You are on page 1of 54

Systemy CAD

W1
Konsultacje

pok. 120X, MiBM


czwartek: 1115 - 1245
tel.: 061 665-27-18
anna.karwasz@put.poznan.pl

Zaliczenie wykładów:
Sprawdzian końcowy na ostatnich zajęciach

Zaliczenie ćwiczeń:
Ocena wykonanych rysunków w czasie zajęć
Sprawdzian praktyczny

2
Literatura

1. Bober A., Dudziak M., Zapis konstrukcji


2. Dobrzański T., Rysunek techniczny maszynowy, WNT,
Warszawa 2004
3. Feld M., Projektowanie w automatyzacja procesów
technologicznych części maszyn, WNT, Warszawa 1994
4. Feld M., Technologia budowy maszyn, PWN, Warszawa
1993
5. Pikoń A., AutoCAD
6. Weiss Z., Techniki komputerowe w przedsiębiorstwie,
WPP, Poznań 1998

3
Plan zajęć

 Definicja CAD
 Systemy wspomagające grafikę inżynierską
 Rys historyczny
 Grafika rastrowa, wektorowa, prezentacyjna
 Modelowanie w systemach CAD
 Współrzędne
 Opis programu AutoCAD
 Zastosowanie
 Formaty arkuszy
 Rodzaje linii
 Podziałka

4
Definicja CAD

CAD (Computer Aided Design) -


komputerowo wspomagane
projektowanie

5
Systemy wspomagające

 Auto CAD
 Mega CAD
 Pro DESKTOP
 Solid Works
 Pro Engineer
 Catia
 Mechanical Desktop
 SolidEdge
 CADDS5
 I-DEAS

6
Są to narzędzia i techniki wspomagające prace
w zakresie projektowania, modelowania
geometrycznego oraz tworzenia i
opracowywania dokumentacji konstrukcyjnej,
w tym struktury produktu i list
kompletacyjnych.

Systemy CAD są też stosowane do opracowywania


dokumentacji technologicznej (karty i
formularze operacji technologicznych wraz ze
szkicami), przeznaczonej do obróbki na
konwencjonalnych obrabiarkach.

7
8
Rys historyczny
Systemy CAD w początkowych fazach rozwoju były
nazywane systemami Computer Aided Drafting

Pierwszy wyświetlacz o matrycy 256 punktów


powstał w roku 1948.

Pierwszy program CAD, przeznaczony do


interaktywnej pracy, opracował D.T. Ross
w roku 1954.

12
System posługiwał się wektorową grafiką punktową
(długość wektora równa 0) oraz tzw. działkiem
świetlnym, później nazywanym piórem.

W latach1956 do 1959, w USA, rozpoczęto prace


nad 5-osiowymi systemami sterowania
obrabiarek i zasady grafiki wektorowej
przeniesiono na te zagadnienia. Powstały
zasady opisu i prezentacji graficznej modeli 3D,
a w roku 1959 powstał pierwszy ploter do
prezentacji grafiki 3D, z możliwością
przedstawiania rysunków przestrzennych.

13
W kolejnych latach następowały dalsze etapy
rozwoju systemów CAD:

 lata 1960-1965: wprowadzenie linii ukrytych,


skalowanie, obroty, pióro świetlne oraz pierwsze
stacje graficzne zorientowane na CAD;

 lata 1973-1980: wprowadzenie objętościowych


modeli 3D oraz zasad modelowania powierzchni
swobodnych na podstawie tzw. splinów (Bezier,
Coons), opracowanie i zatwierdzenie pierwszych
norm dotyczących przetwarzania graficznego oraz
neutralnych formatów wymiany danych, normy IGES
lnitial Graphic Exchange Standard umożliwiających
uporządkowanie zasad i standardów budowy
graficznych urządzeń wejścia/wyjścia.

14
 lata osiemdziesiąte: rozwinięcie standardu IGES oraz
włączenie systemów CAD do zasad modelowania
produktu i projektowania technologicznego oraz
planowania i sterowania produkcją. Integracja
geometryczna i funkcjonalna z systemami CAPP, CAM
i PPC oraz prace nad normą STEP;

 lata dziewięćdziesiąte: dalsza integracja w otwarte


wielofunkcyjne systemy o rozproszonej strukturze
danych, zarządzanie dokumentacją, wyposażenie
systemów CAD w moduły sztucznej inteligencji
i integracja z systemami ekspertowymi, obiektowe
podejście w przetwarzaniu graficznym, coraz szersze
zastosowanie techniki tzw. features, nazywanych
w literaturze polskiej obiektami elementarnymi,
i pełna integracja z systemami EDM/PDM.

15
Grafika rastrowa, wektorowa, prezentacyjna

Grafika rastrowa

Obraz jest budowany z prostokątnej siatki leżących blisko


siebie punktów (tzw.pikseli).
Piksel (ang. pixel - wyraz utworzony ze zbitki dwóch
angielskich słów: picture+element) jest to najmniejszy
element obrazu bitmapowego. Jeden piksel to bardzo mały
kwadrat (rzadziej: prostokąt) wypełniony w całości jednolitym
kolorem. Piksel stanowi także najmniejszy element obrazu
wyświetlanego na monitorze komputera.

16
Cechy grafiki rastrowej

Programy malarskie działają na mapach bitowych, złożonych z pikseli

Zdjęcie legitymacyjne 3x4 cm


300 dpi, ok. 350×470 punktów
= 165 K punktów = 0.5 MB w wiernym kolorze.

Pocztówka 10x15 cm
300 dpi, ok. 1200×1800 pikseli
=ok. 2.2 M punktów = 6.6 MB!

17
Podstawowe formaty grafiki rastrowej

BMP - standard Windows, brak kompresji, używany np. do tła


TIF - Tagged File Image Format, różne warianty, kompresja bez strat
LZW, używany przez faksy
GIF - Graphics Interchange Program, popularny, dobra kompresja dla
koloru 1, 2, 4, 8-bitowego
JPG - Joint Photographic Experts Group, prawie najlepsza kompresja
(nieodwracalna) dla wiernego koloru
PCX - 256 kolorów, kompresja do 3 razy, stracił na popularności

18
Przykłady

19
Programy do grafiki rastrowej
 PC-Paintbrush; Fractal Designs Painter
 Photoshop, Picture Publisher i Photostyler.
Retuszowanie, separacja barw i korekcja koloru;
Kai's Power Tools (KPT) - program do efektów
specjalnych.
Płynne przekształcanie (morphing i warping): AVS, apE,
VDE, Iris Explorer, Khoros 
 PhotoGenetics - wybieramy transformacje składane za
pomocą algorytmu genetycznego.
Genuine Fractals - pozwala na powiększanie zdjęć do
drukowania bez utraty jakości!
 Corel, część WordPerfect Corporation, potężny pakiet
dla grafików ale dla amatorów za duży

20
Grafika wektorowa

Jeden z dwu podstawowych rodzajów grafiki komputerowej


(obok grafiki rastrowej zwanej czasem "bitmapową").

W grafice wektorowej wszelkie obrazy tworzone są za


pomocą figur geometrycznych. Jest to grafika generowana w
całości komputerowo i nie ma ona bezpośredniego
przełożenia na obrazowanie obiektów z natury. Wszystko
jest tutaj z rozmysłem tworzone od początku przez
operatora komputera.

21
Cechą grafiki wektorowej jest to, że zapamiętywane są
charakterystyczne dla danych figur dane (parametry),

np. dla okręgu będzie to środek i promień, dla odcinka


współrzędne punktów końcowych, a dla krzywych
parametrycznych współrzędne punktów kontrolnych.
Program, jeśli musi narysować obraz na urządzeniu (bądź
to rastrowym, bądź wektorowym), na podstawie
posiadanych danych wygeneruje obraz tych figur – bardzo
ważna zaleta tej reprezentacji to możliwość dowolnego
powiększania obrazów, bez straty jakości.

22
Formaty graficzne

EPS (Encapsulated Postscript, najczęstszy format, ale


niezbyt dobrze realizowany przez większość programów,
EPS dopuszcza nagłówki przechowujące obraz w formie
rastrowej (zwykle w formacie TIF) przy niskiej
rozdzielczości),
WMF (Windows MetaFile), tworzony przez narzędzia do
rysowania

CDR (Corel Draw),


CGM (Computer Graphics Metafile, czyli metaplik grafiki
komputerowej),
DRW (Micrografx Designer),
PIC, PICT,
DXF (głownie do CAD, rysunków technicznych),
HPGL - do ploterów

23
Przykłady

24
Programy do grafiki wektorowej

 Adobe Illustrator, Aldus Freehand , Canvas for Windows


 CorelDraw!, Corel Photo-Paint, refleksy świetlne (ray tracing),
efekty fotorealistyczne - CorelDream 3D i CorelMotion 3D; Corel
WebDesigner; Corel Trace - wektoryzacja grafiki rastrowej.
 Corel Xara - prostszy, łatwiejszy, darmowy, doskonałe
możliwości, zoomowanie.
 Draw Perfect, Harvard Graphics, Fractal Design Painter
(Fractal Design Corp.)
 Micrografx ABC Graphics Suite: Picture Publisher, Micrografx
Designer, ABC Flowcharter, ABC Media Manager.
 Van Gogh for Windows, polska firma Vadim
 Biblioteka przestrzennych obiektów graficznych OpenGL
 ChemWindows,edytor wzorów chemicznych

25
Programy do grafiki prezentacyjnej

 Freelance Graphics for Windows (Lotus), pełna wersja


97 dostępna jest darmowo na CD dołączanych do PC
World Komputer
 PowerPoint z Microsoft Office
 Visual Tools for Presenters
 MS-Graph Microsoft Harvard Graphics for Windows (SPC)

26
Grafika dwuwymiarowa
Kolejnym kryterium, wg którego klasyfikuje się zastosowania
grafiki, jest charakter danych

Grafika dwuwymiarowa
Grafika 2D
Termin ten może się odnosić zarówno do działu informatyki
zajmującego się grafiką dwuwymiarową i technikami
dotyczącymi jej obróbki, jak i do samych obrazów cyfrowych
mogących składać się z tekstu, grafiki oraz obiektów 2D.
Grafika dwuwymiarowa jest wykorzystywana głównie w tych
zastosowaniach, w których pierwotnie używano tradycyjnych
technologii drukowania oraz rysowania - m.in. typografii,
kartografii, kreślarstwie, reklamie, filmie animowanym itp.
Wszystkie obiekty są płaskie.

27
Przykład

28
29
30
Grafika trójwymiarowa

Grafika 3D
nazwa jednej z dziedzin grafiki komputerowej zajmującej
się głównie wizualizacją obiektów trójwymiarowych. Nazwa
pochodzi od angielskiego sformułowania Three-Dimensional
Graphics.
Obiekty są umieszczone w przestrzeni trójwymiarowej i
celem programu komputerowego jest przede wszystkim
przedstawienie trójwymiarowego świata na dwuwymiarowym
obrazie.

31
Przykład

32
33
Modele geometryczne 2D i 3D utworzone i zapisane za
pomocą systemów CAD, są zazwyczaj wielokrotnie
wykorzystywane w wielu innych obszarach
projektowania i wytwarzania

 do wszelkiego rodzaju analiz obliczeniowych, np.


metodą elementów skończonych – MES
 symulacji kinematyki i dynamiki układów
przestrzennych

37
Grafika inżynierska

 Ręczne tworzenie rysunku


 Automatyczne tworzenie rysunku

38
Płaszczyzny rzutujące

39
40
41
Elementy i symbole rysunkowe stosowane
w systemie CAD

Elementy geometryczne tzw „prymitywy”

Punkt Prosta Koło Wielokąt Elipsa

Krzywa Kreskowanie przekroju wymiarowanie


42
Metody konstruowania punktu

43
Metody konstruowania linii

Prosta Odległość

Połączenie dwóch Styczna do dwóch Równoległa do prostej


elementów krzywych w określonej odległości

Prostopadła od Styczna do Poziome, pionowe


punktu do prostej łuku lub kąta lub osie

44
Metody konstruowania łuku

Promień

Środek i Łuk przez Punkt środkowy i


promień trzy punkty styczna

Środek i dwa Zaokrąglenie


punkty dwóch prostych
45
Współrzędne określają lokalizację obiektów
w obszarze modelowania

Rodzaje współrzędnych
2D (na płaszczyźnie)
• Kartezjańskie
• Biegunowe
3D (w przestrzeni trójwymiarowej)
• Kartezjańskie
• Biegunowe
• Walcowe

46
Współrzędne kartezjańskie 2D

47
Współrzędne biegunowe 2D

4<120
5
4 5<30

-5 -4 4 5

48
Prawoskrętny układ współrzędnych
kartezjańskich

49
Zastosowanie

 Tworzenia wszelkiego rodzaju rysunków


architektonicznych i urbanistycznych
 Projektowania wnętrz i ich wyposażenia
 Tworzenia rysunków technicznych
elektronicznych, mechanicznych, budowlanych
chemicznych, dla przemysłu samochodowego
i lotnictwa
 Sporządzania map i planów kartograficznych
 Wykonywania ilustracji technicznych
i schematów montażowych

W zasadzie nie ma żadnych ograniczeń odnośnie


rodzaju wykreślanych rysunków.
50
Podstawowe formaty arkuszy

 A4 (210x297)
 A3 (297x420)
 A2 (420x594)
 A1 (594x841)
 A0 (841x1189)

51
Podstawowe rodzaje linii

 Ciągła
 Kreskowa
 Punktowa
 Dwupunktowa
 Falista
 Zygzakowa

52
Grubość linii i ich dobór

 Cienka

 Gruba

 Bardzo gruba

53
Podziałki

 Zwiększająca 50:1, 20:1, 10:1, 5:1, 2:1


 Naturalna 1:1
 Zmniejszająca 1:2, 1:5, 1:10, 1:50, 1:100,
1:200, 1:500, 1:1000, 1: 5000,
1:10 000

54