You are on page 1of 27

Nieuws 2.0: nieuwe rollen, nieuwe regels?

De Wet bescherming persoonsgegevens als toetssteen voor uitingen op internet Quinten Kroes

De Wbp als toetssteen voor uitingen op internet
! Stelling: de Wbp wordt belangrijker in zaken tegen nieuwe (nieuws) media ! Hoe kan dit verklaard worden ! Wat zijn de gevolgen

Recente voorbeelden
! Kleintje Muurkrant (Hof Den Bosch 1 februari 2011, Mediaforum 2011, nr. 11) ! A/CvB Rijksuniversiteit Groningen (AB RvS 8 september 2010, Mediaforum 2010, nr. 31)

De veranderende rol van het publiek: The people formerly known as the audience

The people formerly known as the audience

Het publiek neemt de rol van de massamedia over omdat het
kan publiceren, dankzij ontwikkelingen als blogging en smartphones kan distribueren, dankzij social networking

De veranderende rol van media

Nieuwe nieuwsmedia

De rol van nieuwsmedia verschuift van het genereren en distribueren van nieuws naar Filteren, checken

The people formerly known as the audience

Verslaan het nieuws maar zijn geen professionele journalist Leveren meningen, expertise, bronmateriaal maar zijn in veel gevallen anoniem Verspreiden via sociale netwerk sites

Duiding, becommentari ren, faciliteren van discussie

Ordenen, archiveren

Juridische implicaties

Gevolgen voor gedupeerden
! Moeilijker om achter de bron aan te gaan ! Verantwoordelijkheid van media verandert: " gaat niet (altijd) over onjuistheid of privacy inbreuk bij nieuwsgaring " maar (ook) over context, duiding en ontsluiting/beschikbaarstelling van informatie door media op internet ! Kortom: verwerken van persoonsgegevens

Wbp en publicaties op internet
! Is de Wbp wel de juiste maatstaf voor uitingen op internet? Gaat de vrijheid van meningsuiting niet voor? ! Leidt toepassing van de Wbp tot een aanpak die afwijkt van wat we gewend zijn? ! Welke andere gevolgen heeft de toepasselijkheid van de Wbp voor nieuws 2.0

Is de Wbp van toepassing op persuitingen?
! Ja, ! maar gedeeltelijke ontheffing voor verwerking van persoonsgegevens voor uitsluitend journalistieke, artistieke of literaire doeleinden:
Wel van toepassing
Beveiliging en bewerking Doelbinding Rechtmatige grondslag Bewaartermijnen Kwaliteit Fair processing Aansprakelijkheid

Niet van toepassing
Verbod verwerking bijzondere gegevens Plicht tot melding bij Cbp Informeren betrokkene Inzagerecht betrokkene Recht op verbetering, verwijdering Recht van verzet Beperking doorgifte buiten EU

Wat zijn uitsluitend journalistieke doeleinden volgens het Cbp?
1. Activiteit gericht op (objectieve) informatieverzameling en verstrekking 2. Die een regelmatige bezigheid is 3. Waarbij iets van maatschappelijke strekking aan de orde wordt gesteld 4. En een recht van repliek of rectificatie wordt geboden
(bron: richtsnoeren publicatie van persoonsgegevens op internet, december 2007)

Voorbeeld: Kleintje Muurkrant Vrzr 4 juli 2008 (Tijdschrift voor Internetrecht 2008-5)

Wat zijn uitsluitend journalistieke doeleinden volgens het HvJ EU?
HvJ EU 16 december 2008 (Mf 2009, nr.5): indien die verwerking als enig doel heeft de bekendmaking aan het publiek van informatie, meningen of idee n. ! journalistiek moet ruim ge nterpreteerd worden, niet alleen media-ondernemingen ! Winstoogmerk mag ! Overdrachtsmedium is irrelevant

De pers in het internettijdperk volgens de HR
HR Van Gasteren/Hemelrijk (Mf 2008, nr. 10):
! Pers geniet van ouds her bijzondere status vanwege vital role van public watchdog ! Door opkomst internet kan niet nauwkeurig meer worden omschreven wat moet worden verstaan onder de pers, omdat ook voor particulieren de mogelijkheid is ontstaan zich buiten de tot dan toe bestaande media tot een breed publiek te richten ! Publicatie van individu op internet mag op n lijn gesteld worden met perspublicatie, als de auteur mede in het algemeen belang handelt

Leidt toepassing Wbp tot andere uitkomsten?

Niet aan de Wbp toegekomen
Zaak
Vzrt. Rb Den Haag 21 november 2007 (LNJ BB8427) Rb Amsterdam 14 juli 2010 (LJN BN4359)

Casus
Blogger noemt veelvuldig helpdeskmedewerkster Vodafone Plaatsing filmpje dronken studente op Geen Stijl

Afgedaan op
Onrechtmatige daad, o.m. vanwege oogmerk om negatieve berichten via Google te genereren Inbreuk op portretrecht

Toepassing Wbp op nieuws 2.0 Mogelijke knelpunten

Right to be forgotten
! Mogelijke wijziging van de privacy richtlijn clarifying the right of individuals to have their data no longer processed and deleted when they are no longer needed for legitimate purposes. This is the case, for example, when processing is based on het person s consent and when he or she withdraws the consent or when the storage period has expired ! Tegen wie kan het worden uitgeoefend? ! Reeds onderwerp van procedures in Spanje, Duitsland

Wikipedia en andere dropboxes
! Vgl. eerdere discussies bij Europese privacy toezichthouders over kliklijnen in het bedrijfsleven: " Bij voorkeur geen anonieme klachten " Alleen bij zeer ernstige verdenkingen " Veel aandacht voor rechten aangeklaagde persoon:
" Dient zo spoedig mogelijk ge nformeerd te worden over de hem/haar betreffende gegevens " Recht op verzet om zwaarwegende en gerechtvaardigde redenen " Recht op toegang en rectificatie NB niet relevant bij journalistieke doeleinden

Vragen? quinten.kroes@brinkhof.com