You are on page 1of 49

Komputerowe wspomaganie

grafiki inżynierskiej
W2

mgr inż. Anna KARWASZ


Plan zajęć

 Definicja CAD
 Etapy projektowania
 Miejsce systemów CAD w projektowaniu
 Efektywność stosowania systemów CAD
 Składowe systemu CAD
 Modelowanie w systemach CAD
 Biblioteki elementów i ich zastosowanie
 Warianty wymiarowe i konstrukcyjne
 Zadania biura konstrukcyjnego

2
Definicja CAD

CAD (Computer Aided Design) -


komputerowo wspomagane
projektowanie

3
Etapy projektowania

 Formułowanie problemu
 Analiza problemu
 Poszukiwanie rozwiązań
 Rozwijanie pomysłowości
 Etap decyzji
 Etap opracowania dokumentacji
 Nadzór nad wykonaniem
 Nadzór nad rozruchem
 Obserwowanie eksploatacji i użytkowania
 Ocena efektywności i wnioski
 Wznowienie procesu projektowania

4
Projektowanie

Nowy Opisanie
Poszukiwanie
Formułowanie Analiza Decyzje wybranego
rozwiązań
rozwiązania
problem
Wznowienie procesu projektowania

Uzasadnienie
rozwiązania
przedstawionego
do akceptacji

Wdrożenie
Nadzór nad
wykonaniem
urządzenia i
produkcją

Ocena Obserwowanie eksploatacji i Nadzór nad


efektywności użytkowania rozruchem

Eksploatacja i użytkowanie

5
Harmonogram projektu

Formułowanie

Analiza

Poszukiwanie

Decyzje

Dokumentacja

Początek procesu Czas Zakończenie


projektowania projektu

6
Miejsce systemów CAD w projektowaniu

W nowoczesnej inżynierii produkcji szczególnie


ważna jest faza projektowania i technicznego
przygotowania produkcji. Z badań wynika bowiem,
że fazie rozwoju produktu przypisuje się aż 70%
wpływu na koszty ponoszone na wszystkich
etapach realizacji produkcji.
Koszty

Swoboda Koszt spowodowany


wprowadzania zmian
80%

Koszt poniesiony

15%

Czas
PLANOWANIE PRODUKCJA
7
Projektant, niezależnie czy jest konstruktorem,
technologiem czy planistą, musi mieć sprawne
narzędzia i techniki, umożliwiające wszechstronną
analizę przyjętych koncepcji, modeli i wariantów
rozwiązań.

8
Kolejność projektowania

 Ustalenie zadań
• Zebranie informacji o wymaganiach oraz
ograniczeniach projektu (konstrukcji)
• Opis wymagań i ograniczeń
 Projektowanie konceptualne
• Ustalenie funkcji projektu (konstrukcji)
• Identyfikacja i ustalenie przydatnych
rozwiązań

9
 Projektowanie całości
• Opracowanie szczegółowych rozwiązań
• Rozwiązanie problemów
• Eliminacja słabych stron
 Projektowanie szczegółowe
• Ustalenie kształtów poszczególnych
komponentów projektu (konstrukcji)
• Ustalenie wymiarów, tolerancji i materiałów

10
Systemy CAD, pojmowane jako systemy
wspomagające projektowanie w pierwszych fazach
rozwoju produktu, to systemy nie tylko do
rysowania i modyfikowania dokumentacji
konstrukcyjnej, ale przede wszystkim do
projektowania rozumianego jako zintegrowany
ciąg działań inżynierskich.

Działania te mają na celu opracowanie koncepcji


produktu, nadanie mu geometrycznej
i materiałowej postaci, analizę oraz ocenę jego
cech wytrzymałościowych i funkcjonalnych, jak też
wygenerowanie pełnego zestawu dokumentacji
konstrukcyjnej produktu.
11
Należy mieć na uwadze również dalsze fazy
rozwoju produktu:

 projektowanie technologiczne
 planowanie
 wytwarzanie

Tam gdzie jest to możliwe, powinno się korzystać


z opracowanego wcześniej modelu
geometrycznego czy materiałowego. Jest to
bardzo ważny czynnik poprawy efektywności
projektowania.

12
Implementowane na stanowiskach pracy inżyniera
systemy CAD w pierwszej fazie użytkowania są
tylko narzędziami do graficznego modelowania, by
dopiero po kilku nawet latach stać się wysoko
efektywnymi narzędziami pracy.

Z badań wynika, że efektywność pracy projektanta


posługującego się systemem CAD rośnie po około
18-24 miesiącach. Taki okres musi upłynąć, żeby
użytkownik mógł nabyć odpowiednie umiejętności
w obsłudze systemu, jak również stworzyć sobie
właściwe środowisko pracy, a przede wszystkim
biblioteki graficzne i bazy danych.

13
Modele geometryczne utworzone i zapisane za pomocą
systemów CAD, są zazwyczaj wielokrotnie
wykorzystywane w wielu innych obszarach
projektowania i wytwarzania.

Zwykle stosuje się dwa typy modeli geometrycznych:


 płaskie (2D)
 oraz przestrzenne (3D)

Do wszelkiego rodzaju analiz obliczeniowych, np.


metodą elementów skończonych - FEM, symulacji
kinematyki i dynamiki układów przestrzennych,
stosuje się modele 3D, które wymagają bardziej
rozbudowanych systemów CAD oraz sprzętu o
większej mocy obliczeniowej.
14
Modele płaskie 2D

15
Modele 3D są stosowane w projektowaniu
procesów technologicznych dla formowania
wtryskowego, odlewania i obróbki geometrycznie
złożonych elementów na obrabiarkach o trzech do
pięciu sterowanych osiach.

16
Modele przestrzenne 3D

17
18
19
20
Efektywność stosowania systemów CAD
Użyteczność systemów CAD w istotny sposób
zależy od potrzeb danego przedsiębiorstwa
i stopnia wdrożenia stosowanych
w przedsiębiorstwie technik CAx oraz stopnia ich
integracji w otwarty, ale kompleksowy
i zorientowany na proces wytwórczy system.

Kryteria doboru systemów, jak też zakres ich


zastosowania, powinny być indywidualnie
dopasowane do kultury technicznej
przedsiębiorstwa, zdeterminowanej stosowanymi
technologiami, techniczną infrastrukturą oraz
potencjałem kadry inżynierskiej.

21
Podstawowe wymagania przy implementacji
systemów CAD powinny być oparte na
odpowiednim doborze istotnych dla
użytkownika cech tych systemów.

Do wymagań tych należą:

 kwalifikacje i kompetencje dostawcy systemu


(najlepiej sprzętu i oprogramowania razem),
a w szczególności jego kadry wdrażającej,
jakości szkoleń i doradztwa, możliwości
rozwoju własnych aplikacji oraz sprawności
wdrażania i serwisowania;

22
 możliwości integracji i perspektywicznego rozwoju
systemu, a w szczególności: integracji wielu
obszarów funkcjonowania przedsiębiorstwa,
otwartości systemu, długoterminowej archiwizacji
opracowanej dokumentacji, dopasowania systemu
do organizacji pracy w przedsiębiorstwie
i do realizowanych procesów produkcyjnych,
możliwości elastycznego dostosowywania systemu
do nowych wersji oprogramowania i sprzętu;

 niezawodność i pewność działania systemu,


a zwłaszcza dotrzymanie warunków gwarancji
i konserwacji systemu, wraz z zapewnieniem
systemu zastępczego oraz właściwej dokumentacji
użytkownika;

23
 użytkowe i ergonomiczne cechy systemu,
takie jak: przyjazność dla użytkownika,
czytelność i logika menu, dobra współpraca z
dostawcą i jego serwisem, niska emisja hałasu i
ciepła zainstalowanego sprzętu, praca w sieci,
jego wielodostęp i wielozadaniowość,
niezawodny dostęp do wspólnych zasobów
danych;

 wymagania ekonomiczne: niskie koszty


inwestycyjne w pierwszej fazie implementacji
oraz niskie koszty eksploatacji i amortyzacji,
perspektywa rozwoju systemu;

24
 wymagania sprzętowe: rodzaj komputera
(minikomputer, komputer klasy PC, dostępność
i konfiguracja sprzętu (procesor, pamięć RAM,
karta graficzna, pamięć masowa), urządzenia
peryferyjne, obsługa systemu operacyjnego i
sprzętu;

 wymagania programowe i funkcjonalne:


ogólne: system operacyjny, menu użytkownika,
interfejsy neutralne i dedykowane, cechy
przetwarzania geometrycznego, paleta
dostępnych narzędzi programowych (języki
programowania, bazy danych), podejście
obiektowe w modelowaniu, różnorodne
narzędzia komunikacji z systemem (menu,
polecenia, makra i inne);
25
 inżynierskie w projektowaniu: wariantowanie
rozwiązań konstrukcyjnych, aktywna
parametryzacja geometryczna, integracja
z systemem analiz obliczeniowych, np. metody
elementów skończonych, grupowanie
i zarządzanie dokumentacją konstrukcyjną,
możliwość dołączania własnych aplikacji
inżynierskich i bibliotek;

26
 inżynierskie w planowaniu i zarządzaniu:
dostęp do danych w nagłówkach zleceń,
zaleceń podanych w normach, klasyfikatory
części powtarzalnych, standardowych,
handlowych i części podobnych asortymentowo
lub opcjonalnie zamiennych, opracowywanie
kalkulacji normatywnych, komunikacja z innymi
systemami, np. PPC, CAP, i interfejsy do
systemów NC, tworzenie list części, ofert, jak
też dostęp do narzędzi symulacyjnych.

27
Przystępując do implementacji systemów CAD
w biurach projektowych, należy mieć na względzie
potrzeby przyszłych użytkowników. Są one
zdeterminowane przede wszystkim rodzajem i
liczbą opracowywanych w biurze dokumentów, a
zwłaszcza dokumentacji konstrukcyjnej.

Większość dokumentacji konstrukcyjno-


technologicznej jest oparta na modelach 2D.
Szacuje się, że ok. 92% modeli stosowanych
w zapisie konstrukcji, to modele 2D, a więc
o bardzo prostej strukturze danych i stosowane
zazwyczaj w tańszych pakietach oprogramowania.

28
2D 92%

bryłowe 3D 26%

powierzchniowe 3D 15%

Zakres zastosowania modeli


hybrydowe 3D 5% 2D i 3D w projektowaniu

29
0%
5%
10%
15%
20%
25%
tworzenie dokumentacji

rysunki wykonawcze

rysunki złożeniowe

wariantowanie rozwiązań

zmiany konstrukcyjne

projektowanie płytek
drukowanych

symulacja i obliczenia

konstruowanie ogólnie

projektowanie narzędzi
minimalny wzrost

30
maksymalny wzrost
System CAD

 Składowe systemu CAD

 Architektura systemu CAD

 Urządzenia hardwarowe

31
Składowe systemu CAD

CAD - System

CAD - Hardware- CAD - Software-


system system

Oprogramowanie Oprogramowanie
Komputer Peryferie
użytkowe systemowe

32
Architektura systemu CAD

DANE

Dane Elementy Elementy Standardy


operacyjne geometryczne rysunkowe technologiczne Biblioteki

FUNKCJE

Zarządzanie
Funkcje Funkcje Funkcje Funkcje Tworzenie
bazami
definiowania manipulacyjne generowania użytkowe aplikacji
danych
modelu geometrii

Input Output

Użytkownicy Użytkownicy Użytkownicy Użytkownicy

33
Biblioteki elementów i ich zastosowanie do
wykonywania rysunków w systemach CAD

34
Urządzenia hardwarowe

HARDWARE

PAMIEC DYSKI

Monitor Drukarka Ploter Drukarka specjalna

Klawiatura Digitizer Skaner 35


Wewnętrzna struktura obiektów w systemie
CAD 2D

36
Wewnętrzna struktura obiektów w systemie
CAD 2D

P9 L7 P8

B1
L8 P7
K1
P 10
L3 L6
L9 P3 P4
P 11 B2 L1 L5
L2 L4

P1 P2 P5 P6

L1 L2 L3 L4 L5 L6 B1 L7 L8 L9 B2 K1

P1 P2 P3 P4 P5 P6 P7 P8 P9 P10 P 11 K1

37
Przykłady tablicowe

38
39
Metoda wariantowa

Podstawą metody wariantowej jest technologia


grupowa – GT (group technology). Polega ona w
ogólnym zarysie na stworzeniu rodziny części
technologicznie podobnych.

Zakłada się, że części o zbliżonej geometrii i


właściwościach technologicznych wykonane z
podobnego materiału będą miały zbliżone procesy
technologiczne obróbki.
Tworzenie wariantów przez parametryzację
wyrobu

41
Warianty wymiarowe i konstrukcyjne
tworzone w systemie CAD

Warianty wymiarowe

Warianty konstrukcyjne

42
Zadanie biura konstrukcyjnego
 Zadaniem biura konstrukcyjnego jest
techniczne przygotowanie produkcji.
Konstrukcyjne opracowanie produktu jest
pierwszym i istotnym ogniwem przygotowania
produkcji.

 Konstrukcyjne opracowanie produktu to


dokładne opisanie produkowanych wyrobów:
• określenie kształtu, wymiarów, materiału, tolerancji
wykonawczych,
• warunków wykonania i montażu,
• funkcjonowania, odbioru i eksploatacji

43
Zastosowanie CAD w dziale
konstrukcyjnym

 Wykorzystanie komputera w różnych


czynnościach konstruktora jest bardzo różne.

 System CAD jest najczęściej wykorzystywany do


tworzenia rysunku technicznego i jego edycji
(drukowanie, plotowanie itp.), a także do
różnych obliczeń inżynierskich.

44
Rodzaje konstrukcji

3 rodzaje konstrukcji:
• nowe
• modernizowane
• wariantowe

45
Fazy konstrukcji

 faza koncepcji
 faza projektowania
 faza sporządzania dokumentacji

46
Zastosowanie systemów CAD w różnych fazach
konstruowania

47
Przykłady rysunków

48
49