ΠΛHPΩMENO

TEΛOΣ

KΩ∆IKOΣ 4587

Tαχ. Γραφείο
Iωαννίνων
Aριθµός. Aδείας 14

ΠEPIO∆IKH EK∆OΣH ΠOΛITIΣTIKOY
= ΣYΛΛOΓOY ∆OΛOY IΩANNINΩN =

ETOΣ 28ο ◆ AP. ΦYΛ. 111 ◆ IOYΛIOΣ - AYΓOYΣTOΣ - ΣEΠTEMBPIOΣ 2011
TAX. ∆/NΣH: AIAKI∆ΩN 36 ◆ 452 21 IΩANNINA ◆ e-mail: doliotika@dolo.gr u www.dolo.gr

∆ΟΛΙΩΤΙΚΟ ΑΝΤΑΜΩΜΑ 2011 - KAI ΠAΛI ΦETOΣ MAZI
πως καθιερώθηκε τα τελευταία χρόνια έτσι και
φέτος πραγµατοποιήθηκε µε µεγάλη επιτυχία το «ΑΝΤΑΜΩΜΑ»
των ∆ολιωτών την Τετάρτη 17
Αυγούστου το βράδυ. Η συµµετοχή φέτος ήταν µεγαλύτερη
από πέρσι. Συµµετείχαν πολλοί
ξενιτεµένοι ∆ολιώτες αλλά και
φίλοι και κοντοχωριανοί. Εξάλλου είναι γνωστή σε όλους η φιλοξενία µας, αλλά και το γλέντι
µας. Η εκδήλωσε κύλησε όµορφα, µέσα σε ζεστή ατµόσφαιρα,
µε το νόστιµο παραδοσιακό φαγητό (κρέας µε πιλάφι) και τους

σας καλωσορίζουµε στο αποψινό αντάµωµα και σας ευχαριστούµε πολύ για την παρουσία
σας.
Τέτοιες συναντήσεις βοηθούν στο να επικοινωνούµε µεταξύ µας, να διατηρούµε τις παραδόσεις µας και να τις µεταφέρουµε στα παιδιά µας.
Αυτή την εποχή έχουµε ανάγκη από σταθερές αξίες και αυτές είναι η ιδιαίτερη πατρίδα
µας, το χωριό µας, ο τόπος καταγωγής µας, τα ήθη και τα έθιµά
µας, ο πολιτιστµός µας και η πολιτιστική µας κληρονοµιά.

ήχους του µουσικού συγκροτήµατος του εξαίρετου κλαρινίστα
Κώστα Βέρδη. Η νεολαία µας
όπως πάντα έδωσε το παρόν
της, βοηθώντας στην πραγµατοποίηση της εκδήλωσης και κρατώντας τον χορό µέχρι τις 5 η
ώρα το πρωί.
Τους παρευρισκόµενους χαιρέτησε εκ µέρους των ∆ολιωτών, η Πρόεδρος της Αδελφότητας Αθηνών, κα Όλγα Γιάνναρου:
«Αγαπητοί συγχωριανοί και
φίλοι του χωριού µας,
Εκ µέρους των ∆ολιωτών

Αυτή την κληρονοµιά πρέπει
να την µεταλαµπαδεύσουµε στη
νεολαία µας, στους νέους και
στις νέες του χωριού µας, στο
µέλλον του ∆ΟΛΟΥ και αξίζει γι’
αυτό να προσπαθήσουµε όλοι.
Το ∆ολό και ολόκληρο το Πωγώνι, πρέπει να µείνει ζωντανό,
να µην ερηµώσει η περιοχή.
∆ράττοµαι της ευκαιρίας να
εφυστήσω την προσοχή σας στο
συγκεκριµένο θέµα καθώς όλοι
γνωρίζουµε τις ανάγκες του χω-

Ό

Π. Zωίδης, Γ. Kαρβούνης, Γ. Kωσταράς, E. Zωίδης, Xρ. Tσάµης, I. Mποντίνης

ναψαν τα φώτα και πάλι εφέτος στο ∆ολό. Φωτίστηκε όλο το

Άχωριό, αντήχησε στη χαράδρα του Κουβαρά το κλαρίνο του

Κώστα Βέρδη και της κοµπανίας του, που στόχος του ήταν, να σε
παροτρύνει να χορέψεις. Να σε προκαλεί και να σε παρακαλεί.
Μήπως θέλεις να χορέψεις ? Και σαν έµπαινες, εκείνος αυτό ήθελε.
Μετά ήσουν δικός του, ήσουν στα χέρια του, στα δάχτυλά του.
Μετά ήταν δίπλα σου, σχεδόν κολλητά, περπατώντας και παίζοντας
δίπλα σου, µαζί µε την κοµπανία
* Συνέχεια στην 6η σελίδα

K O Y B E N TO Y ΛE Σ

Tου ∆HM. ΠOTΣH

Περιµένοντας
το καλοκαίρι...

Όπως τα πουλιά της αποδηµίας, έτσι και οι άνθρωποι γυρίζουν τα καλοκαίρια συχνά στο
ίδιο µέρος που γεννήθηκαν και
ιδίως στα γεράµατά τους θέλουν
να πάνε έστω για λίγο στη γεννέτειρα γη τους. Αχ αυτό το χωριό,
πόσες χαρές και πίκρες µου θυµίζουν!
Πράγµατι εφέτος γέµισαν τα
χωριά µας µε κόσµο (παρότι
υπάρχει οικονοµική κρίση). Φαίνεται ο κόσµος τόριξε και λίγο έξω!
Και περισσότερο γλέντισαν. Αυτό
το διαπίστωσα και µόνος τον µήνα
Αύγουστο. Πάντα όταν βρίσκοµαι

Μια χωριανή µου γυναίκα και
µεγάλης ηλικίας, πήγα να την επισκεφτώ στο κονάκι της και µόλις
µε είδε µου είπε τούτο:
– Μπάι, µπάι, µωρέ Μήτσο
µου, πρέπει να ‘ρθει καλοκαίρι για
να σε δούµε; Και είχε απόλυτο δίκιο η θειάκο.
Έρηµα για δέκα µήνες το χρόνο τα περισσότερα χωριά του Πωγωνίου, και µόνον το καλοκαίρι
περιµένουν να δουν κόσµο όταν
γίνονται γιορτές, πανηγύρια και
διάφορες εκδηλώσεις που οργανώνουν οι Σύλλογοί µας.

* Συνέχεια στην 2η σελίδα

* Συνέχεια στην 2η σελίδα

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

* Συνέχεια από την 1η σελίδα

ριού µας όπως και τις προσδοκίες όλων µας, όσον αφορά τη
διατήρηση της περιοχής µας σε
πολιτισµικό, πολιτιστικό, κοινωνικό και συνεπώς οικονοµικό επίπεδο.
∆ιανύουµε µια περίοδο οικονοµικά δυσχερή, γεγονός που
οµολογουµένως παρεµποδίζει
την υλοποίηση των στόχων που
έχουµε θέσει ως κοινότητα,
ωστόσο δεν πρέπει να εγκαταλείψουµε τις προσπάθειές µας
µε στόχο τη βελτίωση του τόπου.
Παρόλα αυτά µε τις ελάχιστες δυνάµεις µας πραγµατοποιήθηκαν µερικά έργα µε προσφορές τόσο των ιδιωτικών όσο

* Συνέχεια από την 1η σελίδα

στο ∆ολό και στο πατρικό µου σπίτι τέτοια εποχή καλοκαιριού, θυµάµαι την παιδική µου ηλικία που
την πέρασα εδώ µε τους πολλούς
χωριανούς µου και τους γονείς
µου µέχρι την ηλικία των 18 χρονών.
Νοµίζω ότι ακούω τη φωνή της
µακαρίτισας της µάνας µου, να
µου λέγει: «Μήτσο, Λίτσα, σηκωθείτε, ακόµα κοιµάστε; ∆εν είπαµε σήµερα θα πάµε για θέρο;» Και
πάλι άλλες φορές για αλώνισµα,
για τον τρύγο και τελευταία για να
κουβαλήσουµε τα ξύλα για το χειµώνα µε τα ζώα.
Παρ’ ότι κουραζόµασταν µε τα
παιχνίδια και µ’ όλες τις δουλειές
που σας ανέφερα, ποτέ δεν παραπονιόµασταν και ακούγαµε µε σεβασµό τους γονείς µας, τους δασκάλους και τους χωριανούς µας.
Μετά από κάθε εργασία όλη
µέρα και ιδιαίτερα τις Κυριακές
και γιορτές, παιχνίδια στα θερισµένα χωράφια στην Παλιόµουρσα και στις άλλες αλάνες του χωριού µας, µετά τρεχάλα στο ποτάµι του Κουβαρά για µπάνιο και
λούσιµο (µε σαπούνι πράσινο)
γιατί στα σπίτια µας οι περισσότεροι δεν είχαµε στέρνες και το νερό το κουβαλούσα απ’ τη χαράδρα και ήτανε για µας... λειψό!
∆εν µπορώ να ξεχάσω τα πανηγύρια µας, τα γιορτάσια, τους
παραδοσιακούς γάµους µε τα
κλαρίνα και τέλος τα πολυφωνικά
µας τραγούδια που µαθαίναµε να
τα τραγουδάµε και να τα χαορεύ-

« ∆OΛ I Ω T I K A »

KAI ΠAΛI ΦETOΣ MAZI
και των φορέων του χωριού µας.
Τα έργα αυτά είναι τα εξής:
α) Το µνηµείο, αφιερωµένο
στον Πατροκοσµά, ο οποίος πέρασε από το χωριό µας και δίδαξε σ’ αυτό το σηµείο.
Με την ευκαιρία σας ανακοινώνουµε ότι στις 6 ∆εκεµβρίου
(εορτή του Aγίου Nικολάου) θα
γίνουν τα εγκαίνια.
β) Η ανακατασκευή της στέρνας της κεντρικής εκκλησίας του
χωριού µας, η οποία στολίζει το
χώρο.
Επίσης έγιναν από ιδιώτες:
α) Η εγκατάσταση κεντρικής
θέρµανσης στον Ιερό Ναό του
Αγίου Νικολάου.

β) Η τοποθέτηση ξύλινων καθισµάτων (παγκάκια) στο κέντρο
του χωριού και σε σηµεία συνά-

K O Y B E N T O Y ΛE Σ
ουµε από µικρά παιδιά και τόσα
άλλα στην παιδική µας ζωή που
κυλούσε στα χωριά µας εκείνον
τον παλιό καιρό µε τους δικούς
της ρυθµούς ανεπηρέαστη από τα
γεγονότα της ιστορίας, όπως σωστά αναφέρει και ο αγαπητός µου
Nίκος Υφαντής και προσθέτει και
λίγα ακόµη για την ιστορία του
αγαπηµένου µας χωριού και καλό
είναι να την γνωρίζουµε:
«Οι πρώτες οικογένειες ήταν
Μακεδόνες και συγκεκριµένα απ’
τις περιοχές ΝΤΟΛ (σήµερα Βυθός) και λίγες απ’ το ΖΙΟΥΜΑΝΙ
(Πεντάλοφος). Κατά τον 9ο ή 10ο
αιώνα το πρώτο όνοµά του ήταν
∆ΕΛΗ. Μετά τις Σλαβικές επιδροµές, µετατράπησε σε ∆ΟΛΟ».
Αχ βρε θύµησή µου, πάντοτε
γυρίζεις πίσω στην παλιά, αλλά
υπέροχη εκείνη εποχή, που ήµουν
παιδί, ψάχνοντας τη µυρωδιά του
ταγιού, της ρίγανης του φρέσκου
ψωµιού, τις µοσχοµυρισµένες πίτες (τα µπουρέκια) φτιαγµένες µε
βούτυρο και µπόλικο τυρί απ’ τα
πρόβατα του πατέρα µου.
Σήµερα τα χωριά µας δυστυχώς ρηµάξανε και δεν υπάρχει καµιά ελπίδα φωτός για καλυτέρευση. Τ’ όνοµα του κάθε χωριού θα
φέρνουν µόνον οι Σύλλογοι, γι’
αυτό οι νέοι µας ας πλαισιώσουν
τους Συλλόγους του Πωγωνίου
να κρατηθεί τουλάχιστον τ’ όνοµά
του. Πάντως το όνοµα του Πωγωνίου δεν θα ΠΕΘΑΝΕΙ.

ντησης χωριανών.
Άµεση προτεραιότητα όλων
των ∆ολιωτών είναι η επισκευή
και συντήρηση του σχολείου
µας.
Οι µέχρι σήµερα προσπάθειές µας προς τους αρµόδιους φορείς απέβησαν άκαρπες. Παρόλα αυτά εµείς επιµένουµε και θα
συνεχίσουµε τον αγώνα µας για
να επιτύχουµε τον στόχο µας.
Σ’ αυτή την προσπάθεια ζητάµε τη βοήθεια τόσο του ∆ηµάρχου Πωγωνίου όσο και όλων των
∆ολιωτών γιατί ο προϋπολογισµός του έργου προβλέπεται να
είναι υψηλός.
Αισθάνοµαι την ανάγκη να
εκφράσω εκ µέρους όλων των
∆ολιωτών τα θερµά συγχαρητήριά µας σ’ όλους τους συντελεστές της χθεσινοβραδινής µου-

2
παράστασης
σικοθεατρικής
«Στου µισεµού την ώρα» και της
προχθεσινής παράστασης του
Θεάτρου Σκιών.
Οι νέοι και οι νέες του ∆ολού
µας εξέπληξαν µε το πηγαίο τα-

λέντο τους και κυρίως µε τις φιλότιµες προσπάθειές τους.
Τους ευχαριστούµε από καρδιάς και τους ευχόµαστε να είναι
πάντα άξιοι να µας χαρίζουν τέτοιες ωραίες βραδιές.
Ιδιαίτερα ευχαριστούµε τους
λιγοστούς µόνιµους κατοίκους
του χωριού µας, οι οποίοι το
φροντίζουν τον κρατούν ζωντανό και λειτουργικό.
Σας εύχοµαι καλή διασκέδαση.
Χαιρετισµό απηύθυνε και ο
Πρόεδρος της Τ.Κ. ∆ολού Βαγγέλης ∆άκας, καλωσορίζοντας
τους παρευρισκοµένους.
Στην εκδήλωση παρέστησαν
ο Αντιδήµαρχος του ∆ήµου Πωγωνίου κ. Στέλιος Κουκουλάρης
και ο εκπρόσωπος της Πανηπειρωτικής Αµερικής κ. Μιχάλης
Σέρβος.

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

« ∆OΛ I Ω T I K A »

3

Oι εκδηλώσεις του καλοκαιριού
Πλούσιο, όπως κάθε χρόνο ήταν το πρόγραµµα εκδηλώσεων στο
∆ολό. Ξεκίνησε µε παράσταση Kαραγκιόζη µε τον Αλέξανδρο Οικονοµίδη, συνέχισε µε τη µουσικοθεατρική παράσταση της θεατρικής
οµάδας «ΟΒΙΡΑ» των νέων του ∆ολού, κορυφώθηκε µε το καθιερωµένο πλέον «ΑΝΤΑΜΩΜΑ» και έκλεισε µε τη θεατρική παράσταση
«Το τάβλι» µε τον Παύλο Νάστο.

Η παράσταση Καραγκιόζη
Την Κυριακή 14 Αυγούστου µια έκπληξη περίµενε τους θαµώνες του καφενείου στο ∆ολό. Ήταν η
παράσταση Καραγκιόζη
του ερασιτέχνη συγχωριανού µας Αλέξανδρου
Οικονοµίδη (εγγονός του
Γιάννη Κουβαρά), που
εκτός προγράµµατος, µας
παρουσίασε µια ωραιότατη παράσταση. Όταν συνυπάρχουν το χόµπι και η δεξιοτεχνία, η επιτυχία είναι δεδοµένη, αφού η παράσταση ικανοποίησε µικρούς και
µεγάλους. Του χρόνου η παράσταση θα συνοδεύεται µε ζωντανή
µουσική (µε τη νέα µικρή κοµπανία, που αναφερόµαστε παρακάτω).

Η µουσικοθεατρική παράσταση
«Στου µισεµού την ώρα»
Για πέµπτη συνεχή χρονιά, η θεατρική οµάδα της νεολαίας του
χωριού «ΟΒΙΡΑ», παρουσίασε την Τρίτη 16 Αυγούστου τη µουσικοθεατρική παράσταση «Στου µισεµού την ώρα», µε θέµα προφανώς
την ξενιτιά. Ένα θέµα µεγάλο, µε φόρτιση συγκινησιακή, που ταλάνισε την πατρίδα µας απ’ άκρη σ’ άκρη, ίσαµε περίπου την µεταπολίτευση. Είναι µνήµες που οι περισσότεροι από µας τις κουβαλάµε στο
πετσί µας, είτε από τους παππούδες µας, είτε ακόµη από τους γονείς
µας, Σπάνια θα βρούµε ελληνική οικογένεια χωρίς κάποιον από τους
κόλπους της να έχει ξενιτευτεί στην Αµερική, στην Γερµανία, στην
Αυστραλία, µιας και τα πράγµατα ήταν δύσκολα για χρόνια και η
φτώχεια µεγάλη.
Όπως τόνισε και στην παρουσίαση της παράστασης ο Άγγελος
Κούρος, στον οποίο οφείλεται και το σενάριο του έργου, το πιο σηµαντικό είναι ότι η παράσταση είναι αποτέλεσµα συλλογικής εργασίας. Τη θεατρική οµάδα “ΟΒΙΡΑ” αποτελούν οι: Νίκος Πορίκης, Μα-

ρία ∆ερµιτζάκη, Γιάννης Φωτόπουλος, Μαίρη Φωτοπούλου, Χαρούλα Παγούνη, Ελένη Ζωίδη, Νίκος Παγούνης, Φίλιππος Ζωίδης,
Ηλιάννα Καψοκόλη, Σταυρούλα Καψοκόλη, Παναγιώτης Ρουµελιώτης, Έρη Μαργιόλη, Θέµης Ευαγγέλου, ∆έσποινα Πορίκη. Ο Χάρης
Παπακώστας πρωταγωνίστησε στο εξαίρετο βίντεο που γύρισε η
Μυρτώ Χρήστου. Συµµετείχαν επίσης η νέα µικρή κοµπανία µε κλαρίνο την Βασίλη ∆άκα (γιό του Βαγγέλη) και τους Ανδρέα (λαούτο)
και Σπύρο (ντέφι) από το ∆ελβινάκι. Εκτός από τα µέλη της θεατρικής οµάδας «ΟΒΙΡΑ» στην παρουσίαση της παράστασης συντέλεσαν:
Σκηνοθετική επιµέλεια: Βασίλης Παπαλαζάρου
Σενάριο: Άγγελος Κούρος
Μουσική: Χάρης Μπουκουβάλας σε συνεργασία µε Ιάσονα &
Μυρτώ Χρήστου
Τραγούδι: Χάρης Μπουκουβάλας & Χρύσα Τζόβα
Τεχνική υποστήριξη: Αλέκος Νάστος
Προβολή video: Μάνος Κιτσώνας
Λήψη και επεξεργασία video: Μυρτώ Χρήστου
Γενική επιµέλεια: Λάκης & Ορέλια Χρήστου
Αξίζουν πολλά συγχαρητήρια σε όσους συνέβαλαν στην παρουσίαση της καταπληκτικής αυτής παράστασης, που σηµειωτέον προετοιµάστηκε σε πολύ σύντοµο χρόνο.

Η Θεατρική παράσταση «Το τάβλι»

Την Παρασκευή 19 Αυγούστου ο συγχωριανός µας Παύλος Νάστος παρουσίασε το θεατρικό έργο του ∆ηµήτρη Κεχαΐδη «Το τάβλι». Η σκηνοθεσία και η µουσική επιµέλεια ήταν

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

« ∆OΛ I Ω T I K A »

4

Oι εκδηλώσεις του καλοκαιριού
του ιδίου. Στην παράσταση πρωταγωνιστούν ο
Παύλος Νάστος και ο Άλκης ∆ιαµάντης.
Η παράσταση δόθηκε στο προαύλιο του καφενείου, όπου την παρακολούθησαν και απόλαυσαν όλοι οι χωριανοί µας.
Ανατόµος µε φοβερή θεατρική πυκνότητα µε έναν ιδιαίτερο αιχµηρό αλλά µε µουσικότητα λόγο, ο Κεχαίδης πραγµατεύεται το θέµα
των µεταναστών, που λειτουργεί διαχρονικά στην Ελλάδα.
Προφητικός ο συγγραφέας ανατέµνει τη νοοτροπία, την συµπεριφορά και γενικά την ζωή των ηρώων του, του Φώντα και του Κόλλια
που λειτουργούν συµπληρωµατικά στην προσπάθειά τους να πιάσουν τη καλή, µε την µεγάλη κοµπίνα που ετοιµάζουν.

νάχα τα έργα και τις ηµέρες των δύο µικροαστών ηρώων αλλά και µια
εικόνα της σύγχρονης νεοελληνικής πραγµατικότητας. Μπορούµε
έτσι να παρακολουθήσουµε πώς διαγράφεται στο έργο η πραγµατικότητα αυτή µέσα από µια ανάγνωση των διαφορετικών χώρων και
του τρόπου που αυτοί συνδέονται µε την ιστορία των πρωταγωνιστών και των υπόλοιπων –απόντων– προσώπων.

Απρόσµενα …….
∆εκαπενταύγουστο, το πρωί στο ∆ολό, µόλις είχαν συγκεντρωθεί οι πρώτοι θαµώνες στο καφενείο και ξαφνικά ακούγεται ο γλυκός
ήχος του κλαρίνου, συνοδευόµενος από το λαούτο και το ντέφι. Είναι η έκπληξη του φετινού καλοκαιριού. Οι τρεις µικροί γνωστοί µας
πλέον οργανοπαίχτες: ο Βασίλης (Nτάκας) από το ∆ολό (κλαρίνο)
και οι Ανδρέας (λαούτο) και Σπύρος (ντέφι) από το ∆ελβινάκι, εµφα-

Άλκης ∆ιαµάντης και Παύλος Nάστος

Το «θέµα» του έργου είναι η επιχείρηση «εισαγωγής και εκµετάλλευσης νέγρων», που οργανώνεται όπως ακριβώς µια καλοστηµένη
παρτίδα.
Ο Φώντας έχει προβλέψει λεπτοµερώς την κάθε φάση: από την
προσέγγιση του Συµεωνίδη, µέχρι τον τελικό προορισµό του «εισαγόµενου» εργατικού δυναµικού από την Αφρική. Η επιχείρηση είναι
ένα παιχνίδι δοσοληψίας –πιο σωστά αγοραπωλησίας– και εκµετάλλευσης από το οποίο όλοι, κατά τον Φώντα, θα βγουν κερδισµένοι.
Οι δύο ήρωες θα κερδίσουν χρήµα και δόξα, θα ξεχωρίσουν από
το πλήθος, θα αποκτήσουν ονοµατεπώνυµο σε µια σφραγίδα, θα
µπορέσουν να αναδείξουν την πραγµατική τους αξία.
Παρακολουθώντας το παιχνίδι από κοντά, διαπιστώνουµε ότι ο
συγγραφέας µε µια ιδιαίτερα διεισδυτική µατιά, παρουσιάζει όχι µο-

λυκές και πονεµένες ανα-

Γµνήσεις από την καλοκαι-

ρινή επίσκεψη στο αγαπηµένο
µας χωριό ∆ολό. Μεγάλη η
χαρά να ξαναδεις τόσα αγαπηµένα πρόσωπα που τα ξέρεις
από πολύ νεαρά ηλικία!
Χαρές ανήπωτες οι βραδινές
συναντήσεις στο καφενείο του
χωριού µας και ο περίπατος
προς τον Άγιο ∆ηµήτριο. Τι να
πρωτοθυµηθείς; Το πανηγύρι
που ετοιµάζουν οι νέοι χωριανοί
µας, το σερβίρισµα από τα παιδιά της νεολαίας µας, η πληµ-

νίστηκαν από το πουθενά, παίζοντας µελωδικά τα Πωγωνήσια. Παρόλο το νεαρό της ηλικίας τους, δείχνουν στοιχεία ταλέντου, που αν
το καλλιεργήσουν δεν θάχουν τίποτα να ζηλέψουν από τους ήδη σήµερα φτασµένους µουσικούς.

(Τα βίντεο από τις εκδηλώσεις ∆ΟΛΙΩΤΙΚΑ 2011, παρουσιάζονται
στην ιστοσελίδα µας (www. dolo.gr).
Γιώργος Mποντίνης

Γλυκές αναµνήσεις
µύρα κόσµου από τα γειτονικά
χωριά, ή τις προσπάθειες που
κατέβαλαν η Ορελία και ο
Λάκης Χρίστου να παρουσιάσον
µια σπουδαία παράσταση έργου
για τον ξενιτεµένο και την ξενιτιά. Όποιος δεν την έζησε, δεν
ξέρει τον καηµό της. Όπου και
να πάει ο ξενιτεµένος µοιάζει
µε την παροιµία που λέει, «κάθε
πέτρα είνα βαριά στον τόπο
της». Eπίσης και το έργο του

Παύλου Νάστου είχε µεγάλη
επιτυχία καθώς και ο Καραγκιόζης του νεαρού Κουβαρά
ήταν πολύ διασκεδαστικός για
µικρούς και µεγάλους. Θερµά
συγχαρητήρια σε όλους τους!
Έλα όµως που τέτοια γλυκά
όνειρα τελειώνουν και αποµένει
ένας γλυκός πόνος και µια γλυκειά ανάµνηση. Παρόλο που η
απόσταση είναι πάνω από πέντε
χιλιάδες µίλια, αυτό το σύντοµο

ταξίδι, κάνει την ανανέωση
σχέσεων µεταξύ συγγενών και
φίλων, δυσαναπλήρωτη. Εκείνο
όµως που διαρκώς σκέπτοµαι είναι οι λίγοι, καλοί µας χωριανοί
που φρουρούν το χωριό. Σ’
αυτούς απονέµω ονοµαστικώς
του θερµούς µου χαιρετισµούς
και την αγάπη µου. Εύχοµαι
στους απανταχού ∆ολιώτες,
καλό χειµώνα και να µας αξιώσει ο Θεός να ξανανταµώσουµε.
Με εκτίµηση
(Ανθούλα) Μαριάνθη
Ράπτη-Ζέρβα

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

« ∆OΛ I Ω T I K A »

«∆OΛIΩTEΣ METANAΣTEΣ»
Νέα Υόρκη, 20 Σεπτ. 2011
το τελευταίο τεύχος των
∆ολιώτικων είδα κάτι το
ξεχωριστό. ∆ιάβασα το άρθρο
του Γιώργου Μποντίνη, «∆ολιώτες Μετανάστες στην
Αµερική» και εντυπωσιάστηκα
σε πάρα πολύ µεγάλο βαθµό.
Εντυπωσιάστηκα και στενοχωρήθηκα για πολλούς λόγους. Ο αγαπητός Γιώργος
ερεύνησε σωστά το θέµα από
πολύ µακριά, όσον αφορά το
Έλλις Άϊλαντ. Ήταν µια παρουσίαση αρτιότατη, λεπτοµερέστατη. Οι περισσότεροι από
εµάς που ζούµε στην Αµερική
και ιδιαίτερα στη Νέα Υόρκη
αγνοούσαµε και ακόµη αγνοούµε πολλές από αυτές τις
λεπτοµέρειες.
Η επιτροπή που διαχειρίζεται το Μουσείο πλέον «ELLIS
ISLAND», κάθε χρόνο τιµά µέλη ή απογόνους µειονοτήτων,
συµβολικά, για τη συνεισφορά
τους στην Αµερικανική κοινωνία. Ένας από τους τιµηθέντες
ήταν και ο αδελφός µου Ηλίας,
και τότε µου κέντρισε ο χώρος
αυτός την περιέργεια να µάθω
και εγώ όσα περισσότερα µπορούσα. Βλέπετε, εγώ ήρθα
στην Αµερική αεροπορικώς,
και έτσι η αφεντιά µου «απαξίωσε» ίσως να µάθει αυτά που
κάθε µεταγενέστερος µετανάστης ήταν επιβαλόµενο να
γνωρίζει.
Ήταν λοιπόν σχετικά νωπή
η σύγκριση των στοιχείων που
παρουσίασε ο Γιώργος στο
άρθρο του µε αυτά που γνωρίζαµε εµείς εδώ, και τον συγχαίρω για την ακρίβεια της
µελέτης του.
Η δεύτερη σκέψη που εκυριάρχησε µέσα µου ήταν αυτή
του θαυµασµού για τα άτοµα
αυτά που ήταν από τα πρώτα
που πέρασαν αυτή την δοκιµασία σαν πρώτοι ∆ολιώτες µετανάστες.
Στερήθηκαν τα πάντα, υπέµειναν τα πάνδεινα µε αποκλειστικό σκοπό την καλυτέ-

Σ

ρευση του βιοτικού επιπέδου
των οικογενειών τους. «Μπεκιάρηδες», όπως αυτοαποκαλούνταν, έπαιρναν σειρά στο
ποιός θα µαγειρέψει, ποιός θα
πλύνει τα ρούχα, ποιός θα
καθαρίσει το σπίτι στο οποίο
έµεναν µαζί αρκετοί συγχωριανοί, ή κοντοχωριανοί, απλά
και µόνο για να µοιραστούν τα
καθηµερινά έξοδα και για να
έχουν και κάποια παρέα ώστε
να µην τους είναι τόσο µεγάλη
η έλλειψη της αµέσου οικογένειάς τους.
Ήταν πραγµατικοί ήρωες.
Άντεξαν τη φτώχεια, την ταλαιπωρία, τη σκληρή δουλειά,
την άγνοια της γλώσσας και τη
στέρηση των δικών τους για
πάρα πολλά χρόνια, γιατί όποιος ταξίδευε έκανε πολύ καιρό
να γυρίσει πίσω. Ήταν ήρωες
και θύµατα ταυτοχρόνως των
τότε συνθηκών. Ήταν εκείνοι
οι οποίοι άνοιξαν το δρόµο για
εµάς πολύ αργότερα.
Όµως τώρα που αναφέροµαι στα θέµατα αυτά, ίσως θα
πρέπει να αναφερθούµε και
στα άτοµα εκείνα που υποτίθεται ότι ήταν οι «παραλήπτες»
των «αγαθών» που έφερνε ο
ηρωισµός των µεταναστών.
Από την αντίπερα ήταν οι
πραγµατικές «ηρωίδες», οι γυναίκες που έµεναν πίσω, που
µεγάλωναν µόνες τους τα παιδιά, που εφρόντιζαν τα ζώα,
καλλιεργούσαν τα χωράφια. Η
δοκιµασία αυτή, δεν είχε συγκεκριµένη ηµεροµηνία λήξεως.
Κάθε µέρα που ξηµέρωνε ήταν
ίδια µε τις εκατοντάδες ή χιλιάδες άλλων που είχαν περάσει. Σε πολλές περιπτώσεις έπρεπε να ανεχθούν και το όχι
τόσο καλό φέρσιµο των πεθερών.
Άντε λοιπόν να προσπαθήσει κανείς να γαλουχήσει τα
παιδιά µας σήµερα για τις τότε
υπάρχουσες συνθήκες ζωής.
Θα τελειώσω λέγοντας:
«Γιώργο Μποντίνη, συγχαρητήρια...»
Παύλος Mπέτζιος

5

Εντυπωσίασε η παράσταση
των νέων του ∆ολού
ι ∆ολιώτες νέοι, µέσα

Οαπό τη θεατρική τους

οµάδα «ΟΒΙΡΑ» έδωσαν το
δικό τους µήνυµα στην σηµερινή κρίσιµη κατάσταση που
περνά η χώρα και κυρίως στην
παράµετρο της µετανάστευσης που βρίσκεται αν θέλετε
«εντός των πυλών» και κυρίως για τους νέους πτυχιούχους και µη που θα αναγκαστούν να καταγραφούν στις
λίστες φυγής προς το εξωτερικό…
Η έµπνευση και ο σχεδιασµός για να ανέβει η παράσταση στο ∆ολό Πωγωνίου
στις 16 Αυγούστου ασφαλώς
δεν ήταν τυχαία ούτε ο τίτλος
της «Του µισεµού η ώρα».
Η νεολαία του ∆ολού που
σπουδάζει, ζει και εργάζεται
µέσα σε αντίξοες πολλές φορές συνθήκες –όχι µόνο
αφουγκράζεται– αλλά κυρίως
αντιλαµβάνεται το µέλλον όπως και όλοι µας άλλωστε.
Θέλοντας λοιπόν να δώσει
το µήνυµα να µην ξαναζήσει η
χώρα µας µισεµούς και χωρισµούς, να µην φύγει το δυναµικό της που µπορεί να προσφέρει και να ξαναζωντανέψει το ελληνικό όραµα, δούλεψε όλο το χειµώνα για να
ανεβάσει την παράσταση που
όχι µόνο συγκίνησε αλλά και
καταχειροκροτήθηκε.
Σε κείµενα του Άγγελου
Κούρου µια πλειάδα αγοριών
και κοριτσιών έδωσαν την
ψυχή τους για να αποδώσουν
το κείµενο σε σκηνοθεσία του
Βασίλη Παπαλαζάρου. Νίκος
Πορίκης, Μαρία ∆ερµιτζάκη,
Γιάννης Φωτόπουλος, Μαίρη
Φωτοπούλου, Χαρούλα Παγούνη, Ελένη Ζωίδη, Νίκος
Παγούνης, Φίλιππος Ζωίδης,
Ηλιάννα Καψοκόλη, Σταυρούλα Καψοκόλη, Παναγιώτης
Ρουµελιώτης, Έρη Μαργιόλη,
Θέµης Ευαγγέλου, ∆έσποινα
Πορίκη.
Με ιδιαίτερη προσεκτικότητα και κυρίως µελέτη των γεγονότων της ξενιτιάς η Μυρτώ

Χρήστου παρουσίασε στην
διάρκεια της παράστασης βίντεο µε πρωταγωνιστή τον Χάρη Παπακώστα και συρραφή
βίντεο από τις στιγµές στα λιµάνια, στους σταθµούς τρένων, στους σταθµούς λεωφορείων, τους αποχωρισµούς από οικογένειες των ξενιτεµένων και των δρόµων που έπαιρναν, και αυτόν τον δρόµο
σίγουρα δεν τον θέλει η νεολαία. Την τεχνική βοήθεια
στην προβολή των βίντεο είχε
ο Μάνος Κιτσώνας.
Παράλληλα η Μυρτώ Χρήστου και ο Ιάσων Χρήστου
συνόδευσαν µε το πιάνο τους
τον Χάρη Μπουκουβάλα που
µε την κιθάρα και τη φωνή του
ερµήνευσε ανάλογα της παράστασης τραγούδια όπως και
ο Ιωσήφ Ρούβος µε το ντέφι
του. Η σύλληψη της ιδέας για
την µουσική της παράστασης
ανήκει στον Χάρη Μπουκουβάλα.
Το δικό της τόνο µε παραδοσιακά τραγούδια της ξενιτιάς έδωσε και η Χρυσαυγή
Τζόβα όπως και ο Βασίλης
Ντάκας µε το κλαρίνο του και
την οµάδα του.
Στους
φωτισµούς
και
στους ήχους ήταν ο Αλέκος
Νάστος. Και όλα αυτά έγιναν
σε λιγοστό χρονικό διάστηµα
αλλά το αποτέλεσµα ήταν
θετικό.
Η θεατρική οµάδα «ΟΒΙΡΑ»
του ∆ολού Παγωνίου δίνει το
παρών εδώ και πέντε χρόνια
µε τις παραστάσεις της και
κάθε χρόνο τις µέρες του
∆εκαπενταύγουστου
όπου
γίνεται και το αντάµωµα όλων
των ∆ολιωτών. Είναι καθιερωµένο πλέον.
Αµέριστη συµπαράσταση
στην θεατρική οµάδα δίνουν
κάθε χρόνο ο Βασίλης Χρήστου και η Ωρέλια Στίκα-Χρήστου όπως και όλα τα µέλη
του Πολιτιστικού Συλλόγου
Ιωαννίνων και της Αδελφότητας ∆ολιωτών-Αθηναίων.
Aγνή Bραβορίτη

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

« ∆OΛ I Ω T I K A »

∆ΟΛΙΩΤΙΚΟ
* Συνέχεια από την 1η σελίδα
του. Κάνοντας το γύρω, της
ξακουστής πια καστανιάς, µαζί
σου.
Πρωτόγνωρο αυτό δεν το
είχα ξαναζήσει.
Αυθεντικό, έντιµο, φιλότιµο,
πηγαίο και γνήσιο, παίξιµο.
Και όσο το παίξιµο προχωρούσε, τόσο ο κύκλος γέµιζε και
γρήγορα έκλεινε. ∆ε χωρούσε
άλλους. Μεγάλοι, µικροί και η
νεολαία να πρωτοστατεί σε όλα
και στο χορό, γεµίζοντας την
πλατεία του γενέθλιου τόπου
των παππούδων της, µε ζωή.
Ζωή που συνεχίζεται. Παράδοση που συνεχίζεται επί χρόνια
και χρόνια αναλλοίωτη. Γκαϊτα,
Κωσταντάκης, Βασιλαρχόντισσα, ασηµένια µ’ αλυσίδα, µάγια
µού ΄χεις καµωµένα κλπ. από
τον Φίλιππα Ρούντα και το
Γιάννη Κράνια και ακόµη πιο
πίσω, έως σήµερα. Και κείνη η
καστανιά από κρίση να µην καταλαβαίνει.
Μα πώς άρχισα έτσι; Παρασύρθηκα. Πρώτα ήρθαµε και µετά είδαµε.!!
Κινήσαµε, λοιπόν, από τα
Ζαγοροχώρια εφέτος και µε
τελικό προορισµό το ∆ολιώτικο
Αντάµωµα 2011. Με πολύ χαρά
πολύ συγκίνηση και επιθυµία να
ιδούµε το ∆ολό.
Πήραµε το δρόµο, δρόµο,
µωρ’ Χαϊδο, χαϊδεµένη µου.
Βρίσκουµε µηλιά στο δρόµο,
µωρ’ Χαϊδο, χαϊδεµένη µου. Και
να η Πωγωνιανή.
Μήλο µου κόκκινο και ρόιδο
µου γραµµένο, τι έχεις και µου
θλίβεσαι και στέκεις µαραµένο.
Να και το µικρό ∆ολό κρυµµένο.
Ο δρόµος δεν σε πάει αλλού,
αν δεν τον χάσεις στη διασταύρωση. Στο ∆ολό πάει µόνο και
στο ∆ολό τελειώνει. ∆εν είναι
πέρασµα το ∆ολό. Αν πας, πας
αποκλειστικά για το ∆ολό. Αν
δεν πας και πάρεις το δρόµο
του, πάλι στο ∆ολό θα πας.
Θέλει αποκλειστικότητα το ∆ολό. ∆εν δέχεται περαστικούς
και βιαστικούς. Και εµείς ήρθαµε
και ήρθαµε για να µείνουµε.
(Παύλο, για σε τα λέω τούτα:
Πως το ∆ολό σε θέλει πριν τη
Ρόδο και πριν τη Ρώµη. Το κλαρίνο του Βέρδη ακούγεται και
απολαµβάνεται πριν αρχίσουν
τα ξενόφερτα. Αλλιώς φεύγει
και δεν ξανακούγεται.)

ΑΝΤΑΜΩΜΑ

Περπατήσαµε ένα - ένα τα
σοκάκια του. Βήµα- βήµα ξανά
τα πατήµατα της παιδικής ηλικίας και τα χνάρια των παπουτσιών της Ελβιέλα. Πέτρα την
πέτρα, µετρήσαµε όλες τις
πέτρες. Τα κλειστά σπίτια των
ξενιτεµένων, το τσιαϊρι, τη
µούρσα, την καρέκλα στην εξώπορτα του Ανδρέα Μαλάµη, να
κρατεί τη θέση της ακόµα, δε
ξέρω για ποιόν. Τα είδαµε όλα
και όσα η µνήµη δεν τα ήθελε
έτσι γιατί είχαν αλλάξει. Τα
είδαµε, όπως τα έγραφα κάποτε, πριν χρόνια. Όπως τα ήθελε
τότε η φαντασία µου. Οι δρόµοι,
τώρα, στρωµένοι µε άσπρη
πέτρα της πωγωνίσιας γης και ο
ξενώνας του Χριστόφορου
Κωσταρά και της Μαριάνας να
δεσπόζει στο κέντρο του χωριού. Οι ∆ολιώτες νοικοκύρεψαν
και κράτησαν νοικοκυρεµένο το
χωριό.
Φτάνουµε στη πλατεία.
Κόσµος πολύς. Τραπέζια, φαγητά, ξένοι φιλοξενούµενοι, πανηγυρική ατµόσφαιρα στο µεσοχώρι.
Μέσα στο πλήθος πολλούς
ξέρουµε, που µας θυµούνται
ακόµα, αλλά κανείς δεν µας
αναγνωρίζει και κανέναν δεν
αναγνωρίζουµε, χωρίς βοήθεια.
Ούτε και ο Άγιος Νικόλας βοηθάει και τ’ αµαρτήµατά µας δεν
του τάπαµε. Τα χρόνια είναι
πολλά. Πενήντα οκτώ στο σύνολο. Ούτε η όψη βοηθάει. Τα πρόσωπα άλλαξαν, τα µαλλιά,
άσπρισαν. Στεκόµαστε όρθιοι,
κοιτάζουµε γύρω σε αµηχανία…. Αυτό είναι το σπίτι του
Θρασίβουλου. Και πιο πάνω εκεί
το σχολείο µας, εδώ παίζαµε
µπάλα, εκεί η µουριά που τρώγαµε τα µούρα, σηµάδι καλό ότι
κλείνει το σχολείο. Κόσµος
πηγαινοέρχεται , αυτοκίνητα
ανοιγοκλείνουν τις πόρτες.
Εµείς κοιτάµε γύρω µας συγκινηµένοι, σιωπηλοί και αµήχανοι..
Σκεφτόµαστε τι είναι αυτό
τώρα που βοηθάει. Μόνο τα
ονόµατα. Και η λέξη κλειδί είναι
Γιάννης Μποτίνης. Τον εντοπίζουµε και στεκόµαστε µπροστά
του και αγκαλιάζοντάς τον,
σαστίζει και τραυλίζει τις λέξεις
: Μα...ποιος είσαι!!! Αµέσως
όµως κατάλαβε.
Από εκεί και πέρα ξετυλίγε-

ται το κουβάρι κι έρχονται κοντά
µας παλιοί συµµαθητές, και
γνωστοί, ο Λευτέρης Ζωϊδης, ο
Φόρης Τσιάµης, ο Γιώργος
Μποτίνης, ο Γιώργος Κωσταράς
και η µεγάλη έκπληξη ο δάσκαλός µας Παντελής Ζωϊδης.
Στέκει δίπλα µου όρθιος σαν
λαµπάδα, παρά τα τόσα χρόνια
του, τα οποία µε υπερηφάνεια
µνηµονεύει και θυµάται απίστευτες λεπτοµέρειες της εποχής εκείνης στο χωριό. Να τον
κοιτάζω και να µην πιστεύω αν
είναι αλήθεια ή ζω ένα όνειρο.
∆εν είναι όνειρο. Είµαστε
εδώ, µαζεµένοι, όσοι είµαστε.
Είναι κι άλλοι, µα δεν
ήρθαν. Έφηβοι στα σκαλοπάτια του σχολείου
τότε, παππούδες µε
άσπρα µαλλιά στο
∆ολιώτικο Αντάµωµα
2011 τώρα. ∆ύο φωτογραφίες, δύο εποχές,
µε διαφορά πενήντα
οκτώ ολόκληρων χρόνων. Αφιερωµένες σε
σένα δάσκαλε. Και να
ξέρεις, έβγαλες καλά
παιδιά. Κι αν το αντάµωµά µας δεν γίνει στο
∆ολό, εµείς θυµόµαστε
τη Θερµαϊκού εννιά.
Νάσαι πάντα καλά,
όπου και νάσαι!

6

2011
σιακά τοπικά ακούσµατα
- Θεατρικά και άλλα δρώµενα
- Είσοδος στη νέα τεχνολογία για την προβολή του χωριού
κλπ.
Με αποκορύφωµα τις πολιτιστικές εκδηλώσεις και τα ανταµώµατα τα τελευταία χρόνια.
∆ουλειά µε υποµονή και επιµονή.
∆ικαίως µαθεύτηκε από
µακριά πως στο ∆ολό κάτι καλό
γίνεται.
∆ικαίως το ∆ολό φιλοξένησε
από τον πρώτο Πολιτειακό
Άρχοντα και τον Πρωθυπουργό

Φωτίστηκε πάλι το
µικρό ∆ολό. Φωτισµένοι
άνθρωποι το φώτισαν.
Στα σκαλοπάτια του σχολείου
Το ξεκίνηµα πηγαί(σπίτι Mήτση Mούστου) 1953.
νει πολύ πίσω, όπως
εγώ το ξέρω και το έχω
της χώρας µέχρι απλούς πολίζήσει.
Τριάντα χρόνια πίσω µε την τες και φίλους που το αγαπούν
έκδοση
της
εφηµερίδας και το επισκέπτονται.
«∆ολιώτικα».
Εµείς τι άλλο να πούµε.
Σκόρπισαν τα «∆ολιώτικα» Μόνο ευχαριστίες στο µικρό και
συγκινήσεις και συγκέντρωσαν µακρινό ∆όλο που µας περίµενε
αναµνήσεις στις µνήµες των εκεί κρυµµένο να µας δώσει τη
απανταχού ∆ολιωτών, που ο χαρά που κρύβει µέσα του.
άνθρωπος έχει ανάγκη.
Ευχαριστίες στον Κώστα Βέρδη
Εκφράστηκαν οι άνθρωποι.
και την παρέα του. Ευχαριστίες
Από τότε και µετά χτίζεται στο δάσκαλο για τι χαρά που
ένα οικοδόµηµα βήµα-βήµα, έδωσε σε µένα προσωπικά.
όπως οι παλιοί παραδοσιακοί Ευχαριστίες στο Γιάννη και τους
ηπειρώτες χτιστάδες χτίζαν την συµµαθητές µου. Και µια ευχή :
πέτρα.
Του χρόνου να ξαναβρεθούµε
- Έκδοση βιβλίων για το περισσότεροι στο ∆ολιώτικο
∆ολό
Αντάµωµα.
- Έκδοση dvd µε φωτογραφιΓιάννης Καρβούνηςκό υλικό
Παπαρούνας
- Έκδοση cd µε τα πολυφωνιΘρακοµακεδόνες
κά του Πωγωνίου
- Αύγουστος 2011
- Έκδοση cd µε τα παραδο-

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

« ∆OΛ I Ω T I K A »

Σκέψεις - Σχόλια
Eπίσκεψη των Eκπαιδευτηρίων
Γείτονα στο ∆ολό
Η πραγµατική γνώση δεν παράγεται
µόνο στην πόλη και τα κανονικά σχολεία,
αλλά και στην ύπαιθρο, κοντά στη φύση
εκεί που η γνώση προέρχεται από την ίδια
τη ζωή.
Με κύριους άξονες τη φύση και το
βίωµα, ένα τµήµα µαθητών των γνωστών
ΕΚΠΑΙ∆ΕΥΤΗΡΙΩΝ ΓΕΙΤΟΝΑ, επισκέφτηκε
το χωριό µας συνοδευόµενο από δασκάλους του σχολείου τους και από τον ίδιο
τον κύριο Γείτονα και κατέλυσαν στις εγκαταστάσεις του Χριστόφορου για αρκετές
ηµέρες.
Τα παιδιά, µε τη βοήθεια του Χριστόφορου, είχαν την ευκαιρία να ξεναγηθούν
στη γεωργική – κτηνοτροφική µονάδα του
και να εξοικειωθούν µε τις έννοιες της
σωστής διατροφής της κτηνοτροφίας και τη
διαδικασία παραγωγής των επιµέρους προϊόντων της. Έζησαν κοντά στη φύση, παρακολούθησαν όλες τις κτηνοτροφικές εργασίες, έλαβαν µέρος στις παραγωγικές διαδικασίες, ήρθαν σε άµεση επαφή µε τους
πρωταγωνιστές, ανθρώπους και ζώα, παρακολούθησαν τη ζωή και το έργο τους και
διαµόρφωσαν νέες κρίσεις για την προσφορά τους στο κοινωνικό σύνολο.

Στη φωτογραφία η οµάδα των µαθητών, µε
τους δασκάλους τους και τον κ. Γείτονα, στο καλύβι της στάνης του Χριστόφορου. Στην παρέα παραβρέθηκε, συµπτωµατικά και ο γιός του πρώην πρωθυπουργού Κώστα Καραµανλή,(στο κέντρο της
φωτογραφίας), ευρισκόµενος σε ολιγοήµερες διακοπές, στο αγαπηµένο του χωριό, µακριά από την
οικογένειά του. Όλοι τους πέρασαν αξέχαστες
στιγµές.

Μέσα από αυτή τη βίωση οι µαθητές
µαθαίνουν, διευρύνουν τους ορίζοντές
τους, αποκτούν σηµαντικές εµπειρίες, ανακαλύπτουν καινούρια πράγµατα, επεξεργάζονται νέες πληροφορίες, αποκτούν γνώσεις, δεξιότητες και στρατηγικές που τους
καθιστούν ικανούς να µάθουν πώς να µαθαίνουν και πώς να µεταφέρουν και να αξιοποιούν τη µάθηση σε άλλες περιοχές και
καταστάσεις. Πρόκειται για καινοτόµο και
πρωτοπόρο µέθοδο διδασκαλίας των καταξιωµένων εκπαιδευτηρίων ΓΕΙΤΟΝΑ.

Να ένας τρόπος που και οι ίδιοι οι
γονείς, παρέα µε τα παιδιά τους , µπορούν
να αποδράσουν από το άγχος της πόλης
οργανώνοντας µια επίσκεψη µέσα στη
φύση. Εκεί θα έχουν τη δυνατότητα να µοιραστούν µια αξέχαστη εµπειρία και παράλληλα να ευαισθητοποιηθούν σε κοινωνικά
και περιβαλλοντικά θέµατα

Το µικρό ξωκλήσι του Αη Λια
Το µικρό ξωκλήσι του Αη Λια βρίσκεται
στα γεωγραφικά σύνορα του χωριού µας µε
το Γκουβέρι (Φαράγγι).
Χαρακτηριστικό στοιχείο του χωριού
µας, όπως και των περισσοτέρων της περιοχής µας, είναι ότι είναι περιτριγυρισµένο
από ξωκλήσια. Το καθένα έχει τη δική του
ιστορία και όλα µαζί είναι συνδεδεµένα µε
την θρησκευτική παράδοση του τόπου.
Αληθινά διαµάντια περιµένουν «φωλιασµένα» σε δάση και βουνά τους επισκέπτες να
τα «ανοίξουν»και να αντλήσουν απ’ αυτά
ψυχική δύναµη και ηρεµία.
Με την ευκαιρία της γιορτής του
Προφήτη Ηλία, όλοι οι ∆ολιώτες και οι λίγοι
Γκουβεριώτες, επισπευτήκαµε το γραφικό
µας ξωκλήσι. Μικρό σε όγκο, στραµµένο
στην ανατολή, µε το τέµπλο του, την Ωραία
Πύλη, το µικρό εσωτερικό του, µάρτυρας
της βαθιάς θρησκευτικότητας των κατοίκων,
περιµένει αυτή τη γιορταστική µέρα τους
πιστούς του.
Όλα έγιναν όπως συνηθίζεται κάθε
χρόνο τέτοια µέρα. Ανάψαµε το κεράκι µας,
προσκυνήσαµε τη Χάρη του, λειτουργηθήκαµε, κεραστήκαµε για τη γιορτή και ευχηθήκαµε ο Άγιος να µας χαρίζει υγεία για να
ανταµώσουµε και του χρόνου.
Όπως και νάχει νοµίζω δεν υπάρχει
άνθρωπος που να µη νοσταλγεί τα παλιά
ξωκλήσια.

H καθαριότητα
Έξαρση του φαινοµένου της απόρριψης
µικροαντικειµένων και παλαιών αντικειµένων σε κοινόχρηστους χώρους του χωριού
παρατηρείται κατά τη διάρκεια της θερινής
περιόδου. Περιόδου που όλα σχεδόν τα
σπίτια ανοίγουν και η καθαριότητα κατωγιών και αποθηκών µε πάρα πολλά παλαιά
και άχρηστα αντικείµενα είναι επιβεβληµένη. Αποτέλεσµα η εικόνα του χωριού να µην
είναι η καλύτερη δυνατή, ιδιαίτερα στους
ξένους επισκέπτες, αλλά και σε µας τους
ίδιους.
Επειδή µέχρι σήµερα ο ∆ήµος µας για
αυτή την κατηγορία των απορριµµάτων δεν
έχει προνοήσει, γι’ αυτό θα πρέπει εµείς οι
χωριανοί να βρούµε έναν τρόπο αποκοµιδής και εναπόθεσής τους. Καλό θα είναι
όταν πρόκειται να προβούµε σε αυτό το
είδος εργασιών να συνεννοούµαστε εκ των
προτέρων µε τους ντόπιους χωριανούς που

7

AΠO TON A∆OΛO-∆OΛIΩTH
γνωρίζουν καλύτερα τους τρόπους και τις
συνήθειες µεταφοράς. Πάντως πρέπει
οπωσδήποτε αυτό το πρόβληµα να λυθεί
για να γνωρίζει ο καθένας τον τρόπο και να
ενεργεί ανάλογα. Επίσης καλό θα είναι για
το 15/θήµερο του Αυγούστου, που παρατηρείται µεγάλη κίνηση, να φροντίσει ο ∆ήµος
να συλλέγει τα απορρίµµατα σε τακτικότερα χρονικά διαστήµατα αλλά και να µας
εφοδιάσει µε περισσότερους κάδους. Σε
αυτό το θέµα ας πάρουν µέρος και οι σύλλογοι του χωριού, όπως πολύ ορθά έπραξε
ο Πρόεδρός µας Βαγγέλης ∆άκας, πιστός
στο καθήκον του και φροντιστής του χωριού, και µας εφοδίασε, προσωρινά, µε νέους
µεγαλύτερους κάδους. Είπαµε η καθαριότητα πρέπει να αποτελεί προτεραιότητα

H νέα σχολική χρονιά
Το καλοκαίρι τελείωσε, σηµατοδοτώντας το τέλος των διακοπών και συνάµα την
έναρξη της νέας σχολικής χρονιάς για τα
παιδιά που θα πάνε στην αµέσως επόµενη
τάξη και γι’ αυτά που θα έρθουν για πρώτη
φορά σε επαφή µε τη σχολική τάξη.
Η νέα σχολική χρονιά, ίσως η δυσκολότερη για τους µαθητές, τους δασκάλους και
καθηγητές και βέβαια για τους γονείς, ας
είναι η απαρχή για καλύτερη απόδοση, αποτελεσµατική µάθηση και παροχή ευκαιριών
για γνώση σε όλα τα επίπεδα, σε όλους
τους ∆ολιώτες µαθητές και φοιτητές µας.

Tέλος της έκδοσης ή αναστολή
Μια άκρως δυσάρεστη είδηση διαβάσαµε στην αγαπηµένη µας εφηµερίδα

«Η ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΠΩΓΩΝΙΟΥ» Η διακοπή
της κυκλοφορίας της. Με το 173ο φύλλο
της κλείνει τη διαδροµή της στο Πωγώνι και
όχι µόνο. Σήµερα, Αύγουστος του 2011 η
εφηµερίδα κατέβασε ρολά. Τόσο απλά τόσο
σύντοµα τόσο ξαφνικά.
Ένα λυπηρό γεγονός ιδιαίτερα αν λάβουµε υπόψη την επί πολλά έτη παρουσία
της στον τοπικό τύπο και την προσφορά της
στο Πωγώνι µας.
Το πρώτο πράγµα που µου έρχεται στο
µυαλό, σχετικά µε το κλείσιµο, είναι απογοήτευση και «κρίµα». Κρίµα γιατί αυτή η
εφηµερίδα µε βασικό συστατικό το µεράκι
του εκδότη της Κώστα Κωστούλα, είχε
καταφέρει να κάνει ένα µεγάλο βήµα για τα
δεδοµένα του τοπικού µας τύπου, και µιλώ
για την αγάπη του κόσµου και των αναγνωστών για τη δουλειά που έκανε. Μια εφηµερίδα περήφανη για την προσφορά, τον
πλουραλισµό και την ελευθεροτυπία, µε
πλούσια διαδροµή στο χώρο της τοπικής
ενηµέρωσης. Ένα ελεύ-

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

« ∆OΛ I Ω T I K A »

Σκέψεις - Σχόλια
θερο βήµα που γράφονταν αλήθειες.
Ακούραστος ο Κώστας, µε τις όποιες
δυνάµεις του, στήριζε τις διεκδικήσεις και
τα αιτήµατα της περιοχής µας, προέβαλλε
τα αιτήµατά µας ,µα πάνω απ’ όλα ενηµέρωνε. Αποτελούσε τη φωνή των αδυνάτων,
τη φωνή µας, τη «ΦΩΝΗ ΤΟΥ ΠΩΓΩΝΙΟΥ».
Απευθύνω έκκληση στον εκδότη Κώστα
Κωστούλα ( που πιστεύω εκφράζω το σύνολο των Πωγωνησίων), να εξαντλήσει όλα τα
περιθώρια και τις δυνατότητες ώστε να
καταστεί και πάλι ζωντανή η επανέκδοση
της ιστορικής αυτής εφηµερίδας, γιατί πρέπει να συνεχίσει να ακούγεται «Η ΦΩΝΗ
ΤΟΥ ΠΩΓΩΝΙΟΥ» ιδιαίτερα αυτόν τον χαλεπό καιρό. Εύχοµαι να εισακουστώ.
***
– O ΦΕΤΙΝΌΣ AΎΓΟΥΣΤΟΣ, ήταν ο
µήνας των εκδηλώσεων. Πολλές και πετυχηµένες εκδηλώσεις. Άφησαν άριστες
εντυπώσεις, όχι µόνο στους ∆ολιώτες που
σύσσωµοι τις παρακολούθησαν, αλλά και σε
πολλούς φίλους των γύρω χωριών, καθώς
και στους εκπροσώπους του ∆ήµου µας.
Όλοι έµειναν κατενθουσιασµένοι µε ερωτήµατα και σκέψεις πως ένα τόσο µικρό χωριό
κατορθώνει τόσα σπουδαία πράγµατα. H
απάντηση είναι απλή. Aυτό επιτυγχάνεται
χάρη της συντροφικότητας και της συνεργασίας της νεολαίας µας και της µεγάλης
τους αγάπης για το χωριό µας.

– ΉΤΑΝ ΌΜΩΣ ΚΑΙ ΜΉΝΑΣ πένθους
αφού έφυγαν από κοντά µας πολύ αγαπηµένα πρόσωπα, συγγενείς και φίλοι χωριανοί, όπως η Τούλα Γουρδούκη και ο Μένιος
Παπακώστας. Άνθρωποι αξιαγάπητοι,
συµπαθείς, σεµνοί, που απολάµβαναν την
αγάπη και εκτίµηση όλων των χωριανών.
Έφυγαν πρόωρα και θα µας λείψουν πολύ.
Θα µείνουν όµως για πάντα στη µνήµη µας
σαν σπουδαίοι και σηµαντικοί άνθρωποι και
καλοί χωριανοί. Αιωνία σας η µνήµη από
όλη την οικογένεια των ∆ολιωτών.
– ΕΚΦΡΆΖΟΥΜΕ επίσης τα θερµά µας
συλλυπητήρια και στην οικογένεια του εκλιπόντος Γεωργίου Κιντζώρη, γιο του αλησµόνητου και επί πολλά χρόνια διατελέσαντος προέδρου της Αδελφότητας ∆ολιωτών
Αθηνών, Μήτση Κιντζώρη. Ενός ανθρώπου
που έχει συνδέσει το όνοµά του µε προσφορές και εκδηλώσεις σε δύσκολους και
χαλεπούς καιρούς. Αυτό εµείς δεν το
ξεχνούµε και συχνά αναφερόµαστε στο
πρόσωπό του. ∆υστυχώς τον εκλιπόντα γιο
του Γεώργιο δεν τον γνωρίσαµε από κοντά
για να εκφράσουµε και τα συναισθήµατά
µας για τον πατέρα του. Ας είναι αιωνία η
µνήµη τους.

Ένας παραµυθένιος γάµος
στο γραφικό ∆ολό Πωγωνίου...

– ΣΤΗ ΜΙΚΡΉ ΚΟΙΝΩΝΊΑ του χωριού,
ένας γάµος και µια βάπτιση είναι κάτι παραπάνω από µεγάλη χαρά. Kίνηση, κόσµος
από διάφορα µέρη, χαρούµενα και ευτυχισµένα πρόσωπα, ευχές και τραπεζώµατα.

O Xρόνης και η Pίτα Mαργιόλη µε τα παιδιά τους

Όλα µαζί συνθέτουν µια γιορταστική ατµόσφαιρα και προσδίδουν ένα τόνο χαράς και
αισιοδοξίας. Πολλές ευχές και συγχαρητήρια στους διοργανωτές.
– TΟ ∆ΟΛΌ σε αυτές τις εκδηλώσεις
(ιδιαίτερα στην ηµέρα του γάµου που είχε
κοσµοσυρροή), έδωσε εξετάσεις και πέρασε µε άριστα. Άριστα στο parking, άριστα
στην καθαριότητα, στην εξυπηρέτηση των
προσκεκληµένων, στο σερβίρισµα στο
γαµήλιο τραπέζι, γενικά σε όλη την οργάνωση. Τα συγχαρητήρια ανήκουν πρωτίστως στον Χριστόφορο που φρόντισε για
όλα, αλλά και στον ίδιο τον Παντελή
(Τσέβη).

Ήταν πολλοί αυτοί που είπαν ότι ήταν
«ο γάµος της χρονιάς»! Σίγουρο όµως
είναι ότι ήταν η µεγαλύτερη και πιο καλά
οργανωµένη κοινωνική εκδήλωση που
έγινε ποτέ στο όµορφο Πωγώνι.
Aναφερόµαστε στο γάµο του γιατρού
Θεοφάνη Tσέβη και της αγαπηµένης του
Λένας Bαρδουλάκη, καθηγήτριας, που
έγινε το µεσηµέρι του περασµένου
Σαββάτου (27/8/2011) στον Iερό Nαό του
Aγίου Nικολάου ∆ολού, µε τις ευλογίες
του παπα-Φάνη. Kουµπάρος ο γνωστός
ενδοκρινολόγος Γιαννιώτης γιατρός
∆ηµήτρης Mαυροµµάτης, νονός του
γαµπρού.
Kατακλύστηκε στην κυριολεξία από
συγγενείς, συναδέλφους και φίλους των
νεονύµφων το γραφικό ∆ολό, το µικρό
ιστορικό χωριό που τείνει να γίνει τόπος
αναφοράς για ολόκληρο το Πωγώνι.
(Aπό την εφηµ. «Πρωινός Λόγος» 1-9-2011)

8

28η Οκτωβρίου 1940
του ∆ηµ. Πότση
Εθνική γιορτή για τον πόλεµο του

Η1940, που την ζήσαµε στην παιδική

µας ηλικία, µας θυµίζει και φέρνει κοντά
µας το µεγαλείο της ψυχής των Ελλήνων.
Σύσσωµος ο ελληνικός λαός αντιµετώπισε την άδικη και προκλητική επίθεση της
τότε φασιστικής Ιταλίας του Μουσολίνι.
Κανένας δεν έλειψε. Άνδρες, γυναίκες και
παιδιά όλοι σχεδόν στρατεύθηκαν στον
αγώνα, ποιος πολύ ποιος λιγότερο, για
την πατρίδα µας και την ελευθερία της.
Ποτισµένοι όλοι οι Έλληνες µε το γνήσιο πνεύµα της ελευθερίας, από τα
παλαιά χρόνια, δεν µπορεί να ζήσει χωρίς
αυτήν. Θυµούµαστε πάντα το τραγούδι
του Ρήγα που λέγει: «Καλλίτερα µιας
ώρας ελεύθερη ζωή, παρά σαράντα χρόνια σκλαβιά και φυλακή».
Αυτό το πνεύµα, το καθαρό, το ηρωϊκό
και αποφασιστικό µας δείχνει το δρόµο
και σήµερα. Γιατί η ελευθερία γεννιέται
µέσα στο πνεύµα της αγάπης, µιας αγάπης όχι για µια πατρίδα, µόνον για τα
βουνά, τις θάλασσες και τα νησιά της, µα
πάνω απ’ όλα για τους ανθρώπους που
ζουν και αγωνίζονται στα χώµατά της, για
να προχωρούν δηµιουργικά ενωµένοι και
µε µια ψυχή µε κοινούς σκοπούς και οραµατισµούς.
Στην εποχή µας, ίσως χαρακτηρίζονται αυτά παρωχηµένα και ανώφελα διότι
σήµερα τα πάντα κρίνονται µε οικονοµικά
κριτήρια που µας ήρθαν απ’ την Ευρώπη
και την κοινή αγορά, ίσως και από άλλη
Ήπειρο και γίναµε άτοµα ξεκοµένα ο ένας
απ’ τον άλλον. Η αγάπη έχει χάσει το
νόηµά της για την πατρίδα και την βλέπουµε σαν µια άσηµη γωνιά της γης.
Το έπος όµως του 1940, όπως και το
1821 µας θυµίζουν το ναι στην ελευθερία,
στη ∆ηµοκρατία, στην αγάπη µεταξύ µας
και το ενδιαφέρον για τα κοινά της πατρίδας µας, για να την σώσουµε ακόµη άλλη
µια φορά απ’ την καταστροφή.
Ας αφήσουµε εκείνο το συνηθισµένο
που λέµε πάντα: «Ωχ αδελφέ, εγώ θα
σιάξω την Ελλάδα;». Όλοι µας µαζί δεµένοι σαν µια γροθιά στην κοινή προσπάθεια
να κρατήσουµε ζωντανή την εθνική µας
συνείδηση, να κρατήσουµε όρθια την
πίστη µας και την ελληνικότητά µας, ανόθευτη και ακέραια, όπως τότε στο έπος
του 1940 και θα το καταφέρουµε. Και το
Έθνος µας πάλι θα ζήσει και νέο έπος θ’
ανατείλει. Γι’ αυτό να µαστε σίγουροι.
Γιάννενα 15/9/2011

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

« ∆OΛ I Ω T I K A »

Η Ηµερίδα για την τουριστική
ανάπτυξη του Πωγωνίου
την Καστάνιανη Πωγω-

Σνίου, στις 13 Αυγούστου,

η Οµοσπονδία Αδελφοτήτων
και Ενώσεων Επαρχίας Πωγωνίου, ο ∆ήµος Πωγωνίου, η Τοπική Κοινότητα Καστάνιανης
και η Αδελφότητα Καστάνιανης,
συνδιοργάνωσαν ηµερίδα µε
θέµα «Προϋποθέσεις για τουριστική Ανάπτυξη του Πωγωνίου».
Η ηµερίδα άρχισε µε την κ.
Μαρίνα Παπαχριστοδήµα - Καψάλη, η οποία αφού καλοσώρισε τους συνέδρους, αναφέρθηκε στην ιστορία και τα αξιοθέατα της Καστάνιανης.
Χαιρετισµούς απηύθυναν: ο
Πρόεδρος της Τοπικής Κοινότητας Καστάνιανης κ. Άρης Παπαγιάννης, ο Μητροπολίτης
∆ρυϊνουπόλεως Πωγωνιανής
και Κονίτσης κ. Ανδρέας, ο
Πρόεδρος της Αδελφότητας κ.
Θωµάς ∆ραγοτινλής, ο τ. Πρόεδρος της Οµοσπονδίας Ηπειρωτών Αµερικής κ. Μιχάλης
Σέρβος, ο ∆ήµαρχος του ∆ήµου
Πωγωνίου κ. Κων/νος Καψάλης,
οι Βουλευτές Ιωαννίνων κ.κ.
Θανάσης Οικονόµου, Μιχάλης
Παντούλας και Σταύρος Καλογιάννης, ο Αντιπεριφερειάρχης
Ηπείρου κ. Οδυσσέας Πότσης,
ο επικεφαλής του συνδυασµού
Λαϊκής Συσπείρωσης του ∆ήµου Πωγωνίου κ. Χρήστος
Μεντής, ο Πρόεδρος της Οµοσπονδίας Αδελφοτήτων και
Ενώσεων Επαρχίας Πωγωνίου
κ. Σταύρος Παππάς, ο Πρόεδρος της Αδελφότητας Κτισµάτων Πωγωνίου κ. Κων/νος Μάτσιας, ο εκπρόσωπος της ∆ηµοκρατικής Αριστεράς κ. Αναστάσιος Βασιλείου, η πρόεδρος
του Συνδέσµου Γυναικών Ηπείρου κ. Εύα Χαλατσά.
Τηρήθηκε ενός λεπτού σιγή
εις µνήµην της Πωγωνήσιας
(από Αγία Μαρίνα) Βασιλικής
Μάνου, ένα από τα πλέον δραστήρια µέλη της Ηπειρωτικής
Αποδηµίας στην Αθήνα.
Στη συνέχεια έλαβαν τον
λόγο οι δύο κύριοι οµιλητές:
– O συγχωριανός µας Γιώργος Μποντίνης, που παρουσίασε τεκµηριωµένα τις προϋποθέ-

σεις για τουριστική ανάπτυξη
της περιοχής, αναφέρθηκε στη
σηµασία του τουρισµού ως
οικονοµική και κοινωνική δραστηριότητα, στην εξέλιξη του
µαζικού τουρισµού µε τα µειονεκτήµατα που αυτή η µορφή
παρουσιάζει,
καταλήγοντας
στην πρόταση για την ανάπτυξη
των εναλλακτικών µορφών τουρισµού, απαριθµώντας τα προκύπτοντα οφέλη και τις µορφές
που θα µπορούσαν κάλλιστα να
αναπτυχθούν στο Πωγώνι (αγροτουρισµός, οικοτουρισµός,
πολιτιστικός τουρισµός, θρησκευτικός τουρισµός κλπ), τονίζοντας τους ανεξάντλητους πόρους που έχει το προνόµιο να
διαθέτει η περιοχή. Επίσης αναφέρθηκε στα διάφορα προγράµµατα που ενισχύουν τουριστικές επενδύσεις (αναπτυξιακός
νόµος, ΕΣΠΑ, προγράµµατα
τουρισµού υπαίθρου κλπ).
– O Θουκυδίδης Παπαγεωργίου, επιχειρηµατίας από την
περιοχή του Ζαγορίου, που
παρουσίασε την τουριστική
ανάπτυξη που επιτεύχθηκε στο
Ζαγόρι και τις εµπειρίες του
από τη τουριστική του δραστηριότητα στο Καπέσοβο Ζαγορίου.
Στο τέλος του συνεδρίου η
Αδελφότητα δεξιώθηκε όλους
τους παρευρισκοµένους, περίπου 300 άτοµα, ακολούθησε το
χορευτικό συγκρότηµα µε τις
τοπικές ενδυµασίες και γλέντι
µε όλους τους παρευρεθέντες.
Ήταν φανερό ότι πραγµατοποιήθηκε µια επιτυχηµένη ηµερίδα, απ’ όπου προέκυψαν απόψεις και προτάσεις, που θα προωθήσουν την τουριστική ανάπτυξη του Πωγωνίου, που τόσο
έχει ανάγκη η περιοχή.
Η επόµενη συνάντηση της
Οµοσπονδίας Αδελφοτήτων και
Ενώσεων Επαρχίας Πωγωνίου,
θα πραγµατοποιηθεί στις ∆ρυµάδες και στη Σωπική της Βορείου Ηπείρου.
Στην ιστοσελίδα µας (www.
dolo.gr) µπορείτε να δείτε
φωτογραφίες και τα σχετικά
video από την εκδήλωση, όπως
προβάλλονται στην ιστοσελίδα:
www.tzourlakos.com.

9

ΡΗΤΑ - ΠΑΡΟΙΜΙΕΣ - ΓΝΩΜΙΚΑ - ΑΠΟΦΘΕΓΜΑΤΑ
ΑΠΟ ΤΟ ΒΙΒΛΙΟ ΤΟΥ ΗΛΙΑ ΜΠΕΤΖΙΟΥ
(Νέα Υόρκη 2005)
21ο

– «Μια ο Γιάννης δεν µπορεί, µια ο κώλος του πονεί».
Απαράδεκτες δικαιολογίες κάποιου που θέλει ν’ αποφύγει
κάτι που δεν του αρέσει.
– «Μια του κλέφτη, δυο του
κλέφτη, τρεις και τον επιάσαµε». Όταν κάποιος κάνει επανειλληµένα µια κακή πράξη και
κάποτε αποκαλύπτεται.
– «Μια στο καρφί και µια
στο πέταλο». Κριτική πότε για
το ένα και πότε για το άλλο
θέµα.
– «Μια χαρά και δυο τροµάρες».
– «Μια χαρά και πέντε
γέλια». Έτσι περιγράφουµε
ειρωνικά µια δυσάρεστη κατάσταση.
– «Μιλούν όλοι, µιλούν κι οι
κώλοι». Το λέµε όταν ανόητοι
επεµβαίνουν σε µια σοβαρή
συζήτηση.
– «Μπλέξαµε τα µπούτια
µας». Στριµωχτήκαµε άσχηµα
σε µια κατάσταση.
– «Μνήσθητί µου Κύριε».
Αγανάκτηση και απορία για κάτι
απαράδεκτο ή παράκληση στο
Θεό.
– «Μόλις µετά βίας». Πραγµατοποίηση κάποιου θέµατος
µε πάρα πολύ δυσκολία.
– «Μοναχός σου χόρευε και
όσο θέλεις πήδα». Εφόσον µια
υπόθεση είναι δική σου µπορείς
να τη χειριστείς µε όποιο τρόπο
θέλεις.
– «Μόνο του σπανού τα
γένια δεν γίνονται». Βεβαίωση
ότι όλα τ’ άλλα στη ζωή µας
είναι κατορθωτά.
– «Μου έψησε ψάρι στα
χείλη». Με τυρράνησε πάρα
πολύ άσχηµα.
– «Μπάτε σκύλοι αλέστε κι
αλεστικά µη δίνεται». Ότι θέλει
ο καθένας κάνει χωρίς έλεγχο.
– «Μπήκε το νερό στ’ αυλάκι». Τα πράγµατα πήραν κανονική πορεία.
– «Μπρίκια κολλάµε;» Τόσο
ανόητοι σου φαινόµαστε;
– «Μωραίνει όποιος ων βούλεται απολέσαι». Κάποιος που
χάνει κάθε λογική και βαδίζει
στην καταστροφή.
– «Να δούµε τι ψάρια θα
πιάσουµε». Να δούµε πώς θα τα
καταφέρουµε σε κάτι.

– «Να σε κάψω Γιάννη, να σ’
αλείψω λάδι» ή «Να σε χέσω
Γιάννη να σ’ αλείψω µέλι». Το
λέµε γι’ αυτούς που αφού βρίσουν κάποιον, γυρίζουν ύστερα
και τον χαϊδεύουν.
– «Να τρώει η µάνα και του
παιδιού να µη δίνει». Έτσι περιγράφεται πάρα πολύ νόστιµο
φαγητό.
– «Να φάνε σαράντα βλάχοι», «Να φάνε κι οι κότες».
Φαγητό περισσότερο απ’ ότι
χρειαζόµαστε για τους καλεσµένους µας.
– «Να ’µουν το Μάη γάιδαρος, τον Αύγουστο κριάρι, κι
όλο το χρόνο κόκορας και
γάτος το Γενάρη». Συνεχείς
σεξουαλικές επιθυµίες.
– «Να ’σαι καλά τον
Αύγουστο πούνε παχιές οι
µύγες». Ευχή µε δόση ειρωνείας γιατί τον Αύγουστο οι µύγες
είναι πολύ ενοχλητικές.
– «Νίπτω τας χείρας µου».
Αποποιούµε πάσης ευθύνης.
– «Νους υγιής εν σώµατι
υγιές». Το µυαλό ενός ανθρώπου είναι υγιές σε σώµα υγιές.
– «Νυν υπέρ πάντων ο
αγών»Τώρα όλα µόνον για τον
αγώνα.
(Συνεχίζεται)

«∆OΛIΩTIKA»
Όργανο του Eκπολιτιστικού Συλλόγου
∆ολού Iωαννίνων

Aιακιδών 36 T.K. 452 21
Tηλ. 26510/33.728 FAX: 26510/44558
Yπεύθυνος έκδοσης:
∆ηµήτριος Πότσης,
Πρόεδρος Συλλόγου ∆ολού Πωγωνίου
Υπεύθυνος σύνταξης:
Μποντίνης Ιωάννης
Απολλωνίας 21 - 45332 Ιωάννινα
KΩ∆IKOΣ 4587
ΣYNTAKTIKH EΠITPOΠH
Kώστας Mέξης
Γεώργιος Μποντίνης
Iωάννης Mποντίνης
Eλένη Παπακώστα
∆ηµήτριος Πότσης
Bασίλειος Xρήστου
Eλευθέριος Φωτόπουλος
Οι συνδροµές - συνεργασίες
να αποστέλλονται στη ∆/νση:
Πότση ∆ηµήτριο
Αιακιδών 36 – Τ.Κ. 45221 Ιωάννινα
Xειρόγραφα που δηµοσιεύονται ή όχι,
δεν επιστρέφονται.
Oι ενυπόγραφες συνεργασίες εκφράζουν
τις απόψεις εκείνων που υπογράφουν.

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

« ∆OΛ I Ω T I K A »

ΡΙΞΑΝΕ ΛΑ∆Ι ΣΤΟ ΛΥΧΝΑΡΙ
Στράτος Αντώνιος
Τσάµη Έλλη, εις µνήµη
Γεωργίου Ντόντη
Κουβαράς Ιωάννης
Οικονοµίδης Λεωνίδας
Κολέφας Κωνσταντίνος
∆ιαµαντοπούλου Nτίνα
Πότση-Βραβορίτου Λίτσα
Πότση-∆όση Σοφία
& Παύλος (δολλάρια)
Πύλλη-Παππά Αλέκ (Βιβή)
Κωσταράς Γεώργιος
Πότσης Ηλίας
Πότσης Γεώργιος
Γιάνναρου-Χριστοδούλου
Όλγα
Γιάνναρου Αντιγόνη
Φωτόπουλος Ευάγγελος
Φουτσιτζόγλου Κορνηλία
Λιόλιος Παναγιώτης
Τζήµου-Τσιρώνης
Ευφροσύνη
Ζωίδης Νικόλαος του
Γεωργίου
Ζωίδη Λευκοθέα
Καλαγκιά Μαρία
Λιοντοπούλου Βάσω
Παπαλαζάρου Κων/νος
Τσεµπέρη Ηλιάνα
Μούστος Χριστόφορος

30
50
20
15
30
50
20
50
20
50
50
20
50
20
30
50
30
20
50
20
30
25
25
25
60

Ζωίδη Χρυσάνθη
20
Νάτσικας Βασίλειος
20
Στόλη Βασιλική
20
Παπαρούνα-Κωσταρά
Σοφία στη µνήµη των
γονέων της
Ελευθερίου
και Αλεξάνδρας
50
Παπαρούνα
Κωσταράς Χριστόφορος
του Σπύρου
50
Κωσταρά Παναγούλα, εις
µνήµη των γονέων της 50
Ζέρβα Ανθούλα εις µνήµη
Σωτηρίου Ράπτη
50
Καρβούνης (Παπαρούνας)
Γιάννης
50
Ζέρβα Ανθούλα
50
Ζέρβας Ναπολέων
50
Ζωίδης Νίκος
50
Κουκουλάρης Κώστας
50
Μούστου ∆ηµοκρατία
και Ντίνα Τζήµου
30
Μαργιόλης Κώστας
20
Φοίβος Κουβαράς εις
µνήµη Αριστοµένη
Παπακώστα
100
Γεωργακοπούλου Λευκή
εις µνήµην των
γονέων της
50
Kαλαγκιά Eλένη
30

ΠΡΟΣΦΟΡΕΣ ΣΤΗΝ ΕΚΚΛΗΣΙΑ
– Στη µνήµη Γιώργου Ντόντη, πρόσφεραν οι:
Οικογ. Όλγας Γιάνναρου- Χριστοδούλου
Παναγιώτα Κωσταρά
Οικογ.Χριστόφορου Μούστου
Οικογ.∆ηµοκρατίας Μούστου
Ζέρβα – Ράπτη Ανθούλα

€ 50
€ 50
€ 100
€ 50
$ 50

– Στη µνήµη Τούλας Γουρδούκη:
Οικογ.Χριστόφορου Μαργαρίτη και Γιάννη Μποντίνη
Παναγούλα Κωσταρά

€ 100
€ 50

– Στη µνήµη Αριστοµένη Παπακώστα:
Οικογ. Ελένης Μέξη - Παπακώστα
Οικογ. Κώστα Μέξη
Οικογ. Γιάννη Μποντίνη

€ 200
€ 100
€ 30







Βάσω Λιοντόπουλου, στη µνήµη οικείων της
€ 100
Οικογ. Ηλία Πότση στη µνήµη οικείων της
€ 50
Χρυσάνθη Ζωίδου
€ 50
Βασίλειος Νάτσικας
€ 50
Βασιλική Στόλη
€ 50
Τσέβης Παντελής
€ 200
Λευκοθέα Ζωίδη, στη µνήµη συζύγου και γονέων της € 70

Η Eκκλησιαστική Eπιτροπή σας ευχαριστεί θερµά για τις προσφορές σας.
Σας υπενθυµίζει τον τρόπο αποστολής τους. Μέσω τραπέζης,
στο λογαριασµό: Αριθ. 3000100647268 µε όνοµα δικαιούχου
∆άκας Ευάγγελος, Αγροτική Τράπεζα Ελλάδος, ή µε επιταγή στο
όναµα: Γιάννης Μποντίνης, Απολλωνίας 21, Τ. Κ.45332 Ιωάννινα.

10

Kοινωνικά
ΓΕΝΝΗΣΕΙΣ
– Ο Νίκος και η Αλεξάνδρα
Χασκώνη (κόρη του Κοσµά
Μπίτζα), απόκτησαν κοριτσάκι.
– Ο Γιάννης Kαραµανιώλας
και η Nίκη Mποντίνη απόκτησαν
κοριτσάκι.
Στους ευτυχείς γονείς, παππούδες και γιαγιάδες, ευχόµαστε να τους ζήσει.
EYXEΣ
– Στα αγαπητά µας ανήψια
Nίκη και Γιάννη ευχόµαστε να
ζήσει η νεογέννητη κορούλα
τους και να την καµαρώσουν
΄πως επιθυµούν.
Oικογένειες
Γιάννη Λάζου
Γιώργου Mποντίνη
ΒΑΠΤΙΣΕΙΣ
– Στης 16 του Αυγούστου,
στην εκκλησία του Αγίου
Νικολάου ∆ολού, ο Χρόνης και
η Ρίτα Μαργιόλη (παιδιά του
Κώστα και Σοφίας Μούστου),
βάπτισαν το αγοράκι τους και
του χάρισαν το όνοµα Κωνσταντίνος.

ΕΠΙΤΥΧΌΝΤΕΣ
ΣΤΙΣ ΠΑΝΕΛΛΉΝΙΕΣ
ΕΞΕΤΆΣΕΙΣ
– Ο Ζώτος Θωµάς του
Ιωάννη (γιος της Σοφίας
Γουρδούκη)
πέτυχε
στη
Φιλοσοφική Σχολή Ιωαννίνων.
– Επίσης κατά την περυσινή περίοδο εκ παραδροµής
δεν αναφέρθηκε ότι η Ηλιάνα
Καψοκόλη (κόρη της Μαρίας
Καλαγκιά και του Γιάννη
Καψοκόλη), πέρασε στο
Πανεπιστήµιο Αθηνών στο
τµήµα Ψυχολογίας.
Εκφράζουµε τα θερµά µας
συγχαρητήρια στους νέους
φοιτητές και στους γονείς
τους και τους ευχόµαστε
καλές σπουδές.
Mε την ευκαιρία παρακαλούµε εκείνους που τυχόν
παραλείψαµε να γράψουµε,
λόγω µη ενηµέρωσης, να µας
βοηθήσουν να συµπληρώσουµε τον κατάλογο των επιτυχόντων στο επόµενο φύλλο,
στέλνοντας email ή τηλεφωνώντας.

Στους ευτυχείς γονείς, παππού και γιαγιάδες ευχόµαστε
να τους ζήσει.
ΓΑΜΟΙ
– Στις 27 του Αυγούστου,
έγινε στο ∆ολό ο γάµος του
Θεοφάνη Τσέβη (παιδί του
Παντελή και της Φρειδερίκης),
µε την Ελένη Βαρδουλάκη.
Στο νέο ζευγάρι, ευχόµαστε
να ζήσουν ευτυχισµένοι
ΣΥΓΧΑΡΗΤΉΡΙΑ
– Στον ανιψιό µου Λευτέρη
Κωσταρά (γιο του Κώστα και
της Σοφίας), για την απόκτηση
διδακτορικού ∆ιπλώµατος, ειδίκευσης στο γνωστό αντικείµενο
της Μοριακής Βιολογίας, του
εύχοµαι καλή σταδιοδροµία.
Γιώτα Κωσταρά
ΘΑΝΑΤΟΙ
– Πέθανε στα Γιάννενα και
κηδεύτηκε στο Μπισδουνάκι, η
∆ηµητρούλα Γουρδούκη (κόρη
του Λάζαρου Μπότσικου).
– Πέθανε στα Γιάννενα όπου
και κηδεύτηκε ο Αριστοµένης
Παπακώστας (σύζυγος της
Ελένης Μέξη).
– Πέθανε στην Αθήνα όπου
και κηδεύτηκε ο Γεώργιος
Κιντζώρης του ∆ηµητρίου και
της Μαρίας.
ΜΝΗΜΟΣΥΝΑ
Έγιναν στα Γιάννενα:
– Το 40/θήµερο µνηµόσυνο,
της Λευκοθέας Πύλλη και
Αριστοµένη Παπακώστα.
– Το ετήσιο µνηµόσυνο της
Αγλαίας
Αναστασίου
και
Κωνσταντίνου Χρήστου.
– Και στο Μπισδουνάκι, το
40/θήµερο µνηµόσυνο της
∆ηµητρούλας Γουρδούκη.

Εφηµερίδες
και περιοδικά
που λάβαµε
– «Ηπειρωτικό Μέλλον»
– «Ηπειρωτικά Νέα»
– «ΑΠΕΙΡΩΤΑΝ»
– «Νέα Κατσανοχωρίων»
– «Η φωνή του Πωγωνίου»
– «Η φωνή του Γεροπλάτανου»
– «Ο παλµός των Μηλιωτάδων»
– «Η φωνή των Παλαιοχωριτών» (Συρράκου)

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

« ∆OΛ I Ω T I K A »

11

∆OΛIΩTIKA ΠENΘH

APIΣTOMENHΣ ΠAΠAKΩΣTAΣ
Επικήδειος Λόγος
στον Σ/χη Παπακώστα Αριστοµένη
Υπό του Υπτγου ε.α.
Γεωργίου Γκορέζη
Προέδρου της Ένωσης Αποστράτων
Αξ/κών Ιωαννίνων
Η µοίρα µου επεφύλαξε το θλιβερό καθήκον και την πικρή τιµή, να απευθύνω τον
τελευταίο χαιρετισµό, από µέρους της
Ένωσης Αποστράτων Αξκών Στρατού, των
φίλων και συναδέλφων σου, σε σένα, το επίλεκτο µέλος, αξέχαστε συνάδελφε και φίλε
Αριστοµένη Παπακώστα.
Η είδηση του θανάτου σου, συγκλόνισε
φίλους και συναδέλφους. Γιατί όλοι γνωρίζαµε τη θαλερή και ακµαία πνευµατική και
σωµατική σου υγεία, και την θαυµάζαµε.
Για µας ήσουν σε όλα ακαταµάχητος.
Πρώτευσες στην νεαρή ηλικία σου σε αθλητικές επιδόσεις, κυρίως στο δρόµο και το
ποδόσφαιρο. Και ήσουν ανεπανάληπτος σαν
νεαρός υπολοχαγός στην εξάσκηση και προετοιµασία διµοιριών επιδείξεων, όπως περήφανα το διαλαλούσες σε µας τους νεώτερούς σου. Ο θάνατος σου προκάλεσε βαθύτατη οδύνη σε όλους, που είχαν την ευτυχία
να σε γνωρίσουν και να σε αγαπήσουν.
Η επικήδειος ιστόρηση της προσωπικότητας σου εκφεύγει των χρονικών ορίων της
νεκρωσίµου αυτής ακολουθίας.
Συνάδελφε και φίλε Παπακώστα Αριστοµένη. Για εµάς τους συναδέλφους σου
ήσουν πάντα ένα άριστο παράδειγµα προς
µίµηση, στους περισσοτέρους τοµείς της
δράσης σου. Ξεκινώντας από την Άρτα όπου
εργαζόσουνα, πριν εισαχθείς στη Σχολή Ευελπίδων, και αφού αποφοίτησες από τη Σχολή σταδιοδρόµησες στον Ελληνικό Στρατό.
Χρησιµοποίησες τη σταδιοδροµία σου
στο Στρατό για να διδάξεις ήθος και αξιοπρέπεια στους νεωτέρους. Αδιαµαρτύρητα,
σαν άλλος Σωκράτης, ήπιες το 1968 το κώνειο της ανάλγητης αδικίας, που επεφύλαξε
στο πρόσωπο σου η τότε ανώµαλη πολιτική
κατάσταση, και που σου επεβλήθη µόνο και
µόνο επειδή έβλεπες µακριά, και έλεγες την
αλήθεια. Αλλά χάρις στις έµφυτες ικανότητες σου, την απαράµιλλη, τη µοναδική θα
έλεγα υποµονή και επιµονή σου, παρέκαµψες όλες τις δυσκολίες, και είχες το σθένος
να αποφοιτήσεις από µια ακόµα ανώτατη
Σχολή, το Εθνικό Μετσόβιο Πολυτεχνείο.
Αλλά το κυριώτερο είναι, ότι όταν σου
δόθηκε η ευκαιρία αργότερα να αποκαταστήσεις την αδικία στο πρόσωπο σου, όπως
και το εδικαιούσο, αποποιήθηκες να κριθείς
εκ νέου και να αποκτήσεις βαθµούς και αξιώµατα, γιατί, όπως µας έλεγες, τον αξιωµατικό πρέπει να τον διακρίνει η αξιοπρέπεια εν
παντί τόπω και χρόνω.

Παντρεύτηκες την Ελένη και απέκτησες
µαζί της τον µονάκριβο σου γιό, τον Χάρη,
τον οποίο και καµάρωνες µε κρυφή χαρά και
περηφάνια.
Σ’ όλα τα χρόνια της σταδιοδροµίας σου,
τόσο σαν αξιωµατικός όσο και σαν µηχανικός, ήσουν ένας ακούραστος µαχητής. Η
σκέψη και η ψυχική σου διάθεση δεν έλειψαν ποτέ. Ξαφνικά όµως σε πρόδωσε η
µοίρα. Η αγωνιστική σου διάθεση κουράστηκε, όπως τόσο συχνά, δυστυχώς, γίνεται µ’
εκείνους που πιστεύουν στην αξιοκρατία και
την αξιοπρεπή άσκηση του επαγγέλµατος
τους.
Ήσουν συµπαθής και σεµνός, και απολάµβανες της αγάπης και της εκτιµήσεως
των συναδέλφων σου, ανωτέρων και κατωτέρων σου. Ποτέ δεν είπες κακό λόγο για
κανένα, ούτε ακόµα και γι’ αυτούς που σε
έβλαψαν.
Ήσουν έντιµος και µετά πάθους υποστηρικτής του δικαίου, ήσουν ειλικρινής σε
όλους. Ανάλωσες τον εαυτόν σου, χωρίς να
αποκτήσεις υλικά ανταλλάγµατα, πέρα από
την εξασφάλιση των µέσων για µια αξιοπρεπή διαβίωση της οικογένειάς σου.
Αγωνίσθηκες στη ζωή σου σαν καλός
αγωνιστής και απέρχεσαι του κόσµου τούτου αφήνοντας βαθειά την ανάµνηση των

αρετών σου µεταξύ των συνανθρώπων σου.
Απέρχεσαι εκ του πρόσκαιρου τούτου
κόσµου, µε την συνείδηση ήσυχη ότι εκπλήρωσες, παντού όπου ετάχθης, το καθήκον
σου προς την πατρίδα και την κοινωνία.
Θρηνούµε σήµερα τον εκλεκτό φίλο, τον
υπέροχο άνθρωπο, τον ακάµατο και τιµιότατο εργάτη.
Κλαίµε το φως που έσβησε. Τον ήλιο που
χάθηκε.
Ο Αριστοµένης Παπακώστας ανήκε
στους άρχοντες, σ’ αυτούς που δεν τους
αναδεικνύουν οι βαθµοί και οι τίτλοι.
Θεωρώντας ως κύριο εφόδιό του την
αγάπη του κόσµου, ποτέ δε µας λύπησε. Μία
και µοναδική λύπη µας δίνει τώρα, µε το
θάνατό του.
Η φυσιογνωµία του Αριστοµένη Παπακώστα επί µακρόν θα µείνει εναργής και
ζωηρή µεταξύ των ανθρώπων που τον γνώρισαν στην κοινωνία των Ιωαννίνων.
Τα συναισθήµατα όλων, οµόθυµα και ειλικρινή, εκδηλώθηκαν στην νεκρώσιµη αυτή
ακολουθία, στην οποία το πλήθος προσήλθε
πάνδηµο, για να απευθύνει το τελευταίο χαιρετισµό και ασπασµό.
Πονάµε, αλλά αισθανόµαστε περήφανοι
για ό,τι υπήρξες. Σε πείσµα του θανάτου θα
ζεις στις σκέψεις και στις καρδιές µας. Και η
µνήµη, είναι ζωή.
Με τη συναίσθηση της πενιχρότητας των
λόγων µου, τελειώνω, αγαπητέ µας Αριστοµένη, απευθύνοντάς σου, από µέρους
των αξιωµατικών συναδέλφων σου, που
όλους αγάπησες και όλοι σε αγάπησαν, τον
τελευταίο χαιρετισµό, και εναποθέτοντας
ευλαβικά στη σεπτή σορό σου, τον στέφανο
τούτο.
Αιωνία σου η µνήµη, αλησµόνητε και αγαπητέ φίλε και συνάδελφε.

ΑΠΟΧΑΙΡΕΤΙΣΜΟΣ
ΣΕ ΕΝΑΝ ΑΞΕΧΑΣΤΟ ΦΙΛΟ
Αξέχαστε Μένιο,
Οι κατανυκτικές εξόδιες ικεσίες που
αναπέµφθηκαν σε αυτό τον ιερό χώρο
για την εκδηµία σου, πιστεύω πως θα
εισακουσθούν από τον πανάγαθο Θεό,
για την αγνή ψυχή σου. Πάντα σε εκτιµούσα για το εξαίρετο ήθος, την ευγένεια, την προσήνεια και για πολλές
άλλες αρετές που σε διέκριναν.
Εκφράζω τα βαθειά συλλυπητήρια
µου στην σύζυγό σου Ελένη, στον µονάκριβο γιό σου Χάρη και σε όλους τους
οικείους σου και εύχοµαι ο Θεός να τους
ενδυναµώσει για να σηκώσουν το βάρος
της απώλειάς σου.
Θα υπάρχεις πάντα στην µνήµη µας.
Φίλιππος Χριστοδούλου

ΣEΠTEMBPIOΣ 2011

« ∆OΛ I Ω T I K A »

τις 10 Ιουλίου έφυγε από

Στη ζωή ο γιατρός µας

Παναγιώτης Κάπαρος.
Το φοβερό άγγελµα του
θανάτου του µαθεύτηκε µε
µεγάλη συγκίνηση στο χωριό
µας.
Ο Παναγιώτης Κάπαρος
υπηρέτησε για πάρα πολλά
χρόνια στην περιοχή µας
αγροτικός γιατρός. Ήταν ο
γιατρός µε όλη τη σηµασία της
λέξης καθώς και ο γιατρός µε
τις πολλές ειδικότητες.
Παρόλα που επιστηµονικά
ήταν παθολόγος στον τόπο
µας εκτελούσε και χρέη άλλων
ειδικοτήτων όπως οδοντιάτρου, χειρουργού, ωτορινολαρυγγολόγου, ψυχολόγου ακόµη και µαιευτήρα. Τούτα τα
αναφέρω από προσωπική µου
πείρα. Όταν κάποτε µου έτυχε
κάτι πολύ σοβαρό µε κίνδυνο
της ζωής µου ο Παναγιώτης
Κάπαρος ξενύχτισε πάνω από
το κεφάλι µου και µε τις επι-

12

ΠΑΝΑΓΙΩΤΗΣ ΚΑΠΑΡΟΣ
στηµονικές
του
γνώσεις
κατόρθωσα και το ξεπέρασα.
Επίσης κάτι που θα µου
θυµίζει για πάντα τον γιατρό
είναι ο γιος µου, που τώρα
έγινε άνδρας. Όταν ξαφνικά
στο χωριό µε πιάσανε οι πόνοι
του τοκετού ο Κάπαρος, ήταν
εκείνος που ανέλαβε τον τοκετό µε µεγάλη επιτυχία, παρόλα
τα υποτυπώδη µέσα που είχαµε.
Θα ήταν παράλειψη τιµώντας την µνήµη του αν δεν
αναφέρω ένα γεγονός της
οικογενείας. Το 1964 ο πατέρας µου είχε νοσηλευτεί στα
Γιάννενα στο νοσοκοµείο.
Όταν βγήκε από το νοσοκοµείο ήρθε µε το λεωφορείο
µέχρι την Πωγωνιανή γιατί δεν
ήταν ηµέρα που είχε δροµολόγιο στο χωριό. Έτσι έπρεπε να
περπατήσει από τη χαράδρα

αν και δεν είχε το κουράγιο.
Τα ταξί τότε ήταν ανύπαρκτα στον τόπο µας καθώς και
τα Ι.Χ. µετρηµένα στα δάχτυλα.
Ο Κάπαρος τότε για καλή
µας τύχη που βρέθηκε στου
Τόµου, προσφέρθηκε να τον
µεταφέρει µε το αυτοκίνητό
του στο χωριό.
Ήταν µια πράξη που µας
έµεινε αξέχαστη την δύσκολη
εκείνη ηµέρα.
Όταν πάλι κάποια εποχή
βρέθηκα στην Αθήνα αναφέροντας το όνοµα του γιατρού
Κάπαρου, µια οµάδα γιατρών
µου είπαν: «εσείς έχετε καθηγητή γιατρό, είστε πολύ τυχεροί».
Ο Παναγιώτης
Κάπαρος
εκτός από όλα αυτά ήταν και ο
γιατρός Άνθρωπος.
Απλός, καταδεχτικός πάντα

µε το χαµόγελο, εκείνο το
χαµόγελο που φώτιζε το πρόσωπό του και σε έκανε να
παίρνεις το θάρρος να νοµίζεις
πως µιλάς και λες το πρόβληµά σου σε έναν καλό σου φίλο.
Αξιώθηκε έτσι να ζήσει µια
ήρεµη και έντιµη ζωή να χαρεί
τα παιδιά του και εγγόνια του
που υπεραγαπούσε καταξιωµένα στην ζωή.
Αυτός ήταν ο γιατρός µας
Παναγιώτης Κάπαρος που
τίµησε
τον
όρκο
του
Ιπποκράτη και έκανε έργο
ζωής την αγάπη του για την
επιστήµη και τον τόπο που τον
γέννησε.
Ας είναι ελαφρύ το χώµα
της Πωγωνιανής που σε σκέπασε αγαπητέ µας γιατρέ, θα
ζεις πάντα στην σκέψη µας για
όλα όσα µας πρόσφερες στη
ζωή σου.
∆ολιώτισσα

Στο πέρασµα του µεταξιού

(στη µνήµη της µητέρας µου Ευτυχίας Κωσταπαπά)
Σε µια γενιά διχασµένη διαµελισµένη
Έτυχε να πορευτείς
Μια γενιά στερηµένη και προδοµένη
Από εχθρούς ακόµα κι από φίλους…
Τ’ αδέρφια σε αντίπαλα στρατόπεδα
Η Πατρίδα κοµµένη στα δύο
Κι η ψυχή της µάνας
Σαν το πιο πικρό ηπειρώτικο µοιρολόι
∆ίπλωσε η άµοιρη τα χέρια της στο στήθος
Κι ούτε λυγµός ούτε δάκρυ
Μονάχα απέραντος καηµός
Στο άυπνο βλέµµα της
«Ευτυχία» είπε σχεδόν ψιθυριστά
«Εγώ δεν συµφωνώ, µα εσύ ξέρεις…»
Μ’ ένα πικρό φιλί αποκρίθηκες
Έριξες µια τελευταία µατιά κάτω στο χωριό
Και βιαστικά ανηφόρησες σ’ εκείνο το µονοπάτι
Τόσο µακρύ ίσαµε τριάντα πέντε χρόνια…
Ποτέ δεν την ξαναείδες από τότε
Υπέκυψε στη θλίψη λίγα χρόνια µετά
Κι εσύ Πολιτικός Πρόσφυγας
Στη µακρινή Τασκένδη
Κάπου εκεί
Στα βάθη της Ασίας
∆εν έπαψες µερόνυχτα να κουβαλάς
Τις ενοχές µιας λαβωµένης ιστορίας
Και να πετάγεσαι τις νύχτες
Απ’ τους κρότους δυνατούς των πυροβολικών
Κι από την εµµονή της καταδίωξης
Του ίδιου του θανάτου

Στις χιονισµένες κορυφές
Του Γράµµου και του Βίτσι…
Πάνω στα παγωµένα υψώµατα
Σε χακί παντελόνι και µια χλαίνη
Έκρυψες το νεανικό σου σώµα
Ζώθηκες µε φυσίγγια
Και µ’ ένα όπλο στο χέρι εντάχτηκες
Στη µονάδα του πυροβολικού
Ήταν τότε που η ζωή ταυτίστηκε µε τον
εφιάλτη
Και θέριζε αλύπητα ο θάνατος παντού
Ήταν τότε που στέρεψαν τα δάκρυα για το
στερνό αντίο
Κι ο ήλιος πια δεν ζέσταινε κανέναν…
Αύγουστος του ’49 τελευταία µάχη στο
Κάµενικ
Αναγκαστική οπισθοχώρηση στα αλβανικά
εδάφη
Οκτώβριος του 49 τέλος στις εχθροπραξίες
µε διάγγελµα
Της Προσωρινής Κυβέρνησης των ανταρτών
«Ο ∆ΣΕ δεν κατέθεσε τα όπλα, µονάχα τα
έθεσε παρά πόδα…
Σταµάτησε την αιµατοχυσία για να σώσει
την Ελλάδα από την ολοκληρωτική
εκµηδένιση…»
Αποπνικτικά αµπάρια πλοίων µες στα µαύρα
πελάγη
Ατέλειωτες ράγες συρµών σε άγνωστες
στεριές

Η οδύσσεια χιλιάδων ελλήνων µαχητών
Στα χνάρια του Μεγάλου Αλεξάνδρου
Στο πέρασµα του µεταξιού
Όχι δεν πήγαν για να υποτάξουν τους βαρβάρους
Για να κατακτήσουν πήγαν τη ζωή…
Στα παγωµένα εργοστάσια και οικοδοµές
Ξεκινήσατε όλοι µαζί.
Στην Τασκένδη
Μικροσκοπικές εστίες για ύπνο
Κοινές τουαλέτες και µια βρύση
Και τόση µα τόση δίψα για ζωή
Καθώς χορτάτοι από µίση και πολέµους
Κι εσύ µε το πρώτο σου µισθό
Αγόρασες ένα ύφασµα µεταξωτό
Μες στα στενά της παλιάς πόλης
Να ράψεις το πρώτο σου φουστάνι
Και να θυµηθείς πως ήσουν γυναίκα
Και να πιαστείς ξανά απ’ τη ζωή…
Εκεί στην Τασκένδη .
Όλοι µαζί
Ξεριζωµένοι και τόσο νέοι
Πιασµένοι χέρι-χέρι τα βράδια
Όταν η νοσταλγία γινόταν αβάσταχτη
Στήνατε χορούς και λέγατε τραγούδια
Της Πατρίδας
Πόσο µακρινή ήταν πια
Πόσο ποθητή ήταν…
Ελένη Καλαγκιά