Predmet: Informatika

Tema: Obrada slika

Autor:
Stefan Savić

Profesor:
Timotić Tanja

Datum: 05.06.2011 god.

.8 10..12 broj strane 2 . REPREZENTACIJA I MODELOVANJE SLIKE …………….………….6 10.….5 10.3 5.3 4.9 10.8 10..…….…6 10.…………….4 Označavanje dela……………………………………………………………….4 9...4 10...Obrada slika SADRŽAJ 1...11 10...……….9 Otklanjanje nečistoća……………………………………………………….…...…….….…6 10.………………………………2 3.….3 Kompresovanje digitalne slike ………………………………………….………….8 Histogram …………………………………………………………………….…….9 10.15 Kontrast i osvetljenje…………………………………………………….4 8. ELEMENTI SISTEMA ZA OBRADU SLIKE………………….11 Položaj slike ……………………………………………………………..………………..….6 10.. RESTAURACIJA SLIKE ……………………………………….....…..…...…………..4 7.………3 6.2 Grafički programi ……………………………………………………..14 Menjanje dubine boje ……………………………………………...…8 10.……………..UVOD ………………………………………………..………….10 Promena određene boje …………………………………………………….12 Spajanje slika …………………………………………………………….... ANALIZA SLIKE …………………..1 Osnove obrade ……………………………………………………….……. KOMPRESIJA SLIKE ……………………………………………. LITERATURA & SAJTOVI …………………………………………...….…….6 Menjanje veličine …………………………………………….…..…………...7 10.….…………….7 Izdvajanje dela …………………………………………………….…………..11 11..……….………………….…. REKONSTRUKCIJA SLIKE IZ PROJEKCIJA ……….……………………………………………….5 10..…………..5 Slojevi …………………………………………………………………………. PRAKTIČNI DEO OBRADE SLIKA ………………………………..10 10.10 10 13 Specijalni efekt ……………………………………………………………... POBOLJŠANJE SLIKE ………………………………………….SADRŽAJ……………………………………………………………………………1 2.

digitalna obrada slike intenzivno koristi u medicini za obradu i popravku kvaliteta rendgenskih i ultrazvučnih slika. Druge važne primene digitalna obrada slike je našla u fizici. Posle toga. U poslednjih desetak godina digitalna obrada slike je našla primene i u filmu. gde ranije nije mogla biti korišćena zbog visoke cene. metodi za restauraciju slike. 1964. kao najčešćeg ulaza u sistem za obradu slike. Osim sa kamere. uređaja za medicinsku dijagnostiku. Osim toga. U najvećem broju slučajeva ulazna slika u sistem za obradu slike potiče iz vidljivog dela spektra. robotici. itd. biologiji. a posebno mikroprocesora i integrisanih digitalnih procesora signala. Zbog toga se u širem smislu. televiziji. izlazni podaci mogu biti prikazani i u obliku fotografije ili filma. proizvodnji muzičkih spotova i reklama.Iako su ulazni i izlazni signali iz sistema za obradu slike veoma raznovrsni. astronomiji. digitalna obrada slike je postala nezaobilazan deo obrade podataka sa raznih satelita i sondi za istraživanje svemira. metodi za analizu slike i metodi za rekonstrukciju slike iz projekcija. digitalna obrada slike počela je da prodire i u mnoge druge oblasti. Digitalna obrada slike vodi poreklo iz ranih dvadesetih godina ovog veka. a u nekim primenama i u vidu numeričkih podataka. Tako se. sistemima za automatsko upravljanje. na primer. Uvođenjem elementarnih tehnika digitalne obrade slike znatno je skraćen proces prenosa slike i popravljen kvalitet. slike mogu poticati sa satelita i drugih letelica. god. telekomunikacionih uređaja za prenos. kao i njihove primene. metodi za poboljšanje slike. tek je sa usavršavanjem računarske opreme i početkom istraživanja svemira došlo do naglog razvoja digitalne obrade slike. 3 . Zbog toga 2 1. geologiji. digitalni računar je prvi put iskorišćen za popravku kvaliteta slika Meseca dobijenih sa svemirske sonde “Ranger 7”. sonara i drugih uređaja. Slike koje se obrađuju mogu imati različito poreklo. memorijskih medijuma za skladištenje. Izlazni signal iz sistema za digitalnu obradu slike je najčešće nova slika koja se prikazuje na video monitoru. kontroli proizvoda u industriji. pa čak i u arheologiji i rekonstrukciji umetničkih dela. mnogi algoritmi za obradu su isti iako se koriste u veoma različitim oblastima. Osnovi digitalne obrade slike se svi metodi koji se koriste u digitalnoj obradi slike mogu svrstati u svega šest oblasti: metodi za reprezentaciju slike.Obrada slika 2. termin digitalna obrada slike koristi i za obradu bilo kakvih dvodimenzionalnih podataka. metalurgiji. kriminalistici. Zbog toga je digitalna obrada slike godinama bila sinonim za veoma skupu i visoku tehnologiju i kao takva dostupna samo malom broju istraživačkih laboratorija u svetu. mada u nekim slučajevima predstavlja dvodimenzionalni signal iz nevidljivog dela elektromagnetskog spektra. Mada je u kasnijem periodu došlo do znatnog napretka u tehnikama prenosa i rekonstrukcije slike. Međutim. prva primena digitalne obrade slike bila je za kodovanje slika koje su prenošene kablovskom vezom preko Atlantskog okeana i rekonstruisane na prijemnoj strani. radara. itd. Naime.UVOD Digitalna obrada slike predstavlja skup metoda za obradu slike pomoću računara. metodi za kompresiju slike. za trodimenzionalnu rekonstrukciju organa u tomografiji i nuklearnoj magnetskoj rezonansi. sa naglim razvojem elektronike i računarske tehnike.

apsorpcione karakteristike tkiva (kod rendgenskog snimanja). 4 . RESTAURACIJA SLIKE Restauracija slike se takođe koristi da bi se poboljšao kvalitet slike. kao i od primene poboljšane slike. temperaturu objekata na sceni (kod infracrvenih kamera). bojenje slike. U principu se poboljšanjem ne popravlja informacioni sadržaj slike. uklanjanje šuma čiji je statistički model poznat. itd. mada ova pretpostavka nije uvek ispunjena. REPREZENTACIJA I MODELOVANJE SLIKE Osnovni problem reprezentacije slike je karakterizacija veličine koju predstavlja jedan element slike. gde se smatra da je slika sačinjena od više objekata. Poseban problem predstavlja reprezentacija i modelovanje sekvenci slika. zavisno od porekla. ali i od procesa prostorne i amplitudske diskretizacije (tj. Slika se najčešće modeluje statistički pomoću statističkih karakteristika prvog i drugog reda. Za razliku od prethodno pomenutih metoda za poboljšanje slike. 5. Mnogo viši nivo modelovanja se koristi u analizi slike. metodi restauracije su mnogo kompleksniji i obično se ne izvršavaju u realnom vremenu. već se olakšava korišćenje postojećih informacija. Tipični primeri 1. Metodi za poboljšanje slike su brojni. POBOLJŠANJE SLIKE Kod metoda za poboljšanje slike osnovni cilj je da se promene neke karakteristike slike tako da ona bude pogodnija za prikaz na monitoru ili za dalju analizu. koji se koriste za bolji opis sadržaja slike. Važan problem reprezentacije slike je vernost kojom slika opisuje posmatranu fizičku pojavu. 4. radi se o funkciji u trodimenzionalnom prostoru. Slika. jer mnogo zavise od uslova pod kojima je slika dobijena. a model definiše veze objekata na sceni. izoštravanje slike. Vernost reprezentacije zavisi od kvaliteta senzora koji se koristi u kameri. Najčešći metodi za poboljšanje slike su poboljšanje kontrasta. Osnovi digitalne obrade slike 3 restauracije odnose se na korekciju geometrijskih izobličenja optičkog dela kamere. korekciju smanjene oštrine slike usled pokreta ili defokusiranja kamere. a u nekim drugim se pikseli tretiraju zavisno od svoje okoline. itd. itd. itd.Obrada slika 3. refleksione karakteristike tkiva (kod ultrazvučnih snimaka). eliminacija šuma. kompresiju sadržaja. popravku njenog kvaliteta. Za metode poboljšanja slike je karakteristično da su najčešće veoma jednostavni tako da se mogu izvršavati i u realnom vremenu. Zbog toga su mnogi postupci za poboljšanje slike interaktivni ili adaptivni. Reprezentacija slike se bavi i raznim postupcima transformacije slike. gde se kao promenljiva pojavljuje i vreme. koji se kraće naziva piksel ili pel. odabiranja i A/D konverzije). Kod nekih metoda svaki piksel slike se tretira nezavisno od ostalih. Pri tome se često koristi pretpostavka o stacionarnosti slike. U uskoj vezi sa problemima reprezentacije slike su i postupci modelovanja slike. odnosno. može predstavljati osvetljenost objekata na sceni (ako je dobijena kamerom osetljivom na vidljivi deo spektra). ali u slučajevima kada je degradacija slike poznata ili kada se može formirati model degradacije.

Na primer. computer vision).01 mm. Analiza slike se sastoji iz više postupaka koji u izvesnoj meri oponašaju proces percepcije (opažanja) kod čoveka. stepen kompresije ove druge grupe metoda znatno je veći. U ovu grupu postupaka spadaju postupci za izdvajanje ivica. ELEMENTI SISTEMA ZA OBRADU SLIKE Mada struktura sistema za digitalnu obradu slike u značajnoj meri zavisi od njegove namene. postupci za identifikaciju objekata na sceni. ako je rezolucija filma 0. za predstavljanje takve slike potrebno je 256 kB. Složeniji primeri analize uključuju i prepoznavanje oblika i koriste se u robotici i u širokoj oblasti poznatoj pod nazivom mašinski ili veštački vid (engl. ima oko 10 na sedmi elemenata. Druga grupa metoda kompresije vrši kompresiju uz gubitak beznačajne količina informacija. razvijen je veliki broj metoda kompresije. astronomiji. zahteva oko 10 MB. Jednostavni primeri analize slike su nadzor automatskih proizvodnih linija u industriji. postupci segmentacije. Ako se svaki piksel predstavi sa 8 bita. Za kompresiju podataka kod sekvenci slika takođe je razvijen veliki broj metoda. potrebno je primeniti neke tehnike kompresije. Slični su problemi ako sliku ili video signal treba zapamtiti na nekom memorijskom medijumu.Obrada slika 6. Računar je spregnut sa ostalim delovima sistema od kojih su najvažniji: memorija. video monitor. TV sekvenca. Da bi prenos i uskladištenje slika bio tehnički moguć i ekonomski isplativ. Ova grupa tehnika je najveću primenu našla u medicinskim uređajima (razne vrste skenera). 9. S obzirom na značaj i potrebu za kompresijom podataka u slici. 8. Prenos ovako velikih količina podataka telekomunikacionim kanalima predstavlja ozbiljan problem. kamera sa 5 . ali i u nedestruktivnom ispitivanju materijala. Još veća količina podataka sreće se kod sekvenci slika. čije je trajanje 1 s. osnovne komponente sistema su u većini slučajeva povezane. Jedna grupa metoda kompresije redukuje broj bita za reprezentaciju slike bez ikakvog gubitka informacija. 7. jedna standardna filmska slika. Osnovnu komponentu sistema predstavlja računar koji vrši obradu slike. itd. čije su dimenzije 24 mm × 36 mm. automatska analiza slika u biomedicini. ANALIZA SLIKE Analiza slike se sprovodi radi utvrđivanja kvantitativnih karakteristika objekata na slici i njihovih međusobnih odnosa. itd. KOMPRESIJA SLIKE Slika sadrži ogromnu količinu podataka. Osnovi digitalne obrade slike dvodimenzionalnih) projekcija. Naravno. kojima se smanjuje broj bita potreban za reprezentaciju slike. REKONSTRUKCIJA SLIKE IZ PROJEKCIJA Rekonstrukcija slike iz projekcija je posebna grupa postupaka restauracije kojima se rekonstruiše dvodimenzionalni (ili višedimenzionalni) objekat iz više jednodimenzionalnih (ili 4 1. Jedna standardna digitalna slika rezolucije 512 × 512 piksela ima oko 256 000 elemenata. koje omogućavaju vrlo veliki stepen kompresije čime je omogućeno uskladištenje i prenos video signala u digitalnoj formi. itd.

Obrada slika uređajem za digitalizaciju. montiranje. Memorija služi za trajno uskladištenje digitalnih slika u matričnom formatu. uređaji za snimanje na analogni optički disk. ulazni uređaji. analogni video rikorderi. U praksi se kao memorijski medijumi najčešće koriste magnetski medijumi (disk. medicini i forenzici. Ipak. itd. Treba napomenuti da danas postoje i kamere sa ugrađenim A/D konvertorom. To su. Pošto je u većini sistema za digitalnu obradu slike potrebno prikazati obrađenu sliku operateru sistema. koje kao izlaz direktno daju digitalni signal. 6 . poboljšavanje i razmeravanje slike. digitalni video rikorderi. video printeri za izradu fotografija. senzori medicinskih uređaja. kod većine savremenih sistema još uvek se koriste kamere sa analognim izlazom koji je kompatibilan sa nekim TV standardom. da bi se neka digitalna slika promenila ili poboljšala na mnogo načina. svetlini i ostalim postavkama neke digitalne slike. kao što su razni laserski ili ink-džet štampači (crno beli ili u boji). za tu svrhu se koristi poseban video monitor visoke rezolucije sa ekranom većih dimenzija.1 Osnove obrade Rasterske slike se u računaru skladište kao mreže piksela. zatim optički diskovi (CD-ROM i digitalni optički disk). Naravno. analogni video rikorderi. Najčešći uređaji za komunikaciju računara sa operaterom su računarski monitor. uređaji za izradu slajdova. odnosno čitave slike. digitalni video rikorderi. Ostali ulazni uređaji služe za alternativne načine unošenja slika u računar. diskete. Računarski sistem takođe treba da ima još jedan manji monitor lošijih karakteristika preko koga operater komunicira sa računarom. 10. Kamera sa uređajem za digitalizaciju predstavlja osnovni uređaj za unos digitalnih slika u računar. i znatno ređe traka). Znatno ređe se koriste džojstik. itd. dok deo za digitalizaciju slike predstavlja komponentu sistema za obradu slike. nestandardne kamere. Obrada digitalnih slika se koristi u nauci. izlazni uređaji i uređaji za komunikaciju sa operaterom. grafička tabla i slični uređaji. Izlazni uređaji takođe mogu biti veoma raznovrsni. Pikseli sadrže informacije o boji. kao i preko lokalne računarske mreže ili Interneta. tastatura i miš. slika se može uneti u računar i u digitalnom obliku pomoću izmenljivih memorijskih medijuma. dok imamo i vektorske grafičke programe koji su više stvoreni za pravljenje novih i drugačijih slika u vektorskoj grafici. Za tu svrhu se koriste posebni programi koje nazivamo vektorski i rasterski grafički softver koji služe kao alat za menjanje. Grafički programi mogu menjati te piksele.razne vrste skenera. Za to služe rasterski grafički programi. konvertori filmske slike u TV sliku. PRAKTIČNI DEO OBRADE SLIKA Obrada digitalne slike je postupak menjanja detalja na nekoj digitalnoj fotografiji. pre svega. 10. Najvažniji među njima su uređaji za izradu čvrstih kopija slike.

4 Označavanje dela Označavanjem jednog dela slike i radom na tom delu ne utičete na ostatak slike. virtuelne olovke. od onih jednostavnih (kojima je moguće vršiti okretanje ili razmeravanje slike) pa sve do veoma detaljnih programa koji imaju jako detaljne algoritme sa mnogo opcija za rukovanje digitalnom slikom. tako da se na internet obično postavlja sažeta grafika koja je često slabijeg kvaliteta nego original. grupisati ih i tako dalje. promeniti samo jedan da ne utiče na drugi. maskiranje. Veoma često se prave kompromisi na ovom polju.5 Slojevi Jedna od važnijih osobina svakog grafičkog programa jesu slojevi (layer). lasso.3 Kompresovanje digitalne slike Mnogi formati slika koriste tehniku komprimovanja za smanjivanje veličine grafičkog podatka. to su marqee alat. 10. Primjer sažetog formata je JPEG format koji pokušava smanjiti veličinu podatka uz neprimetne gubitke kvaliteta slike što nije uvek slučaj (zavisi od nivoa komprimovanja). Osnovna funkcija svakog grafičkog programa je mogućnost odabira ili isecanja označenog dela slike. Poznati rasterski grafički programi su Adobe Photoshop. 10. Tako je moguće napraviti promene na samo jednom delu slike koji neće uticati na čitavu sliku.Obrada slika 10. Grafički program je u mogućnosti sakriti jedan sloj slike. kao i vađenje na osnovu boje. 7 . Doslovno jedan grafički program može imati neodređeni broj slojeva od kojih se sačinjava celina odnosno slika. takav je PNG format. Postoje i algoritmi komprimovanja koji ne umanjuju kvalitet slike. 10.2 Grafički programi Postoji čitav niz raznih grafičkih programa. Mogućnosti grafičkih programa Ispod ćete videti neke najpoznatije mogućnosti koji mogu izvoditi grafički programi nad digitalnim slikama. Paint Shop Pro i potpuno besplatni GIMP. Postoji nekoliko alata pomoću kojih se ovo radi. alfa alat. kanalno-bazirano vađenje. kao i stopiti dva sloja u jedan.

a neretko se dešavalo da je fotoaparat u nemogućnosti da prozivede dovoljno veliku sliku pa se slika dodatno uvećavala u grafičkom programu što je umanjivalo kvalitet slike. 8 . Prikaz rada sa slojevima u grafičkom programu Photoshop. pokazane tehnike spajanja jednog sloja sa drugim kao i sakrivanja pojedinačnog sloja 10. a i sama slika je nepregledna jer prelazi dimenzije monitora i njegove prirodne rezolucije.6 Menjanje veličine Skoro svaki grafički softver može menjati veličinu ili rezoluciju neke slike.Obrada slika Ovo je jedna od najvažnijih mogućnosti jer omogućava lagano i efikasno rukovanje slikom bez da se učini neka nepovratna akcija koja će uništiti celu sliku. Zato grafičari cene digitalne fotoaparate koji mogu proizvesti veću sliku. U uređivanju grafike nekih novina ili časopisa zahteva uvećavanje slike. što se očitava u megapikselima (mpx). Većinom se to koristi kod smanjivanja slika koje su velike rezolucije. zavisno od kvaliteta kako je odrađen. jer nema smisla postavljati veliku sliku na internet jer se u protivnom slika sporije učitava kod korisnika sa sporijom vezom. Takođe je moguće dodatno isprobavanje raznih efekata i promena bez diranja same slike. taj se sloj kasnije može ukloniti ili ostaviti. kao i prateće slike i grafika u većim rezolucijama nego što smo navikli. Za obični A4 papir koji se koristi u časopisima je potrebna računarska rezolucija od 2480x3508. zbog toga veličina takvih dokumenata (jedne stranice) iznosi skoro 50 Megabajta u svom orginalnom formatu. jer pikseli nisu iste jedinice kao uobičajene metričke (kao što je centimetar).

8 Histogram Grafički programi imaju i slikovni histogram neke digitalne slike. Isečena slika cveta Histogram 10.7 Izdvajanje dela Pomoću grafičkih programa moguće je doslovno izrezati deo jedne slike koji će kasnije i sam postati nezavisna slika. Uklanjanja neželjenih delova 9 . Algoritmi u grafičkim programima omogućuju montiranje svetline svakog piksela.9 Otklanjanje nečistoća Grafički programi su nekoj meri u mogučnosti otkloniti smetnje sa neke slike. Cela slika Cvet isečen iz slike 10.Obrada slika 10. Najčešće takve slike budu popunjene takozvanim tačkicama (noise) koje su rezultat slikanja u slabom osvetljenju. Tako je moguće postići bolje rezultate i kvalitet slike. Pomoću ove tehnike se poboljšava kompozicija slike. To se koristi i kod rezanja neželjenog dela jedne slike. Histogram prikazuje vrednost osvetljenja pojedinačnog piksela.

Slike se mogu prevrtati i preslikavati.10 Promena određene boje Grafički programi mogu promjeniti određenu boju nekog predmeta u slici. Također moguće ih je zakrivljavati. Primer menjanja određene boje.Obrada slika Pomoću grafičkih programa moguće je ukloniti neželjene delove neke slike.11 Položaj slike Grafički programi su u mogućnosti montaže slika da se ona okreće u bilo kojem uglu i položaju. te im mijenjati perspektivu. koristeći se "clone" alatom ali i pomoću ručnog samostalnog rada Original Uklonjeno granje sa vrha slike 10. orginalne koja se nalazi na desnoj strani 10. Primeri okretanja slike 10 .

1910 10. efekte. teksturne itd. Program može primeniti umetničke.13 Specijalni efekt Skoro svi grafički programi mogu stvarati neke specijalne i neobične efekte koje rezultiraju zanimljivim ishodima.12 Spajanje slika Moguće je spajati 2 ili više nezavisnih slika ili delova slika u jednu celinu. John i Bertha Phillips .Obrada slika 10. 11 . geometrijske.

16. Takođe je moguće pretvoriti sliku u 8 bitnu .Obrada slika Primer specijalnih efekta koji se mogu dodati na sliku ili sloj 10.crnobelu. 256 boja. JPEG i PNG slike imaju mogućnost od 16. kao i sa 16 miliona boja. najčešće su one sa 2.7 miliona boja.15 Kontrast i osvetljenje 12 . Primer pretvaranja slike u crnobelu 10.14 Menjanje dubine boje Moguće je i promijeniti dubinu boja.

Mass. pomoću njih se povećava ili smanjuje osvetljenje ili kontrast neke slike..wikipedia. Prentice Hall...B.. pomoću ove tehnike se može unaprediti kvalitet slike kao njen tonski balans. Digital Image Processing: Concepts. Shure. Montiranje boja je jedna od najosnovnijih opcija. NJ. Veoma je lako i odstranjivanje efekta crvenih očiju. Algorithms. 3rd Ed. Englewood Cliffs.org/wiki/Obrada_digitalne_slike http://www.K. [2] Jain. [3] Lim.Obrada slika Ove opcije imaju i najjednostavniji grafički programi. Addison-Wesley Publ. Image Processing Toolbox User’s Guide. Digital Image Processing. To se koristi kod glađenja portreta... LITERATURA & SAJTOVI [1] Gonzales. Berlin Heidelberg. Englewood Cliffs. Postoje i komplikovanije procedure kao što je mešanje boja.C. http://bs.. 11. Prentice Hall. C. R. The MathWorks Inc. 1989. odnosno pozadinu portreta da bi se osoba na slici istakla. Natick. Reading.. Comp... [5] Thompson. 1995. Springer-Verlag. L.. P. [4] Jähne. Wintz.S. Two-Dimensional Signal and Image Processing. and Scientific Applications.M. MA. J. NJ. 1990. A. 1995. Fundamentals of Digital Image Processing.splashup. Izoštravanje i glađenje Pomoću grafičkih programa je moguće izoštravati i mutiti sliku na više načina.com 13 . 1977.

picnik.com 14 .Obrada slika http://www.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful