius magister coelitus
inter martyres coronari,

Quem

pie in Christo docuerat

In

1.

Nocturno.

sublimiter contemplatus est.

Antiphonae.
1.

In
1.

2.

Nocturno.

Flos innocentiae,

Antiphonae.

Puer Anscharius mente Pura revelationibus
Divinis erat assuetus.

Assumpta hinc splendide

Anima

in

luce

Claritatis aeternae

2.-Ne

puerili cederet
2.

Exhibetur regi gloriae.

Levitati sanctae Dei
Genitricis voce per visum

Prae ineffabili gaudio Concinentium sanctorum
Obliviscebatur

Meruit admoneri.
3.

jam

Altius erudiendus

Omnium dolorum.
3.

In divino timore,

Reversus in corpus

omnem

Eductus de corpore Examinatus est
Purgatorio igne.

Spem mundi
Amore jam

abdicat penitus,

Aeternae gloriae
saucius.


Responsoria.
1.

42


V. Quidquid
visio,
tibi

repromittit

Fönte flaens vivo
divini sanctus amoris,

percipies,

Errantum vitam
votis sitiebat anhelis,
2.

Ad coeleste, inquit, regnum Cum Corona venies.
sancte Anschari, quamvis

V. Gentis barbaricac quo pectora sicca rigaret.
2.

Primus

in

ecclesia

sanguinem non fuderis, Tarnen bibisti calicem dominicae passionis,
V. Inter tot fremitus

factus metropolitana

Pastorale decus
subit archipontificatus,

Barbarorum,
Inter tot discrimina vitae.
3.

V. Ut candelabro
late lux
3.

Hodie Nordalbingorum
pontifex, Anscharius,
Christe, tuis gloriatur

spirat

ab

alto.

Visum

est sancto

Anschario
flagellari

Christum

Dominum

repromissionibus,

Et

se opposito verbera

accepisse pro ipso.

In sanctorum sempiternis triumphans splendoribus.
V. Corbejae
civis,

V. Hinc

didicity

exprohrantium passurus esset.

quod pro

flagella

Christo

primas in linibus orbis, Coelica regna tenet.

In

3.

Nocturno.
1.

Ad Lau des.
Antiphonae.

Antiphonae.
1.

Orante in spiritu Beato Anschario
In fulguranti facie

Sanctus adhuc mortis Spirans in agone supremo

Visus est Dominus Jesus Christus.
2.

Cor oculosque pios levat ad Dominum
2.

pietatis.

Mysterii vivi

Mox

procidens

Coram Domino
Justificari meruit

sumens placabile pignus Per Christi calicem patrem rogat omnipotentem.
3.

Ei confitendo.
3.

Da

Missus in salutem gentium Peregrinari gaudebat Pro Christo concius sanctorum.
4.

Domine, pacem, dixit, veniamque Per pretium mundi, quo nos tibi conciliamur,
nobis,

Inter carorum

Responsoria.
1.

lacrimantia cantica fratrum
Spiritus emigrans

Vir beatus se frustrari
gloria martyrii

mox
5.
:

lucis in arce corruscat.

Dum

lugeret,

super eum

felix obitus,

facta est vox

Domini

cujus pia vita probatur,

Parce metu, non est dolus apud regem saeculi,

Inde pios

fletus

simul et pia gaudia miscent.

43
Ad
Benedictus.


In
2.

Vesperis.
Magnificat.

Anscharius Domino se libans corde benigne:

Ad

Hanc animam commendo
Jesu
pie,
dixit,

tibi,

A. Respice nos, pater Anschari, Stella aurea nostri,

Et
fudit.

facie rutila,

Et

flatum mittens
in coelica

qua solem conspicis altum,
lUustra tenebras
nostras,

gaudia

dux

lucis

ad ortum.

Brev. ms. Bremense saec. 15. Cod. Oldenburgen. 36. A. Diurn. ms. Brev. Bremense imp. Coloniae saec. 15. Cod. Bremen. C 60. B. 1486. C. Die Form dieses Officiums, das mit Teilen in Reimprosa stark untermischt ist, spricht für das hohe Alter desselben. In 2. Noct R 2, 4 subit Ad Landes A 1, 2 agone fehlt C. In 3. Noct. A 2, 1 profidens C.

Bremense

siimmo C.

13.

De sancto Ansuero.
Ansuerus, qui nobiliter

In

1.

Vesperis.

Antiphonae.
1.

Ex

te generatur,

Adesto, pater gloriae, Nobis, ut victoriae

Laudes tuorum martyrum Digne possimus promere
Ansueri
2.
et ejus

Per quem ineffabiliter Multa mirabilia Deus operatur.
V.

Ex

cujus odoris fraglantia

Tota,

redundat Slavia.

sociorum.

Cordis ex secretario

Ad

Magnificat.

Gens omnis symphonizat,

Nam
3.

in

tormento vario

Ansuerus stephanizat.
Coeleste viridarium

A. Sanctus Ansuerus^ innocens ah infantia, mansuetus in imentlüy
söhrius in adolescentia^ secutus

Jucunde tunc

stipatur,

parentum
,

vestigia

Cum
4.

felix

per martyrium
irrigatur.

tantis virtutmn morihiAS
est

Hie mundus

adornatus

ut

Avete, saneti martyres,

usque ad aetatem

Ansueri comitiva, Orate ne nos febriles

virilem^

qua

i)erfecte vixerat,

Mors tangat
5.

recidiva.

propter suaeperfedionis culmen possit heato Job comparari.

Sancte Ansuere,

Martyr Dei

inclite,

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Cum

tuis

consortibus

Ora pro nobis omnibus.
R. Fange terra Holsatiae
Nobilis et generosa,

Regi regum Domino
venite jubilantes,

Nam

de tua progenie Prodiit rubens rosa,

Qui sanctos in martyrio

confortat agonizantes.

n


In
1
.

44


In
2.

X

c

t

u

r

0.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Antiphonae.
1.

Ansuenis

in consilio

Bonae

voluntatis scuto

Non abiit pravorum, Quapropter nunc coUegio Sortitur beatorum.
2.

Coronasti. Domine,

Quos ex hujus mundi
Extraxisti hodie.
2.

luto

Cur

in

sanctos Domini

Ex
Ut

ore patientium
Christe.
collaudari,
virtus innocentium

Tis.

Gentes freni^ienint, (^uos nece valde flebili
Flebiliter straverunt V
3. 3.

Possit comprobari.

In Dei tabernaculo

Invocantes. Domine.

Sanctos exaudisti, Quos in tuo nomine
Pati voluisti.

Habitat Ansuerus, Qui in Slavorum populo Fuit doctor verus.
Responsoria.

Responsoria.
1.

1.

In patrem

dum

elegitur

AnsueiTis sprevit scoriam

Terrenae

dignitatis,

Ut usurparet gloiiam
Coelestis civitatis.

Dereliquit patriam

Ansuerus, vir discretus, hoc non erigitur In corde sed mansuetus In pietatis opere Permansit indefessus,

Ex

Juventutis

flore.

Quod

docuit
accipiet

summopere
henedictionem a misericordiam a
suo.

V. EJegit
in
2.

ahjectus

esse in

domo
y.

Aliis,

est aggressus.

Bei sui magis, quam hahitare
tahernaeulis peccatorum.
vel lilium

Hie

Domino et Deo salutari
2.

Ut rosa

sacratissimi
Trinitatis

amatores

Constipat viridarium,
Sic aequali forma Per Oswaldi tilium Fulcitur monasterium Sub Benedicti norraa. y. Sicut noveUae plardationes a

deificae,

Abraham
Tres

in

montis radice
vidit
et

viros

unum

adoravit,
Sic Ansuerus ex uno ore

juventute sua.
3.

Tres simul et semel Emisit melodias.
y.

Eja, Rachel, sponsa Christi,
^lilitans
ecclesia,
edidisti,

Abraham

vidit

tres

viros

et

unum
3.

adoravit.

Quae

tot proles

Sicut

non polest

civitas

Quot ad

coeli gaudia

In montibus celari,
Sic et nequit sanctitas

Auimas

tu transtulisti

Per tormentorum genera,

In sanctis occultari.

Quorum neces
V. Filii
tui

tu flevisti

Hoc
oli-

in

Ansuero panditur

Per sancta desideria,
sicid

novellae

Sancto sufticienter, Cui de coelo mittitur

varum

in circuitu

mensae

tuae.

yirga non latenter


In cercunique vertitur

45


Sancte Ansuere cum tuis sociis, Hos precibus vestris defendite,

V.

Ä

Valde competenter. Domino factum est

istiid

Quos

in

vestro servitio

et est

mirahile in oculis nostris.
3.

Humiliter
Cognoscitis permanere.

In

Nocturno.

V.

Äpud
vestris

Christum

patrociniis

Antiphonae.
1.

adjiivemur semper.

In te sperantes hos et pro te morientes,

Ad Landes.
Antiplionae.
1.

Coeloram Domine
conservabis benedicte.
2.

Praecinctus fortitudine

In

mundo corde
permanserunt sine sorde,

Dominus

regnavit,

In terra Domini
'

Qui suos pulchritudine Sanctos decoravit.
2.

consistunt ergo locandi.

Serviet in jubilo

3.

Pro plebis facinore

Deo plebs

fidelis,

Te

Christe deprecantur,
3.

Qui in suo sanguine Pro te rubricantur.
Responsoria.
2,

Qui sanctos a periculo Liberat et a poenis.

Adhaeserunt Domino Martyrium sitientes,
Cujus in servitio Steterunt vigilantes.

Ex

terrenis inquilinis
4.

Dum

Fiunt cives coelici, necantur a lupinis
Viris viri angelici,

Sancti et humiles corde

Hymnum
5.

dicite

Deo.

Per quos Slavi sunt doctrinis
Docti roris mellici

In collegio sanctorum

Laudetur rex eorum.

Et

erepti a latrinis

Ad

Benedictus.

Carceris Eumenici.

A. Gaude, Ratzeburgensis ecclesia,
Divinitus inspecta,

Y. Vindica, Domine, sanguinem sanctoriim tuorum, qiii effusus
est.

A

deitatis

dementia

Medullitus electa,

3.

Eja vos triumphatores Pro nobis intercedite Et perversitatis mores
In nobis corrigite,

Quae sanctorum sanguine
Pulchre rubricaris,

Quorum nunc juvamine
Mire gubernaris.

üt adjutos vestra prece Dens, Creator omnium, Et ablutos ab hac faece Perducat in empyreum. V. Äpud Christum vota nostra promovete precihits.
1.

in

2.

Vesperis.
Magnilicat.
coelici

Ad
Et

A. Mirantur cives

Spiritus tartarei

Stupent, quod baec fragilis

militantis ecclesiae

Natura

sit

tam

agilis,

Capitanei fortissimi,

Quod cum

tanta gloria

triumphantis militiae, Phaleratores doctissimi,

In passionis victoria

Ad

coeli transit gaudia.

46
Ansuere, vir nobilis, quater Septem sociis Pro Dobis preces fundere
Velis et inteiidere,

Cum

Quod annuis devotiouibus Tua festa recolimus.

Brev. Sleswicense

imp. Parisiis

auch
ein

in

dem 1506 zu Lübeck

1512. Dasselbe Officium befaud sich g^edruckten Breviarium Ratzeburgense, von dem
ist.

Exemplar nicht mehr bekaimt

14.

De sancto

Arniafirilo.

1

11

1

.

V

e s

p

e r

i

s.

V.

A

sodali,

quem

presserunt,

Ad

Mag-nificat.

Frigus, febris, abscesserunt

Solo tactu

pallii.

A. Armagili meritis, Christa, da demeritis Promereri merito,

2.

Prorsus dimissis omnibus, Quae obviant coelestibus,

üt

sint

cum emerito
et

Britannorum in partibus
Transfretat

In coelesti curia,

cum

sodalibus;

Ubi laus

gloria.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

V. Prece regis est profectus In Galliam et effectus Ejus secretarius.
3.

Deo

placens, cunctis gratus,
vir beatus

Regali palatio

Exsultantes adoremus

Moram

fecit

Christum regem et laudemus, Qui hodie coronavit Armagilum, quem amavit.

Sex annorum spatio, V. Per quem Dens magnalia Multa fecit in Gallia Sex annorum spatio.

In

1.

Xocturno.
In
2.

Antiphonae.
1.

Nocturno.

Gloriosa prosapia
In majori Britannia
1.

Antiphonae.

Traxit natalitia

Beatus Armagilus.
2.

Cunctis membris impotentem Curat claudum deposcentem Ejus alimoniam.

Vir magnae scientiae, Vas omnis munditiae,

2.

Vir benignus caeco

flenti

Visum reddit

contidenti

De bono
3.

in melius
3.

De

ejus auxilio.

Crescebat quotidie.
Christi cultor jugiter

Signis sancti divulgatis

Ordinatus presbyter Contra cuncta vitia Dimicavit fortiter.
1.

Adsunt, quo it, villis, Intirmorum agmina.
Responsoria.

stratis

De

regis

licentia

Responsoria.
1.

Puer dum adhuc scholarum Exerceret studia, Operatus est suarum Virtutum primordia,

Redonensi patria Dato oratorio
It

festinus

cum

gaudio,

V. Quo spretis mundi [gaudiis]
Signis effulsit variis.

_
2.

47
3.


Ubicunque procedebat,

Villa

quaedam, per quam Tota fere plebs peribat Nee non animalia

ibat,

Opem

petens accedebat
ejus auxilio

Infirmorum concio,

Aquarum penuria; V. Quo audito baculo
Terra
fixo

Quae

populo
exsiliit.

Föns divus
3.

Die quadam exspectabat Opern sancti, quam optabat, Multitudo languentium
Staus ante domus ostium;

Sospes recedebat, V. Qualicunque tenebantur Aegri morbo, curabantur Ejus medicamine.

In Laudibus.
Antiplionae.
1.

V. Yir benignus pietate

Hos

remisit sanitate

Vir

illustris

genere,

Cunctis prius reddita.

In

3.

Nocturno.
2.

lUustrior ex opere, Opom dabat omnibus Bestiis et hominibus.

Antiplionae.
1.

Juxta montem habitabat Serpens ingens, qui, dum flabat, Suo flatu morti dabat Terrae ejus incolas.

Quadam die sentiens Morbo se gravari
Intrat Oratorium

Deum
3.

deprecari.

Statim adest angelus

2.

Prece plebis inclinatus, Qui reclinat declinatus,

Dulci

modo

intrans

Hunc

affatur:

Monstrum stola coUigavit Et in aqua suffocavit.
3.

Tibi Dei gratia

Supererogatur

Timens vitam maculari

Locus

tibi

debitus

Una

Cum
4.

sanctis paratur.

Ad

laude populari desertam Britanniam

Pergit linquens Redoniam.
Responsoria.
1.

Genitricis [Domini] Completo solemnio Deo reddens spiritum Et sanctorum praemio,

Ad

Britannos transmeando,

Quod
5.

est tibi

debitum,
gaudio.

Verbum Dei seminando
Multas gentes baptizavit

Frueris

cum

Dicta die reddito
Missali officio

Et idola conculcavit V. Aedes sacras fabricavit
•,

Et

Jesu Christo noviter

Et
2.

in fide roboravit

instructo populo Divino eloquio Discens obitum suum

Servos Dei firmiter.

Deo

reddit spiritum.

Quidam babens daemonium
Sancti petens auxilium

Ad

Benedictus.

Ejus sensit suffragium Tactu lecti straminis. V. Tactu vestis est sanata

Quaedam

diu fatigata

A. Impetrator veniae, Vas omnis munditiae, Coelos scandens liodie Pulsa regem gloriae

Propter fluxum sanguinis.

Pro

lapsis quotidie.

48
1

n 2.

V esperis.
Magnificat.
caritatis,

Ad
Föns

A. Vir immensae

totius lionestatis,

Sumiui regis palatio Duc DOS tuo suffragio

Sanctommque consortio Tua jungat oratio.
Brev.
traxit.

Brioccnse imp. Kedonibus 1548. In 2. Xoct. A 2, 1 Si quis sancti.

In

1.

Noct.

A

1,

o Ortus

15.

De sancto Armilpho.
Kesponsoria.
1.

In

1

.

V

e s

p

e r

i

s.

Ad

Magniticat.

Simoniae pollutus macula
Praesulare Ripertus
Yapincensis
Clerus
desiit,

A. Yapincensis laetetur civitas

Novi solis lustrata vadio, Veruet in te tides, spes, Caritas,

mox ope sedula papam ßomanum adiit

Omnis culpae

cesset occasio

In hoc tai patris soleranio,

Et ab ipso supplex expetiit Yimm dignum pastoris infula,
V. Yult sibi praeberi

Quem commendat
carnis integritas,

supplex devotio
frugalitas,
2.

cleri.

Norma

vitae

morum

Verbi vigor, sacra confessio.

Alexandri
vigil

industria

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Dat Arnulphum
se postulantibus,

Kegi regum
Psallat

creatori

Quem

virtute,

plausus liujus chori,

quem praerogantia
Praeferendum censet hominibus Hunc honestis ornatum moribus
:

Qui trasvexit ad decorem
Coeli

suum confessorem.
1.

In
1.

N

c

t

urn

0.

Antiphonae.
Gallicanis ortus de partibus
Claris fulsit Arnulpbus patribus,

Yapincensis
V.

colit

ecclesia.

Maxima sacrorum
lux fulget in hoc meritorum.

Ortu sacro minister Domini Decoravit castrum Vendocini.
2.

3.

Dum
Ab

Yalernae castri basilicam ^'enerandus sacraret pontifex,
excelso

Hie ab aunis adolescentiae
Literali datur scientiae.

per partem lubricam

3Iox divinis insistens actibus

Admirandis
3.

fulsit

virtutibus.

Spretis puer carnis illecebris

Et mundanis fugatis tenebris Artae vitae sequens propositum

Lapsus quidam jacebat artifex, Cui pius levamen opifex Dat per aquam crucemque medicam;
Y. Föns scelus enervat,

Monachalem

suscepit habituni.

crux quaeque iidelia servat.


In
2.

49


V. Luce fervens caeli
grates agit ore tideli.

Nocturuo.

Antiphonae.
1.

Regulari velatus liabitu Christo carne vixit et spiritu, Christi jugo devote subditus Praeter Christum
nil

In

3.

Nocturno.
summo
praesule

Antiphonae.
1.

Postulatus a

ambit penitus.

Pius senex obedit sedule,

2.

Pro fervore gravisus pueri Sumptus parat abbas itineri Volens Romam secum deducere,

Jussionem

tristis

exsequitur,

Dum
2.

sodalis sibi subtrahitur.

Hunc

Quem
3.

prae cunctis

in Priscae beatae gremio Sacro papa junxit collegio,

amabat teuere.
Alexandri coram praesentia Tanta fulsit Arnulphus gratia, Quod per ipsum
totum, quod voluit,

Commendatum
fratres suscipiunt

Et suscepto devote
3.

serviunt.

Indefessae mentis constantia,

Pius

actis,

dulcis facundia,

Ejus abbas gratis obtinuit.
Responsoria.
1.

Morum formam
supplet in omnibus,

Celebrato praesul encennio

Dat exemplar vivendi
Responsoria.
1.

fratribus.

Manus

lavit infuso latice,

Cujus sacro respersus fluvio Yisum caecus recepit publice,

Ob delenda culparum
Sed a sancto

vitia

Monialis catena stringitur,
collata venia

Mox

adstantes laeti miritice

Claro Christum laudant praeconio.

Sponte ferri ligamen frangitur, In quo plene facto perpenditur,

V. Voces in caelis attollit turba
2.

lidelis.

Quod sanatur mens prius
lavit
2.

saucia.

Miles solo motu malitiae Blasphemare sanctum non timuit, Vindicandae tempus injuriae
Christus diu differre noiuit,

Y. Squalorem sordis
contritio

cordis.

Mutilatus in dextro brachio

de templo mox lignum corruit, Qui multatur confracta facie. V. In qua peccavit, linguam sibi dente putavit.
3.

Nam

Mutilantem antistes arguit, Nam in somnis horrenda visio Huic mirando minax apparuit,

Qua conspecta
V.

reus contrenmit
:

De supremo timens judicio Hac me scire datur,

quae pravis poena paratur.
3.

careus homo Teutonicus Observabat sepulchrum praesulis Orans supplex, ut vir mirificus
A'isu

Lumen ejus infundat Quem depulsis
umbrarum
Dat videre
Dreves,
nebulis

oculis,

Pater sanctus rebus dispositis Est sublatus a nequam saeculo, Terra tanti susceptrix hospitis Sepulturam dedit corpusculo, Yapincensis clerus cum populo

Damna

deflent amissi capitis.

V. Plaudit gravisus

coelestis medicus,
II.

pro cive suo paradisus.

Historiae rhythmicae.

4

50


Ad
Bencdictus.
justi

Ad
1.

Liiudes.

Aiitiphouae.

A. Veneranda

memoria
titulis,

Regnaturus in stola duplici Jani Arnulphus gaudet in simplici, Qui vestitus decore gloriae
Delectatur fnictu justitiae.
lufinita fretus laetitia

Claris fulget signorum

Claudis gressus

2.

datur constantia, Mutis sermo, lux caecis oculis, Vincti gaudent solutis vinculis, Surdus audit, cedunt daemonia,

Jam cum
gaudet

sanctis
iu

Et defunctis
Redit pulsis

vitalis

gratia

patria,

Ubi
3.

jugis est exaltatio,

morborum

stimulis.

Summa

quies et Dei visio.

Separatum graumn a palea Paradisi jam tenet horrea,
Kt,

In

2.

Vesperis.
Maguiticat.

quam

frequeiis
lacrüii?,

Ad
A.

sitivit

lucerna plebis catholicae,
Cleri clarens,

Coeli luce repletur anima.
4.

Coelum, terra, pontus et aethera, BenedicaDt factorem opera. Sustentando daus jura singulis Praedicatur Deus in saeculis.
Seniores
Vita,

Arnulphe, speculum,

Clerum Clemens adstantem respice. Rege cives, conserva populum,

Ut

post Imjus

5.

cum
cujus

junioribus
et

mortis articulum

voce,

votis

moribus,

Resurgentes in stola duplice

Regnum

Repromissum
coenae dominicae

non novit terminum,
Ck)llaudemus in coelis Dominum.

Te juvante sumamus epulum.

Brev. Vapincense imp. Vapiiici 1499. A. Brev. Narbonense irap. CarR 1, 2 Praecassonae 1535. B. In 1. Xoct. R 1, 1 Simonis pollutus B. R 2, 5 de fehlt A. sulari B. In 2. Xoct. R 2, 3 Vindictam de tempiis A.

16.

De sancto Autore.
3.

In

1.

Vesperis.

Treviris episcopatu

Antiphonae.
1.

Miris signis claiuit
Ibique Dei precatu

Ave, jubar matutinum, Flos et decor patrononim,
Autor, redolens oliva, Te per tempus vespertinum Ut tutorem populorum
4.

Sedulus apparuit.

Jam laudamus
2.

voce viva.
5.

Ornata haec gemma cleri Hinc discessit ab hoc mundo, Juncta coelis Dei veri, Nam recessit ab immundo.

Vere

felix

pater

iste,

Plenus monim fructu. Fit praesul per te, rex Christe,
Trevii'orum ductu.

Rursus suis reliquiis Autor nobis addicitur
Factis ejus exsequiis

Et patronus

efficitur.


K. Surge, pater, dignus laude Pro tuis adoptivis filiis Munda laeso? hostis fraude

51


In gratiarum fructibus
Vita,

re et

nomine

Yixerat autenticus.
V.

Tua
Ut

prece, tuis auxiliis;
salvet stantes in exsiliis.

Vitam
isti
ei.

petiit

a

te

et

trihu-

V. Pro nobis Christo applaude
2.

Ad Ma^ificat.
A.
fons inundans veniae,

Qui virtutum praxibus Devotus mirificus

A

mundo

diligitur,

Qui omni in progenie

Das bonum

Quod Trevirorum taxibus Ut pater deificus
In praesulem eligitur. V. Constituit eum Dominus super excelsam terram^ ut commenderet fructus ejus.
3.

indeficiens,

Dites, purges esurie,

Bonis coelestis curiae

Mendicantes reficiens Hanc catervam tibi servam Coeli junge tricliniis,
;

Trevirensi praesulatu
Pio, justo, sancto statu

Autoris patrociniis

Ipsam salvam

efficiens.

Plebi suae praeerat

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Et sie fidem Christi rectam Plebemque suam perfectam
V. Qui

Concrepet oda chori,
regi jubilando venite,
<^ui

Deo impliaverat. non egit doUim in lingua sua nee fecit proximo suo mahtm.
In
2.

dedit Autori

coelestis gaudia vitae.

Nocturno.

Antiphonae.

In

1.

Nocturno.

1.

pietas nati,
patris sapientia veri,

Antiphonae.
1.

Jubilemus Deo in gloria, Nam beata adest memoria Sancti Autoris pontificis, Praeornati signis mirificis.
Cui nomen datur Autor, quo certificatur, Quod Sit prae mille
sanctis

Autoris grati
meritis dignare tueri.
2.

In pauca

fuit

fidelis,

2.

Supra multa constituitur, Ergo Autor est in caelis, Ut per nomen innuitur.
3.

Abba, tu laudis
orantes qui pius audis,

autenticus

ille.

Nostratum fautor
3.

Hie sanctus quinque talenta
Traditis superlucratur

et tutor

sis,

sacer Autor.

Per virtutum incrementa,

Responsoria.
1.

Dum
1.

in terris vegetatur.

Autor, flos pontificum Auctoris aeternitatis,

Responscria.

Nomen habens

autenticum,

Dum

in terrenis luctibus

Autor per te, Domine, Fuerat vivificus.

Tuae vi auctoritatis Vultum placa deificum, Ut vivamus cum beatis.
4*


V. Mtiltum

52
2.


Gaude
et

cnim spedu Domini
assidua.

valet

in

con-

laetare,
civitas,

dc2U'ecatio justi

Praesens sacra

Nam
Israelita

refulget clare

2.

Hie verus

Praesulis festivitas,

Miris signis stante vita Coram plebe damit, Regem Attilam delusit,

Qui
Y.

te

cunctis praeelegit,
in ipso
egit,

Quod Dens

Hostes baculo exclusit,

Memor congregationis suae, quam possedit ah initio.

Dum

plebs guerris aruit.
et

V. Iste x^auper clamavit^

Do-

minus exandimt eum.
3.

Ho die
Flos

et

patronorum, decus auctorum,
terris

Autor

in

moritur,

In coelis tarnen oritur, Christo junctus in gloria

auctor summe coelorum, Qui Autorem Trevirorum Pro Salute das tuorum, In suis nos miraculis A eunctis munda maculis Et hostis pravi jaculis. Y. Egressus est enim in salutem populi tui cum Christo tuo.
3.

Pro saeculi
Y.

victoria.

Quoniam
cida
et

ingreditur sine

ma1.

In Laudibus.
Antiphonae.

operatiir Justitium.

Autor ut palma

florebit

In

3.

Nocturno.

Cum Domino
De
2.

glorioso,

Antiphonae.
1.

Coronam enim habebit
lapide pretioso.
In gratiae pabulo
se pontifieem quia gessit,

Autor fautor

sis

illorum,

Qui te rite florem florum Colunt boris matutinis

Digne cantibus
2.

divinis.
3.
tristes,

Devicto zabulo de mundi carne recessit.
Deus, Dens mens, tui Ad te de luce vigilant, Ut beato queant frui,

Hie pius antistes nos laetifieat bene

Nam
3.

prece

dum

plaudit

gens,

orantes pius audit.
4.

Laudibus

cui jubilant.

Pastoris forma
legis iste,

Dei quoque norma

Treviros rexit,
post haee

Benedicant omnia Deo Dei opera, Qui Gertrudi somnia

mundum

pius exit.

Mira dedit opera,

Ut
Responsoria.
1.

esset datura

Nobis sancti crura.
5.

Laetetur coeli regio, Sanctorum plaudat legio

Laudate Dominum de

caelis

De Autore egregio. Quem auctor in coelestibus
Assumpsit de terrestribus

Devotionibus celsis, Qui Autorem coeli velis Circumcinxit in exeelsis.

Exutum mundi
illius.

vestibus.

Ad

Benedictus.

V. Flacita enim erat Deo anima

A. Benedicto dono Dei Hie exsültent greges

regi,


Nam
Quod
nobis sidus oritur,
in Treveri moritur,

53


Ad
Magiiificat.

Autor, praesul beatus,

mirae spei Pontifex, Autor,

Deo

auctorisatus.

Magnae

fidei,

Pie pater et patrone, Te devote rogitamus,

Nostratum fautor, Qui Trevirorum
Praesul
fuisti,

Apud Christum sie dispone, Ut coelum introeamus.
In
A. Surgat
2.

Et nostrum forum
Visitavisti,

Ve speris.
Caritas,

Ut nostrae

laudis

Super Psalmos.
in nobis

Participares

Ab

hoste fraudis

Nova

refulget claritas,

Nam

auctor hierarchiae

Et defensares. Ergo pater
noster vocaberis,

Coelesti galaxiae

Autorem praesentavit,
In terris auctor

Veni, veni,
veni, praesul

quem beavit. summi generis,
(ol.

Autoris juva meritis.
Brev. ms. Lubicense In Laud. A 1, 2 Hs.

Alme, pastor bone laudaberis.

62) saec. 15.

In

1.

Vesp.

A

2,

3 Sit praesul

Cum Deo
De
s.

Hs.

17.

Augnstino Cautuariensi.
Protulit

In

1.

Vesperis.
Magnificat.

eximium

Ad

verbi de semine fructum.

A. Augustinus a beato Electus Gregorio Juncto secum venerando Sanctorum coUegio, Ut fructum ferret Domino

Anglorum populis
cultor dicebat herilis:

Deservite

Deo

Ex Anglorum
Nunc

populo,

mentis habitu tremebundo, Ejus justifica ne depereatis in ira.
In

fulget ut sol in coelo

montem Domini

Lucro centuplicato.

Ad Matutinum.
Iiivitatorium.

positus pastor reverendus Orans pro populis curam satagebat ovilis.

Pastorum summo principi Jubilemus Domino, Qui beatum confessorem Elegit Augustinum.

Augustinus ait Satanae cultoribus

:

Ut quid
nati,

Corde gravi

Colitis

hominum mendacia Sacrificate Deo

cordis libamine vero.

In
1.

1.

Nocturno.

Antiphonae.

Legis divinae
vir hie

medicamine fretus

Orabat sanctus Dominum pro plebe sacerdos Juste Deus, ne permaneant hi semper iniqui.

:


Sed
libi

54
4.


Cum
.

subdautui*
tideli.

pietatis

opus

credeutes corde
t).

plantaret cultor opimus,

Huraani generis
Vir Domiui quautmu perfecerit ille labonim,
rugiebat pestifer hostis,

Dum

Testantur pueri divina laude canoii.
Kesponsoria.
1.

nimium frendens vacuas dum territat auras Faucibus ex rabidis. depellitur aguus herilis.
vitae

V. Suscipit ecclesia

Augustiuus, vir modestus, ;Miraculis praecipuus,

documenta perennis,

Idola depereunt

A

beato Gi'egorio

mortis Satanaeque furentis.

Sacratua episcopio

Angloruni genti vividam Verbi monstravit lucern am. V. Doctrina fretus mystica.
Virtute apostolica,
Subjectis sibi plebibus
1.

In

2.

Nocturno.

Antiphonae.

Sancte carens macula.
vitae laetaris in aula,

Ut tuba evangelica.
2.

Augustine, gregi

Komulea

sancti
2.

veniam deposce precanti,
Actibus innocuis et corde piatus

digressi protinus urbe

Nomine pro

Christi

et

ore,

alta petunt pelagi,

Quos Augustinus, divino dogmate plenus, Oniabat gestis.
moribus. eloquiis,
V. Exercens jugibus
jejunia longa diebus

Confessor Domini transivit ad gaudia
3.

coeli.

Lumen
totius

sensiticum,

palma salutis. Hujus nos precibus
protege pontificis.
4.

Commendata

sibi

jura ministerii.
3.

Et qui consortes non possumus esse decoris^ Eftice nos, Domine,
participes veniae.

Insignis pastor

de

summo culmine puppis
arvum
sociis
1.

Prospiciens

Kesponsoria.

perverse gerraine comptum

Orans cum
Cliriste,

lacrimis ita fatur obortis:
sator

remm,

vim comprime daemoniomm. Ut tibi complacitam
possimus giguere plebem. V. Introitum nostri
tu

Vera salus populorum Per beatum Augustinum Sanavit gentem Anglorum, Qui per verbum veritatis Languidos oblatos sibi
Restituit sanitali.

V. Baptizato quoque rege

lumen dirige vemm,

Ac

plurimis tidelium

Lucrandis populis auditum praebe benignum.

Congaudebat quotidie

De numero

credentium.


2.

55


Docebat Christum colere
Idola respuere.
2.

Confessor Uoinini bonus praedicans instantius

Minas sprevit barbarorum
graviter furentium,

Armatus cruce
Stabat verbo

nobili
fidei,

Insuper ab ipso rege
colitur magnifice.

Regem saevum prae
3.

ceteris

V. Daemones verbo fugabat, ordinans ecclesiam
Insistebat officiis

Christi junxit discipulis.

Praebebat sanctus cunctis exempla salutis
Ecclesiae sacro
deditus officio.

juxta ritum mysticis.
3.

Inter falsiloquos
forte recuiubens Yerbis pontificum
4.

In conspectu populorum

Per sancti

viri

meritum

jure coactus

Sanctus vir Domini
percitus inquit:

Confesso Christi nomine Caecus gaudet de lumine.
5.

Jam nunc

Ad

hujus sancti tumulum

sufficiunt

plurima verba,

Sed virtus Domini
vera probetur.
V. Curatoque dehinc

Curantur membra languentum, Per cujus summum Studium Cognoverunt altissimum.

Ad

Benedictus.

corpore caeco

Importuna fugat agmina dicens.
4.

meritum justi nimium laudabile testis, Quos nee vis hominum
valuit superare nee arma,

A. Hodie pater Anglorum Consors factus angelorum Migravit ad Jesum Christum. Gaudet mater ecclesia Verbo Dei fecundata,

Hos Augustinus
solo

Quae beatum pontificem Praemisit in Jerusalem.

sermone subegit.

V. Armatus verbi
gladio galeaque salutis

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad

Indomitos adiit
doctrinae viribus Anglos.

Ad Landes.
Antipljonae.
1.

A. Magne praesul, doctor gentium, Pater Anglorum, Alme Augustine, Intercede pro populo,

Quem

lucratus es Domino,
famulis,
salutis.

Augustinus ecclesiae Restaurator Angliae,

Veniam posce

Quibus donasti verbum

Brev. ms. Coloniense saec. ^^/u. Cod. Londinen. Harl. 4664. Nach der 4. Antiphon der 2. Nocturn folgen folgende Anlange von Antiphonen de communi: Amavit eum Dominus; In fide; Collaudabunt. Antiphon und Kesponsorien der dritten Nocturn sind alle prosaiscli und de communi, weslialb nur die Anfänge angegeben. Diese Lückenliaftigkeit legt den Gedanken nahe, dafs wir es mit einem Officium zu thun haben, dem die monastische Form nicht ursprünglich ist.


18.
1
11

56


Aii^ustiiio.

De sancto

1.

Vesperis.
salus

3.

Vanos, graves, falsiloquos

R.

tlecus

ecclesiae,
,

lux

mundi

quoque
4.

terrae,

Sanctum arguentem iilios Terris Dens mirificans Transfert ad coeli requiem.
Benedixisti,
Justo, qui

Augustine pater, dilecte Deo vehementer, Pro nobis Christum supplex deposce benignum.
V.

Domine, tam dilexit

te.

Quo totus dum replebitur, Aeternum gloriabitur.
5.

Ut

mundos, virtutum lumine claros, Reddat nos patriae coelestia dando supernae.
vitiis

Mirabilis es. Domine,

Donans honorem

gloriae,

Hostes tuos qui destruis
Potentis oris gratia.
6.

Ad
Et

Arcum,

sagittas

tenebris

Magnificat.

Rectis pararunt improbi,
Vicit fidens in

A. Augustine, summe doctor
cultor justitiae,
Pietatis propugnator,

Domino,

Justus amabilis Deo.
Responsoria.
1.

Bellator perfidiae,

Sapientiae per vias

Civitas nobis Tagaste

pulchras

et

pacificas,

regionis Africae

Quas trivisti, duc nos tecum ad sua palatia.

Augustinum turrim dedit
fidei

catholicae,

Ad Matutinum.
Invitatorium.

V. Honesta et christiana editum progenie.
2.

Maxima parentum
literarum studiis

cura

Exsultemus Deo nostro, läetemur in Domino,
Qui dedit nobis insignem doctorem justitiae, Cujus nimbus orbe toto
fructus est tarn multiplex.

Brevi puer eruditus
insignis emicuit,

V. Sacris enim et divinis

aptandus
3.

officiis.

At

nidis adolescentis

ingenium docile Errore Manichaeorum
capitur Carthagine,

In

1.

Nocturno.
V.

Antiphonae.
1.

Ut

post revelata magis
veritas dulcesceret

Yere beatus iste vir, Summus amans legis Dei Signumque tam fructiferum,

Et tenacius comperta
pectori insideret.
4.

Cumque

Ut
2.

toti

det

mundo

cibum.

plures docuisset primitus in Africa,

Rupit malorum vincula,

Jugum

rejecit

improbum,

Sublimis in monte Dei

Superna jussa docuit.

Oratoriam docturus Romam quoque navigat, V. Ut doctrinam tanti viri Probet et Italia.

n


In
2.

57
3.

N

c

t

ur

0.

Spiritus sancti renatus
et repletus

Antiphonae.
1.

gratia

Omnibus
Justus, verax, innocuus
Altis quiescit sedibus,
statin!

saeculi

pompis

valere nuntiat

V. Fidei ad
et

Per quem maligni ad nihilum
Haeretici deducti sunt.
2.

Desideravit, fruitur

Deum tendens amoris passibus, Ne quid animum devotum terrenum praepediat.
in

Gaudens coelo vultu Dei, Fructum semenque pessimum

4.

Mox

Africam regressus,

ordinatus presbyter,

De
3.

terra qui disperdidit.
gloriae bello potens

Cuncta morum
V.

Rex

et doctrinae circumlustrat luraine,

Per raundicordem militem, Suam quaerentem faciem,

Cum quibusdam

sibi junctis

vivens apostolice.

Dolosam
4.

stravit aciem.

Conventus malignantium
Iniqua perscrutatus
Alti venit cordis
est,

In

3.

Nocturno.
Cantica.

Ad
A. Hic
tibi

homo
est.

Et Deus exaltatus
5.

quam

fuerat

sapientia dulcis amica.

Verbosa

pestis praevalens

Domum
lila

Augustine, suam

Dei mirabilem
est.

Pressit, beatus lectus est,

dum gemis ad patriam, Susceptum supera
tan dem solatur in aula

cadente liaec über
florida,
atria,

6.

palma mire
Dei perornans

Et carum proprio
confovet in gremio;

Augustine, scientiae

Hanc nos corporeo
fac delectamine spreto

Profundae conscientiae
Factura, quae dives raanus,
Altis jucunda sensibus,

Sic ardendo- sequi,
sie et

habende

frui.

Per

te

perennis

illa

sit

Senecta nostra über bonis.
1.

Responsoria.

Responsoria.
1.

Inde Caesaris praecepto, immo nutu divino
Transfertur Mediolanum
quasi rhetor docturus,

Processu quoque temporis Factus antistes Hipponis Publice atque privatim
docet verbum salutis

V. Contra haereses Africanas

maxime
2.

Donatistas.

V.

Ad

urbem, cui praesidebat

Aliquanti post elapso

sacerdos Ambrosius.
2.

temporis curriculo

Igitur catecliizatus

per tantum antistitem Liberatur ab errore,
lavatur baptismate,

Africam triplex pervasit Barbarorum invasio,
Y. Ferro, flammis cuncta perdens,

Fide favens Ario.
3.

V. Diligentius instructus catholico dogmate.

Videns ergo urbem suam hostibus circumdatam,


Lacrimosa

r»R


6.

Deum

prece

Laudemus

univci'sorum

indefessus postulat,

Ne

depopulatioiiem
illius

oonditorcm Dominum, Cujus donis Augustinus
fulsit

conspiciat.
se miseratus
recipiat.

tot

virtutibus.

Ut ab hac lace jam

Ad

Benedictus.

Tertio obsidionis

mense febre decubat, TransitQ beato functus
laetus

A. Laudibus magnis te Deum in magni pontificis Benedici constat dignum
Augustini meritis, Cujus illustratur sancta
doctrinis ecclesia,

coelüs superat,

Intimus Dei amicus
ipso nunc perfruitur.

Quo intercedento duc nos
ad aeterna gaudia.

Apud quem
perpes
sit,

nobis patronus

deposcimus.

Debellatis usquequaque
veritatis
^liles

In
solet

2.

Vesperis.

liostibus

Dei gloriosus

R. Lucifer ut coelo
effulgere sereno

Triumpliaus eximitur.

Inter sidereas

nocturno tempore flammas,

A

d

Laude s.
V.

Sic Augustinus
toto nitet orbe beatus.

Autiphonae.
1.

I/(

Domino regnanti semper
psallamus suppliciter, Cum quo praesul Augustinus
regnat
i:i

ejus, et

medio cccJcsiac apernit os implevH eum Dominus

spiritu sapientiae et intellcctus.

Ad

Magniticat.

coelestibus.

2.

Felix migrans ad superua doctor summus atiia,
Introivit
in

A. Augustiiie, nitens doctoram gemma per orbem,
Claims
Sis
et

reliquis
ut sidus in
et
astris,

conspectu
laetitia.

nitilans

Dei cum
3.

memor

salves

Quem

hac terra Augustini anima,
sitivit

in

nostri,

deitatis

amice.

Alia Antiphona.

Satiatur fönte vitae

lingua sancti spiritus,

nunc
4.

in poli patria.

Domino benedicamus
corde,
verbis, actibus,

Fluens doctrinae imbribus, Contra errorum machinas
Turris David fortissima, Xobis semper tu succurre,

Cui benedicit in coelis Augustini spiritu-.

Alme

doctor Augustine.

Antipli. ms. »S. Martialis Lemovicen. saec. 13. Cod. Parisieu. 1088. A. Brev. ma. Valentinense auni 1420. Cod. Parisien. (Arsen.) 105 B. Das Brevier von Valence bietet das Otticinm niclit nionastiseh. Es beIn 2. Xoct. A 6. ginnt in 1. Vesp. Ad. Magnif. A: O palma mire florida Es fehlen ilim In 1. Vesp. R: In 2. Noct. AA 4, 5. R 2; In 3. Noct. Ad Cant. A, RR. 1, 2, 3. In 2. Ve^^p. R und beide AA ad Mag-nif. statt deren: Augustine, summe doctor etc.

=


In

59


A3, 2 argumen1. Noct. A 1, 4 Ut et toti mundo det cibum B. A 5, 2 gloriam A. R 1, 1 Civitas A 4, 3 Quo dum totus A. B. R 3, 1 Ad rudis B. R 4, & R 1, 3 turrem A. uobilis Targasten B. A 6, 3 scientiae Polieret Italia A. In 2. Noct. A 2, 4 De terraque B. A 6, 6 jucundat A. A 6, 4 fehlt A. A 6, 7 Par te B. summae B. R 1, 4 quasi rector AB. R 3, 4 alere nuntiat A; lies: vale renuntiat? R 1, 4 lies: verbum salutis doIn 3. Noct. R 1, 2 Factus episcopus A. R 1, 6 lies: Donatistas maxime; die Hs. fügt noch bei: Manichaeos cet? R 4, 9 neque quaque B. atque paganos, was spätere Zuthat scheint. In Laud. A 3, 3 Satiatus A, satiavit B. A4, 3 benedixit A. Ad Bened. A, 3 Benedicti constat B.
tum


19.

De sancto Baldo.

In

1.

Vesperis.

Ad Matutinum.
Invitatoriura.

Antiphonae.
1.

In sanctorum splendoribus

Natus ante luciferum Signis micantem pluribus Sol nobis misit Hesperum.
2.

Adsunt Baldi pontiticis Yeneranda solemnia,
Laudis sono multiplici Plaudat mater ecclesia.

Ut Hesperus

enituit

ßaldus morum fulgoribus, Se Deo, sua tribuit Et dispersit pauperibus.
1.
3.

In

1.

Nocturno.

Antiphonae.

Ut

euni

cum

principibus

Quasi natus aut plantatus Rivi secus alveum

Sui collocet populi,
Christus liunc a tumultibus

Fructum temporaneum
Protulit Baldus beatus.
2.

Hujus exserit
4.

saeculi.

Praedicavit et servavit

Cordis optans ex intimo Passionis instantiam Sese laudis altissimo
Sacriiicavit hostiam.
3.

Dominicum praeceptum Et coelitus acceptum
Talentum multiplicavit.

Dum

obivit,

obdormivit

5.

Ut

sancti sie effloreat

Baldi fniotifieatio,
Coelestis

Soporatus requie Et a carnis carie Liber coelum introivit.
Responsoria.
1.

hune lux trabeat, Virtutum plena radio.

Ad

Ad honorem
Summi
Ut ad

opificis

Magniticat.

Baldi pontificis

A. Ave, praesul eximie, Virtutum florens floribus, Qui carnis Über nexibus

Coelum conscendis hodie,
Tuis nos, Bälde, precibus maris hujus fluctibus Transfer ad portum patriae.

De

Laudibus insistamus, coeleste bravium Per ejus patrocinium Post cursum attingamus, V. Votis hymnis et canticis Viri sancti praeconium
Laetantes attollamus.

60
2.

Clara stirpe progenitus

2.

Attritus parsimonia

Baldus. antistes inclitus, In lege meditari
Solertcr studuit,

Nun

in.iectu

sed gratia

Coelesti provocatus

ünde
V.

promeiiiit

Metropolis Turouicae Conscendit honoritice

Coronani sibi dari.
Letaeis culpae penitus

Sedem

pontiticatus,

Expers

in istis renuit

Caducis prosperari.
3.

V. Sanctum fore praeludia Signo monstrant multiplici Finis et incolatus.
3.

Aevum

adolescentiae
pertransivit.

Dum

maris in periculo

Donis praeventus gratiae

Modeste

Sanctum rogatu sedulo Martiuum invocaret,
Uli Martiuus adfuit,

Locum paraus

virtutibus

Christi mandatis

omnibus
V.

Moxque

sanctus obtiuuit.
ut

Devotus obedivit. T. Praeeurreus castimoniae
Vias pudicis gressibus

Tempestas

cessaret:

Vociferante zabulo

Turban nunquam
Ut a prece

potuit.

Carnis motus

attrivit.

vacaret.

In

2.

Nocturno.

In

3.

Noc tu

rno.

Antiphonae.
1.

Antiphonae.
1.

lUustratus

et

signatus

Supergressub vitae gressus

Dei vultus lumine

Hujus sine macula

Fmitur intenniuae Somno pacis vir beatus.
2.

Tua tabernacula. Dens, tandem est ingressus.
2.

Liber satis a peccatis Factus praesul inclitus. Coronatus coelitus Scuto bonae voluntatis.

Gloriatur

et

laetatur

In virtute

Domini

Honorisque gemini Serto quoque Corona tur.
3.

3.

Minoratus vir beatus Paulo plus quam supera. Dei rexit opera Letalis expers reatus.
Kesponsoria.

Mundo corde sine Deum generatio

sorde

Haec quaesivit studio Manuque misericorde.
Kesponsoria.
1.

1.

CiTice

carnem attenuat.
:

^lulta ne lapsa minuat

Stipendia laborum

Hanc

caro nutrit fomiit-.
a tramite V.

Ne

fortassis

Declinet praeceptomm.

Divino mundum semine Replens. ardore geminae Succensus caritatis. Aegris afiert remedia. Mendicis et obsequia Praestat humanitatis
;

y. Hie libido non aestuat,

PraeclaiTis sanctitudine

Quae nullo constat comite
Stipata vitiorum.

Coeli

tandem

in

gloria

Laetatur cum beatis.

2.

61
2.


Jam
in conspectu jubilat Beatae trinitatis, Ubi spien dore rutilat Divinae claritatis.

Quae

sit

Leati sanctitas,

Viri signorum claritas

Per orbeni divulgavit,

Ad

ejus

nempe tuinulum
3.
;

Defunctum mater parvulum

Vivum recuperavit
V.

Suscepit Dei dextera
Sibi compatientem

Quem tangebat infirmitas, Sanum bovellus oculum
Exsultans reportavit.
virtulum vas odorum, Bälde, felix Christicola,
4.

Et evexit ad sidera
Post se
sie

adhaerentem.

3.

Cuncta nunc benedicite
Creata creatori

Coetu gaudens in doctorum Praemiatus aureola, Pro salute servulorum Precum libamen immola.
V.

Melosque Baldo pangite, Beato confessori.
5.

Exutus carnis sarcina

Gemma

nitens, flos in floruni

Deum

laudat in caelis,
fidelis.

Pulchre vernans areola, Recta via, norma morum, Bälde, coelestis incola.
Prosula.
1.

Cui laudum modulamina

Plebs impendat

Ad

Benedictus.

A. Precis opem suifragio
Nobis,
Bälde, porrige,
erige^

Solaris consors luminis,

Coeli sidus, irradia
Interioris hominis

Rege

stantes in stadio,

Culpa prostratos
Tui, sacer opilio,

Nostri visens praecordia.
2. Exilis

modulaminis Accepta tu praeconia,

Quae tui pangit nominis Haec in laude familia.
3.

Mores ovilis corrige Nosque te duce praevio Pacis in viam dirige.

Nostri culpam peccaminis,

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Bälde confessor, expia

Precumque proli virginis Pro nobis sacrificia
Immola.

Ad
A.

praesul eximie,

Vas virtutum omnium,
Lochensis ecclesiae Nobile depositum, Bälde, praeco Christi, Adstanti memoriae

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Praecinctum fortitudine

Tuae

plebi

gaudium

Cum
Coeli

decore virtutum,

Da

coelestis patriae,
tibi per meritum Ingens acquisisti.

Baldum in agmine Colamus constitutum.

Quod

„Regalis et collegiatae ecclesiae Sanctissimae Dei genitricis et virginis Mariae Lochensis, sauctae sedi Apostolicae immediate subjectae, Breviariiim." Imp. Turonibns 1536. Hymnen siehe Analecta IX, p. 81 sq.


20.

62

De sancto Barnardo.

In

1

.

V

e s

per

i

s.

In

1.

Nocturno.

Antiplioiiae.
1.

Antiphonae.
1.

Adest dies celebris,

Nobilis prosapiae

Qua servus

fidelis

Ab
2.

migrans tenebris Corruscat in caelis.
bis
2.

Tamquam vitae lignum Barnard US Burgundiae Dedit fructum dignum.
Super Sion positus Jussa Dei praedicat, Moribus compositus

Peregrinus patriam Obtinet coelestem,
Gloriae primariam

Ubi sumpsit vestem.
3.

Ut
3.

sol

lucens emicat.

In nuptiis regiis

Deus, ejus gloria,

Decenter ornatus
Affluit
deliciis

Supernis beatus.
4.

Hunc clamantem eripit Et secum in patria Exaltatum suscipit.
Responsoria.
1.

Corde, lingua, manibus

Domum
Quam
5.

fabricavit

Stirps

Barnardum

In locis coelestibus,
inhabitavit.

producit nobilis,

Radix florem,
fructum flos utilis. In quo Deus patet mirabilis, V. Crescit puer simplex et humilis, Virtutibus magnis laudabilis.
2.

pastor egregie,

Adsis semper gregi

Commendans quotidie Nos aeterno regi.
Ad
Deus
Magnificat.

Avulsus a scholarum

studiis,

Praesit in patris patrimon\,'s,

A. Magnificat animam
sui militis,

Summi

patris haerens consiliis

Virtute mirificat,

V. Emit summa de rebus patriis Et aeterna de transitoriis.
3.

Amplificat meritis,

Factus miles impugnat

vitia,

Praemii

glorificat

Deliciis abditis,

Monacborum fundat Vana mundi calcata
V. Fit

coenobia,
gloria

Seeura cor laetificat

monachus tenens humilia,
virtutum volat
fastigia.

Barnardi

antistitis.

Ad

Ad Matutinum.
Invitatoriuin.

In

2.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

CoUaudemus

singuli

Verbis, signis,

actibus

Divinam clementiam, Qui Barnardo praesuli Dedit tantam doriam.

Barnardum magnificat Coram magnis regibus Deus et mirificat.


2.

63
3.

Hunc Deus exaudiens
Perdidit mendaces,

Quod

in

montem Domini

Innocens ascendit,

Errorum aperiens
Laqueos
3.

fallaces.

Ordo junctus lumini Desuper ostendit.
Responsoria.
1.

Dei mirabilia Videns in coelestibüs

Viri probat peringens meritum

Omnia

terrestria

Subjecit sub pedibus.
Kesponsoria.
1.

Vox militem vocans emeritum, Fragrans odor,
lumen viis praestitum Haec testantur beatum exitum.
:

Dum
Dum,

humilis latere nititur,

In abbaten! invitus sumitur, Hinc Viennae praesul efficitur;
V.
quis fiat
loquitur.

V. Suscipiunt beatum spiritum Laeti chori coelorum militum.
2.

Dum
Almi

thesaurus
patris

occultus quaeritur,

praesul, discutitur,

Puer de hoc decennis
2.

Cum Barnardus in alto ponitur, Esse bene nardus ostenditur. Cujus mundus odore trahitur;

sepulchrum frangitur. Inde mirus odor egreditur,
Sancti virtus

suppressa panditur;
V. Salus membris
aegrotis redditur,

V. Solis jubar late diffunditur. Per hoc caecus
error confunditur.
3.

Barnardi laus
loiige

diffunditur.
ecclesia,

Beatus vir
post longum proelium,

3.

Gaude, Romanensis

Multiplicem post fructum messium, Sciens cursus propinquum Stadium, Se praeparat, ut sumat bravium, V. Ut Racheiis assumat Studium, Romanense subit coenobium.

Tanti patris dotata gloria. In te Victor transit ad praemia, V. Cujus te fundavit industria, In te virtutum fit frequentia,
In corporis sancti praesentia.

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Landes nostras suscipiat

In

3.

Nocturno.

Vox

in altis mirabilis,
faciat

Antiphonao.
1.

Quas gratas Deo
2.

Barnardus, vir laudabilis.
Jubilate,

Dei tabernaculum Merito justitiae Habet habitaculum
In aeterna requie.

jam

jubilat

Deum

videns in jubilo

Barnardus, cui laus rutilat Dei lux absque nubilo.
3.

2.

Cordis desiderium Tu das ei, Domine, Cujus est Judicium Missa vox cum lumine.
,

Hunc
Dei,

suscepit dextera

quem

sitivit,

Dans huic super sidera
Potum, quem
cupivit.

n

64
4.


Uevotae familiae Per tuum suffragium Impetres quotidie

Sacerdotes Domini Deum benedicant, Cujus laudes homini Per Baraardum micant.

Divinum auxilium.

5.

Laudent simul omiiia

Dominum de

caelis,

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

A

quo sunt magnalia Barnardi fidelis.

Ad

A. Solemnizet laetabundus In Barnardi festo mundus,
Nostri sacri praesulis,
valle fletus jucundus Exit et a mundo mundus Liber carnis vinculis,

Ad
A.

Benedictus.

decus Burgundiae,

A

Ambroniacensium Fundator ecclesiae Atque Romanensium Et praesul egregie
Gregis Viennensium,
Brev.
15.

Kegnat meritis fecundus, Fontis vitae sitibundus
Sociatur poculis.

ms. Brivatense saec. 15. (Privatbesitz) A. Brev. ms. Deense Brev. ms. Deense saec. 15. Cod. Cod. Gratianopolitan. 134. B. Brev. ms. Valentinense saec. 15. Cod. Atrebaten. Avenionen. s. n. C. 1142 (552). D. Brev. S. Barnardi in Romanis imp. Romanis 1518. E. In 1. Vesp. beginnen Ad Magn. BC; die fünf AA super Psalmos in 2. Vesp. C. Invit, 4 Tantam dedit B. Ad Magn. A, 5 Praemiis A. In 2. Noct, R 1, 6 de hoc deonmis In 1. Noct. A 1, 2 vitae fehlt A. R 1, 6 Laeti chori angeloquitur A. In 3. Noct. A 3, 1 Quid in A. In Laud. A 5, 4 Bernhardi de coelis A; R 3, 6 In fehlt A. lorum A. Ich behalte die Form der Name wird in ABC stets Bernhardi geschrieben. Barnardi nach E bei zur besseren Unterscheidung.
saec.

— —

21.

In Octava

s.

Barnardi.

In

1.

Yesperis.

Ad Matutinum.
Invitatoriuin.

Super Psalmos.

A. Gaude, Lugdunum, praesulis Barnardi festi gaudio, Quem cum virtutum titulis

Adsunt sanctissimi
patris solemnia,

De
Mittis

tuo territorio

Landet et jubilet nunc haec ecclesia.

Viennae populis,
praeconio.

Omni dignum
Ad

In

1

.

N

c

t

u

r

0.

Antiphonae.
Magnificat.
1.

Lugdunensem provinciam

A. Gaude. parens alta prosapia,

Tantae prolis refulgens

gloria,

De qua
2.

Monachorum
prorumpant gaudia,
Viennensis plaudat ecclesia,

Yalde Barnardus extulit, ducens originem Fructus beatos protulit.

Alta natus progenie
Yirtutibus

dum

emicat,

Sed tu magis. Romanis, grandia
Sancti tui agens solemnia.

Genus suum quam nobile
Plus et plus sie magnificat,


3.

65
Responsoria.
1.

Felix haec nobilitas, Quae virtutura tlorem
Profert sui uominis

Mundi

caute timens contagia,
reliquit omnia,

Quae mundi sunt,

Reddentem odorem.
Responsoria.
1.

Manum
Omne

mittens

ad

claustri

fortia,

Christi vestigia.

Ex

illustii

natus prosapia,

V.

saecli

disrumpens vinculum,
in

Mundi Totum
Y.

sanctus declinans vitia,
transfert cor ad coelestia
gratia.
2.

Regi Christo se dat

famulum.

Ex Dei
Mundi
Generis

Claustralis factus humilis

divitias,

carnis delicias
spernit
et

gloriam,

Et vas virtutum omnium Et gratia mirabilis
Cunctis
fit

curiam.
2.

in

solatium;

Inter

mundi fulgentem gloriam

Y. Cunctis gratus cunctoslaetificat,

Et Karoli regalem curiam Servat sanctus cordismunditiam Et conscientiam. V. Extra mundi portans imaginem Intus sanctum gerebat hominem.
3.

Cunctis placet, cunctosaedificat.
3.

Dom US

hujus,

quam

ipse fecerat

Felix miles,
qui

vanum saeculum

Sic contempsit,

Et maximis donis dotaverat, In qua fuit ipse discipulus, Pater abbas fit Dei famulus. V. Felix habens tu, Ambroniacum^ Talem patrem et talem monachum.

ut esset speculum
Sanctitatis

atque spectaculum

In

3.

Xocturno.

Morum cunctum
illustrans

Antiphonae.
1.

populum.

Ex

abbatis officio
fuit

V. Ut coelum ornant sidera,
Sic hunc virtutum opera.

Mire

vocatus,

Puerili indicio

Ad
In
2.

culmen praesulatus.
sollicite,

Nocturne.
considerat,

2.

Factus praesul

Antiphonae.
1.

Quae sunt praesulatus,
Exsequitur assidue

Hic

mundum dum

Digne vir beatus.
3.

Intrat in monasterium,

Quod prius ipse fecerat Monachorum refugium.
2.

Romanis

aedificat
requiei,

Locum
Quo

tum.ultus fugiat

Perfectionis culmine

Homo

sanctus Dei.

Uuiversos exsuperat, Quos sub Maria virgine Jam ante congregaverat.
3.

Responsoria.
1.

Yoto communi omnium, Quibus gratus efficitur,
Licet invitus nimium
In abbaten! extoUitur.
Dreves,
Historiae rhytlimicae.
II.

culmina expugnat crimina Et commissar eformat agmina, NuUa sanctum frangunt disPontificis ascendens

Sancte

vivit,

crimina.


Y. Nocte coeli perlustrans lumina Die teiTi> dat vitae semina.
2.

66


In coelis in maximis

Ascendit sublimiter.
4r.

Granum exsussuni palea Nexu solutum luteo De mundiali area
Codi locatur hoiTeo.

Felix iste

Quem Christus,

tiuando venit,

Super gregem suum soUicite
Vigilantem invenit.
5.

V.

cum

quaiito receptus gaudio
fiilget

In doctorum
3.

consortio.

Laus Deo sit pro Quem laudandum

tali

famulo.

a suo

populo

Gregem tuum, pastor egregie, Festuni tuum colentem hodie
Tuis sanctis defende precibus

Christus fecit in omni saeculo.

Ad

Benedictus.

A
V.

malorum

cunctis incursibus,

Ut sub tuo nunc patrocinio. Tuo tandem sit in consortio.

A. Transit praesul ad coeli solium, Dux ad sceptnim. cui'sor ad bravium.

Mors

in vitam. labor in otium.

Ad L a u d e s.
Autiphouae.
1.

Praesens cedit luctus in gaudium.

Adest dies meraoriae. Qua Barnardus mirificus Transit ad regem gloriae,
Civis efiectus coelicus.

In

2.

Ve

speris.

Ad
A.

Maguiticat.

praesul eximie,

Xorma

sanctitatis,

2.

cum quanta

laetitia

Pietatis vasculum,

Receptus est in caelis, Cum de mna lucra varia Reportat vir fidelis.
3.

Homo

veritatis,

Tua per suffragia Veniam peccatis
Et vitam
Praesta
iiiip.

In terris in modiciü

in gloria

Gerens se

fideliter,

cum

beatis.

Brev. S. Baniardi in

Kumauis

Romanis 1518.
BarDardi.

22.

In

Traiislatione

s.

In

1.

Vesperis.
4.

Respice nos hodie

Autiphonae.
1.

Ad

te clamante;? famulos.

Sicut miles

arma sua

Congaudeat ccclesia

Summa cum

devotione,

Custodit a rubigine, Sic, Baniarde. ossa tua

Laeta psallens praeconia Barnardi translatione.
5.

Praeservas a putredine.

Nam

2.

Yivens in mundo fundavit

Templum

istud miritice

Reinaldo praecepisti Corpus tuum exhumari Nee non illud mandavisti
Honestius coUocari.

Et locum ampliticavit Adjacentem magnifice.
3<»

Ad
Israel

Magnificat.

Barnarde. pastor pie, Aperi taios oculos.

A. Puerum suum suscepit
devotissime.


Barnardi corpus cepit Redolcre dulcissime Omnes ergo voce pia
;

67


V. Festum tuum devote colimus, Ut gubernes semper, deposci-

Dum

mus.

Decantemus

Alleluja.

In Laudibus.

Ad Matutinuiu.
Invitatorium.
1.

Antiphonae.

Translatus est in gloria Pastor noster, Alleluja.

Indutus fortitudinem Contra malignos spiritus Dat odoris dulcedinem Barnardus, praesul inclitus.
Servite in laetitia

Ad Nocturnum.
Antiphonae.
1.

2.

Barnardo, nostro praesuli,

Ad

laudem

tui
sit

nominis
liaec
dies,

Ut impetret cum
3.

gratia

Barnardique

Salut em sui populi.

Christe, pater, fons lurainis,

In terra deserta

fuit,

Cunctorum conditor qui
2.

es.

Invia et inaquosa,

Dum

thesaurus occultus quaeritur,

Et per tempora
4.

latuit

Margarita speciosa.
Benedicite omnia

Puerilis

manus

conteritur,

Yino sacro post haec adspergitur

Et
3.

illaesa

per cunctos cernitur.

Opera Dei Domino, Qui Barnardum in gloria
Posuit sine termino.
5.

In die translationis
Sanitatis obsequia

Data pluribus personis
Sunt divina potentia.
Responsoria.
1.

In hoc festo tuba cum tympano, Psalterium, chorus cum organo

Et

cithara resonent vocibus

Cum

cymbalis bene sonantibus.

Visione multis apparuit Sacer praesul lapsis temporibus, Ipsos quoque dulciter monuit

Ad

Benedictus.

A. Jusjarandum, quod juravit, Hunc se locum servaturum,

Pro levandis

ipsius ossibus.

V. Finaliter uni de fratribus Beatus vir comminatus fuit.
2.

Usque nunc ipse servavit Et servabit in futurum, Si pro posse honoremus

Romanensis populus gaudeat Videns patrem suum exaltatum

Eum

in hac ecclesia;

Et patronum sibique studeat Exhibere dignum famulatum. Y. Sacerdotum sidus irradiat, Quis est homo, qui nunc sufficiat

Ergo, fratres, nunc clamemus Simul omnes Alleluja.

In

2.

Vesperis.
Mag-nificat.

Ad
A.

Cum

Barnardus

in alto ponitur,

Exhibere dignum famulatum V
3.

Ad

Barnarde, pater egregie, te puris spiramus cordibus Rogantes, quod conserves hodie

In brachio fecit potentiam Dens, Salus aegris impertitur,

Ad

praesulis laudem et gloriam, Et beatum perenniter omnes

Locum

tuum,

cum

habitantibus.

Dicunt ex hoc generationes.

Brev. S. Barnardi in

Romanis imp. Romanis 1518.

68
23.


s.

In Traiislatioiie

ßenedicti.

In

1.

Nocturno.

In

2.

Nocturuo.

Antiphouae.
1.

Antiphonae.
1.

I)ilectus Dei Mummolus, Pastor gregis Dominici, Aniicus coeli civibus,

Personae senilis üdem Vir Dei probans stabilem,
Visionis bistoriam

Ut transferret

in

Galliam

Patris Benedict! glebam,
Divinitati placuit.

Et tanti laboris viam Beato seni texuit Et promissionis memor,

Qua admoneri
2.

nieniit.
2.

Ut

tieret,

obtinuit.

luter ceteros igitur,

Cordis amore credulus
Senis promissiouibus

Quos normali imperio

Dogmate fovebat

sacro,

Noctem

pervigil excubat,

Quidani Aigulphus nomine, Flos candens innocentiae,
Pollebat privilegio
Disciplinae monasticae.
3.

Precibus coelum penetrat,

Hinc sanctorum reliquiae
Claro monstrantur jubare.

Nondum

sol

per orbem suos

3.

Hunc pater

ille

Mummolus.

Coelo fundebat radios,

Ut meruit oraculo Edoceri divinitus, Direxit ad Italiam, Beneventi provinciam, Quae tunc patris corpoream Keiinebat praesentiam.
4.

Aigulphus venerabilis Ovanter locum adiit, Cujus notator extitit, Coelorum regi jubilat Reperto, quod quaesierat.
4.

Tandem perveniensadoppidum,
^luod incolae vocant Casinum, Prostrat ns orabat ad Dominum,

His inventis vir Domini Latus apertum loculi Sancto thesauro vacuat, Quem texta palmis sportula
Includit.

Qui visionis auctor fuerat, Monstrari sibi tliecam placeat Thesauri sui, quem promiserat.
5.

quam

paraverat,

31ox magno cum ti'ipudio

Pede
5.

fertur retrogrado.
securi pacifice

Intuens annosus homo Hunc explorantem sedule
Si.

Jam

:

Fines intrabant patriae,
Insinnatur praesuli

inquit,

fidei

meae

Tuam
Puto

placet committere,

Furto

felices

insequi,

me

ocius dare
solertiae.

Coelesti

mox

oraculo

Finem tuae
6.

Moras vetantur nectere
Potiti
ö.

Tanti secreti conscius Ille senex angelicus
lluic inquit
:

desiderio.

Cumque
Ut

ministri Domini.
geruli,

vigil

lectulo

Reliquiarum
coelitus

Prirao noctis crepusculo

didicerant,

Splendore notabis locuni,

Romanum papam

fugerent,

Ubi

tui

reperias

Divinitas hos protegit,

Laboris desiderium.

Hostes tenebris abigit;


Intrant securi patriam,

60


Interpelhit sanctissimum

Adventum

patris nuntiant

Dum

Benedicti meritum,

Laetiücantes Galliam.

Caecitatem deseruit, Solem cernere meruit

InLaudibus.
Antii^honae.

Orans sancte, propitius Adesto nostris precibus.
:

L

Gloriosus Christicola

4.

Infertur

quidam languidus,
perditus,

Rediens ab

Italia

Nervis
repperit,

membrorum

Cum

thesauro,

quem

Gallias ovans rediit,

Patrem JMummolum

repetit

Gestans sanctorum corpora, Gallis aeterna gaudia.
2.

Poscens Dei auxilium Per Benedictum famulum; Cujus ut sportam attigit, Gaudens in pedes constitit,

Facti hoc imperio
Securi Dei famuli
5.
floridi

Hinc benedicit sedulus. Per quem sibi est redditus.
Procedens pater Mummolus

Ab

hostium periculo

Amoenis tan dem

Requiescunt praedioli,

Quod Bonodium
3.

dicitur,

Aurelianensis pagi.

Ecce, privatus lumine Ab utero matris suae

Obviam sanctis ossibus (;um monachorum agmine Et sacro plebis ordine Laudum Deo praeconia, Dat Benedicto cantica, Per quem juvari poscimus
Suis ovantes laudibus.

Brev. ms. Tiitelense saec. ^^/12. Cod Parisien. 1256. A. Brev. ms. S. Petri de Cultura saec. 13. Cod. Cenomannen. 188. B. Brev. ms. Sammagloriamim saec. 15. Cod. Mazarin. 346 (767). C. Brev. ms. Nobiliacense saec. 15. Cod. Burdigalen. 85. D. Nur die Antiphonen der Nocturnen (mit Ausnahme der vierten und der Antiphon ad Cantica) und der Landes bewegen sich im jambisclien Dimeter und biklen zusammen eine fortlaufende Erzählung; die anderen Teile des Officiums sind in Reimprosa abgefafst, die in der zweiten Nocturn sich der gebundenen Redeweise stark nähert. Das erste Responsorium enthält z. ]?. unter 9 Zeilen 6, das zweite unter 7 Zeilen 2, das dritte unter 9 Zeilen 5, das vierte unter 8 Zeilen 5 jambische Dimeter. Der Inhalt der dritten Nocturn bezieht sich zu vier Fiinfteilen gar nicht auf die Translation, das letzte Responsorium ist sogar dem Officium des Hauptfestes entlehnt, weshalb nur die Antiphonen hier wiedergegeben sind. In 1. Noct. A 2, 2 Quod normali A. A 4, 2 incolentes A. In Land. A 4, 1 A 6 A 1 Noct. 2. BC. A 4, 2 perditis A. Infectus quidam A.

=

24.

De sancto Bertraiido.

In

1

.

yespGr

i s.

Ad

Magnificat.

Super Psalmos.

A. Laudibus exsultet coelum mundusque
Cantica Bertrandi
festiva dies

A. Magnificet Dominum plebs omnis voce sonora, Magnificet Dominum
resultet,

A

Cum

canit anni.

sanctorum turma canora, quibus, alme pater, pro nobis omnibus ora.

n


Ad M a
t

70


In
2.

u t i n u m.

Nocturno.

Invitatoriura,

Antiphonae.
1.
et

Sanctorum regem trinum veneremur Ut pastor gregem
revocans conservet

ununi

Te pater orantem Deus audit teque vocantem Lumine signavit,
te

in

unum.
2.

signis magnificavit.

Scuto virtutis
tegit

In

1

.

>s

c

t

u

r

0.

hunc galeaque

salutis-

Antiphonae.
1.

Christus, ut antiquum

procul expellat inimicum.

Impia consilia
vitans actusque malorum,
3.

Felix mente pia

quam mirandum nomen Doniiiü veneraudom^
Qui meritis douat, hunc coelo laude coronat.
Responsoria.

sectando

exempla bononim

In Domini lege

meditatur nocte dieque.
2.

Supra Sion montem
tu rex a rege statutus

1.

Dulcia corde pio

resonemus cantica

Christo,.

Te
3.

geris insontem

Munere
secutus.

propitio

Domini praecepta
Contra te datur
hostis
et

servet in isto, V. Post vitae cursum

mundo nos

multiplicatur.
2.

perducat ad aethera sursum.

Susceptor clipeus tuus ipse Deus.
Responsoria.
1.

Gemma

sacerdotum,

populum nunc respice tolum, Qui se devotum
reddit, fac crimine lotum, V. Hostibus ignotum

quam

gloritica

Bertrandus luce corruscat Et quam magnifica
plebs ejus laude resultat;
3.

coelestibus exhibe votum.

Y. Xos prece miritica

Sanctus Bertrandus, Clemens, dulcisque benignus,

Dens
2.

Pnidens
fortis,

et justus,

ejus in astra Coronet.

mitisque modestus,

Plebs devota Deo laudes attoUe canendo. Die tua vota Deo

V.

Solvat vincla reis
et

reddat lumina caecis,

Infirmos sauet

V. Ut

Bertrandi festa colendo, te ducat eo
salvet et ipse regendo.

cunctisque petita ministret.

In

3.

Nocturno.

3.

pie confessor,

Antiphonae.
1.

a nobis saepe vocatus
Sis intercessor

nostros solvendo reatus, V. Coeli possessor, coelum largire rogatus.

Qui maculas neseit, virtutum culmine

crescit,

Lumine
in

clarescit,

sancto monte quiescit.


2.

71
Qui regnare facit

In virtute tua
se rexit rexque vocatur,

sanctum virtute decorum.
2.

Qui, DeuSj assidua

prece nos regat ac tueatur.
3.

Omnis terra Deo
jubilet,

qui cuncta creavit,

Hie manibus mundus et mundo corde jucundus
In

Lumine sidereo
qui sanctum glorificavit.
3.

montem

ascendit,

nobis sua dona rependit.
Responsoria.
1.

Ad

de luce vigilat, Dens, hie fide dignus, Quo largire duce
te

Confessor Domini
claris natalibus

nobis aeterna benignus.
ortus,
4.

Cujus sermo bonus,

Coelorum Domino
benedicite, coelica cuncta,

bonus actus, pura voluntas, Assidui mores
signantur nobiliores Y. Hinc claustrum petiit,
;

Cunctorum Domino,
benedicite
5.

cetera cuncta.

mundum cum
2.
felix

flore reliquit.

Coeli coelorum

laudent et virtus eorum

pastor,

servos audi famulantes

Sanctum sanctorum donantem regna polorum.

Erige lapsos, corrige pravos,
dirige justos,

V. Omnia
o.

pelle mala,

Ad
Deus

Benedictus.

cuncta precare bona.
Inclite Bertrande,

A. Israel est dictus
et

Dominus benedictus,
fecit,

vitae meritis venerande,

Qui primo

Mente Deo carus
et

post nos redimendo refeeit;
clarus,

mundo sanguine
tibi

Plebs

devota

Bertrandi meritis det nobis dona

salutis.

sua gestit promere vota, Y. Pro cujus venia tu prece posce pia.

In

2.

Yesperis.
Magnificat.

Ad

In Laudibus.
Antiplionae.
1.

A.

pie,

nos serva,

cui psallit juncta caterva,

Regnavit Dominus,

semper regnabit

in

aevum,

Hostes enerva, nos protege nosque guberna.

Brev. ms. Tolosanum saec. 14. Cod. Tolosan. 74. A. Brev. Tolosaimp. Parisiis 1558 B. Ad Matut. Iiivit. 3 sq. Pro pastore grec^em reuctans A. In 1. Noct. A 3, 4 tuus ipse tuus A. In 2. Noct. A 2, 2 tegat A. In 3. Noct. R 2, 3 lapsos corrige fehlt A. A hat vor den Lektionen der ersten Nocturn folgendes in rubro: „Iiicipit vita sancti Bertrandi episcopi ad instantiam Dompni Jacinti, sacrosanctae Romanae ecclesiae diaconi Cardinalis, et mandatum Dompni Guillelmi, archicpiscopi Auxitani, nepotis ejusdeni sancti, edita tempore Sancti Alexandri papae a magistro Vitale, notario apostolicae sedis, qui de provincia Auxitana oriundus fuit; vitam et miracula beati confessoris ex relatione dicti

num

72

-

archiepiscopi et ab aliis, qiii eum viderunt in ecclesia sua et plene noveruiit gesta ipsiiis, et a fratribiis Scalae Dei, Cisterciensis ordinis, quae scripsit. sc ilsserit ver.K'itt^r et tideliter accepisse." Ob wir iu dem Verfasser der Vita auch den Dichter des Officiums zu suchen haben, bleibt uncrewifs.

25.

I>e

sancto Bertulpho.

In

1.

Vesperis.
Magnificat.
4.

Regis amat veri
cultor Studiosus haberi.

Ad

A

Bertulphe,

Egerat Archatum

Confessor Domini venerande, Cui pro vitae merito
llluxit

columiia ignis

dux Wambertus jSIorinorum Bertulphumque sibi sociavit amore fideli

Incensa de coelo. Exora pro tuis Christum famulis. Ut nos suis

Oeconomum darum
rerum statuendo suarum.
5.

Daemonis accensi quidam livore maligni
Principis in facie

Condonet amicis.

Ad Matutinum.
Invitatoriuni.
6.

jaciunt mendacia mille Ejus et expensum male fingunt a patre ceusum.

Voce pari regem laudemus cuncta regentem,
Qui superis castris

Actio nota patris ne forte pateret

iniqui.-,

Panis adest lignum,
pallescit ut

Bertulphum junxit

in astris.

Glorificante
coelesti

unda Falernum suum numine sanctum.

In

1.

Nocturno.

Responsoria.

Antiphonae.
1.

Prodiit ex Hunnis

Nam
Ad
2.

Bertulphus uti rosa dumis. patre gentili genitus nee matre fideli.

Ergo stupenda viri nimium miracula sancti Aemula turba sacros
cujus

dum

prodidit actus,

Tina imitantur aquam
panis lignique figuram

portum genuinum transtulit ortum.
tidei

Ordine naturae
coelestia jura

Amplcctens Abrahae
sacri

stupente.

exemplum patriarchae

Ad

loca

Francomm

de sede suorum. Fönte salutari quo possit eo renovari.
transiit
3.

V. Quid ferat in gremio, monstrare jubetur ab hero, Ecce per altithronum species patet altera rerum.

Fluminis in lavacro purgatus pneumate sacro Detonsisque comis pro causa religionis

In

2.

Nocturno.
atlileta

Antiphonae.
1.

Hic bonus
stabilitus

mente quieta


Servat equos pratis, dum nocte et imbribus atris A pluviae guttis aquilae defenditur alis.
2.

73


V. Horrida tempestas hiemes dedit undique maestas,

Uli sub forma,

Egregium

dictu,

Johannes qua

petit

astra.

nimii spien doris in ictu

Ante patrem clarus
radiavit ab aethere pharus,

In

3.

Nocturno.
Cautica.
factis,

Ad
A. Talibus ex

Per cujus radium
fertur logisse libellum.
3.

Christi virtute peractis,

Comperiens sanctum

Wambertus
I.ucis

glorificatum

ad adspectum,

quia desuper alite tectum,
Pergit adire virum,

Gloria Bertulphi crevit per compita regni Oblectans cunctos iidei signamine functos,

quem

Omnia

servanti
sit

suscepit peregrinum.

quare

doxa

tonanti.

4. Promeruit veie

vir clarus et ipse

videre,

Responsoria.

Luce pater
steterit

quali
tali,

sub turbine Corpore curvato

pater insignis,
virtutibus aucte benignis,

prosternitur ecce beato.
5. Sanctus

Te

pie poscentes
clientes,
.

audi, Bertulphe,

Wamberto
sermone
diserto,

Cum

Christo civis

replicat

quia

summus

in aethere vivis,

Quod
Atque

Christi causa

Qui secum clare
statuit te
glorificare,

migrarit sede paterna

sana contempserit idola vana.
fide

Quapropter cantum pius accipe te modulantum.
V.

6.

Bertulphum donans
princeps
et

Te

patriarchatus,
te
colligit ille

rebus honorans

senatus,

Haeredem carum
firmaverat ecclesiarum,

Qui Sanctus Domino

semper canit ordine miro.

Cultu praestanti

quas constituit dominanti.
Responsoria.

Ad Laude
Antiphonae.
1,

s.

Lumine dum phari
meruit pater irradiari, Et codicem solvit,
vitae quo verba revolvit,

Omni Bertulphus
virtutum laude probatus
Suscipit ecclesias

prece Wamberti moderandas,

Stat pernix aquila
crispanti desuper ala Imbres arcendo sanctum caput atque tegendo.

Firmo jure quidem sibi dux quas contulit idem.
2.

Praelatus vero
tanto reverenter ab hero


Non
formidaii sed plus quaesivit aniari
vigili

74
5.

En
pater elatus
coeli super alta beatus

Et cura

Gaudet cum Domino
sine

deioo praesedit ovili.
3.

Audit
Fortis agonista.

termino temporis uUo, ex astris, qui se venerantur in arvis.
et

dum carne manebat in ista, Pulcher erat vultu virtutis et undique cultu Actibus atque bonis trivit Caput ipse draconis.
4. Is ubi

Ad

Benedictus.

A. Coelicolas hodie meruit Bertulphus adire,
In Christi dextra

ceu Stella nitens matutina.

jam

sciret,

Coelestis valvae

quia tinem carnis obirot,
Divinis epulis

nunc praecluis

incola, salve,

Mente simul

tota

obdulcans intima cordis. Corpore transivit, Christum gaudenter adivit.

quae fundimus, accipe vota,

Ut sanctae

triadi

nos conciliesque monadi.

Brev. ms. Blandiniense saec. 14. Cod. Londineu. Add. 29253. In jeder Xocturn nur ein R. in Versen, die übrigen in Reiniprosa gleich der A ad Magnificat.
26.

De sancta

Bilhilde.

In
Ave,

1

.

Vesper

i

s.

Antiplionae.
1.

Ei gratuito praestitisti munere candidam baptismi stolam
ante tuum tribunal immaculatam perferre, üt aeternam mereamur
in coelis vitam

gemma mulierum,

Radix sancta, semen verum,
Favus, uva, dulcor mellis, Universas tu praecellis.
2.

habere.

Bilhildis pia, nobilis

Et

Ad Matutinum.
Invitatorium.
alis.

regalis

sobolis,

Loci sancti monialis,

Cujus idem stat sub
3.

Templum sanctum hoc intrantes
Te in ipso venerantes, Rex pie, exaudi Domine.
In
1.

Francorum de genere Talis re et nomine
AfFectabat vivere
Felici sub omine.

Nocturno.
trivio

4.

Haec

in

laudem

salvatoris
1.

Antiphonae.

Universis suis horis

Beata in

Expandit vires animae,

Sursum sunt

potentiae.

Ad

Magnificat.
2.

Jens, sedens stadio, Juncta Dei filio Proprio principio.

A. Te magnificantes collaudemus Dominum,
qui respiciens humilitatem
Bilhildis, ancillae tuae,

quam
Casta,

pulchra, nobilis,

verecunda,

Ut

in

astris lucifer

Fulgens semper munda.

75
3.


In
2.

Ejus cordi

viluit

Nocturne.
filia

Mundus

hie

immuudus,
1.

Antiphonae.

Christum mente iiiduit, Qui est pure mundus.
4.

Defuncto patre
Virginitatis lilia

Quanto sese deprimebat Humilis nobilitas, Tanto magis elucebat
Nobilis humilitas.

Quoad se non mutat, Sed mater meticulosa Imperat, quod rubens rosa Hoc Votum commutat.
2.

5.

Plura loca dotat sancta, Inter quae praecipuum, Cui donat se in tanta, Vetus monasterium.

Cum

esset jam tenera Sub annis juvencula, Detestatur munera Maris ut sponsalia.

6.

Baro magnus
Offert se et

in

hanc votum

3.

Status

demum

conjugalis

sua totum,

Nihil

flectit

hanc invitam,
4.

Donec

patris sors fert vitam,

Adfuturus salutaris Fructum fert eximium Per hoc dotalitium.
Celebratis nuptiis

Responsoria.
1.

Fluit

parum temporis,

Bilhildis clara, nobilis,

Tota lux spectabilis,
Cujus caro, cor et vita In excessu exquisita, V, Pulchra nimis et decora, Salva tuos sine mora.
2.

Regionen! deserit, Casu coujux interit.
5.

Quae fulgens castimonia, Ob viri copulam ingemuerat,

A

peste

mox

curatur,

Qua misere languerat;
Paucis quippe hie diebus Lapsis moritur,

Haec Föns

est illa,

divinus,

quam rigavit dum perflavit

Auster hortum pietatis, Rosa, junge nos beatis; Y. Benedicta mulierum, Contemplaris Deum verum.

Sed Dominus ignivit Cor ejus incendio
Ardentissimae
6.

caritatis.

Tu es illa Salomonis Veri nata, quae in thronis In vestitu deaurato Jam conregnas Dei nato. V. Audi, domina, et vide Et inclina aurem tuam.
3.

Sancta praeconia recolentes Beatae Bilhildis Nostrae prosequuntur voces

Cum

jubilo laudis.

alma Christi famula,
Choris coelestibus juncta, Supernorum civium amica,

4.

Mater larga loci nostrae modulamina voci Imprime devota,
clementer suscipe vota,

Sanetorumque omnium Intercede ad Dominum Pro nobis, Ut tecum mereamur
Adscribi in coelis.
Responsoria.
1.

socia,

Pro meritis gaudes, cantant coeli agmina laudes.
V. Coeli regina, mentis dulcedo, rosina.

Flavit auster,

dum

Bilhildim

Castitatis vas elegit.

Et
pcregit militare

76


2.

Gaste sancto H amini,
Liquefecit
et

refecit

Kesolutam funditus

Recordare, mater et patrona, Ut loquaris pro tuis bona. Quae praesentata espraesentiae Filii Mariae.

Verbum missum
V.
FJi(7ninis

coelitus.

Y.

Eloquium tuum dulce eommendet nos gratiae ßii.

impetus civitafem
3.

Dei
2.

laetificat.

Yide ad nostra piacula,
Bilhildis,

Aestiraari

quidem

nequit,

nostra patrona.

<^aae Bilhildis jugiter

Supra modum intus egit Cuncta ferens suaviter.
Y.
Trinitati lux

Quibus mors est jam vicina, Licet hora dubia.

perennis,

Adfuturum redemptorem Credinms in tempore,

Laus et jubilatio, Ubi ejus habitatio.
3.

Quem

digneris mitigare,

sumus in corpore. Y. Eja, mater gratiosa.

Dum

Francorum
Bilhildis,

fulget gloria

Tu quae

mitis et formosa

In coelesti curia

Super omnes es puellas,

dux eximia,
4.

A

te

nunquam nos

repellas.

Nobili prosapia,

mater nostra,
ter sancta quaterque beata,

Et quanto natu
Tanto
T. Nobilitas a
rationis,

altior

vita sanctior.

Cum
Y.

prece devota
Christo juncta

Deo
exit
fuit,

famulantum suscipe vota,

Jam

Causa haec

quare

sponsoque tuo sociata.

mare
4.

se reflexit.

mater nostra Bilhildis locum

In Laudibus.
requiei,

Super Psalmos.

Quem

possedisti,
Christi,

quod praestet gratia
Obtineas genti
te

A. Laude Deo debita Celebremus inclita
Bilhildis solemnia,

puro corde
oculus

colenti.

Quae nata ex Franconia
nee
Jubilat in patria.

V. Qiiod
miris

non

vidit

audivit nee in eor ho-

minis ascendit.

Ad

Benedictus.

A, Dulcedo festi coelici Nee Unguis explicari

In

3.

Nocturno.

Nee ratione conjici Nee potest aestimari
Yisibilis hie deitas,

Responsoria.
1.

;

Gaudc,

coelestis

curia,

Bilhilde laeta socia,

Cum

qua in throni socio Laudas patrem cum filio.

Y. Tres sunt, qui testimonium dant in coelo pater, verhum
,

et

Spiritus sanctus.

Plenitudo bonorum. Hie omnium satieta> Abundat gaudiorum. Istic Billiildis prospere Gaudet inthronizata Sponsoque Jesu foedere Perenni copulata.

77

Nobilior tlde Christi,

Tc deprecamur

cernui,

Piissima patrona,

Impetra nobis perfrui

Contempsit mundi gloriam Meruitque obtinere
Coelestis sponsi gratiam.

Tecum

coeli

corona.
ra

Ad H

s.

Ad
A. Quae

Sextam.

Ad Primam.
Quasi Stella matutina,

dum

pia mente

Oleum sumpsisset,

Quam

Sponso cum prudentibus

illustrat lux

diviiia,

In conventu
Billiildis

cum concentu

Obviam

exivit.

coelestium

Ad Nonam.
A. Circa lioram nouam
fidenter exspirat,

Gaudet luminarium.

Ad
Sancta Dei
ISrev.
1

Tertiam.

Nobili de genere
Billiildis,

Margaritam bonam sursum secum gyrat.

ms. Veteris Monasterii saec. 16. Cod. Maguntin. 96. In 2. Noct, R 3, 8 exit convivalis Hs. A 5, 1 Aue fulgens Hs. rationi Hs. In 3. Noct. A ad Cantica dieselbe wie In 1. Vesp. ad Ma^n. In 2. Vesp. ad Magn. A dieselbe 1 Landern Hs. In Land. Super Ps. A wie ad Bened. Einige wenige Bruchteile dieses Officiums bietet auch die Kölnisclie Handschr. 28. ein Gebetbuch des 15. Jahrhunderts.

A3,

Status

— —

,

27.

De sancto Blaano.

In

1.

Yesperis.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Super Psalmos.

A. Psalmorum modulos,
devota cantica, Plebs laetis mentibus paugat catbolica
Die, quo transtulit

Christus adoretur,
jubilus corde cumuletur,

Quo sunt praecipua
festa,

Blaane. tua.

ad regna coelica
Blaani spiritum

In

1.

Nocturno.

phalanx angelica.

Antiphonae.
1.

Ad Magnifieat. A. Salve gemma
coelestis gratiae

Duniblanensis
praesul ecclesiae,

meditatur, Cujus prece suscitatur Defunctus, qui sequebatur Ipsum, donec viveret.

Legem Dei

Salve decus

2.

Dum
Puer

robur patriae, Juva nos in
et

livor

ignem exstinguerat malignorum,
fiatu

confovet

valle miseriae

Ducens tccum ad montem

summum digitorum, Mox scintillae saliunt,
lumen
fert in

gluriae.

chorum.


3.

78
3.


Secundus Moyses petram percusserat, Föns statim scaturit, plebem refrigerat.
Kespousoria.
1.

Vere viiiute praeditus.
Cujus coxit anhelitus

Piscem crudum. quem monitus
Tulit ales divinitus.
Respon^;oria.
1.

Dies ista laudibus

Puer navicula
contexta vimine

expendatur tota

Ad honorem

praesulis.

Cum

quem produxit Bota,
Cujus tot virtutibus gaudet plebs devota.
Y.
Digitis

matre ponitur absque solamine.

Sed pio regitur
divino uumine. Y. Mater cum parvulo fretum abliorruit. Kam remis, remige
et

ignem

traxit.

Piscem

c rüdem

matri coxit

Flatu sacer parvulus.
2.

Senex venerabilis Cathauus laudabilis Aetate tenerum
doctrinis imbuit

velis

caruit.

2.

lu hoc sancto Dominus docet revereri

Omnes

suos servulos,

Et mores docuit

Blaanum puerum
Y. Profectu spiritus
et

quos habet tueri. Qui quandoque pii sunt, quandoque severi.
Y.

casti

corporis

Mox

ictu fulminis

Explevit spatium mox multi temporis.
3.

prostrati corruunt.

Qui vaccas praesulis
injuste

rapiunt.

Lampas

ardoris.
8.

vas lucis flosque pudoris,

Dum
vir

rediret peregre

Moestis solamen praebens aegrisque juvamen, Stella micans tenebris, precibus mala dilue crebris.

Deo

devotus,

Y.

Fac

cordis sanae

fiant

plagae. sanete Blaane.

Filium resuscitat regis pie motus. Yitam. visum, speciem reddens orat totus. Laudetur Dominus Y.
in cunctis populis,

Per quem Blaanus

tot

In

2.

yocturno.

fulget

miraculis.

Antiphonae.

In
1.

3.

Fide stat solidus, non corde duplici.

Nocturno.

Antiplionae.
1.

Defuactum
a morte
2.

suscitat
triplici.

Fidem. mores instniens
Christi dilatavit

Pavit mirabili

Cultum
2.

et.

quod

docuit.

messores pabulo Mentis et corporis dans eibos populo.

signis contiimavit.

Aureo candelabro
ut

lucet lucerna,

79
Sic Blaanus micuit
sitiens aeterna.
3.

Qui Blaani praesulis festa celebramus.
2.

Columna marmorea
basi Staus argenti

Virum sanctum praedicans
livor novi fontis, Signo satis obstupens plebs monocerontis.

Fuit ejus castitas

cum

fide ferventi.

Responsoria.
1.

3.

Mente

vigil,

corpore
leo,

dormiens ut
Gulosos damnat saeculi Per disciplinam vituli, Cui cum Signum apposuit
Crucis, statim abstinuit.
4.

Orans, psallens, praedicans,
sie

adhaesit Deo.

Benedicant

Dominum

Contentus semel sugere,

omnes creaturae,

Docens nos parce vivere. T. Sic columna stabilis fulsit dei templum, Yitae bonae posteris relinquens exemplum.
2.

Dum
5.

pro sanctis singulae mutant vim naturae.
beati Blaani,

Prosint nobis merita

Per quem aegri duplici

Ignis mirificus,

morbo

fiunt

sani.

ducens populos in amorem,
Piscis,

apri,

cervi
;

Ad

Benedictus.

cunctis dant Signa stuporem

V. Hinc resonent

psalrai

meritis antistitis almi.
3.

A. Jesu dulcissime, preces considera Blaani praesulis,

felix transitus

Blaani praesulis,

Bota nunc jubilet prae cunctis insulis,

non nostra scelera, Ejus da meritis, ut mens, vox, opera

Tecum nos
in

collocent

Quae talem

protulit

parte dextera.

concivem angelis,

Quo domus Domini
fulget miraculis.

In

2.

Yesperis.
Magnilicat.

V. Jesu, nos adjuva

Ad

Blaani precibus,
Offensas diluens,
ditans virtutibus.

In Laudibus.
Antiplionae.
1.

A. Ardens, lucens, eminens, lampas castitatis, Alme praesul, oleum praebe pietatis. Lumen praebe gratiae sanans a peccatis,

Laudes Deo debitas devote reddamus.

Duc nos ad perpetuum
regnum
claritatis.

Brev. Aberdonense imp. Edinburgae lolO. In 1. Vesp. Ad Magnif. 4 praesul fehlt. Ad Matut. Iiivit. 3 sq. Quo sunt praecipue festa Blaane. A 3, 1 virtute est. In 1. Noct. A 2, 1 exstinguerit. R 3, 8 fuit plagae. In Laud. A 2, 4 monocerontis (sie). A 5, 1 Proposuit nobis. Ad Bened. A, 7 collocet. Ad Magn. A, o gratia.

A

,

— — —

n


28.

80
Boiiito.

De sancto

In

1.

Vesperis.
4.

Templum Dei

salutare

Super Psalnios.

factus atque hostia.

A. Confessor Domini, Bonite, adstantem plebem corrobora
saiicta intercessione,

Gloriose coronatur

Ut, qui nostrorum

Tuus, Christe, veruula, Quia tibi voluntate Adbaesit mundissima.
5.

pondere premimur,

Ore, mente benedixit,
Christe, tuo nomini,

Tuae beatitudinis
meritis sublevemur

Et te duce aeterna praemia consequamur.

Qui ubique populorum Haberis mirabilis.
6.

Aequitatem amplectando
sectator justitiae

Ad

Magnificat.
incliti

Ad

coelorum tendens regna
feliciter.

A. In transitu

migravit

Patris Boniti
Coeli nobilitantur gaudiis
Eespousoria.
1.

Et nos prosequamur laudibus. Ave, praesul inclite, Ave, Dei amice, Concilia nobis regem nostrum, Qui te nobis providit patrem pium.

Vir electus sanctitate, Bonitus et nomine,

Genus altum, quo
extulit egregie,

processit.

Y.

Summi
INIatris

patris factus haeres

adoptivus gratiae.
2.

alvo clausus infans
pontifex,

A

d

Mat utinmn.
Invitatoriuin.
ei

Deo notus
Ut saccrdos a quodam

salutatur
pontifice,

Surgite demus

laudes,
oranis,

V. Velut alter Jeremias
sacratus ab utero.
3.

quem laus decet Per quem Bonitus

Votis cunctorura favente

bonitate fuit redimitus.

divina dementia

Ex
In
1
.

praefecto insignitur

N

c

t

ur

0.

praesulalus infula,

Antiphouae.
1.

V. Reddens Deo,

quae sunt Dei,

Caesari. quae Caesaris.

Sanctus

iste legi

Dei

4.

Bonite. Christi confessor,

insistendo floruit,

audi rogantes servulos

Vitae fructus instar ligni
salutaris protulit.
2.

Et impetratam
V.

coelitus

tu defer indulgentiam.

Sanctitatis

in timore

sancte Bonite,

servivit altissimo,

Sidus aureum,

Cujus monte cum sanctorum nunc gaudet collegio.
3.

Domini gratia Servorum gemitus
Solita suscipe

Vana

sprevit corde pure
coelestia,

umbiens

dementia.


In
2.

81


Virum Dei
tide
licet

Nocturne.

absens
virtus,

Antiphonae.
1.

plena petiit

Et,

mira Christi

Dolo caret sancti vita
veritate lucida,

subito convaluit;

V.
nactus

Unde Sion montis
est

nunc tabernacula.

refulsit, valens membris, non nigrata exstitit, Sed patronum inox adiit,

Lux

2.

Cordis ejus voluntatem
tribuisti,

grates egit, rediit.
4.

Domine,

Coronando eum digne
Corona
3. laetitiae.

Miles Christi gloriose, Bonite sanctissime,

Tuo

pio interventu

Innocentum iter sequens animi munditia Jacob scala Hierusalera novae scandit moenia.
Sequestratus a malignis
dignis vitae moribus

culpas nostras ablue,

V. Ut coelestis regni sedem valeamus scandere.

4.

In

3.

Nocturno.
Cantica.

Eidem conregnat
5.

Ad

coelo,

cujus haesit laudibus.

Supernorum jucundatur
concentu hymnidico.

Quem
6.

in

terris

promerendo

suspirabat animo.

A. In sapicniia Dei semper moratus est sacer praesul Bonitus : ideo bona Ulms stabilita sunt in Christo et eleemosynas Ulms enarrdbit omnis ecclesia sanctorum.

Arbor cedrus ut odora
fraglabat virtutibus
Kesponsoria.
1.

Nocte die insistendo
divinis operibus.

Romam

tendit

dum

beatus

vir orandi gratia, Ejus prece rex fidelis

Responsoria.
1.

usus est Victoria,

Quidam claudus
Et ex aqua

tactu sancti

V. Per hunc

et nos

triumphemus

praesulis erigitur
lotae

cum
2.

Christo in gloria.

manus

multis Salus redditur.

V. Erat enim pes lapsorum, infirmorum baculus.
2.

Theoriae volens sanctus vacare liberius, Successore subrogato est effectus monachus,
melior fieretque beatus.

Hoste captos

in

eundo

V. Sanctior ut sanctus

signo crucis expiat

Et credenti mulieri absens lumen reparat, V. Fides enim faciebat eum Deo proximum.
3.

3.

Orans nocte
coeli vidit

vir beatus

agmina, Quibus summi sacerdotis
exhibet
ofticia,

Matrona quaedam manibus
pedibusque debilis

Y. Adest simul

et

Maria

cum sua
4.

familia.

Et

privata luce solis

De

virtute in virtutem,

patentibus oculis
Dreves,
Historiae rhythmicae.
II.

gloriose pontifex,
6


Studuibti

82


Portas ejus introire meruit feliciter.
3.

mundo

vivens

feliciter scandere.

Nunc

in Sion

Deuni cernis

Sub tuarum, rex aeterne,
alarum velamine Hie exsultat, coelo tua

revelata facie.

V. Martliae ministerio diligenter expleto
Elegisti Marianani
4.

quem

suscepit dextera.

Inter Christi sacerdotes

partem labe nesciam.
Prosella.

refulgens ut lucifer

Creatoren! Dei servus
benedicit Bonitus.

la. Revelata Domini gloria. cum justus judex aeque judicabit cuncta.
Ib. 0, pater sancte, praesulum
tios

5.

Omnis

aetas, omnis sexus omnis atque spiritus Landet Deum cum beato

confessore Bonito.

gemma. monachorum,

Ad

Benedicto.

nos te venerantes salva.
2
a.

A. Decurso vitae praesentis
feliciter stadio,

Assurge pro nobis
et

prece gratissima

Ut

esset probato auro

2 b.

Nos Deo commendans
pie reconciiia,

ter quaterque purior,

3

a.

üt

in

ejus clarissima

Bonitus podagrae gravi correptus incommodo

3 b. Gloriari mereamur
4. Facie.

Supernorum

est receptus civium collegio,

Quo placato repraesentet
Vota nostra Domino.

In Laudibus.
Antipliouae.
1.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Sanctus praesul in superno Bonitus palatio Regem Christum in decore semper gaudet ceruere.

Ad

A. Suscipe nostra, Pater Bonite, precamina Et ea Christo repraesenta,

2.

Pura Deo quia mente
servivit tideliter.

Ut

et

tuis

precibus

Nostris liberemur a criminibus.

Brev. ms. S. Catbarinae de Monte saee. 14. Cod. Kotomagen. 208 A. In Brev. ms. S. Catbarinae de Monte saec. 15. Cod. Rotomagen. 204. B. In 2. Noct. A 4, 2 di^nis fehlt B. 1. Noct. R 4. 1 Sancte Bonite AB.

29.

De saneta

Brisrida.

In

1.

Vesperis.

Super Psalmos.

A. Yirgo saneta Brigida.

Corda rigans arida Desuper irrora, Sit mens Christo placida,

Pro

nol)is

exora.

Vox

laudis sonora.

83


2.

Ad

Maginficat.

Hanc de Britannia
Praesules praedicant,

A. L)eo carnis edidit Brigida candorem, Relativum reddidit Benignus honorem. Siccum lignum niveum Designans pudorem Ad tactum virgineuni Resumpsit viroreni
.

Ejus natalia

Magi magnificant,

Hanc luminaria
Coeli prognosticant.

V.

Nam

globus igneus,
notificant.

Splendor aethereus

Sanctam
3.

In albis

clerici

Ad Mat utinum.
Invitatorium.

Yestibus coelici

Natam

sanctiticant,

Totus orbis Brigidae Plaudat in amorem,
Puritatis floridae

Aquis baptismatis, Liquore chrismatis

Hanc Deo

dedicant,

V. Post vestem candidam

Currat in odorem.

CoUatam Brigidam Sanctam specificant.

In

1.

Nocturne.
humilem
1.

In

2.

Nocturne.

Antiphonae.

Antiphonae.
1.

Rex

coelestis

Ancillam respexit, De qua prolem nobilem Brigidam provexit.
2.

Fusa super parvulam
Gratia coelestis

Monstrat Christi famulam
Signis manifestis.

Prolis exordium

2.

Ardens velum niveum
Multis apparebat,

Multa prodigia Praecurrunt gaudium
Praefigurantia.
3.

Quod Caput virgineum
In cunis tegebat.
3.

Nocte matris lectulum

Candor

veli

niveam

Lux

irradiabat,

Carnis castitatem.
Praesignavit igneam

Nasciturae meritum
Prolis designabat.

Ardor

caritatem.

Responsoria.
1.

Responsoria.
1.

Felix Hiberniam

Lacte, quod premitur

Beat Lagenia, Declarat Brigidam Gignens prosapia. De qua laetitiam

vacca Candida, Per sanctam feminani Cibatur Brigida,
Rejicit

De

omnia

Sumat

ecclesia,

Magi

cibaria.

V. Praesignant Brigidam Multa miracula Futuran! placidam
Coelesti ojratia.

Y. Lucis ad tenebras.

Cum
Non

sint

contraria,

erat aliqua

convenientia.

6*

84
2.


2.

Proticit

in

moribus

Felix virgo viscera

Infra patris septa.

Gerens

pietatis

In cunctis operibus

Gratiam adepta. Crescit ejus manibus

Fnsem patris dextera Domat caritatis. Rex stupet ad opera
Tantae
Dixit
:

Res qoaevis recepta. V. Sicut lecytus liquoribus, Hydria farinae panibus

largitatis.

V. lila voce libera

Rex. credatis,

Abundat
3.

in

Sartpta.

Hinc vos. vestra cetera Date Christo gratis.
3.

Virgo decoratur, honor amplus

ei

cumulatur,

Synodus instabat, nova Brigida Stella micabat,
Sacra cohors plaudit.
quia Signum coelitus audit. V. Presbyter hanc aliam denuntiat esse ^lariam.

Regnum mundi respuit Yirgo Deo grata. Mira res, quam voluit,
Et
est impetrata,

y.

nam crepuit, Ne sit maritata. Hunc Dens restituit.
Oculus

Postquam

est

velata,

In

3.

Nocturno.

Facies plus placuit Christo reformata.

Autipliouae.
1.

Vertens

in

cervisiam

Ad L a u d e
Antiphonae.
1.

s.

Fontanum liquorem
Xutricis inopiam
Pellit et
2.

languorem.

Thalamum
Gaudens

sponsi Brigida
introivit,

C^^uidquid

vidit oculo

Vel

manu

Quem
2.

caritate fervida

tangebat,

Semper
Nata
lacte

concupivit.
calido
est

Coelesti miraculo

Crementum sumebat.
3.

Siguanter
Christo, bis sex apostolis

Iota.

üt pudore candido
Yivat niteus tota.
3.

Yaccas devota dedicat,
Impletis cunctis vasculis

Butymm

se multiplicat.

Cella pudicitiae.
Brigida,
fuisti,

Kesponsoria.
1.

Speculum munditiae.
Yirgo, sponsa Christi.

Larga manus Brigidae
4.

Cani carnis avidae Frusta quinque jecit, Grande per miraculum Xullum sibi ferculum In coena defecit. V. Horuni gestat omnium Hospes testimonium.

Dum

devote sequitur

Opus pietatis. Odor late spargitur
Tantae
b.

sanctitatis.

Leprosus subsidium Petens caritatis
Sentit beneticium

Quem

virgo refecit.

Plenae

sanitatis.

n


Ad
Benedictus.

85


In
2.

Yesperis.
Magniiicat.

A. Vera poUecs
Virgo munditia,
Pietatis

Ad

A. Lux Brigida Lageniae, Character castitatis,
Cella patens clementiae,

ferens insignia,

Sanitatum
dotata gratia,

Resina pietatis, Posce tuae familiae

Post mortem carnis
vivit in gloria.

Levamen
Quietem

a peccatis,
claritatis.

Post transitum miseriae

Antiph. ms. Clondalkineuse saec. 15. Cod. Coli. SS. Trinitatis Dublinen. Antiph. ms. Kilmoonense saec. 15. Cod. Coli. SS. Trinit. Dubli3. A. Brev. ms. Dublinense saec. 15. Cod. Coli. SS. Trinit. nen. B 1. 5. B. Dublinen. B 3. 13. C. In 3. Noct. R 2, 10 Dave Christo A. In 1. Noct. H 1, 4 Gignans A. A 4, 3 Odor lacte A. Ad Land. A 2, 1 Natam A.

B

1.

80.

De sancta Brigida.

In

1.

Vesperis.

In

1

.

N

c

t

ur

0.

Super Psalmos.

Antiphonae.
,

A. Festa piae Brigidae
devote praevenientes

Coeli jure modulantur

Brigidae magnalia,

Christum laudemus solemni voce canentes.
R. Fulget dies hodierna, Quam venustat lux Hiberna, Cujus lampas et lucerna Sede micat in superna. In Brigidae festo, V.
pia concio, pervigil esto.

Cujus artus puerili dum reguntur fascia, Quod sit princeps regionis,
diva prodit gratia.
.

Vir a sponso common etur, Ut ancilla venumdetur,

Ejus prole nam veretur, Haeres suus ut gravetur.
.

Ad

Magniiicat.

Dum
Qua

vomit

ista

cibos
ei

A. Jucundetur prole laeta Yirgo Sion filia,

magici, Signatur
sustentatur,

bos,

Quam cum

rosis rubicundis

vomica nee abinde gravatur.
Responsoria.
.

Mire vernant lilia, Quibus juncta jam centenos Fructus metit Brigida, Quae fallaces mundi nexus Mente sprevit rigida.

Celebremus concinentes
Brigidae magnalia,

Quae

illustri

Hibernonim

exorta prosapia

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Christo suae juventutis
dicavit primordia.
.

Votum, multimodas
et puri pectoris

Prudentum metas
puerilis transvolat aetas.

odas
.

Auetori vitae,
fratres, jubilare venite.

Hanc

ut regi pater vendat,

curru vehit proprio.


Quae
iiiiserta

86


Consignatur ore rea tumens nee convincitur,

paiiportatis

patrein privat ghuUo,

Quem

offen suni

rex admirans

Sed parentem pucr jussus
pandit et cognoscitur, V. Praesul lactentis datur insons ore loquentis.
2.

ense pacat alio. V. Sic ne mercetur,

manus
8.

ejus larga ftieretur.

Fracto scypho septiformi vir necandus rapitur, Pro quo regem praesul orat et repulsam patitur,

Haec impensas, quas pararat
Christi natalitio,

Has

egenis erogavit
solito,

ex affectu

Sed coUectis

liinc

fragmentis

Brigida consulitur,

Sed plebeus rcparavit quaeque sumptu regio,

Qua signante reformatur
vas et miser solvitur.

Quod

rex stupeus haec dicavit

virginis obsequio.

V. Sic

dum

compeseit
nitescit.

regem, famosa

V. Liber Signatur, plebeus dum famulatur.
3.

Hujus equis captis fures
plena petunt horrea,

In

2.

Nocturuo.

Antiphonae.
1.

Pia virgo Brith recepta

Quos laborant onustaie multa frugum copia Et, dum sperant repedare
Brigidae tuguria
Intrant [atque] subscructantur
et

Brigida hospitio Ejus pedes aqua lavit
pietatis studio,

fatentur singula.
solvuntur,

Quo aegrotans
2.

virgo saua

V. Hi

dum

redditur obsequio.

fruges Brigidae tribuuntur.

Dum

cibatur haec. spectatur

super mensam Satanas, Contestatur hie et fatur
virginis insidias,

In

3.

Nocturno.
turbae verbum vitae

Antiphonae.
1.

Quae sanatur
3.

et

sacratur
gratias.

Dumque

Deo reddeus

sereret Patritius,

Dumque

fovet haec misellas

Taetro die nubes clara
lapsa patet coelitus, Cujus causam jussa pandit Brigida quantocius, Dicens, bustum hoc signari
praesulis divinitus.
2.

balnei obsequio.

Aegrotantes hoc bis bini sanantur officio. Caeca videt, lepra cedit,
obsessa daemonio
Liberatur, haec curatur

Aqua plenum

morbo

paralytico.

vas signatum lapsum non conteritur, Res stupenda. sed nee aquae
stillula

Kesponsoria.
1.

dilabitur,

CoDsecrata virgo parit, et Bron pater dicitur, Negat insons, mater instat, Brigida consulitur,

Ast servata sacramentis
divinis infunditur,

Et perfusus quisque aeger
hac
saluti

redditur.

3.

87
2.

Haec leprosis ulcerosis, Ut se lavent, imperat. Et haec unda carne munda
Obsequentes liberat

Vir insauas dum devotae occursaret virgini,
Jussis parens
in

Ama
Et
te

mox prorumpit haec verba Domiiii: Deum, et amabuiit
et

te reges

populi,
3.

Et sanatum haec elatum Lepra recte ulcerat.
Hospites deliciari

Christum venerantem

contremiscent singuli.
Kesponsoria.
1.

coquam virgo praecipit, Quae nihil, quo obsonentur,
in

Haec vix virgo vigilando

coquina reperit,

moram noctis impetrat, Quem deluso sub lictore
pernox prece
liberat,

Sed hanc jussa scopis mundat
et orare incipit,

In qua cibos hora sexta

Nam dum

lictor ferit,

vinctus
4.

Dei dono

suscipit.

Brigidam vociferat, Et mox über et illaesus

Ad

se turbae properanti

eam versus
compungitur
2.

properat.
et basileus.

V. Solvitur ecce reus,

Nocte silvis et erranti Hujus prece lampas luxit Et ad aedes hanc perduxit
Et, ut ipsa prophetavit,

Rex

Iianc multis ditans donis
5.

Horuni pedes aqua

lavit.

benedici meruit,

Haec

affectu pietatis

Quem

conligens hostis ense
arripuit,

fugam clam

Flent ministri, quos confortans

rex sanus apparuit, Sicque dextra consignantis rege salvo damit.
V.

patrem suum visitat, Hujus aedes comburendas prima nocte praedicat, Et vix suis hinc eductis
furens hostis advolat,

Haec

velut hortatur,

Tecta cremat, ast sie virgo se suosque liberat.

rex hosti pacificatur.
3.

Praesul Hercus et haec virgo Hercae montem adeunt,

Ad

Benedictus.
Israelis

A. Kedemptori

Atque

lassati ministri

arent et esuriunt, Quos, ut virgo docet, quidam
cibi

Benedicat plebs fidelis, Cui soli virgo nupsit, Cujus nobis dies luxit,

mox

reficiunt

Quae soluta carnis mole

Et

effossa terra fontis

Jam

aquas jussi hauriunt, V. Ut jubet haec, undas dat tellus jussa profundas.

virtutum in decore Sponsum suum contemplatur

Et contemplans jucundatur.

Ad Landes.
Antiphonae.
1.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.
festo

Ad
devota,

Laudum

vota, plebs

A. Plebs

in

Brigidae

Brigidae conjubila,

Dominum
Et

magnificet

Et sonoris odis

oris

exsultans spiritu

Vox transcendat

nubila.

modulos amplificet,

n


(^>ui

88


hiuniles

eftectos

nos sibi gratiticet

Ac
Brev.

istius

precibus

in

coelis gloriücet.

ms.

R

2,

4

clani arripiiit

Aug-lieum saee. 1^-^. fugam. Hs.

Cod. Parisien.

120o6.

In

N'oct.

31.

De

SS.

Caiitio.

Cantiano. Cantioiiilla.

In

1.

Vesperis.

Ad

Maguiticat.

Antiphouae.
1.

Impari qui gaudes nnmero. Dens, accipe laudes, Quas pro martyribus dat Chorus iste tribus.

A. Servi quando feri cogunt hos, nolle fateri Natum matre Deum. plus prohtentur eum,
Christi jussa colunt.

2. Sunt revera tres, quos dat geueratio fratres.

pro cujus nomine nolunt Sic prece sie pro vi
sacriticare Jovi.

Dictos nominibus

paene quasi paribus.
3.

Ad Matutinum.
InritAtoriiim.

Nomen idemque
fuit

fere

bis,

quia mente fuere

Hi

tres

sicut

idem

Cantica solvantur Christo, per quem trabeantur
Certi raartyrii

corde tenendo tidem.
4.

Tempore quo siquidem

Cantius

et

socii.

Romae
His

residentia

pridem

In

1

.

N

c

t

ur

0.

tribus egregiis
1.
in

Autiphonae.

facta fuit sociis,

Exiit edictum
gladiis

Unanimes aeque
fratres sunt speque fideque Et secum geminis
sie

quod

urbe prae-

ceptum
Plebs Christi caderet, ni Sacra dis faceret.
5.

amor

vivit

in his.

2.

Hos

Christi inesse

Istud ad auditum

facit

ardentes amor esse,

fratrum

dum

venit edictum,
3.

Spes reddit stabiles
atque tides humiles.

Mox

iter arripitur

Romaque

deseritur.

R. Urbs tandem petitur Aquileja. sed reperitur Plus quam Romae gens
hie pietatis egens.

Christum sectantur, Christi magnalia fantur. Semper ad hunc clamant. quem veneranter amant.
Responsoria.

Urbe subintrata
gens accurrit scelerata, y. Quae praecepit
sacriticare
eis
diis.

1.

Ex

tribus ut sensit

judex, ad quid sua
Ira cor exurit
ejus et inde furit.

mens

sit,

n

89
Tunc Romam niisit, quod agendum scire
V. Jussaque sunt scribi verba remissa sibi.
2.

2.

Absit

eis,

fuga

sit

sibi sit

iter hoc,

quod mens pia suasit,
:

Nee desiderium
martyrii minuit

Princeps Romanus Jove teste Diocletianus Mandat, ni sacra dent, quod simul ense cadent.

Ut manifestentur,
abeunt poenisque parentur,
V. Sic abeundo patet,

quod
3.

sibi

mente

latet.

Judex hoc
V.
3.

lecto

Si quaesivissent

jubet hos dare sacra profecto,

latebras sibi,
Iter arriperent

cum

potuissent,

Nam

vult

mandatum

principis esse ratum.

nocte suum, fugerent

;

His est cura sequi Christum fervente fide, qui Est a patre datus, virgine matre satus,
Et, quia res sie est,

Non

latebris inhiant,
fiant,

Christi sed ut hostia V. Quaerunt, quod cupiunt,

non

igitur fugiunt.
3.

In
1.

Nocturno.
viae

judex sententia dicit. V. Ut perdant capita,
jus jubet et
ita.

Antiphonae.

Usum quando

Jezabel obstruxit Eliae,

In 2
1.

.

N

c

t

u

r

0.

Currus aetherei
contigit usus
ei.

Antiphonae.
2.

Martyrii

palmam
ducuntur ad almam,
lati

Ut

necis auditur
sententia,

dum

sie

currus aditur,
hi.

Curru sunt
3.

Junguntur muli, sie abeunt simul
2.

judicis armati.
Si
sit

bigarum

His via tardatur, cum mulus mortificatur, Et, quae captatur,

collatio facta

duarum.

Aequo conspicuae
sunt in honore duae.
Responsoria.
1.

proxima pahiia datur.
3.

Accelerant servi crudeles atque protervi
Et, quos dant egredi,

Ad
si

requiem laetam pertulit illa prophetam,
pariles

mox
Non

Ad palmam

faciunt regredi.
Responsoria.

tres trahit haec pugiles; Aeris axe vias

1.

fuga dicatur
quasi sie dicat,
via significat:

Ignito scandit Elias,

via fratrum, quae revocatur,

V. Catholicae

tidei

Nam
Illum,

tres liquet igne vehi.
2. Inspecto tandem,

haec

quem
,

colimus,

quod tam constanter eandem
,

sequimur

properate imus,
übet.

prae-

Mentem

tres habeant,

quod retrahi nequeant,
Ensis vibratur

V. Sumite, quis prohibet,
figite

tela.

magis

et

superesse negatur,


V. Instant fata nee his
niaesta
3.
tit

90
4.

Hi sinml
occisi,

liora

necis.

Laudibus imniensis
micat ensis, Colla neci tradunt sicque sub ense cadunt ;
intenti,

simul ad patriam paradisi Tendunt, et simul his
laus datur in populis.
5.

dum

Ut simul quorum
meritorum sicque locorum Sunt hi sortiti dona quiete siti.

Miraque res dictu, quod in ipso lac Huit V. Res tarnen haec liquide
cognita digna tide.

ictu,

Ad
A.

Benedictus.

Ne

nos

cum

reprobis

Ad Lau des.
Antiphonae.
1.

damnet

sententia, nobis

Da
nomen

felix

omen,
fratruni nobile
fortuituni

per martyrium, rex pie Christe, trium.

quod

Non
2.

est

In
A.

2.

Vesperis.
Magniticat.

vel sine re positum.

Ad
Canti,

His datur exortus a cantu nominis ortus, Mens quibus una manens est super astra canens.

sacer exora,
justitiae

quod

rex

Nos

lavet a vitiis

vilibus et variis,

3.

Quos dedit aequales mens, nomen, origo sodales,

Vosque preces reliqui duo fundite, nos ut iniqui
Hostes nequitia

Hos

res dispariat

nullave dissociat.
Cod. Parisien. 17331. saec.
82.
16.

non trahant ad

vitia.

De sancto

Castore.

In
A. Laus

1.

Vesperis.
Magniticat.

In

1.

Nocturno.

Ad
tibi,

Antiplionae.

rex aeterne,

1 . Effloruit

Laus
.

et decus perenne, Cujus castus amor,

tamquam lignum, Quod a Deo est plantatum, Fructum Castor justitiae

Quo

exarsit Castor,

Tulit ipsum

mundo

2

.

Et invexit coelo, Ubi fulgens gloriosu.-5
Adsit gregi pastor pius.
3
.

Suo ferens in tempore. Apprehendit disciplinam, Ne perderet viam justam,

Qua tendebat

in directum

Super Sion montem sanctum.

Dum

tribulat se gravius

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Suscepit

eum Dominus,

Auetori vitae
vigiles

Cui gloria est et salus Et exaltans caput ejus.
Kesponsoria.
1
.

jubilare venite,

Cui vigilans pastor vivit super aethera Castor.

Sanctus Castor a puero Jam praeventus Dei dono

Non
in terra sed in

91


3.

coelo

Caritas

summa

viri.

Conversabatur aninio, Quia melior est dies una V. In atriis Dei super milia.
2.

Qua

requirit

vultum Dei,

Quam

sacerdos consecratus

Praeclarae puer indolis
Sacris traditus studiis

Ut contempletur dulcius, Secessit petens eremum
Quasi quietis lectulum.
V. Ecce, inquit, tu pulcher
Dilecte mi, et decorus,
es,

Mox
V.

tesauros plenissimae
est scientiae;

Adeptus

Quem

diligens rex in sua

Lectulus noster floridus.

Introduxit cellaria.
3.

Christum nudus ardens sequi Et abnegans semet sibi

In
1.

3.

No cturno.

Antiphonae.

Sanctum

petit

Fama

et vita

Maximinum, maximum,
.

Confisus est in Domino,

Quem

V. üt cum sancto Hat sanetus,

corde toto Transmigravit a patria
diligens

Cum

electo sit electus.
2.

Araoris ejus gratia.

En

in

monte Dei sancto

In

2,

No cturno.
tui

Requiescit ex merito

Antiphonae.
1.

Operatus justitiam Castor et innocentiam
3.

Hie vultus
Insignitus,

Ut
2.

in

lumine Domine, pace in idipsum
o

Domine, rex virtutum, Qui confessorem tuum
Dignatus es praevenire In tua dulcedine, Cui vitam tribuisti In saeculum saeculi.
Responsoria.

Requiescat, fugit

mundum.
Deus,

Ergo sperans

in te,

Cujus scuto stat protectus, Voto petit martyrium, üt exsultet in aeternum.
3.

Arianos gentilesque Revincis ejus dogmate, Hinc gloria et honore Coronas eum, Domine.
Responsoria.

1.

Vir insignis virtutibus
Vitae coelestis splendidus

Ad exemplum
Ut lampas
Lucernam
2.

sanctitatis

fulsit subditis,

V. Quoniam illuminasti
ejus,

Domine.

1.

Sub praesule Maximino Gradu functus Levitico

Vere crucis Cliristi servum, Qui per crucis signaculum,

Dignissime Castor sanctum Exhibuit officium. V. Audite et mundamini, Qui vasa fertis Domini.
2.

Quos

terruit naufragio, eruit periculo.

Mox

V. Dextera Domini fecit virtutem,

Dextera Domini exaltavit eum.
3.

Dum

pro summis virtutibus

Pretiosus Dei Castor,

Dignis effertur laudibus,

Mundi

fortis

triumpliator,

Landes suas a seipso

Quodam

repellit odio,

Ad

V. Quia nescit gloriari Nisi in cruce Domini.

Morte Sacra per eremum supernam scandit Sion, Qua coronam gestans vitae

Regi conregnat gloriae.


V. Qui tarn sublimis

92
5.


Sanctorum coetus tarn sancto compare
laetus,

prece nos sustollat ab

üiiis.

Quo

railes

gaudet.
niilite

A d Landes.
Autiphonae.
1.

regem pro

laudet.

Ad
vigoris,

Benedictus.

Mens

pia Castoris.

lumbos praecincta Morte triuinpliata
fruitur sibi
2.

A. Benedictus rex coelestis Et in coelis et in terris. Qui Castoris sublimia.

sorte parata.

Quae in coelis sunt merita, Et in terris angelico
Declaravit oraculo.

Cbristo.

cui

promptus
pietate.

servivit

cum

Conregnat junctus.
cui laetantes jubilate.
3.

In
A.

2.

Yesperis.
Mao^nificat.

Ad

Te solum
pro
te,

cernens,

Deu-. omnia spernens,
toto corde sitivit.
in

Ad
4.

pater beatissime. Pastor vigilantissime,

te transivit,

quem
Flammis

Gregem tuum
Serva, Castor.

continuis
vigiliis.

Domino

Ut Dominimi redeuntem

superatis tot vitiorum

A

Gaudet cum Domino cantans hymnum puerorum.
A.

nuptiis et pulsantem 3Iox vigilans excipiat. Cum quo vitam percipiat.

^^ Cod. Laiidunen. 260. Brev. ms. S. Castoris ad Confluentes? saec. '^^ i4 Brev. ins. S. Floriui ad Coiiflueutes saec. 15. Cod. Seniiu. Magimtin. s. n. B. Brev. ms. S. Castoris ad Confluentes saec. 15. Cod. Capit. Treviren. 5 Quoniani tu illumiuasti A. Ad Landes 193. C. — In 3. Noct. R 1 A 2, 1 Cliristns cui A. Die Herkunft von A bleibt fraglich, weil das Kalendarinm zum 17. Juli Dedicatio Aquensis. zum 10. Oktober Amiiversarium defimctorum fratrum et sororum ordinis nostri einträoft.

.

38.

De sancto Cedda.
4.

In

1

.

Yesperis.

Omnes evangelium
Christi praedicarunt

Autiphonae.
1.

Gemianorum quatuor
unus est beatus, Cedda, quorum quilibet
erat
5.

Et vepres

a

vineis

ejus exstirparunt.

Cedda tantum

ceteris

consecratus.

erat praeferendus.

2.

Summo

sacerdotio

Dignitate meriti

duo consecrantur,
Praesulari simplici

major
R.

est

censendus.

pastor digne.
miseris concede benigne.

duo venerantur,
3.

His inerat numerus
evangelistanim.

Per quos

in de

tieret

Quod poscunt a te, confessor Cedda beate; Y. Funde preces Christo
pro coetu jugiter
isto.

horum opus darum.

93
Ad
Maj^iiiticat.

Cui nunquam
deest benignitas.

A. Sis pro nobis inlercessor, rogamus, ad Doniiimni, Ut nos regat et perducat ad coeli palatium, Ubi tecum et cum sanctis simus in perpetuum.
Alia.

V.

Non

attollit

illum prosperitas

Neque
2.

frangit

quaevis adversitas.

Hie

legati

verbo paruerat,

A. Pastor

vigil

Cedens

sedi,

gregis in iiiedio

cui praefuerat,

Sacri verbi

munitur gladio
Plantaris mores

Claustrum petit et non remurmurat. V. Sed indignum
fore se dixerat

expulso

vitio,

Sed absente
caret solatio,

Tanta cura,

quam prae
3.

tenuerat.

Cui favet ut pater

De quo Deus
ita

tilio.

disposuit,

Ad Matutinum.
Invitatoriam.

Merciorum quod in de praefuit
Gregi, regens

In qua vigent
jugiter solemnia,

hunc

sicut decuit.

V. Orans nocte

Mater virgo
jubilet ecclesia.

de die docuit,

Per quem Christi

nomen
In
1. 1.

innotuit.

Nocturno.
In
2.

Antiphonae.

Nocturno.

Mundi calcans gloriam Cedda declinavit
Corporis lasciviam,

Antiphonae.
1.

Postes agni sanguine
in

Dum
2.

die linivit,

sese claustravit.

Crucis

Jugo se supposuit
Christi,

memor Domini carnem dum punivit.
vitia

quem

dilexit, 2.

Pugnans contra

Qui tenendam docuit Vitam, quam direxit.
3.

palmam acquisivit, Armis nudam ferreis
carnem dum
3.
vestivit.

Qui cum vitae sanctitatis

Ut lux
Eboraci

se monstravit,

Qui

sie

fontem frigidum
calido

civitatis

orans introivit

Archipraesulavit.
Responsoria.
1.

Et non corpus

balneo nutrivit.
Eesponsoria.
1.

Hunc quem magnum
reddit auctoritas,

Ceddam
facit

parvura
humilitas,

Legem

Christi

qai sie tenuerat,

94
Ut tenendam
fore docuerat,
1.


Kesponsori."..

Hic

in

carne
terit

Ante tinem
scire meruerat V. Hinc quietae
:

vivens angelice,

Terram

conversans coelice,
Christi legem

certus transicrat.

Qui coelesti
regi servierat.
2.

servando practice Plene quidem
et

Post(iuam Ceddae lux praesens clauditur,

non

ecliptice.

Y.

Laus ipsius
a plebe canitur.

Unde Dens eum miritice
Collocavit
in orbis apice.

Hostes vincens
hie

non devincitur.
pyxis fraiigitur,

2.

Ceddae

sancti

Y. Vis uDguenti.

contactu loculi

dum

Fantur muti,
clarescunt oculi,

Cunctis patet

uec plus absconditur.
3.

Quibus

visis

Occurrentes

exsultant populi.
Christi legis

ad eum languidi

Mox
et

curaiitur
epileptici.

tabescunt aemuli.

Y.

Fama
Quod

trausit

Surdi, caeci

in fines saeculi,
sie

seu paralytici;
V.
Claudi,
curvi.
3.

florent

divini servuli.

leprosi, marcidi

Pie pastor
et pater ovium, LIerciorum

Valent hujus
virtute medici.

»resds

solatium.

In

3.

yocturno.

Antiphonae.
1.

Ab

habenis mortui

Contra mundum, earnem. daemoniuia, Adsit nobis per te remedium.
Y. Ut finito

mortis excitantur,
Furiosi vinculis
confractis sanantur.
2.

cursu praesentium

Capiamus aeternum liravium.

Et curatis languidi

dum

congratulantur.

Suis a languoribus

In Laudibus.
Autiplionae.
1.

statim liberantur.
3.

Aqua tumbae pulvere mixta cum potantur.
Bibentes a variis

Claustri clausus

carcere

Cedda monachatur.
Ut
divinis libere

morbis expurgantur.

Yaeans

bis utatur.


2.

95


Sed
in

Cujus fama damit,

coelo perfruaniur

Quüd

pontiticatur,
latuit.

perennibus gaudiis.
Alia.

Lucerna, quae

Ne
3.

plus abscondatur.

Pastor pavit populum Pabulo doctrinac

A. Pastor pie, pro tuis ovibus Ora Christum
devotis precibus,

Reddens receptaculuni
Regulae divinae.
4.

Ut solvantur
a lupi morsibus

Praesulis ofticium

Cedda sie iniplevit, Quod cujusque Vitium
Generis delevit.
5.

Et

sint

tecum
aedibus.

in

suis

In
Deviantes moribus

2.

Vesperis.
Magnificat.

Oves informavit,
Persistentes actibus

Ad

A. Qui mores docuit

Sacris excitavit.

purgando

vitia,

Talenta duplicans

Ad
A.
ora

Benedictus.

cepit duplicia

Praesul pie. sancte Cedda.

De manu Domini
regnans in gloria,

Deum

pro miseris,
suppliciis,

Ne

peceatis aggravati

Quo nos ascendere
det Christi gratia.

tradamur
Brev. sec. copi secundum

usum Sarum imp. Parisiis 1494. „In festo s. Ceddae episIn 1. Vesp. R, 'j poscunt ad te. — usum Lichfeldensem."

Ad Magn. A, 1 Sis pro A 3, 3 Eboraci civitas. A 3, 1 pulvere tumbae.

nobis sancte Cedda statt intercessor. In 2. Noct. R 1 8 Et tenendam.
,

— —

In In

1.

3.

Noct. Noet.

34.

De sancto C'olomanno.
4.

In

1.

Vesperis.

Nos mundare,

lavare,

Antiphonae.
1.

Fons

et origo

boni,

juvare, Deus. memorare Martyris atque prece vitiorum dilue faece.

Deus, haec ad festa patroni Ejus ad exemplum fac nos fieri tibi templum.
2.

R.

crucifer,

Colomanne,

Plebi fave miserandae

Factor lucis sator,

hominum

miserator, amator,

Et coelitus impetratam Fer nobis indulgentiam, V. üt pium apud Dominum
Sentiamus
te

Martyris in festo

patronum.

Colomanni mitis adesto.
3.

Ad

Magnificat.

Nos fragiles, Colomanne

viles,

sacer, bonemiles,

Duc, rege, terge, tuere,
fave, miseris miserere.

A. Magniticeris, Domine. Salutaris spes animae, Qui beatum Colomannum,

Humilem tuum famulum.

96
Exaltasti in supernis,
2.

Ex
alto Christus oritur

Clemens salva nos

meritis,

Orientique providens
In regionem Noricam

Martyris tui precata Solvens ab omni reatu.
V.

Transmisit suum athletam,

Ad

Curam

saluti

hominum

;M a

t

u

t i

n u m.
3.

Impendens auctor omnium.
Innnitis gens Orientis

luvitatorium.

Christum laudenms
istaque die jubilemus,

Vinim

deiticae mentis

Qua

scandit superos

Inculpat tlagris multatum,

Colomannus. Scoticus heros.

Quod

ierit

exploratum,

In

1.

Nocturno.

V. Pacifice ambulantem Cum his, qui oderunt pacem.
4.

Autiphonae.
1.

Post immania tormenta
Judicis ex sententia

Beatus vir Colomannus,
In

mundo gloriticandus. Legem meditans Domini
Reliquit omnia mundi.
in

Assis Ovis ustulatur,

Hinc Colomannus
Qui.

laetatur,

V. Justus ut leo contidit,

2.

Ergo

timore casto
Christo

dum

tortores irrisit,

Servire satagens

Assis Ovis ustulatur.

Crucem
3.

bajulavit mentis Indigena occidentis.

In

2.

Nocturno.
iste beatus

Unde Dens justitiae Hunc coelestis laetitiae
Spe, fructu miriticavit,
1.

Antiphouae.

Domine,

Pro quo laetus
i.

exsulavit.

Justitiam operatus.

Scutü bonae voluntatis

Dum
2.

contra iniquitatem

Munitus

Professus est veritatem.
Virtute tua, rex Christe,

vir pietatis

Venit in terram Noricam
Iturus Jerosolymam.
5.

Exsultat se peperisse

quam

Nomen

admirabile tuum. altissime.
est
3.

Desiderium animae Martyr certans legitime.
Innocens manu beatus, Mundo corde animatus,
Patientia

In quo sanctus Colomannus Tripudiat coronandus.
6.

Domino

contidens justus

quam mira

Impios non est veritus, Qui eum sunt persecuti
Inique falsa locuti.
Responsoria.
1.

Pertulit tormenta dira.
4.

Exauditus martyr sanctus Poenas sprevit, regna petit, Laetabitur in Domino,

Jesu sequens vestigia

Triumphat dum suspendio.
5.

Colomannus Scotigena
It

Jerusalem terrestrem

In Sion
Beatus,

Morte empturus coelestem, V. Mundum reliquit noxium

jam nunc coelesti quem elegisti,

Fontem

sitiendo vivum.

Votum reddidit hymnizans, Quod quaesivit agonizans.


6.

97
2.

Integrum corpus

viguit,

Dependens corta fronduit Juxta quod David cecinit: Justus ut palma florebit.
Responsoria.
1.

Rumaldus viso sanguine, Qui de pendentis corpore

Colomanni profluebat, Hunc humari decernebat, V. Credens videre suspensum
Post in terra viventium.

Coelesti afflatus rore

Vinci a persecutore

3.

Rex

Christe, propitiator,

Colomannus non poterat, Cui mori lucrum erat.
V. Vincla, carceres expertus
Persistebat intrepidus.
2.

Colomannus debellator
Potestatis aereae

Agonista magnificus
Isaico

more

sectus
se discerpentem,

Gaudet se pro te odisse; V. Justus ut palma florebat, Cujus dum corta fronduit, Gaudet se pro te odisse.
4.

Sustinuit et forcipem

lux coelorura,
Jesu, spes

Membratim

alma bonorum,

V. Martyr innocens et justus Petris candentibus ustus.
3.

Nos

pius exaudi

meritis sancti Colomanni

Septiformis spiritus

Te nunc

laudantes,

Dono

dives Colomannus Tortorum cruciamenta

orantes, glorificantes,

V. Respice de coelo,
servos serves ut in aevo.

Sprevit ut deliramenta,

V. Per fidem adoptionis Ferens vas electionis.
4. Belliger athleta.

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Colomanne, tua nece spreta Corda mali sueta

munda pietate Mundi spineta V.

repleta,

resecans da tempora laeta.

Landes plebs Christi nun athletae sonet isti, Ipsius a tumba veluti Moysen fugit unda.

In

3.

Nocturno.
Caiitica.

2.

Tyro beatus Mansit humatus

Ad
Pane

Non

putrefactus,

A. Hic martyr vere beatus
vitae est cibatus,

Qui bona nactus Reddit ovantes

Qui non abiit post aurum Sed Christi evangelium.
Responsoria.
1.

Et

jubilantes

Se venerantes.
3.

Per evangelia dicta Colomannus derelicta Gente patria et domo
4.

Plebs vigil in fossa venerantur martyris ossa,

Sed levat in luce te, Dens alme, duce.

Coelos scandit suspendio, V. Qui dum tantum gloriari Appetit in cruce Christi, Coelos scandit suspendio.
Dreves,
Historiae rhythmicae.
II.

Te

benedicit,

Christe, beatus.

Dum

probra

vicit

Martyrizatus,
7


Jam
prece servos
is

98


Qui curans caecos
et

claudos

Salvet

heros.
vi

Pie nos sanet languidos.

Laudent

mentis
cives orientis,
I

Dominum

n 2.

Vesperis.
Mag-niticat.

Martyre qui magno fulciti sunt Colomanno.

Ad

Rex Sabaoth

verbigena.
certavit.
:

Ad

Beuedictiis.
sit

Colomannus Scotigena

A. Benedictus

Dominus. Per quem martyr Colomannus Gratiam dat sanitatis

Bouum certamen

Dum

Pressis vi intirmitatis,

te ad mortem amavit Hujus ergo suffragio Omnium nostruni memento.

Brev. ms. Mellicense 1677 saec. 13. add. saec. 14. A. Cod. Melliceu. Cod. Melliceu. 934 saec. 15. C. Cod. Sitaustetteii. 15. B. Brev. ms. Prageiise VI F 16. saec. 15. E. CCXXXII saec. 15. D. Brev. Brev, Kimense imp. ms. Scotonim Vindobonen. 52 d 10. anui 1471. F. Venetiis 1516. Dafs die mouastische Form, nicht die kurze, die B aufweist, dem Otäcium ursprünglich ist, beweist neben dem rautmafsliclien Melker Ursprimg-e desselben der Umstand, dafs es auf Musik und Metrum des Benediktus-Officiiuns In 2. Xoct. A 6. 2 Dependeutis A. Praeclarum late etc. gemacht ist. R 2, 2 Esayco A. R 3, 2 Colomannus fehlt A. Hymueu: In Vesp. Mare fons ostium: ad Landes: Salve felix miles Christi. Auahcta IV. j». 121.

1113 saec.


:

i)0.

De

saiu'to

(

nluiulia.

In

1.

Vesperis.

3.

Coelum semper iuhiabat
Hie.

Autiphonae.

dum

genti praedicabat.
coeli gaudia.

Petens
In Columbae sacris solemuiis

In supernis coeli cives

Jam
4.

effectus

Christi miles

Exsultemus
devotis gaudiis,

Post mundi luctamina.

Hunc laudantes
dignis praeconiis

Columba. pie serve Christi,

Xos conserva

in

mundo
isti

tristi

Et petentes
totis

Et succurre cohorti
In die supplicii.
5.

praecurdiis,

Ut juvemur
ejus Süffragiis.

Post labores plurimos

Ad

coelos tendens oculos

Tantis

fulti

patrociniis.

Tanti sancti veneremur diem festum singuli,

Yitam reddit Domino, Per ipsius suftragia Nobis donet gaudia Regnans sine termino.

A

peccatis ut
cordis,
oris,

mundemur
oculi.

Ad
A.

Magnificat.

Cujus prece deputemur sempiterno usui, Cum malignis ne damnemur
post labores saeculi.

Culumba.
cultor ecclesiae,

Virgo,

doctor,

per donum gratiae

99
Jam securus
in statu patriae,


V. Sicut nomen Barjona Transit in petrinum, Jacob per luctamina Nomen habet binum.
3.

Salva tuae gaudentes gloriae.

A d Matu tinum.
Iimtatoriuni.

De Columba Dominus
Angelo mandavit, Qui in viis omnibus
.

Columbae solemnia
Colit i^lebs fidelis,

Eum

conservavit,

Cujus fultus viribus

Par

in terra gloria
sit

Draconem

calcavit.

Deo

V. Axal dictus angelus

in

coelis.

sanctum confortavit,
Ipsius obsequiis

In

1.

Nocturno.

datum

se monstravit.

Antiphonae.
1.

Felix terra edidit
Salutare lignum,

In

2.

Nocturno.

Columbam, qui reddidit Fructum Deo dignum.
2.

Antiphonae.
1.

Dilatatur varia

In timore

Domino

Tribulatione

Studuit servire

Velut auri gloria

Praecavens in termino
3.

Crebra tunsione.
2.

Diem gravis irae. Columbam, cum gemeret,

Mane domum Domini
Sanctus introivit Et coelesti numini

A

Angelus invisit, se quidquid peteret,

Devote
3.

servivit.

Daturum

promisit.

Columbam per angelum
Dens visitavit, Minoratum paululum
Coelo coronavit.
Responsoria.

Responsoria.
1.

Felix Hibernia

Columbam

genuit,

Qui de prosapia
Regali claruit

Sed morum gratia Magis enituit.
V.

1.

Tria sancto dantur insignia
Virginalis

:

A

pueritia

Deo

se praebuit,

pudoris gloria,

Carnis munditia

Praedicandae
salutis*gratia,

Mentisque
2.

floruit.

Uli

datum primitus
est

Yisitandi
loca distantia.

Nomen

vulpinum,

Sed mutatum coelitus Est in columbinum, Comprobavit exitus

V. Magni Pauli sequens vestigia

Plura terrae
lustravit spatia.

Hoc

esse divinum.

100
2.


Multonim coenobia Monacliorum rexit,
Oppressis angustia Dexterani porrexit.
2. Ignis

Columba moribus
Mitis
et

V.

humilis,

Pins egentibus. Cunctis amabilis Antiquis patribus Est comparabilis. V. Sacris virginibus.
Piis

combusserat

Quoddam coenaculum,
Sed nulluni senserat
Postis periculum,

doctoribus,

Peregriuantibus
effectus similis.
3.

In quo pependerat

Letale pallium.

Corpus edomuit
crebris laboribus.

V. Juxta primarium
Christi

miraculum

In maris latuit

Aqua vinarium

nudus litoribus More Jacob pro cervicalibus
Reclinavit

Quam
3.

Propinat poculum, pro sancto Deus mutaverat.

Caput lapidibus V. Xoctes sie dedicans
devotis precibus

Columba in patriam Gaudens iutroisti,

Et

dies
piis

explicans

operibus.

In

3.

Xocturno.

Antiphonae.
1.

Vivens sine macula

Surdecrae ecclesiam Yivens dilexisti, Ducens ad memoriam Quod hanc coluisti, Yelis ei gratiam Impetrare Christi. Y. Cui specialiter Pater praefuisti,
Illique celebriter

Camis sanetus
lutrat tabernacula

iste

Esse meruisti.

Tua tecum,
2.

Christe.

Cordis desiderium

In L a u d i b u
Antiphonae.
1.

s.

Dens

illi

dedit,

Cujus per auxilium

Gloriam possedit.
3.

Manibus innocuum. Sorde carnis punain Servum levat rex suum In regnum securum.
Responsoria.

Adest dies laetitiae, In quo Columba Domini

Thronum conscendit

gloriae

Coelesti junctus agmine.
2.

IMundi carens

vitio,

Mundus
Felici

vita pura,

1

.

Magomm

commercio

praestigia

Coeli tenet jura.
3.

Frequenter detexit, Ab infcrni janua Mortuos evexit,
Tranquillavit maria,

Ramum. Signum
Columba

cleraentiae,

portavit,

Dum

sanctus hie Hiberniae

Futura prosp"-^*^

Genti praedicavit.


4. Ostendunt veraciter
Vita,

101


Quibus moiistras viam justitiae,

mors

et

tumba,

Quod

vixit

sinceriter

Sanctus vir Columba.
5.

Nos divinae commenda
In
2.

gratiae.

Vita sine macula,

Vesperis.
Magnificat.

Mors quam

pretiosa,

Ad

Crebra per miracula

Tumba
Ad
A.

gloriosa.

A. Columba, pacis speculum. Vir simplicitatis, Puritatis vasculum,

Benedictus.

Forma

sanctitatis,

Columba,
qui verbo gratiae
lUustrasti

Tuae nobis rivulum Funde pietatis,
Poscens post hoc saeculum Vitam cum beatis.

partes Hiberniae,

Brev. ms. Dublinense saec. 15. Cod. Coli. SS. Trinitatis Dublinen. B 8. Colgan, Trias Thaumaturga p. 454 sq. B. A bietet einige Lücken, da die Handschrift bedauerlich angefault; B hat seinen an sich schlechten Text ebenso schlecht abgedruckt aus: Officia SS. Patricii, Columbae, Brigidae et aliorum quorundam Hiberniae sanctorum ex veteribus membranis et manuscriptis Breviariis desumpta atque ad normam Parisiis 1620. Dies Buch ist mir nicht möglich officii Eoraani repurgata. gewesen aufzufinden. Aus A und ß läfst sich glücklicherweise der richtige
13.

A.

Text herstellen.
fehlen in B, das auch für die Vesper die AA der Landes A 3, 3 se fehlt B. Noct. A 2, 2—4 weggefault A. R 1, 6 emicuit B. R 2, 3 coelitus fehlt B. A 3, 4 Daturum se B. R 2, 9 prae luctamina A. R 3, 10 ipsum se R 2, 7 sqq. fehlen B. A 2, 2 sqq. weggefault monstravit B. In 2. Noct. A 1, 1 Delectatur B. R 1, 7 Visitando A. R 3, 3 maris R 1 1 sq. dantur sancto B. A. R 3, 5 sq. weggefault A. R 3, 4 nudis litoribus B. In jacuit B. A 2, 2 Dominus dedit B. A 3 lautet in 3. Noct. A 1, 4 Tua fehlt B.

In

1.

ansetzt.

— In

,

Vesp.

AA

1.

— —

B

regnum.

Manibus innocuum Corde purum Servum levat securum Rex in suum R 2, 1 R 1, 1 Magnorum vestigia B. R 1, 3 In inferni B. R 2, 6 De sale paululum A. — R 3 fehlt B. combusserit A. In Laud. Ad Bened. A, 5 monstrasti A. A 5, 2 sqq. weggefault A. Ad Magn.
:

|

|

|

A, 2 fehlt B.

36.

De sancto Cuthberto.

In A. Alme

1.

Vesperis.

Ad

Magnificat,

Super Psalmos.
confessor Domini,

praesul regis aeterni,

A. Oriens sol justitiae Dignatus est illustrare Per ministros lucis suae
Cunctos fines orbis terrae;
Ipsi laus, qui dedit Anglis

Cuthberte, consors sanctorum,
concivis coelestium,

Exaudi preces tuorum, sume Vota supplicum Et pro nobis regem regum ipsum posce Dominum.

Lucernam suae salutis, Cuthbertum, bonum doctorem Ac pro bis intercessorem.


In
1
.

102


In Laudibus.
Antiphonae.
1.

N

c

t

urn

o.

Antiplionae.
1.

Auetor donorum

Spiritus,

Christi fortis hie athleta

Inspiraus vcra vatibus,

Per trinuin fatur infanteni, Cuthbertum fore praesulem.
2.

Ac verus anachoreta Mundi tempsit haec
Quo
2.

infinia.

coeli

caperet summa,

Qui Kaphaelem archangelum Tobiae cledit medicum, Cuthberti genu languidum Suum sanat per angelum.

Qui de rupe prompsit aquam Post in vinuni vertens eam,

Hoc utrumque donum
3.

suo

Caro contulit Cuthberto.
In episcopatu suo

3.

Dum

jactantur puppes salo,

Sanctus orans haeret solo, 3Iox ventoruni vis mutata

Jam
Ut
4.

exacto biennio,

soli

vacaret

Deo

Naves

vertit

ad

litora.

Dileeto se reddit antro.

In

2.

Nocturno.
juvenis

Hinc tanguntur artus sacri Corporis morbo letali,
Seiens vero se resolvi

Antiphouae.
1.

Edomans corpus
Ibi

Confortat ovile Christi.
5.

In undis pernoctat maris,

Mox

pater suos affatur:

Deo vota
dictu,

laudis
cordis.

Quisque vestrum temnat mun-

Ex
2.

affectu reddit

dum,

Mirum

hinc egresso

Amet
Sic

Et oranti genu flexo [Membra refovent rigida
Aequoris animalia.
3.

bonum^ supernum sumet regnum.
Christum,
colat

Ad

Benedictus.

Adest

frater

curiosus

Explorans, quid agat justus. Quem languore et pavore !Mox correptum sanat prece.

A. Languor acerescens in dies Artus vexabat fragiles, Ipse sacras fundens preces
Coelicas praegustat laudes.

Dum

terrenus redit, dies

In

3.

Xocturno.

Aeternus Cuthberto quies,
Salutares sumit dapes,
Sic supernas scandit sedes.

Antiphonae.
1.

Quandam vexatam daemone
Pergit sanctus invisere,

Sed mox dirus
2.

fugit hostis

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Fit mulier incolumis.

Ad
A.

Multos hie sanavit aegros Languores depellens saevos, Multas effugavit larvas
Virtute erucis territas.

magne praesul Cuthberte, Cui Christus fuit vivere, Cui mori lucruni perenne,

Dum

post

mortem

vivis

vere,

3.

Sanctus antistes Cutlibertus, Vir perfectus in omnibus,
In turbis erat

Signis divinis inclite,

monachus

Digne cunctis reverendus.

Languidos sanans a labe; Hinc rogamus pia prece, Tu pro nobis intercede.


— —

103

lirev. ms. Aug-licdin sacc. 18. Cod. Loiidiiien. Harl. 1117. saec. 11. A. Brev. ins. Coldoniensc saec. ^"^/i4. Cod. Londinen. Cod. Parisien. 12086. B. Brev. ms. Wintoniense ? saec. 14. Cod. Oxonien. Kawlin. Harl. 4664. C. Brev. Nidrosiense imp. Parisiis 1519. E. Litnrg. e 1. D. In 1 Vesp. Super Ps. A fehlt ABD C hat statt dessen: Ave praesul g'loriose A^'e sidus jam coeleste etc., was eine fremde Anleihe ist. ACD, die monastiscli sind, bring-en die AA von Xoct. 1 und 2 in Noct. 1, die AÄ von Noct. 8 in Noct. 2. Ihnen fügen zur Kompletierun»;- AD, drei i)rosaische AA de Connnuni hinzu, woraus hervorzugehen scheint, dafs die monastische Form nicht die ursprüngliche ist; C kompletiert durch folgende drei AA:
;
|

4.

Aves sancto obaudiunt, Corvi

correcti redeunt
(!)

Lignumque
5.

cellae fabricae

Nee

lectum nautis

fort

mare.

Patris benignam gratiam Linquentes per septimanam Maris ligat nndositas, petit, fit tranquillitas.

Dum

6.

Ut Elisaeus mortuus Resuscitavit mortuum,
Ita Cuthbertus aegrotus Sanat dissenteriacum.

AD

In 2. Noct. stellt wieder eine prosaische,

BAI
C

und A 2 um.
die folgende

In

8.

Noct. ad Cantica haben

A:

Hujus vitali funere Daemoniacus aegerque, Paralyticus tumensque, Deformis vultu visuque, Diversaeque miseriae Sanantur membris menteque.

A
2.

8,

8 Virtutibus erat monachus. In Land. Vesp. ad Magn. A, 6 Languidos fehlt E.

A

3, 4 reddidit

BCE.

In

37.

De sancto Dionvsio.

In
R. 0"
tlos

1.

Vesperis.

Haec hodie

trina

doctorum,

conserit astra polis.

Dionysi, gemma decoris, Alta poli castra
qui gyras ter
tria,

In

1.

Nocturno.
ligni salutaris

Antiphonae.

quoruin

Empyreis uni
nos, pater alme,
choris.

Fructum

Viri sancti gustaverunt,

V.

Omnis

Voti fideique paris
Iter justum abierunt.
in eos fremuerunt Gentes vana meditantes, Jugum mortis diruperunt Legem Dei praedicantes.

lapis pretiosiis

operi-

mentiim titum, aiirum opus
decoris tui.

Dum

Ad

Magnificat.

A. Magua potens humilis per saecula magnincavit, Quos ad regna fides
signata cruore vocavit,

Tribulatos dilatavit

Eximio quorum
nos, rex aeterne, precatu

Dens rex justitiae, Cor eorum consignavit
Vultus sui lumine.
Responsoria.

A

peccatomm
condenso solve reatu.

Germine sublimi
Dionysius ortus Athenis, Fragrans more thymi, Quae in hortis crescit amoenis

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Lux matutina dum surgit

Et quasi
praevia
solis,

flos

rosarum in diebus

vernis.


2.

104


et

Floribus astrorum decus hie juvenile polivit, Diopolini quorum
ei

V. Didce Inmen

delectahile est

ocidis videre soJem.

fervens iu amore petivit. V. Siispicc coehnn et itihtor
conteynplare aetliera.
3.

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Quinque gerit

lustra,

In bis voluntas Domini

dum
quod
cere

sol

radiis spoliatur,

Est mirificata,

Arguit haud frustra,
et

Quo pars
patiatur.

et

haereditas
est

ipse

Deus
et

Sanetorum
2.

conservata.

V. Occidet sol mcridie

tenehrcs-

Hi per innocentiam

faciam in die luminis.

A
In
2.

Nocturno.
3.

Dei montem ascenderunt, quo misericordiam Salutarem acceperunt.
florens palma,

Antiplioiiae.
1.

summi
Digne
In
justi gloriantur

decoris agalma.

Nomen

Gloria sanetorum

Christi diligentes.
et

quem sperant

mercesque laboris eorum,

laetantur

Verität em inquirentes.
2.

Ex

rubris undis
hujus,

maris

Christe,

pro-

Inimicum destruxisti

fundis

Cum
Laudem
3.

gloria et honore.
tibi

Ad

te translatis.

perfecisti,

pie rex, nos junge beatis. Responsoria.
1.

Deus, martyrum cruore.
Nulli

malum

facientes

Veritatem sunt locuti, Lingua dolum non agentes Christum Deum sunt secuti.
Respousoria.
1.

per dementem primas Gallis cathedratur, Spargit sementem, qua messis multa paratur.

Dum

Mellifluis

pastum

V. Videte regiones, qiiia albae sunt jam ar messem.
2.

de venis astrologiae Accitus ad fastum thronus effert theosopliiae. V. Qui approjn77qua7itj)edihus ejus,
accipient de doctrina
2.
illins.

fulgens Stella,
fidei

fidissime testis,

Vena
V.

fluens mella,

confer solamina maestis.

Nomen

tiium

et

memoriale

Yas Domini gratum
titulos

orbis speculatur,

3.

tuum in desiderio animae. Alme sanctarum
fons vivus deliciarum,

Ignotum natum passumque Deum cruce fatur. V. In ipso enim vivwiiis et movemiir et sumus.
3.

coetum procerum perduc nos coeligenarum Et da luce tui
A.d

Mox

orbis lucis

vultus in aethere frui.

dum

lumine mirificatur,
crucis

V.

Quoniam
et

Mente fideque

fons vitae, in lumine tue videhrimtis
te est

apiid

Dionysius irradiatur.

linnen.

n


Ad Laude s.
Antiphonae.
1.

105


Machina quem rerum trina tremendo colit.

Laudes, Christe, domus tua pangat cincta decorc, Justorum bella quae sacra miriticat.
Sidere jam lucis orto Domino jubilemus,

Ad

Benedictus.

^

In domo David sceptrum splendescit honoris,

Rex

pacis stravit

2.

inimicum vimque timoris.

Pascua qui sanctos vexit ad alta suos.
3.

In
a

2.

Vesperis.
Magnificat.

In quadro

rutili

Ad

lapides tres ordine sculpunt

Hos evangelica
luce fideque patrum.
4.

Tres cernens fidei pater unum pronus adorat,

Ante thronum stantes, rerum fontem speculantes, Palmas gestautes, nova cantica continuantes,
Testes constantes

Pro tribus
Sit

illaesis

Domini veneremur ovantes

benedictus idem.

Et

citharizantes

5.

Laudemus Dominum, quem laudat spiritus omnis,

conclamemus jubilantes In aeternum Alleluja.

solis.

Ad Matiit. Inv,, 2 sui'get praevia Brev. Zagrabiense imp. Yenetiis 1484. In 2. Noct. A 3, 8 Linguam. In 1. Noct. A 1, 3 que fehlt.

38.

In Traiislatione

s.

Dionysii.

In

1.

Yesperis.

Ad M a t u t

i

n u m.

Super Psalmos.

Invitatorium.

A. Veni, pater Dionysi, Veni de Graecia, Veni de Gallia,
Veni, decus paradisi,

Est huc translata Gallorum gloria grata,

Hinc vigiles Christo Templo jubilemus

in isto.
0.

üt

te

Germania

liaeta foveat cantans,

In

!

.

N

c

t

u

r

Pie Franciam supplantans.

Antiijhonae.
1.

Ad

Magnificat.

A. Gaude, Teutonia, thesaurum
Pretiosiorem jam retinens

quam

Magniiicus Imperator, Loci praesentis ornator, Arnolphus Caesar quaerebat

Ossa Sacra

aurum, insignis Gallorum
apostoli,
2.

Et ad Germanos ferebat, Ut Dionysii sacras
Traduceret reliquias.

Areopagitae, Graeciae didascali

Usus pia fraude
Caesar diguus laude
Perfrui voto meruit,

Et gentium

doctoris

quondam

discipuli,

Pro cujus laude gaudentes exultant populi.

Quod

solo presbytero aperuit,
bis

Quem

aptum

novit.


3.

106
Coelorum choros limitans,
Pauli volatum imitans. V. Officia liierarchica
Distinxit et angelica.

Clericns cernens atfectum

Tantum imperatoris
Pia fallacia corporis
Sacri reliquias furatur,
t^>uas

iinperator Arnolphus

iTermanis invehi collaetatur.
4.

Sancti praesulis reliquias

Dionysii Arnolphus

A

Gallia reductas

Tempore vitae suae devotius Secum ferens gloriticavit, Sed nostram eis ecclesiam
IMoriens pie locupletavit.
5.

R. Ecce Graeciae doctorem Et Galliae conversorem Urbium foves Corona Marchiarum. Ratispona, Y. Arnolphi magni per donum Nobilem servas patronum.

In

2.

Xocturno.

Felix Areopagita,

Autiphouae.
1.

Graeciae polita, Ratisponae modo pausat, Hoc Arnolphus Caesar causat.
6.

Gemma

Doctoris Pauli discipulus, Nobilis Dionysius,

felicem dolum.

Quo Germaniae solum
Tanto thesauro ditescere, Tanto Höre nitescere Meruit munere Augusti Fallendo non injusti.
Responsoria.
2.

Est Graeciae flos insignis, Areopagi didasculus
Fit Galliae specialis apostolus.

Primo

tit

praesul Atheniensium,
doctor.

Post haec Parisicnsium

Gentium
3.

Coelum cum Paulo
magistro penetrat

K.

Primum Athenis
Dionysius docuit,

Ejusque secreta

mundo
martyr
4.

reserat.

Demum

Parisius, illic

Dionysi
Tuis resurgant precibus

ibidem deponitur Et per Arnolphum postmodum ad nos devectus, Sacris ossibus sacrat locum hunc Üos electus, V. Per vas Graeciae,

A
5.

peccati faecibus

His

allisi.

Philosophorum doctissime,
Dionysi.

Qui secutus magistrum
Paradisi

Vas

electionis.

Potum

Gallis gratiae,

Secreta perlustras

Transmisit Germaniae

Nunc cum
et

Fraudes

hostis callidas,
invisi.

patronis.

Nunc

R. Vicit Parisius
Victor ibi tumulatur,
1.

Responsoria.

Inde Dionysius
pater hie translatus humatur, V. Graecia quo prole.

Tecta latent tenebris Loca, quae lux orbe celebris
Deserit ablata,

quo lucet Gallia

sole.

R. Coelum perlustrat tertium, Hinc ordinat commercium,

qua luget gens viduata, V. Tu loca Gallorum
viduasti,

gemma

polorum.

.

107
2.

Dum

capsa deponitur,

V. Denuo translatus

Novus fons producitur, Für pius abluitur
V. Fönte, Dioiiysi,
scaturigo poteiis paradisi.
3.

apud Imbripolimque

locatus,

Haue
4.

sacrat ecclesiam
tibi

comes, Emerame,

jam.

Jubar nobile Graecorum, Dionysius, Gallorum Doctor, martyr martyri

praedulcis Areopagita, Graeciae margarita, Qui dum Gallorum patriam
convertis
IMartyrii

Enimeramo
V. Sanctus hie

praesuli
simili.

palmam adeptus
listi,

Praesul junctus est
et
ille

Proprium caput manibus detuInFranciaprimosepelirivoluisti.

Man US

misericordiae

Nostrae pandant miseriae,
4. Convertens

V. Hinc translatus Ratisponam Ultimo die reddendam

ad üdem Gallos

Apud Emmeramum martyrem
Praestolaris coronam.

Graecorum radians lucerna,
Flos Dionysius,

Pridem Parisius Triumpho potitus Ibidem est situs, V. Translatus in Ratisponam

In

Lau dibus.
Antiphonae.

1.

Constans veritas inventa,

tan-

dem
Meritis sacrat eandem.
2.

Et

signis et scripto contenta,
reliquit

Nee locum
Leo

jam

dubiis,

Dionysii hoc ossa esse in templo.
veri signa videns

In

3.

Nocturno.
3.

Affirmavit rem confidens,

Responsoria.
1.

Omne dubium

relidens.

Dum

Papa rem expertus
Certo scrutinio,
In hujus templi scrinio

devotio Caesaris
sacrati patris

Per ossa

Maximum

duceret jubilum,

Loca contegit nubilum, V. Quae lux tanta deseruit,
Caligo
2

Sanctum esse doctorem Promulgat mundi confinio.
4.

'

mox

operuit.

En

lapides Hunt testes,

Teutoniam quod honestes,
Corruscat apud nos carne locatus Hierarchiae scriba beatus, V. In terris scribens angelica Pandat nobis nunc coelica.
3.

Dionysi sanctissime,

Huc
5.

translatus novissime.

Per Augustum huc translate Et per papam promulgate,

Lumen Grajorum
praefulgens arte sophorum,

Nos defendas,

hie locate.

Ad

Benedictus.

Areopagi

lux,

quem tu, verae lidei dux, Paule, Deo ferens,
primus qui rexit Athenas,
Parisius

A. Te Paulus dedit Christo, duce te credit Gallia, Machari, qua martyr vis tumulari,

palma

Tandem

translatus

fretus deponitur alma.

hac pausas aede locatus.


In
2.

108


Hic
est ille Arnolpbus, Qui ad Macharii ferbuit cultum,

Vesperis.
Maguitieat.

Ad

A. Fidelis Caesar, beatis
reliquiis

Quem
Hic
Qui
ei,

et

dilexit

niultum.

potiri
illas

est

enim

ille

Arnolphus,
abesse noluit

Gaudens, apud
ipse sepeliri

quem

vivus coluit,

Tandem mortuus
ISIartyri

Praeelegit, Dionysii

Christo glorioso,
coelis

Sese sperans praesidio
et

Quem

in

coronatum

tutela fulciri,
et

Novit lapide pretioso.

Unde
est

desiderium
viri.

irapletum in hoc

Brev. ms. S. Emmerani saec. 14. Clm. Monaceii. 14600. A. Brev. !S. imp. 1571. B. In 3. Noct. Autiphona ad Cautica: Veni pater Dionysi etc. Hymnus in Vesp. et Land. Electus doctor gentium vgl. Analecta IV, p. 126, wo 5, 2 in somnibus als ein Wort zu lesen ist; ad Noct. Martrr Dei qui unicum.

Emmerami

:

,

39.

De sancto Dompnolo.
2.

In

1

.

Vesperis.
Magniticat.

In quo quanta lux coelestis
gratiae succreverat,

Ad

Ejus sacri depromebant
Gloriosi coufessoris

actus et eloquia.
3.

Dompnoli solemnia
Coetus noster celebrauda devote suscipiat, Quo superua mereamur
perfrui laetitia.
1.

Qui fervore intiaminatus
tidei

catholicae

Praepollebat in doctrina
lucis evangelicae.

Responsoria.

Venerabilis confessor

Ad Ma tut in um.
Invitatorium.

Chnsti, sanctus Dompnolus,

Generosis oriundus praedicatur fratribus,
V. Generosior futurus
generosis actibus.
2.
Ille

Salvatorem mundi omues

adoremus Dominum, Qui ereptum terris sanctum
sacerdotem Dompnolum Sublimavit laureatum ad coeli palatia.

nondum

evolutis

annis puerilibus

Rudimentis mancipavit
sese liberalibus.

V. Ut superna instituta

In

1.

Nocturno.
3.

hauriret felicius.

Antiphouae.
1.

Hinc abunde exornatus gemina scientia
In pontificali digne sublimatur catliedra,

Iste sanctus a

jussa sequens

primaevo Domini

Omni

nioruni probitate
enituit.

V. Utriusque testamenti
suffultus peritie.

insignis

n


In 2
.

109
3.


Talibus tantisque signis

N

c

t

u

r

0.

Antiphonae.
1.

virtutum conspicuus
Infulatur cleri, plebis
ore,

Et quod praedicabat
exhibebat opere, Ut audire mereretur
boni servi Eüge.

ordinisque laudibus.
Responsoria.
1.

Dum

offertur viro

Dei

2.

Cumque nimis
caritatis

rutilaret

lampade,
arridebant
ceterae.

quidam paralyticus, Confestim expulso morbo
sanitati redditus V. Sacerdote pro misello orante devotius.
2.

Jure

sibi

et virtutes
3.

Dabat enim potum siti, cibum fame tabidis, Yestem nudis, tectum vagis,
supplementuni languidis.
Responsoria.

Yirum quendam agitatum
furore daemonico

Dei servus

sanitati

pulso reddit zabulo

V. Oleo linitum sacro
crucis
3.

1.

Qui lucerna constitutus jam super candelabris Copiose attendebat

cum

signaculo.

superni senatorum

gregem sibi creditum, V. Hortans eum ad sapernum
festinare bravium.
2.

gemma

capitolii

Atque sidus jam
victoris eximii,

coeleste

Dompnole, nobis aeterni
iram placa judicis, V. Qui conjunctus gloriaris
coetibus aethereis.

Caeco visum reparavit
ejus sparsa oculis

Lympba
V.

stillans

ex ablutis

manibus
colliriis

pontiiicis,

Quem perfectum probatumque
exstitit.

Ad Laude
Antiphonae.
1.

s.

3. Alter caecus postulavit

ab eo praesidium, Cui praesul restauravit
luminis officium,
V. Pronus miser acclamabat:
fer,

Ad

superni regis laudem

decus atque gloriam Transitus beati viri digeramus ordinem.
2.

pater, auxilium.

Dissolutionis suae

imminente tempore

In

3.

Nocturno.
3.

Diem

ejus atque

horam

Antiphoiiae.
1.

praedixit certissime.

Rutilabat exornatus
flore parsimoniae,

Unde mire
2.

redolebant

Quo audito confluebant ad eum quam plurimi Medicinam exspectantes
animae
et

fructus abstinentiae.

corporis.

Nam

labores et aerumnas,

4.

sitim et inedias

Qui exinde redeuntes laetabantur maxime,

Algoresque computabat pro Christo delicias.

Quod nequaquam

spei suae

frustrabantur munere.


5.

110

Jam condigne tumulatus
Daemone
sacerdos post triduum fugato sanuiii
reddit energumenum.

In

2.

Vesperi
Magniticat.

Ad

A. Recolentes frequentemus
tanti festa praesulis,

Qui hac luce fmens multis

Ad

Benedictiis.

damit

miraculis.

A. Quicunque morbo tabidi, CuJQSvis valetudinis, Petebant ejus tumulnni
Salatis ob auxilium.

Ad postremum

sociatus

civibus aethereis,

In Jerusalem superna
collocari meruit,

Reportabant ad propria

Ubi

ejus

mereamur

Incommodi remedia.
Mariae

adsciibi suffrasüs.

Brev. ms. Brer. ms. Cenomanuense saec. 15. Cod. Parisien. 1302. A. in Belloloeo saec. 15. Cod. S. Genovefae Parisien. BBl. IV= 17. Brev. ms. Vadatense saec. 15. Cod. S. Genovefae Parisien. BBl. VIII^ B. 24. C. Brev. Cenomannense imp. Rotomagi 1492. D. Invit., 4 sacerdotem fehlt A. In 1. Xoct. A 1, 1 primaevis A. R 1, 5 facturus A. R 2, 1 R 1, 1 sq. confessor Domini Dompnolus A. R 3, 1 Hunc B, Nunc A. In 2. Xoct. A 2, 2 claritatis nie mundum A. Ad Bened. A, 3 Petebant suffi-agia In 3. Noct. R 2. 5 Oleum A. A. ejus tumulum A.
S.

40.

De sancto Donato.
Ibi nobis

In

1

.

Vesp

e r

i

s.

datus

Super Psalraos.

A

Deo patronus
intercedat

Jugiter

A. Celsa sancti praesulis Donati solemnia
Piis

Pro hac sancta plebe Et universis fidelibus.

laudum

titulis

Recolat ecclesia, Cujus nos a maculis

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Eniant

suffragia,

Quem

nee vicit stimulis Mors nee niundi gloria.

Jubilemus vero David
In psalmorum carmine,

Ad
A.

Magnificat.

Qui Donatum collocavit ;Martyrum in agmine.

progenie in progenies Fecit misericordiam Dominus,

A

In

1.

Nocturno.

Qui eduxit Abraham

Antiplionae.
1.

De Ur Chaldaeorum
Et de ultimis tinibus Vocavit sanctum Donatum.

Ut

in

liac

terra nostra
2.

Erat Romae puer quidam Qui ex. legis arbore Yitam castam, mentem fidam Suo dedit tempore.

Peregrinus esset et advena, In illa vero patria coelesti Cives sanctorum Et domesticus Dei.

Apprehendit disciplinam Cum coUega Juliano. Qui rejecit spem divinam Pro honore mundi vano.

n

111
8.

Vohmtatem timerähtm
cH Dominus
et

Insurgentem Julianum In tormenta murtyrum Fugit ad Hilarianuiii Et antistitem Satyrum.
Responsoria.

V.

se fa-

depreeationem

eorum
2.

exaudit.

In tutelam Dei jecit

Spem

indissolubilem,

Dum

draconem

interfeeit

1.

utraque legis rota Vir beatus mente tota Ibat nee revertebatur

Cum

Fontem dans

pot«abilem.

V. Eruit a morte animas ciriiim suorum alens eas in famc.
3.

Sed cum rotis levabatur, V. Quid lex Dei in orc ij)shis nee siippJantahantiir grcssus ejus.
2.

Mortuum

resuscitavit,

Qui convicit impium Exactorem, cui monstravit
Scripti testimonium.

Saneti deprecatio

Opern fert Austerio Propulso daemonio. V. Laudavit nomen Dei cum cantico
et

V. Quia dolose
quitas ejus.

egit in

conspjcctn
ini-

Domini, ut inveniretur

magnificavit

cum

in

laude.
3.

In

3.

Nocturno.

Euphrosynam jam sepultam
Jubet iiscum prodere Viro suo, qui per multam
Antiplionae.
1.

Vim

artatur solvere.

Confidens in Domino Regis Theodosii

V. Laetatur super inventa pecunia
sicut qui invenit spolia multa.
2.

Filiam a laqueo Eruit daemonii.

In

2.

N

c

t

u

r

0.

Hie in monte sti^duit Dei requiescere,

Dum cum
3.

suis

docuit

Antiphonae.
1.

Regem Christum
In virtute, Domine,

credere.

Merito miriiicavit Deus suum famulum, Quia vana non amavit

Tua rex

laetatur,

Dum

in

tuo nomine

Nee mendacem
2.

titulum.

Credens baptizatur.
Respousoria.
1.

Scuto bonae voluntatis

Dei vir innititur, Per quod nubes caecitatis A Syranna pellitur.
3.

Ecce novus hie Elias, Per quem terrae siccitas
Irrigatur per pluvias

Hinc honore coronatur
Pastoralis gloriae

Prece sua traditas.
V.

Et patrono gloriatur
Tali plebs Aretiae.

Dominus
et

dedit

henignitatem

terra dedit fructum

suum.

2.

Responsoria.
1.

Ut Donatus praesentetur, Trux Quadratianus
Jubet,

Ex

levitae

manibus

cum quo

detinetur

Calix lapsus crepuit,

Et Hilarianus.
V. Considerat peccator justum
quaerit mortificare eum.
et

Quem

Dei precibus Integrum restituit.
vir


3.

112


Solvit multos liominuni

Hodie jubar aethereum Per ascensum purpureum Ad Salomonis aureum
Transit reclinatorium

A

languoris vinculo.

5. In excelsis laudans Deum Capitis sententiam

Bibens passionis tiuvium.
V.

Subit. talem per

trophaeum

De

torrente in via hihit, propte-

Vehitur ad patriam.

rea exaltavit capiit.

Ad

Benedictus.

Ad L a u d e
Antiphonae.
1.

A. Benedictus Dens, qui nos
s.

Hoc patrono visitavit, Per quem regno coelesti nos
Nati sui David Hujus mundi post declinos Decursus haereditavit.

Miles Dei se virtute Cingens fortitudinis Spernit poenas. puguat tute

Spe beatitudinis.
2.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ejus OS lapidibus Tnndi duiii jubetur,
In hyranis et laudibus

Ad

Deum
3.

conütetur.

In

te. Dens, anima Donati sitivit. Per te quaeque maxima

A. Confractum calicem vitreum Donati crationibus Redintegravit Dominus, Cujus unam partem
Abstulit diabolus

Ad suam

Pati
4.

dum

cupivit.

Benedicens

Dominum

Carceris ergastulo

ignominiam Nostraeque salutis gloriam, Quia cum desit in fundo calicis^ Xulla tarnen exinde Gutta distillat.

Brev. Misnense imp. Lipsiae Brev. Hallense imp. Lipsiae 1534. A. Brev. Magdeburgense imp. Norimbergae 1491. C. 1502. B. In 1. Vesp». Ad Magii. A, 5 tiuibus terrae A. Super Ps. A fehlt A. Ibid. 6 Exuant C. R 1. 1 Cum veraA 3, 3 Siirgit ad B. In 1. Noct. A 3. 2 tormentis B. R 1, 4 fehlt B. R 3. 4 Vim artaR 1, 3 et revertebatiir B. que B. R o. 4 Scripte A. In tam B. In 2. Xoct. R 1. 4 In integmm C. R 3, 4 Transiit A. 3. Noct. A3. In 1 sq. In virtute tua Domine A. Laud. A 3, 2 Sitivit Donati A.

— —

— —


41.

De sancto

Doiiato.

In

1.

Vesperis.
Magniticat.
felix

Ad

I\I

a

t

u

t i

n u m.

Ad

Invitatorium.

A. Jucundare.

Sistaricum,
Christi mirificam

Confessoris tanti solemnio.

Bene cane. frequenta canticum,
Dilatetur tua devotio,

Laudemus gratiam.
Qui dedit coelicam

Caput habes pignus miriticum,
Juste gaudes hoc privilegio,

Donato gloriam.

Cum

sis

Caput in episcopio.

In
1.
1.

113
3.

Nocturno.

Hie tempore diutino

Antiphonae.

Manente Dei famulo

Annos

pueritiae

Transcendens Doiiatus Dulcedine patriae

Tandem placuit Domino Notum facere populo.
Responsoria.
1.

Non
2.

est

immutatus.

Ruricolae terrae fortuito

Christum sequi nititur Mundae puer mentis,

Casu cellani viderunt eminus, Sed timore serpentum solito

Kundus

vilipeuditur

Cum
3.

oblectamentis.
et varias

Qui vagus

Non sunt ausi venire cominus. V. Sanctus ad se verbo mellifiuo Vocat eos loquentes mutuo,
2.

Circuiens provincias

Tandem

venit per salebras

Praedicat evangelium Jesu Christi ruricolis,

Ad
1.

montis Lurae latebras.
Responsoria.

Servum Dei serpens

intuitus

Sibilans dat horrendos strepitus,

Aeternae vitae praemium Spondet relictis idolis, V. Verbis ejus omnes obediunt, Orthodoxam tidem recipiunt.
3.

Non

est

mirum,

si

parumterritus

Egressi votum faciunt

Fuit vir inclitus.
V. Sancti perniciem

In illa sanctum finibus, Quotquot ad eum veniunt
Fatigati languoribus,

propinans capitis Elevat aciem quindecim cubitis.
2.

Sanitatem recipiunt Ejus orationibus,
V.

Angulari confisus lapide Roboratur fidei casside, Opem sperans a summo praeside
Perstat intrepide,

Aromatum

cella

detegitur,

Sanctitatis odor diffunditur.

In

Nocturno.
Antiphonae.

y.

Manus

levans ad coelum poplite Flexo gressum figit in cespite.

1.

Taliter

Noe

3.

Draco statim

toto

conamine

plantat vineolam,

Durentiae labitur flumine Repentino praecipitamine Sancti precamine, Y. ]Multitudo sequens reptilium
In

Quae non fraudat suum vinicolam.
2.

Infra

eundem In
2.

parvum spatium Vinum profert, unde

defiuit fluvium.

Nocturno.
3.

Sanctus sacrificium Faciat abunde.
Rusticus confunditur

Antiphonae.
1.

Sauctus admirans properat Et, ubi draco steterat, Aedificat tugurium,
Paupertatis indicium.

Uvam
Sed über
Licet

portans

ore,.

efficitur

cum

rubore.

Responsoria.
1.

2.

Basilicam montis in culmine
Sancti fecit Martini nomine

Mediante Christi juvamine.
Dreves,
Historiae rhythmicae.
II.

Ebreduni decus, flos, speculura', Florentinus eontemnens saeculum
8


Oflfeit

114
3.


Boves quaerit rusticus,

Sancti pergit ad habitaculuni,
se

ser\-ulum

;

quem videns
sie

vir Dei:

V. Donati magisterio Brevi profecit spatio.
2.

Cras. inquit, invenies,
accidit
ei.

Für olerum Nee
in

facto fasciculo

4.

Celsus oelsitudini

Tota nocte gyrat per ambituni
toto reperit hortulo

timore sublato

Pro sananda

tilia

Praedo infer liberum exitum, V. Sanctus suo coram discipulo Repertum liberal summo diluculo.
3.

supplicat Donato.
5.

Yenit ad infantulum

horridum Ad Donati daenion imperium. Restant adhuc acervi lapidum
Strictum parat iter
et
-^•

Cerva certis horis Lactis praebens poeulum Prece confessoris.

Veri facti dantes indicium. V. Montem replet quaerelismiseris

Ad

Benedictus.

Ob

injuncti

laborem operis.

Sanctus iste plenam victoriam Consecutus ad coeli patriam Post praesentem transit miseriam,

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Pro labore reportans gloriam.

Celsns. plenus nequitia,

Donati jubet latera

Tundi virgis. praestigia Reputans ejus opera.
2.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad

Sexaginta pedibus

Rupis rima patet,

Ubi cum discipulo

A. Florentinus cum sancto Mario Sancti corpus tumulant bominis. Quonim trium sacro consortio

Metu
spatio.

Celsi latet.

Xos

societ

iilius

hominis.

Tu 3. Noet. R 1, 6 profert Brev. Sistaricense imp. Sistarici anno 1513. In Land. A 1. 3 praestigiam. - Ad Bened. A, 4 reputaus gloriam.

42.

De sancta Ehba.

In

1.

Yesperis.

Tuae Ebbae
tibi

Super Psalmos.

solvens praeconia,

A. Ave sidus coelestis curiae. Flos et decus. Ebba, Britanniae, Tuos tuis adstantes laudibus Coeli tecum adjunge civibus.

Ut quicunque
ejus gaudent officio,

Tuo semper
subleventur auxilio.

Ad
et

Magnificat.

A. Christe, salvator

Ad

I\I

a

t

u

t i

n u m.

amator bominum,

Invitatorium.

Qui es sponsus et Corona virginum, Tua. quaesumus,
laetetur ecclesia

Adoretur
Christus rex gloria,

Qui

glorificat

Elbam

in aethere.


In
1.

115

Nocturno.
munera

Antiphonae.
1. Sicut florem vitis

V. Licet ut virus consortia Devitaret muliebria.

Sic

Ebbam

in stirpe regia

In

2.

Nocturno.

Felix produxit Britannia.
2. Ethelfridi regis
filia,

Antiphonae.
1.

Oswiu soror exirtiia Et Egfridi erat amita.
3.

Contemnens mundi gloriam Per carnis continentiam
Christo se dedit hostiam.

Claris exorta natalibus

Mundum
4.

2.

fidc,

formam moribus.
virtutibus.
3.

Ut paradisus
Sic
ille

effloruit,

locus enituit,

Et sexum

vicit

Dum

vita

sanctorum

claruit.

In urbe triumphans Coludi Carne munda et corde simplici

Invidit serpens successibus

Et primis nocendi
4.

artibus

Caput
5.

diri

contrivit colubri.

Divino conducti foedere Et viri simul et feminae Sub ea gaudebant vivere.
Puellis

Venenum infudit Sicut Eva virum
Et
Stellas in
ita

mentibus.
exuit,

Sic forma viros destituit

luctum

eruit.

6.

matrem

instantia

5.

Dum
Haec

luderet furia,

patrem constantia Quam mira se dedit gratia.
viris

Et

hostis inter illudia

Ebbam
6.

latebat injuria.

Kesponsoria.
1.

felix

mater

et

domina,

Funde pro nobis precamina
Et nostra terge peccamina.
Responsoria.
1.

Ethelridam instruxit sedula, Quae nupta et sine macula
Relicta regali copula

Ebbae

facta est discipula,

Adampnanus noctu

fletibus

V. Labori commutans otia, Claustro regnum et duris mollia.
2.

In stratu vacans et precibus
Coelesti accepit nuntio

Dum

quidam nolentem nubere

De

loci hujus excidio,

Raptu molitur opprimere,
Latenti maris confinium

V. Ostensa est ei visio Crudeli nota praesagio.
2.

Triduo dedit praesidium, V. Contra tyrannum superbiens Et montem undis praemuniens.
3.

Revelabat Ebbae postea
Peritura flammis omnia,

Sanctorum Ebba frequentiam Optabat ob verbi gratiam, Quae exemplis atque monitis

Sed id habebat solatii, Ipsa vivente non fieri, V. Tanti quippe erat meriti, Quod possent casus tam miseri
Ipsa vivente non
3.
fieri.

Formam

dabat

sibi

subditis;

V. Praeclaris per orbem titulis Ex multis effulsit meritis.
4.

Cuthbertus

Ebbam

praecipuo
assiduo
invisere,

His virgo verbis admonita Corda pavore perterrita Ad primos actus erigere
Salubri instabat opere,

Amore complectens
Et hanc gaudebat

Subjectos sibi instruere

V. Coelestem iram repellere Et vires hostis reprimere.

.

116
4.

Salvatoris Christi famuki

Post hujus vitae curricula Felix perceptura bravium Ad regni venit palatium,
V. Relinquens terrae corpusculum

sponsi thalamum, ad thronum gratiae; V. Quae pro peccatis hominum Intercedat ad Dominum.

Ad

Et inferens coelo spiritum.

In Laudibus.
In
3.

Nocturno.
Cantica.
1.

Antiphonae.

Ad
aquarum

Gratuletur pia

A. Sicut rosa super
rivulos

Virtutum Ebba
profudit flosculos

mater ecclesia Superni regis collaudans magnalia In suae virginis Sacra memoria.
2.

Et

sicut sponsus

sponsatam monilibus,
Sic Ebbam Dominus

Aegrotis exhibens
salutis opera,

omat

virtutibus.

Quae dum viveret
in

bac carne tenera,
afflictos

Responsoria.
1

Super

Post mortem matris ad pristina Reversi sunt flagitia,

pia gessit viscera.
3.

Contractos

erigit,

Quos

truci statim incendio
ultio.

OS mutis aperit,

Divina consumpsit

Y. Olim Loth egresso Sodomam, Sic post Ebbam plebem pessi-

Caecos illuminat,
larvas exterminat,

mam
Divina consumpsit
2.
ultio.

Et

laesos reparat
et

clausos reserat.

Quam

mira,

quam

mirabilia

4.

Benedicat Ebba Dominum,

Sunt tua, Christe. magnalia, Qui tuae Ebbae praeconia Ditas multiformi gratia. V. Fugantur enim daemonia Et regis dantur subsidia.
3.

Ebbam
Quae

exaltet os

hominum,
virginura

lucet in choro
lucis habebit

Nee
5.

terminum.

Quam

laudabilia

virgo prudens et inclita,

Yirginis praemia, Cujus memoria

Quam

tanta decorant merita,

Dat

beneficia,

Yeniam nobis pro crimine

Apud Christum
Y.

Ut mereamur

in

supplex obtine, aethere
convivere.

Moestis est laetitia, Salus cunctis et gloria.

4.

Cum sanctis tecum De nocte saeculi
camis Prudens
et

Ad

Benedictus.

e
et

carcere
vigilans

A. Benedictus Dens Israel Dominus,

Ex

altis

oriens

pulchra facie

Accensa lampade
conscendit libere

quem nescit terminus, Qui Ebbae vitam lucifluam
Et lucem dedit perpetuam.

i

117


In In

"2.

Brev. ms. Coldoniense saec. ^^/14. Cod. Londinen. Harl. 4664. A 4, 3 Stellas inclitmu. Hs. Noet. A 3, 2 nocendi actibus Hs. 3. Noct. ad Cant. A, 6 sponsatam monibus Hs.

43.

De saucto Edmuiido.
Carnis implacabiles

In

1.

Vespei'is.

Super Psalmos.

domuit conatus.
3.

A. Ave, gemma confessorum, Ave, dux et doctor morum,
Salve, sanctitatis rosa,

Carnis frangens Impetus cibo parciori

Non sumebat omnium
potum sed
lionori.

Mundi lampas
Gaude, pater

luminosa.
pietatis,
1.

Summae
Vale,

Responsoria.

sidus honestatis,

vernans flos, Edmunde, Et pro nobis preces funde.

Candida virginitas
leges calcavit avitas

Carnis in

Edmundo,

Ad

Mag-nificat.

qui casto corpore,

mundo

A. Pater pius
et primas Angliae, Consertus est

Corde

Deum
nam

colere

studuit casteque timere;

V. Crimine

saevo

angelis hodie.

non
2.

est infectus

ab aevo.

Triumphantis
plausus ecclesiae Psallunt ave,
coelestes curiae

Hie Moysis more
spreto Pharaonis amore

Novae ducunt
festum laetitiae Congaudentes
ipsius gloriae.

Pro minimo duxit, quidquid cum tempore V. Annis a primis

fluxit;

coelestia praetulit imis.
3.

Duras

iste vias

tenuit,

quas spernit Elias,

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Exstitit huic testis

Edmundus ad gaudia
Migravit aeterna,
Militans ecclesia

cibus artus et aspera restis, V. Displicuit moUis byssus et purpura vestis.

Plaudat cum superna.

In

2.

Nocturno.
macula

Antiphonae.

In Summis

1.

Nocturno.

1.

Ilic vir sine

Antiplionae.
1.

non

ivit

post aurum,

erat praeditus

Non amavit mammona
nee aeris thesaurum.
2.

meritis

Edmundus,

Sermone
2.

vel opere nemini secundus.

Seminans
in

in lacrimis

plausu messurus,

Clerici sub habitu

Carnis erat carnifex
rigidus et durus.

clam

ciliciatus,

.

118
3.


summis luceret
2.

Erat ejus patula
porta viatori,

V. Ut lux sublimis
in imis.

Equestri

et

pedito,

Certator fortis

seni et niinori.

superato principe mortis-

Ke Sponsor! a.
1.

Jam
cui

fruitur vita,

'Vixit in hac vita

mors succumbit

avita,.

Jonadab Rechabita, Cui census coenum
velut
fuit

V. Signis testatur

quo laetus honore beatur.
3.
;

et

caro florida foeniim

sol justitiae,

V. Gaudia terrena mundi contempsit amoena.
2.

largiflua

vena sophiae,

Praesulis

Edmundi

Carnis vota terens,
Danielis moribus haerens, Usus aqua, pane,

meritis mala dele mundi, V. !Morbos convelle,

pestes preme, proelia pelle.

corpus contrivit inane
V. Pro dapibus regis placuerunt aziraa
8.

;

In Laudibus.
Antiphonae.
1

legis.

Coelestem Jerusalem

Mite

cor,

ampla manus,

nuUa nox

confuscat,

jugis patientia, sanus

Sermo,

fides plena,
2.

In qua vitro purior praesul hie corruscat.
Yivis ex lapidibus

spes ardua, fama serena,

Mentis vota piae dant hunc similare Tobiae; V. Dives erat meritis, quoniam botrus germina vitis.

urbs aedificatur, Inter quos hie rutilus
lapis ordinatur.
3.

In
1.

3.

Nocturno.

Enoch Deus transtulit mortem post visurum,

Antiphonae.

Praesulatu Moyses

Aaron
Dens
2.

4.

Hunc in coelum sustulit nunquam moriturum. Ad cujus memoriam
vitae restaurantur Mortui, remediis

insignivit,

Hunc ad sacerdotium
accersivit.
5.

languidi donantur.

Lacte pastor providus
parvulos potavit,

Est

in

coelo jubilans

jugis et jucundus.

Cibo verbi solido
fortiores pavit.
3.

Quo

veris

deliciis

Affluit

Edmundus.
Benedictus.

Quam
Quam

speciosi pedes

pacem praedicantis
grata vox exstitit
evangelizantis.

Ad
A.

Opem

nobis,

pater, accelera,

A

septena

Responsoria.
1.

Sal fuit optatum
terrae non infatuatum,

nos labe libera, Ne plectendos post carnis funera
Desolatos

Pontiücale decus
cui

contulit arbiter aequus,

ducat ad infera.

119
In
2.

Vesperis.
Magniticat.

Sol refulsit

Ad

post urabrae nubium,

Flos in terra
crevit viventium,

Scandens vitae
percepit bravium.

In quo Rachel sumpsit solatium,
In 1. Brev. ms. Sarisberiense? saec. ^^/is. Cod. Londinen. Sl. 1909. In 2. Noct. R 1, 2 Jonadab rathamita Noct. R 3, 4 aspera vestis Hs. R 1 3 censiim Hs. In Land. A 2 3 rutilis Hs. In 2. Vesp. Hs. ad Magn. A, 3 Rachel plorans gegen den Vers Hs.

,

,

44.

De sancto Eleario.

In

1.

Vesperis.

Ad

Magnificat.

Antiphonae.
1.

A dextris sedet gloriae, Nam a dextris justitiae
Sedit vita mortali,

A. Proles digna Provinciae, Stirps generosa comitum, Princeps summae clementiae, Decus et honor militum,
Eleari beate,

Virgam virtutis explicat Et nationes judicat
Conquassans caput mali.
2.

Exora dari veniae
Nobis
et vitae

meritum
gloriae

Tandemque fructum

Justorum in consilio Dulcique contubernio

Post hujus vitae transitum
In coeli claritate.

Et congregatione Mandata dat fidelia,

Ad Matutinum.
Invitatorium,

Dum
3.

salutis utilia

Jubet Christi sermone.

Dispergens dans pauperibus
Pietatis visceribus

Commodans

miseretur,

laudantes omnium In psalmis jubilemus, In quo et Elearium Voce magnificemus.

Regem

Disponens se judicio,

Cum
4.

recta generatio

In

1.

Nocturno.

Christi benedicetur.

Antiphonae.
1.

Elearium nobilem Respexit Deus humilem In terra conversantem,
Collocans

Beatus vir consilium Devitans impiorum,

Piorum
2.

fert vestigium

cum

principibus,

Sequens viam justorum.

Choris quoque coelestibus

Adversus Christum Domini
Plangit conventionem, Qui vitam dedit homini Per suam passionem.

In gloria laetantem.
5.

Laudent gentes
Illustres

et populi,

magis saeculi, Qui manet in aeternum,

3.

Voce clamat ad Dominum
In morte dormiturus, Post vultum plenum luminum

Clarum sequentes comitem Per sanctitatis tramitem Ad bravium supernum.

Monstrat resurrecturus.

120
Responsoria.
1.


Responsoria.
1.

Puer beatus cingitur Ad carnem chorda dura, Adolescensque sequitur

Vir

lenis,

mitis.

humilis

Se clamat peccatorem
Dulcis,

blandus, afiabilis

Sermonum

Christi jura

Familiaeque traditur Pia forma secura. Y. Per quam Dcus excolitur Et proximus diligitur
Intentione pura.
2.

Nee despicit minorem Egenorumque pabulis
Se praebet servitorem; y. Leprosos lavans osculis Mulcet cultusque nobilis

Se monstrat contemptorem.
2.

Camis horrens

delicias

Vir rectus a justitia

Cilicio vestitur.

Non

novit

declinare,

Corpus sentit angustias Amictus. dum sopitur. Sic et per abstinentias
Jejunii nutritur;

Amor, vis, munus, odia Hunc nequeunt turbare,
Sic perfecta judicia

Perfecte

seit

amare

;

V. Jocos spernit

et

nuptias

Y. Juncta misericordia

Et saeculi blanditias,

Dum
3.

Christi

crux ambitur,
3.

Daranatorum supplicia Docebat deplorare.
Caritatis incendio

Desponsatur virginitas In matre salvatoris,
In sancto fulget puritas,

Salutem animarum
Yerbis sitit et studio, Viribus medullarura, Hinc nuUo pensat pretio, Quod mundus habet caruni,
V. Hinc pius in obsequio

Conjugium honoris,
Sic et perfecta castitas

Yim

vendicat amoris.

V. Cor, gestus, vox, activitas Per cuncta tenent semitas
Tirginei pudoris.

Egenis fit auxilio Plenisque viperarum.

In

2.

Nocturno.

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Antiphonae.
1.

Cordis signat laetitiam Sereni vultus lumen,

In monte sine macula
Quievit castitatis,

Nam mundam
Sibi dat
2.

conscientiam

Hinc Dei tabernacula
Habitat
2.

Christi

numen.

cum

beatis.

Verba percipit auribus Et pauperum clamorem,

Invenit tua dextera

Omnes, qui
Cunctis

te

odenint,

Quorum

necessitatibus

dum

douat munera,
tibi

Se dat intercessorem.
3.

Qui mala
3.

quaenmt.

Honor, Corona, gloria
Confessori beato,

Cordis habens munditiam

Dei magnificentia

Ad

coelos elevato.

Et manum innocentem Ascendit montis gloriam Terrena transcendentem.


Responsoria.
1.

121


Divinum intrat atrium In hvmnis confitentium
Laudis confessionem.
3.

In

summa
Orationis

vehit spiritum
alis,

Fervescit in contuitum

Sic super Stratum proprium

Adspectus facialis, Devotum fundens gemitum Pro retractivis malis-,
V. Sic sentit cor imbibitum,

Memor

per cilicium Christi Jesu plagarum,
est
sitivit

In quem

Ut cum venit ad redditum, Nee paret sensualis.
4. 2.

Et caro Luce

sibi

anima proxima

vigiliarum.

Patrem, filium, spiritum

Invicta patientia

Per operum cireuitum

armat athletam Contemptus et opprobria
Christi

Semper benedicumus,
Sancti et corde humilis

Mentem vere quietam, Rerum quoque dispendia
Probant pace repletam. V. Mors, lanquor, vis, fallacia Nee tristant quaeque tristia
5.

Cum

laudibus et jubilis

Magnalia canamus.
Terrae reges
et

principes,

Et juvenes

et virgines,

Animam semper
,3.

laetam.

Dum

moritur, conjugi stelleus
dicens: comes beatus

Apparuit
Contrit US est per mortem laqueus

Coeli laudate Deum, Sequentes Elearium, Nam rex et princeps omnium Ad coelum vexit eum.

Ad

Benedictus.
civitas,

Et

quilibet

A. Exsultet Apta
est liberatus.

nostrum

Quam

Tunc

claruit factus aethereus

exornat praeclaritas Felicium membrorum,
dotata religio

Miraculis
in

Tantoque privilegio
post translatus

Aptam
fit

Tu

V. Infirmis

salutis nucleus

Ecclesiae Minorum,

Afflictisque protegens clipeus

Devotius

ab

eis invocatus.

In te sunt ossa condita, Quibus aegris est reddita Completio votorum.

Ad
In Laudibus.
Antiphonae.
1.

te,

confessor optime,

Clamant languentes animae Pro venia malorum.

Praecinctus pudicitia

Supra carnis incendia Ut dominus regnavit,

In

2.

Vesperis.

Antiphonae.
1.

Decorem mentis induens,
Fortitudinem vestiens Corpus terrae firmavit.
2.

Ex
Et

utero principium
generis initium
stirpe clarorum,

Sumens

Servus Dei
Clarescit

laetitia

ad convitia

Die virtutis claruit, Hinc satiari meruit
Splendoribus sanctorum.

In exsultatione,


2.

122


5. Laudate,

In toto corde
Contitetur et

Dominum

gentes,
est

Dominum,
interminum,

luminum Patrem laude septena Sanctumque nomen Domini Suo commendat agmini
Devotione plena.
3.

Quo tempus

Veritas manet rata,

Cujus misericordia Est per sancti suflfragia Super nos confirmata.

Potens in terra timuit, Cujus mandatis voluit Beatus obedire, Gloria et divitiae Non poterant justitiae
Ipsius contraire.

Ad
A.

Magnificat.
felix

quam

Provincia,

4.

hoc nunc et in saeculum Dei per solis circulum Sit nomen benedictum,

Ex

Sanctorum viridarium, Proferens Elearium Virtutum redolentia Ut fructum Deo carum; Felix et Apta civitas,
Sancti reliquiarium

Vosque laudate, pueri,

Puenim suo corpori Tenentem fune strictum.

Servans electuarium, Quo datur aegris sanitas,

Sepulchrum

signis

darum.

In 1. Yesp. A 5, 2 map^i. Brev. Aptense imp. Lugduni 1532. In In Land. A 4, 4 hmniles. Xoct. R 1, 7 Leprosis. Das Officium ist auf das Schema des Franciscas - Officiums „Franciscus vir catholicus" etc. gebaut; die Hymnen siehe Analecta IX, p. 112 sqq.
2.

45.

De sancto Eleutherlo.
4.

In

1.

Vesperis.

Antiphonae.
1.

Adeptus nomen praesulis Sed ferens sortem exsulis
Pressuris conquadratur,

Laetetur chonis Domini

Sancto congaudens homini Praecipuae virtutis, Cujus debetur nomiui, Quod Toniacenses termini Sunt in via salutis.
2.

Hinc corruscat miraculis. Per quem a mortis vinculis Blanda resuscitatur.
5.

Affectus multo verbere,

Hie

est Sereni filius,

Beatus Eleutherius, Yerus Christi confessor,
Corruptionis nescius,

Taetro reclusus carcere, Visitatur de caelis, Angelus adest propere, Reducit eum libere, Plebs stupet infidelis.
R. Pontifex virgineo Venustatus flore Sub ornatu roseo Sanguinis decore

Praedicator eximius

Et
3.

Piati

successor.

Hunc Medardus elegerat Amicum, cum jam suberat
In aetate minori.

Et prophetice reserat, Quod hunc Dens praeviderat
Praesulatus honori.

Bino privilegio Pollet, Christum bivio Secutus, nunc bravio
Fruitur promisso.

123
V.


2.

Bona conjugatio, Rosa nubit lilio,
Castitas martyrio

Plus horrentes debito Christianos mores
Infideles inito

Purpuraque bysso.

Consensu majores
Pellunt urbe subito

Ad

Magiiificat.

A. Exsultavit Spiritus

Mundo

morientis,

Confortatur coelitus

Fidei cultores Sine culpae merito V. Sancti censu perdito
;

In agone mentis, Deo laudes replicat

Linquunt urbis
3.

fores.

Manibus

exstentis,

Aquae multae non poterant Fervorem impedire,
Virtutes, quae latuerant,

Sic pastor magnificat

Christum in tormentis.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Inceperunt prodire, Fideles nulla superant Non tormenta non irae;
V. Blandinium accelerant,

Regem auctorem omnium
Laudet chorus fidelis, Qui sanctum Eleutherium
Coronavit in
caelis.

De

fabrica deliberant

Prompti Deo

servire.

In

2.

Nocturno.

In

1.

Nocturno.
1.

Antiphonae.

Antiphonae.
1.

Declinans consortia Puer impiorum,

Aucta tribulatio Justum dilatavit Et in sacrificio
Christo se
litavit.

Ut arbor
2.

egregia
fecit

Fructum
Postulavit

morum.

2.

Introivit

Domini

Dominum,

Dedit ei gentes Tornacenses, criminum Maculis squalentes.
3.

Templum in timore, Quem vacantes sanguine Caedunt cum furore.
3.

Non

timebat populum

Circumdantem eum, Spei suae baculum Semper habens Deura..
Eesponsoria.
].

Laus perfecta profluit Per OS confessoris, Indignatum destruit

Animum

ultoris.

Responsoria.
1.

Post aliquantum spatium Ab agone Piati,

Dum

Cum

ebulisset

nimium

Sanctus enervat vitia, carnis contumacia Subditur servituti,
Distillant ejus labia

Turpitudo peccati, Quidam sunt Tornacensium In Christo congregati; V. De consensu fidelium Praeponunt Eleutherium Praesulem civitati.

Praecepta necessaria Fidelium saluti, V. Cujus victi solertia Pelluntur urbe regia
Haeretici versuti.


2.

124
Sanctus hortatu civium Redit ad locum patrium; Fit in Tornaco gaudium, Pastorem habet proprium. Y. Illuminat Mantilium, Lepra curat Pericium, Beatum pandit regium Et obtentum remedium.
3.

Dum

sanctus in ecclesia

Protelabat suspiria Christum orans attente,
Intrat tribuni
tilia,

Carnis petit commercia Furens vesana mente:
Y. Fugit hie. linquit spolia,

Moritur temeraria,
Suscitatur repente.
ö.

Attendentes haeretici.

Foutis renata flumine.

Nomen eorum

dejici,

Sancto calescens flamine,

Satis indigne ferunt,

Postmodum

baptizatur,

In septa templi publici
Latent, ut possit
eftici

Blanda vocatur nomine, Multo patris conamine
Puella proYOcatur.

Flagitium, quod quaerunt.

Y. Quae vivens sine crimine, Tandem victo certamine

Y. Freti fraude multiplici Piagas sancto pontitici
Letales inflixerunt.

Cum
In

sanctis coronatur.

Ad L a u d e s.
3.

Nocturno.
1.

Antiplionae.

Autiphonae.
1.

Nimis sunt credibilia
Praeclara testimonia

Christi tabeniacula

Pastor est ingressus,

Cujus sine macula

Paternae sanctitatis, Monetur Thecla tertio,

Fuere progressus.
2.

Quod

reveletur visio

Quae

petivit avide,

Praesuli civitatis.
2.

Jam

accepit bona,

Pretioso lapide
Rutilat Corona.
3.

Depulso mentis nubilo Yacarunt ornnes jubilo, Cum puer resurrexit,
Sic Helisaeus visitat

Innocentem opere Sed et corde mundum
Fecit Deus

Sunamitem, dum
Filium,
3.

suscitat
dilexit.

Montem

scandere hunc fecundum.

quem

Sub alarum velamine
&ancti plenus dulcedine

Responsoria.
1.

Feriolus exsultat.
Solvitur a discrimine,

Multitudo gentilis populi.

Laesa peste, vim

infert praesuli,

Caesum claudunt hora crepusculi.

Catena suo fragmine Tribunum morte multat.
4.

Reseratur locus vestibuli.
Y. Miro

modo

Benedicamus Dominum, Post tempus non diutiiium
Suscitatur tribunus.

sunt conversi

Per hunc cives universi.
2.

Liber a lapsu criminum
Contritus vixit.

Post longum postliminium,

geminum
munus.

Quo

rexerat Blandinium.

Consecutus

est


5.

125

In
2.

Laudat üdelis concio,

Vesperis.
Magnificat.

Cum

sanctus ab suburbio
in urbe,

CoUocatur

Ad

Fit coelesti prodigio

Sagittarum reflexio, Forenses gemunt turbae.

A. Eleutheri Confessor

inclite,

Decus

cleri,

Ad
A.

Benedictus.

Miles emerite,

Dum

floreret in

hac areola,
vicit et idola,

Ad
Nos

te

rite

Mundum, carnem
Quare trina

Suspirant miseri,
in

fulget aureola

vitae
inseri.

Coeli factus civis et incola.
Brev.
ras.

Libro fac

Tornacense saec. 14. Cod. Tornacen. XXI. A. Brev. ms. 15. Cod. Tornacen. XXIII. B. Brev. ms. Tornacense Brev. ms. Tornacense saec. 15. Cod. saec. 15. Cod. Insulen. 42. C. Brev. Tornacense imp. 1497. E. Valentianen. 98. D. In 3. Noct. R 8, 4 Die Hymnen siehe Analecta IX p. 194 sq. In sceptro A.

Tomacense

saec.

46.

De sancto
2.

Eniaiio.

In

1.

Vesperis.
Magnificat.

Pueritiae sub annis

Ad

adhuc ipse positus
Bonis coepit regi regum complacere moribus.
3.

A. Sancti festa nunc Emani veneremur annua, Qui factoris sequens jussa caelebs liquit tenea,

Nam

pro posse vestem nudis, cibum fame morbidis,

Pro quibus
Del jussu

est aggregatus

choreis coelestibus
et laureis

Potum saepe sitienti, verbum pravis contulit.
Responsoria.
1.

proclivis vernantibus.

Hic Emanus servus
ortus Cappadocia,
Sibi

Christi,

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Salvatoris

mundi omnes
gratiara,
sibi

morum honestatem sumpsit ab infantia, V. Nam imprimis literarum
traditur
2.

veneremur Qui Emanum

ad

studia.
sentit

servum

Cum

adscivit mirabilem.

doctorum sibi copiam deficere,
pergit

Romam
In
1.

jam decursis

annis pueritiae,

Nocturno.
Emanus
telluris
exstitit.

V.

Illic

fontem potaturus
gratiae.
abiret,

Antiphonae.
1.

spiritalis
3.

Beatissimus

Hinc Carnotum cum
ipse in itinere

natalibus optimis

Cappadociae
oriundus

Claudum quendam

sopitati

reddidit celerrime


V. Salvatoris mundi Dei invocato nomine.

126
2.


Cum
videret

claudum quendam

ipso in itinere,

In

2.

Nocturno.
3.

Facto crucis signo illum levavit de stercore,

Antiphonae.
1.

Non

longe post urbis dietae

Cumque
liic

flores

jam

subiret

moenia ingreditur Et benigne verba Dei
praedicavit civibus.
Responsoria.

adolescentiae,

Romam
2.

jussu Christi petit

causa sapientiae.

Quem Romanae Leo
praeerat ecclesiae,
Susceptuiii insinuavit

qui tunc

1.

Quendam captum morte ejus et matrem a daemone
Atque reum
detrusum
ejus mortis
in

atque fovit tenere.
3.

carcere

nie Christi

in

doctrina

Uno
V.

sanctus Dei martyr

studuit tautopere,

liberavit

tempore

;

Ut a

cunctis probaretur

Nam
et

strenuus in dogmate.
Kespoiisoria.
1.

exstinctum vitae dedit reum a crimine

Dum
ille

Carnotum moraretur Dei famulus,
ejus praedicando

Atque matrem interfecti servavit a daemone.
2.

Virum quendam sanctus Dei,
Orfacium nomine,
Graviter

Yerbum

lideliter civibus

cum adspexisset

Y. Plurimos ad Christi fidem
convertit divinitus.
2.

correptum a daemone, V. Facto signo crucis illum
liberavit strenue.
3.

Audiens quorundam necem

hominum Cupiensque horum vitam
ille

sanctus

invicte testis

Christi,

V.

currit ad periculum, Quos a fraude liberavit

Emane sanctissime, Regem regum interpella
pro nobis assidue V. Ut, quo vivis, et nos tecum

circumvenientium.
3.

Visu carens
filius

et

auditu

valeamus vivere.

praedivitis,

praedicti supplex viri praesentiam adiit, V. Mox utroque morbo dempto

Dum

In

Laudibus.
Beuedictus.

decorari meruit.

Ad

A. Ave, martyr gloriose,
I

n 3.

Nocturno.
ille

Emane sanctissime, Ave consors angelorum
atque decus martyrum,

Antiphonae.
1.

Ergo nocte quadam

Ut pro nobis depreceris

jussus est ab aethere,

Dominum
Te precamur

assidue,

Ut Carnotum verba Dei
iret innotescere.

venerantes,

venerando supplices.


127


— —

Brev. ms. Brev. ms. Carnoteiise saec. 14. Cod. Carnoten. 588. A. Brev. ms. Caniotense Carnotense saec. ^^/iö. Cod. Cenomannen. 184. B. Brev. ms. Carnotense saec. 15. Cod. saec. 15. Cod. Caruoteii. 571. C. Brev. ms. Carnotense saec. 15. Cod. Parisien. 13240. E. Parisien. 1053. D. Brev. ms. Camotense saec. 15. Cod. Vatican. 4756. F. In 1. Noct. R 3, 4 In 1. Yesp. Ad Magn. A, 4 celebris liquit D. R 1, 6 divinitus In 2. Noct. A 1, 1 Cum floretiam subiret D. celerine D. In Laudibus AA super Ps., lu R 3, 5 Ut quem vivis BDE. fehlt D. 2. Vesp. ad Magn. A prosaisch.

47.

De sancta Enimia.
2.

In

1.

Yesperis.
regis sponsa,

Crevit regalis soboles

Super Psahnos.

A. Supernorum

A mundo
3.

virgo Christi Enimia,

sexum vincens et saeculum, pedem retrahens, manum, mentem et oculum.

Peccatorum mole pressos
tuis leva precibus,

Ut

digni efticiamur
4.

sanctorum coUegio Et in coelis gloriemur

Pudoris elegantia seu pulchritudo virginis Per totam currit patriam et per fines regiminis.

Cum

illis

in

gaudio.

Ad

Mag-nificat.

Contemnit regum nuptias puella sine macula, Unam et mundam hostiam se Christo vovens sedula.

A. Gloriosa solemnitas festivum movet gaudium,
Tibi laudes exsolvimus,
Christe,

5.

lumen fidelium,
6.

Uterque parens sobolem urget ad matrimonium, Sed virgo Christum asserit suum sponsum, non alium.

Qui virginem Enimiam

Non

patet ullus virgini

plenam summis virtutibus, Servasti sine macula
tuis

evasionis aditus,

Sed virgo rogat Dominum,
ut adjuvetur coelitus.
Responsoria.

castis

amplexibus.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Trinum et unum Dominum Laudemus, regem virginum, Qui transvexit Enimiam Ad pacem et ad gloriam.

In

1.

Nocturno.

Laetus chorus fidelium Honestum ducat gaudium Et festum tantae virginis Sonet in mundi terminis, Quae post devictum saeculuin Mercedis gustat epulum. V. Jam enim liiems transiit, Jam asper imber abiit, Kam Hierusalem filia
1.

Antiphonae.
1. Sancta proles Enimia, regione Germania

Coeli conscendit atria.
2.

Celebremus virginis festum cum amore,

A

summis mundi regibus
carnis traxit initia.

Nee

Sit

modus

gaudii

hujus sub houore


Atque dignis vocibus dignam coUaudenms, Totam diem laudibus
ejus

128
3.


Monetur virgo postmodum
divina tacta gratia,

Ut Burlefontis

citius

occupemus,
salvet,

petat arta confinia.
4.

Ut DOS

protegat
Divinis ibi fontibus
virgo per ter abluitur,

virgo gloriosa.

Cujus ante

Dominum
Et

mors est pretiosa. Y. Conlaudemus virginem

trinitatis

balneum

optata Salus sequitur.
5.

summae

sanctitatis,

Remittit ergo socios
post sanitatis gaudium, Cujus haec vallis jugiter
persentit beneficium.

Quae subire

voluit
gratis,

magis lepram

Quam
3.

ut

mundae perderet
castitatis.

Signa

Beatum

6.

Jesu,

dico populum,
et

beata est

patria,

decus Euimiae, merces. amor et meritum, Ancillae tuae precibus

Cui tanta conceditur
protectionis gratia,

nostrum absolve debitum.
Responsoria.
1.

Virgo mater eximia, Sponsa regis et filia, Y. Quae cultum sprevit regium Propter coeleste gaudium, Sua nos prece maxima
In parte servet optima.
4.

Lucerna non sub modio
Yirtutis lucet radio.

In montium latibulis Fulget virgo miraculis

Ejusque prece languidi
Sani tiunt
et

In petra

quondam Moyses cum Deo foedus pepigit, Nunc petrae solitudinem
puella mitis
eligit,

validi.

Y. Curat in Christi nomine Obsessos aegritudine,

Nee
Ejus
2.

frustratur remedio
tisus

Ut per mentis munditiam Divinam captet gratiam. Y. Columba nitens advolat In sanctae mpis ostium,
Ubi frequenter immolat
Contritum sacrificium.

auxilio.

In oculis videntium
Salvavit morte lilium,
^'irgo leproso

cuidam

Sauavit carnem languidam, Et nos sua prece pia

In

2.

Xocturno.

Enimia. Y. Auro caret et opibus
Salviticet

Antiphonae,
1.

Yirgo,

dives virtutibus,

Yirgo regina denique
gravi lepra percutitur,
Sic prorsus a contagio
nuptiali redimitur.
3.

Inter deserti

nemora
et

Sanat mentes

corpora.

Virgo est Sion ülia

2.

Probatur aurum Domini, non laeditur incendio,

Et virgo est ecclesia, Revera Dei gratia Et virgo est Enimia,
Yirgo, quae

Et piam fidem vegetat, non fatigat attritio.

Deum

genuit,

Quod bonum

ipsa meruit.

129
V. Haec sunt Dei monilia,
Castitatis insignia,

V. Plena summis virtutibus
Sanctis insistit actibus,

Per hanc exsultant
4.

angeli,

Laetantur et archangeli. Salve, mater Eniinia,
Salve, proles eximia,

Amans Deum et proximum, Carnem domans et animum.
4.
castitatis

Merces vera,
Deus, virginis Tuae precibus Nobis coeleste Tribue regnum. mater Enimia, V. pro nobis ora.
Prosella.

De

tenebris exsilii

Te clamant tui tilii, Ut quibus das terrestria,
Des precibus
V. Te
coelestia.

dominam deposcimus,
coelo
3.

Quam
In

dignam

crediniu?.

Nocturno.
Sis

Ad Cantica. A. Te, Dens omnipotens,
Supplici voto deposcimus,
virginis Enimiae Noxia a nobis cuncta depellas Et optabilia bona concedas.

Coelestis Dei

Ut interventu

causa nostrae spei, sponsa regis, Suscipe tui laudes gregis.

Enimia,

Responsoria.
1.

Quae post

vestigia

Quam

felix es,

Enimia,

Jam

agni curris in gloria,

Quae nunc

in coeli curia

Inter castrorum agmina

Quae noxia Contemnens gaudia

Corona fulges gemina,

Ad

coeli venisti praemia;-

Rosam portans et lilium, Quod duplex signat gaudium.
V. Yirginitas est lilium Et animi munditia,

Roga regem hodie
Misericordiae,

Ut nos sua

gratia

Salvet per omnia.

Rosa carnis supplicium Et jugis abstinentia.
2.

Famem,

Custos ecclesiae, Largitor veniae,

rupis exsilia

Pro coelo fert Enimia, Parvo se damnat carcere De Dei certa munere.

Lumen verum de lumin e,. Deprehensos in crimine
Virginis precibus

Nee

se prodit in termino,

A
Et

malis omnibus,
coeli tribue

Quia se servat Domino. V. Fugit cohors phantasmatum Yirginitatis sabbatum, Ut vincat motus sensuum, Iter conscendit arduum.
3.

Christe, nos ablue

Agmini.

Cum Martha

Ad
1.

Landes..

totis

sensibus
Antiphonae.

Yersatur circa plurima

Et cum Maria Domino Adhaeret devotissima, Nunc portat pondus pauperum.

Nunc
Dreves,

orat

Deum

iterum.
II.

Virgo prudens Enimia Carnis persolvit debitum, Laetetur nunc ecclesia Ejus extollens meritum.
9

Historiae rhythmicae.


2.

130


Luce comptam
et

Jam haec est virgo sapiens Ferens lucem et oleum,
Quae sponsi vocem audiens Mortis evasit laqueum.

oleo

Quam

vere judex comperit,
fulserit.

Secura stabit ideo Tunc, cum secundo

3.

beata Enimia. Nostri mater eximia, Tu roga natum virginis Pro uobis reis criminis.

In

2.

Vespcr
Maguificat.

i

s.

Ad
A.

4.

Amica

regis gloriae.

Sponsa Christi eximia, Suos conservet hodie

beata. quae jam sponsum virginem amplecteris,

Jam quocunque

De summa

poli curia.

vadit agnus, agnuni virgo sequeris,

5. Resultet vox tidelium

Fac orando, ne tradamur
ignibus tartareis.

Et laudet regem gentium,
Qui
sie

decorat virgines

Cum frumentum

justus judex

Inter electos ordines.

dividet a paleis.
Alia Antiphona.

E. Jesu decus Enimiae
3Ierces

amor

et

meritum

virgo Enimia,

y. Xostrum absolve debitum.

Laus, decus

et

gloria

Es Ad
Benedictus.

in

coeli

patria,

Quia per te hodie

A. Declinat noctis nubilum, Lucis adspirat radius, Catervam nostram visitat Sol Christus. Dei filius.

Gaudet regnum Franciae, De quo tuus humilis
Genitor ac nobilis Fuit rex et dominus.

Nam
Nam

gustat

suum praemium
regem gentium,

Per

te pusillanimes

Virginitatis gloria. cernit

Effecti sunt incolumes,

Sicque Dens miracula
Facit per te per saecula.

Suura sponsum. Enimia.
Cod. Parisien. 913. saec. 14.

In

2.

Noct.

R

2,

2 miirte Hs.

48.

De

SS.

Epiphauio

et Isidoro.

In

1.

Yesperis.

V. Epiphani, Isidore
Beati.

Super Psalmos.

Nos

solvite a corpore

A. Gaudent sancti de tegmine Candidato in sanguine Agni, pro cujus nomine Passi fruuntur numine.

Peccati.

Ad

Magnificat.

A. Fulget alma confessio Felicis Epiphanii
Isidorique passio,

R.

Nemo

posset retexere

Praeparata martyribus,

Ac

pro palma martyrii
in
solio

Juvamen horum petere
Sufticiat mortalibus.

Regnant

Perennis gaudii.

131

Ad Nunc
A. Ditati laureis

diinittis.

3.

Isti

sua tradiderunt
firmiter crediderunt

Corpora cruciatibus,

Profuse saiiguine, Subvenite reis Vestro precamine.

Nam

Christi promissionibus,

V. Firma spe sunt usi

Et non sunt

confusi.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

In

2.

Nocturno.

Regentem exercitum Coeli adoremus
1.

Antiphonae.

Christus fidelibus
Fert, ut sustineant, Suis militibus

Et pro palnia militum Ejus jubilemus.

Dat, quo praevaleant.

In

1.

Nocturno.
2.

Antiphonae.
1.

Beatus Epiphanius Digne contempsit saeculum Agmen multo nobilius Lucrans per mortis titulum
Isidoras stabilis

Profuerunt aspera Christi martyribus Plus quam mundi prospera

Horum
3.

tortoribus.

mira certamiua

Lotorum sanguine,
2.

Intrant coeli limina

Fuit in agone,

Mortis discrimine.
Responsoria.
1.

Ut
3.

fieret babilis

Coelestis coronae.
Spiritalis

victimae

Dum

Odor gratissimus
Certantes legitime

Probat altissimus.
Eesponsoria.

pro Christo sustinuit Epiphanius gravia, Haereditatem meruit, In qua nuUa penuria.

V. Felix haereditas, In qua fertilitas,

Absterget Deus lacrimas Ab oculis sanctorum, Dulcor aeternus animas Adimplebit eorum, V. Non esurient neque sitient, Immo sentient, quo se satient.
1.

Pax
2.

et aeternitas.

Radix passa pro

stipite

Quia morti praevaluit,

Mortem

vicit in milite,

2.

Pro fide Christi sanguinem isti

Quem pro se mori voluit; V. Isidoro Christus, radix Jesse, In perenni vita dedit esse.
3.

suum fuderunt,
Tramite Christi in pace sisti promeruerunt,
V. Felici sorte certamen forte

manna

delectabile,

A

quo lac sugitur,

Quo pulvis corruptibilis Morte non vincitur
Sed libens moritur;
V. Christi sunt haec ubera, Ejus sunt haec munera.

morte vicerunt.

9*

132
In
1.


A
2.

3.

Nocturno.

Antiplionae.

Ac

tenebroso tempore aeterno perfrui.

Auri probatio
Illud gratiticat,

Jubilate Domino,

Martyrum passio Eos gloriticat.
2.

Pro quo sunt martyria, Qui dat sine termino Martyribus gaudia.
3.

Surgit Christi vinea

Decursu fluminis Et martyrum laurea
Cursu certaminis.
3.

Christo cor nostrum vigilet,

In prosperis ne tumeat,

Martyribus se

similet.

Yirtutum studio
Coeli sunt incolae,

In adversis ne timeat.
•4.

Herum

martyrio

Christi magnificentiam

Dantur aureolae.
Responsoria.
1.

Benedicant omnia, Qui convertit in gloriam
Isidori supplicia.
5.

Tlironos lucis in gyro luminis

Dedit aeternae quietudinis Martyribus suis Filius hominis
Pretio sanguinis
;

Laudate

de caelis Propter Epiphanium, Qui retributor fidelis

Deum

Luctum

vertit in

gaudium.

V. Cessat ludibrium,

Man et
2.

fastigium.

Ad

Benedictus.

Mors optanda,

statim praeteris,

A. Felicia martyrum corpora
Isidori et Epiphanii,

Tu

martyres tollens ab inferis Glorißcas eos in superis.
et

A

quibus transierunt tempora
CiTiciatus et exterminii,

V, Transit labor in otium,

Luctus
3.

mors

in

gaudium.

Epiphanii precibus,
Isidori suffragiis

Recipient a Christo foenera Yitae, quae perennis est. gaudii.

Liberatos ab hostibus,

Expurgatos a

vitiis

Nos Christus

in coelestibus
;

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

CoUocet domiciliis

Ad

y. Prava gravat nos actio, Honim juvet oratio.

A
In Laudibus.
Antiphonae.
1.

martyrum quanta felicitas, quorum corporibus claritas
agilitas,
;

Aufert tenebras, subtilitas

Fomitem, obicem

Epiphani, Isidore,

Omnem poenam
saec
15.

impassibilitas

Obsecramus erui
Brev.

Hancnobis donet Christi Caritas.

Cod. Bisuntin. 68. A. Brev. ms. Brev. ms. Bisuntinum saec. 15. B. Cod. Vatican. Ottobon. 672. C. Brev. Bisuntinum imp. s. 1. et a. D. Ad Mafrn. A, 5 in coeli solio A. In 1. Xoct. R. 3, 4 Christi passionibus In 2. Xoct. A 2, 1 Posuerunt A. Die Hymnen siehe Analecta XII, A.

ms. Bisiintinnra
saec. lö.

Bisuntinum

CV»d. Bisuntin. 69.

— —

p.

114.

1


49.

133


Kespousoria.
1.

De saucta Eusebia.

In

1.

V esper is.
Magnificat.

Ad

Ecce

solaris orbita

Confert nobis solemnia

A. Magnificantes Dominum In saecula benedictum

Laetemur

festo celebri

Eusebiae virginis, Sponsae superni judicis Melodias decantemus V.
Tripudiis solemnibus.
2.

;

Eusebiae virginis, Cujus übtentu petimus Solvi peccatis omnibus.

Bonae puella

indolis

Refulgens prosapiis
est a matre Gertrudi proaviae. V. Vocitato Hamatico

Ad

Commendata

]\I

atut

i

n u m,

Invitatorium.

Gaudens surge, Sion,
Sponso depronere melos
Eusebiae, regis
sponsae, sub honore perennis.
3.

Edocenda

loculo.

In legis Dei doctrinis Educata duodennis Post excessum proaviae Succedit locum regere,
Yigiliis assidua.

In

1.

Kocturno.

V. Caritatis ardens flamma,
matris habitacula Virgo Eusebia Regreditur per transmissum A Nantilde mandatum V. Sumptis secum plurimorum Reliquiis sanctorum.
4.

Antiphonae.
1.

Ad

Francorum rcgis incliti Sub tempore Dagoberti
Orta est Eusebia

Ex
2.

illustri

prosapia.

E

coelo lapso spiritu

Adspirata interius
Doctrinali puellula

In
1.

2.

Nocturno.

Imbuitur
3.

solertia.

Antiphonae.

Laudabilis juvencula
In primaeva aetatula
Divinitus enituit

In loculo regiminis

Duodennis Hamatici Post excessum Geretrudis
Eligitur a caeteris.
2.

Operibus clarissimis.
4.

Juxta sui vocabula Nominis Eusebia Cultrix Dei erat bona Et pietate strenua.

Rictrudis sacris genitrix

Hortatur natam monitis,

Secum

spiritualibus
militiis.

Deservire
3. Geretrudis

5. Christi succensa amoris

cum corpore

Alma
Digna
6.

virgo igniculis
et

honorabilis

Ad
4.

Pollebat elemosynis.

Prudens virgo proaviae matris habitaculum Regreditur haud cupitum.
Obsequiis mancipando

Yivam seipsam candido
Hostiam obtulit agno,
Virginis matris
iilio,

Se genetricis Domino
Ministravit iideliter,

Haec

vigilans

cum

oleo.

Quem

dilexit

feliciter.

134
5.


Quae
nobilior ejus
disciplinis

Ense cujusdam

militis

Latus teuellae virginis Per verbera a capulo Laeditur absque merito.
6.

Agnum sequitur Cum laude virginitatis.
V. Praecincta virtutum decore

Virgo studet excolere Persapiens assidue Omnes in suo corpore
Virtutes et occulere.
Responsoria.

Accensa lampade Et coronata tide.
2.

Abi postgregum

Christi vestigia,

Eusebia, virgo clarissima, Flos campi et lilium convallium,
Introduxit te in secreta coelorum. V. Veri solis filia formosa,
Illius

1.

Ofticiis

celebratis
vigiliis

Et horarum

Se ipsam mactat superis Eusebia cum lacrimis, V. Dum quietem in corpore Putaretur percipere.
2.

Surge
3.

et

columba, pronobisoranspropera.

Rictrudis, Christi famula,

Metuens pro

tilia,

Hortatur eam propriis
Interesse cellulis

Veni de Libano, Veni coronaberis, Virgo Eusebia, Ascensum habes purpureum, Reclinatorium aureum,

V. Mulcendo sermone blando

V. Media caritate constrata Inter filias Sion collocata.
4.

Et terrendo aspero.
3.

Accepto

sie

intentio

Oleum gerens in vasis Lampadibus acceptis

nee cessaret modulo, Beatae corpus virginis Subditur fratris baculis, V. Yerberibus dirissimis

Cum

Ad

nuptias sponsi sponsa

Intrat Eusebia,

V. Perenniter

Deo nova Condecantans cantica.
In Laudibus.
Antiphonae.

Dum
4.

se flectit in bracliiis.

Operibus justitiae

Haec dedicata Ambulabat de
V.

coelice

virtute

1.

In virtutem splendide,

Ut mereretur

coeleste

Bravium accipere.

Benedictae ac decorae Eusebiae odore Perfunditur mire domus, In qua decumbebat corpus.
Jubilando introivit In conspectu Domini, Quem amavit corde claro Eusebia virgo.
Sitivit virtute

In

3.

Nocturno.
Cantica.

2.

Ad

A. Super sponsam monilibus Adornatam gaudet sponsus Diademate decorus

3.

plena

In

Deo

ejus anima,
laetitia

Prae universis geutibus.
Responsoria.
1.

Et ideo
4.

Perfruitur gloriosa.

Ex
Et

aromatibus myrrlia
thuris pretiosissimi

Effloruit

Eusebia
nobilis

Egregia virgo regis Per opera superi Benedicebat Domino

Genere

Per saecula benedicto.


5.

135


Sanctitatis induta titulum,

In excelsis laudabilis, Quem laudant cives coelici Carminis Eusebia
lUic psallit prosa pia.

Juva

tibi

psalleutem populum.

In

2.

Ve

speris.

Ad Ad
Benedictus.

Magnificat.

A. Castitatis praefulgens speculum, Luinbos cingens nee solvens cingulum,

A. Flos late fraglans, Eusebia, flos ferens pudoris lilia,

Summi
Nos

patris flos, fructus,

filia,

tuere, nos prece praevia Rege, fove, Christo concilia.

Brev. ms. Brev. ms. Marchianense saec. 12. Cod. Duacen. 134. A. Antiph. ms. Marchianense Marchianense saec. 13. Cod. Duacen. 138. B. Antiph. ms. Marchianense saec. 16. Cod. saec. 15. Cod. Duacen. 117. C. Duacen. 118. D. In 3. Noct. R 1, 8 Accincta C. A bietet die Hymnenanfänge, welche de communi sind. Da Hucbald für die Abtei von Marchiennes mit Abfassung des Rictrudis-Officiums betraut ward, ist man geneigt, in ihm auch den Verfasser des Eusebius- und Maurontus-Officiums zu vermuten. Jedenfalls sind die AA ad Bened. und Ad Magnif. in 2. Vesp, jüngeren Datums

;

fei'ner ist auffallend, dafs

der

Name

Euseliia bald fünfsilbig, bald viersilbig

gebraucht

ist.

50.

De

saiicto Eutropio.
2.

In

1.

Ye speris.
Magnificat.

Ad

haec verbis commonemur
sit

Ad

non frustra Davidicis,

A. Eutropii festiva
celebrenius martyris

Cum
3.

horum Jesus noster

retributor facilis.

Pastorisque primo missi

Colentes ergo triumphum

A Roma
Ut pro
eo
infinitis

Xantonicis,

magni Eutropii
Recitemus vitam ejus mercedis non dubii.
Responsoria.

condonemur
gaudiis.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

1.

Ad

se Christus

praedicandum

Offeramus Christo

summa
V.
ejus
2.

primos legit nuntios, Legerunt primi secundos

laudum sacrificia, Quo fruens sacerdos
regnat Eutropius.

De

ac secundi tertios, quibus fuisse sanctus
fertur Eutropius.

Quem

successor Petri Clemens
veritatis

sacravit pontificem

In

1.

Nocturno.

Ac Xantonas

Antiphonae.
1.

tidum misit indicem,

Vera narrans gesta laudis de membris dominicis Gloriosum caput Christum
praedicat in subditis.

V. Monuit hunc fore Christi testem invincibilem.
3.

Dum

ad urbem destinatam

miles sanctus properat,

Invento Siiuouis ense
hostes Christi eaecat,

136
2.


Ipsum uude confessorem
recolentes posteri

V. Vertit Deus auditores et per ipsum intouat.
3.

Decoratum nesciebant
Corona martyrii.

Quod

ostensuni est

constnicta

In
1.

2.

Nocturno.

Aiitiphouae.

condigne basilica Translatoque illuc ipso
praesule Palladio.
Kesponsoria.
1.

Animas

lucralus multas

sanctus venit Xantouas,

Errores verus propurgat. lux tenebras effugat.
2.

Cum

spectareut corpus sancti

duo ex abbatibus.
Visa est cicatrix plagae
securis in capite:

Serere

uunquam

cessabat

seinen evangelicum.

Unde gaudeus Deo fruotum
obtulit viviticum.
3.

V. Quibus nocte subsecuta

Nam

omnis fere con versa regio Xantonica
2. et

per visum loquitur: Ictu, quem vidistis, sanctum complevi martyrium.
sie

Christo laudes referebat

martyr praeveneraude,
Eutropi, Xantonae,

per fidem

opera.

Respoiisoria.
1.

Quam
castus.

celer es miraculis,

Quod

sobrius
et

quam benignus

miseris,

fuit.

mitis

humilimus.

V. Sentiat te rogans quisquis, pontifex mirabilis.
3.

Testatur elector ejus Clemens beatissimus
Y.

A demente

papa date

:

Quadriga virtutum vectus Satau stnivit ocius.
Signa multa vivens
fecit,

patriae Xautonicae,

Eutropi. praesul sancte,

nos peccatis eripe,
2.

V. Pro Corona

tui

cursus

non est dubitabile. Probant haeu quae egit
subsequenti tempore.
^'.

laudes Christo promimus.
raira
Prosella.

Publica"sit miraculis

se
3.

non

falsa prodere.

Erepti aquae. igneae poenae. umbrosae Valde et putridae
ac immensae,

Praeobtusa quidam mente lacrimabant idolo, Cum luceret valde vita
signis
et

Tua

prece. petimus,

eloquio.

Dei vitae liaeredes Simus verae aeternaeque,
Sic pie a tormentis nos

V. Is securi caput caesus
migravit a saeculo.

Eripe.

In

3.

Xocturno.
1.

Ad Laudes.
Autipliouae.

Autiphouae.
1.

Post excessum cujus instat
tanta pei^ecutio,

Evangelizatum missus praesul Eutropius

Ut pauci deferrent

illi,

Non

tacebat Christi laudes

vix qui ejus tumulo.

diebus ac noctibus.

137
2.


Ad
A.
Benedictus.

Ostendebat cara Deo
lauduni sacrificia,

quam

praestas, gloriose

Orthodoxa
caritatis
3.

fide facta

opera.

Hujus

vita

Deo

laudes,

opprobria Diffamabat circumcirca mira Dei gratia.
idolis

Eutropi pontifex, Duobus modis vincendi, duobus martyrii; Eo, nam semper audiris, posce danda indigis.

4.

Laudemus Christum
cuncti Eutropio,

in

sancto

In
A,

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad
nostra

Qui pro vita
5.

tulit

totius bonitatis

corporis dispendia.

nesciens fons nimii,
Qui,

Auctorem

totius

laudis

quod petunt, saepepraebes

praedicamus Dominum, Qui certare dat electis
et

alienis fidei,

Yitam nobis sanctam sanctus
oret Eutropius.

vincendi praeraium.

Brev. ms. Xanctoneiise saec. 14. Cod. Parisieii. 16309. A. Brev. ms. Xaiictoneuse saec. 15. Cod. Parisien. 1308. B. Brev. ms. Xanctonense saec. 15. Cod. Parisien. 1307. C. Brev. ms. 8. Trinitatis Vindocinen. saee. 13. ex. Cod. Vindocinen. 17 E. D. Brev. ms. Trecense saec. 18. Cod. Trecen. 1147 add. saec. 15. E. Brev. ms. Trecense saec. 15. Cod. Trecen. 1847. F. Brev. ms. Lemovicense saec. 15. Cod. Mazarin. 350 (774). G. Brev. ms. Xanctonense? saec. 15. Cod. Parisien. 13 233. H. In 1. Vesp. super Psalmos hat folgende A; (O) Eutropi egregie, O pontifex praecipue,

H

O

fulgens

gemma martyrum, O

et sidus

eximium,

In Omnibus amabilis Et in cunctis laudabilis, Sis nobis clemens ubique, Quibus es praesens Xanctonae. R 2 In 2. Noct. R 1 prosaisch H. R 1 H. R 3 R 2 H. In R 3 der zweiten Nocturn H. 3. Noct. R 1 R 2: Intercessor egenorum, Pie potens ad Dominum, Eutropi, profutura Quaeque nobis impetra, V. Id te posse mundo multis Ciarum fit miraculis. R 3 prosaiscli H. In 2. Vesp. ad Magn. hat neben der obigen noch folgende Antiphon: Praefulgens roseis, Eutropi sancte, trophaeis. Lux Aquitanorum, rosa propria Xanctonicorum, Tu surdis auris, lux caecis, semita claudis, Naufragio mersos, vinclis solvens religatos, Solve jubente Deo nexus a pectore nostro,

=

=

=

H

Xamque, quod in terris solvis, solvetur in astris. Die Erweiterungen des monastischen D haben angesichts der übereinstimmenden Saiuter Texte kein Interesse. Zu bemerken ist, dafs der Name Eutropius stets fünfsilbig gemessen wird.

51.

De sancto Fiuiano.
Cultor justitiae,

In

1.

Yesperis.

Super Psalmos.

A. Salve, lux Midiae, pater et speculum monachorum,

Tu

jubar et fios philosopliorum, defende pie nos a fornace dolorum.

138

V. Vacca gaudet de vitulo

Ad
A.

Maguiöeat.

pater alme, tuum,

Redivivo diluculo,

nomen

sit

sanctilicatum,
3.

Quo

vir fuit refectus.

Vincens daemonium nostrum tu vince reatuni

Regressus in Clonardiam

Ac

(lue

hunc populum

super aethera magniticatum.

Ad cathedram lecturae Appronit diligentiam Ad Studium scripturae,
Adquirit sapientiam

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Exsultemus Finniano Jubilemus diluculo,
Cujus dogma fuit favus Praedulcis in populo.

Non tamen vi naturae; V. Dens in dando gratiam Fudit intelligentiam
Et
visionis purae.

In
In
1.
1.

2.

Nocturno.

Nocturno.
1.

Antiphonae.

Antiphonae.

Verbum, mortis pharmacum,
servit

In doctrinae poculis Yix inveni parem,

Deo

gratus,

Omnium
2.

in oculis

Dum
2.

doctoris cathedrara

Te cum invocarem.
Ut
brutis nasturtia

ascendit beatus.

Prece sancti Saxones montes obtexerunt,

Piacent vel haec herba,
Cunctis erant dulcia

Ea
8.

re in Britones

Finniani verba.
3.

quare fremuerunt? Qui de tuo nomine

me
Ut

vellunt ingrati,

Qui dedisti in honore Te pro homine, Providisti de doctore
Nobis, Domine.
Responsoria.

quid, inquit,

Domine

sunt multiplicati?
Responsoria.
1.

Dum

fervet

ad aetherea

1.

De Roma dum
Inter senes
lis

regreditur,
oritur

Loca petens siderea

In terra Britorali

Summi
Carnem

regis honore,

In agonis hac area
terit

De

cura pastorali,

terrea

Castitatis amore.

V. Sic se cinxit interea Zona praedira ferrea Scaturiens foetore.
2.

Sanctus judex eligitur Consensu ex aequali; V. Linguam ignotam loquitur, David praesul efficitur

Concordia vocali.
2.

Trino

fulsit

miraculo

Dum

Sanctorum tabernaculo
Hospitio susceptus,

pater hunc persequitur Comes Lageniensis,

Haeres saeviens sequitur
Militibus appensis,
Collisus uatus moritur

Vivum funus oraculo, Vinum Ivmpham in vasculo

De

coelo est adeptus.

Jam

sociis

eversis;


V. Vati comes obsequitur,
Parenti proles redditur Militibus conversis.
3.

139


De
3.

V. Prior cum improperio Sublato monasterio
terris evolavit.

Infelix turba

Saxonum

Furibunda insania
In Britones surrexit Desolans pacem pectorum,
Sancti velut inania
V.

Hiob ut alter patitur, Abel ut fidus graditur, Ut Henoch exorabat,

Eloquia despexit. Orante victore daemonum,

Quos horruit Britannia, Sub montibus contexit.

Ut arca Noe regitur, Ut Salomon sie loquitur, Ut Paulus praedicabat V. Ut Tobias compatitur, Ut Hellas sie rapitur, Ut Moyses minabat.

In

3.

Nocturno.
labile
1.

In Laudibus.
Antiphonae.

Antiphonae.
1.

Omne rerum
Iste

quisquis superabit,

tabernaculum pure habitabit.

Finianus haereticos Per sermones propheticos Constanter informavit, Hie simul sacrificio

2.

Exile per pabulum Yincens se virtute

Coelorum
2.

et

hospitio

Mundum
Domini
3.

vicit

ac zabulum

Quod Dominus regnavit. Senes cum junioribus,
Sacris ditati moribus,

virtute.

A

pestis letiferae

Deum Abrahae

laudate,

Liberemur guerra, Nobis super sidera, Domine, sit terra.
3.

Oris apertis faucibus

In Finiani laudibus

Excelso jubilate.

Responsoria.
1.

Ex

ubertatis hortulo

Opes sparsit pauperibus Jesum sequens pro viribus Ut alter Zebedaeus,
Sic ex gratis operibus Erexit in sideribus Ejus cornu Deus.

Gnarus antistes satiat Christi plebem catholicam,

Ut

spiritu proficiat
4.

Scalam pandit ad gloriam

In hac vita carceris

Ut suos

salvos faciat.

Dans exemplum
Antistes,

posteris
vixit,

V. Cunctis datus in speculum Multis poenis se cruciat Sed adspexit in populo Ut ad se nos alliciat.
2.

dum

Lingua mane, vesperis,
In adversis, prosperis

Deum
5.

benedixit.

Degens

in monasterio

Vir prioris imperio
Irrisus subjugavit

Doctus indoctos docuit Fidem, mores, ut potuit,
Constanter praedicare, Jesum, quem corde coluit, Voce ferventi monuit

Boves furentes devio, Completo ministerio

Deo dante

donavit,

Per orbem collaudare.


Ad
A.
Bfcuedictus.

140

_
1

u

2.

Vesp

er

i

s.

doctor Hiberniae.
Victor intideliuin.

Ad

Maguificat.

Thesaurus l'lonardiae Nee nou Privilegium Cathedrae Midensis

Dono tuae

gratiae

Fer nobis aiixiliuni Ut de donis gloriae
Ditemur immensis.

A. Ave lux Clouardiae, Pater Finiaue, Viator Turoniae, Ferens iter grave, Lima nos vecordiae \i virtutis a vae Cor daque coucordiae

Gaudium

suave.

Brev. ms. Hiberuicum saec. 15. Cod. Oxtuiien. Miscell. l^iturg. 215. A. Culgan, Acta SS. Hiberuiae p. 400 sqq. B. In 1. Vesp. Super Ps. A. fehlt B: dies setzt hier die fünf Antiphonen der Landes ein: Ave dux Midiae A, was verbessert ist nach Analogie der Antiph. ad Magnif. in 2. Vesp.. wo A ebenfalls dux statt lux liest. Invit., 3 favo A. In 1. Noct. A 3, 1 Quae de tuo A. A 3, 2 Me volunt A. R 1 4 In agones hac A, In agonis area B. R 1. 5 Carnem texerat terra R 1. 8 praedita AB. R 2, sq. Vinuni e Ivmpha in vasculo, das andere B. R 2, 6 De coelis B. R 2. 9 fuit privatus B. fehlt B. In 2. Noct. H 2, 3 Haeres se crucem sequitur R 2, 1 patrem A. A 2, 1 narstutia A. R 2, 7 Bl comes A. R 3, 3 Desolvens A: pacem peccatorum AB: A. lies Pictonum, was der Reim fordern würde V R 3, 7 Orante victoriae A. R 1, 2 antistes sociat A, satiare B. Li 3. Xoct. A 3. 4 Deo sit A. R 2 fehlt B. R 3. 1 Job ut alter AB. In Land. A 1, 4 in sacrificio A 2. 1 cum minoribus B. AB. A 2. 5 Xon ignavis laudibus B. A4. 4 Meridie, A 3, 4 Sic fehlt B. A3, 6 Ejus cornu Dominus B. A 5, 2 Fidem et niane, vesperi B. A 4, 5 adversis et prosperis B. m »res B. Ad Bt-ned. A, 2 Lictor infidelium B: 8 donis gratiae B; 9 fehlt AB. In 2. Vesp. ad Magu. A. 1 dux Clonardiae A: 5 sqq. Juva nos vecordes in virtutis ave, das übriofe feht B.



.

— —

— — —

52.

De saneto

Firmiiio.

In

1.

Vesperis.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

E. Pro nobis miseris, pie pastor. ne pigriteris

Regem

Firmini,

Exorare bonum,
qui fecit cuncta. patronum,

qui nescit cedere üni,

Semper adoremus,
laeti

V. Ut nos hinc ad se
trahat.

sibi jubilemus.

o Firmine beate.
Magnificat.

Ad
patris

In

1.

Nocturno.

A. Cuncinat ordo chori
omnipotentis honori,
Antiphonae.

Qui te firmavit, Firmine, sibi ditavit, Ecclesiae postis ürmissime victor et hostis.

Moribus

et

vita

serieque reluxit avita,

Sed meritis morum
titulos

transcendit avorum.

141
2.

Ortus Narboiiae, zabuli pressa ditione
Deseruit gentem gentilia sacra colentem.

Kesponsoria.
1.

Hic

vir

cum

turbis

dum

portas introit urbis^

Oscula leproso
dat terribili scabioso

3.

Et

petit

Uzeciam

veram quaerenclo sophiam,
Servos, aiicillas

Y. Restituitque cutem

simul amissamque salutem.
2.

postponens praedia,
Responsoria.
1.

villas.

Cumque thorum premeret
noctu languensque jaceret,

Angelus accedens
has voces adstitit edens:
Y.

Fratres, laetemur

sacramque diem veneremur,

Quo

deliquisti,

Qua

coepit vere
3.

delevit gratia Christi.

vitam Firminus habere, V. Sit lux haec celebris,
sit

Subdidit absque mora,

quam
Gras,

sit

prope funeris hora,

pulsis

Clara tenebris.
fili,

ait,

in caelis

2.

Digne Dei
bone,

concivis eris Michaelis,

provide pastor
et

Y.
ovili.

Ac

florens palma,

Rite gregem tractans
pietatis

quam
In

concio percipit alma.

ubere lactans

;

Y. Res probat ipsa datum digne tibi pontiticatum.
1. 3.

3.

Nocturno.

Antiphonae.
Impliciti morbis
in partibus illius orbis

Vir casti cordis
totius et inscie

sordis,

Patris virtutem

Mirari posset,
tua qui jejunia nosset,

sensere merendo salutem.
2.

V. Pervigil in psalmis
insistens cantibus almis.

Quadam

vero die

surgit sanctaeque Mariae Yalvas intravit

missamque

illic

celebravit.

In

2.

Nocturno.

3.

Dum

vero vadit,

Antiphonae.
1.

sicut sacra lectio tradit,

Dulce melos audit,
Praesule defuncto Firminus ab ordine cuncto
Poscitur, legitur,
rapitur,
2. In

quod coelica concio plaudit.
Responsoria.
1.

dignus reperitur.

Hunc

decet extoUi

vocis

moderamine

molli,

medio gyro murorum schemate miro Ecclesiam struxit,
laus cujus ubique reluxit.

Cui Deus
Y.

hymnorum
superorum,

dedit auditum

Hunc admiremur
cantuque sacro veneremur.

3.

Altera vero

foris,

2.

Cumque boves funus
traherent, bos occidit unus,

non parvi structura decoris, Yerax est testis
patris actibus hujus honestis.

In bovis occursus

properans quem sorbuit ursus,

n


Y.

142
4.

Ejusdemque pari didicit fem blanda

In

Domino

crevit

jugari.

Dominique

in

monte

quievit,

3.

Xon hunc pauca virum
reddunt miracula minim.
Vita, lege necis
5.

Ad

lau dem cujus
cleri

vox

personet bujus.

Laus

igitur

Domino

reparantem lumina
V. Erectis claudis

caecis.

resonet clarissimo trino,

Hie pro quo mundus
superatur sie furibundus.

resonant pi-aeconia laudis.

Ad

Benedictus.

Ad Lau des.
Autiphonae.
1.

A

Nautae turba minis ad mortem ducta marinis,
Illico

tranquillum

Laudibus

est

dignus
insignit,

pastor bonus atque benignus,

Quem Deus
quem
2.

habet aequor ut invocat illum, Firminns dictus. Firminns sit bene dictus.
I

sanctus spiritus ignit.

n

2.

Y esperis.
Magnifieat.

Donis florescens \irtutis adhuc adolescens
In Christo crevit

Ad

semper mundanaque
3.

sprevit.

De Domino meditaus
et

in

omni tempore vitans
voluit
cnicifigi.

CriminibUb subigi

mundo
reluxit ad vita.

A. Christum laudemus laudandoque raagniticemus, Qui sancto palmam Firmino contulit almam Et confessorum numeiiim fructumque bonorum.

imp. Vapiuci 1499. In 1. Xoct. A 1. 2 serveque 4 titulos transcendit araoris. R 1, 3 vere felilt. In 2. Xoct. R 3. 4 couscins eris. In 3. Xoct. A 2, 4 illic ergänzt. R 1, 4 audituri superorum. R 3. 3 lege nescis. Ad Ben. 1 Xauti 4 jubet aequor ut: o Firminns et vinctu«.

Brev. Vapincense

—A

1.

— —

— —
:

53.

De sancto Firmiuo.
Qui corouat gloriosum Super aethera Firminum.

In

1.

Y esperis.

Super Psalmos.

Coelorum Dominum
glorificemus

Firmini celebris
festa

In

1

.

X

c

t

u

r

0.

colentes,
1.

Antiphonae.

Cujus concelebrat voce perenni

Stemmate praeclarus. vir nomine Faustinianus,
Doctrinae speculum, fidei jubar Ambiauensis, Ecclesiae genuit.

Festum tripudians
ordo supernus.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

quem Firminum
2.

vocitavit.

Adoremus Dominum.
Confessoiiim praemium,

Cujus principio vita beata


Maturis teneros sensibus annos Oppressit veterum facta sequendo.
3.

143
2.

Ne
Otia

fervor juvenilis
superaret,

eum

Actibus et verbis conservans corpus honestis, Arcem conscendens optandae virginitatis, Tutus despexit
spicula luxuriae.

vacuum

diflfugiit

mentem

perimentia, sacris

3.

Congaudens
et

laetis

Saepius insistens precibus librisque legendis.
Resijonsoria.
1.

moestis compatiendo,

Exoptans aliis, quaecunque sibi cupiebat,
Yires pestiferae
subniit invidiae.

His studiis puer
refertus

iste

amore supemo,
Responsoria.
1.

Delicias spernens

mundanae

luxuriei,

Cumque jam

salutis

auctor,

Optabat patriae
coelestis adire

electorum gaudium,

senatum,

Talis vitae declarandum

Y. Moribus egregiis praeponens alma caducis.
2.

comprobaret meritum,

Aetatis lubricae

Mira coepit operari per hunc suum famulum,
Y.

quae poscunt tempora, vitans Et magnis modicos ornans virtutibus artus, In robur meruit

Ne

lateret indigentes

luce
2.

lumen spien didum.

Hac

Joliannes, Lugdunensis

mundus transire virile, Y. Quod nuUus potuit,
nisi
3.

pontifex egregius,

Fama

viri

sacro flamine fultus.

claris

gaudens factus pro magnalibus,

Carnis ab illecebris

Emerso

flore

juventae

Jam

vir exstans hie beatus
vitiis

Grates rerum patri solvens intimis ex sensibus, Convocatis Gallicanis
in

Bella parat

unum

praesulibus,

Fidei circumsitus armis,

Ambianicis Firminum
consecravit plebibus,

Ut Corona perfruatur
Y. Multiplices vigil exsuperat cuneos vitiorum.

Y.

Ut

benignis

verbum Dei

ipsius sermonibus

Pullularet profanorum

occultatum vepribus.

In

2.

Nocturno.
3.

Gloriosus

liic

antistes

Antiphonae.
1.

Ambianis remeans

Yestitum nudis, dans esurientibus escam

Tam

benigne
sibi

quam prudenter
traditam

plebem
Invitavit

Munere

largifluo,

ad coelestem

parcesibi quaequeministrans,

introducens patriam,

Supposuit pedibus crimen avaritiae.

Y. Yerbis atque factis docens eos vitae semitam.


I

144


Carnis viribus abjectis
Coeli jungitur catervis.

n o.

Noc

t

u riio.

Antiphonae.
1.

Haec

inter

Romam
illi,

V. Reddidit caecatis visum^

pergendi magna voluntas
Accidit

Claudis gressum,
Liberavit, quos vexabat Vis iniqua daemonum.
8.

Ut

loca,

quae cineres

Petri Paulique tegebant,

Adest dies gloriosa

Viseret orans.
2.

Excepit gaudens

fama volitante patronum Advenientem Papa Vigilius hunc, vigilis quem nomine dignum
Vita docebat.
3.

Annuatim recolenda, Qua confessor venerandus Carnem reliquit Finninus. Ut post carnis vitae lapsum Deo vivat in aeternum. V. In lege Domini fiiit voluntas
ejus die ac nocte.

Expleto voto triduoque moratus ibidem

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Cum
Ne

patre summo,
sibi

comissa

Sanctus Firminus
coelestibus adsociatus

plebs desolata magistro

Vim

pateretur
tueatur ut ipsam.
2.
illo.

Signis miriticis.

Hostis perdocti,

quantus erat, docuit.

reditum,

Ad

cujus sanctum

Poscit ab

languentia

membra
chrum

sepul-

Responsoria.
1.

Summus ad haec

praesul
3.

Vires antiquas
coelitus recipiunt.

Firmino dicta beato Sacra paravit: Ad patriam regredi concedimus atque jubemus,
Sancte sacerdos, Jus et apostolicum Romani laude senatus, Ecclesiaeque Gentibus occiduis nostra vice praeiicientes Praesulibusque, Y. Agricolam, messis

Creditur aetherea
pastor Firminus in aula

Subveniens miseris
talibus indiciis.
4.
Sit,

benedicte Dens,
gloria,

tibi

quem

benedicit^

Quisquis sanctoram
festa pie recolit.
5.

Laudemus Dominum moderantem sceptrapolorum^ Per quem Finninus
confessor gloriticatur.

Domini quoque multiplicetur,
Eligimus
2. Apostolicis
te.

praeceptis

In

2.

Vesperis.
Magiiificat.

Exhortatus vir insignis Urbem redit Ambianis, übi plenus sanctitatis Post haec vixit multis annis; Sicque clarus claiis signis

Ad

A. Ave, pastor gloriose, Ave, confessor inclite, Firmine vir sanctissime.

i


Qui

145

Ave, regi regum tuae
Preces, pater, sunt acceptae,
te sanctum sanctissima Sua probavit dextera, Cum missarum solemnia

Celebrares suppleus cuncta

Tua manu consecranda.
Tuis quapropter precibus

Emunda, quae commisimus.
Brev. ms. Ambianense saec.
*^/i4.

Ambianense

saec.

15.

Cod.

Ambianen.

Brev. ms. Cod. Arabiancn. 112. A. 113. B. Brev. Ambianense imp.

Parisiis 1520. C.

In 1. Vesp. ad Magn. A prosaisch. In 3. Noct. A 1, 1 Haec iter C. R 2, 9 risum A. — In Land. A 4, 2 benedixit C Ad Bened. A prosaisch. Das Officium zeichnet sich aus durch eine bunte Mischung verschiedener Versarten innerhalb derselben Strophe. Es g-iebt zwei Heilige des Namens Firmin, beide Bischöfe von Amiens die beide am 25. September verehrt werden, von denen der eine (vgl. das folgende Officium) Märtyrer, der andere Bekenner ist.

— —

,

54.

In Inveiitione

s.

Firmini.

In

1.

Nocturno.

Indiciis sensit variis

Antiphonae.
1.

grex religiosus,

Quantus erat vel quid poterat
Martyris insignis Firmini inventio, signis Multis famosa
pastor pretiosus.

V. Obsequium
Fulsit
ei

sibi

namque pium

coelo tribuente
virtute Dei

multumque Deo Omnibus obsequiis
2.

pretiosa,

lux missa repente.
2.

est recolenda piis.

Sed

ditata

bono

Lux

radio terrae gremio,
te nitebat,

Domino miserante patrono Munere pro tali
merito plausu speciali

qua per
latuisse

Reliquias prideni plurimas

docebat,

Urbs Ambianis
exhilarata canis.
3.

Namque
Hoc

sciens cor prospiciens

Votum fore dignum
quaerulis tribuit famulis ex grammate Signum, V. Ut foderent et perciperent,

Unde

tibi,

Christe,

laudes referens chorus iste Plaudat et exsultet, variis et in orbe resultet Laudibus ecclesia
sedulitate pia.

quod tam cupiebant, Et paribus quidem precibus
votisque petebant.
3.

Ut

patuit,

locus enituit

Responsoria.
1.

mox

diguus honore,

Cum

glacie tellus hodie
rigeret,

Mirifico satis

immodico

brumaque Et mediis
Dreves,

perfusus odore,
Sol etiam torrendo viam

diffusa viis

nix alta jaceret,
Historiae rhythmicae.
11.

copiae glacialis
10

n

146
Incaluit

nee post riguit
hiemalis,

3.

Egregii pariterque

pii

gravitas

V. Sed tenenim ver florigeruni

miracula tanta Qui reeolis, cum recticolis

Caput extulit

liora.
t'uit

nova cantica canta,

Qua

inicuit.

qua geiimia

Nee

dubites,

ea

si

retices,

producta decora.

mirabiliora

I

u 2

.

N

et u r

0.

Antipliouae.
1.

Moxque

dies,

quam

teiiiperies

Posse Deum, sed semper eum devotus adora; V. Qui potuit, quidquid voluit, quod saepe probavit, Magnifieans et glorificans, quos ipse vocavit.

ea sie decoravit,
Delicias urbes alias
sensisse
2.

probavit.

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.

Belovacum nee Cameracum
nee Teroanenses.
1.

Quando

fuit.

res

non

latuit

nee Noviomenses.
3.

Quanto naturalibus Operibus Magis sunt contraria
Prodigia.

Sed propria mox quisque qua sensit odoreni,
Vertit iter

via,

Tanto sanctis omnibus Major inde gloria.
2.

Domino

pariter

Nihil mirabilius

moderante laborem.
Responsoria.
1.

Quam

nocturnus radius,
contrarius

Ut noete
Tunc
niraia

Fiat noctis socius.
3.

cum

laetitia

Tam

sacrum ministerium

stupuere videntes.
Sic faciem renovasse

Celebrante Salvio

diem

camposque

virentes.

Litigium foret ergo pium tibi cernere pulchnim,

In Ambianensium Suburbio, Vicinarum eoncio

Superveuit urbium

V.

Cum
Tam

properant, ut vota ferant

Odore

solo nuntio.

tangantque sepulchrum.
Responsoria.
2.

miri qua parte viri

Sacra

membra

ferentes

1.

Substiterant,

quando poterant
deliciis

Stupet liorror hiemalis Et miratur, quae vel qualis

penetrare sequentes,

Est

ista mutatio,
iste

Ceu
Ora

variis

ibi

Quis est

tam jucundus,

impressa tenebant viae, qua reliquiae
sanctae veniebant.

Pro quo vernat ita mundus Hiemis in medio,
Y. Dans naturac fracto jure Rosam juneto lilio.
2.

V. His pridem dant scripta tidem,
sie

namque

priores

Delicias mittuut patrias

Adjaeentes populi, Quis hujus miraculi
Detulit ruraores,

ad superiores.


Ut
ita veneritis
siibitis,

147
Meruit honorari, Ut sanctorum Fusciani
Victorini et Gentiani

Gressibus tani

Ac De
V.

si

liabueritis

Proprios doctores,
locis

Corpora inveniret.
2.

vestris

siuguliV

Inveniendum
Beatissimi

Odor fuit nuntius, Quo perl'usi dulcius
Occurristis seduli.

Firmini martyris

Corpus beato
Praesuli Salvio

3.

Odor

sancti

non solum cohibet

Morbos
Saiiat lepraiii
et

leviores,

Digne pro meritis Honorando
Misericorditer
Reservavit.
3.

sanat quoslibet
Pessiraos humores.

Odore

mellitluo

Polens talis medicus, Cujus vires operis
Sensit elephanticus

Perfusi continuo

Convalent aegroti;

Nee

soli,

qui veniunt,

Secus ripam Ligeris.
V. In hujus memoria

Sed vim ejus sentiunt Etiam remoti.
4.

Tenet in homagium

Elementis immutatis

Ab

ecclesia

Tempus
Et
5.

factus est aestatis

Vallem gentium Haeres sui generis.

In horrore nivium,

totum dedit gratis Mundus ad obsequium.
se

Ad Landes.
Antiphonae.
1.

Virent prata, fiorent liorti, Sed et fructus sunt exorti

Praesul Honoratus nomine

Formae jam Nee est ante
Visus tantae

plenariae,

Et merito ac nobilitate Tantae dignitatis munere
Brev. ms, Cameracense saec. 15.
Invitat. fehlen.

Calor epidimiae.

Erste Vesper Cod. Parisien. 17295. In 2. Noct. In 1. J^oct. F^ 3, 6 capie glacialis Hs. A 2, 2 Teroanensis Hs. A 2, 4 Noviomensis Hs. In 3. Noct. R eine Verwechslung, die sich vielleicht aus dem 1, 5 Pro quo servat Hs. In Laud. R 3, 12 Tenet in hominum Hs. Hauptwort verna erklärt. A 5, 6 ist dem Sinne nach rätselhaft. Ad Bened. A prosaisch.

und

,

— —

55.

De sancto

Folquiiio.

In

1.

Vesperis.
Magniticat.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Ad

A. Exsultemus Deo omnes

Hunc

in

sanctis

collaudantes

Deum magnum Dominum
Adoremus
humiliter,

Folquine sacer, ave, Preces audi, culpas dele,

Qui Folquinum sanctum suum
Coronavit perenniter.

Nos bis festis fac adesse Et aeternis non deesse.

10*

148


V. Yirtutum clarus
titulis

In
1.

1.

NocturDo.

Antiphonae.
In Folquini mente sacra

athleta beatus

Seniper

fuit

lex divina,
sanctitatis
4.

Ordine Melchisedech rite locatur ad haec.
Constitutus in sublimi

Ünde fructum
2.

In tempore suo dedit.

Hie studebat in timore Regi Christo deservire, Discipliiiani apprebendens, Viani justam non relinquens.

speculator Domini Clamat verbis et exemplis

salvantur plurimi, V. Ecclesiaeque decus
et

simul Omnibus omnia factus.

3.

Invocantem exaudivit Sanctum suum, quem dilexit, Hinc jam nobis, rex, placare

In

2.

Nocturno.

Autiphoiiae.
1.

Eo
4.

tibi

supplicante.

Ad

hunc montem suspirare

Verba sua ac clamorem Dei flectens ad amorem

Fac nos, praesul sanctissime, Ut exutos carne gravi
Excipiat aula
2.
coeli.

Domum
Adstans
5.

ejus introivit,
ibi

regem

cernit.

Vitam

ei

dulcedinis

Nomen tuum, o Domine, Quam est eunctis mirabile,
Qui,

Tribuisti in supernis,

Longitudiuem dierum

quem

vita

decorasti,
3.

Coelo dignum sublimasti.
6.

Donans omne per saeculum. Hie animam adhuc vivens

Aequitatem vultus Dei Quia novit contemplari, Hüne in monte sancto palma

Non in vano Nunc a Deo
4.

accipiens
salutari

Suo gaudet coronari.

Laetum

ditat

sempiterna.

Responsoria.
1.

Omnis terra Deo cantet Et cum sanctis annunciet
In populis ejus mira, Inter gentes magnalia.

Ortus Clara puer sanctus Folquinus prosapia

Imbuendus
Datur

liberalis

5.

doctrinae scientia
scholis, post

Regnat Deus in aeternura, Cujus est cum sanctis regnum,

nonnuUis

profuturus populis,
V. Derelictis a superna

Unde tibi, o Lux orta est
6.

Folquine,
laetitiae.

Jesu Christi gratia.
2.

In conspectu summi regis Jubilando sanctus plaudit,

Indolis eximiae

sacra dogmata philosophiae

Hinc cantate exsultantes, In cithara psalmum dantes.
Responsoria.
1.

Ut primum cepit, nil mundi gaudia
tibi,

duxit,

V. Tota virtute satagens
Christe, placere.
3.

Vir beatus sancti glebam

Audomari inclitam
Dolet captam sequens eam, sed superna pietas Corpus sistens hostes fugit,
hinc praesul tripudiat.

Ad

regimen sancto

pietatis

amore vocato
votis

Cunctorum

datur infula pontificalis.


V.

149
2.


Diem festum solvit sancti Insistens quidam operi, Quo percusso vi divina

Amborum

meritis

Dum
2.

operatur vis deitatis, sacer ille suae
redditus est patriae.

vult sanctum supplantare praesumptor adveniens, Ob reatum hunc percussit ira Dei saeviens,

Dum

V.

Ac

Contrahuntur ejus crura repens manibns
longos traxit cruciatus^

Cui, Folquine,

suum

reparas sanctissime gressum.
3.^ Praesul

V.

Cum

sibi

conjunctis
luit improbitatis.

Christi gloriose,

poenam
3.

Servis tuis condescende,

In Sithiu tumulari

Tui pignus^sit amoris
Praesentia corporalis, V. Post vitae cursum
trahe nos ad gaudia sursum.
4.

Voto

fuit

sacerdoti,

Moxque Deus

cunctae plebi

Sacrum corpus comitanti Per aquarum vastum amnem

Rex coelorum,

pie Deus,
illius,

Viam parat
V.

glacialem.

Ad

te

spectat laus

Cujus in
ruit

obsequium obviam concio fratrum

Tu per eum nobis parce Ac redemptis miserere.
V. Plasma, Christe, tuum defende benignus ab hoste.

Bertinique latus
est

ad dextrum tumulatus.
viri

4.

Ad

sepulchrum

Dei

Quidam pedum sospitati Monachorum est donatus,

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Unde
Haec

illi

plus devotus

in laude scribit ejus.

In decore tuo, Deus,

V. Folquini veneranda patris hie merabra locantur,

Tecum regnat

vir beatus,

Sanctitudo domus tuae

Qui praesul Morinis
exstiterat celebris.
2.

Decet eum sine
Cuncti

fine.

Deo

jubilate,

Nomen
In
3.

ejus est suave.

Nocturno.
Cantica.
3.

Cujus portas, o Folquine, Meruisti introire.

Ad

Vir beate, te poscentum Offer Vota regi regum,

Ad

te,

Deus, vigilantem,

In te semper sitientem,
Suscepisti exsultantem

Qui cibaris pane

vitae,

Christo tibi cohaerede.
4.

Tuum sanctum
Sancti Dei
et

sacerdotem.

humiles

Responsoria.
1.

Ac Domini

sacerdotes

In occursum sui regis Dei servus vigilavit,
Ut,

Folquino regem Christum Benedicant in saeculum.
5.

Cum

dum

venicns pulsaret,

Landet coelum, landet terra
Creatoris magnalia,

Ei statim aperiret. V. Ad nutum Domini servivit mente fideli.

Nosque dignos tua laude Fac cum sanctis, rex gloriae.


Ad
A.
Henodictus.

150
2.


Hie athlcta
tuus,

celebris pietate patronus,

Folquine, tuis
pius pastor coelitus adsis,

Post invictorum
certaniina piena laborum Migrat ad aethereas

Te inemorein
faciat

nostri

cienientia Christi,
8.

Ac

hüdie gaudendo choreas.

per eum, Christe,

nobis petinius miserere.

Quam

laetis

donas,
Coronas,

quem sie, Deus alme,
Coelica largiris

In

2.

Yesperis.

aeternaque pro perituris.

Antiphonae.

Ad

Magnificat,

Gloria sanctorum,

Deus, accipe vota tuorum

Nosque tuas laudes
in Folquino venerautes Respice placatus nostros solvendo reatus.

A. Rex inmiense, sanctis palmam Praestans nobis da veniam Et clementi bonitate

Cum

Folquino nos respice,
est corpore,

Ut, qui praesens

Nunquam

desit pietate.

Antiph. ms. Bertinianum saec. 15. Cod. Audomaren. 204. Ad Matut. R 1, 7 4. Coronat Hs. In 1. Noct. R 1, 1 Ortiis inclita Hs. Derelictus Hs. Verfasser des Olticiiiins ist zweifellos Folquiniis Abbas L a u 1) i e n s i s (968 — 990\ der auch die Tita Folquini g-esclirieben. Ygl. INIonum. Genn. 88. XV 1, 8. 428 Was uns nämlich hier das 4. Responsorium der zweiten Noctiirn berichtet, dasselbe erzählt uns die Vita (1. c. 8. 429, Nr. 12) von einem Mönche Namens Folquinus, der oflenbar mit dem Schreiber der Vita identisch ist und der, quoniam grammatice erat instructus, auch eine Grabschrift in drei Distichen verfafste. Die "SY'rskunst des vorliegenden Officiums trägt auch alle cluirakteristischen Zeichen des 10. Jahrhunderts an sich, wie ein Vergleich mit Officien und Hymnen derselben Zeit, ich erinnere an
luv.

11'.

Hucbald, beweist.

56.

De sancto Fasciano.
4.

In

1.

Vesper is.
seni

Cumque Dei cuperent
Quintino numina
Vinclis praefecti
fari,

Antiphonae.
1.

Bis

quondam

venere patroni, Gallorum populis

Roma

vexantur Rictiovari.
5.

depromere jussa
2.

tonantis.

Praeconiis plures

Addicti poenis oculorum lucc privantur, Verticibus sectis

Christum sanxere vacantes,

palmam meruere
Ad
Magnificat.

triumphi.

Optatum
3.

intirmis

robur reddendo catervis.

Quos

v^ictoricus

A. Speciosus splendens Christus
in omnipotentia,

caelebs inter fuit unus

Aut Tuscianus
socia deitate refertus.

Qui sanctorum exstas decus et fomes sensit! cus,


Tusciniani nobis atque
Victürici

151
3.

Nobilitate cluens

martyrum,

Gentiani quique donas celebrare praemia,

quibus obvius ecce viator Gentianus adest iuclitus atque Senes.

Petimus, ipsorum ut nos niuniant suffragia,

In
1.

3.

Nocturno.

Quorum

tibi

gloriosa
sancti

Antiphonae.

coniplacuit passio.

Alloquio cujus

dum

forte fruuntur,

Ad Matutinum.
Invitatorium.
2.

Ejus agnoscunt corda sitire Deum.

Ante

Christum suppliciter regem regum veneremur, Qui donat sauctis praemia digna suis.

bis jam triduo perhibet se corde subactum,

Ut mentem votis cogat amare Deum.
3.

Cum

vicissim pastu sancti

solarentur mutuo,

Praeses

plectens

mox

advenit

In

1.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Gentianum capite, Reliquos ad capiendum
deducens martyrium.

Sceptra caduca

soli

cum Maximianus
Praesidis ad solium

haberet,

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

provexit Rictiovarum,
2.

Praeses

ait
:

sanctis
dicite,

Tempore quo plures

astutus

cujus

Roma

venere

fideles,

Estis cultores

Gallorum plebi coelorum pandere regnum.
3.

numinis atque Dei
2.

?

Nos, ajunt, patrem, verbo qui cuncta creavit,

Quos inter

coeli

Formavit sancto
flamine quique suo

Fuscianus,

mystica lampas,

Et Victoricus
simili

Credimus
3.

et

veneramur.

fulgore refulsit.

Sanctos tunc oculis
frustrata est praesidis ira,

In

2.

Nocturno.
4.

Clavis ignitis

antra rimans capitum.
Antiphonae.
1.

Gaudebant
sese pro
Affligi

sancti

His inerat

fidei

nomine Christi

lumen Christique triumphos
Dicere, deine curae

poenis

suppliciisque mori.
5.

Quintinum quaerere sanctum.
2.

Corripiens tunc tela

manu

Regia martyrii redimitum munere coeli Sed jam Quintinum sumpserat emeritum.

Mavortia praeses
Transfodit sanctos

atque necavit eos
Verticibus sectis.


Ad
Benedictus.

152

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

A. ^leiiibra beata florent

cum

vitao

munerc quassa,

Ad

Sanctis paratur
gloria continua.

A. Tibi, Christe, semper exstat
laus et jubilatio,
Fusciaiii,

Lux cmissa

polo

Yiotorici,

loca [sacra] forte venustans

Gentiani pariter

Dignos fuisse indicat,

Hodie qui nos

laetari

Quod

coeli penetrent

concedis martyrio.

eorum

spiritus

aulam

Christi favente
Brev.

gratia.

ms. Catalaimense saec. 13. Cod. Calmoutan. 31. A. Brev. ms. Cod. Parisien. 1258. B. Brev. ms. Meldense saec. 14. Brev. ms. Catalaimense saec. 14. Cod. Parisien. Cod. Parision. 1266. C. 1269. D. Brev. ms. Corbejense saec. ^"^/is. Cod. Ambianen. 116. E. Cod. Parisien. 1268. F. Brev. ms. Silvanectense saec. 15. Brev. ms. Brev. ms. Meldense saec. 15. Morinense saec. 15. Cod. Parisien. 17 997. G. Brev. Silvanectense imp. s. 1. 1486. I. Brev. Cod. Parisien. 1054. H. Ambianense imp. Parisiis 1530. K. In 1. Yesp. A 1 2 Die Responsorien aller 3 Noct. sind prosaisch. A 5, 3 Verticibus sc])tis H. A 5, 4 palmam Romani genere patroni H. A 3, 1 Dum vicissim monere H. In 3. Noct. A 2 und 3 umgestellt H. A 5, 5 Verticibus In Land. A 2, 3 Firmavit B. A 3, 4 rigans H. B. Ad Bened. A, 2 cassa CH; 4 coutigua H; 8 quo coeli B, quos scitis H. Die Zusätze von E, das monastische Form hat, lasse coeli penetrarunt CH. ich als unerheblich fort. H3innus in Land: Speciosus splendens Christe.

Meldense

saec. 14.

,

57.

De sancto Georgio.

In

1.

Yesperis.
Magnificat.

Ad Nocturnum.
Antiphonae.

Ad
nobilis

Gaude, Capadocum,
regio,

Clara Georgius
ortus prosapia,

Sacro Georgii vernans martyrio, Cujus ecclesia
firmata trän situ

Tide conspicuus
et Christi

gratia,

Nil

mundum

reputans

vel

mundi meritum,
efticitur,

Deum

maguiticat

Miles

exsultans spiritu.

tribunus militum.

Dum

regum

feritas

Ad Ma tutin um.
Invitatorium.

sanctos persequitur,

Et danda

gladiis

gens sancta quaeritur.

Summo

regi

summa

laude

Mortis Christicolae

Jubilando,

applaude, Cui servivit spc coronae
vir,

metu perterriti Passim per latebras
latent absconditi.

Christi miles in agone.


3.

153


Qua praecinctus
dignas ex intimo

In tormentis

sanctus robustior,

In responsis

Lau des ore
solvit et animo.
2.

apparet acrior

Et jam tortus ipsum carnificem Per sermonem
torquet multipiicem.
Responsoria.
1.

Plebs assistens
buic spectaculo

Jaculatur
viso miraculo

Et contempto
solis

Christianae testis legis

sirnulacro

Et athleta summi regis Nil formidans caedem mortis
In conflictu stabat fortis, V.
3.

Sacro [fontis] se mergit lavacro.

Quos suscepit
divina dextera
Confitentes

Pro

nihilo blanditias

Ducit vel minas regias.
2.

Caesar face
furoris inipii

culpas et scelera,

Jam

corpore

Concitatus
verbis Georgii
Cbristi testem

sopito criminum Puras levant manus ad Dominum.
4.

dat carnifieibus

Cruciandam
duris verberibus-,

Sanctus martyr conversos instruit

Et

instructos

V. Caesar preces
et

baptizans abluit
Baptizatos

vota porrigit,
diligit.

Deos laudans,
qui suos
3.

commendant numini
Benedicens opera Domini.
5.

Praesentatur vir sanctus Caesari, Quem contemplans
vultu non hilari

Princeps terrae

motus invidia Promulgata
mortis sententia

Minis monet atque blanditiis, Ut ab ejus
cesset injuriis
;

Virum Dei
necari praecipit,

Spiculator

V.

Jam

securus

necandum

suscipit.

martyr de bravio Spreto gaudet
regis imperio.

Ad

Benedictus.

A. Deputatum sanctum martyrio
Comitatur
fidelis

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

concio,

Regnatoris,
qui juste judicat,

Sed securus
sanctus de praemio

Miles

fortis

Vitae cursum
finivit

virtutem praedicat,

gladio.


In
2.

154

Vesperis.
Magnificat.

Ad
A.

Georgi, pater et domine,

Gemma

fulgens in coeli culmine,

Exorando Dei clementiani
Servis tuis implora veniam.
Brev. ms, Yalontineiise saec. Noct. R 1, 1 legis testis Hs. landaus Hs.
1.

15.

R

1,

Cod. Atrebaten. 1142 (552). R 2, 11 6 Duci.s vel Hs.

In

Deum

58.

De

saiieto Gisleno.

In

1.

Vesperis.
Magnificat.

3.

Culmen prosapiae
divino sprevit amore,

Ad
A.
Gislene,

Ob
4.

coeli gazas

pater aeterna,
Sit tibi

terrae placet omnis egestas.

corruscus in aula, quantus bonos, nunc coelicus inspicis heros Nos quatimur saevis

Scbolis

prudentum

studio datus inde parentum
;

Addidicit propere^

mundo

quae sunt rationes
5.

in arte.

fluctuante procellis,

Respice per Christum lacrimas et vota gementum,
Luniinis ut tecum
sit

fas

contingere portum.
6.

Junctus Atbenis post liaec veneranteralumnis, Quaeque philosopbicae penetrat fastigia sectae.
Inscia sed veri

quam

sit

sapientia mundi,
coelestibus indit.

Ad Matutinum.
Invitatorinni.

Mox

ubi comperuit,

auimum
Progenies
lucis,
1.

Responsoria.

Gisleni plaudite festis,

Ortu Gisleni

Est quia

coelicolis

Graecorum sanguine
Fit Status ecclesiae
divina clarior in rc,

clari

sociatus in aetbere civis.

In

1.

Nocturno.

Utpote quam meritis puer inclitus auxit opimis;
V. Floruit exili sub pectore mente
2.
virili.

Antiphonae.
1.

Inluxit nostris
coeli miseratio

Gallis,

Laude

sacerdotii
cleri

Attica Gislenum
tellus

ubi protulit almum.

venerandus in ordine Sanctus, item norma

2. Splenduit in puero praecclsae stirpis origo,

praeclarus Basiliana, Lustrat bonorata Francorum saecula Roma,

Sed virtus potior, tum morum gratia major.

V. Lustrat artibus his sancti verbo fruiturus.


3.

155


Responsoria.
1.

Gislenum dictis ubi mulcet praesul amicus,
Castrilocum migrat,
operi vigilantior instat,

Quo

properet, sanetus
catulis

Hinc peragenda ratus, monuit quae coelica V. Lantbertum sane
4.

virtus.

jam praeduee doetus, ursam Ursdungi in valle repertam Effugat et capsam
aquila

Cum

repetit

cum

vestc saeratam,

sociat sibi Belliriumquo.

V.

Ut

Christi cultum statuat genus

pietas Domini,
virtus

omne ferarum.

maxima

Christi,
2.

Desinit ira canum,
petiit ubi

Cella

fit

interea
evulsis

bellua sanctum,

divinis cultibus apta,

Hie omni latebra
stat vestis tutior umbra-,

Omnibus

sancti sudorc noeivis

V. Tpsi

cum ducibus
statuit,

Surgit apostolicis
Petri Paulique triumphis
;

miratus rex Dagobertus

Cedendum

ubi tanta negotia discit.

V. Gloria sit trino, qui glorificatur in uno.
3.

Praesul ut Autbertus
Gisleni comperit actus,

In

2.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Evocat, inquirit;

sum
Doctus apostolicis mundum superare magistris Sese heremi castris
sociat vir spiritualis.
2.

Graeeus

Christicola,
inquit^

Quod videor

gerere,

jussere oracula

Romae,

V. Nunc favcas coeptis,

His junctis

certat,

cum nos
4.

prior ipse vocaris.

animam
Nil,

virtutibus ornat,

quod praetulerit majorum norma, relinquit.

Antistes sanetus
divino numine taetus

3.

Ordinibus sacris quare veneranter adeptis Dignior aeternae tractat mysteria vitae.

Nil fore Gislenum
cernit mortale seeutum,

Ut dignum

fuerat,

simul amplexatur, honorat;
V. Instet uti coeptis,
verbis hortatur honestis.

4.

Nee

satis est

eremi
uti,

contentum legibus Exsul uti Christum
quaerat,
5.

Ad benedicendum
se spondet

opusque futurum.

decernit agendum.

Ergo Dionysii volvens exempla Coenobium linquit
et

beati

In

3.

Nocturno.
Cantica.

Romam

visere pergit.

Ad

6.

Visitet ut Francos,

mandatur

coelitus heros.

Est locus Ursdungus,
hie vitae transigat usus.

A. Praesago sanetus pariter spiramine plenus Proelamat gravidam partus angore levatam.


Responsoria.
1.

156


Et
ferat aeternas
vitae

Auilitis precibus

per regna Coronas.

Gisleni rex Dagobertus

Annuit

et

fundo
dilatat

In Laudibus.
opimo,
1.

cellam

Antiphonae.

Ne
Y.

vivaut iiiopes

Quam
Claruit

fuerit

celebris

athletae spirituales.

Tum

Gislenus in arce tonantis,
Christe.
2.

pater: haec vere

tua sunt bcneficia,
2.

ex urna signorum luce stupenda.
sacri cineris
hostis,

Ergo oratorio
Gislenus rite peracto

Unde

Autbertum geminas Et Amandum iiivitat Ut praestetur ab bis
benedictio pontiticalis
V. Dant oleum pacis
et

furtum struit invidus Ut jubar exstinguat,
olivas,
3.
;

quod prodigiis

rutilabat.

Dumque

cavere putat
aptat,

fraudi, se Malbodium Sed sanctum prae se

efiundunt chrisma salutis.
4.

digno venerantur honore.

3.

Prelis sidereae

fervens Gislenus amore

Prodi dit ergo reos per Visum mox sacer heros
Et, ni reddatur,

Waltrudem celebres Aldegundemque sorores
Lucratur Cbristo verborum dogmate vivo, V. Yestrum, Montenses, insigne, et Malbodienses.
4.
5.

mortem pro fraude minatur.
Yi tan dem Stephaui, qui praesul erat Cameraci,

Gemma

Dei rapitur,

cellam

cum laude
Benedictus.

refertur.

Sanctus militia
felici

laude peracta
et

Ad

Fulgidus

cunctis

meritonim praerogativis
Transit in aethereara
superis mediantibus aedem, Y. Lucis ut angelico

A. Christe, tibi laudes quas possumus aut daregrates,
Privatos proprii
grata quos sorte patroni Clementer relevas,
tua
sit

gratuletur in arce triumpho
Offic.

benedicta potestas.

ms. S. Gisleni saec.

*^/i2.

Cod Monten. 27

stehen noch fünf AA super Psalmos, die spätere Zuthat zu sein scheinen.

In 1. Yesp. (221). aber in Prosa abo^efafst sind und

59.

De sancto Goare.
Super Magnificat.

In

1.

Yesperis.

Super Psalmos.

A. Sancte Goar, Domini
confessor et alme sacerdos,
Propitius nobis
tu peccatoribus adsis.

A. Adsunt haec nobis venerandi festa Goaris, Qui spernens patriam coelorum possidet aulam, Ejus apud Dominum precibus relevemur in aevum.

157

Ad

Matutiiium.
Invitatorium.

V. Omnia, quae docuit, dictis factisque probavit.

Eja, Christicolae,

Domino jubilando

venite,

In

2.

No cturno.

Qui confessorcm vexit super astra Goarem.
1.

Antiplionae.

Vir Domini cellam

In

1.

Nocturno.

Rheni construxit ad undam,
In qua devotum
solvit

Antiplionae.
1.

Christo famulatum.

Nobilis

Domini, confessor in ordine
liic

cleri,

2.

Pervigil orando,
jejunia castus
vir sanctus

Moribus egregiis
decus auxit nobilitatis.
2.

amando

Creditur angelicam

Omnia devotus Domini praecepta
Presbyter
efficitur,

ducere vitam.

secutus

3.

Inter virtutes,

quia cunctis dignus habetur.
3.

Contemptor patriae mercedis amore supernae Iste Dei famulus
petit exsilium venerandug.
-i

quas exercere solebat, Laetus amore Dei peregrinos suscipiebat.
Responsoria.

Veri Christicolae
virtutes

Responsoria.
1.

non

latucre,

Laude Deo digna celebremus mente benigna Haec confessoris
solemnia Sacra Goaris,

Namque
est in

suo

Dominus

sermone locutus,

Moenia praecelsi montis non posse recondi,
Sic evangelica

Ut mereamur eum
semper habere patronum,
V.

protestantur documenta.
2.

Hunc prece subnixa
deposeit concio nostra.

Christus de tenebris

2.

Hie Domini servus
generoso sanguine natus Terrenas au ras
et

lumen perduxit honoris, Dum sancti meritum
,

divitias perituras

Deserit, ut

rcgnum

signis fecit manifestum, Ciaudos curando, caecis visum reparando; V- Hie etenim cunctis
est

mereatur adire supernum,
V. Blanditias vitae fugiens et noxia quaeque.
3.

Clara lucerna decoris.

3

Serpens antiquus
tentator et hostis iniquus,

Vir Domini sanctus,
divino
coepit

Invidia ductus,
fraudis zelo stimulatus,
patitur sanctum Domini transire quietum, V. Infestando pium per inania verba malorum.

munere plenus,

Culturas veterum

Non

damnare deorum,
iidem,
et
sit

Hanc firmando
quod

Deus unus

idem.


lu
3.

158

Nocturno.

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Antiphonae.
1.

Verani justitiam sectandü noluit illam

Laudibus humanis
extüUi, ne
2.
sit

Laudibus est digna justorum lux hodicrna, Qua sanctum Domini
suscepit regia coeli.

inauis.
2.

Hie quia muadanas
laudes spernit quasi vanas,

Hie

sibi

commissum

studuit cumularc talentum

I.umine coelesti fruitur cum laude
3.

Hoc
pereiiiii.

referens

coeli
3.

Domino cum foenore bino.
fidelis,

Dignus laude
tali.

fuit

qui sponte reliquit

Nomine pro Domini
praeseutis gaudia saecli.
4.

Rebus in exiguis quoniam fuit iste Ingreditur Domini
praecepto gaudia

caeli.

Omnib factura

Responsoria.
1.

Dominum
Landet,

per saecula cuncta

Sanctum perversus,
justum
odit

glorificet,

blasphemat iuiquus,
5.

benedicat, semper adoret.

Maiir-uetum tumidus,

Nam

mitem furibundus, tit pravorum

Cum

sanctis

Domini

bonorum, V. Despiciunt bumilem
contritio vita

nos psallinms omnipotent! Festa sacerdotis sancti venerando Goaris.

vcrsuti simplicitatem.
2.

Ad

Benedictus.

Vir Domini rite

A. Pastor summe, Deus,
nos respice propitiatus

dispensans semina vitae Dogmate de caelis, prudens servusque fidelis

Pro confessoris
sancti virtute Goaris

Yerba maliguantum
spernebat et insidiantum

Et nos

custodi,

nos pace tuere perenni.

V. Distribuendo Dei verbum sermone
3.

lideli.

In
Simplicitatis opus

2.

Vesperis.
Magnificat.

contestans coelica virtus

Ad

Falsiloquos testes
devicit et insidiantes;

Exsultet omnis spiritus
In laude Christi coelitus, (^)ui hup erbos dum prost ravit

I)um quasi provectus
infans loquitur triduanus,

Et mansuetos
Recordatus

exaltavit,

V. Juslus bonoratur,

est gratiae

confunditur insidiator.
Brev.
165. A.

Reformando nos

gloriac.

Spirense

Cod. Capit. Treviren. S. Castoris in Conflneutia saec. 15. Brev. Brev. ms. Spirense saec. 15. Cod. Vatican. Palat. 514. 11 Den Hymnus zum Officium vgl Anaimp. Venetiis 1509. C,
ni.s.

Ifcta XI, p. 126.


60.

159

2.

De Santo Godeberta.

In

1.

Vesperis.
Magnificat.

Ex imbuta
Quam
fide

lege Christi

Ad
A.

parentela nascitur,

Alma

virgo,

sponsa Christi,

catechizandam

cohaeres coelestium,
Insignis consors sanctarum

Godebertam vocitant, Rore fontis sie deluta
illustratur spiritu

Godeberta virginum, Audi voces famulorum pariter canentium Atque pia iiobis tuum impetra consortium.

V. Exorcismis sacris fulta

domus Dei

nitida

Universali fide[que]
subarrliata [Domino].
3.

A
Ad

puero Godeberta sacris

Ad M a t u t

i

u u m.

jam moribus haerens
Christum toto
tendere voto,
concepit

Invitatorium.

Yirgineum decus, aeternum regem veneremur,
Virginis egregiae

Cui sese castam
vovit servarier aulam.

V. Prudentum numero
sociatur virgo beata,

Godbertae festa canentes.

Lampade succensa
In
1.

Nocturno.
tuum

sponso

sie

pervigil adstat.

Antiphonae.
1.

Spiritus alme,

In

2.

Nocturno.

nostris nunc suggere lumen, Cordibus ut hujus celebremus virginis actus.
2.

Antiphonae.
1.

Anibianense pago Noviomi ad opus veneranda

Casta volans hujus jam pulchrae fama puellae Aures nobilium
pulsat ac dicere tentat.

Haec Godberta sacro
fuit

2.

Praevenit hos praesul
virtutum germine fultus,
Eligius Cliristo

edita utroque parente.
piis

3.

Utque columba
Actibus intendit

nitido de fönte renata
3.

Godbertam sponsat

et

almo.

Rex

retinens serpentis acunien.
Responsoria.

Dulces lingua nostra Christo reddat alte jubilos, Qui multis locis beata plura credens pignora, Nos ab hoste munit armis Godebertae virginis. V. Reddi, Jesu bone, grates ore, Corde condecet, Nani reminiscendo sui
1.

divina videns Lotharius nomine Christi Mox dat huic dotem donum cupiendo supernum.
Responsoria.

1.

Sanctissima sponsa Christi

Godeberta beati
Antistitis Eligii

roborata doctrinis

Assumens lampadem cum
laetitiae oleo

Introivit

ad nuptias

jugiter auxilii.

veniente Domino.

160
V. ISIemor doiiiinici praecppti jugiter
Responsoria.
1.
:

Cümmouentis
vigilate,

quia

Magnis laudibus te decet Frcquentari, o sancta
Godeberta virgo, cui Dominus abundantiam
Gratiae suae dignatus

Nescitis,

quando Dominus veniet.
studio Godeberta subegit

2.

Inclita virgo jugi

Est conferre, quam plurirais

Corporis illecebras,
aiiimae quaerendo vitellas,

Ad

te

confugientibus

Intirmis tuo obtentu

Crebris subveniens medelis.

Deligitque cruces
sese suiferre tenaces,

V.

Post Jesuni toUendo crucem

V. Diffusa est gratia in lahiis Ulis, propterea hencdixit te

mactatur in ara.
3.

Dens in aetermim.
2.

Gestomm
Quae

titulis

spatium Godeberta per orbis
celebris meritis,
actis,

Sacro mausoleum Godbertae corpore comptum
Gestatur, functis

virtutum lumen in Te, paradise, tuas
V. Virginis almae

quaedam nam femina
Felici

nervis

proprium

penetrat comitata choreas.

repedat

mox

alite

tectum;

Anima

linquens

V. Venerat Audemia cuncta compage soluta
Yirgineis meritis

Carnea claustra Migrat ad astra.

ac sospes denique facta.

In

3.

Nocturno.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Antiphonae.
1.

Ad
A.
praebens

Haec inopum miserans,
lapsis solamina

veneranda,
speciosa,

Dat Visum
2.

caecis,

aegros a clade rcduxit.

Compta superni Munere regis,
Te, Sacra virgo,

Talibus insignis dimissa corporis aula
Spiritus alta petit,

niveus
3.

quem

suscipit agnus.

Corde subacto Voceque pura Quaesumus omnes,
Sedula vitae

Jam, Godeberta, polo
sociata perenniter agno,

Oramus

nostras

Gaudia nobis Posce perenuis.

deposce resolvere culpas.
Breviarium Noviomensc imp, Parisiis 1515. In 1. Noct. R 2, 9 sq. A3, 2 in nomine. lückenhaft. In 2. Noct. A 1, 4 lies: ducere tentant? In 3. Noct. R 2, 10 lies: est R 2, 5 Delegatque. R 3, 10 Micat ad. Die hier fehlenden Teile des Officiums sind prosaisch. sospes?


61.

161
saiicto Giiillermo.
2.

De

In

1.

Vespcris.
Magnificat.

In die fervens opere

Ad
1.

decus ßritanniae,
Praesul Brioceiisis,
Guillerme, qui gluriae

Praemiis iinmensis Gaudes, nobis gratiae
Precibus inipensis

Vir plenus pietatis Proventus dignitatis Egenis distribuere Studebat et hoc agere Cum manibus beatis.

V. Gloria praelatis
dabitur, qui dant ita gratis.
3.

Fer opem et veniae Pro nostris oifcnsis.

quam

fervens et sincerus

In oratione,

Quam

benignus et severus
fidelis

Ad M a

t

u

t i

n u m.

In correctione,

Invitatorium.

Quam
In

et

quam

verus

Regem regum

liodie

promissione,
discretus et sincerus
in

Adorent omnes populi, Qui coronam gloriae Dedit Guillermo praesuli.

Quam

Erat
sit

serraone.

V. Tali personae
laus meriti ratione.

In

1.

Nocturno.
In
2.

Antiphonae.
1.

Nocturno.

Bealus vir, qui sequi noluit Consilium impiorum

Antiphonae.
1.

Nee impulsus moveri potuit A semita man dato rum.
2.

Quid vana diligitis, filii hominum,

Non
2.

Super montem Domini
Sion rex effectus,
I)eo est et homini

quem vos Colitis, Exquisivit Dominum.
sie,

Vir dolosus et malignus

Placens
3.

et

dilectus.

Non

stat

ante

Deum,

In agone salvatorem

Sed Guillermus vir benignus Contemplatur eum.
furorem
3.

Deum
Sic se,

invocavit,

mundum

et

Gloriatur hie in caelis

Hostis superavit.
Responsoria.
1.

Et honorc colitur, Nani in pauca vir tidelis Supra multa ponitur.
Responsoria.
1.

Guillermus Immilis Confessor Domini, Praesul amabilis

Hie

vi

tyrannorum

Deo

et

homini,

Pulsus exsulavit

Lucro laudabilis
Talent i gemini,

Et ad Pictavorum

Urbem

declinavit,

Prece

sit

utilis

übi commissorum
Saluti vaeavit,

Suorum agmini.
V. Huic sint
Dreves,
vi ein i

V. Utque triumphavit,

super astra sui peregrini.
Historiae rhythmicae.
II.

ad oves pastor remeavit.
11

.

2.

162


Corde, verbis, opere

Hie virginale praemium
Sui Victor obtinuit, Sepulta per biennium

Sanctum visitavit, Sano gaudens ubere

Ejus earo non putruit,
In quo pudoris lilium
Violari non potuit.

Domum
V.

remeavit.
rogavit.

Hoc sibi donavit, quem puro corde

V.

Quam Deus
gratia

huie tribuit,
fuit.

magna

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

3.

quam sanctum

protestantur

Sanctitatis opera,

Per quam morbi tot curantur, Languores et vulnera,
Caeci vident, muti fantur

Domum
Nee

justi non obiuit Ventorum importunitas,

aquis multis potuit

Ejus exstingui Caritas.
2.

Per Guillermi munera. Quae sunt innumera, V. nobis tamen omnia vera.

Guillermus in

laetitia

Coram Deo
Cujus portas Confessor

servivit,
et

atria

introivit.

In

8.

Nor turn 0.

3.

Deus, ad

te

vigilabat

Antiphonae.
1.

Sitiens orando,

Guillermus sine macula Operatur justitiam, Intravit tabernacula Dei patris et gloriam.
Deus, qui vitam gloriae Guillermo tribuisti, Da nobis sequi gratiae

Cujus linguae concordabat Manus operando.
4.

2.

Benedicant creatorem, Qui creavit omnia, Qui per suum confessorem Tot facit magnalia.
Coeli, terrae, maria,

5.

Viam, quam praeeepisti.
3.

Sonus, vox

et

sermo

Guillermus nocens nemini, Per gradus caritatis Scandens in montem Domini
Quiescit

Dei beneficia Laudent in Guillermo.

Ad
A.

Benedictus.

cum

beatis.

Guillerme, pastor egregie,

Responsoria,
1

Per Imnc mater in domo lilium Jam combusta sanum recui)erat,

Tutor gregis, lucerna, speculum, IJriocensis decus ecclesiae, Morum lampas, exemplar praesulum,

Naufragantum factus refugium

Mare

sedat, procellis inq)crat,

Ora patrem misericordiae,

Naves salvat ad se clamantium Et personas captivas liberal
;

Ut nos salvet, clerum et populum.
In
2.

V. In quo qui sperat,
ejus suffragia quaerat.
2.

Vesp eris.
Magnificat.

Ad
A.

In mamilla misere

magna dementia
Nostri salvatoris,

Quaedam

aegrotavit,

Quam corosam

ulcere

Qui

tot

per suffragia

Dolens amputavit,

Sui confessoris

163

Facit mirabilia,

Omnis vim languoris
Pellens et daeinonia,

Cujus 110 bis gnitia Cunctis adsit lioris.
Brev. ms. Nanneteiise saec. 15. (Privatbesitz) A. Brev. Briocense imp. In 1. Noct. R 1, 2 Confessor Christi B, B. Die zugehörigen Hymnen vgl. Analecta XI, p. 264 sq.

Redonihus 1548.

62.
1
11

De
s.

saiicto Hermolaiido.

1

.

V

c s

pe

r

i

Piacula famuloruni,

Antiphonae.
1.

Ut perenni beatoruin Per te fruamur gloria.
R. Nobis venerandi
suffragen tur

Avc\ pater eximie,
Suiiimae vas sanctimoniae,

preces Hermelandi,

Morum

fragrans odoribus,

Tuae nunc adsistentibus, Hermelande, memoriae Pro lapsis dona veniae Tuis impende precibus.
2.

Quem

digne,

dum

perorat,

lux coelica fusa decorat.

Castrum exsulta Lochium Hermelandi praeconium

Regi vitae vivam se datsanctus hostiam laudis, V. Tu, grex coeli sanctus, de cive coelico plaudis.

Summis Ut dato

attollens
fine

vocibus,

Ad
A.

Magnificat.

cladibus

sacer, o fei ix

Per ejus patrocinium A turbinosis hostium Muniaris incursibus.
3.

cenfessor, vota tuorum,

Hermelande pater
Clemens, audi famulorum,

Salve, pater, pastor bone,

Ut

te

donante

Noster aegis et patrone, Labis expers facinoris,

Quem

tui

sacri corporis

mundi fugiamus amorem, Atque. domus Domini studeamus amare decorem.

Decorasti praesentia,

Gregis esto dux in via
Tui, pater, commemoris.
4.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

sacerdotum speculum,

Mundo

Confessoris ovans

relinquens titulum

Hermelandi chorus

iste

eximiae Tuae, pater egregie,
Sanctitatis

Depromat

laudes,
tibi,

Per quas placeat

Cbriste.

Lampas, lampetra, labulum, Vino redundans vasculum
Signa sunt sanctimoniae.
5.

In

3.

Nocturno.
Prosula.

lucerna confessorum,

Quem

praeclara meritorum

Attollit excellentia,

Coelo dignus Vir benignus

Tuorum, pater, expia

Mansionem

gloriae

11*


Est sortitus, Redimitus

164


In Laudibus.

Ad
A.

Benedi ctus.

Corona

justitiae.

Ad

aeternae vitae regnum

Veneranilus

Hermelandus,
Spiritalis gratiae

Vas electuni, Sequens rectum
Iter innocentiae,

coelestem patriam Duc, confessor Hermelande, praesentem familiam, Ut laetetur tecum tuam possedendo gloriam, Quae nunc tuae sanctitatis
et

Sab divina
Discipliua

recolit

memoriam.

Zoua Et

contineiitiae

I

n 2.

Vesperis.

Se praeciuxit
exstinxit

Ad
A.

Magniticat.

pie confessor,
vitae qui

Fomenta

lasciviae;

munere gaudes,
suscipe laudes,

Lucis templum,

Hermelande, preces
et

Dans exemplum
Pacis et munditiae,

nostras

Ut, qui devotis

Ab

hac luce

animis celebrant tua festa,
Vitae praesentis
valeaut vitare molesta.

Christo duce

Migrans laetus hodie.

Alle übrigen Teile des Officiiims Brev. Lochense imp. Turonibus 1536. sind prosaisch; die Hymnen hiezu s. Analecta XI, p. 152 sq.

63.

De

SS.

Hermelando

et ßaldo.

In

1.

Vesp eris.
Magnificat.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Ad
A.
Sanctorum
Tota

Christo plebs dedita,
glebis praedita,

Praeoccupemus faciem Domini
In confessione sanctorum.

Gratuleris hodie,

Ad Nocturnum.
Super Psalmos.

jucunda, Erumpens in laudibus Sursum erectis cordibus
sis

Lauda regem gloriae Labe mente munda

A. Laus litetur in sanctorum Festo grata numini,

Nam
;

in lege

Domini

Spem

fide corrobora,

Fuit voluntas eorum.
Responsoria.
1.

Ecce sanctorum corpora Hermelandi Baldiciue Tibi commendantur,
Votis ergo sedulis,

Mundum ad

agni nuptias

Invitans rex coelorum

Dignis concentus modulis

Servos praemisit varias Promittens post laborum

A

nobis nunc utrique

Laudes referantur.

Cursum vitae delicias Mercedem meritorum.


V. Ilorum sancti, nunc proprias Quorum colis cxuvias,

165
V. Nobis remitte scelera

Tibique nos confoedera,
Christe, quos redimisti.

Typum
2.

tenent servorum.

Cultu laudum impendia

Sacrae devotionis Prome, praesens ecclesia,
Paradisi Colon is,

A d Laudes.
Super Psalmos.

Quorum

fulges praesentia

A. Exuti carnis carie

Congaudesque patronis. V. Laudes ipsorum amplia Yitae compescens vitia
Filiae Babylonis.
3.

Doum
In laude

laudant in

caelis.

quorum hodie

Resultat nostra cbelys.

Ad

Benedictus.

Te, Christe, laudant supera,

Terra, pontus et cetera,

Quaecunque

condidisti,

Qui tot in vitae vespera

Nobis sanctorum pignora Praeclara contulisti.
Brev. Lochense
XI, p. 153.
iinp.

A. Te iaudamus, Jesu bone, Qui certantes in agone Confortas ex munere, Dum nos ditas beatorum Glebis, fac nos ad eorum

Gaudia pertingere.

Turonibus 1536.

Hiezu der Hymnus Analecta

64.

De

saiicta Hermeliiide.

In

1.

Vesperis
darum

Ad Matutinum.
Invitatorium.

R. Virgo, puellarum decus, observantia
SiduS) sexennis

Christum, castarum

bis calcans saecla, perennis

decus et tutamen earum,

Per carnis domitae regnum petit ardua
V. Virgo carens fraude,

Semper adoremus
vitae,
et

mente pia jubilemus.

celebri dignissima laude.

In

1.

Nocturno.

Ad

Magnificat.
1.

Antiphonae.

A. Virgo magnifica,
Simplex, praecauta, pudica,

Praedita virgo bonis, praesens per singula donis,

Moribus augmentat

Pallens et macra,
devota, theorica, sacra,

eam perfectamque
2. T.Iens

parentat,

Mentis tunc jubilo
jugi,

in

sublimi

nunc pacis asylo
stabilitur.

Perpetuae fruitur, in quo gaudens

sua floris tempore primi Virtutum plenas pure moderatur habenas.


3.

166


Responsoria.
1.

Lubrica pro

vili

reputat cursu juvenili,

Haec eremi

cultrix,

Exemplar darum,
dux praevia,
Stella

quasi facta vulneris ultrix,

bonarum.
V.

In Christi latere

Constanter coepit latere,
Kesponsoria.
1.

Herba

sibi victus
fit

Laetificando locum
resonet chorus Organa vocum, Decantet gaudens et coeli curia plaudens Adsit, ut in plenis
2.

et cilicium

amictus.

Christum mente ferens,
scripturae semper inhaerens Fit proba vas doxae,
totius libera noxae,

laudetur virgo camoenis, Y. Concinat an oret
vir,

Y. In studet aeternis

nemorum
3.

latitando caveruis.

femina. quisque laboret.

Cedit ab hac vita

2.

Crimina cuncta, pater vult hoc et sedula mater, Vi fugiens tota Christo spondet sua vota,
Carnis devexum

V.

maris omnis provida nexum.
3.

A

post multum sie eremita, Hominis obsequitur plebs coelica, qua sepelitur, Fit quoque voce, lyra cum lampade latria mira, Y. Sede libens anima superum transfertur ad ima.

patre villa datur,

quo pergens virgo moratur, Competit esse Status ad opus proprii famulatus, Seque domumque regens ibi vivit Immillima degens, V. Laudibus usque vacans, Christum per omnia placans.

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Gesta patent justo

cuidam ceteraque venusto,
Contigit, ut sciret,

dum dictum per ncmus
In
2.

iret.

Nocturno.

2.

Coeli nocte

chorum

videt et jubar audit eorum,

Antiphonae.
1.

Dulce melos sane, loca signat ,abit quoque mane.
3.

Contigit,

ut

quidam
fallere tidam

Nocte sequente quidam
vir pernoctabat ibidem,

(luo vellent

Ancillam Christi,
cui tutor,
2.

Christe, fuisti.

Dignus idem dignum vidit memorabile Signum.
Eesponsoria.
1.

Angelus accedit, monet et virguncula Sic splendorque micat,

credit,

Yir toto nisu
divulgat cognita visu,

f'astam sibi castus amicat.
3.

Advenit haec eremum fido duce credula demum, Hie locus aptatur sibi gratus eoque moratur.

Parte
Y.

domum
rei

fundat,

tumba, res mira, redundat,

Grande

nomen

diffunditur hujus et omen.

167
2.


Ad
Benedictus.

Plebs ruit ad nota miracula dans pia vota, Vera salus morbis
datur hie
et

A.

bcnediete pater,
Christe, piissime frater,

luminis orbis

sanetum pneuma,
cantus, psalmodia,

V. Et claudis quisque, surdis, mutis rabidisque.
3.

neuma

Jure
tibi

tibi

dantur,
te venerantur,

duce Pippino veniente genuque reclino Oscula dante locis fiunt pia famina votis, Capsa quo teste
pia membralocantur honeste,

Mox

psallunt,

Hermlindi meritae qui das pia praemia

vitae.

In

2.

Vesperis.

Qui templum grande struit in laudem venerandae, V. Remque piam jusque Statuen s sexus utriusque Coetum, pro cura victus dat praedia multa.

Antiphonae.
1.

Inelita virgo deeens,

ad Christum vota profunde,

Ut vetus atque reeens
seelus abluat, urimur unde.
2.

Ad Laude s.
Antiphonae.
1.
3.

Virgo dieata Deo, pro nobis jugiter ora, Ne sontes ab eo damnemur mortis in hora.
virgo elemens,

Laudemus Christum, propter quem respuit istum

da Christo juge preeamen, Ut nobis elemens Sit noxae detque piamen.
4.

Mundum
2.

virgo bona

Id pete subjeetis,

fulgens radiante Corona.

ne nos patris ira molestet,
Virgo, sed abjeetis
vitiis

Christum laudemus
et laudes amplificemus,

bene vivere praestet.
virgo roga

A
3.

quo donata sie proximat

5.

Post,

modo

ista beata.

Christi pia

numen

et ora,

Ut eum
Curet in aeternum

luee toga

regem laudare supernum Plebs, hanc qui elare
curavit mirifieare.
4.

potiamur mortis in hora. R. Haee morum lima se stravit ab indole prima,

Ad summam

vitae

Christus laudetur
et in

varia probitate polita,

aevum

glorificetur,

Celsa virago, satrix
virtutum, juris amatrix
Intima, subjeeta,
patiens, pia, lege referta.

Qui tam mirifiee vitam decoravit amieae.
5.

Laudibus

altisonis

V. Mirus odor

gummi
summi,
esse.

laudetur vi rationis

coeli replet [atria]

Rex, eui mente mera
servivit virgo serena.

Quod fuit e messe quam saero severat


Ad
A.
\ir
Matrinficat.

168
Tiique suo zelo

vcrbinena.

Hagrans nos ingere coelo.
Alia Antipliona.

manans uberc vena, Virginis Hennlindis precibus nos exue mendis, Ut sua per nierita potiamur coclibe vita.
fons
Alia Autiphona.

virtutuni

oniniuni

Te polit virgo scbema, quam expeis sordium,
(.>uam

dignum fandi thema,

Prece
Filia Hierusalem,
tibi

tui

Fac nos frui Omni bono,
Ditans dono
Salutis et gratiae,
in

se

dedit hie specialem,

Qüi mundi iiaevum tollens nos solvat
Brev.

aevum
16.

Exhinc Dei

facie.

ms. Betliuniense

A

2,

4 puere Hs.

habere Hs. In quos hatris Hs.

saec.
1,

R

7 Concinet Hs.
1,

3.

Noct.

A

- In 1. Noct. Cod. Atrebaten. 884. In 2. Noct. R 1, 4 coepit 2 cetereque Hs. In 2. Vesp. A 4, 2 Ne

65.

De sancto

Hoiiorato.
2.

In

1.

Vesperis.
Magnificat.

Moribus

et

gestis

Ad

A. Lux celebris micat in tenebris radiusque serenus, Est hodie datus ecclesiae
vir

puer informatur honestis. Cui com es et testis cibus est levis, aspera vestis.
3.

pneumate plenus.
quid deseniit,
respiciatur,

(Juid meruit,
si

Transgrediens metas, fragilis quas vendicat aetas, In puero factus

jam

vir senis explicat actus.

Flere pium, gaudere pium
satis

esse probatur.

Responsoria.
1.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Ecce

dies celebris

celebri

dignissima laude,
in tenebris

Qua micat
V. Nescia
tibi

Patris Honorati

tua lux, Somnobria, gaude.
finiri

gaudentes de patre nati Festa colant hodie summae jubilando sophiae.

fax nova coepit oriri.

2.

Hie

vir magnificus,

In

1.

Nocturno.

humilis, pius atque pudicus,

Quo duee Martha

Liae,

Antiphonae.
1.

Praesul Honoratus
liodie

super astra levatus

Gaudia post luctum metit et post semina fructum

Rachel est sociata INIariae, Martha laborando fuit atque Maria vacando, V. Ne premat ecclesiam regnum, ne Martha Mariam.


3.

169
Concentum momori

Jam

superis junctus,
uiictus

jam prae consortibus
Transit Honoratus

V.

digno modulentur honore, Gratia dat rorem
flori,

de culmiiie pontiticatus superos cives factus de paupere dives, V. De gremio matris

Somonobria florem.

Ad

In

3.

Nocturno.

translatus

ad

atria patris.
1.

Antiphonae.

Ambianense solum,

In

2.

Nocturno.
quod mundns,
dus,

dum coelum sidere Omans terra polum
2. Subvenit aegrolis

ditat,

Antiphonae.
1.

tenebras splendore maritat,

Quod

caro,

quod

et liostis vult furibun-

majoraque munera

votis

Dat
3.

sibi

devotis

Dum
sibi 2.

fugit
se,

et

subdit
proelia vicit.

positis

prope sive remotis,

tria

Mente vigens munda,
moriens a morte secunda Fugit et ad vitam venit fugiendo sopitam.
Responsoria.

Mole
Rexit nee

licet

pressus

carnis super ardua gressus
et

erexit,

eum

via

prona

reflexit.

3.

Exemplum
Se
tieri

veri
1.

pastoris in ordine cleri

Luciferi splendens

potius

radius super aetheratendens,

statuit

quam

velle videri.

Quem
Spes

colit iste

chorus,

voto, prece, laude sonorus,
et

Responsoria.
1.

amor

cleri,

tu nos

dignare tueri,

Aetheris ardorem

nimium Temperat
V.

V. Gloria pontificum,

solisque calorem
et

pastor bone, sidus amicum.
2.

rorem
Splendida
Stella poli,

dat civibus uberiorem,

Mundus

ei

cedit,

pater inclite, spernere noli

mare, sidera, ventus obedit.
2.

Nos

tibi

devotos,

sed ab omni crimine lotos

Subveniens multis pater in moerore sepultis

Tecum
V.

sorte pari

fac nos super astra locari,

Compedibus
et

fractis

Maxime pastorum,
spes, portus et aura tuorum.

carceribus patefactis
3.

Civibus ingratis
dissolvit

decus ecclesiae,
matri, pater, auxiliare,

vincla ligatis,

V.

Ut

pateat,
Sit

quanti

ubique potentia sancti.
flori,

3. Mellifluo

Quo gaudent bodie sidera, terra, mare Nata patrem, natum
mater,

;

qui balsama vincit odore,

sua sponsa maritum

Alternando chori
succensi cordis

amore

Gaudet Honoratum jam super astra situm.


Y. Quo
sibi

170
Ad
^^
Bencdictus.

flore dato

rediviva virens prius arens

navitatis opus,

Prece
tilia,

viro,

nato,

defuncti corpus bonorans

sponsa, parens.

Crux Caput

inclinat,
;

sanctum reverenter adorans

Tn Laudibus.
Autij>lionae.
1.

Res mauifesta patet nee sancti fama laborat,

Laudibus immensis resonans, plebs Ambiauensis, Patris in boc festo
solito

Non opus

est

verbis,

ubi res sine voce perorat.

festivior esto.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

2.

Hie

caecis,

surdis,

mutis

Ad

oninique solutis

Morborum genere
tribuit velut ante
3.

Glorietur in bae die
vigere.

Corpora sanctorum, quae clausa diu latuerunt
In latebris

Mater Somonobria, Sonent vocum melodiae Cordis ex laetitia;
Alleluja

nemomm,

sancti meritis patueiunt.
4.

Consonet ecclesia. Ambianis jucundetur,
Psallat Chorus, plebs laetetur;

Exusti pueri per aquam cutis arida facta Sana per hunc fieri meruit post vota peracta.

Alleluja

5.

Femina, quae
Optatis caruit,

voluit
fregit,

contendere votaque

Consonet ecclesia. Pater pie, peccatorum Miserere et tuorum Esto memor memorum
Alleluja

;

donec prius acta peregit.
Brev. Ambianense imp. Parisiis 1554.

Consonet ecclesia.

66.

De

saiicto Ivone.
4.

In

1.

Vesperis.

Antiphonae.
1.

Humilis pauperibus Ivo sociatus

Virga virens virtutibas,

Gaudet cum principibus
Coeli coronatus.
5.

Almus ramus
In

Britaniüae,

sanetorum splendoribus
Ivo locatur hodie.

Omnes
Et

Christi populi.

Deum

honorate

2.

Plebis plaudat devotio

Ivonis, servuli,

Sublimato Ivone In sanetorum concilio

Merita laudate.

Et eongregatione.
3.

Ad

Mai^nificat.

Exortum

est

in tenebris

A. Gaude, mater ecclesia,
Plaudc, tota Britannia,

Ivo, lumen praefulgidum, Qui fugatis illecebris

Et Trecorensis

civitas

Splendorem dedit humidum.

Ivone dccorata,


Per quem tot mirabilia, Miracula eximia
Creatoris activitas

171
3.

Septem diebus rapitur
Divino juramento

Et tunc

nullo reficitur

Est in

te operata.

Humano

nutrimento,

Nam

intus plene pascitur

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Coelesti alimento.

V. Ivo tunc alme alitur

Exsultemus pariter
Cliristo jubilantes

Et ad corpus

deficctitur

Virtus ex ligamento

Ivonis alacriter

Landes resonantes.

In

2.

Nocturno.

In

1.

Nocturno.
1.

Antiphonae.

Antiphonae.
1.

Com

invocaret
vir

Dominum

In via non abiit

Ivo,

devotus,

Lata peccatorum
Vir Ivo, sed tenuit

In divinum silentium

Reconditur totus.
2.

Viam perfectorum.
2.

Verba Dei auribus
Popu]i pandebat.
Ivo,

Mundi Non

hie inania
est meditatus

quem opeiibus
trahebat.

Ivo ad coelestia

Ad Deum
3.

Totus inflammatus.
3.

Ex

ore infantium

Susceptor est Dominus
Incliti Ivonis,

Ivo collaudatur

De morte
Quo

surgentium,

Caput ejus terminus Exaltans coronis.
Responsoria.
1.

id impetratur.
Kespousoria.

Sacrae scripturae foedere Coepit Ivo contemnere

1.

Moysi
Ivo,

assimilatur,

Eliae et Elisaeo

Mundanum
Non

florem marcidum

Et sursum corde cernere
segniter sed propere

per quem separatur Aqua magna dante Deo
eo.

Signo crucis, quo miratur

Ad

fructum coeli sapidum:

V. Cor ejus valde fervide In cursu nescit sistere

Famulus vadens cum V. Via pontis reseratur, Hinc et inde desiccatur
Igne fervens

Sed semper
2.

vult proficere.
2.

Expresso Christi trophaeo.
spiritali,

Prae arduo jejunio Pro castitatis lilio
Ivo corpus arctavit

Vera Dei

caritate,

Signo crucis triumphali
Ivo,

Circumtectum

cilicio

Et
V.

sie

in

carnis proelio
V.

Perfecte triumphavit,

Ignem fugat pietate non vi corporali Sed divina potestate;
supernaturali

Nam

fames et rebellio Devincitur et ratio
In eo superavit.

Dono

Egit in materiali
Ignis dura qualitate.


:1.

172
3.


Ligna curta protenduntur Et praecisa renascuntur Supra vim naturae,
Subito

Yiri clausi exitum

Ivo reseravit. Futuri absconditum Cläre prophetavit

dum

promittuntur,

Et ejus demeritum Ante propala\ it
V.

;

Cum Ivoni conferuntiir Ad opus structurae,
V. Florent, sursum eriguntur

Lumen

est

insolitum,

Quo futurum volitum
Hominis monstravit.

Et ad statum reducuntur Primaevae naturae.

In

3.

Nocturno.

Ad L audes.
Antiphonae.
1.

Antiphonae.
1.

In coeli tabernaculo

Indutus est sanctus Ivo

Ivo liabitavit,

Cum
2.

de caniis vinculo

Divinum decorem Et gustat de coeli rivo

Spiritus volavit.

Aeternum dulcorem.
2.
iste,

In

virtute tua,

Christe,

Aeterne laetatur

Ivonem presbyterum
Cuncti exaltate

Magnus

Ivo.

sanctus

Et congloriatur.
3.

Et pro dono operum

Deo
3.

jubilate.

Innocens Ivo manibus, ^lundissimus mente,

Ad

tuam, Ivo, gloriam

Gaudet cum sanctis omnibus
In gloriae monte.
Responsoria.
4.
1.

Sitivit

Deus meus

Sicut ad victoriam

Fortis Maccabaeus.

Ilic

pietatis

opera
viscera
5.

Ivo laude carminum In vita beata
Benedicit

Ivo cuncta implevit,

Dominum

Cum egenorum

Per cuncta creata.
In san Ctorum ecclesia

Cibo, potu replevit

Et nuda liorum corpora
Indumentis complevit,
V. Sepulchris tradens funera

Laus sonet

Ivonis,

Et

vivis domus foedera Cetera adimplevit.
suis

Qui sedet in gloria In sanctorum thronis.

2.

Dum

Panem

Ivo manibus praebet pauperibus,

Ad

Benedictus.

Panis multiplicatur, Et arca plena frugibus CoUatis indigentibus Iterum cumulatur,
V. Dispergens dans egentibus

A. Coeli gaudet rosarium Adventu novae rosae,
Ivonis.

cujus folium

Senarium
Vitae laboriosae Transit ad septenarium

De

suis

cunctis opibus

In coelo lucrabatur.

Stipendium Coronae gloriosae.

173

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad
Et

A. Ivo praebens sacramenta
salutis

documenta

Sibi dato populo

Corde valde sedulo

Populum

purificat

Et coiulucens per crementa Et virtutum ornamenta

Dominum
Brev.

magniticat.

ms. Anclegavense saec. 15. Cod. Massilien. Eb 303. A. Brev. 24^ B. ms. Andegavense saec. 15. Cod. S. Genovefae Parisien. BBl. Brev. Kedonense Brev. ms. Audegavense saec. 15. Cod. Parisien. 1273. Brev. Andegavense imp. Kotomagi saec. 15. Cod. Vatican. Ottobon. 543. D. 1504. E. A4, 1 Humillimus D. In 1. Vesp. A 3, 4 dedit nimium D. A 4, 3 Ad Magnif. A, 6 miracula fehlt C; A, 7 et civitas C. Sedet cum D. Noct. 2 und 3 fehlen C. In 1. Noet. A 2, 1 Mundit C. In 2. Noct. R 2, 2 R 2, 3 Furtum absconditum D. Verba Dei D. In 3. Noct. R 3, 7 tradens viscera D. Die zugehörigen Hymnen siehe Analecta XI, p. 163 sq.

C

VHP

67.

De sancto Ivone;
2.

In

1.

Vesperis.
Magnificat.
est, exaltaiis

Ivo

fuit

sanctae ecclesiae

Ad
A. Qui potens

Architectus bene aedificans,

humiles
.^

Pascens plebem cibo scientiae, Dominica praecepta praedicans.
Ivo,

Magnam

facit

Ivonis gloriam,

cujus est Christus gloria.

Per virtutes innumerabiles Monstrans ejus magniücentiara Aegros sanat, solidat debiles,

In quo facit tot niirabilia.

;

Mala turbant nos multiplicia, Accelera nobis remedia.
Responsoria.
1-

Elinguibus praebet facundiam, Vinctos solvit, facit damnabiles

Promereri de culpis veniam.

Ivo,

laudis tuae materia

Tui Vera sunt testimonia,
Complectitur tot laudabilia,

Ad Matutinum.
Invitatori um.

Qui inopes nos

facit

copia,

V. Tot occurrunt mciiti magnalia,

Ori quoque tot narrabilia.

Aeterno vero

et

vivo
2.

Deo

Ivo,

quis tibi similis,

regenti saecula

Jubilemus, in quo Ivo

Operatur miracula.

gestu et opere? Simplex eras et huinilis, Mundus ab omni scelere,
Victu,

Vestitu despicabilis,

In

1.

Nocturno,

Quamvis clarus ex genere,
Pius,

cunctis amabilis.

Antiphonae.
1.

Deum amans

Ivo bona dedit ex arbore

Fructum bonum congruo tempore.

sumopere, Studens sapores fugere Ac de abjectis vivere
alere.

Et indigentes


In
1.

174


Ad Lau d e s.
Antiphonae.
1.

2.

Nocturno.
quo tu lulvocas.
sentit

Aiitiphonae.

Ivo. pro

Mirabilis in altis Dominus,

Promptum

auxilium,
invocas,

Qui Ivonem

fecit

mirabilem,

Nam
2.

invenis,
tibi

dum

Omne
2.

Deum
Ivo,

propitium.

nobis dimittas facinus Sese praebens nobis placabilem.

scuto benevolentiae

Tegit Dens clientulos tuos,

Omnis terra

resultet gaudiis

In Ivonis sacris solemniis.
o.

Lapsos trahit ad vitam veniae Et ab orcu suscitat mortuos.
3.

Ivo.

quam admirabile
dignoscitur,

Nomen tuum

Nam
Per

contra quodvis flebile
patitur,
te

Dens, Dens summae potentiae, Servos tuos Ivonis laudibus Insistentes audi propitie Servans eos a malis omnibus.
In Ivone te benedicimus,

Malum. quod bomo
confestim utile
tribuitur.

Pie Jesu,

dum ipsum

colimus.

Remedium
In
Ivo,
3.

Nocturno.
es

Tympano et psalterio Laudemus Dei gloriam
Sperantes indulgentiam
Ivonis patrocinio.

Autiphouae.
1.
(jui

ad gloriam

Ingressus sine macula,

Ad

Benedictus.

Impetra nobis veniam Et gratiam accumula.
2. Ivo,

dum

tuas psallimus

Yirtutes et miracula,

A. Benedictus Dominus omnium, Ivo, tibi dat banc potentiam, Quod protector in tesperantium Inimici saevi proterviam,

Per te nostrarum poscimus Culpa nim solvi vincula.
o.

Ivo.

in

montem Domini

Meruisti ascendere,
Praesenti praestes agmini

Domas.fluctuSjdemisincendium, Rixas toUis, foves concordiam; Audi voces ad te clamantium Et in pacis dirige nos viam.

Innocenter te colere.
Kesponsoria.

In

2.

Vesp

eris.

Ad

Maguificat.

Doctor
Ivo,

cleri,

doctor veri,

A. In Ivonis solemniis
Exsultet noster spiritus

bonis nos adstrue,
illustra,

Laus sanctorum, lux rectomm.

Poscendo precibus

piis,

Nos

nos instrue

Ut

nos adjuvct coelitus
liberet penitus

Et nos a malis erue
Suffragio precis tuae

Impetratis remediis

Et nos

Et a

vitiis

exue

A

malignis molestiis,
est subditus.

Ac

virtutibus indue.

Quibus mundus

Brev. ms. Brev ms. Bituricense saec. 14. Cod. Parisien. 745. A. Constantiense saec. 15. Cod. Parisien. 1300. B. Brev. Leonense imp. Parisiis 1516. C. Ad Noct. A 1 1 advocas Die Ant. in 1. Vesp. nur in C. soviel als advocatum agis, patrocinaris. — Ad Ben. A, 4 saevientis; 8 Et dirige nos in viam pacis. A. Die zugehörigen Hymnen vgl. Analecta XI, 165 sq.

— —


,


68.

175

-

De sancto Ivone.
R. Vas, consolator pauperum, Blandö vacuum iterum

In

1.

Vesperis.

Antiplionao.
1.

Plenum
Gaude, terra Franciae,
Praesertim Britanniae,
Nobili progeiiie

reperisti,

Ducentos per tempus carum Pauperes stans et amarum

Quae dedit Ivonem,

Ut bonus

fons livulis

Fundit aquas singulis
In salutem populis

Tuque rcplevisti Septem panibus solidatis, Cum non essent centum satis, Per virtutem Christi.
nos qui tuae hiudi Adsistimus, nunc exaudi
Ivo,

Et
2.

vitae praeconem.
studiis

Adhaerendo
Praecedens

Tales non
V.

liquisti,

Consortes ingeniis
scientiis

üt Deus nos tua prece
Liberos aeterna nece
Coeli sedi sine faece

Perfectus reluxit,

Pauperum, pupillorum Causas et orphanorum Gratis et miserorum Advocatus duxit.
3.

Jubeat

adsisti.

Ad

Magnificat.

Post haec factus presbyter

A. Ultra quam dici potest, felicius Beatus confessor, Ivo
Haelorius,

Curatus viriliter Parochianis iter Docuit salutis, Procurationibus

Coelo gaudet superius, Qui carnem maceravit Asperius,

Et confessionibus,
Missis, se dans omnibus,

Pauperes confortavit
Benignius,
cutis.

Spernens poenam
4.

Ibat ipse pedester,

Ideo cum Christo regnat Laureat US.

Quam vis

posset equester,
bonis,

Edocens librum Esther

Cum

aliis

Ad Matutinum.
gentes,
Invitatorium.

Per partes

sie sunt

Senes, adolescentes

Crudes facti coelibes Exemplis Ivonis.
5.

Adoremus

Post haec

officialis

Fuit bonis et malis,
Ita gratusque talis

laudemus Christum, regem Dominum, Qui doctorem et praeconem Ivonem dat hominum.
et

Nunquam

fuit

visus,

Aliud

:

Exhibens justitiam
Cuilibet propriam,

Aeterno, vero et vivo

Deo

regenti saecula

Sedando discordiam
Rixas rixus
tollit.

Jubilemus, per

quem

Ivo

Operatur miracula.

n

176
In
1
.


In
2.

N

c

t

ur

0.

Nocturno.

Autiphonae.
1.

Antiplionae.
1.

Iste saiictus noii abiit

Impionim concilio, Scd die, nocte subiit
Sacrae
2.

Nunc ergo sciant homines, Quod ipsum miriticat
Et ipsum inter angelos

legis

eloquio.
2.

Dominus

aediticat.

Hie a Deo constitutus Sion in monte Domini
Praedicavit
et

Hunc devote exorantom Non despexit Dominus,
Nolentem ini([uitatem. Sed amanttiii aequitatem
Exaudivit protinus.

docuit

Christi subdi nomini.
3.

Istum Christus rex suscepit Exsultans in gloria Et suuni Caput erexit Sibi praebens gaudia.
Responsoria.

3. Hujus

memor

altissimus

Devote visitavit Et non minus ab angelis Cito Corona vit.
Respousoria.
1.

1.

Adest dies

celebris.

Qua Christus de tenebris Vocavit Ivonem
Pro victis illecebris Logo justi foederis
Coeli portionem,

Hunc

exaltavit

Dominus

In plebe abjectum,

Per suum adjutorium Mandatis subjectum, Prae ceteris praetulit
Curatis electum,

V. Felici commercio

Pro cursu in stadio Pugnans brevi spatio Percepit in praemio Dei visionem.
2.

V.

Quem

in solitudine

Pro cordis munditia Et passa moestitia
Aspicit in gloria
2.

Curae jam perfectum, Spiritali lumine Ejus intellectum lUustrans, adspiramine Inflammans affectum.

Ad

Dei praeconia
et

Regem coronatum.
V. Farnes
et

Opera virlutum
Fecit
scienlia

penuria

Cedunt, at contraria Succedunt in patria Post hunc incolatum.
3.

Populum imbutum
Et
V.
suis

virtutibus
fecit

Mundum
Mundanas

tut um.

Dispensans

tideliter

divitias

Commissum talentum
In Dei servitio

Non

se fecit lentum,

Contempsit et sprevit, Ejus amicitias De corde delevit

Pauperibus prebuit Saepe Instrument um Et per hoc promerait Sedem praesidentum, V. Dum Ciiristo in paupere Praebet vestimentum.

Et
3.

Christi consilia

Firmiter implevit.

Hunc servum prae

ceteris

Dominus amavit Atque ipsum gloriae
Stola

decoravit,


Et
in horto patriae

177

Cum
8.

Christo,

dum

adfuit,

clare coronavit.

Nuptias intrare.
Confessor dulcissime,
Ivo Haelori,

V. Induit

eum Dominus
lides,

veste nuptiali,

Quae sunt

spes,

Caritas,

Adjutor cognomine,

ornatu tali Intratur ad nuptias

nam

Tu nostro corpori Nunc fervorem imprime,
Nostros bestes opprime, Succurre labori. V. Filiis auxilium Fer, dum in agone

cum sponso
In
3.

regali.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Hic merito habitabit Dei tabernaculo, Quia crimen evitavit,

remedium Datur vel consilium
Sunt, frustra

Jam

facto themone.
Prosula.

Dum
2. Isti

vixit in saeculo.

Dens

tribuit

1.

Apparet

in arduis

Cordis desiderium

Vivis atque mortuis

Et internam dulcedinem
Coeli praebens praemium.
3.

Tua

intercessio,

Curta lingna pro ponte Ipsa longita sponte

Innocens

fuit

manibus

Edocet mysterio.
2.

Et pius
Patrem

sanctis precibus,

Sic scandit ad
et

Dominum,

Non minus pro

cathedrali

fontem luminum.

In templo sancti Tudguali Sonant curta ligna,

Responsoria.
1.

Bipedum

curtitudine

Hic mandata Domini

nunquam

est

transgressus,
3.

Quatuor longitudine Longans laude digna.
Possessus a daemonio

In ipsius requiem
juste est ingressus Fruiturus gloria

Hunc terrente colloquio Laude plaudit sanus,
Multi defuncti nobiles

messor indefessus.
V. Fidelis servitio,

Humilis obsequio,
Utilis consilio,
4.

Gaudent atque ignobiles Nunc vivi et manus

Nautorum

et

Christi minist er io

Hominum

et

submersorum, jumentorum,

Firmos tenens gressus.
2.

Corda restaurata,
Liberati naufragiis

Lumbos

continentiae

cingulo praecinxit,

Et
5.

exstincti incendiis

Luce sapientiae
populis
illuxit,

Per multa climata
Narrant hoc
Ivo,

Deum

laudantes,

Sic ardens interius

cui affectantes

Et lucens exterius
Perfectus refulsit, V. Hinc secure potuit

Subsequi vestigia.

Ergo laudes Deo vivo
Concinat et tibi, Ivo, Haec plebs cum laetitia.
II.

Sponsum exspectare,
Drevt's, Historiae rliythmicae.

12

178
In L a u d i b u s.
Antiphouae.
1.


Quem
tua Clemens gratia
Coelis collocavit.

Conregnat nunc cum Domino
Victurus sine termino Ejus indutus decorem,

Ad

Benedictus.

A. Qui domos ab incendiis Equos submersos fluviis
Salvasti tuis pluviis,

Cujus

fuit

pro modulo
imitatus

Semper
2.

morem.

Hie serviens

laetitia

Trans ignem, fluxus noxios Hujus saecli et impios,
Ivo, nos per actus pios

Deo

jubilavit,

Ei viventem hostiam Pure ministravit.
Sitivit

Transfer coelo innoxios.

3.

ejus
te

anima
vivum,
pater refovens

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad
Ad
4.

Deum

Ad

Quem tamquam
Benedixit te

proprium sinum.

Dominum

^lore puerorum,

A. Magnificant coeli cives Deum, per quem Ivo dives Candidior quam sunt nives Est vestitus caelo,
Post labores Et honores Saecli et buic dant honores

Qui evaserunt camimum, Flammam Chaldaeorum.
5.

Hie

tuis

gratus gratiis
laudavit,

Te Deum
Officia

Magno

cordis zelo.

ms. Trecorensia saee. 15. Cod. Parisieu. 1148. A. Brev. ms. 15. Cod. Parisien. 1032. B. — Brev. ms. S. Martini de Brev. ms. Parisiense saec. 14. saec. 14. Cod. Parisien. 786. C. Cod. Parisien. 1024. D. Brev. ms. Aniciense saec. 15. Cod. Capit. Anieien. Brev. ms. Aurelianense imp. s. 1. et a. F. s. n. E. In 1. Vesp. beginnen mit R DEF: fünf prosaische AA super Ps. hat C. R 4 Duritas per B dies R lautet in ])EF Confessor dulcissime etc. In denselben Hs. lautet die A ad Magn. Ivo gestans pectore

Turonense Estoviaco

saee.

,

:

:

:

Christum crucifixum, Macerato corpore
Caritate fixum,

Locavit in aetliere Spiritum enixum. In 1. Noct. A 1 A 2, 1 a Domino E. A 2, 3 et 3 alloquio E. edocuit E. A3, 1 Justum Christus E. R 2, 1 Prae cordis B; statt dieses R: Hie mandata Domini etc. DF. R 3: Completo currieulo etc. DF; diese Quellen haben (der österlichen Zeit wegen) nur eine Xctkturn. In 2. Noct. A 3, 4 Scito coronavit B. R 3, 5 a patriae porta B; dies Kesponsorium lautet in C: R. Completo currieulo temporalis status Est Ivo de carcere carnis liberatus,

Ad

coelestis gloriae

regnum
,

est translatus.

V. Pro fidei meritis vocitatur jure heatus. Die Pr<»ula nur in B. Ad Landes A 1 5 Semper imitans tamquam fehlt D. Ad Bened. A lautet in C: Ivo sancte, cultor justitiae, Novum jubar ful^ens ecclesiae, Lux et decus geutis Britanniae, Hie nos esse fac vitae coelicae.

DA

3,

3


Dieselbe lautet in D:

179


tumulavit

Non talentum
Domino
In
2.

Ivonis solertia Sed lucrando reportavit
duplicia.

Vesp. lautet die Antiphon ad Magnificat in CD: O Ivo, incola Britann iae,
Christi confessor beatissime, Qui tuis meritis in coelis Obtinuisti residere,

Ideo te deprecamur, Ut pro tuis supplicibus

Apud Christum Dominum
Die zugehörigen

Hymnen
69.

Intercedas. finden sich Analecta XI, p. 165 sq.

De sancto

Ivone.
Prosula.

In

1.

Vesperis.
1.

Antiphonae.
1.

Deeantemus

liodie

Laudes, quae continue

Cunctos presbyteros
illustrat iste sacerdos,

Depromuntur
Ivonis memoriae

in

coelis,

Literis inclitus

Continentes animae
fuit 2.

moribus atque
2.

Conformemur

angelis.

Cum

Christo mens, sensus idem

eademque voluntas, Hie potuit merito facere, quod voluit.
3.

laudis eongruum Vivorum et mortuorum Data dominatio, Herum quoque omnium,

Thema

Qui

steriles

mentes

Coelestium, terrestrium

virtutibus aptat opimis,

Concessa subjeetio.
3.

Principibus populi
collocari meruit.
4.

Explicant

illa

ligna

Digna Deo

vota,

conspectu populi facta,
Atriis hie Christi

Pro ponte, ecelesia Nimis eurta producta, Compulsa daemonia,
Christi domicilia

Jerusalem imposuit.
5.

Linquentia et devicta.
4.

Doctrinae et morum hie plurima semina sparsit, Exsultans metit, quac lacrimans seruit.

Omne

genus hominum Sed et subjugalium

Et quam plura elimata
Requirunt suffragium Et ejus praesidium,

R. Ivo, ut exsueret
taetra caligiiie

mundum,
o.

Quo
Ivo,

sint subministrata.

Doetrinae accendit

lumen eum regula morum,
Laete rigat parvos, pane cibat validos.
V.

tui magnalia Laeta chori praeconia Extollunt ad superos,

Alumnosque nos

cogita,

Omnes

curat, alit,

Infirmos tu nos visita

justiticat,

vegetat.

Considera devotos. 12*

n


Ad
Magnificat.

180


Ivonem constat adeptum.
3.

V. Virgin cum sertum

A. Collaetetur turba tidelium,

Dum sol Christus Ivonem radium
Lumiuis dat
in

Doctrinam moresque parat,
aevo juvcnili
Construit ecclesias,

mundi gaudium,

Britanniae in patrociniuni,

Trecoriae juge praesidium, Cujus vita, virtus, suffragium

ornans aetate
V. Laurea doctorum

virili,

Est

salutis cunctis reniedium.

claret merito decoratus.

Ad Matutinum.
Invitatoriiim.

In

2.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

En

Ivonis solemnia
in

Optata tribuit
sanctus hie omnia,
Ivo,

Corruscant per orbcm,

cum

vult.

Stemus

hietitia,
*

Demus Deo laudcm.
In

qui studuit

eorde rogare Deum.
Ilie

2.
1
.

de promissis

N

c

t

ur

0.

nihil ambigit,

omne

dabit rex

Antiphonae.
1.

Optatum
consilia,

et

meritis

Impiorum

sprevit

gratia major erit.
3.

Pecoatorum

cavit itinera,

Mirabilis Christus
sancti mirabile

Pestilentum despexit studia,

nomen

Beatorum
2. Ivo,

fulget in

gloria.

Feeit,

uam

evidens

BritODum

gloria,

eunetis populis fuit omcn.

Floniit universis,

Bonis profuit gratia, Fuit virga perversis.
3.

Responsoria.
1.

Quem

hie Christi gratia

Dedit se Christo, mundi quoque fastus abegit,

Suscepit in bonis, Exsultat in gloria
Coelestibus donis.
Eesponsoria.
1.

Aerumnas populi
scelerumque crimina
V. Carnis delicias
lascivas ipse fugavit.
2.
flevit,

Officialatus

Dulcis justitiae
bonis hie bona semina sparsit,
Hilaris fruetus

praefeetus in auetoritate

Servat justitiam

cum mansueta

veritate,

patrum novalibus hausit, V. In agro lacrimae, sed horreo gaudia metit.
2.

V. Jus tribuit cunctis, pius aegris, asper iniquis.
3.

Actibus Ivonis,
Christe,

Hie sanctum eorpus, animam sanctam quoque
nactus,

fons luminis omnis,

Illuces populis

tenebrasque detrahis orbis,
Y. Quos doeet hie de te
N

Non

carni vixit,

oetennis pugna probavit,

erbis,

meritis traliit ad

te.

181


3.

In

3.

Nocturno.

Litcris imbutus
divis jurisque peritus,

Antiphonae.
1.

A mundo mundus
et

Artibus adeptus
udiit omniscius.
4.

justitias

mcditatus

Monte Dei sancto
scandere promeruit.
2.

Cuncta ecclesia tuque, Britannia, Francia tota,
Ivonis festo
laetae benedicite

Divinam vitam semper es dcgere

Deo

visus,
5.

Deinceps divinum consequeris praemium.
3.

Ivo,

pro meritis

celsus te Spiritus omnis

Ivonis sancti
piecibus, qui cuncta creasti,

I^audat, tuque
glorifica

tuum Dominum.

ßcgno

coelesti

Ad
A.

Benedictus.
dedisti

nos fac in tine beari.
Responsoria.
1.

spem miram, quam

Mortis hora te fientibus,

Presbyter hie sanctus
habitus
est, sie

Dum
dictus,

valedicens dixisti,

quoque

Te profuturum gentibus;
Imple, pater, promisisti,

Binas ecclesias successive bene

rexit,

V. Has verbo, exemplo
subsidioque pavit.
2.

Nos tuis juva precibus Et post te fac ope Christi
Frui cum coeli civibus.

Hospes terrenus
coelestes consulis aulas,

In

2.

Vesperis.
Magniticat.

Civis aethereus

tu pacis nuntia portas, V.

Ad
A. Felix Ivo,

Tudgualum

affatus

paradisi pignora gustas.
3.

quem

sapientia

Vixisti sancte,
felix

Dei patris
optavit ßlium,

obis fruerisque

Aeternis praemiis,
fulgens praeclarus utrisquc,

Cujus sanctitatis
praemittit gaudia,

V. Semitis bis rectis nos ducis et protrahis ad

te.

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Gratia divina sanctum praedestinat istum,

Quoque bonae
mirabilisque
2.

indolis
fuit.

Matris ori dans vaticinium, Cujus infantiae ipsa exordia Virtutum jam sonat praeludium, Doctrinae et operum merita varia Praebent cunctis splendidum radium,

Mater per spiritum praedixit hunc fore sanctum,
Claraque futura produnt exordia pura.

Votorum precumque
ipsa suffragia

Cunctis cedunt
in patrocinium

182

Et post vitae
praesentis studia

Nos conducant ad coeli bravium.
Leg^enda ms. Trecorensis saec. 15. Cod. Parisieu. 1148. In 1. Vesp. Prosula 1, 3 Eudonis memoriac Hs. 1 Cliristns Hs. 2, 1 Tlieuma lls.; vit'lU'ifht //«lu/«? In 1. Noct. A 1, 1 Ivo impiorum Hs. R 2, R 3, 1 moresque pravas Hs. () Ivo nonien constat lls. R 3, 6 decoratiim lls.; dies scheint in der Tliat der Reim zu fordern, der Sinn indes zu verbieten. In Land. A 4, 4 laeti henedic Domino Hs. Die zuf^eliörigen Hymnen sehe man Analecta XI, p. 166 sq.

A

2,

— —

— —

70.

De sancto

Ketillo.

In

1.

Yesperis.

In permansura

Antiphonae.
1.

quo mutares peritura

Et

felix
eis

fruereris

Vir Domini prudens,

per saecla futura.

meritorum luce refulgcns,
Praeclarus genere

Ad
probitatc.

Magnificat.

monimque micans Tempore pracclari
In lucem sanetus

A. Magnificet

Dominum
laudum

fertur regis Nicolai

vocis et carmine

Plebs laetabunda,
Ketillus.

mundi prodiisse
2.

clerus quoque voce jucunda,

Athletae Domini,
Sic

pius ac mundiis,
foret aut similis

rccolcns sacra festa Ketilli.

ut ei quis in orbc secundus

Vix
in

commissoque
mcruit

A

d

Mat ut inum.
Invitatorium.

tidelis,

Mnam
o.

Domino

multiplicare suo.

In sanctis

Dominum

Vir pius ac justus verbiquc lucerna. Ketillus

Munere

multiplici

trinum laudemus et unum, Qui meritis rutilum transvexit ad astra Kctillum.

meruit Domino famulari.
4.

Clarus honestate,

In

1.

Nocturno.

mira bonitate, Mitis. mansuetus, humilis, pius atque modcstus
rutilans

Antiphonae.
1.

Edita nobilium proles de stirpe parculuin

Indult algentes
satiavit et
.5.

Ut

radiis sidus

esurientcs.
2.

micuit virtute Ketillus.

felix

Christi

confessor, qui

meruisti

Simplex, iniiocuus, patiens et corpore castus,

Sic de terrenis
largiri

rebus egenis,

Igne calens superum spernit cum germine

mundum


3,

183


Responsoria.
1.

In donis crescens coclestibus hinc adolescens

Erat hie Dei dilectus,
Humilitate praeditus,
Castitate praeclarus,

Cognitus est vere

Domino populoque
Kesponsoria.
1.

placere.

Largitate conspicuus,

Beatus vir Domini Ketillus,

Ex illustri prosapia ortus, Cum adhuc esset in aetate tenera
Coepit devotus

Blandus alloquio, Firmus consilio,
Misericordia insignis

Deo

existere

Et

caritate inaestimabilis.

Utraque innocentia

V. Dilexit

enim
et

ex

tota

virtute sicut

Et simplicitate Domino liominibusque place. V. Dilexit enim Christi mandatiim
super aiiriim
2.
et

Deum
seipsum.
2.

proximum

Cum

orasset vir beatus,

topazion.

per crucis signaculum

Contemptis

igitur

parentum

Muniendo civitatem
repressit incendium.

opibus
Divitiis intendebat coelestibus,

V. Mirificavit

Dominus sanctum

Ut relinquens

peritura

suum,

et

exaudivit clamantem

Possideret permansura

ad eum.
3.

Cum
V.

sanctis in gloria,

Tu

vitae speculum,

UM

nee aerugo nee tinea de,

moliuntur et fures non diunt nee fiirantur.
3.

effo-

mundi praeclara Nos exempla sequi

lucerna,

Sub jugo

religionis

Renitens virtutum donis

tua fac per dona superna. V. Ut illuminemur per illumy qii'i illuminat omnem liominern

Sacerdos est consecratus Et in grege sublimatus. V. Aceipiens henedictionem a Domino et misericordiam a Deo
salutari suo.
1.

venientem In Jiunc

mundum.

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.

In
1.

2.

Nocturno.

Qui populo Christi vivendi forma fuisti,

Antiphonae.

Moribus ornari
nos et te fac imitari.
2.

Forma

gregi factus

per mores atquc per actus,

Ad

Quos informavit,
hos verbi semine pavit.
2.

te clamantes famulüs veniamquc prccantcs,

Alme
3.

pater,

Domino

Christum suscipiens, Christum per membraquc pascens

Ketille reconciliato.

Qui dono Christi
virtutibus emicuisti,

A
3.

Christo pasci

Hanc defende tuam,
pastor venerande, catcrvam.
Eesponsoria.
1.

meruit dape spirituali. Vir sanctus
tribuit,

Dominusque magissuperaddit,
Succrescunt dona,
succrescit et aucta corona.

Servus Dei nudulum Obviam habens leprosum

184
Refovet
et

iiuluit,

3.

Scd indutus ab ipsius Conspcctu evanuit. V. Bcatus qui hiidl'ujH super cgcnum et pauperem, in die mala
lihn'ahit
2.

Surdos ac mutos, a lepra commacubatos Sanos reddebat
et

opem

multis tribuebat.
caeli

cum Bomimis.

4.

Ergo Deum

benedicitc oorde tideli

Viro sancto nocte quadam
Rccitante homiliam

Atque pium scrvum
facientem signa per illum.
5.

Per hinicn

iiitcrius,

Quod
Visum

exstinctuni prius erat,
in

Cujus erat vita

Accendi

manu

ejus

morum

radio rcdimita,

est

a fratribus.

Ejus nunc opera
lucent virtutc referta.

V. Mirahilis Dens in sonctis suis et gloriosus in operihus suis.
3.

Gemma
Norma

Ad
clara confessorum.

Benedictus.

gregis,

forma movum,

A. Exsultans celebra

Pro salute dcvotoruiii

Funde preces fanmlorum. V. Isoii recedet memoria tua^ et nomcn tuum rcquiretnr a (jenerationc in gcncrationem.

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

melodum laude canora Sacra patris nostri votivaque festa Ketilli, Hinc quem sublatum felicius et sociatum Coetibus angelicis veneratur turma tidelis.

Ad

et bymni, Qui tribuit sancto virtutum dona Ketillo.

laudem Domini cantus promantur

In

2.

Vesperis.
Mao^nificat.

Ad
regis

Magni magnifice
bone fidequc scrve,
Introgredi Cliristi
qui gaudia promeruisti,

2.

Qui variis renitens
donis signisque refulgcns
Restituit visum
caecis
,

claudis

quoque

Pro nobis ora, quo perveniamus ad

illa.

gressum.
Brev. Eopchildense imp. Parisiis 1517. A. Brev. Aarhusiciise imp. Brev. Limdense imp. Parisiis 1517. C. Aarhiisiae 1519. Jj. In 1. Yesp. A 2, 5 Nam meruit BG. A3, 1 ac prudens B.

C

hat noch folgendes R Splendida gemma patrum, virtiite nitens meritorum, Suscipe sei-vonim pia vota precesque tuorum V. Et prece fer nobis veniam peccamine lapsis.
:

In
fac
1,

1.

Nnct. R 1,

1

Ortiis ex illnstri prosapia C.

sociari
1 x\d

C; fac

laudes B.

— Hymnen:

fehlt A.

R

3,

Ad

In 3. Noct. A 1, 4 Ad Land. A clara sacerdotum B. Vesp.: Alternatira sonentvoces; ad Noct.
1

:

Festiva dies colitur; ad Land: Refulget dies annna.


71.

185


Ad Matutinum.
Invitatoriiim.

De

saiicto Ludovico.

In

1.

Vcspcris.

Aiitiphonae.
1.

Ludovicus, decus regnantium,
Transit
felix

liUdovici laeta solemnia

ad

coeli soliuni,

Lacta colat mater

ecclcsia.

Cujus prece coctus tidcliuni Suninii rcgis intret in gaudium.
2.

In

1.

Nocturno.

Gaude, regnum Franciae,
Cui dcdit rcx gloriae Tarn excellens donuni,
1.

Aiitiphonae.

Beatus qui solium,
Iter et consilium

Quod tu regem proprium Habes in subsidium
In coelo patronum.
3.

Malorum

vitavit,

Sanctus ab infantia Ludovicus haec tria

Tc,

dum

ipse viveret
regeret,
2.

Semper

declinavit.

Ac coronam Tamquam
Nunc

Regni sedem consecutus

rex defcndit;

Humilem
Et
in Sion

se praebuit

particeps gloriae

constitutus

Factus tuac veniac
Diligens inten dit.
3.
4.

Cultu Dei claruit.

Plebs ergo Francigena

Susccptus ad meritum Gloria dotatur,

Non tamquam

gens advcna

Caput Deo subditum
Coelo coronatur.
Responsoria.
1.

Christo refer laudes,

In cujus i)alatio Tui patrocinio

Quondam
5. In terris

regis gaudcs.

Rex regum

regi

filio

regimine
fuisti,

Ac

sub ejus nomine
tibi

Protecta

gratiam Impetret ac veniam
In conspectu Christi.

Modo

Regales parans nuptias Post certamen in stadio Coeli praebet delicias, Glorioso comercio V. Pro regno temporalium Regnum habet coelestium Ludovicus in praemium.
2.

Ad

Magnificat.

A. Magnifica gesta clarissima
Sancti Ludovici,

Justus

Felix terra, cujus rex sapiens, modestus, Clemens
,

,

patiens.

Divino cultui Devotum hodie Praesens collegium.
Cujus sancta conscendit anima

Cujus vultus est malos feriens,

Bonos

alliciens.
f^ic

V. Ludovicus

terris

praefuit,

Quod regnan do coelos promeruit.
3.

Sub fine felici Regni perpetui

Hunc natura

genuit

Cum

sanctis patriae

Regno fructuosum, Voluntas exercuit

Sublime solium.

Mundo

gratiosum,


Dens ipsum pracbuit
Coclo gloriosum
V.
;

186
V.

David rcgni sedit in solio Salomonis utcns judicio.

Normam

vitae posuit
et

Hunc Deus

tribuit

Signis virtuosum.

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.

In

2.

Nocturno.
1.

Antiphonae.
1.

Invöcantem exaudivit Deus regem humilem

Habitabat confidenter Rex in monte Domini, Quia vixit innocenter

Omni
2.

gratus homini.

Et praeclaris insignivit Signis suum pugilem.
2.

Rex

virtutis in virtute

Deductus in justitia Clemens subjectis praefuit, Leges, poenas et praemia
Sapienter
instituit.

Divina laetatur, Quia sibi de salute Spes firma donatur.
3.

3.

Coronatur gloria Sanctus et honore, Quia mundi gaudia Duxit in timore.
Responsoria.
1.

Innocens manus praebuit Cordis quoque munditia Ludovicus, qui memit

Regni

coelestis praemia.

Responsoria.

Fulget signis rex insignis,

1.

Gloriosus apparuit

Jam

aegrotis ejus votis

Non cultu praesidcntis, Sed cum incultus praefuit More David ludentis, Nee ex hoc sibi defuit
Auctoritas regentis
;

Praestantur remedia,
V. Dati neci liberautur,
Claudi, caeci reparantur,

Fugantur daemonia.
2.

V. Virgam virtutis habuit, In qua malos compescuit

Pro se suisque subjectis Orans Deum et cum rectis

Sed sub norma clementis.
2.

Coram rege
Libcr
in

conspicitur

praeda perditus,
traditus
;

]\Iiraculosc solvitur

Rectum iter faciens Domuni Dei rex intravit Et ad templum adoravit, Ut praedixit moriens.
V. Felix cursus sie viventis,

Rex Sarracenis

Et hostibus expositus
V. Jonas undis eripitur,

Felix hnis sie currentis

Deo semper
3.

uniens.

Joseph dctentus solvitur

Regnum mundi
Et

supergressus

Et David antro
3.

positus.

ejus ornatum,
coeli

Cum

esset in accubitu

Regnum

jam ingressus

Rex

internae dulccdinis,

Post hunc incolutum, V. Peregre Jacob egressus
Patris ad

Arcens potenti spiritu
Festes carnis et sanguinis,

mandatum
sie

Bonorum
Sceptro

sei)tus
fulsit

ambitu
regiminis.

Deum

vidit

professus

Vitae coelibatum.

187
In


Per Octava m.
Antiphonae.
1.

Laudibus.
Antiphonae.

1.

Ludovicus hodic

Ludovice, rex Franscorum,
In felice beatorum

Decorem indutus Est coelcstis patriae

Regno gaudens

gloria,

Regnum
2.

cousccutus.
jubilet

De hac
Recto

valle

miserorum
justorum
gaudia.

Omnis terra

calle nos
coeli

Deo

laeta serviens,
invigilet
2.

Duc ad
Magniticat

Laudibus

Dominum

Novum
3.

festum faciens.

Et

exsultet spiritus

Ad

Deus meus, Semper vigilavit Sicque nunquam reus
te,

Coelos penetravit.
4.

Benedixit creatorem In suis operibus

Pauperum et divitum In Deo salutari, Qui generi hominum Hunc regem divinitus Ludovicum inclitum
Dedit pro exemplari.
3.

Ludovicus gerens morem

Jam

sanctus post laborem

Datum
5.

coeli

civibus.

Ludovicus

Dominum
terminum

Recepturus praemium Regnaturum majorem

De

coelis laudavit,

Quando

vitae

Ad

Coelo dedicavit.

Exhortatur tilium matris honorem, De tide et moribus

Ad

Benedictu».

A. Benedictus Dominus, Qui nobis ercxit Cornu, quod paulominus

Testamentum condidit Et bonis operibus Complementum addidit Divinum amorem.
4.

A
Quem

David

dilexit,

martyr desidcrio,

Hie virtute geminus Rex in pace rexit,
regendi terminus

Quam

pie mcntis studio

Crucifixo compateris,

Ad
In

coelum

direxit.

Cujus crucem in humeris Tuis adtixisti Passio tibi deticit,
;

2.

Vesperis.
Magnitieat.
5.

Scd martyrem te eflicit Fervor et zelus Christi.

Ad

Tu caecorum

oculus,

A. Magniticat miraculis

Ludovicum
David
fulsit

divinitas,

In quo cunctorum oculis
humilitas,

Dcbilium baculus, Oppressorum clipeus, Perversorum mallcus,
Nutritor

minorum

;

Salomonis serenitas Et Ezechiae veritas, Quem gratiarum titulis

Miserere populi Te laudare seduli,
Nobilis rex Franciac, Ludovice, gloriae

Solemnem

fecit

populis

Josiae par benignitas.

Consors beatorum.

188
ü.

Curam gerendo pauperuin
Ludovice, rex beate,
Efticaces sint oblatac

ilecus

ccclcsiac,

Pie rex Francorum,

Exemplar justitiae, Lex et norma morum,
Post tinem aiigustiac

Tibi preces, impetratao

Pacis nobis indilate

Mortis et laborum
Praesta dono gratiae
9.

Fructum repetentes a
Ora, pater Ludovice,

te.

Regnuin beatorum.
7.

Hac pro gentc
Ut pax Dei

peccatricc

Magnum magnatum

speculuni,

Sui reatus conscia,
genitricc

Ludovice rex Franciae,
Cuuctis relinquens titulum
Sanctitatis eximiae,

Tecum

nobis adjutrice
et indulgentia

Detur

Prece juvans

in

saeculum

A
Quae

divina dementia,
relicta

Commeiida regi gloriac Devotum tibi populum.
8.

cicatrice

Carnis palma

cum

victricc

patriarcha procerum,

Coronavit tc gloria.

Piomin sator munerum,
Brev. ms. Parisiense saee. 14. Cod. Parisioii. 1052. A. Brev. ms. Parisiense saec. 15. Cod. Parisieii. 746. B Brev. ms. Parisiense saec. 15. Cod. Parisien. 746 a C. Brev. ms. Parisiense saec. 15. Cod. Parisien. 1026. D. Brev. me Bituricense saec. 14. Cod. Parisien. 745. E. Brev. ms. t^enonense saec. 18. Cod. Parisien. 1028 add. saec. 14. F. Brev. ms. Pliilippi Boni, Flandriae Comitis saec. 15. Cod. Bruxellen. 9026. G. Brev. ms. Komanum saec. 14. Cod. Vatican. Urbin. 603. H. Brev. ms. Parisiense saec. 15. Cod. Parmen. Palat. 208. I. Brev. Fontebraldense imp. Parisiis 1514. K. Brev. Audomarense imp. Parisiis 1518. L. Brev. Liciensc imp. Venetiis 1526. ^I. Brev. Aversanum imp. s. 1. 1499 N. In 1. Noct. A 1, 2 Iter fehlt E. In 3. Noct. A A 2, 4 Cnltus E. R 2, 9 semper vivcns E. --A 3, 4 Kegni fehlt E. 3, 3 qui invenit E. In Land. A 3, 3 Sic quia nunquam E. Die Antiphonen per Octavam nnr ADE. A 2, 6 Hunc fehlt E. A 3, 1 sanctis E. A 4, 4 Cnjus fehlt. A 8, G Tibi fehlt E. A 9, 1 fehlt D. Nur eine A 8, 8 repetes a te E. Noctiirn hat X die Zusätze von K, das mouastische Form hat, sind belanglos, da das Officium für die Pariser Kirche verfafst ist. Die zugehörigen Hymnen Analecta XI, p. 177. sq.

— —

;

72.

De sancto Ludovico.
Qui
fidei

In
1.

1.

Vesperis.
4.

catholicae

Antiphonae.

Fortis athleta claruit.

Lauda, coelestis regio. Regem saeculorum,

Mater illustris genere Mira pollens peritia
Docuit

Tuo dignus
2.

collegio

eum
Ad

colere

Adest rex Francorum.
Collaudent ecclesiae Humilera, pudicum,

Deum

a pueritia.
Magnificat.

A. Magnifica gesta clarissima
Sancti Ludovici,

Pium regem Franciae,
Sanctum Ludovicum.
3.

Divino cultui

Hosten! pestis haereticae

Devotum

liodie

Progenitorem habuit,

Praesens coUegium,


Sub
fiiie

189
Promeruit divinitus Aeterni regni praemia. V. Rex sedens in solio Decernens justitiam, Contuito praemio
Dissipans malitiam.

Cujus sancta conscendit anima
felici

Regni perpetui

Cum

sanctis patriae

Sublime solium.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

2.

Gratam

vitae juventutem

Sapienter incipiens
Christi jugo supposuit,

Adsunt cum

gloria

Christiiinae legis

De

virtute in virtutem

Sacra solemnia Ludovici regis.

Quotidie proficiens

In

1.

Nocturno.

Vitae coronam meruit. V. Si legis attentus, In Josia figuratur, Cujus sie Juventus

Antiphonae.
1.

Regi regum famulatur.
3.

Ex

strenuo milite

In fundandis ecclesiis,
In relevatione pauperum,

Patre procreatus

Sensu matris inclitae
Crevit educatus.
2.

Quam
Praesens

devotus exstiterit,
nobis

Ccrtis patens indiciis

Oritur in gaudium

adspectus

Sacrae puer indolis, Felix Puerperium, Felix ortus sobolis.
3.

operum
Indubitanter aperit,

V.

Cum manus

justitia

Ab amore

saeculi

Juvenis abstractus

Devoto mentis studio Secum ab infantia
Crevit miseratio.
4.

Ea, quae sunt parvuli,

Vacuat vir
4.

factus.

Verborum moderamine
Mire circumspectus, Grata trahens dulcedine

Veritas et misericordia

Ceperunt habitaculum
Cordis, pax et justitia

Hominum
Veritatis

affectus,

Convenerunt ad osculum,
5.

examine

Evitans mundi strepitum, Sedeiis domatis angulo
Reficiebat spiritum

Noscitur perfectus. V. Concepto sermone sobrius

Juramentum

cavit,

Sacrae doctrinae pabulo.
6.

Est, est, non, non dicens,
plius

am-

Creatoris injuriam

Malum
In
2.

judicavit.

Graviter ferebat,

Blasphemorum perfidiam Dure puniebat.
Responsoria.
1.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Ludovicus, rex inclitus,

Transit mare rex insignis

Regum Francorum

gloria,

Firma

fide fultus,

A

primaevo

sollicitus

Multos graves ab indignis
Patiens insultus.

Christi sequi

vestigia,

190
2. Occulto judicio

Miracülose solvitur

Sub

crucis signaculo

Rex

Saracensis traditus

Captus infortunio
Solvitur miraculo.
3.

Et hostibus expositus^
V. Jonas undis eripitur, Joseph detentus solvitur

Hinc re versus ad patriam Ecclesiam dilexit,

Et David antro
4.

positus.

Veram exhibens Semper bonos
4.

latriam
evexit.

Cum

esset in accubitu

Rex

internae dulcedinis,
spiritu

Deductus in justitia Clemens subjectis praefuit, Leges, poenas et praemia
Sapienter
instituit.

Arcens potenti

Pest es carnis et sanguinis,

Bonorum
Sceptro

septus ambitu
fulsit

regiminis.

Y. David regis sedet in solio
5.

Coronatus gloria Sanctus et honore, Quia mundi gaudh Duxit in timore.
In omni discrimine

Salomonis utens judicio.

In

3.

Nocturno.
Cantica.

6.

Reputabat gloriam Hie pro Christi nomine
Pati conturaeliam.
Responsoria.
1.

Ad

A. Beatus est iste dives Inventus sine macula, De quo paradisi cives

Deum

laudant in saecula.

Pro catholicae fidei Promotione sedula

Responsoria.
1.

Mare

transiiurus

Subit ad honorem Dei
Terrae, maris pericula

Corpus ejus confectum macie, Subjugatum suo spiritui, Monstravere crebra jejunia,
Disciplinae. fletus,
vigiliae,

De Deo

securus.

V. Ut angelus Domiui

Pallor. livor vultus emortui,

Cum David
Non
2.

immobilis,
stabilis.

Cilicium, lecti duritia,

cedit discrimini

V. Statum poenalem

et

asperum

Vir in fide

Rex

pius elegit,

Prorsus jactans in Dominum Cogitatus sui curam, Mundanorum discriminum NuHam metuit pressuram, Sperans a patre luminum Opem semper adfuturam. V. Coniidens ut leo,
Just US, imperterritus,

Se velut Manasscm alterum
Penitus subegit.
2.

De quinque

catenis ferreis

Occulte suscepta vcrbera

Manu

confessoris

lienigne fcrebat in eis

Devote recolens vulnora
Nostri redemptoris.
V.

Constanter a Deo Praestolatur coelitus.
3.

Coram rege
Liber
in

conspicitur

Exutus a poenis Carcere solvitur, Liber a catenis

praeda perditus,

Regnum

ingreditur.

191
3.

Imminente mortis articulo

2.

Angelorum choris

Diem vitae clausurus ultimum, Morbo pressus decumbens lectulo

De

Defertur in jubilo valle moeroris

Sol egressus nubilo.
3.

Testamentumcondidit Optimum,

Memoriae dignum spectaculo;
V.

More Jacob

liberis

Thesaunim doctrinae
Profuturum posteris
Legavit in
4,
fine.

Luce vigil ad Dominum Prudens et tidelis Servus cum patrc luminum
Jungitur in caelis.

4.

Regnum mundi
P^t
.

supergressus

ejus ornatum,
coeli

Regnum

jam ingressus
5.

Benedicant opera Cuncta creatorem, Qui dat super sidera Regnum post laborem.

Sibi praeparatum,

Laudes Deo concinit
Egressus exsilium, Pressurae non meminit Translatus in gaudium.

Nostros ad se regit gressus Post hunc incolatum
;

V. Peregre Jacob egressus
Patris ad

mandatum,
sie

Deum

vidit,

professus

Vitae coelibatum.

Ad

Benedictus.

Ad Laude
Antiphonae.
1.

s.

A. Benedictus Dominus, Qui nobis erexit Cornu, quod paulominus

A
Hie

David
virtute
in

dilexit;

Adest dies

laetitiae,

Quo

transiit ex

mundo

Rex

Flos dignitatis regiae

Quem

geminus pace rexit. regen di terminus
coelos direxit.

Cum

fructu jucundo.

Ad

Brev. ms. S. Germani a Pratis saec. 14. Cod. Parisien. 13239. A. Brev. ms. Sandionysianum saec. **/i5. Cod. Oxonien. Miscell. Liturg. 192. Antiph. ms. Hilariense B. Brev. Sandionysianum imp. Parisiis 1550. C. V. anni 1632. D.

In 1. Vesp. nur 1 Antiph. super Ps. BC; mit Ant. ad Magnif. beginnt Letztere ist dieselbe wie im vorhergehenden Officium, wie denn mehrere Teile desselben in dieses übergegangen. In 1. Noct. A 5, 2 dogmatis A. In jeder Nokturn nur eine Antiphon für alle Psalmen BC; ebenso in den Laudes. In 2. Vesp. hat D fünf AntiIn Land. A 5, 1 Laudum A. phonen, von denen die drei ersten der ersten Nokturn, die fünfte den Laudes entlehnt sind; die vierte kommt nur in D vor:

D.

— —

Audiens

utiliter

Summum

praeceptorem

Servavit humiliter Parentum honorem.

A hat nur eine Ant. super Ps. Magnum magnatum speculum, vgl. das vorige Officium. Ad Magn. Ant.: Magnificat miraculis, siehe ebenda, ABC,
Magnum magnatum speculum
p.

D.

Die zugehörigen

Hymnen

Analecta XI,

178, sq.

192
73.


Ad Ma tut in um.
Invitatorium.

De

saiicto Ludovico.

In

1.

Vesperis.

Antiphonae.
1.

Francorum rex magnificus,
Ludovicus, vir coelicus,

Sumopere studuit. Soli Deo placere,

Laudamus Christum Dominum, Qui regem Ludovicum Praestat saluti hominum
Solamen salviticum.

A
2.

quo tantam meruit Gratiam obtinere.

In
Crucis Christi signaculum

1.

Nocturne.

Contra gcntilcm populum
Suscepit

Antiphonae.
1.

primum junior

Puer hie defuncto patre
Nutritus est deeenter

Et postmoduni provectior Ad nicritorum cunmlum.
3.

A
2.

rcligiosa matrc,

Cui paruit libenter.

Wie regnum, matrem, liberos.
Infant es adliuc teneros

Languoris vehementia

Reliquit ac sororem,

A

Deo

visitatus

Sed post assumptis
Dimisit
4.

filiis

Ilaerens Christi consiliis
et

Est in eonvalesccntia Cruce Christi signatus.
3.

uxorem.

Tres fratres suos comitcs

Sanctus hie sprevit omnia,

Quaecunque transitoria, Propter regnum coelorum,
Tarn carnales
delicias,
1.

Secum cruce signavit Et regni sui divites Ad idem animavit.
Responsoria.

Quam fallaces divitias Cum fastu superborum.
5.

Francorum jam exercitu Sub rege Ludovico
Praeparato pro transitu In conductu nautico^ Legato ab ecclesia

Hie miraeulis rutilat, Qui in coelis jam jubilat
Exsultans cum beatis Ludoviee, rex pie,
;

Dato cum indulgentia,
V. In passagio signato

Memento

nostri hodie,
in

Qui sumus

peccatis.

Deo primum invocato
Transivit princeps maria.
2.

Ad
A. Magnifieat

Magnificat.

In Dei fervens opere,
Statin! ut transfretavit,

Dominum
spiritus
et

Et exsultat

Infideles laeessere

Pauperum In Deo

divitum

salutari,

Qui generi hominum

Gravi bello temptavit Et Damiatam propere Vi captam occupavit
;

Hüne regem
Ludovicum

divinitus,

V.

Quam

deserente turpiter

inclitum,

Populo degenere
Ipsc potenter intravit.

Dedit pro exemplari.


3.

193


Ait
illi

Dum
Vir

pater clementissimus

V. Si non stas bis sermonibus,

Suum
iste

verberat populum,
devotissimus
levat oculum,
3.

gens effera,
es negaturus.

Christum

Ad Deum
Ut

Regressus rex ad propria

erat ferventissimus

Kon

destitit insistere

Obsequium dans sedulum; V. Hie Tobias notissimus,
Qui mortuos liumillimus Portavit ad tumulum.
V.

Operi virtuoso, Se mactat pro hostia, Egenos Icvat manere,
Ministrat leproso,
Visitat monasteria,

In

2.

Nocturno.

Domos Dei

ex opere

Construxit sumptuoso.

Antiphonae.
1.

Lassato jam exercitu Diuturno languore
Infideles

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

cum fremitu
et

Cor verbis sacrae scripturae
Sollicitus apponit

Aceurrunt

furore.

2. Populi princeps

furiae

Omnique
2.

regali jure

Non

cedit effrenati

Verbum Dei

proponit.

Monstrans, se voluntarie Pro Christo poenas pati.
3.

Bonis semper operibus Sanctus rex intendebat,
Simile facientibus

Ductus ad locum carceris Mire fert ad tentorium Sollicito pro vesperis Paganus breviarium.
Responsorium.

Devotus adhaerebat.
3.

Ut

regis sancti merita

Remunerantur

natis,

His pia tradit monita, Semitas aequitatis.
Responsoria.

1.

Laus

tibi

per saecula
nato,
sine

Patri,

paraclito,

Quod rex
Per

macula

te liberatur,

Dum
lila

in

Soldani subito

gens incredula
effrenatur.

Tuo beneplacito
Morte
V.

Toto corde cum rege Josia Quaesivit Deum ab infantia, David alter misericordia Et Salomon est sapientia, V. Joseph est Providentia
1.

Et Gedeon
2.
cito

constantia.

En

Dei virtus sedula, Pro suis quac tarn Pellendo pericula

De largitatis horreo Rex misericors tribuit Plena manu pauperibus,
Quos visitando
circuit,

Mira operatur.
2.

Bissenis

cum baronibus
in fide vera

Cibos ori intromittit

Firmus rex

Et pedes supplex
V.

abluit.

De

pactis juraturus

Saracenis furentibus

quantus et qualis fuit, Qui tarn pium cor liabuit,

Respondet voce libera:

Quod

egenis compatiens

Nunquam sum
D reves,

id facturus.
II.

Servitiuni hoc praebuit.

Historiae rliythiuicae.

13


Ad L a u d e s.
Antiphouae.
1.

194
5.


Landet jam felix Francia, Tota landet ecclesia Opera salvatoris, Et pro tot beneficiis, Qnot potest, surgat gratiis Ad laudem largitoris.

^lagnus rex gentis Francorum, Divinae legis zelator

Et promotor bonoium.
Religioüis amator,

Persecutor vitioiam

Ad
A.

Benedictus.

Fuit
2. Justus

et

exstirpator.

Jam

sanctus post laborem

in judiciis,

Recepturus praemium Reguatuium majorem

Prudcns

in consiliis

Bonis semper favit, Stetit pro ecclesia, Cd ne injuria
Inferretnr.
8.

Exhortatnr filium Ad matris honorem, De fide et moribus

cavit.

In vestitu humillimo Atque victu parcissimo
Fit
cnnctis in stuporem.

Testamentum condidit Et bonis operibns Complementum addidit Divinum amorem.

In
A.

2.

Yesperis.
Maguificat.

Yirtutes factis praedicat

Et operibus iudicat Se perfectum doctorem.
4.

Ad

martyr desiderio,

Quam

piae mentis studio

Patris natum unicum

Crucitixo compateiis.

Benedicant

Dominum

Omnes
Qui
tot

creaturae.

Cujus crucem in bumeris Tuis bis affixisti,
Passio tibi
deficit,

per Ludovicum

Siguis anget

hominum Yitae spem futurae.

Brev. ms. Mai-iae Cautabrigeu. Dd. V 5. A. Brev. ms. Cardinalis Borbonii saec. 16. Cod. Brev. ms. Ebroicense saec. 15. Cod. Ebroicen. 12. C. Parisien. 1288. B. Brev. Brev. ms. Frauciscau.? saec. 15. Cod. L<»ndineu. Harl. 2864. D. Brev. ms. Mantuauum ms. Franciscau. saec. 15. Cod. Turonen. 143. E. saec. 15. Cod. Univers. Patav. 734. F. Von diesen Quellen ist leider E arg zerschnitten und völlis: verkehrt eingebunden. In 1. Vesp. A 8, 1 liberos fehlt B. In 1. Noct. R 2, 8 und 9 scheinen

Sed martyrem te efficit Fervor et zelus Christi. de Valentia, comitissae de Pembroke saec. 14. Cod.

iiiclit

Ordnung, obschon ABCDEF übereinstimmend lesen wie vor. Ad Landes A 1, 3 Ac promotor C. AI, 5 sq. Fuit et exstirj^ator vitiorum B; Vitiorum fuit exstirpator A: Vitiorum fuit et 6x.stirpator E. - Die zugehörigen
in

Hymnen

siehe Analecta XI, p. 179 sq.

74.

De sancto Lndovico.

In

1

.

Yesperis.
Ad
Maguificat.

Super Psalmos.

A. Nunc laudare Dominum Debet plcbs tidelis, Exstirpator criminum Regnat rex in caelis.

Rex. per quam ecclesia
Fuit sublimata,

Per quem tota Francia

Nunc

est

honorata.

Cui semper justitia Fuit comitata, Nobis Christi gratia Da regna beata.

195


3. Felix regnum, cujus rex providus,

Pacificus, pius et pudicus,

In adversis semper intrepidus,
Talis fuit sanctus Ludovicus.

V.

Rex
Qui

erexit terram et patriam,
diligit

Ad Matutinum.
Invitatorium.

sequi justitiam.

In

2.

Nocturno.

Ludovici nova solemnia Laeta colat mater ecclesia.
1.

Antiphouae.
Mirificavit

In

1.

Nocturno.
2.

Dominus Sanctum regem Francorum, Cujus nunc est terminus
In regno beatorum.

Antiphouae.
1.

In misericordiae

Sanctus voluntatem

Multitudine

In lege Dei fixit, Qui cordis puritatem
Servavit,
2.

Deum

adorabat,

cum

Quia conscientiae
Rectitudine
Coelis inhiabat.
3.
et honore Regnat rex coronatus, Qui semper in amore Dei fuit iirmatus.

vixit.

A

Deo Rex

constitutus

custos innocentiae

Gloria

Cum
3.

eo consecutus

Est solium gloriae.

Tu sanctum, Domine, Regem suscepisti,
Qui sine crimine
Cultor
fuit

Responsoria.
1.

Christi.

Paupertatis larga subsidia,
Veritatis aequa judicia,

Responsoria.
1.

Honestatis certa indicia,
Sanctitatis sunt testimonia
Pii regis.

Rex regum

regis

filio

Regales parans nuptias Post certamen in stadio Coeli praebet delicias
V.

V.

quieta gregis protectio,
discreta recogitatio

Glorioso commercio Pro regno temporalium Habet regnum coelestium Ludovicus in praemium.
;

Summae
2.

legis.

Fulget signis rex insignis,

Nam

aegrotis ejus

votis

Praestantur remedia,

2.

Gloriosus apparuit
In
cultu pracsidentis^
in

V. Dati neci liberantur,
Claudi, caeci reparantur,

Sed cum

Christo praefuit
3.

Fugantur daemonia.

More David ludentis, Nee ex hoc sibi defuit
Auctoritas regentis.

Regnum mundi
Et

supergressus

ejus ornatum,
coeli

Regnum

jam ingressus

V. Virgam virtutis habuit,
In qua malos compescuit

Sibi praeparatum,

Sed sub norma clementis.

Nostros regat ad se gressus Post hunc incolatum. 13*


V.

196


V. Qui tot aegris praestitisti

Peregre Jacob egressus
Patris ad

mandatum,
sie professus

Deum

vidit

Yitae coelibatum.

Curationum gratiam, Nobis confer dono Christi Transgressionum veniam.

In

3.

Nocturno.

In Laudibus.
Antiphonae.

Antiphonae.
1.

Habitabit in tabernaculo

Domini
Quia
vixit

gloriose,
in
isto

1.

Ludovicus hodie

saeculo

Deeorem indutus
Est eoelestis patriae

Rex
2.

noster virtuose.

In virtute

Domini
2.

Regnum

eonseeutus.

Rex sanctus laetatur, Nunc sanctorum agmini
Junctus gloriatur.
3.

Omnis terra jubilet Deo laeta serviens Laudibusque vigilet

Rex innocens manibus Atque corde mundo Regnat cum coelestibus
In regno jucundo.
Eesponsoria.

Novum
3.

festum faeiens.

Ad

Deus mens, Semper vigilavit Sieque nunquam reus
te,

Coelos penetravit.
1.

Cum

4.

Benedixit

creatorem

esset in accubitu

Rex

In suis operibus

internae dulcedinis,
spiritu
5.

Arcens potenti

Ludovicus gerens morem

Datum
Ludovicus

coeli

eivibus.

Pestes carnis et sanguinis,

Bonorum
Sceptro

septus ambitu
fulsit

Dominum
terminum

regiminis.
solio,

De

coelis laudavit,

V. David regis sedit in

Quando

vitae

Salomonis utens judicio.
2.

Coelo dedicavit.

Pro se suisque subjectis Orans Deum et cum rectis Rectum iter faciens,

Ad

Beuedictus.

A. Ludovicus, decus regnanlium, Transit felix ad coeli soliuni,

Domum

Dei rex intravit

Cujus prcce coetus fidolium

Et ad templum adoravit, Ut praedixit moriens.
V. Felix cursus sie viventis, Felix finis sie currentis

Summi
In

regis intret in gaudium.

2.

Vesperis.

Deo semper
3.

uniens.

Super Psalnios.

sparsor divitiarum

A.

decus ecclesiae,
Pie rex Francoinim,

Erogando pauperibus.
spretor deliciarum

Insistendo laboribus,

Exemplar justitiae, Lex et norma monim,
Ludoviee requie Fruens beatorum Tuae dono gratiae Da regna coelorum.

Defensor eeclesiarum Tuis tuendo viribus, Duc nos ad rognum praeclanim Piis fovendo prccibus.

197

Ad

Magnificat.

A. Ludüvice, rex Fraucoruni,
In felici beatorum

De hac

Regno gaudcns gloria, valle miserorum

Recto calle nos justorum Duo ad coeli gaudia.
Brcv. ins. Praedicatorura saec. 14. Cod. Mazarin. 374 (247). A. Brev. ms. rraedicatorum saec. 14. Cod. Londinen. Add. 3072. B. In 1. Noct. R 3, 4 Rex exigit A. In 3. Noct. R 3, 8 Piis vivendo A. Die zugehörigen Hymnen vergleiche Analecta XI, Nr. 317 319.

— —

75.

In Traiislatione

s.

Ludovici.

In

1.

V esper is.

Ad

Magnificat.
et

A. Dei cultor
Antiphonae.
1.

amice,

Exsultemus omnes

et singuli

Judex et ultor malorum, Rex B>ancorum,
Ludovice,

Dieni festum agentes gratiose, Ludovicus, cujus nos servuli,

Translatus est hodie gloriose.
2.

Fontem ora Ut peccatis

pietatis,

Gloriose praefuit

Nostris det veniam

Regno

saeculari,

Nobisque gratiam.

Virtuose studuit
Christo famulari,

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Pauperibus profuit Zelo singulari,
3.

Regem, per quem reges regnant,
Venite adoremus.

Singulari pollebat

Gratia pietatis

Nee unquam deserebat

Ad Nocturnum.
Antiphonae.
1.

Limam
Virga
4.

aequitatis

Sicque regnum regebat
veritatis.

Cujus corpore Dionysius

Veritatis

doctores

Abunde
Ejus capite

ditatur,

Ferventer dilexit Et ad bonos mores Se totum erexit, Suos successores

Nunc
2.

Parisius

Jucunde dotatur.
Dotatur in coelestibus
Stola jucunditatis

Ad Deum
5.

direxit.

Direxit reges Franciae

Sanctus Ludovicus,
Nitore conscientiae
3.

Ludovicus, qui regibus Est norma sanctitatis.
Sanctitatis culmine

Factus Dei amicus, Ob hoc regnum gloriae

Divinitus erectus

Nunc

est sibi vicus.

Angelorum agmine Jam ad coelos est

vectus.

198
Responsoria.
1. Felix regnum,

'3.

CUJUS rcx providus,

Pacificus, pius et pudicus,

Deus, Deus salutis Nostro San et regi Viani dedit virtutis Obedirc legi.
Benedicite, populi,

In adversis scnipcr intrcpidus
Talis fuit sanctus Ludovicus.

;

4.

V.

Kox

Dominum

angelorum,

erexit

terram

et

patriam,

Collaudate seduli

Qui dilexit sequi justitiam.
2. Paupertatis larga subsidia,
5.

Sanctum regem Franeoiam.
Laudate Dominum Et patrem luminum
In trauslatione, Cujus scimus vitam

Veritatis aequa judicia,
Ilonestatis certa indicia, Sanctitatis sunt

testimonia.

V.

quieta gregis protectio,
discreta recogitatio.

Ductam

et

tinitam

Cum

devotione.

3.

sparsor divitiarum

Erogan do pauperibus,
spretor deliciarum

Ad

Benedictus.

Insudando laboribus,
tutor ecclesiarum

Eas juvando

viribus,

Duo nos ad regnum

praeclaruni

Tuis devotis precibus. V. Qui tot aegris praestitisti

Curationum gratiam, Nobis confer dono Christi
Trausgressionuni veniam.

A. Benedictus Dominus virtutum Digne debet modo benedici Pro meritis sancti Ludovici, Quem novimus coelosassecutum Cujus translatio Facta cum gaudio Reddat ab hostibus Et malis omnibus
;

Regnum

tutum.

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad
A.

Dominus regnavit Ludovicus in mundo,
Qui peccatum cavit Et vixit corde mundo.

decus ecclesiae,
Pie rex Francorum,

Exemplar justitiae, Lex et norma morum,
Post tinem angustiae,

2.

Jubilate creatori,

Tota gens Christiana, Sed voce jucundiori
Psalle,

plcbs Gallicana.

Mortis et laborum Praesta dono gratiae Regnum beatorum.

Brev. ms. Brev. ms. Parisiense saec. 14. Cod. Parisien. 1024. A. Brev. ms. Parisiense saec. Parisiense saec. 14. Cod. Parisieu. 1052. B. Brev. ms. Parisiense saec. 15. Cod. ^^/i5. Cod. Parisien. (Arsen.) 660. C. Parisien. 746 a. D. Brev. ms. Ivomanum saec. 14. Cod. Vatican. Urbin 603. E. Brev. ms. Parisiense saec. 15. Cod. Farmen. Palat. 208 F. 7 In 1. Vesp. A 1, 1 Studeamus omnes D. — In Land. A 5, 6 fehlt D. Die zugehörigen Hymnen siehe Analecta XI, p. 180 sq.

~
76.

190
s.


Marlae Magdalenae.
3.

In Traiislatioiie

In

1.

Vospci'is.

Gemma

nitet speciosa,

K. Bcucdicta niaris stcUa,

Yirtus exit radiosa

Magdalena, Doi cclla, Columbina spccie, Naufragantum tu fiscella,
Pia prece fuga bella
Veteris malitiae,

Mariae de tumulo,
Salus datur oopiosa,

Magdalenae velut rosa Corpus fragrat saeculo.
Eesponsoria.
1.

V. Rosa rubens et novella,

Favus

dulcis fundens mella

Fulget dies haec serena

Yirtutis et gratiae.

Novae

lucis radio,

In qua felix Magdalena,

Ad

Magiiificcat.

A. Exsultet ecclesia Tarn praeclaro sidere
Virtutum ornata, Beata Provincia,

Lucerna sub modio, Solemni cum gaudio Exaltatur ex arena, V. Ut aeterni fontis vena Nostra reddit corda plena
Gratiae profluvio.
2.

Magdalenae munere
Felici dotata,

Area

legis

deaurata

Vere digne gloriatur, Quae thesauro super auro
Nobili ditatur.

Fertur in oraculum,
Floret cedrus exaltata,

Dat grana manipulum,
Sole
fit amicta Mulier signaculum

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Mundo

benedicta,

V. Magdalenae titulum

Decantemus regi Christo Magdalenae praemia, Quae ejus praesentia Virtutumque gratia
Gloriatur die
isto.

Vox non
Imago
3.

ficta

Claraat, ornat

saeculum

relicta.

Sacrum corpus balsamum
Transcendit odore. Sepulturae thalamum

In Nocturno.
Antiphonae.
1.

Virtutum splendore, Lingua signat calamum
Spiritus virore;

Stella maris
fulget in aethere,

V. Deitatis

Magdalena
surgit

Organum Candet super Libanum
Fronde, fructu,
ilore.

de pulvere

Gaudet orbis de tanto munere.
2.

Ad Landes.
Antiphonae.
1.

Karolus,

Provinciac
Claro coeli raatutino,

princeps et Corona,

Alumnus clementiae,
Flos patriae

Meruit liaec dona.

Mundi cursu Nova lux

vespertino
apparuit,


Dum
in
si\iu'to

200


Et lactatur per
te

Maximino
iliviiio

reus

Corpus fulij;«)ic Magdalcnac
2.

Fultus patrociniis.

claruit.

Tu

arca testamenti Cum jubilo deducta,

Ad

Benedictus.

A. Benedictus rex glonae

Aurora sacramenti,

Qua

justo cedit lucta,

Gratia poenitenti.
3.

Tu

botrus primitivus

Et omnis coeli concio, Benedictum laetitiae Festum dignum obseciuio. Bcnedicta devotio

Terras desigiians optimas.

Tu
i.

parvi fontis rivus

Quam

Benedictac Provinciac, bencdixit hodie

Cresccns in aquas plurimas.

Magdalenas

translatio.

Tu ad lucem

veniens

Clausa margarita, Salut arem paviens

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad
A.

Fructum balsamita,

Ex

quam
Dies

felix,

te

virtus cxicns
sit

ista.

quam delectabilis quam venerabilis,
et

Probat, quod

ita.

Magdalena, Üos novi germinis,
Revelatur
gustatur

5. Gloriatur in tc Dens Aftiucns deliciis,

Multitudo dulcedinis.

Brev. ms. Aquense saec. 15. Cod. Parisieii. 1061. A. Brev. Aquense Brev. Aptense imp. Lugduni 1532. C. imp. Lugdimi 1526. B. In Die zugehörigen Xott. R 1, 7 Ut fehlt C. — R 1, 8 corda fehlt A. Hymnen vgl, Analecta XIL p. 164.

77.

De

saiieto 3Iauroiito.

In

1.

Vesperis.
Magniticat.

In

1

.

y

c

t

urn

o.

Ad
A.

Antiphonae.
1.

beatc Mauronte,

ad uostras modulationcs
tu respice
et

Vir pius atque sacer

]Maurontus jure refulget,

haue plebem

Dum

tidci

pretio

te flagitantem

dederat,

quod

habebat.

tuere,

Amato.
tuis

quatenus

subsidiis

2.

Hos fremitus

et

opes

qucat fore tripudians.

Ad Matutinum.
Invitatoriura.
3.

meditans Maurontus inancs, Disrumpens vinclum regem processit ad unum.
Gloria

Jubilemus Christo regi In beati confcssoris
Solemnitate Mauronti.

cum superis Maurontum exaltat
pie

in astris,

Qui sua dando piura

jam

suscepit Amatuiu.

201
4.


Complacuit Domino Maurontus dives in ipso.
3.

Fructus ccntupliccs
rccipis,

Mauronte, pcrennes

Ob
5.

pietatis opus,

a te quod sumpsit Amatus.

quam candidulus
renitet

Maurontus
fructus,

in astris,

Res operando sacras
te

Hos capiens

mansit sanota voluntas,
iidei meritura,

quos coeli parturit hortus.
4.

Per

Mauroiite, amplexus le^um.
6.

Mirificans in aeternum

sanctum suum Maurontum
Glorificatio Christi

Praeclaro sonitu
iiomen mirabile lesu,

extollatur a nobis.
5.

Quod

coluit terris,

modulat Maurontus
Responsoria.
1.

in astris.

Sacer levita Maurontus pro nostris erratibus

Coram Deo
Ipsum

salvatore

exsurgat causidicus.
Altis

ortum parentibus
sacris

Maurontum
Sacris

fontibus

6.

se sacro

Dedicavit Richarius

sacrandum

actibus,

V. His imbuens primordiis

dederat Maurontus Amato, Praedia praescripta tradens, quaesuntsua, carta.
Responsoria.
1.

Ad
2.

laudem summi numinis
Christicolis.

Hunc admotum

Solemnibus tripudiis Mauronti festum nobilis Colentes, Christe, quaesumus, Ut nos mundes a sordibus V. Hujus adjuti meritis,

In laicali schemate

Sub quodam degens tempore Maurontus missa hac specie
Se contulit ecclesiae,
In qua susceptis gradibus

Quem
Diem
3.

sociasti superis,

Magnis

crevit operibus;

cujus obsequiis.

Actibus eximiis
pollens Maurontus herilis

V. Quaerens supernam speciem Per clericatus ordinem Virtutum subit apicem.
2.

Per

pietatis

opem
ad arcem,

coeli pervenit

V. Vir probus iste nimis,

bene complens dogmata legis.
V.

Maurontus hie deicola, Amatum pulsum patria Postquam pie susceperit, Quidquid habebat, contulit.

quam

felix

consortium.

In

2.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Per caritatis vinculum Magistrum notum coelitus Carus Deo discipulus.
3.

Illecebras carnis

Maurontus amore tonantis Exsuperans superos
Coeli comitatur alumnos.

Regna poli sitiens Maurontus pectore prudens

Dona caduca
sibi

dedit,

quis

mansura paravit
iste.

2.

Corde,

fide,

manibus

V.

Ad

laudabilis atque benignus

patriam vitae tendens sanctissimu§


In
3.

202
2.

Nocturiio.
Cautica.

Sccurus inundi
INIaurontus ad atria coeli

Ad

Tendcns
A. Exaudiat prccos nostras

ecclcsiae

summa Dci

cultor devovit inessc.
3.

pietas

Per sancti Icvitae clani
]\Iauronti oracula.

Actibus

et nieritis

vitae invigilando periclis

Responsoria.

Maurontus Dominum sitiens pervenit ad ipsum.
4.

Vir iste sacris moiibus Atque fulgcns operibus Cliristo proccssit obviam Coelestsm intrans januam. V. In mundi nocte pevigil Maurontus solers exstitit,
1.

Rex benedicte, tuis Maurontum nactus Nos rege, sanctifica,
Gloria Mauronto,

in astris,

benedic per saecula, salva.
5.

Qui clarus face lampadis.
2.

Accensus igne üdei,
Divinos jussus prosequi Exoptans, hie coelicola

superum laus, victima mundo, Quas tibi gratifices,
nostras tu suscipe laudes.

Spernebat orbis prospera, V. Se victimam altissimo Fore ratam obsequio.
3.

Ad
A.

Benedictus.

Ad

benedicta pie

nos ducens gaudia vitae,

Mirabilis rex coelitum,

Sanctorum laus et praemium, Hujus patroni precibus, Cujus nunc festum colimus, Egentes tuo munere
Digneris nos respicere.
V. His praesentes solemnibus

Mauronte, preces humiles tu respice semper,

Quas

tibi

magnificis

plebs fundit consona verbis.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Devotionis cultibus Nos, Jesu bone, quacsumus.

Ad

A. Mauronte almc,

In Landes.
Antiphonae.
1.

fidelibus tuis succurrc,

ne nos subiipiat
callidus liostis
insidianter,

Indutus speciem
vitae

morumque decorem
amandum.

Maurontus habitum
Chiisto suscepit

pater, juva festinantcr, nc moreris.

Brev. ms. Brev. ms. Marchiancnse saec. 12. Cod. Duaceii. 134. A. Marcliianense saec. 13. Cod. Duacen. 139. B. Antipli. ms. Marcliianeiise Antipli. ms. Marcliianense saec. 16. Cod. saec. 15. Cod. Duacen. 117. C.

Duacen. 118. D.
In

ABC.
In
2.

1.

Yesp.

Ad Magn. A,
amotum ABC.

3 prospice A.

R

1

,

7

In Noct. A 1, 1, 2 Degens sub quodam C. 3. Noct. R 2, 6 rotam B. Betreffs der allenfallsigen Autorschaft Hucbalds vergleiche das zum Officium der hl. Eusebia Bemerkte.

R 4 R 4 commutatur BC.

In

1.

Noct. R 1,

4 Sacer

in

allen drei Nokt.

prosaiscli.


78.

203
.luliaimis B.

In Decollatioue s

In

1.

Vespcris.
Maguificat.

Ad

A curis mundi Dum rcvocabat

lubricis

populum,
faciens,

V. Quod praedicabat

A. Hcrotlis adulterium Natalis ejus gaudia
Foedavit convivaiitium

Bonis exemplis condiens

Sermonis vitae pabulum.
2.

Et

saltatricis gratia,

Dum

propter matris odium Caput Jobaniiis impia
Tulit in disco
filia.

Ilujus Herodis monitus Audire libens solitus, Deceptus contubernio

In sui ludi praemium

Nefario,

Tandem
V.

descivit penitus
;

Pro turpi lenocinio

Nam

ubi regnat nimia

Ad
Regem

Matutinuni.
Invitatorium.
3.

Uxoris pravae gratia, Locum non babet ratio.
Vir sanctus sicut debuit

praecursoris Domini,

Venite adoremus.

In

1.

N octurno.
V.

Incestum dum redarguit, Artes commentans impias Herodias üt serpens linguam acuit
Contra doctrinas sobiias,

Antiphonae.
1.

Et

ut

calcata vipera

Herodes in luxuriae Turpe dejectus vitium, Incestus immunditiae Permiscens adulterium, Decus virtutis propriae
Convertit in opprobrium.

Insibilabat aspera

Virus in aures regias.

In

2.

N octurno.

Antiphonae.
1.

2.

Dum
Et

foede sibi foederat

Rex

ergo victus misere
debuit,

Fratris
turpjs

uxorem miseram, amor imperat
libens propcrat

Amore, quo non
Placere

dum

adulterae

Turpem non pensans operam.

Ad mortem
Fovens
3.

in sinu viperam.

Magis quam Deo voluit, Horrendo clausuni carcere Vinctum Johannem tenuit.
2.

Exemplum
Et

turpis operis

Quem
Jussit,

tenens

dum

recolcret

foeditatis

semina

Natalis sui gaudium,
ut satisfieret

Ministraverunt postciis

Non

occultantes crimina

In coena votis omnium.

Fratris oblitus foederis

Et large vina funderet
Caterva minist rantium.
3.

Et sexus memor femina.
Eesponsoria.
1.

Jobannes, praeco judicis, Mandatis in dominicis

Egressa tunc in medium Herodiadis filia, Ante conspectum regium Missa saltandi gratia,
Vultus convertit

Se dcmonstravit sedulum Praeambulum.

omnium

Ad

sui ludi gaudia.

204
Kesponsoria.
1.


3.

Et prius dum

in

ilubium

Ergo dum illa luderet, Et rex libonter cerncrct, Amoris temerario
Consilio

Rem

adduxisset ratio,

Pudorc discumbcntium

Dum timot de porjurio, Stultorum improperiuni
Redemit homicidio.
Responsoria.
1.

Petendi, quid eligcret,

Puellae datur optio;
V.

Augmentum namque
Contraxit ludus

gratiac

tiliae

Tarn

tristi

quam

nefaria

De
2.

matris lenocinio.

Sententia

Promissa temeraria Matri ferente filia, Draco cruorem sitiens, Haec audiens

Damnatum pro

justitia

Ad
V.

inhumana praemia Hortatur illam saeviens.
gravis ira feminae,

Caput Johannis tollitur Et dirae matri redditur Impia Discum gerente filia.
V. Sic factum regis impii

Os
In

vertit

sapientium
improperii

Crimen defendeus crimine Et in furorem finiens.
3.

murmur
in

Et
2.

stuporem gaudium.

Praeceps lascivia

Per devia
Inconsulte properans,

Pro tanti viri merito Corpus honore debito
Sepelierunt seduli
Discipuli

Post casum deliberans,

Sera poenitentia Facta damnat levia,

Et regem corde

tacito

Maledicebant singuli

Rem tandem
V.

considerans.

Rumore
V.

tarn insolito

Hoc Herodi contigit, Quod lascive pepigit,
Sibi post impropcrans.

Aures pulsante populi.

Nam

pia recordatio

Cor vulnerabat omnium, Quos sancta praedicatio
Fovebat
et consilium

In

3.

Nocturno.
3.

Dilecti

Deo

famuli.

Antiplionae.
1.

Annua Baptistac
Sacra festa colat chorus iste

Puella missa reddere

Responsum matris miserae Ad regem cito rediit Et pro concesso munere
Caput Johannis
2.
petiit.

Exemploque boni
vitam condire patroni
Sic satagat festa,

quod sobria

sint et honesta,

Ut Domino vere
Funestum Et munus
petit
tarn

praemium
nefarium,
V.

possint sanctisque placcrc

;

Nam

laus est grata,
si

Funestus rex ut audiit,
Scelus abhorrens nimium

voci

vita beata
et sordis

Consonet
nil

Ad

se confusus rediit.

celent intima cordis.


In Laudibus.
Antiphonae.
1.

205
5.


Unus
ei

Dominus
quoque trinus
clarificavit,

in personis

Se manifestavit,
Laudibus hunc dignis psalmis veneremur et hymnis, Qui nondum natus

dum natum
Vox
veniens

patris in lavacro

jam servire paratus Praeconiis dignum
quasi

cum

fiamine sacro.

Ad

Benedictus.

meruit praetendere Signum.
2.

Hie Domino gratus, ipsi quoquc sanctificatus

Ex

A. Insidiis hostis variis ut praevaleamus Subque tua prece praecipua
tuti maneamus, Fac tua nos documenta

utero matris,

major puerilibus annis, Secretum caeli concepit mente fideli.
3.

sequi,

Baptista beate,

Vir vitae celebris, nulluni partus muliebris

Aspera constanter, bona tranctando moderate.

Fudit majorem,
cui summum praestat honorem Os ipsum Christi, quod verbo consonat isti.
4.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad
A.

Yirtutum testis pauper thorus, aspera vestis, Esca levis, potus levior, locus ipse remotus

praecursor summi regis, Spes commissi tibi gregis,

Tuae laudi sedulos
Adsistentes famulos

A

turba, vere

A

vivendi forma fuere.

peccati nexibus Tuis solve precibus.

Brev. ms. Ambianense saec. ^^/i4. Cod. Ambianen. 112. A. Brev. ms. Brev. Ambianense imp. saec. 15. Cod. Ambianen. 113. B. Parisiis 1520. C. In 2. Noct. A 1, 1 ergo cinctus C. In 1. Noct. R 1, 7 Quos A. Verfasser des Ofiiciums ist Kichard Ad Bened. A, 1 Invidiis hostis C. de Gerberoi, Bischof von Amiens, der 1206 das Haupt des hl. Joliannes in seine Kathedrale überführte. Vgl. Longueval, Histoire de Feglise Gallicane XII, S. 403.

Ambianense

— —

79.

De

saiieto

Mommolemo.

In

1.

Vesperis.

Ad

Magnificat.

R. Ecce dies celebris

renovat pia gaudia nobis,

Quo

fidei

penna
petit astra,

Mommolemus
V. Abluat ipse suo

A. Vir beatus Mommolemus ob amorem Domini Omnia, quae sunt in mundo, dignum ducens despici,
Patrios fincs reliquit
serviturus

postmodum
perpetuum.

plebis contagia festo.

Christo, qui vivit et regnat

nunc

et in


A d Matutinum.
Invitotorium.

206
finita viri sancti

perfert insignia coram.
2.

Exultans jubilet

Nee mora, consensu
proceiüm regisque precatu Functo deligitur Noviomi praesule praesul.

Domino simul orbis et aether,
^lommoleme,
tui

decessas festa revolvens.
3.

In

1

.

N

c

t

u

1*

n

0.

Sancte Dei praesul, tota te mente precamur,

Mommoleme,
Antiplionae.
1.

tuis

deposce remedia servis.

Ore simul potuit cordis puer edere motus,
Patre sub Eustachio monachali sorte locatur.

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

2.

quo percepit bilaris. quae more datoris Yitae verba doceus amplum diffudit in orbem.

A

Sex et bis denis urbem jam rexerat

annis,

Cum primum
2.

novit,

sese super astra vocari.

3.

Augebatur ei semper sciutillula mentis. Veras anior Christi
simul et dilectio
fratris.

lUico accitos

famulos ut vidit adesse,
Yitae praedixit

tinem metamque laboris.

In

2.

Nocturne.

3.

Vos.

ait,

exstinctos

artus aptate sepulchro,
Antiplionae.
1.

Corde sed
te

et

lingua
•4.

Tuque in pace tuum, Dens optime. suscipeservum.
Hujus in excessu mare, tellus, aer et iguis, Quaeque creata manent,

solum, Cbriste, gerebat,

Instanter clamans,
ut verba prophetica dictant.
2.

Ergo

sibi

binos
5.

summo
Cliriste,

benedicite regi.

sociarat moribus aptos,

Quos procul invidia
oari
3.
Ili

sacerdotum

vice patris alebat.

te

laudat sedulus ordo,

te,

summe Dens,

ISIommolemus enim migravit ad astra sacerdos.

uno velut ore fatentur, Tres trinum nomen numero venerantur eodem.

Ad

Benedictus.

In

3.

Nocturno.

Antiplionae.
1.

A. Exsequias sancti tristes comitantur alumni, Plebs in lamentis, clerus proclamat in bymnis.

Fama

volans late
vulgatur in aula.

Quo

rerte strepitu

regis

coeli

devexa replentur.


In
A,
2.

207

Vesperis.
Magnificat.

Ad

pater et pastor,
praesul alme saccrdos,

Mommoleme,

preces

Christo, quas reddimus, offer,

Abluat ut culpas,
detergat crimina nostra,

Quod

sibi

post

vivamus

jugiter.

mortem Amen.

Brev. Noviomense imp. Parisiis 1515.

80.

De sancto Osmuntlo. Et tua quos reperis
solemnia praevenientes

In
1.

1.

Vesperis.
gaudio,

Antiphonae.

Suscipe

cum

Tu

populi ductor,
ut

Mater filiorum, In Osmundi jubilo
Preces famulorum.
2.

fac,

tecum comitentur.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Confessoris

Dominum
tota

Gens collaudet

Omnipotens Dominus
laudetur trinus et unus, Qui dedit Osmundo coelestia regna beato.

Et
3.

in sancti gloriam

reddat pia vota.

Exit ejus Spiritus terram miserorum Et intrat pro meritis regnum beatorum.
Iste

In

1.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

4.

domum Domini
clericos

Natus mox renascitur

sacrans fabricavit

Osmundus

fönte lotus,

Et dispeisos
5.

A
2.

cunctis piaculis
cftectus

simul congregavit.

mundus

totus.

Lauda, Sion, Dominum magni confessoris, Lauda pium praesulem,
cujus est laboris,

Adolescens proficit
schola literali

Et

tirones superat

arte militari.
3. Juventutis

Quidquid tuas januas bcne confortavit, Quidquid tuos filios

terminos

prudens transigebat,

Neque contra spiritum
caro praevalebat.
Responsoria.
1.

jam

laetificavit.

Ad

Magnificat.

A. Confessor Domini,
precibus succurrito plebi,

Praesulis

Osmundi

Ut

vitiis

vacui

valeant tibi consociari,

celebramus festa jucundi, Qui pius, prudens, humilis, sobriusque pudicus


Expletis curis
intravit

208
3.


Confessor Christi
felix,

gaudia lucis. V. Auxit per merita sibi tradita quinque talenta.
2.

feliciter

audi

Nos

Ecce sacerdotem,
cujus prudentia sanctum
Suffulsit

devotos laudique tuae famulantes, Ast impetratam
tibi

templum,
V.
rexit,

veniam pro crimine nostro, Quaesumus. ut nobis
coelitus obtineas.

Christi stabilivit et aedem,

V. In vita placuit

pater Osmunde,

Domino, plebem bene
3.

darum decus
tristes

urbis et orbis,

praesul noster,

Servorum gemitus
tu suscipe Clemens.

tecum decet ut gratulemur, Qui mundo moriens non desinis esse sacerdos,
Coelesti vita
frueris per saecula cuncta.

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

V.

Jam

cernis Christum

patris a dextris residentem.

Comes cum

factus Sagiae
successit patri,

In
1.

2.

Nocturno,
2.

Cuncta dat ecclesiae bona sua matri.

Antiphonae.

Vir eflfectus prospere Venstriam regebat, Tandem partes Angliae potens defendebat,
3.

Postremo Dorsetiae nactus comitatum
Spreto

mundo trahitur mox ad praesulatum,
coelestem obtinens,
pastor, praelaturam,

Jam

2.

Utrobique regia
jura dilatavit

Servis tuis impetres

Ac
3.

in

pace solida

vitam permansuram.
Eesponsoria.
1.

cuncta reformavit.

Scd et domus Domini maximus zelator
Pluris beneficii

Ante

Deum magnas
sanctus,

virtutes est operatus

largus est fundator.
Responsoria.
1.

Osmundus

cujus doctrina salubris

Praeposito plebi

Curans ecclcsias
illustrat in

magna virtute potenti Sacra manus Doniini
subveniebat
V.
ei,

orbe fideles;

V.

Mundum
jam

contempsit,

coelica regna subintrat.

2.

Ut David est unctus, ut Aaron est ipse sacerdos. In regum quondam
conspectu magnificatus

2.

Infirmos curat,
caecos et debilitatos

Membris
Donat
V.

consolidat,

partim genus omne doloris,
ei Dominus, removere queat, ut

Nunc immortalem
gaudet cepisse coronam, V. Deservire Deo malens quam regna teuere.

An

febris,
sit

an

an pestis, pressura parentis.


3.

209


5.

Miles et alme pater,

Osmunde, Dei gregis
Christo fundc preces,
et nostras

auctor,

Qui cum sanctis omnibus regnas nunc, Osmunde,

Pro nobis orantibus
preces

ablue culpas,

Deo

funde.

V. Ut nos vitae sedem valeamus scandere celsam.

Ad

Benedictus.

A, Prudentem servum

In Laudibus.
Antiplionae.
1.

te constat et esse fidel em,

Quem Deus
Tunc
tritico

in

Hic Osmuiidus refugit regiiantis honorem, Dei domus eligens
praeferre dccorem.

praefecit jure

plebem regendam
satiasti,

;

verbi

vacuas auimas

Nunc hominem totum
ne cesses reddere sanum.

2.

Sanctus
in

iste

stabilis

confessione

Mercedem promeruit
coelestis
3.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

coronae.
ecclesiae
vigihivit,

Ad

Ob decus
multum

A. Salve, celeberrime Pater clericorum,

Deum
4.

solum

sitiens

Osmunde

sanctissime,

carnem maceravit,
Benedicta Venstria, talem fundans domum,

Lumen
Dele
tuis

confessorum,
precibus

Perpetrata male,

quam

felix

Anglia,

Memor

in coelestibus

liunc habens patronum.
Brev. sec.

Nostri semper vale.

Adolescens profuit.

usum Sarum imp. Parisiis 1494. In 2. Noct. R 2, 3 inimortali.

In

1.

Noct.

A

2,

1

81.

De

saiicto

Oswahlo.

In

1.

Vesperis.
Magnificat.
1.

In

1.

Nocturno.

Ad

Antiplionae.

A. Gloriose rex Oswalde, Vota damus, tu attende, Tui sumus, recognosce, Mortem aufer, vitam posce. Ave, quondam rex Anglorum, Nunc cohaeres angelorum; Placa nobis regem tuum, Qui te fecit civem suum.

Oswaldum, puerum
longo de sanguine regum,
Christus adoptavit,

Northumbria cum generavit.
2.

Nobiliter natum,

nece
ibi

mox

patris exsiliatum,

Scotia suscepit,

Ad Matutinum.
Invitatorium.
3.

Christum discere coepit.

Jamque puer purus,
iidei

Spes quibus est

vitae,

petra tirma futurus,

Domino
Reddidit
Dreves,

jubilare vcnite,

Barbariem sprevit
studiisque piis adolevit.

Oswaldo
IL

qui regna perennia sancto.
Historiae rhythmicae.

14

.


4.

210
2.

Cura
sibi gentis

Omnibns exutus Domini mandata secutus
Coelica plus
dilexit,

erat haec sua signa sequentis

quam

se

Idola calcandi,

cetera ceu se.

templum
3.

tibi,

Petre, locandi.

5.

Jam tum

virtutem

Ad fundamentum
hdei sanae jaciendum

quasi rex formatus ad
Vestiit algentes
et nutriit esurientes.
6.

omnem.

Doctrina sanum vocat a Scotis Aidanuni.
4. Praesule sub
tali

In

Domino fidens, mundi ludibria
ut

ridens,

Miles

invictus

inimicos repulit ictus..
Responsoria.
5.

documento spirituali Gens fera mutatur, Domino nova turba dicatur.

Tunc

Oswaldus muninentum Etchristianaelideifundamentum Nortlmmbriae gentilibus Est editus parentibus, V. Ut rosa de spinis
1.

Igitur rex

actus socios rex alterat atque sacerdos.
discit,
ille.

Ad

gentis suae

Hie docet, hie
G.

hie disserit, exeipit

Hoc

studio functi

tarn

saneto foedere juncti

In theatro

mundi

pulcherrima surgit acutis.
2.

pia sunt spoctacula facti.
Responsoria.
1

Elifrido,

patre ejus, mortuo

In Scotiam
dulcis transfertur pusio,

Cernens demum antiquus hostis tanto conatu se impeti

Armaturam

fraudis induit,

V. Ut Christum discat
et in 3.

ejus

amore

calescat.

Instituitur docilis

arenam intrat, parat eongredi, V. Luera renaseentis non passus crescere gentis.

Adolescens solum Deum Sapere et pro terrenis Coelestibus anbelare V. Et cito lapsuram mundi reprobare figuram.
4.

Intcrea proelio

Ad expugnandum pium regem Et aboleudam Dei legem Excitat (quendam) ducem Britonum Et commovet in proelium, V. Miiibus armatum,
2.

V.

Eduwinus occubuit, Christus Oswaldum paterno Regno restituit, Tempora qui mutat, sub quo mare terraque nutat.

belli
3.

feritate

probatum.
fretus

Rex Oswaldus Deo

In
1.

2.

Nocturno.

Paueos suos fide munit, Hoste caeso victor redit. V. Haec, Deus, haec tua sunt et adhuc, quaeeunque supersunt.
4.

Antiphonae.

Gloriosus es, aeterne

Rex diadematus,
in

cunctis magnificatus,

Eines tutatur cultumque Dei meditatur.

Rex, qui sicut tuum quondam Constantinum, sie per Signum, Sanctae crucis Oswaldum Regem triumphare facis,


V. Qui cruce vicisti victorque, Deus, rediisti.

211


et

V. Fessus

emeritus,
potitus,

felici fine

Pax ubi vera

datur,

ad coelica regna vocatur.

In

3.

Nocturno.
Cantica.

Ad

Ad Landes.
Antiplionae.
1.

A. Complantatus aquis tiorens, Oswalde, virescis, Cui rosa martyriuni, lilia dant lavacrum.
Responsoria.
1.

Cum

prece rex migrat,
reclinat,

qua se tellure

Larga salus manat
et languida corpora sanat.

Ad

2.

tactum crucis, in qua
triumpliavit,

Miles miratur, equus ejus dum medicatur,
Postulat, affertur
paralytica, sana refertur.

Rex Oswaldus

Sola fidcs additur

Et medela aegris redditur, Aut aqua potatur, V.
et

3.

Herbida terra

viret,

coelica vis dominatur.

Brito de pulvere transfert,

Flamma domum
2.

lambit,

Paschae die rex esurientibus Discum argenteum
dividit pauperibus, 4.

sacrum

fugit ignis et ambit.

Suscipitur clara

Reddit Aidanus
benedictionem,

meritum testante columba,
Pulsa fugit pestis,
in liunc

Quae permanet
V.

diem

fremit hospes, pellitur hostis.
:

Nunquam marcescat
nianus ista nee inveterescat.
Pontificante

5.

Aeger ut accedit,
febris anhela recedit,

3.

Poscit

opem moriens,
sibi Clemens.

saneto papa Honorio

Oswaldus adest

Et adnitente
Birino episcopo

Ad

Benedictus.

Rex

Cynigilfus
:

tidem Christi suscipit

A. Sol oriens nee deficiens de virgine, Stella
Luciflua, pietate sua
te,

Oswaldus eum
de lavacro excipit;
V. Christus adoratur, rex et sua turba novatur.
4.

sancte,

coronat.

Rex
Luce

celebris, nos

de tenebris

absolve reatus,
cluis,

Athleta Dei Oswaldus, Sanguine suo laureandus,
Ingravescente proelio

lux esto tuis,

Oswalde, rogatus.

Se suosque committit Domino Regnum mutat, non deponit Et in sinu aeterni regis Rex et martyr reclinato Capite obdormit.

;

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad

A. Te, Christe, rex coelorum, Magnificet vox angelorum, 14*

212

Qui sanctuni Oswaldum, Fide candidatum, Sanguine purpuratuni,

Agni comitatui
Addidisti laureatum.

Per

hujus. Domine, Tui regis intercessionem Nos peccatores in aeternam Admitte reconciliationem.
Brev. ms. Brev. ms. "Wingartense saec. 13. Cod. Fulden. Aa 56. A. saec. 15. Cod. Fulden. Aa. 123. B. Brev. ms. Voraviense saec. 15. Cod. Voravien. 268. C. Brev. ms. Voraviense saec. 15, Cod. Voravien. 220. D. Brev. ms. Seoovieuse saec. 15. Cod. Graecen. 1548. Brev. ms. Stirpinense saec. 15. Cod. Stirpinen. 35. F. Brev. ms. E. Aquilegiense saec. 15. Cod. Semin. Brixinen. s. n. G. Brev. ms. Ebersbergense saec. 15. Clm. Monacen. 5972. H. Brev. ms. Pollingense saec. 15. Clm. Monacen. 11903. I. Niclit - monastiscli sind CDEG ilmen fehlen die drei letzten AA der zweiten Xoktuni und die A ad Cantica: nur E hat diese ad pan'as horas. Von RR fehlen R 3 der 1. imd 2, R. 1 der 3. Xukturn. In 1. Noct. A 3, 3 R 1, 6 spina B. R 2, 1 Elyfrido B. Barbariem cepit B. In 2. Noct. R 1 3 induitur A. R 2 4 movet B. In 3. Noct. R 2 8 veterescat R 3, 4 re.x; Tyngalfus B. A3, 3 Kyrino episcopo B. B. In Land. A 5, 3 Post opem moriens B jioscit ovtin moriens C. Unvollständig bei Morel 525. Augtnscheinlich ist die nionastisehe Form die ursprüngliclie. Das Officium ist jedenfalls süddeutscher Herkunft, da es nur in dortigen Hss. auftritt.

Wingartense

;

,

— —

,

:

— —
,

82.

In Translatioue

ss.

Patricii. Colnnibae et Bris-idae.

In

1

.

V

e s

pe

r

i

s.

5.

Magna

Antiphonae.
1.

Veneranda immiuentis
diei

nobis gaudia Hibernis nunc dantur, Patronorum nostrorum

solemnia
et

ossa elevantur.

Felix

pia mater

concelebrat ecclesia.
2.

Ad
A.

Magnificat.

Quo beatorum Patricii, Columbae etBrigidaecorpora Duno digne venerantur
translata de pulvere.

trinae lampades,

mirae

claritatis,

Ut

sol

in meridie

diebus aestatis,

3. Margaritae tres

monstrantur

Pastores Hiberniae,
globi claritatis,

Duni monasterio,
(»)ui.s

defunctis vitae dantur,

Monstrantur reliquiae
Vestrae vestris natis, Sequaces victoriae Vestrae probitatis Jungantur militiae
Coeli

caecis
4.

datur visio.
radii

Diu latentes

Duno tegebantur, Rivi mergentes aequore
piebi demonstrantur.

cum

beatis.

a

213

Ad

Ma tutin um.
Invitatorium.
1.

In

2.

Nocturno.

Antiphonae.

Christum regem adoremus

omnes Sion

filiae,

Patroiiorum Hiberniae
rcliquiae sunt translatae.
2.

Pater patrum hodie Sepulchrum sacratum Reddidit ecclesiae
Sibi

commendatum.

Dominus patronos nostros jam glorificavit,

In

1.

Nocturno.
3.

E

dum
Antiphonae.
1.

tumulo clerus pignora sacra

levavit.

Patricius,
et

Columba

Brigida fructus
ut crescentia

Donant

Ossa patronorum Hiberniae levata Nos a labe vitiorum Tergant prece grata.
Responsoria.

ligna secus fluctus.
2.

Reges,

cleri,

populi
1.

Duno convenerunt
Et de
fossa tumuli

Hi

tres lux patriae^

Duno
Regulae
V.

diu tecti sunt terra,
justitiae

Patronos tulerunt.
3.

Patronos dormientes,

latitantes saecula multa,

Diu soporatos, Laudat clerus gestiens
Pulvere levatos.
Responsoria.
1.

Nunc demonstrantur
et publicitus

venerantur.

2.

Vacate, gentes,
patroni

magnae

probitatis,

Gaudete

flentes,

patres immensae pietatis,
Clari et egregii

V. Compedibus

natos
strictos.

olim

Duno

tumulati
3.

culparum solvite

Milites beati,

post tempora multa levati, V.

Emendent

Status

nostros tergendo reatus.
2.

Jaspis, topasius,

saphyrus, lumina tergens,

Quisque patronorum Hiberniae semina sevit Terra Scotorum, quo fructus copia crevit^ V. Nunc steriles mentes cibat undique reficientes.

Patronorum
V.

rivus,

paradisi flumina mergens,

In

3.

Nocturno.

Terram purgavit, populum baptismate
Mors, morbi, maria,
pestis,

Antiphonae.
lavit.

1.

3.

Innocentes manibus et corde hoc mundo

praestigia vana,

Carceris angaria,

Transferuntur canticis clero laetabundo.
2.

daemon, quaecunque profan
V. Patronis cedunt,
Christo

Dens desideria
Patris adimplevit,

gens

perfida
dunt.

cre-

Per quem

in Hibernia Fides inolevit.


3.

214
3.


Terra Duni dedcrat

Ossa quiescentia
Triuni transfcrunlur

Jam

speratos fructus,

Ad

patris praesidia

Publice ponuntur.
Respousoria.
1.

Quod olim receperat Hora leti luctus.
4.

Patroni in

Domino
gaudio

Ilüium iiicmbra lutuni
tcnuit laxata laborc

Deum
Quia

benedicant,

coeli

Miro virtutum

Sicut Phoebus micant.

Duno venerantur
V. Aegra poli rore

honorc,

5.

Deus a cubilibus
Exaltans mansuetos Facit de stabilibus Jucundos et laetos.

sanent ut menibra dolore.
2.

Nunc

tres in

Duno

tumulo tuniulantur in uno,
Brigida,
Patricius

Ad

Benedictus.

atquc Columba pius,

Gemmae
mundo V. De terra
3.

sacrandac,
toto

A. Benedictus Dominus,
qui translatione

venerandac

levantur

Sanctorum Hiberniae,
Patricii primatis

nunc honorandaeque dantur.
Currite languentes,

Duno

Et venerandi abbatis Columbae Brigidaeque,
virginis

Piscina

morborum,

almae,
sacrat

Corpora vel mentes aegrotas ipsa medetur;
Felices gentes,

Hunc diem

pariter et magnificavit.

quibus istud flumen habetur,
V. Protulit haec fossa

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

harum sacra

trina ossa.

Ad
A.
Patrici,

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

pontifex,

magno

pater,

Hiberniae apostole,
mitis et pie,

Levantur patroni,
Pleni coeli rore,

abbas praeclare,

Columba

Hiberniae egregii,
Induti decare.
2.

Brigida benigna,

virginum veneranda,
Poscite vestris

Omnis terra jubilans Adoransque laetatur,
Quia sidus rutilans

gaudentibus solemniis,
Perfrui vobiscum

sempiternis gaudiis.

Duno demonstratur.

B

ms. Dublinense saec. 15. Cod. Collegii SS. Trinitatis Dublinen. A. Colgan, Trias Thaumaturga, Blatt oline Seitenzalil. B. A 4, 3 In 1. Vesp. A 2, 3 Duni B. A 2, 4 De pulvere translata B. In 1. Noct. A 1, 2 Brigida Kivi emergentes B. A 5, 2 Hiberniae B. A 2, 4 transtulerunt B. suum fructum B. A 1 4 secus fiuvium B. R 1, 6 et veneranda R 2, 4 flumine B. In 2. Noct. A 1, 3 Reddit AB. Ad Ben. A, 1 Benedictus fehlt B; dantur A. In 3. Noct. R 3 fehlt B. 8 sq. sacravit et magnificavit pariter. B.
Brev.
13.
3.

— — —

,

— —


215
83.


Pharaliilde.

De sancta

In

1.

Vesperis.

In

1.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Antiphonae.
1.

Virgo Clemens et benigna, Pharahildis, laude digna,

Yitam duxit angclicam.
2.

Ordinc miro subdita

viro,

Virgo de generc Regali genita Divino munere Libens est subdita
Christo Pharahildis.

Famula
3.

Christi,

promeruisti
2.

Coelica regna.

Tarn in mensa quam in lecto

Rex Lotharingiae
[Inclitus] fioruit

Sub eodem eras

tecto

Cum
4.

marito servans florem

Magnac potentiae, Quamdiu viguit,
Theodoricus.
3.

Castitatis praeter

morem.

Ingens est miraculum, Quod in praesens saeculum
Inter tot delicias

Conjugem habuit

De

stirpe nobili,

Ad
5.

coelestes nuptias

Adspiras tam avide.
Post cursum hujus stadii Donum perennis bravii Inter choros virginum
Tibi pater luminum
Virgini constituit.
1.

Vixerunt pariter Vita laudabili

Deo

servientes.

Responsoria.

Immortali sponso juncta
Pharahildis sprevit cuncta,

R. Igne rubus inflammatur Nee flammis inuritur, Plmrahildis sponso datur

Quae

marcescunt tamquam foenum,
flos

Ut
Et

agri transeunt.

Nee

sigillum frangitur

V. Affluentes divitias
regales delicias

Ejus pudicitiae; Per ter denos annos nupta Yirgo mansit incorrupta Vacans Dei laudibus.

Sponsa Christi respuebat.
2.

In aetate puerili
Scholis datur, sed senili

Ad
A.

Magnificat.

Mente Deum retractando
digna,

Alma

virgo, laude

Suspirans proferebat:

Virgo prudens

et benigna,

Pharahildis, nos exaudi

V. Concuinvit anlma mea desiderare justificationes tuas in

P^amulantes tuae laudi.
3.

omni tempore,
Deo, cui se subegit, Votum vovit nee infregit, Virginalem ei florem Praesentare studuit. eam Deus vultu V. Adjuvdbit suo^ Deus in medio ejus, non commovehitur.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Adoremus Christum regem.
Cujus virgo tenens legem Pharahildis coronatur
In
coelesti curia.

.


In
1.

216
2.


Gratias in termino

2.

Nocturno.
Üorem

Antiphouae.

Juventutis suac

Virgo refert Domino, Dum intacta permanet.
3.

Atterebat ob

amorcm Jesu Christi, quem
Videbatur diligere.

Virgo facta liberior

teuere

2.

Aspcr erat ei lectus, Sacrum crebro tundeus pcctus
Patrera superni luminis

Vota persolvit libcra Egenisque propensior Larga profudit muncra.
Responsoria.
1.

Mens exorabat
3.

virginis.

Cum annorum

ter

denorum

Esset mater egenorum, Kolens a patre cogitur

Sponsa duci foederata, Propter Christum pocnis data, Quae vel quanta
ferat,

conquaeritur,

Sponsoque duci juugitur.
Respousoria.

V. Quocirca dux

languore premitur.
2.
1

In labentis vitae pirgo
Suscitasti

Pliarahildis

fit

ducissa
rerai^sa,
deliciis

Dei ductu non

Sed
Y. ArniuJo

affluens

Domabat

ganzam, virgo, Caeco Visum, gressum claudis Dans in Signum tuae laudis.
midtiiudine electorum
lia-

se jejuniis.

Cliristl

suharrliata non
inlikibat.

V. In

hehis

laudcm, quae per
talia oj/eraris.

Cliri-

terrcnis oi)ibus
2.

stum
3.

Mentem

ejus

Pharahildis duci nupta

cantus neque lyrae

Nullo modo
valent delenire,

Virgo mansit incorrupta

Mente secum
traetat solicita,

Sex lustromm spatio, Hinc ad Christum, quem amavit.
Vitae suae transmigravit

Ut, quae novit.
persolvat debita.

Anno
V.

nonagenario,
Christian,
dilexit,

Ad sponsum suum
in

V. Timete
ejus,

Dominum omncs
est

sandi
inopia

quoniatn non

quem credidif, quem quem semper optavit.
In Laudibus.
Antiphonae.
1.

tlmentihus eum.
3.

Clam
Rogat

introisus est inclusa,

Flectit genu prece fusa,

Deum

devoto gemitu.

Pliarahildis

frequens orat,

Ne

virili

turbetur coitu.

V. Exaucllvit

dcprccationem ejus Dominus. Dominus orationcm
ejus suscepit.
2.

Templa Quo se
Flagellat

visat,

dux explorat.

vertat, quid agatur, Redit virgo, verberatur.

ducem Dominus

In
1.

3.

Nocturno.
jam
nubili
3.

Propter commissum facinus,

Antiplionae.

Nee

ipse corrigitur.

In aetate

Silvam causa spatiandi

Duci juncta est nobili, Sed castitatis lilium Non perdit hoc conjugium.

Dux

perlustrat et venandi,
laxat,

Lora

equus cadit,

Fractis membris vix evadit.

217
4.

Stirpe praccellis regia

Sanat eum parccns reo,

Scd ignorat rcus I)eo
Gratias impendcre.
5.

Vclut luna sideribus.

Pharhildcm
sex lustris tenuit,

In

2.

Vesperis.
Magniticat.

Sed cum ca

Ad
habuit,

nunquam rem
Ter denos
ter

A. Virgo pia Pharahildis,

annos compleverat, Virgo mansit
solvens,

Quae cum cocli civibus Hacres facta paradisi Gaudes in coelcstibus,
Nostri pie

quod voverat.
Benedictiis.

memor

esto

Ad
Saiictis

Et pro nobis supplicans
Impetrato veniam Et vitam perpetuam.

A. Christi sequens

vestigia,

exsculpta moribus,

In 1. Noct. R 1, 4 Brev. S. Servatii Trajecten. imp. Coloniae 1503. In 2. Noct. R 1, 2 diicatu. In 3. Noct. R 2, 2 gammam. Vgl. In Land. A Du Cange s. v. ganta, über die Märe Acta SS. Jan. I. 172. Hymnus Christi virgo egregia. 3, 4 evasit.

Et

flos.


1

:

84.

De sancto Pontentino.

In

.

Vesperis.

Ipsum qui non sequitur;
Qui pro Christo moritur, Christo nos commendet.

Antiphonae.
1.

Laudes

regi

omnium
A.

Nostra harmonia Pro virorum fortium Canat agonia.
2.
Isti

Ad

Magnificat.

martyr amabilis, Laudis ineffabilis, Dulcis et jucunde,

e vestigio

Christum consecuti, Candidi martyrio Christum sunt induti.
3.

Martyr venerabilis, Decore spectabilis, Candens, rubicunde;
Tuae, pater,
claritati,

Suum Pedem

tingi

sanguiue
se

gloriati,

Congaudemus Tuus grex

tui
et

nati,

populus.

Martyrum
4. Crucis

nomine

Potentine, testis Christi

Claros arbitrati.

Fieri qui meruisti

ignominiam,

Crucem bajulare

Summam ducunt gloriam, Summum triumphare.
5.

Et Christi discipulus, Nos post has miserias Transfer ad delicias,
Quas non
vidit

oculus.

Ad

instar carbunculi

Ad Matutinum.
Invitatorium.

In rubentis populi

Medio resplendet
Potentinus, sociis
Junctis in deliciis,

Ad

laudes regis

omnium

Laetis surgamus cordibus,

Ad

quos non ascendet,

Qui coeli junxit civibus Terreni regis filium.


1
11

218
3.

1

.

N

c

t

u

r

11

0.

Vcre nomen tuum, Christe,

Antiphonae.
1.

Itcr fugit

impiorum

Multum admirabile, Quod laudavit puer iste,
Vas ad psalmos
Responsoria.
1.

Potcntinus gnaviter

habile.

Et ad viam se justorum
Coiitulit

alacriter.

2.

Contra sanctum adstiteruiit Reges, patres impii,

Parentes deorum vaiiis Subjugati cultibus

Innocentem ceciderunt

Tenebrarum
3.

tilii.

Ad

salvantem se claniavit,
liberavit,

Caedunt sanctum, Christianis Subditum doctoribus Caecus furor quam immanis V. In humanis cordibus.
;

Amator credentium

2.

Baptizatus civitatem,

Quem clamantem

Qui est Salus omnium.
Responsoria.
1.

Quam non Ne videret,

intrat

Dominus,

vanitatem

Dereliquit eminus,

Sauctus puer Potentinus,
Proles regis Franciac,

V. Universam pravitatem Vani mundi protinus.
3.

Summi

regis

se festinus

Lucerna

tanti luminis

Adstrinxit militiae,

Praeclari facta nominis

V. Vivens taiiKiuam peregriiius
In valle miseriae.
2.

Nequivit latere,

Qui latere

voluit,

Müx

ut

illi

naturalis

Quamvis nolens patuit Plenae mundi spherae.

Adfuit discretio,

A

cunctis arcens sc malis

Ad tarn mirae sanctitatis Virum, verae probitatis,
Multi convenere,
V. Eminentem in doctrina Et coelesti medicina

Recessit a devio, V. In quo mire spiritalis

3.

Jam fraglavit Jam tunc coepit
Fidei diligere

unctio.

confessores

Cupidi videre.

Et ut dominis honores
Devotos impendere,
V. In sanctos cordis ardores
Ostendit in opere.
1.

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.

Arcu

In

2.

Nocturno.
2.

Antiplionae.
1.

fracto peccatorum Pharetraque vacua Suum martyr intrat chorum Fide non ambigua.

Tribulatus, dilatatus

Montem sanctum

habitabit

Sanctus tuus, Domine, Baptizatus est, signatus Vultus tui lumine.
2.

Sanctus sine macula Et aeterna triumphabit
Intra tabernacula.
3.

Tunc magis abominatus
Puer viros sanguinum, Ruri manens aula natus Contemplatur Dominum.

In virtute jam laetatur

Dei martyr inclitus, Salvatorem contemplatur

Amatum

medullitus.

219
Exsulat et cxaltatur, Fugit dolor, geniitus,
3.

Deum,

in

quem

sitivcrunt

Toto desiderio,

Ubi suos consolatur Dei unigenitus.
4.

Deum, post quem adhaescrunt,
Vident nunc in gaudio.

Temptatoris et tortoris
Superatis ignibus

Responsoria.
1.

Tandem

in

diaconatus
officio

Promotus

Bcnedicunt salvatoris Bonitatem laudibus.
5.

In pastorem est vocatus

Laudant Dominum de
Suis in cubilibus

caelis

Urbi monasterio,
V.

Non

elatus sed gravatus

Liberati de querelis
Cessit hostis

Tanto ministerio.
2.

Procedentem insectatur

Patruus cum sociis, quo sanctus trucidatur Cum duobus nuntiis, V. Telis, ense consummatur

Et mortis doloribus, jam crudelis, Gaudent cum gaudentibus.

A

Ad

Benedictus.

A. Dens noster benedictus, Quia non est derelictus

Fortis in suppliciis.
3.

Grex

pusillus gratiae,

quam

digne est colenda,

Dum Dum Dum

nos pie visitavit,

Quam

devote reverenda

Paterne haereditavit
In valle miseriae,

Martyrum memoria,
Qui crucis Christi praecones Pertulere tot agones

Summa cum victoria; Nunc complexa manu Dci Diadema speciei
Deferunt in gloria,

hunc locum dicaverunt, locum ditaverunt Sanctorum reliquiae.
liunc

De quorum

praesentia In omni miseria

Semper consolamur,

Yivum, novum, darum mustum, Quod terrenum mutat gustum,
Bibunt cum
V.
laetitia,

Horum

per sufFragia

Ad

aeterna gaudia

Laeti perducamur.

De
Qui

torrente qui biberunt,
fei

crucis gustaverunt,
in coeli regia.

In
A.

2.

Vesperis.
Magnificat.

Nunc

Ad

Dominum

magnificemus, Jesu nostro exsultemus
Totis cordis viribus,

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Viri fortes et decori,

Qui nostram humilitatem Respexit per pietatem Suam de coelestibus,

In tormentis stabiles,

Conregnant triumphatori Suo regi similes.
2.

Dum

Salvator salvatores

Misit et propugnatores

Domino, cui servierunt
Cordis in
laetitia,

Ejus jam introierunt Cum hymnis in atria.

Fortes et propitios, Nostros adversarios Qui devincunt et elidunt Dividuntque et concidunt Et reddunt inglorios.

t

n

220


triiiac

Surge, martyr Potcntinc,

Et nos unitati

Commciula cum sociis, Ul vcstiis suffragiis Sanctorum conciliis
Collaetemur sine
tinc.

Brev. ms. Steinveldeuse saec. 15. Cod. IJriixeilen. 2961. A. Diurn. ms. Steinvcldense saec. 1.5. Cod. Darmstadieii. 1104. B. In 1. Vesp. A Nach der A ad Beiied. hat A eine andere (prosaische) 3, 2 gloriare A. A mit der Kiibrik: Item alia Antiphona, qiiae diceuda est extra ecciesiam

J>teiiiveld.

85.

De

sanctis Puellis.

In

1

.

Vespcr
Magniiicat.

i

s.

Responsoria.
1.

Ad

Arbor plantata Jericho
Grossos produxit gratiae, Accrescens fructu coelico

A. In puellis Christum magnifica, Coetus Mansi, cantus et duplica, Sepultura manet authentica,
Hilarescit turba angelica

Umbram
Sic
fit

donavit gloriae;

cunctis miraculis

In supernis.

V. Haec factio laudabilis, Crevit multis miraculis

Medicamentum

populis.

Ad Matutinum.
Invitatorium.
2.

Alma

Bcgem imeUanmi Dominum
venite adorcmus.

seges tunc dogmatis PuUulavit in saeculo,

Cum

Saturnini monitis

Puellae credunt clanculo,

In

1

.

N

c

u

r

0.

Antiphonae.
1.

Per quem refulgent meritis, V. Sanctum infundit coelicum Angelorum viaticum
Viatoris almificum.

Nomen

Christi mirabile
3.

In puellis emicuit,

Messores regiae
agri dominici

Dum
2.

corporis dualitas
apparuit.

et unitas

Cruorem

colligunt

Sponsus natus de virgine

athletae coelici,

Amavit has puellas

Pravorum rabie

Et
3.

in

poli

cacumine
affluens

Facit esse gemellas.

dum tauro trahitur, Hae regis filiae
multum
dolent.

Hoc mirum monstrum
Sanctitate,

V. Videte, populi,
vinciens

Mundanum nomen
Bonitate

Fideles allexit.

certamen humile, Deplorant oculi pro morte praesulis.

221


In poli cunabulis Sedet gloriosa,

In

2.

Nocturno.

Antiplionae.
1.

Mansi

defensibilis

Verbum
Istud

dalce eructavit

Ac

imperiosa

monstrum

in patria,

In excelsis.
V. Ista stipes
fulgens prosapia,

Actus suos gubernavit,

Ut regnaret
2.

in gloria.

Deus in terra posuit Hujus sexus prodigia,
Qui nos vitare docuit
Inimici vestigia.

Cedant Satan
et

carnis vitia.

In

3.

Nocturno.

0.

Super

Sülls

cacumine
1.

Antiphonae.

Laetatur stirps regia,

Magna

consistit

germiiie,
judicia.

Nuntiate in populis Coronas harum virginum,

Demonstrant hoc
Eesponsoria.

Depreccntur ab

insulis,

Ut
2. 1.

tollant fasces criminum.

Quia regnavit super has
Messias coUaudetur,

Flagellantur
puellae regiae,

Dum

Gens Mansi pangat choreas,
Clioros ducens laetetur.
3.

abborrent nefanda latriao, Linquunt Gotos,
gentes domentiac,

Cantate Domino

cum novo
Qui mirabilia
fecit in

cantico,

Mansus gaudet
pro tali acie, Quia grata.
V. Istae colunt

populo,

Sua potentia
claret miraculo

regem

justitiae

In puellis.
Kesponsoria.
1.

Et exorant
pro gente patriae.
2.

In Christi solio

Binas duxit ex se propagines
Stipes ista,

Plantae justitiae Crescunt munditie,
Coelestis concio

fuerunt virgines

Tamquam

arbor

Laetatur hodie, Crescat devotio

obumbrans homines
Danielis.

Hujus familiae Hie in via.
V. Precibus, servuli,

V.

Lignum

salutiferum

nobis est donatum,

Laudate Dominum,

Juxta aquas gratiae Auxit transplantatum.
2.

Ut
3.

sitis

acmuli

Duae

consortes

Sanctarum virginum.
Plantula mirabilis,

Ortu generosa

Et

vita laudabilis,

Sanctorum civium, Augete gentes Vos deprecantes, Ad coeli bravium
Transferte mcntes.

Actu luminosa.


Prudentes virgines, Aptate lampades,
Fideles debiles

222
3.

Rex per
istas laudabitur,

Facite lapides
In coeli solio.
4.

Quia fulgent virtutibus, Naturaque mirabitur, Quantae sunt in coelestibus
Benedictus
in

Generosa
fnitex prosapia,

poli

cardine

Gratiösa
tua facundia,

Adstat Cbristus pro isto gerniine
Salutari.
5.

Gloriosa

Deum cum

virginibus,

Habes sedilia, Luminosa
Consistunt praemia
In supernis.

Populi. laudatc,

Cum

sanctis agminibus Polo sunt locatae.

Subarrbata Per Cbristum annnlo Et ornata
In coeli circulo
Exaltaris.

Ad

Benedictus.

A. Christus nos reticiens

Mundo

benedixit

Et ex alto oriens Vera lux illuxit,

Dum monstrum
In

mellifluens

Laudibus.
Autiphonae.

In nobis produxit.

Has

puellas inclitas

In

2.

Vesperis.
Magiiificat.

Cbristus decoravit

Ad

Et gemellas editas
Spiritus regnavit.

Magnificate
]\Ientibus

Dominum,

Qui monstrum prodidit

Gaudio mirabili Gentes jubilate.
In
coelo fulgibili

bominum

Et dat terminum Yitae puellis luminum
Sancta sede.

Duplae sunt
R

locatae.

Biev. Tolo?anuni imp. Parisiis 1553. In 1. Noct. R 1, 2 Gressus. In 2. Noct. R 2, 8 viae. In 3. Xoct. A 2, 4 Cordas 2, 4 calciilo. R 2 5 u. 6 umgestellt. ducens laetitiae. In Land. A 1, 1 inclitus. A 4. 3 Adstat jam. A 1,3 gemellis editus. In 2. Vesp. ad Mag. A. Hymnen cfr. Analeeta XI, p. 221. 2 prodiit.

— —

,

— —

86.

De

saiicto Rapliaele.

In

1.

Vesperis.

Ad

Magnificat.

Super Psalmos.

A.

Cum

rectos ex congruo

deceat laudatio,

A. Celebremus in terris Rapbaelis opera. Qui summi imperii adsistit ad latera,

Magis decet angelos
in
coeli

Unus ex priucipibus
in patria
coelesti,

palatio.

Arcens malos

spiritus,

qui nobis sunt infesti.


Ad Matutinum.
Invitatorium.

223


cum
quaerit,

V. Hie

Triiium

Deum

collaudemus

Socium reperit Arcbangelum Succinctum ad valvas.

regnantem
Recolentes

in caelis,

memoriam

In

2.

Nocturno.

sancti Raphaelis.
1.

Antiplionae.

Sicut puer egreditur

In

1.

Nocturno.

Antiplionae.
1.

Et canis insequitur, Mater flens conqueritur Prole non praesente.
2.

Codi, qui sunt Spiritus
patriae coelestis^

Lumen,

Enarrant Dei gloriam
signis manifestis.
2.

ait, oculorum a nobis misisti

Et nostrae
In
3.

senectutis

Mira

baculum transmisisti
res ostenditur,
filio

cum Tobias

absente.

sanatur,

Humanam
3.

effigiem

Pater reversurum sperat,

Raphael imitatur.
Quanta
justis moestis datur

Gratum semper

iter

erat

Angelo ducente.
Responsoria.
1.

spes misericordiae, In viando

Dificultas itineris

Cum

Tobiae mittitur Raphael consolando.
Responsoria.

Prima intimatur, Per bostem nostri generis Ad Tigrim parat ur
Bellua marina, V.

1.

Miserator Dominus
et justus retributor

Pueium vorare

voluit,

Quem
2.

in siccum attrahit

Tobiae famulo suo
factus est adjutor,

Gratia divina.
egenus.

Cum
Et sua
2.

factus

sit

V. Furtivum abhorruit
distribuit

Benedictus Dominus, Qui angelum mandavit Et ministrum mortis

Pietate plenus.

Quem

In pastum paravit, occidit juvenis
;

Sanctus pater solus jacens

et exenteravit

Deo

derelictus,

V. Angeli consilio

De

suo relevamine

cogitat afflictus,

Pro viae edulio Piscem reservavit.
3.

V.

De massa mutuata. Decem talenta tradidit
Gabello, qui non rcddidit

Doctus tarn medicus

Nusquam

auditur,
practicus,

Ut Raphael tam

Pecunia munerata.
3.

Pater tilium vocavit,

Ignotam viam imperavit, De qua juvenis dubitavit;
Deus, qui tuos salvas,

Qui lumen largitur Caeco veterato, V. Admirando opere Qui feile et jecore
Fit sospes iterato.


In
3.

224
In Laudibus.
Antiphonae.
1.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Tngressi nupti
se totos

Felix iter peragit
juveiiis Tobias,

thalamum dant ad Dominum,

Cujus viani dirigit
iiiagnus Azarias.
2.
2.

Ut precibus et lacrimis fugetur daemonium.
Parentes sunt pavidi, ne novus conjugatus

Nam nemo

securius

viam ducitur
Sequente sanctum angelum immersum in Deo.
3.

Per daemonem ut
foret
3. In

cetcri

strangulatus.

crastino consurgunt

Ductu Rapbaelis
lit cognatus hospes Exsultansque pater

quam laeti parentes, Quod filium cum tilia
reperiunt viventes.
4.

pueri

fit

sospes.

Decantant altithrono,
qui adstant,

omnes laudes,

Responsoria.
1.

Qui daemonis per angelum superabat fraudes.
5.

Sara stirpis Jacob nata,

Cum sanctum matrimonium
Tobias consummabat, Devotas Deo gratias

Miro modo reservata jMultisque commaritata Mansit in opprobrio. Azarias prudens factor V. Fit Tobiae procurator
Tractans de conjugio.
2.

Anna

decantabat.
Benedictiis.

Ad

A. Raphaelis solemnia

omnes Christiani

Tobias juxta legis

Cum

Tobia celebrcnt,

procedentem morem
Raguelis filiam
petit in uxorem, Sed de praedecessorum

ut sospites et sani

A

suis languoribus
cito liberentur

cxpavit dira sorte.

Et a malis omnibus semper conserventur.

V. Angelas tunc consolatur,

Jecur piscis rcservatur, Ut servet se a morte.
3.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad

Ad

nuptias proceditur,

Dos magna conceditur, Thalamum ingreditur Tobias cum uxore. V. Tunc insistunt precibus,
Desistunt ab amplexibus,

Salvantur a terrore.

A. Collaudemus Dominum regem saeculorum, Et jubilemus spiritu plausu laetabundo, Venerantes in genere chorum angelorum Et Raphaelis in specie festa corde mundo.

(lifficultas

R

Brev, Herfordense imp. Rotomagi 1505. In 2. Noct. R 1, 1 sq. Prima itineris. R 3, 7 Qnis feile. In 3. Noct. A 2, 2 ergänze eo? In 2. Vesp. A, 3 spiritui. 1, 3 que fehlt.

— —


87.

225

De sancta Rictrnde
6.

In

1.

Vesperis.
Magnificat.

Hos peperit mundo
coelis paritura

Ad

secundo

Rictrudis

A. Sanctissima Dei famula, Rictrudis, tuum poscimus
auxilium,

Genitorc spiritu sancto.
Responsoria.
1.

Ut pro

debitis nostrorum
Inclita

criminum
Impetrata delictorum
venia,

Vasconiae

famosis finibus orta,

Sanguine nobiliter,
nobilius

Una tecum mereamur Regnum possidere siderum.

meritis

Rictrudis emicuit

Ad Matutinum.
Invitatorium.

V. Baptismique sacris mox sancta renascitur undis.
2.

Ilaec femina laudabilis

Rictrudis sponso,
Sit

Meritisque lionorabilis Rictrudis egregia

laus et gloria Cliristo,

Pro cujus merito
jubilemus
ei

Divina Providentia Pervenit in Galliam
V. Praeclaris orta natalibus,

vigilando.

Honestis alta

In

1.

Nocturno.

Et

instituta moribus.

Antiphonae.
1.

Enitet ut viola

3. In meritis sanctae Rictrudis te veneramur, rex omnipotens,
qui fructum mirificasti,

redolens in vepribus orta

Mundo
Rictrudis, Dei famula.

Quem
V.

protulit ipsa;

Coelis ac terris
est proles

2.

Vasconiae genita generoso germine vita
Claruit
4.
filias.

tota beata.

Nee caro nee mundus
nee rex impellere possunt, Ut conjungatur denuo sancta viro

Rictrudis inter
3.

Femina

virtutis

data sponso nobilitatis
Rictrudis

Deseruit natale solum.
4.

Jam privata semel, V. Ardens mente Deum vitat inire thorum.
In
2.

Juncta viro forti, quem Francia nobilitavit,
Rictrudis
Fructificavit

Nocturno.

Domino.
1.

Antiphonae.

5.

Prolis sacratae

Naturae merito
carnis viduatur marito,

mater geniti genitaeque Facta est Rictrudis Mauronti et Eusebiae.
Ureves,
Historiae rliyünnicae.
II.

Renuntiat
Carnali thalamo.
15

.

n


2.

226
4.

Spreto carnali
se sponso spirituali Confoederat

Laude demus Dominum
in beata Rictrude, Cujus fructus permanet in

Rictrudis inclita.
3.

aeternitate,
est ortus,

Turturis ad vocem
fit

De qua non
non
sibi
Sit

qui

Deo

dicatus.

tuitur aniorc liquesccns

V. Benedictus Dens, qui talom
clegit

Rictrudis

Ad
4.

i'amulam.

sponsi sermoncm.

Perspicuo vultu, vario circumdata cultu Nitens

In

3.

N

c

t

ur

0.

Ad
A.

Cantica.

Complacuit sponso.
5.

Ad

sepulchrum sanctae

Vestis,

a qua tegitur,

delatus daemoniacus

est vernans

purpura bjssus,

puer virtute divina
et sanctae Rictrudis

Byssus pudicitia, Crux Signatur purpura.
G.

mcritis

protinus sanatus discessit.

pia Rictrudis,

Responsoria.
cacli,
1

quae gaudes incola Nos ope continua adjuves et foveas.
Responsoria.
1.

Dignum erat, ut quae genuerat Deo carnalem,
Parturire prolem

mereretur spiritualem
V. Praeficitur sanctae
plebi,
2.

;

Concivis et rege simul

populo acquisitionis.

mirantibus actum

Femina plena Deo
contegit ipsa caput

Actibus et verbis monstraus exempla

salutis,

Velamine sacro V. Hoc ipsi pridem sacraverat almus Amandus.
;

Mores

instituens,

morum

vestigia praebens,

Pervigili cura

2.

Spernens illecebras
et

pro d esse gregi satagebat. V. Ipsa namque piissimo
affectu

pompas resque caducas
fruitura

diligebat
filias.

Aeternis inhiat

Jam
V.

sorores ut proprias
3.

Deo

Rictrudis egregia,

Nee sumptas passim
nee confers res alienas,

Ad

sobrios habitus

mores conformiter omat.
3.

Terrenas opibus mutavit provida

coeli,

Hie dum Rictrudis
dulcia continuat

Sed propriis refoves muneribus famulos, Reverenda Rictrudis, V. Ut, bene quod vivunt, in Christi laude tuum
4.

sit.

Praeconia Christi;
Y. Sic, sua quae fuerant, melius sunt dum referuntur.

Gloriosa Dei Famula, Rictrudis, monilibus compta

divinis.


Adstans ante tribunal
Aeterni regis

227
laus et benedictio

Hodie suscepit
perpetuae dignitatis

debetur perenniter, Qui etiam liodie dilectam tibi famulam

Gloriam psallens Orc almiiluo
V. Deposito carnis onere Cum virtutum nectare Adsistens Christi famula
5.

aeternam
sublevasti ad gloriam.

Omnes Dominum
laudant crealurae in beatae
Rictrudis celebritate,

Coram

coelesti spoiiso.

Quae

relicta

In Laudibus.
Antiplionae.
1.

hac die mortali gleba
Justis est
in

gloria copulata.

Beata Dei famula, Rictmdis, adhuc posita In terris mentc devota Christo haerebat in aethra.

Ad

Benedictus.

2. In hac ergo die

digne laetemur,

A. Erat benigno animiO Et moribus conspicua, Prudens et pudica, Adspectu decora

Qua beata Dei famula
carnis vinculo soluta

Et

in sanctis actibus

Fulgebat gloriosa.

justorum est choris sociata.
3.

Jam

conjuncta civibus

angelicis,

In

2.

Vesperis.
Magnific<at.

Nostri, petimus,

Ad
A.

ut memineris,

Quatenus per orationem
tui

beata Rictrudis, gloriosa matrona,

mereamur

A
4.

Servorum tuoram pia
attende, quaesumus, obsequia

nostrorum erratuum nexibus absolvi.
te,

Et coram Deo crimina
nostra excusa

Benedicimus

Domine Deus

noster,

Vitaeque perpetuae
nobis obtine commoda.

Cui omnis honor,
Brev.

Brev. ms ms. Marchianense saec. 12. Cod. Duacen. 134. A. Cod. Duacen. 185. ß. Brev. ms. Marchianense saec. 12. Cod. Duacen. 139. C. Brev. ms. Marchianense saec. 13. Cod. saec. 13. Antipli. ms. Marchianense saec. 15. Cod. Duacen. 117. Duacen. 138. D. Antiph. ms. Marchianense saec. 16. Cod. Duacen. 118. F. E. Dies Officium mit den zugehörigen Hymnen (vgl. Analecta XI, p. 237 sq.) Vgl. J. Desilve ist von Hucbald. De Schola Elnonensi Sancti Amandi, Lovanii 1890. p. 107 sqq. not. 2; dazu Zeitschrift für kath. Theologie, 1891, Es ist darum von besonderem Interesse und sind deshalb auch S. 707 u. f. jene Teile beibehalten, die in Reimprosa geschrieben sind, um so mehr, als bei der eigentümlichen Mischung von ganzen und halben Versen mit Prosateilen und Teilchen oft schwer zu sagen ist, wo die gebundene Rede aufhört

Marchianense

,

und

die

ungebundene anfängt.

15*


mögen
1.
:

228

-

D.isselhe Officium ward auch gebraucht in Elevatione sanctae Rictrudis, nur waren die Antiphonen der Landes andere, welche nach A hier folgen

Haoe claro satis exstitit oriimda germino Ernoldo nol)ili edita genitore. llaec femina laudabilis meritisque honorabilis, Rictrudis egregia, divina j)rovidentia pervenit in Galliam. 3. Dei gratiam invenisti, Rictrudis sanctissima, nam manus tuae pauperibus seniptr erant largissimae; ade.sto nobis apud Dominum Jesum Cliristum. 4. Sanctn Rictrudis, larga in ])aiii)er».'S miscranscpie ])upillis, egenis et
2.

advenis {»riidentLr disj)ensand() virtute moritorum damit in })opnlis. 5. ^liro at^'ectu sororibus serviebat, pauperum curam gerens in omnibus, quapropter a cunctis diligebatur attentius.

88.

De

saiicto

Rnmoldo.

In

1.

Ycsperis.

V. Coeli vernans in roseto

Antiphonae.
1.

Divo madet rore, Contemplando vultu laeto

Triumphanti concordaiulo
jNIilitaiis

Regem
Ad

in

decore.

ccclcsia

Laeta

colit

exsultaiulo

Magnificat,

Runioldi soleninia.
2.

Sidus ortum in Scotoruni

A. Gratuletur et laetetur, Quidquid orbis continctur
In figura sphaerica,

Kegione nobile Lumen in Brabantinorum Terra dat niirabile.
3.

Laus Rumoldi praedicetur,

Quem laudando

vcneretur
coelica.

Nobiscum plebs
In 3Iaclilina lux virtute
Refulsit praevalida,

Ubi facta statione
Liquefecit gelida.
4.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Sed ibidem lux eclypsim
Passa sole clarius Relucescit non passura
Defectuni in amplius.

Exsultando jubilemus Christo, rosae martyrum, Qui Rumoldum in rosarum Vexit hortum floridum.

5.

Crebiis

namque per Rumoldum

Signis floret populus,

In

1.

Nocturno.

Sed

et

terra,

quae patronum
1.

Antiphonae.

Recipit divinitus.
Stirpe natus ex serena
R.

praeclarum sidus, rarum
Xesciens, solatium

Rumoldus

vir inclitus

Ad
2.

coelorum peramocna

Desperatis sospitatis

Suspirat medullitus.

Dans

et vitae

spatium,

Caecis viam, harmoniam
Surdis, moestis

gaudium

Et languorum diversorum Relevans supplicium.

Oriundus ex Scotonim Regali prosapia Honestate vitam morum Ornat ab infantia.

~
3.

220
3.


In honorem sublimatus
Ilumilis in gloria,

Sub

tenella

mox

aetate

Crescens sopientia, Vitae florens sanctitatc Spernit transitoria.
Responsoria.
1.

Rerum censu
Vivit in

dilatatus

penuria.

Responsoria.
1.

Plebs

Rumoldum

vencrctur,

Juxta verbam

viri

Dei

Pia cujus moduletur

Laudes pleno pectore,
Vita cujus et doctrina

Novi velut Elisaei Fecundatur sterilis, Cujus natum sacro lavit
Fönte, demum quem privavit Vita cursus fiuminis.
V.

V.

Quondam floruit Machliiia, Nunc dotata corpore. Ercctus namque
virtutum culmine,

Parentum itaque
sanctus solatium,

Ut
2.

sol

emicuit

Vitae restituit

plebis in
Ilic

agminc.
et tidelis
2.

submersum

filium.

est

prudens

Jacob,

formam ob Racheiis

Hostes tandem pictatis Contemptoreni copiae,

Parentes et patriam Dcrelinquens, ad aspectuni

Amatorem

veritatis

Cultu sub inopiae

Dei tendit per despectum Spcrnens ignoniiniani.
V. Genus et delicias, Culmen praesulatus,

Aestimantes paupertatis Virum mactant impie. V. Sic rubens rosula
cruore proprio

Regales divitias
Celat vir beatus.
3.

Codi sublimia
petit martyrio.
3.

Archipraesulatus
functus officio,

mirandum, praedicandum Virum, cujus meritis

Honorem respuens
non onus, solio
Relicto gloriae
latet

Turba
Sitit

cedit et obcdit

Daemonum, quae militis vitam jam attritam

exsilio;

V. Corpus domans
calcat supplicia,

V.

Ab ipsa suppliciis. Mox a turba
über, qua premitur, Semivivus
sospes efficitur.

Carnis in se
trucidans
vitia.

In
1.

2.

Nocturno.
1.

In

3.

Nocturno.

Antiphoiiae.

Antiphonae.

Ortu clarus generoso,
Yirtute praeclarior,

Solum Deum concupiscens
Descendit de gloria,

In adspectu gratioso Cunctis amabilior.
2.

Loca tendens ad deserta
Contemnit sublimia.
2.

In virtutem de virtute

Tandem

ductus in desertum
sita,

Tendens

vir amabilis

Sacro duce spiritu,

Sedem Deo concedente
Scandit archipraesulis.

Ubi nunc Machlina
Quievit a strepitu.

230
3.

Ubi Jcsum pracdicavit
Vitac sauctac mcrito

2.

Sed

et

cursum cousummavit

Felici niartyrio.

Corda jubilent et ora Deeantando cum sonora Voce laudes martyris, Quem ad bona potiora

Eesponsoria,
1. Vetnstatc mulier

Hac in Rex

die mortis hora

transvexit luminis.
et

3. Felix servus

beatus,

dolens vexata Manum habens aridain
sanitate grata

Dignitate non elatus

Nee parentum

gloria,

Ab

indignis trucidatus

Per Rumoldi merita
gaudet iiupetrata. V. Christi servus
Christi

Coelos scandit laureatus

Adepta
4.

Victoria.

Sit

liaec

dies praesens lacta,

miraculum

Sit

jucumla sine meta,
valle miseriae

Yetus
facit

110

vum

Qua
Relicta

per meritum.
captiva «juacrulatur,
et

domoque spreta
adit gloriae.

2.

Frigoris incomiiioda

Aegypti Christi atbleta

Dum
Mira

Regem
5.

res:

legmina

Quod

sitivit,

contemplatur,

Tantum domi meditatur.
Vestium solatia
Sentit, ([uibus coiivelatur.

Coutemplando delectatur,
Delectando fruitur, Pcrfruendo satiatur.
Satiatus non gravatur,

V. Caritatis
vestitus

podere

Dum

sitit.

quo pascitur.

Pater pius
succurrit miserae.
3.

Ad

Benedictus.

Vulpes gallum subito
capiens astuta.

A. Benedictus Dominus

Quo eavente mulier
matutinas tuta

Deus Israelis, Qui degeutem servulum Hie sine quaerelis
Vexit ad palatium, Ubi demptis velis

Pulsans horologio
cessat
destituta-.

V.

precandi

Videt absque nubilo

Rumoldi meritum, Reportat vivum
vulpes galliculum.

Faciem

in jubilo
caelis.

Regnantis in

In
A.

2.

Vesperis.
Maguiticat.

Ad

Ad L a u d e
Antiphonae.
1.

s.

Rumolde. coeli rosa, Quae jam in tam speciosa
Regis tabernacula
Introisti

nostro sit jucunda Decoraque laus, qui munda Corda replet gratia,

Deo

cum

decore,

Quod

sitisti,

pleno ore
deleatur

Gustaus, per te macula

Qui divisa maris unda Viani suis per profunda Pandit ad coelestia.

Peccatomm

Et aeternae conferatur
Vitae nobis gloria.

231


2. A. IJiev. Brev. ms. Tungrense saec. 15. Cod. Semin. Leodien. 6 Diiirn. iii«. Mcclilims. Tungrense saec. 15. Cod. üarmstadicn. 394. 13. ßrev. 8. Gudilae Bruxelleii. niense saec. 15. Cod. Archivii Gandaven. 100. C. imp. Parisiis 1516. D.

M

In 1. Noct. A Ij, 2 Crescens in D. R 2, 3 paupertatis D. generoso D. A Ad Landes A 1, 4 diversa maris C.

In 2. Noct. A In 3. Noct. R 4, 6 adiit D.

1, 1,

1

Ortu caniis

2 Dolor A.

89.

De sancto Severino.
Responsoria.

In

1.

Vesperis.
Mag'nificat.

Ad

Sanctus patcr Severinus,
Coloniensis episcopus,

A. Justiliae cultor,
Christi quoque

semper amator

Dum

vita

comes

exstitit,

Nunc olimque
Exorans regem

tua

Mundo

fuit

percelebris

nos pietate juva,

Yirtutibus mirificis,

pro nobis cuncta regentcm,

V. Digne ministrans Domino In suo episcopio.
2.

Ut

vita
dct,

coeli

8cveriue, frui.

Post multos tandem labores, Quibus Christo digne placet, Nocte quadam intempesta

Dum

sopori dedit

membra,

Ad Matutinum.
luvitatorium.

Divinitus admonetur,

Suam

relinquat patriam

Et adeat Burdigalam.
Adorabilcm collaudemus
Doniiiiuni,

V. Attentus bonus vernula

cujus gratia

Scandens astra Severinus
Dccoravit aethera.
3.

Jussa stupet dominica Certusque suac remunerationis Paretvoto divinaepraeceptionis.
Festinus iter arripit

In

1.

Nocturno.

Burdigalamque

expetit.

Antiphonae.
1.

Ab

episcopo

Amando
gaudio.

Suscipitur

cum

Sanctus Dei Severinus,
Coelesti virtute auctus,

Mundo
2.

V. Clerus occurrit jubilans Et populus congratulans,

fuit

percelebris

Yirtutibus mirificis.

Dantur laudes in Pro adventu tanti

cxcelsis
patris.

Hie longa pace nobilis Dum vita comes exstitit,
Ecclesiae Coloniensis

In

2.

Nocturno.

Eximius praesul
3.

fuit.

Antiphonae.
1.

Nocte quadam intempesta

Dum

sopori dedit membra, Voce discit angelica: Exsul fies Burdigalam.

Tandem pervenit ad urbem, Quam vocitant Burdigalam, Quam tunc regebat pontifex Amandus caro nomine.


2. Dulcia dantur faniina

232


Responsoria.
1.

Atcjue misccntur oscula,

Gloriaiu Christo Doniinü

Dies versantur animo In sancti hujus jubilo,

Dat
3.

siniul

tota concio.

Cum Gotorum

Dolct
In

Amandus
hiijus

pontifex
funcrc,
cives

graves turmac Vallant muros Burdigalac,

saiicti

Quas subvertit digna precc
Severinus Christo duce.

De quo gaudcnt codi
Responsoria.
1.

Nosque laetanmr suppliccs.
Florcnt

V. üffendunt bestes amari Sanctum Domini servulum liastasque vibrant rigidas
In sc suasque catervas.
2.

altis

virtutibus

Aiiuiiulus

et

Severinus

In urbe Burdigalensi

Imbres funduntur tumidi
Judicio

Nulli prionim secundi.

summi

Dei,

V. Precibus coelum penetrant

Orat sanctus pro populo,

Et
2.

sui gregis

Datur serenitas
Totus
in

coelo.

Augniento tripudiaut.

V. Supplices fundit gemitus

unum

populus,

Dcvotae mentis animo
Nobilis plebs Burdigalac

Ut adjuvet Severinus.
3.

Benedicat Christo Deo

San et e pater Severinc,
Nostris precibus intendc

Et

beati Severini

CoHaetetur solemniis Ejus subnixa meritis. V. Exsultet laude condigna Sancti hujus praesentia.
3.

Et pro nobis roga Deum,
Qui te nobis constituit

Doctorem atque patronum.
V. Subleva nos
tuis

intercessionibus

Adest dies laetissima
In tanti patris gloria,

Ante pium Domini conspectum.

Qua

spirituni reddidit Christo

Cum
Pro

angelorum gaudio.
tanti

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

V. Exsultet plebs Burdigalae
patris gloria.

In

3.

Nocturno.
2.

Vir virtute mirabilis, Severinus Coloniensis, Deo dilectus et hominibus,
Coeli junctus est civibus.

Antiphonae.
1.

Salvatur plebs Burdigalae

Hujus nobis memoria
In benedictionibus
fiat,

Gotorum gravi turma, Quos subvertit sanctus iste
Tristi
2.

A

Quem
3.

in

conspectu

hominum

confuso dolore.

Christus Dens magnificat.

Divina jubet pietas Imbribus rigari terras, Orat sanctus pro populo,

Resplenduit prodigiis, Yerbis monstra compescuit, Benedixit per omnia

Datur serenitas
3.

coelo.
4.

Dominum

in

via sua.

Gloriose Christicola,

In augmento boni gregis

Adstantcm plebcm robora, Ut Christo Deo placcat
In pace degens tcmpora.

Deo lucrum

reportavit,

Cujus cruccm bajulando Gaudet coronatus lauro.


Sit

233

Qui tc nobis constituit Doctoreni atque patronum.

semper adjutor pius
servulos spernat suos,

Nee

A
Et

Christo nobis doiiatus
in liac terra positus.

Ad Matutlnum.
Adsunt nobis celcbria
Severiiii solemnia,

Ad

Benedictus.

Sanctc patcr Severine,
Nostris precibus intendc

Et pro nobis roga Dcuni,
'"

Ejus juvemur precibus, Quem prosequimur laudibus.

Brev. ms. S. Michaelis Burdit^alen. saec. 15. Cod. Burdigalcn. 86. A. * B. Brev. Burdigalcnse imp, 15 Brev. Vasatensc inip. Vasati 1530. C. In 1. Noct. A 2, 1 Hinc longa A. R 3, 1 arripuit A. In 3. Noct. A 1, 3 Quas A. C hat in der zweiten Vesper fünf AA: 1. Adsunt nobis celebria 2. Salvatur gcns Burdigalae 3. Noct. 2. Vesp. ad Magn. A 1 3. Divina jubet pietas 4. Gloriose Christicola 3. Noct. A 2 3. Noct. A 3; 5. Euntes ibant et flebant etc. Die Antiph. der 1. Vesp. ad Magn. steht in der zweiten, statt ihrer in der ersten eine prosaische.

=

;

=

;

;

= =

90.

De sancta Sumiiva.
5.

In

1.

Vesperis.

Spirituales nuptiac
Cliristi,

Super Psalmos.
1.

martyrum hodic

Gaude,

In coelis celebrantur,
fclix Hibernia,

Tuae reginae gloria, Mundi regnum spernentis, Qua patrona Norwegia Freta cum turma socia Nutu Dei viventis.
2.

Licet nobis sint annuac.
Tibi,

Jesu, continuae,
nos, ubi laetantur.

Duc

Ad

Magnificat.

Ex

Hibernis proscriberis, Dum pro fide catholica

A. Adest dies immensi gaudii. Quo cum turma miri martyrii

Reginarum decus

et gloria

Tu cum
Extorres,

tuis

zelaris,

Rcgum

regis

intrat palatia.

Fac nos fermenti veteris Deo supplica, Quae tot auxiliaris.

Ad Ma tut in um.
Invitatorium.

3.

Cum

sis

profecta peregre

Fide mereris patriam Repromissam renalis, Junge nos Deo integre Per vitae sanctimoniam

Ad

Selinensium Sacra solemnia Plaudat tidelium

Mater

ecclesia.

Monte
4.

martyrizatis.

In hac sancta familia

In

1.

Nocturno.

Tu

princeps, virgo regia,
1.

Antiphonae.

Bergensium patrona, Quae domans in jejunio Carne, mundo, daemonio
Victis fulges Corona.

Secus decursus fluminum Plantat justorum vineam, Qui martyrum et virginum

Aptat agoni lauream.


2.

234
3.


Cedunt in fine finibus Ut Abraliam paternis, Pro mundanis affectibus
Gratulantur aeternis.
Responsoria.
1.

Sors fclix liujus populi

Migrant is montc Selio, Qui sprevit plausum sacculi, Plauilit in Dci lilio.
3.

Viperarum genimina Oderunt sanctos Dei, Quos dat virtus intermina Aeternae requici.
Responsoria.

Hujus sacri palatii Patrona imploraris,

Ad
1.

preces gregis anxii Libens soUicitaris,
hostis impii
tuearis,
judicii,

Manum
Sed

virgo mittit ad fortia,

Ne manus

Spernit opes, spernit impcria,
et tbori spernit consortia

Nos turbet, V. Nee reos nos
Consilii,

Cum
Et

turma

socia.

incendii,

V. Pollens virtutibus
pellens vitia
2.

Sis via salutaris.

Paternis urbibus

Pracfert cxsilia.
2.

Olim vestita mollibus Sunniva cum familia,
Post liaec
ciliciata.

Freta Dei consilio

In

quam

jactis lapidibus

Cum

suis

virgo regia,

Ex

inaudita furia
saevit insensata.

Dum

tristem locum Selio

Gens

Post transitum per maria Intrat pro patris solio

V. Virgo degit sub rupibus In fame voluntaria

Sub

vita solitaiia;
sitis,

Et carne macerata.
jejunia
3.

V. Frigus, acstus,

Sanctos probant in patientia.
3.

Innocentes devote vivere

Captant

Sunnivae mira constantia, Quam non movet regnandi gloria, Nee horrenda frangunt exsilia,
Spatiosa
iiec

,

quaerunt

dcsertum

propere,

terrent maria,
familia

Quos infcstant coloni temere, Credunt lupos sub agni vcllere V. Salvat vcrbum incarnatum

V. Ilanc

immensa sequens

NuUa

Hos agentes

coelibatum.

Üecti valet injuria.

In

2.

Nocturno.
1.

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.
1.
Ili

Antiphonae.

ortbodoxi latria

Caput sub luce proditum
Praeter vires naturae Prodit locum incognitum

Scuto benignitatis Fulgent, fidel gratia, Spei et caritatis.
2.
Ili

Sanctorum sepulturae.
2.

montibus sub insulae
Sunt saneti comminuti,

His ex vivis palmitibus

Dat fructus gratiosos
Vitis
tollens fidelibus

Sed supra montem speculae Congaudent constituti.

Excessus scelerosos.


3.

235

Te

dccct, rex, hymnidicis

Ad Laude
Antiphonae.
1.

s.

Laudibus adorari,
Qui sanctos de te
Calice salutari.
reficis

Responsoria.
1.

Per murum matris gremio Cadens exstinctus cernitur, Parenti puer Selio Per sanctos vivus rcdditur.
In Sunnivae basilica Pernoctans caeca nata,

Turbare turbam virgiimiii Comes Haquinus nititur,
Fcralia libidinum

2.

Gaudens lucc
3.

miriiica

Edicta amplectitur,

Virgo redit sanata.
Vir turris cono corruit, Sancti salvant cadentem,

Membrum mortis, vir sanguinum
Frustratus spe coiifunditur.
V.

Dum

haec preces ad Dominum Fudit virgo, protegitur, Spe, fide sponso virginum Sponsa cum suis jungitur.

Muro turbo
4.

reposuit

Fenestras facientem.

Matrona paralytica

2.

Ne

foedet furor gentium

Ad hos sanctos accessit, Domum ope dominica
Incolumis recessit.
5.

Concentum innocentium,

Ad montcm properatur,
Subit ultro martyrium,

Virgo sub mole montiuin

Cbarybdi navis lacditur, Sunniva imploratur, Onusta manat, mergitur

Cum

suis victimatur.

Dum

liaec

evacuatur.

V. Post cursum praesens Stadium Coeleste per obsequium

Ad Benedi ctus.
A. Ponte cadens virgo
colliditur,

Sunniva laureatur.
3.

Ut

curetur,

a sanctis petitur,

Hi

sancti tabernaculum

Recidivat,

Sunt Dei cum liominibus,

dum votum frangitur, Voto sospes grato rcgrcditur.
In
2.

Quod Jesus

consecravit,

Per quod nobis piaculum
Deletur debitoribus

Vesperis.
Magnificat.

Ad
A.

Et
V.

hostis exsulavit.

Ex

Ilibernis superna bonitas

sublime spectaculum,

Quam

libenter in talibus

Sanctos misit per maris semitas, Unde nobis fidei veritas
Crescit,

Rex Jesus
R
1,

triumphavit.

cessat erroris caecitas.

Brev. Nidrosiense imp. Parisiis 1519. In 1, Noct. A 3, 3 dat fehlt. summe 2 spre\it imperia. R 3, R 1, 3 sprevit consortia. mira constantia gegen den Vers. In 2. Noct. A 3, 2 Abraham de paternis. In 3. Noct. R 1, 4 1: Edicta dum?

10

91.

De sancto Suithuno.
Nostri patris solemnia, Suithunus dictus nomine,

In

1.

Vesperis.
Magniticat.

Ad

A. Laetare, plebs Ventoniae, Gaude, gens Stanangariac,

Dum

refert solis orbita

Fide fortis et opere, Per bonae vitae merita Ascendit ad coelestia.

23G


In
2.

Ad M a

t

u

t i 11

u m.

Nocturno.
fideliter

luvitatorium.

Antiplionae.
1.

Exultarc Deo nos condecct

Dcum amans
Sacratur
ille

et jubilarc,

presbyter
pontificc

Suitliuiium cui complacuit

Sub Helmstano

super astra vocare.
2.

Civitatis Vintoniae.

lii

1.

Nocturuo.
3.

Antiplionae.
1.

Honoris illum gloria Coronet Dei gratia, Divina spargens semina Verbis et vita praedita.
Ales divini operis Transmigrat in montem Dei, Sancta illius aiiinia Templi tit sancti machina.
Responsoria.

Ortliodoxis parcntibus
Suitliunus puer editus,

Legem

servans domiiiicam

Yitam ducit durissimam.
2.

Servit

Deo

in tiniore
trciiiore,
1.

Et exsultat cum

Ordine sublimis
merito sublimior esse
Coepit
et

lu sanctis vivens moribus

Exemplum
0.

praebet omnibus.
viitutibus

intendit

Multis

eum

de sancto sanctior esse,
V.

INIirificavit

Dominus,

Mundi

liujus

tenebras

De

clericatus ordine

sprevit et illecebras.
2.

Sauctum

parit justitiae.

Pauperibus miseris

Responsoria.
1.

semper solitus misereri, Quae fuerant fracta,
reparavit pauperis ova,
V. Mirantes factum

Sanctus Suithunus pastor paterque futurus,

Ex
V.

magniticant
3.

Dominum.

orthodoxis
clarisque parentibus ortus.

A

puero didicit
ferre

jugum Domini.

Vivendi metas adduxit labilis aetas, Exit ab hac vita,
datur
illi

vita beata,

2.

Traditur ingenuis
studiis

puer erudiendus

Obviat angelica coeli cum rege caterva
V. Et

Doctrinisque sacris

cum

laetitia

moribus instituendus, V. Ascendens gradibus
et

sedc locat supera.

presbyter efücitur.

In
3.

3.

Nocturno.

Praesul Ventoniae

vacuam moriendo
Sedem, Suitbunus

reliquit
1.

Antiphonae.

Adesse cupit sedulo
Coelesti tabernaculo,

Domino donante reeepit; V. Hoc rex. hoc clerus
annuit et populus.

Ingressus sine macula
Requiescit per saecula.


2.

237
2.


Subreptum
sibi terra patrem languensque requirit,

Aeterno regi paruit, Terreno et complacuit,

Dum bonum
Et
3.

dat consilium

Quo concive peius
gaudia festa
3.
facit.

fidele

obsequium.

Evoluto post tempore

Cum

locus cxiguum premeret,
vile sepulchruin,

Et defuncto

antistitc

cum

Rege, plebc petentibus Fit pater et episcopus.
4.
Res])on.soria.

Gloria virtutum

magnificabat eum.

Omnibus

infirmis

factus medicina salubris

1.

Congeries gibbi miseranda gravabat egenum

Omnes
Laus
tibi

curat eos

pestibus a variis.
5.
tibi,

Jam

fuerat juncta

summe

Deus,

genibus junctura genarum,

coeli concio profert
:

V. Invenit auxilium,

Suithunusque pater
laus
tibij

dum
2.

venit ad tumulum.

summe Deus.

Dives liomo moiistris
furialibus exagitatus,

Ad

Benedictus.

Flatu pestifero, vultus horrore gravatus,
V.

Dum

tumulum

visit.

A. Lactabunda dies anno currente revixit,

laetitiam repetit.
3.

Gaudia

festa facit,

solemnia laeta reduxit,

Signorum virtute

poteiis

Dum
Ad

meritisque corruscans

Domini servus Suithunus ad alta vocatur.
superas sedes
valle levatur.

Et super afflictos omni pietate redundans
Festicolis

mundi de

miserere

tuis,

Suithune, precamur,

V. Coetibus angelicis per te jungi mereamur.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad

In Laudibus.
Antiphonae.
1.

A. Magne sator mundi,

Suithunum magnificasti,

Te quoque Suithunus
gloria magnificat.

Praesul Suithunus,

Hanc

virtutum lampade clarus, linquens vitam

lUum de magna Quemque
gloria

terra
virtute levasti,

levas coelo,

scandit ad aetheream.
Brev. Nidrosiense imp. Parisiis 1519. Noct. A 1, 3 Hylinsthaiio poiitifice. In miseranda aggerat eg-esi.
2.

magna

tibi.


3.

Inv.

,

Noct.

A

3 ceu complacuit. R 2, 2 et fehlt.


1,

In 2


1)2.

238

Do

s.

Tlioina Caiituarieiisi.

In

1.

Vcsperis.
Ma^iiticnt.

5.

Exsulat vir optimus,
saeer
et.

Ad
in

insignis,

Ne
A. Pastor cacsus
grcgis nicdio
eniit
;

cedat ecclesiae

dignitas indignis.
6.

Pacem

Exsulantis praedia

cruore proprio

Laetus dolor
in
tristi

gaudio,

praeda sunt malignis, Sed in igne positum non exurit ignis.

Grex

respirat

pastore mortuo;

Plangons plaudit mater in filio, Quia vicit Victor sub gladio.

Eesponsoria.
1.

Studens livor

Thomae supplicio Thomae genus
damnat
Tota simul
exit cognatio,
exsilio,

Ad Matutiuum.
Invitatorium.

Adsunt Thomae
niartyris

V. Ordo, sexus,
aetas,

solemnia,

conditio

Yirgo mater
jubilet
ecclesia.
2.

NuUo gaudet
hie privilegio.

Thomas manum
mittit

In

1.

Nocturno.

ad

fortia,

Antiplionae.
1.

Spernit damna,
spernit opprobria,

Summo

sacerdotio

Thomas sublimatus
Est in virum alium
subito mutatus.
2.

NuUa Thomam
frangit injuria,

V. Clamat cunctis

Thomae

constantia

:

Monachus sub
clam

clerico,

Omne solum
est forti patria.

ciliciatus,

Carnis carne fortior

edomat
3.

reatus.

3.

Lapis

iste

sex annis tunditur,

Cultor agri Domini
tribulos evellit

Sic politur,

Et vulpes a

vineis

arcet et expellit.
4.

quadrus redditur, Minus cedens quo magis caeditur.
sie

Nee
Nee

in

agnos sustinet
deservire,

V.

Aurum

lupos
in

hortum olerum

fornax probat nee uritur, Domus firma
ventis

vineani transire.

non quatitur.


4.

2B0
V. Cadit custos
vitis

Post sex annos
redit vir stabilis,

in

vinea,

Dare terrae
testae vas fragilis,

Dux
2.
fictilis
;

in castris,

cultor in area.

Christo vasis

Ex summa
rerum
Fit
laetitia

thesaurum
V.

Ne

Sit

lupis

summus
tanti

praeda grex Immilis, Se pro grege
dat pastor nobilis.

planctus in ccclesia

De

patroni absentia,

In

2.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Sataiiae satellites

irrumpentes templum Inauditum penetrant sceleris exemplum.
2.
Strictis

Sed cum redeunt miracula, Redit populo laetitia; V. Concurrit turba languidorum, Consequitur gratiam beneficiorum.
3.

Mundi florem a mundo contcri,
Rachel plorans

Thomas

ensibus

obviam procedit, Non minis, non gladiis
sed nee morti cedit.
3.

jam cessa conqueri, Thomas caesus

dum

datur funeri,

Hosti pandit ostium
hostia futurus

Novus Abel
succedit veteri;

Et pro domo Domini
stat in

hostes murus.

V. Vox cruoris, vox sparsi cerebri

4.

Patrem

perimunt in sinu materno,
nati facies
4.

Coelum replet
clamore celebri.
Christe Jesu,

Ruhet matris
5.

sanguine paterno.

per Thomae vulnera,

Fusum
Et

spargunt cerebrum

Quae nos

ligant,

gladiis funestis,

relaxa scelera,

invicta perstitit

Ne

captivos

victima coelestis.
6.

ferant
Hostis,

ad infera

mundus

Sol inclinans radios

ad occasum tendit,

vel carnis opera;

Cum

sol iste

solium

V. Per

coelicum conscendit.
Responsoria,
1.

Thoma, munera Amplexetur
te,

post laevae

nos Dei dextera.

Jacet granum

In

3.

Nocturno.
Cantica.

oppressum palea,
Justus caesus

Ad
felix

A. Felix locus,
ecclesia,

pravorum framea, Coelum domo commutans lutea.

In qua

Thomae

viget memoria,

Felix terra,

240


Domum,
portam, sepulclirum visita,

quae dedit praesuleiii,
Felix
illa,

(juae

fovit

exsulcm

;

Felix pater.

Et a trina nos morte suscita; V. Actu, mente
vel

suocurre miseris,

usu perdita

Ut

felices

rietate

junganiur superis.

restaura solita.

Responsoria.

In Laudibus.
1.

Ferro pressos

Thomas
et seras

exonerat,
1.

Antiphonae.
cadit, copiam germinat frumcnti, Alal)astrum frangitur,

Yiiicla solvit

Granum

reserat,

Sanat aegros,
obsessos liberat,

fraglat vis unguciiti.
2.

V. Placat

bclla,

tyraniiis imperat.

Totus orbis martyris
certat in

Sedat fluctus et flammas temporat.
2.

amorem,

Cujus Signa singulos

agunt in stuporem.

Tliomac cedunt et parent omnia, Morbi, pestes, mors et daemonia,
Ignis. acr.
tellus
et

3.

Aqua Thomae

quinquies

varians colorem

In lac semel transiit,

quater in cruorem.

maria;
4.
gloria,

V.

Thomas mundum
replevit

Ad Thomae memoriam
quater lux descendit

Tliomae mundus
praestat obsequia.
3.

Et

in

sancti gloriam

cereos accendit.
5.

Novis fulget

Tu per Thomae

Thomas miraculis, Membris doiiat
castratos masculis,

quem pro te Fac nos. Christe, scandere, quo Thomas ascendit.

sanguinem, impendit,

Ornat visu
privatos oculis,

Ad

Benedictus.

V.

Mundat leprae
coiispersos maculis,
Solvit mortis
ligatos vinculis.

A. Opern nobis,

Thoma,
Rege
stantes,

porrige,

jacentes enge,
4.

Jesu bone, per Tliomac merita Nostra nobis
dimitte debita,

Mores, actus et vitam corrige

Et

in pacis

nos viam dirige.


In
2.

241

Vesperis.
Magnifiöat.

Ad

A. Salve, Tlioma, virga justitiae, Mundi jubar, robur ecclesiae, Plebis amor, cleri deliciae,
Salve, gregis tutor egregie,

Salva tuae gaudentes gloriae.
Brev. ms. Hollandense saec. 13. Cod. Collegii Universit. Oxonien. 101. Brev. ms. Eduense saec. 13. Cod. Ijelnen. 26. B. add. saec. 14. A. Cod. Londiiien. Brev. ms. Bituricense saec. 14. Cod. Parisien. 745. C. Brev. Sarisberiense saec. 15. Cod. Harl. 4093. saec. 14. fol. 93 b sqq. D. Brev. ms. Sarisberiense aimi 1434. Cod. Parisien. Londinen. Harl. 1512. E. Brev. ms. Wingartense saec. 15. Cod. Fulden. 116. G. 17 294. F. Brev. ms. S. Florini ad Confluentes saec. 15. Cod. Semin. Maguntin. s. n. Cod. S. Petri II. Brev. ms. Parisien. saec. 15. Cod. Parisien. 1263. I. Brev. ms. S. Florian! XI 429. saec. Salisburgen. a VI 52. saec. 15. K. Brev. ms. S. Floriani XI 478. saec. 15. M. Brev. ms. Laiidu15. L.

Brev. Herefordense imp. Rotomagi Cod. Pianoren. 91. N. Brev. Audomarense Brev. Illerdense imp. Illerdae 1479. P. 1502. Brev. imp. Parisiis 1518. Q. Brev. Grassense imp. s. 1. et a. (1528.) R. Agathense imj). Valentiae 1510. S. Brev. Athanatense imp. in Coenobio Athanatensi 1520. T. Brev. Masiliense imp. Lugdimi 1530. U.

nense saec.

— O. —

15.

M

— —

Einige Teile dieses Officiums stehen in Cod. Londinen. Add. 16964 (ol. Stabulen.) saec. 12, woraus die frühe Abfassungszeit des Officiums erhellt. Die Verehrung des Heiligen folgte seinem Martyrium unmittelbar. So ward in Salzlnirg nur acht Jahre nach seinem Tode eine Kapelle geweiht zu Ehren der hl. Gertrudis und Thomas von Canterbury.

Das Officium gehört wie zu den vollendetsten
so zu den verbreitetsten.

Reimofficien, die es giebt,

Ebendeshalb bietet die Feststellung des Textes bedeutende Schwierigkeiten. Es kann keinem Zweifel unterliegen, dafs die monastische Form dem Officium ursprünglich ist. Denn einmal bleiben, wenn die kürzere Form gewählt wird, zu viele offenbar genuine Teile übrio-, und zweitens wird der historisch fortschreitende Gedankengang, der sich durch Antiphonen und Responsorien ununterbrochen hinzieht, stets gestört. Es behandelt nämlich die 1. Nokt. das Exil, die 2. das Martyrium, die 3. die Wunder. Auffallend ist in dem tadellos rhythmischen Officium das zweite Responsorium der zweiten Noktnrn, das völlig abweichend gebaut ist und den ungenügenden Reim miracula Es ist mir aber keine laetitia bietet. einzige Fassung des Officiimis vorgekommen, in der dasselbe fehlte, auch keine der nicht -monastischen Breviere. Letztere lassen bald dieses, bald jenes fort; dies Responsorium haben sie alle. Man wird sich also bescheiden und es an seiner Stelle lassen müssen. Anderseits bleibt auch bei Anwendung der monastischen Form eine augenscheinlich echte Antiphon übrig. L bietet

dieselbe ad CI als Ant.

Nonam
1.

das Noct. 3:
;

Brev. Arosiense (Basel 1513) als Ant.

3.

Noct. 3;

Fraglat virtus arboris

Arbore praecisa,

Matrem

proles liberat
filio

Plaudat mater

Nequiter occisa, Lite jam decisa,

Regnum

sacerdotio

Cum

sint indivisa.

Der Sarum use bietet in 1. Vesperis folgende Prosella, die man nicht für echt halten kann wegen des falsch betonten Ut libera im zweiten Verse, obschon
sie sonst

ganz den

Stil

des Officiums
IL

trifft

:

Dreves,

Historiae rhythmicae.

16


Ut

242

Clangat pastor in tuba Cornea,

Quam

libera sit Christi vinea, assumpsit sab carnis trabea,

Liberavit criice purpurea. Adversatrix ovis erronea Fit pastoris caede sanguinea,

Pavimenta Christi marmorea Sacro madent cruore rosea. Martyr vitae donatus hiurea
Vclnt granura piirg-atuni palea In divina transfertur horrea.
In
1.

Noct.

ist in

K

A.

3.

=

A. 4; A. 4 aber lautet:

lux coelorum, Jesu, spes alma bonorum, Nos pius exaudi meritis Thomae martyris sancti; Te nunc laudantes, orantes, glorificantes V. Respice de eoelo, servos serves ut in aevum.

O

In 2. Noct. sind die AA. 5 und 6 umgestellt in einanderfolge der Erzählung widerstreitet.

A, was aber der Auf-

In 2. Noct. fehlt R 1 in K; dafür folgt als R 4 ein prosaisches; Justum deduxit etc. In 3. Noct. ad Cant steht ebenda die A ad Magn. aus der zweiten Vesper, in dieser die A Felix locus etc. Bei der guten Überlieferung des Textes nehme ich davon Abstand, die übrigen Varianten, meist SchreibDie Hymnen zum Officium aus A siehe Analecta IX, feliler, aufzuführen. p. 247 sq., aus K siehe Analecta IV. p. 245.

93.

De

s.

Thoiiia Cantuarieiisi.

In

1.

Vesper is.
Magnificat.
1.

In

1.

Nocturne.

Ad

Antiphonae.

Martyr Thoma,
martyr Del pretiose, Qui lavisti stolam tuam in agni Del cruore,
Alleluja
;

Amore fervens divino Thomas in pontificio
Sprevit viam peccantium Legis Dei tenens statum.

filiorum

2.

Verbo potens

et actibus,

ad

te

clamantium

voces adniitte,

Et quos honorasti
tua sancta passione,
3.

Divinae legi deditus, Praevaricantes increpat Praecepta vitae intonans.

Dei praeventus gratia
Occultat vitae merita,

Adjuva
pia intercessione.

Tliomas indutus clanculo Cuculla cum cilicio.
Responsoria.
1.

Ad Matutinum.
Sacrat
Invitatorium.

Praesulatus

Thomas primordia cum gratia,
terit
cilicio

Summo

victori

Domino

Carnem

Jubilemus corde pio, Qui Thomam natali suo Coronavit martyrio.

Destinatam martyrio,
Vita et veste monachus Mores informat artius.

243
V. Extunc Christo vivere, Christo parere studuit


Prudens, dulcis eloquio.
2.

V. Erat forma decorus, Perspicax ingenio,

Verbo, affectu
2.

et opere.

Vir invictae constantiae

Testantur tria pro martyre,
Spiritus,

Deo disponens

vivere,

aqua cum sanguine,
sanguis in potu aquae
restituit vitae.

Se ipsum opponit murum Contra incursus hostiuin,

Nam

sancto praestante flamine

Thomae
Mortuos
V.

Ne

subvertant ecclesiam

Dei. cujus agit causam,

Excitae gentes undique

V. Qui nee frangi novit minis

Nee
3.

nioUiri blanditiis.

Instabant modis variis,

Miraculorum fulgure Concurrunt afferentes Munera, vota, preces.
3.

Ut

jus ecclesiae regis

Conferrent in arbitrium,

Quod

Ut constaret omnibus, sit Thomas palma dignus,
Ensis fractus in lapide

Sed Thomas illudens dolum Adjecit Dei honorem Salvum et suuni ordinem.
V.

Signum dedit

victoriae;

Christus, petra justitiae,

praedicanda saeculis,

Arma

fregit

malitiae.

miranda sacerdotis
Confessio,

Cujus praefulget merito

V. Ut staret libertas ecclesiae, Occurrit praesul gladiis, Sponte jus lapsum

Martyrum
In
2.

in

numero.

Redempturus sanguine.

Nocturno.

In

3.

Nocturno.
et actio

Antiphonae.
1.

Antiphonae.
fletibus,

Preces

Thomae cum

1.

Thomae

fides

Infusae Dei auribus,

Formam

dedere proximo,

Reductum ab exsilio Dignum reddunt martyrio.
2.

Per quam malignum sternere Cristumque possit cernere.
2.

Lactentium proscriptio Patris Thomae martyrio Laudis adauxit titulum. Quo stravit adversarium.

Pro sancti Thomae meritis Caecus videt, surdus audit, Claudus currit, lepra fugit, Redduntur vitae mortui.

3.

Arcum tetendit impius Pium petendo fraudibus,
Utrumque sed
justissimus

3.

Montem virtutum scandere Thomam, fideles, cernite,
Mentes manus
attollite,

Interrogabat rex Deus.
Responsoria.
1.

Illum sequi contendite.
Responsoria.
1.

Thomas, martyr sanctissimus,
Antistes,

Ad sedandam
Superbiam
Ostendit

tyrannorum

Cantuarius,

Lundoniis oriundus
Justis piis parentibus,

Thomas signorum
fide firmata
ecclesia.

Potentiam,

A

primi aevi tempore

Et statim

Donis ditatur gratiae;

Pace gaudet

16*


Y. Deus sanctum

244
2.


Consummatus
in

gloria

suum

nürificavit,

Phmxisti morte invida,
Solutus carnis vincula

Quem
in 2.

victorem
coelis

Corona vit.
3.

Ter

vivis per miracula.
es

Patris

dum crebrescunt prodigia,

Digne conjunctus
consortio,

Nova prole gaudet ecclcsia, Thomae preces funduntur et
Vota,

martyiTim Christi

Qui hostia viva
esse studuisti

Thomas sanat mentes et corpora.
Y. Dantur aegris certa remedia.
Claudis gressus
3.
et

spontaneo martyrio.
4.

caecis lumina.

Auxilio divino fortis
Superasti principem mortis-, Xos, pater, intirmos Adversus illum robora Et. ut vincamus. adjuva.

Ex

ejus

aqua sanctissima

Curatur pestis varia. Qua potati sanantur aegri,
^Nlutis

loquela redditur,
5.

Et debilis quisque Laetus revertitur. V. Alteinatim ruunt languidi Consequi properautes, Quae martyr prestat, beneiicia.
Prosula.
1.

Portas mortis

et

inferni

Nesciant
Potestate

tui

servuli,

Sed portas paradisi resera
tibi

tradita.

Ad
A.
Potestate reddit laesos
sanguinis effusio.

Benedictus.

mira dispensatio
Dei. qui affectu pio

Thomas
2.

nautis

dcsolatis

adstitit

periculo.
vita functis,

Redonatur

leprae fugat laesio.

Cuncta justo judicio Disponit ab initio. Pios pie remunerans, Pravorum finem reprobans; Benedictus hinc Dominus,
Pater,

Fantur muti, currunt claudi
ejus patrocinio.
3.

verbum
2.

et

spiritus.

quam probat sanctum Dei
trium mutilatio

In

Yesperis.

Et eisdem resignata nova qnaeque portio.
4.

R. Praecisus cortex virtutum fudit odorem,

Arborem

excepit

Ergo melos sancto Thomae
plebis sonet concio,

mutilare gloria florem,
Y. Arbor odorifera est

Nam

qui pie petit illum

Thomas,

flos

spiritus ejus.

pulso procul vitio,

Ad
A.

Magnificat,

Laetus

efficitur.

martyr constantissime,
Confessor invictissime, Thoma. gemma saccrdotum,

Ad Lau des.
Anti])honae.
1.

Thoma, martyr prepotens.

Jam pace

Christi perfruens,

Ornas polum praesentia.
Terris ades potent ia.

LausFrancorum.lausAngloi-um, Rege, pater, ecclesiam, Pro qua fudisti sanguinem Et pro Salute omnium Funde preccs ad Dominum.


P^>1.

245



A
6 2

Antiph. ms. Bellovacense saec. 14. in. Cod. S. Genovefae Parisien BBl. Antiph. ms. Cameracense saec. 14. Cod. Cameracen. 40. B. 26. A.

Invit. lautet in

3,

B: Exsultemus Domino, Summi regis filio, Qui sancto Thema palmam Dedit et coronam. AI, 2 ut pontilicio B. In 1. Noct. A 1, 1 Ardore fervens B. R 1, 1 Sancte Thomas A. R 3 Thomas inclitus clanculo A.

Dei curas agit. Infunde Dei B.

— —

In

2.

R

1

=

Noct.

AA

=


A

A

2,

R 2

sec.

Noct B.

3,

A

1

Noct,

3.

B.


2,
1
,

A

R 3

lautet in

B:

Ex summa rerum laetitia Summus fit planctus in ecclesia
De
tanti patroni absentia,

Sed cum redeunt miracula,
Redit populo laetitia; V. Cucurrit turba languidorum Et consequitur gratiam beneficiorum. R 2 ebenda: 1 A 1 primi Noct. B. Quam pulchra, quam sancta Sunt, beate, tua praeconia, Ignis accensus exstinguitur, Exstinctus accenditur, Terra, quos premit, non opprimit,

In

3.

Noct.

A

=

obedit. Subjecisti creatori Deo, mirabiliter Tibi servit creatura. R 3 sec. Noct. B. Ad Ben. A in R 3 Prosula fehlt B. In paradiso ecclesiae Et virtutum dulcedine Flagrantiam coelestium Spirat Thomas aromatum. In 2. Vesp. ad Magn. A prosaisch. B.
quiescit,

Ventus

mare

V.

Quoniam

fideliter

=

B:

94.

In Translatioiie

s.

Thomae

Cantuariensis.

In

1.

Vesperis.

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Super Psalmos.

A. Adest Thomae martyris Optata translatio, Qui divini numinis Fulget beneficio; Gaudeamus et psallamus

Adoremus Dominum,
Qui

Thomam

egregium

Magnifice mirificat

Et miranter honorat.

Ad honorem
Ut virtutem
Ad
et

praesulis,

salutem

In

1.

Nocturno.

Suis praestet famulis.
Magnificat.
1.

Antiphonae.

Lignum odoriferum
Flore est translatum,

A. Ave, Thoma, vir insignis,

Forma

patientiae,

Quod

floret

uberius

Virtutum praefulgens signis, Defensor ecclesiae, Tuis impetra benignis Respiramen veniae, Quam benignus dat indignis
Distributor gratiae.

Redoletque dulcius
Celsius locatum.
2.

Praedicavit hie praeceptum

Domini

viriliter,

Est in ejus monte sancto
victurus perenniter.


3,

246

~
Responsoria.
1.

Insurgcbant
In Cliristuni Doniini

Virtutum immensitas
Ultra maris semitas

Patenter plurinii,

Obstabant potenter.
Responsoria.
1.

Nomen Thomae

deportavit,

Qui multorum defraudavit

Daemonum

praestigia

Volens Deus populo Prüspere prospicere Pretiosum martyrem Curavit extollere, Cujus exaltatio Nübis sit remissio.

Et morborum denodavit Nexus et flagitia.
V. Innovantur vetera
Pietatis opera

Et jugis in Thoma

Manet
2.

Christi gratia.

V.

Anno
su'i

qidnqitagesimo martyrii
est

solemnitcr

translatus.

2.

Annus adest
belli

pacis,

Thoma, prae ceteris Martyribus clare, Nobis posce miseris

terrore remoto

Donum
;

salutare,

Creseit in orbe quies
et

Ut detur cum
V.

superis

reruni copia toto

Nobis habitare;

V. Trauslato

Thoma

Amme,

salvator,

succedunt prospera cuncta.
3.

Thomae
3.

dilectus amator.

Annus iste jubilaeus, Omni plenus gaudio,

Ad Thomae memoriam
Currant, qui gravantur,

Quem

providit esse Deus,

Poscant ejus gratiam,
Orent, ut salventur,

Fiat relaxatio

Debitorum
V.

et

servonim

Ut misericordiam
Dei consequantur V. Crimina deplorcnt,
;

Certa liberatio.

Quod

lex contulerat,

data

Thomae

gratia donat.

cordis siniiultibus orent.

In

2.

Nocturno.

In

3.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Antiplionae.
1.

Exaudivit Dominus Thomam invocantem, Qui pro nobis audiat
pie supplicantem.

Justus pro justitia
Stare non vitavit,

Acquitatem Dominus Ejus approbavit.
2.

2.

Thomas coram Domino
vixit

In excelsis pontifex

in timore,

Ideo cum Domino rcgnat cum decorc.
3.

Habitat securus, Qui pro domo Domini Firmus erat murus.
3.

Coronatur pontifex
gloria decoris.

Thomae

desiderium.

Christe, tribuisti,

Qui coronam perdidit
ictu percussoris.

Ad

per martyrium Sequi voluisti.
te


Responsoria.

247
3.

Plebs devota veniat

Pracsul Christi pretiosus,

ad Thomae memoriam,

Ornatus virtutibus,
Vclut hortus speciosus
Circuniscptus floribus,

Ut

ejus suffragio

consequatur veniam.
4.

Cujus

rigaiit

aromata
climata;

Confluant ad martyrcm

Muudi divcrsa

a diversis partibus,

V. Plcnus erat rore,
divino plenus odore.
2.

Ut salventur
variis
5.

languidi

languoribus.

Föns

iste

scaturiens

Est a fönte prodiens, Qui nescit deficere, Cujus aquae saliunt, Vivunt et reficiunt Fessos in itinere V. Föns fugat ardorem,
;

Exuant, qui veniunt, vestem vetustatis,

Vestem novam

exigit

festum novitatis.

Ad

Benedictus.

recreat redditque vigorem.
3.

A. Celebremus venerandi
Praesulis ac martyris

Deus, quo fulcimur, Solve, quibus irretimur, Delictorum vincula, Repelle pericula, Quae meremur, quae veremur,

Summe

Inclitam translationem,

Ut per eum transferamur

Ab hac vita fragili Ad aeternam mansionem.

Dimitte debita Martyris per merita. V. Corrige mores, Dirige gressus, Erige mentes.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad

In L a u d i b u s.
Antiphonae.

A. Felix praesul, martyr egregie,
Felix miles
regis justitiae,

1.

Summa cum

laetitia

Felix pastor,
gregis suspiria

Thomas est translatus Et ad Christi gloriam
Decenter locatus.
2>

Intuere

mente propitia,
Felix pater,

Tenebatur pontifex

Logo prius humili,
In sublimi positus
loco jacet nobili.

exora Dominum, Ut nos salvet
salvator

omnium.

Brev. ms. Sarisberiense? saec, ^*li5. Cod. Londincn. Sl. 1909. In In 2. Noct. A 3, 3 zum VerständNoct. A 1, 2 Foret est translatum. nisse des Wortspieles sei bemerkt, dafs Corona hier an zweiter Stelle j^leichbedeutend ist mit tonsiira. In 3. Noct. R 2, 8 recidat redditque.
1.

248
95.


Nos purgans a peccatis Gaudere cum beatis Fac in perpetuum.

De

s.

Tlioma Herefordeiisi

In

1.

Vcspcris.

Antiphonae.
1.

In coclcsti gloria,
({ua gaudent angeli Regnat Thomas, Dominum

Ad Matutinum.
Invitatorium.

laudate pueri.
2.

Omnes
in

gentes, psallite

Adsunt Thomae pracsulis
festa laetitiae,

laudem Domini,

Senes atque juvenes
et
3.

Adoremus
regem

et

laudemus

omnes populi.

gloriae.

Justus landet
qui justos

Dominum,
diligit,

In

1.

Nocturno.

Compeditos
elisos
4.

liberat,
1.

Antiphonae.

erigit.

Thomas

pestilentiae

Non

est speciosa

cathedra non sedit,

laus in ore peccatoris,

Legem implens tempore
fructum vitae dedit.
2.

Justonim jucunda
est laudatio
5.

decoris.

Hie praeceptum Domini

Sion, psalle jugiter

Concentibus sonoris,

Non
3.

praedicans timore, servi sed filii
servivit

Thomas

cantat dulciter

amore.

Cum
R.

angelorum choris.

Non

timebat impios

Homo

mutus,

pius adversantes,

qui lingua caiuit,

Justos salvat

Dominus

Ventri victum vi raanus impulit,

in ipso spcrantes.

Thomam

rogat,
1.

Responsoria.

linguam obtinuit,
Linguis loqui
diversis meruit.

Pater pius, pastor prudentiae,

Es eis

alit

V.

Zachariae
qui OS aperuit,

oves ecclesiae,

Thomas thema
fit

Muto linguam
per

temperantiae,
justitiae.

Thomam
Ad

tribuit.

Jaspis gestu,

judex
Magnificat.

V,

Non

intirmant

A.

pater pietatis,

fortem fallaciae,

gemma
Lucerna

praesulum,
2.

claritatis,

Dona, decus, damna, divitiae.
Erant Thomae mores: humilitas
Corde, simul

Illustrans saeculum,

Medela

sanitatis

Ad

te

currentium,

249
in orc vcritas,

V. Ecco, Dcus

Actus Simplex,
fidcs,

spes, Caritas,
cibus,
2.

V. Lcctus,

sanctum miriticat, Qui dcfunctum fetum vivificat.
Pastor hosti

vestis asperitas

Et mens munda
carnis et castitas.
3.

murum opposuit, Nee laborem
nee mortem timuit, Vi praedonem

Nautae maris
passi naufragia

Tliomae vovent,
petunt suffragia,

praeda destituit, Domus Dei
jura restituit.
V.

Lux de

caelis

descendit ignea,
Cessant, cedunt

Magnus magna
fecit et

docuit,

cuncta contraria.
V. Tres candelae
luce siderea

Pia cunctis

exempla praebuit.
3.

Praesul pascens

Sunt accensae, mulcentur maria.

gregem dominicum

Ad mensuram
partitur triticum,

In

2.

Nocturno.

Duplum

refcrt

talentum traditum,
Post laborem intrat in gaudium.
V.

Antiphonae.
1.

Mundi

sprevit gloriam,

sprevit vanitatem,

Omnes quidem
currunt per Stadium,

Non
2.

quaerit mendacium,

quaerit veritatem.
Peribit vir sanguinum
et spes

Thomas currens
accepit bravium.

impiorum,

Erit exspectatio
laetitia

In

8.

Nocturno.

justorum.
Antiphonae.
inclitus
1.

3.

Super coelos

Thomas
Honore

elevatus

Malignus

in nihilum

et gloria

huic justo deductus,

regnat decoratus.
Responsoria.
1.

Operum
2.

justitiac

gloriosus fructus.

Parens partus
septies fecerat,

Posuisti capiti

Thomae

glorioso
lapide,

Sed defunctos
octavo tulerat,

Coronam de

Christe, pretioso.
3.

Abortivum hunc mensuravcrat
Servo Dei,

Mundus, verax, innocens
per dilectionem Accepit a Domino benedictionem.

quem

sanctus suscitat.


Responsoria.
1.

250


Ad Laudibus.
Antipbouae.

Muiidi

Thomas
1.

furores tcnipcrat,
p'aineni pellit,

Christo laus et gloria detur cum honorc,

a pcste liberat,

Firmat pacem,
salutcm rcparat,
V. Terrae, mari
et

Qui praeciiixit fainulum virtutum decore.
2.

Caeci vident, ambulant
claudi,

ventis imperat,

muti fantur,

Fugat mortem
et

Surdi,

daemoniaci,

vitam comparat.
3.

leprosi curantur.

Corpora morticina,

2.

Clarus claris
signis ostenditur,

membra

dissoluta

Sunt saluti reddita,
vitae restituta.
4.

Caecus videt
et mutus loquitur, Surdus audit

Tristes,

aegri,

debiles

ad sanctum accedunt,
Justi voti compotes

et

claudus graditur,

Aeger quisque
sospes revertitur.
5.

gaudentes recedunt. Multitudo confluit
et plebs

V. Per

te,

Thoma.

copiosa

captivus solvitur,

Admirantes opera
tanta gratiosa.

Fugit daemon,

mors
3.

vita vincitur.

Ad
Princeps pacis, precatu praesulis

Benedictus.

Tui Thomae
aufer a famulis

A. San et e Thoma, succurrens omnibus,
Intus,

extra

Culpas cordis,
oris et operis,

nos

munda

sordibus,

Caritatis
sie reple

Sede saneta
siste

moribus,

nos superis,

Ut regnemus
tecum coelestibus.

V. Ubi plausus, perpes pax pectoris,

Spien dor summi solis ac sideris.

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Ad
Prosella.

Super coelos sublimaris,
Gratis gratans gratularis,

Felix fatim

efficeris.

Tuos, Thoma, tuearis,
^lotus mulce magni maris

A. Sicut fragrant horto florum Candent, curaut lilia, Thomas per exempla moruni Fragrat in ecclesia Candet choro confessorum
;

Flos vitae munditia,

Tu, qui digne laudaris
Superis.

Culpas curat contritorum, Poli praestat praemia.

251

Per Octavom ad Magiiificat.
Antiphonae.
1.

Cum

revixit,

Clamans

dixit:

Salve,

Thoma, pastor bonc
3.

Eamus Herfordiam.
Lux
fulget

Christi gregis et patroiie,

ex Anglia,

doctor ccclesiae,
Opern, quaeso, fer aegrotis

Tlionias,

vir angelicus,

Nobilis prosapia,

Atque mentibus dcvotis Confer lumen gratiac.
2.

Pracsul apostolicus,

Doctor

veritatis.

Puer mersus morti datus

Dona

nobis gratiae

Tandem Thomae mensuratus
Est apud Oxoniam, Qui statin! resuscitatus

Christi patrocinium

Et post hoc exsilium

Ac

felicem transitum
beatis.

Ut a somno

excitatus

Junge nos

Dei per potentiam,

In 1. Vesp. A 5, 1 psallite. Brev. Herefordense imp. Eotomagi 1505. Für Per Oct. A 2, 9 ad Herfordiam. In Land. A 4, 4 decedimt. die Hymnen vgl. Analecta IX. p. 248 sq.

96.

De

saiicto

Trudone.

In

1.

Vesperis.
aeterna quies,
astri,

Trudo

sacer,

recognosce,

Super Psalmos.

Tui sumus, Jesum posce,

A. Laeta
Sol,

dies,
filius

Ut solutos a peccatis Nos componat cum beatis.

Emerito tibi pro merito sine nube resplendet,
Sancte Dei; dant vota
tu suscipe,
rei,

Ad Ma tut in um.
Invitatorium.

parce.

Da, quod abest, remove, quod ob est, quidquid premit, arce.
R.
flos

Ad
Qui

jubilos vitae

Christo psallendo venite,
sibi

Trudonem
agonem.

paradisi Domini,

sociat post carnis

Altior cedris Libani,

Cujus odore sanantur languidi

In

1.

Nocturno.

Et reviviscunt mortui,
Trudo, pater sanctissime, Succurre huic familiac. V. Plurima dcbemus et debita nostra timemus.

Antiphonae.

Annua jucundo
rcdcunt solemnia mundo, Quae recolenda bonis
rutilant in honorc Trudonis.

Ad

Magnificat.

A. Sancte pater, clare doctor,

Huic natura parens, habuit quae maxima, tradens

Dulce decus, noster amor,

Exceptum

statim

Funde preces

tuo gregi,

levat ad bona cunctagradatim.


3.
IiiL'litii

252


In
2.

praccipue
liacc

Nocturno.

sunt

moiiinicnta

ju-

Antiphonae.
vcntac,

Vix potcrat

fari

1.

Impigcr accepti
diffundens lucra talenti,

redditque diem mulieri.
4.

Quomodo
Iste

vivebat,

puer

talis,

alios sie erudicbat.

jani totus spiritualis,
2.

Hos

fovet,

hos sanat,

Discere quaerebat
id,

quod scriptura tegebat.

hos largo munere donat,

5.

Angelus ad votum
noctu dat in ordine notum, Quo pergat, quid agat, sub quo doctore quiescat.
3.

Omnibus accedit, sine munere nemo
Nocte soporati

recedit.

meritum testata beati

Lux
4.

Caput atque pedes

6.

Sic post

Remaclum

et totas ambiit aedes.

Metis subeundo Glodulphum,

Elicuit

fontem,

Dum

redit instructus,

monuit coelestia gentem,
Eripuit furem,

sanctos studet edere fructus.
Responsoria.
1.

domuit post cetera verrem.
5.

Aggregat hie
vir sanctus

tales

Exortum

est

in

tenebris

coenobiales,

Praeclari lumen sideris,

Quorum
mors
6.

vita mori,
esset

Hasbania Trudonem plenum gratia, V. Accrevit coelis gaudium Et terris patrocinium.
edidit
2.

Cum

vivere Christi.

Ergo triumphantem,
mortalia cuneta terentem

Rex suus
et,

invitat
solet,

quo

ordine

ditat.

Hie

puerili

opere
Responsoria.
1.

Instar jacit ecclesiae,

Quod dum conculcat femina,
Perdit,

resumit lumina;
libat

Jam

tunc plenus virtutibus
literae

V. Viva futurus hostia

Ipsisque par doctoribus

Haec Deo

niunera.

Omne mandatum

3. Florebant eo

tempore
et

Multi verbis

opere.

Pio coniplebat opere, V. Humilibus consentiens Et niliil altum sapiens.
2.

Ad quorum Tmdo

studia

Exutus ergo laicum
Adolescit in clericum,

Jugi tendit instantia,

V. Spirabat hortus Domini Flores rosae et lilii.
4.

Donec cleetus rapitur Et sacerdos inungitur;
V. Prudens, pudicus, sobrius,

Orabat quamvis dormiens Christumque semper sitiens,

Qualem docet
3.

apostolus.

Cum

edocet coelicola,

Communicato gaudio

Quid faciat Christicola: V. Remaclum. inquit, praesulem
Tibi designo cousulem.

cum dulci filio Assumit eum socium
Praesul
In opus evangelicum,

V. Remaclus theoreticae,

253
Nos commenda, sancte Trudo,
Trino atque uni Deo.

Ut
4.

instet

Trudo

practicae.

virum laude, gratia

V.

Omnique dignum

gloria,

Memor esto plehis tuae, quam possedisti ab mitio.

Cui sc duo lumina Infundunt noctu coelica, Y. Caput et pedes ambiunt Et soporato serviunt.

Ad Laudes.
Super Psalmos.

A. Regnum, virtutem

Deus induit atque decorem

In

3.

Noctu
Cantica.

rno.

Et,

quam
Ad

firmavit,
tibi,

Ad
A. Radix,
flos,

sedem

Trudo, paravit.

fructus.

Benedictus.

lignum, quod non tinet aestus,

A.

Lux

emergit, lux liquescit,
sole plus

Testantur meritum,
vir benedicte,

Trudo

candescit,

tuum.

Nive nova candidior,

Responsoria.
1.

Auro vitroque purior;
Coelos scandit, terras fovet,

Sacerdos ergo populis Diviso pane dogmatis De terra fontem elicit, Qui nunc usque non deficit

Marc totum laude
Nos regat
;

replet;

Ejus obtentu oriens
indeficiens.

V.

Has erogat

divitias

Bonus pater
2.

familias.

Ad Ho ras.
Ad Primam.
A. Exsequias celebres summi comitantur odores

Vir pietatis unicae. Nullius expers gratiae, Erudiebat liomines,
Ejiciebat daemones,

Mixtaque
lux,

caligo,

V. Iniperitabat bestiis

coelica cujus origo.

Et Omnibus incommodis.
3.

Ad

Tertiam.

Applicabatur interim

Hora

transplantationis

A. Janua pulsatur
solaque fide
caecus,
reseratur.

radicem sanctissimae Arboris Et cupientem dissolvi

Ad

Credit et accedit

cum

luce recedit.

Et jam cum Christo

esse

Ad Sextam.
A. Plcctuntur fures,
liomicida reus perit alter,

Discipulorum tamen Gemitus et quaorulosa

Ne
V.

se

desereret

Ustus, contractus

Supplicatio morabantur

Jamque recedentem, jam Christum respicicntem,
Quod sperasti, ecce tenes, Quod amasti Christum vides.
,

curam

redit alter adeptus.

Ad Nonam.
A. Laude tua, Christe, pater est laudabilis iste
Et, quoties petitur,

4.

Hie sepultus, ibi regnas, Hie rogaris, ibi praestas.

animae carni(iue medetur.


In
2.

254
Cujus virtute dexterae

Vesperis.
Magiiificat.

Ad

Trudo splendet

in

aethcre,

A. Magna te Deum cantica, Clara decent praeconia,
Passioiiale

Ejus nos, Jesu, precibus
Peccati solve nexibus.

ms. Triuloiieuse saec. 15. et 16. Cod. Leodien. 278. A. ms. Trudonense nniii 1600 1604. Cod. Leodien. 283. B. A hat die dem Officium ursprünpHche monastische B niehtmonastische Form. A nnd B haben in 1. Vesp. 5 A., nämlich A nach der obigen noch die 4 ersten der 1. Nokt. H die der 1. Nokt. und die letzte der zweiten; In Land, hat In es fügt nämlich die der kleinen Heren der ersten hinzu. B. 5 Ant 1 Hunc natura A. R 2, 1 Hinc puerili AB. In 2. Noct. 1. Xoct A 2, Die R 3, 2 Et hora A. In 2. Vesp. ad Magn. A, 4 in aethere A. Hymnen siehe Analecta XII, 237 sq. Antiph.

,

;

;

97.

De

saiicto

Tndsnalo.
•ja.

In

1

.

Vesperis.

R. Qui Tudgualum hodic Sedes ad supernas
Duxisti magnifice

Qui pupillo consulis, Parce famulis Tauti prece praesulis

:

3 b.

Non
Tuos

attendens mcrita
visita

Per vias acternas,
Pater, aures liabeas,

Pietate solita.

Quaesumus, paternas, In Tudguali titulum Clamantes ne spernas, qui perpetua V.

4 a.

largitor

munerum,

rex superum,
IVIiserere

pauperum
spiritus,

;

mundum

ratione gubernas,

4b. Pater,

fili,

Veni coelitus,
Prosella.

Clamantum
5
.

geniitus ne

la. Föns clenientiae, Vena veniae,
Via, veritas,

spernas.

Ad
A.

Magnificat,

Flumen
Plena

gratiae,

Caritas,

Trecoria,

quem Tudgualum Roma Leonem

Ib. Trina deitas,

Invocat, in Cbristi
virtute repello draronom.

Una Rex

bonitas,
justitiae,

Poenas debitas
Solvas hodie.

Ad Matutinum.
Invitatorium.
Sit

2 a. Dens, omnium Spes fidelium,
Pacis princeps unice,

regnum
ei
tibi,

stabile,

2 b, Super propriam Ilanc familiam

sit

Qui

decus imperiale, Tudguale,

Pio vultu respice.

proi)rium comisit ovile.


In
1.

255
2.


Hie
nullius indigebat,

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Namquc Deum
3.

possidebat

Possidentem omnia.
Beatus vir est Tudgualus, Per quem vita, per quem salus Est data Britanniae.

Lac praebebat juniori Apponendo fortiori
Solida cibaria.
Responsoria.

2.

Hie

prudens architectus, Fecit enim suum pectus
est

Domum
3.

sapientiae.
1. jecit,

Parentum amplissimo
derelicto fundo

Fundamentum fidem
Caritatem tectum

fecit,

Spem

loco maceriae.

Transit ad Armoricos contempto profundo,

Responsoria.
1.

Tudgualus, Christicola,
zelo dei plenus,

Britanniam spiritu mundat ab immundo, Non sibi sed toti V. credebat vivere mundo.
2.

Dives erat

aliis,

sibimet egenus,

Pastor

fit

Trecoriae,

Quamvis ortus regibus,
aiiimo serenus,

pastor inquam bonus,

V. Ingeminans animi
nobilitate genus.
2.

Praesul et praesidium, pastor et patronus,

Dum
Jam

vernaret igitur
coelestis gratiae

puerili flore,

Ferro jugum Domini semper erat pronus, V. Semper enim leve fit, quod bene fertur onus.
3.

delibutus rore

Angelus ad praesul em
precibus prostratum,
Detulit libellulum
talibus notatum:

Adhaerebat

studiis

avido fervore.
V. Ingenium coeleste suis
velocius annis

Romanam

ecclesiam

Surgit et ignavae
fert
3.

mala damna morae.

vade visitatum; Hie bonus et sapiens V.
dignus se
ait

Factus autem juvenis fretus Dei donis Frenat carnis impetum
freno rationis,

esse paratum.

In

3.

Nocturno.

Hanc solam sententiam
observat Nasonis:
V. Virtus est placidis
abstinuisse bonis.
2.
1.

Antiphonae.

Vestem dabat

spoliato,

Sanitätern vulnerato

Miscens vinum

oleo.

Sitientes refovebat,

In

2.

Nocturno.
3.

Aquas

vivas

hauriebat

Antiphonae.
1.

De

scripturae puteo.

Justus, fortis, temperatus,

Prudens erat

et ornatus,

Evitavit vitia.

Informabat imperitos, Subtrahebat irretitos Vitiorum laqueo.


Responsoria.
1.

256
2.


Nunc Quod
in

Deo praesens

vides,

In

papam

eligitur

credebas, cessat fides,

nutu deitatis.

Succedit scientia.
3.

Tudgualus

efticitur

rector Petri ratis,

Claves coeli bajulat
portis reseratis
;

Quid tilium generari, Quid spiritum sit spirari, Spectas non per speculum.
Manifeste trinitatem
In personis, unitatem

V. Hie facit, ut pateant
coelestia regna bealis. 2.

4.

Lamenta Britanniae
tan dem sunt soluta

Cernis in essentia.
5.

Tudguali praesentia
sibi

Nunc

visitas

deitatem,

restituta.

Adventum

pontiticis

Yides et humanitatem Oculo ad oculum.

lingua canit muta,

Y. Flebile principium melior fortuna secuta.
3.

Ad

Benedictus.

Completo curriculo
teraporalis Status

A. Non talentum tumulavit Tudguali solertia Sed lucrando reportavit

Tudgualus de carcere
carnis liberatus

Domino

duplicia.

Ad

coelestis

gloriae

regnum est translatus; V. Pro lidei meritis
vocitatur jure beatus.

In

2.

Vesperis.
Magnifieat.

Ad

In L
1.

Magnificat
au d
i

Dominum

bu

s.

coelestis curia trinum,

Antipbonae.

Nunc, Tudguale, vere gaudes Reddens Deo veras laudcs
In Dei praesentia.

Qui triplici gemma Tusuali ornat diadema.

1

In 1. Yesp. R, Legenda ms. Trecorensis saec. 15. Cod. Parisien. 1148. A 5, 2 humilitatem Hs.; es wird wolil die In Land. Tugdnalem Hs.

Menschheit Christi 239 sq.

gemeint

sein.

Die

Hvmnen

vgl.

Analecta XII,

p.

9S.

De

saiicto Valarico.

In

1.

Vesperis.
Magnificat.

Ad M at ut in um.
Invitatorium.

Ad
signis

A. Coelitus ostensis

Regem regem veneremur
INIente

quam

pluribus almis

devotissima,

Hoc festum

sancti

Qui beatum Valaricum
illustravit

celebremus jam Valarici.
Ipsius ut meritis

gratia.

celebrando juvemur opimis


In
1.

257
V. Ut cadaver jam defuncti Ad terram deposuit, Se prostrato super eum

Nocturno.

Autiphonae.
1.

Adhuc

Beatus vir Valaricus aetate parvulus
literarum studia

mox ad vitam
In

rediit.

Ad

Sacrarum vovit pectora.
2. Pascens patris oviculas

3.

Nocturno.

Antiphonae.
1.

Ad

scholas ibat properans

Et capta lectiuncula Kedibat ad custodiam.
3.

Afflatus

sancto

spiritu
2.

Ferox judex hoc dedignans, quod reus revixerat, Kursus eum deputavit duci ad suspendia.
Servus Dei Valaricus tunc inquit ad judicem

Tarn capax mentis redditur. Ut infra breve spatium

Totum
In

sciret psalterium.

:

2.

Nocturno.

Audi, judex, te non decet ultra istum perdere,

Quem Deus
3.

resuscitavit

Antiphonae.
1.

suo sacro munere.

Nam

fervore sacri zeli
delegit

Jam tyrannus

bis

devictus

ad majus progreditur,

Monachorum jam
Sacra

a crudeli animo Condonavit servo Dei

m

vitam ducere,

suum, quem redimerat.
Responsoria.
1.

Unde quondam nominatum
appetit coenobium.
2.

Pater ejus in moerore tunc conversus animi

Aeger quidam dissolutis meinbrorum compagibus
Sancto Dei Valarico
delatus adducitur,

Perurgere coepit eum totis simul nisibus, Ne parantes sie relinquens
fieret

Qui a tactu

viri

Dei

extraneus.

adsurrexit validus.

8.

Sed nee pater neque abbas neque ejus monachi Ulla prece neque ullis
comminationibus Amovere potuerunt a suo proposito.
Kesponsoriiim.

V. Totus in se videbatur
ita esse

debilis,

Quod
se
2.

a nulla parte sui

movebat corporis.

Alter rursus jam defertur
captus a daemonio,

Qui pro sua feritate
sutus erat corio,

Hic

vir sanctus

Ambianis

civitatis

partibus

Sed dum sanctus fudit preces, compunctus in animo
Captivatus inimici
caruit dominio.

Se tradebat, quendam reum cum suspensum prospicit,

Huc

cucurrit pietatis

V. Adsit nobis apud
hic in adjutorio

Deum

commotis visceribus,
Probaturus, apud
Dreves,

Deum
IL

Ejus sacro interventu
et potenti merito.

cujus esset meriti.
Historiae rliythmicae.

17


3.

258


Neque somno acquicscens
aut sumendis epulis.
5.

Iste saiictus vciicrandus
est

in

multis laudibus,

Tarn multis miraculorum proditus prodigiis, Lapis vivus sie insertus

Laudem Deo

decantare

ita regulariter

Dei

aediticio,

Providebat, ut mens voci concordaret pariter.

Velut magnes ferrum trahens qui sie canctos trahere

Ad
A.
viri

Benedictus.

Nitebatur ad
V.

se.

ut hos

Almum diem

celebrantes

Christo lucrifaceret,

tam sanctissimi

Ut

sei nie rutilabat

Ipsmn nobis invocemus,
ut ejus suflfragiis

virtutum per opera, Radiis doctrinac sacrae

Mereamur
Coelo

absoluti
flagitiis

populos illumiiians.

culparum

Ad Laudes.
Antiplionae.
1.

frui, quo conjunctum supernorum civibus

Vir

illustris

Yalaricus

Exsultare eum facit benedictus Dominus.

pio semper opere

De
2.

virtute in virtutem

In
A.

2.

Yesperis.
Magnificat.

studuit proticere.

Ad

Ut

fidelis

atque pmdens,

confessor gloriose,

quem Deus statuerat, Monachorum rexit pater
insignem familiam.
3.

quem Deus magniiicans
lUustravit sub hac carne.
diversis

languoribus
expedires,

Tarn honestum vitae cursum
Egit.

Ut oppressos

dum

adviveret,

obsessos daemoniis,

Ut exemplum castitatis omues in se caperent.
4.

Semper Deum benedicens
laborabat labiis

Audi preces, qui te colunt, per te apud Dominum Ut impetrent, quod exposcunt,
coeleste subsidium.

Brev. ms. Lauduuense saec. 14. Cod. Laudunen. 257. A. Brev. ms. Laudunense saec. 14. Cod. Laudunen. 259. B. Brev. ms. Laudunense saec. 15. Brev. ms. Laudunense saec. 15. Cod. Pianoren. Cod. Laudunen. 258. C. Li 1. Yesp. Ad Magn. A, 1 ostensus A. In 1. Noct. sind M 91. D.

alle

prosaisch, in 2. Xoct. nominatim A. In 3. Noct. R

RR

alle
2,

auf eines. 11 Cujus A.
1»is

In

2.

Noct.

A

1,

5

99.

De

s.

AVilhelmo Eboracensi.

In

1.

Vesperis.
3.

Ad

supernum solium
thesaurarius,
cleri,

Antiphonae.
1.

Sion transit laetus.

In AVilhelmi laudibus

Quondam

Laxet clerus lora, Sit in hymnis, canticis
concio decora.
2.

jam thesaurus

Dedit opes, medici nunc dat opem veri.
4.

Pius pater hodie

Coelum solum

sitiens,

de hac valle tietus

gazas Christi miles,

259

Ne scandentem
5.

retrahant,

2.

Vir ad

sui gloriam

calcat ut res vilcs.

cedit inglorius,

In doctrina soliduin
cibuni

dat provectis

Ut unguenti vasculuui mundet in melius,
V. Lacriniarum lavacro purgatis personis

Et

lactis

dulcedinem

miscet imperfectis.

Ad

Confertur divinitus
Mag-nificat.

munus
3.

unctionis.

A. Nostri patris
in natalitio

Laceratum exsulem
morsibus malignis

Laetas laudes
dictet

devotio,

Nee

fax angit odii
;

Coeli

regem

lactet oratio,

Ut jungamur
ejus consortio.

nee livoris ignis Probat liunc exsilium V. sicut hiems laurum.
In fornace ponitur,

purum
In
2.

exit

aurum.

Ad Ma tut in um.
Invitatorium.

Nocturno.
Dalila

Antiplionae.
1.

Jubilemus regum regi, Qui concedit nos hie regi Per Wilhelmi merita.

Ne Samsonem
Hie carnem

faciat perire,
spiritui

In

1.

Nocturne.
2.

facit obedire.

Agrum

mentis seminat
delicias

Antiphoiiae.
1.

sementis virtutum

Ortus clari germinis

Et mundi
3.

Imnc

nobilitavit

spernit velut lutura.

Et mentis
2.

nobilitas

Ne
Hos

reccntes flosculi
scripturac rivulis
ut crcscant.

genus geminavit.
In agendis strenuus,
fidus in

virtutum marcescant,
irrigat

commissis,

Ad
0.

censuram rigidus,
1.

Respousoria.

tirmus in proniissis.

Mitis in consortiis,
in loquela

rarus,

In responsis providus,
in

Factus Jacob vigilat extra super gregem. Nee minus interius regum sapit regem,

censu pracclarus.
Respousoria.

1.

Voluntatc, trutina

V. Marthae ministerio copulat Mari am, Kacheiis amplexibus
fruitur post
2.

non legis cassatus, Virum novum induit
coelitus mutatus
;

Liam.

Fragrat odor praesulis

Romam

venientis,

V. Juventutis januas
claudit cassatio,

Occurrit fragrantiae
plebs unius mentis,

Sic

malum
tit

saepius
occasio.

V.

Ex

longinquis veniunt
fatigati,

boni

nee sunt

17*

260
Longa
3.

via visa est

curta caritati.

Plebs üccurrit pracsuli
cadit pons

V. Praesulis antidotum praesens est cgenis, Quo dcvotos libcrat
pluribus a poenis.

dissutus,

Sed a casu populus
V.

mens redit tutus, Unda ruens populum
ruentem Et se pontem efficit per omnipotentem.
recipit
1.

In Laudibus.
Antiplionae.

Claudi recti redeunt,
furor effugatur,

Epilensis passio
sanitati

datur.

In
1.

3.

Nocturno.

2.

Purgantur hydropici,
laudes fantur muti,

Antiphonae.

Ne

cursus ad superos
dulcedini

animo claudatur,

Datur paralyticis suis membris uti.
3.

Mens Dei
2.

Leprae

tergit maculas,

tota copulatur.

Servit elemosynis

membra dat castratis, Lumen donat pluribus
sine luce natis.
•A.

manus

insopita,

Quibus se dat penitus
vir Israelita.
3. In

sublime levat ut

palma comam

spei,
5.

Rapitur a pugile lex et hostis lumen, Quod per sanctum reparat caeco coeli numen.

Est imputrescibilis sicut cedrus Dei.
Responsoria.
1.

Ab

abyssi faucibus

biduo submersum Mater natum recipit
a morte reversum.

Fide
ut

fuit

Phinees,

Job mansuetus,
A.

Ad

Benedictus.

Patiens ut Israel,
ut

Wilhelme, pastor bonc,
Cleri patcr et

Noe

discretus,

patrone,
et
et

V. Fidelis ut Abraham,
ut Loth hospitalis,

Mundi

nobis in agone

Confer opem
Vitae sordes
Coelestis

depone
coronae

Sagax ut Samuel, ut Joseph liberalis.
2.

da gaudia.

Vivum
tarn

Christus oleo
large linivit,
in

In

2.

Vesperis.
Magnificat.

Quod adhuc
olei

mortuo

Ad

fons vivit;

A. Jesu, nostra tiducia,

V. Ut

Sit

nomen

praesulis

oleum effusum, Corpus fundit oleum ad aegrorum usum.
3.

Honor noster Amor, virtus,
Vita,

et gloria,
laetitia,

veritas et via,

Adit sancti tumulum languidorum coetus Et, qui plangens venerat, plaudens redit laetus;

Justorum pax et patria, Tua nos dementia
AVilhelmi per suffragia

De mundi

miseria

Transfer ad palatia.

261


Brev. ms, Eboracense saec. 15. Cod. Collegii SS. Trinit. Duhlinen. A. A. -- Bn;v. ms. Eboracense saec. 15. Cod. Lomlimni. Add. -S0511. B. In 1. Vesp. ad Magn. A, 6 Brev. Eboracense imp. Parisiis 1533. C. Neben In 3. Noct. A 2, 1 Scevit elemosynis B. lactet haben ABC. Wilhelmus die Form Willermus.
3. 9.

100.
1
11

In Translationc
i s.

s.

Zeiiobii

1

.

V

csp er

Zenobi sancte, decus sacerdotum,
Translationis

Antiphonae.
1
.

Zcnobi qui sacerdos in aetcrnum
,

tuae nunc devotum

Exsistis,

tua

iios

translationc

Colentes festum

Psallentes cordis

cum devotione
supernum.

protege de

caelis,

Fac
2.

prece

regnum scandere

Ne

baratri nos

voret mors crudelis.

Monstrantur magna opera dominica,

Ad Matutinum.
Invitatorium.

Qui

diu

terra

lumen occultatum

In lucem profert hodie translatum,

Zenobii pontificis
Translatio colatur,

Ex
3.

quo

patenter

pullulant

In qua divina canticis

mirifica.

Majestas attollatur.

Divitiis et gloria fulcitur

Nunc domus

cathedralis Florentina,

In

1.

Nocturno.

Ecclesia detractis Laurentina

Antiphonae.
1.

Zenobii

dum membris
tur.

redimi-

In suo

suum tempore
vir beatus,

Dans fructum
possit

4.

Quis Deo

laudes

dare
digne,

De
2.

terra tracto corpore

Est hodie translatus.
Transfertur corpus praesulis,

Qui jam

,

quem cum

principi-

De

bus locavit, terra patris corpus suscitavit,

Qui

Deum

est secutus,
utilis

Re praedicator

Ab
3.

eo constitutus.
vigilat

Quod nobis
5.

elargitur tarn be-

In

Deo praesul

nigne.
Antistes, clerus et religiosi,

In terra soporatus,

Florentiae potesta et

priores,

Mirandis signis rutilat Solemniter transkitus.
Responsoria.

Laudate Deum,
Pro membris

gentes et rcctores,
1.

latis patris geiic-

rosi.

Concurrat urbs Florentia Nunc ad secunda funera
Sui dominatoris,

Ad
A.

Mag'nificat.

bone pastor, prudens et tidelis,

Laudis Deo decentia In hoc det festo munera
Zenobii pastoris.

262
V. Translatus de ccclesia Levitae tunc in altera
Quievit salvatoris.
2.

2.

Tesaurum gratum Terrae locatum,
Plebs, reperisti,

Haeret premente populü Corpus portatum loculo

Nunc habes datuni Hunc advocatum,
V.

ülmo

gelu siccato.

In quolibet ramusculo
Florescit arbor patulo

Quem transtulisti, Tuum reatum
Per hunc purgatum
Sic comperisti.

Yirore sibi dato, V. Quod mortuo corpusculo

3.

Hac Florentinus
Praesul
et

Superno
3.

vivit

saeculo

clerus

Vir sanctus, demonstrato.

Tempil secus introitum Sacratum corpus positum
luferre nequivenint,

Die laetatur, Noster patronus Pastorque verus

Cum

transferatur,

Canonicos in numero

V. Judex divinus.

Ut psallant bis seuario, Zenobio vovemnt, V. In humeris impositmii Intrantes depositum Sepulchro tradidemnt.

Reis severus,

Per hunc placatur.

In

3.

Xocturno.

In
1.

2.

Xocturno.
1.

Antiphonae.
In Dci tabernaculo

Antiphouae.
In pace sanctus doniiicns

De

tunuilo levatur.
rexit praesidens.
2.

^lultiplici

Quod bcne
2.

Zenobius quiescit, miraculo Translatus requiescit.
dulcediuis

In templo coUocatur.

Praeventi jam

Ad

tc

oranius,

Intelligc

Dominc, clamorem

In benedictionc
Cujujlibct plebs ordinis
Psallat translationc.
3.

Trauslati(|ue precaniine

Da
3.

nobis coeli roreni.

Sub cujus cuncta pedibus
Tcrrena
subjecisti,

Portas vestras attollitc. Canonici Florcntiae, Transfertur praesul uptinms

Translatuni in bis aedibus

In vestra nunc Zenobius.
Respoiisoria.
1.

Hüne, Deus,

posuisti.

Kesponsoria.
1
.

Adsit dulcoris
Vis non moeroris,

P^xsultet urbs Florentia,

Laurentii

nam

tllia

Cor jucuudetur, Corpus pastoris
Stipatum choris

Dat templo salvatoris IMembra. quanivis arentia,
]\Iiraculis

nobilia

Cum

transportetur,

Magnifici pastoris.
V.

V. In Salvatoris

Cum summa
]\Iiritici

reverentia
lilia

Templo sonoris Hvmnis locetur.

Translata sunt hacc
candoris.

263
2.


Qui suum eonfessorem Transfert, quod dotat licite Ecclesiam majorem.
5.

Qui tuum tabernaculum Ad nostrum domicilium
Transferri voluisti,

Zenobi, gubernaculum
Sis nobis et auxilium

Tam
Quam
Qui

bestiae,
pisces,

reptilia.
volatilia,

Adstando throno
V.

Christi,

Laudate creatorem,
fecit mirabilia,

Ne
Sit

nobis retiaculum

daemonis obstaculum
tristi.

Nam

transtulit pastorem.

In ista valle

Ad
In Laudibus.
Antiplionae.
1.

Benedictus.
floribus,

A. Florendo florens

Florentia, floresee,

Hanc domum tuam, Domine,
Vocatam tuo nomine, Hie decet sanctitudo,
Translatum tuo tegmine

Translatus nam floreseit Zenobius miraculis vireseit

Hoc ulma

sicea

florens innotescit

Nam
2.

Plebs ergo florens, laude non quiesce.

servat hie testudo.

Peccato nostrum exsule, Precante sancto praesule Translato celebrate

In

2.

Vesp

eris.

Hoe

festum, florens popule,
jubilate.

Ad
A.
lux et

Magnificat.
flos

Deoque
3.

Florentiae,

Laurenti, tua contulit,

Splendoris, redolentiae,

Quem
Hunc,

suo ventre protulit,
terra fructum suum,

Zenobi, pastor digne,

Nune

Qui dono

tis

praesentiae,

Salvator, transtulit

Condigno reverentiae,
Sie dotas nos benigne, Divinae nos elementiae Commenda, ne sententiae

Ad
4.

templum

clerus tuum.

Creata benedicite, Creanti laudes dieite,

Tradamur post condigne.

Brev. ms. Florentinum saec. 14. Cod. Mediceo-Laurent. Aedil. 117. add. Offic. ms. Florentina saec. 16. Cod. Magliabech. XXXVI 75. In 1. Vesp. A 4, 2 jam quem nunc cum AB, wodurch der Vers eine B. In 1. Noct. R A 4, 4 lies Quod elargitur nobis? Silbe zuviel erhält. R 3, 8 Intrantes tepositum A 3, 5 senarios AB. 3, 4 in numerum AB. Das Ad Bened. A, 7 innotesce AB. AB; dem Verse fehlt eine Silbe. Offizium ist offenbar auf die s. g. zweite Translation des Heiligen (1439) verfasst (vgl. Laud. A 1, 5), enthält aber auch Züge aus der s. g. ersten von 1330 (vgl. Noct. 1. R 2).
saec. 15. A.

— —

Iiihalts-Ubersicht.

I.

Real Index.
Seite

Nr.
1.

Nr.

Seite

2.

3. 4.
o.

6.
7.

8. 9.

10.

11. 12.
13.

14.

15. 16.
17. 18.

19.

20.

De De De De De De De De De De De De De De De De De De De De

saneto Acliatio sancto Acliatio saneto Adalardo
. . . .

13 16 19

37.

De

saneto Dionysio
s.

....
.

38. In Translatione 39. 40. 41.

Dionysii

saneta Adalberga

....

saneto Agricio
saneto Aichadro
saneto Albano

....
....
.
. .

saneto Altone

saneto Amnione saneto Aniano
saneto

Anuone
.

saneto Ansgario
saneto Ansuero

saneto Armagilo saneto Arnulpho

....
. . . .

saneto Aiitore

Augustino Cantuariensi saneto Augustino saneto Baldo
s.

....
.
. . .

saneto IJaniardo

Barnardi 22. In Translatione s. Barnardi 23. In Translatioue s. Benedicti 24. De saneto Bertrando
21. lu
s.
.
.

Oetava

.

.

.

.

.

.

.

25. 26. 27. 28.
29.

30.
31.

De De De De De De De
t

saneto Bertulplio

.

.

.

.

saneta

Jiilliilde

saneto Blaano saneto ßonito

saneta Brigida

saneta Jirigida
SS.

20 23 25 27 30 32 35 38 41 43 46 48 50 53 56 59 62 64 66 68 69 72 74 77 80 82 85

42.
43. 44.

45. 46.
47. 48.

49.
50.

51. 52. 53.

De De De De De De De De De De De De De De De
De De De De De De De De De De

saneto

Dompnolo

....

saneto Donato
saneto Donato

saneta
saneto

.,117 119 122 saneto Eleutherio Emano 125 saneto 127 saneta Eniniia 130 SS. Epiphanio et Isidoro 133 saneta Eusebia 135 saneto Eutropio 137 saneto Finiano 140 saneto Firmino 142 saneto Firmino
.

Ebba Edmundo

103 105 108 110 112 114

.

.

saneto Eleario

....

....

54. In Inventione
55. 56. 57. 58.

s.

Firmini

.

.

saneto Folquino

saneto Fnseiano

.... ....

saneto Georgio
saneto Gisleno saneto Goare

145 147 150 152 154

59.
60.

saneta Godeberta
saneto Guillermo

....
.
.

156 159
163 164

61. 62.

.

.161
.

saneto Hennelando
SS.

.

.

63. 64.
65. 66.

Hermelando et Baldo saneta Hermelinde
. .

.

Cantio, Cantiano, Can-

67.

onilla

;^,9

33. 34.

35.

36.

De De De De De

saneto Castore

saneto Cedda saneto Colomanno saneto

.

.

Columba

saneto Cuthberto

.... ....

88 68. 90 69 92 70. 95 71. 98 72.
101
73.

De De De De De De De De
De

saneto Ilonornto saneto Ivone
saneto Ivone saneto Ivone

....

saneto Ivone saneto Ketillo saneto Ludovico
saneto Ludovico

....
...

saneto Ludovico

....

165 168 170 173 175 179 182 185 188 192


Nr.

265
Seite

Nr.

Seite

74.

De

sancto Luclovico
s.

....
.

75. In Translatione
76. In

Tran.slatione

s.

Ludovici Mariae

194 197
199 200 203 205 207 209

77.

De

Magdalenae sancto Mauronto
s.

....
B
. . .

78. In Decollatione

Johannis

79. 80. 81.

De De De

Mommolerao sancto Osmundo ....
sancto

De 88. De 89. De 90 De 91 De 92. De 93 De
87.

sancta Rictrude sancto Rumoldo sancto Severino sancta Sunniva

sancto Suithuno s. Tlioma Cantuariensi
s
s.

.... .... .... .... ....
.
.

Tlioma Cantuariensi

227 228 231 233 235 238 242

94 In Translatione
Cantiiariensis

Thomae
.

sancto Oswaldo

82. In

Translatione

ss.

Patricii,
.
.

Columbae
84.

et Brigidae
.

85.

86.

De De De De

sancta Pharahilde

.

.

sancto Potentino
sanctis Puellis

....
....
IL

sancto Rapliaele

212 215 217 220 222

95 96 97 98 99 100

De De De De De

s.

Thoma

Herefordensi
. . .

245 248 254

sancto Trudone

.251
.

sancto Tudgualo.

.

256 sancto Valarico s. Wilhelmo Eboracens-i 258
s.

....
.

In Translatione

Zenobii

261

Verbal -Index.
Seite
Seite
.
.

62 Graudeat ecclesia 32 152 43 Gaude Capadocum nobilis 245 Gaude felix Hibernia 233 Ad dextris sedet gloriae 64 119 Gaude Lugdunum praesulis ... Alma virgo sponsa Christi 159 Gaudent sancti de tegmine 130 Alme confessor Domini .101 Gaude terra Franciae 175 Arraagili meritis 46 Germanorum quatuor 92 Augustinus a beato 19 53 Gloria sanctorum Ave gemma confessorum 209 117 Gloriose rex Oswalde Ave gemma mulierum 74 Gloriosi confessoris 108 Ave jubar matutinum 50 Herodis adulterium 203 Ave pater eximie 23 163 Hie patriarcha pius Ave sidus coelestis curiae ... 114 Impari qui gaudes 88 Benedicta maris Stella 27 199 Inclita mart3'rii Bis quondam seni 150 Inclitus Aichadrus 25 Celsa sancti praesulis 248 110 In coelesti gloria Coelitus ostensis 256 In Columbae sacris solemniis 98 Coelorum Domino 142 In Dei patris dextera 16 Confessor Domini 80 In puellis Christum magnifica 220 Congaudeat ecclesia 66 In sanctorum splendoribus ... 59 Cum rectos ex congruo 222 In Wilhelmi laudibus 258 Cunctos presbyteros 179 Jucundare felix Sistaricum .112 Dilectus Dei Mumolus 68 Justitiae cultor 231 Dulce festum sacrosancti ... 20 Laeta dies aeterna quies 251 Dux Deus ex alto 30 Laetare plebs Ventoniae 235 Ecce dies celebris 205 Laetetur chorus Domini 122 Eutropii festiva 135 Lauda coelestis regio 188 Exultemus Deo omnes 147 Landes regi omnium 217 Exsultemus omnes 197 Laudibus exsultet coelum ... 69 Festa piae Brigidae 85 Laus tibi rex aeterne 90 Föns et origo boni 95 Ludovicus decus regnantium 185 Francorum rex magnificus 192 Lux celebris micat 168
.
.

Adest dies celebris Adesto pater gloriae Adest Thomae martyris
.

.

.

.

.

.

,

.

.

,

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

.

....

.

.

.

....

.

.

'

.... .... ....

.

.

.

.

.


Magrnificantes

266
.•^eite


Seite

Dominum
.
.

i:«
14-5

Martyris

insigiiis

.

Resonet in patiilo Salve lux Midiae
Sancte Goar Doiiiini
Sancti festa nunc

35
137

Martvr Thoma

....
.
.

242
18

156
.
.

Nomeu Domini invictum Nunc laiidare Dominum

Emani

.

.125
225
127
.

O
O O O O O

beate Mauronte Bertulphe contessor
Christo plebs dedita

.

194 J^anctissima Dei famula 200 Supernorum regis sponsa.
72 164 161

....
.

.

.

Sursum corda
Suscipe

suscitentur.

...
. .
.

.

cum gaudio

decus Britanniae decus ecclesiae
flos

.

.

.

.

.

doctorum

pater aeterna

.... ....
.
.
.

Pastor apostolice Pastor caesus in gregis Pro nobis miseris Psalmonim modiüos
.
.

.

.

.

(^ui potens est exaltans

Qui Tudgualum hodie

.

Triumphanti concordando 56 Vapincensis laetatur 103 Venerauda immiueutis 154 Veni pater Dionysi 41 Vir Domiui prudens 23s Virgo Clemens et beuigna 140 Virgo puellarum 77 Virgo sancta Brigida 173 Virga virens virtutibus 254 Zeuobi qui sacerdos
0. A. M. D. G.

38 207 228 48 212 105 182
165

.

.

.215
82 170 261

Druckfehler.
Seite

6 Zeile 16 von unten lies

Fülle

statt Fälle.

51

..

13
7

>
.,

oben
unten

..

55
..

..


..

comederet statt commenderet. Coldoniense statt Coloniense.
difficultas
statt dificultas.

223

..

20

oben

Pierer 'sehe Hoftuchdrockerei.

Stephan Geibel & Co. i» Altenburg.


»
1

4.
**>

4^-

^H W

THE

msmUTE

OF MEDIAEVAL STUDiES

59 QUEEN'S PARK CRESCENT

TORONTO
l

-

5,

CANADA
'
.

Ö 1 S ^

^'-^>'«-^
4

¥

.«-*

'

i>*-J

¥:k,.

»»>:

i?
r.«

1

x*"^
'^'vC

V^

V'^

-i-.

^.

i

r-js^-r

•U.V
%.>!

^i^

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful