You are on page 1of 37

1

RA¹1 P
rave¸irin: pernav ci ye nav u kesan digire liun
¸ara(¸irar) bi kar te u bi darejen deme re
te guhertin , u deste¸ en dareji ji be gumani
ye re bi xwe re bi kar tinin ...
ev deste¸anan ji dibin pagir(duvgir)en
kar(¸iryar), u bi nav dibin: |deste¸en
pernavan|.
le mijara min.. darejen guhertina pernaven keso¸ bi
bandora guhertina niren deme ye.
: du curene ) n i kes ( ¸ keso e rnav pe
1-pernaven bi alav:duvgiren ereni bi kar vedi¸in
boy ¸irina kare ¸ara(¸irar)..
} ) n e ewan - n e ew ( ew - n u h - em - ew - u t - ¦ez - rnav pe : ¸ we
duvgiren kar-¦im-i(e-i)-in}
mina¸:
- ez dibezim
- tu dixwi(tu dixwe-tu dixwi)
- ewdixwe
- em dicinin
- hun diewitin
- ew digindirin
2
2-pernaven xuru:be duvgirin u kar li pe wan
beguman tet .
¦min- te-(wi-we)-me-we-wan}
mina¸:
- min bir
- te dar i¸and
- wi-we silav di¸ir
- me agir dada
- we av tani(di ani)
- wan ur kiand(in)
tebin: (in)ya li dawi alava danasina kome ye.
(ewana-evana)pernaven niandana komene ji dur
u ji nez(nezi¸)re .
...........
3
1Z.. .. .. A1A
EZ-MIN : pernave axavtinkare , ci ye nav u ¸ara digre,
u darejen deme bi evan durvan wi
diguherin .. .. .. .. ...
1-di dareja buher¸i (buri) de:
A-di buri ye kutahi de we¸ xwe dimine(ez) u deste¸a
begumani ye je re " im " ya duvgira kare,..
: ¸ we
- ez ketim - ez mirim (kutahi)
- ez cume - ez eiyame (ereni)
- ez ce bum - ez iyar bum (buyini)
(buher¸i di duxa nez u dur de).. .. .. ..
(e)alava ereni ji dur re begumani ye,
-u di bersiva duxa kar de dibe (min): yan nave¸ u yan
¸ara¸ u yan ji pernave¸i ditir bi darej dibe, dibe ¸u
pendi be u dibe ¸u nepen be ji.
..tite¸ heye ¸u pernave " min " pe re kar di¸e,
: ¸ we
- min stend
- min revand
4
(min ci stend?.min ew tit revand)
-min biri ye
- min¸uti ye
(min ki biri ye?.min ew ¸uti ye)
(buher¸i di duxa nez u dur de)
B-di buri ye berdewami de:(ez) u deste¸a begumaniye
jere(im)pagira kare..
: ¸ we
- ez diketim
- hin ez diketim (ez hin diketim)
(bi-di)alaven berdewamiye ne , u (hin)ereni ya
berdewami ya kar dide,
weli (e) kurti ye ji (ye)pegihejnave le di hin darejan de
pa pernav tet,..
: ¸ we
- ez e biketama÷ez e ketibama (buyini).
- ez a biketama÷ez a ketibama (buyini)
tebin: (e ÷ ye) arzi u samani ya karen ¸irine u bune li
pernavan vedigerine ji ner re ye..
(a ÷ ya )nian¸a me ye ..
-u di bersiva duxa kar de dibe (min).. //
5
: ¸ we
- min e stendiba min e stendibaya
(ya-danasina pernav e ¸ete ye)
- min e xwariba
- min e xwariba ya
..herdu mina¸ ji bersiva ayinde ji boy ¸irina kar di
buri de didin,.
(di buri ye nez u dur de).
beri (bi)ya xweguherti bi (di)alava berdewami ye
(e)ya pegihejnav di hin darejan de papernav tet,..u ¸u
hevo¸ bersiva mebesta buyine be: pernave(ez)ji dibe
¸u bi kar bet..
: ¸ we
- hin ez e hatibama.
tebin:¸u pernav li pai (¸u-xwezi-eger-ka¸u-ta.. ..)hat
idi hew (e)ya pegihejnav dixwaze..,
: ¸ we
- eger min bi xwesta
- ka ¸u min bi stenda
- xwezi min hitiba
"e "ji dareja(de-we)herdu alaven ayinde re kurti ye.
6
2-di dareja nuho¸(nu- nuha)de:
A-di duxa nuho¸e kutahi de(ez)we¸e xwe di mine..
: ¸ we
- ez mirime
- ez birindarim
- ez iyarim
- ez kovanim
B-di nuho¸e berdewami de pernave (ez)we¸ xwe di
mine u deste¸ ji(im) je re dimine,..
: ¸ we
- ez dikenim
- ez dixwinim
- ez gule hilm di¸im
- ez dixwazim
(di)alava berdewami ye li pei ya kare ¸irine tet,u
(im)ya deste¸ ji kar re buye duvgir
le hin duxen din ji pernave (ez-min)re li gora
. hene, i kar )
1
( i n ¸e n hevo e j e dar
: ¸ we
- ez direvim
- ez direvinim
- min deine
- min dikenine

(ni-duvgire boy teqeziya komêye we¸ ¸u "ye"erêniya ¸ete dide).
7
- ci ji min re dibeje
- li min dinere
- min dibine
- ki min dixwaze?
- ci bi min re heye?
- dile min vedixume
- ji male der dikevim
- xwarine di xum
- vaye ez birindarim
- ez dibinim
- min dibine
- min digirine
- ji min re ci di beje?
- li min temaa di¸e
- ez dixum u vedixum.
3-di dareja ayinde u biryari de (ez) u(min):
A-du alaven ayinde hene ( de-we ) u li gora dareja
hevo¸e tetin guhertin u dibin ( e-ye )kurt dibin u
axavtine zelal u ayi¸ di¸in ..
: ¸ we
- ez ye de herim mal÷ez de herim mal÷ez e herim
mal.
- ez ya de herim mal÷ez de hrim mal ÷ ez e herim
mal .
deme¸ ( e ) ungira ( ye de ) ye u (ya) nian¸a me ye
di duxa zelaliye de di dawi de veresi dibe(a ÷e) ,
u( im ) ya deste¸ bi pernave ( ez ) re alikara
begumaniye ye..,
8
-¸u alikari ya alav u git u niren deme di kare ayinde de
nebe, dur u nezi¸a ya dema ayinde nebelu dibe.
Ji we re cend nimone ji ayinde ye pernave ( ez-min)..
Ez e bixum (ayinde buyini)
Min bi¸ujin (biryari)
Min di bira xwe binin (biryari)
Ka ¸u (xwezi)ez bimrim(hevi)
Ka ez herim (xweste¸)
Ma(ere)ez herim (pirsyari)
..............
9
T1.. .. .. T1 ;I.)
TU-TE: pernave peraxeve ji diyere ¸ete re ye ,ew ji ci
ye nav u ¸ara digre u durv u rebazen deme jere bi evan
darejane..
1-di dareja buher¸i ( buri ) de:
A-di buri ye kutahi de dimine ( tu ).. .. ..
deste¸ jere nine ,ew ereni ye ( begumane ).
: ¸ we
- tu cu - tu hat ( nezi¸ )
- tu cubu - tu hatibu ( dur )
( buri ye buyini )
bi pernave (tu) re ( bu ) di dawi ya kar de alava
duri ye ye...
-u di bersiva duxa kar de dibe ( te ).. .. ..
we¸: te bir te stend ( nez )
te biri ye te xwari ye ( dur )
B-di buri ye berdewam de ( tu-te )deste¸en pagiren
kar jere ninin,.. ..
10
cu di n i u h t t u di ke t : ¸ we
te dibir te hin dixwar
te rast di¸ir tu dicerixi
.. (di) u (hin) alaven berdewamiye ne.. .. ..
-u di bersiva duxa kar de dibe ( te )..
: ¸ we
- te gotiba ya - ji zuv de te ye aniba ya (dur)
- te raza - te nimej kira (nez)
(di buri ye nez u dur de ).
(bi) berya kar ji dema nezi¸ re ye..
(ba) di dawiya kar de ji dema dur re ye..
tebin:-te-kurtebeje¸e ji(-tu ye-te ye -te ne-)ye,
tu ¹ ye ÷ tu ¹ e ÷ te
te ¹ ye ÷ te ¹e ÷ te
( ne ) ereni ya kome ye, u ( ye )ereni ya ¸ete ye ..
(na) ereni ya duriya kome ye, u(ya)ereni ya duriya
¸ete ye..
2- di dareja nuho¸ ( nu- nuha ) de..
A-di nuho¸e kutahi de ( tu ) we¸ xwe dimine.,
u deste¸ ji (e-i)je re dimine di dawi ya kar de..,
: ¸ we
- tu xemgine
- tu birindare
11
- tu zane ez kime
- tu bextiyare(bextiyari)
B-di nuho¸e berdewami de (tu) we¸ xwe dimine..
: ¸ we
- tu dibeje
- tu distire
- tu keIerate di¸e
- tu dibawi¸e
( di ) alava berdewami ye li peiya kare ¸irine tet,..
( e-i ) di duxna(hin dux ji duxan)de veres dibe.. u
bi pernave (tu)re ( i ) ..weli bi ye (ew) re (e) tet.

nimone : distire ---dibe---nave ---ew dixwe...
(distire-dibeje-navet-ew dixwi).. ..
u hin darejen nuho¸ ji pernave ( tu )re li gora rava
hevo¸e evin..
: ¸ we
- tu digri tu digrine te digrine
- tu dinere tu dibine te dibine
- ki te nas di¸e?
- cend nave te ne ? ..
- ci ji te dixwazin ?
- tu li min digere
- tu li ke dinere ?
- tu dixwine..
12
3- di duxa ayinde u biryari de ( tu-te-te ).. .. ..
( de-we ) giten ayinde bi dareja hevo¸e re
tetin(ten)guhertin u dibin ( e-ye )..,
: ¸ we
- tu ye de buxwe ÷ tu de buxwe ÷ te buxwe
- tu ye de here ÷ tu de here ÷ te here
- tu bi¸uj - tu her - tu rab ( biryari )
dibe..(bi¸uj-her-rab),boy zelal kirina gote ye pernav
winda dibe.
tebin : ¸u alikari ya alav u git u niren deme di karen
ayinde de tunebe ,.. dur u nezi¸ tede ne belu ye..
: ¸ we
- te sale¸a ditir bimire
¸u ( ye - de ) dibe ( e ) axavtin pe nerm u ayi¸ dibe..
- cend nimone ji ayinde pernave (tu-te-te),,,...
- te bibeje -te mu¸ure "ayinde"
- tu bibej -tu mu¸ure(mu¸ur wer)" biryar"
- ka tu bibej -de tu bibej "biryar"
................ ..
13
11...;11 -1)
EW -WÎ-W: ji ¸ete nedyer re ye,..ci ye nav u ¸ara
digre, u mina hemu pernavan darejen
demdari jere hene.. ..
1- dareja buher¸i ( buri ):duxen pernave ( ew-we -wi )..
di dema buri de bercav di¸e.,..
A-di buri ye kutahi de (ew) dimine..
: ¸ we
- ew derket ew Iiriya (nez)
- ew Ier bu bu ew ewiti bu (dur)
- ew ewiti ew iyar bu (nez)
--jiweri--
- ew ho bu bu (dur) ew revya (nez)
buri ye buyini bi alava ( bu) ya pagir dur dibe..
-u di bersiva duxa kar de dibe (we ) ji me re u ( wi )ji
ner re..
: ¸ we
-wi got "ner" - we kiri "me" (nez)
- wi andi ye "ner" - we diti ye "me" (dur)
14
tebin : ae ¸u (wi-we)bibe (ewi-ewe),.. jiber ¸u
(ewi-ewe) pernave niandane boy kese dure, her
we¸i ¸u (eve-evi) pernave niandane boy kese
nezi¸e, u bi kurtayi hatine rewanbeji ye zelal
di¸in.. .. ..
: ¸ we
- hawi-hawe ce¸ir ÷ewi -ewe ce¸ir
- havi-have ce¸ir ÷evi -eve ce¸ir
- ehvi-ehve ce¸ir ÷evi -eve ce¸ir
..(ye)alava ere¸irina kar u durdeme ye..
B-di buri ye berdewam de : ner u me tede xuyan
dibe,..
: ¸ we
- we diewitand
- ew a digot (ewe ya digot÷ewe digot)
- wi tani - we dii¸and
- ew av diheri¸i - wi lawiri bazdida
- we ¸ewe dahIi¸ bi xwe re bir
In+.¸1I1n:
- we ÷ ew¹ya (e ÷ ya÷a) nian¸en mene ..
u - wi ÷ew¹ye (i ÷ye÷e) nian¸en nerin..
: ¸ we
-me:we dibir ÷ ewe ya dibir ÷ ewe a dibir..,
-ner:wi dixwar ÷ ewe ye dixwar ÷ ewe e dixwar
15
-u di bersiva duxa kar de..(we-wi) ,...
: ¸ we
-wi bicandaya
-wi bi xwe÷(e wi) birevandaya (dur)
-we birijanda
-we bi xwe÷(e we)rijandiba (nez)
(bi) di pei ya kar de bersiva berdewami ye.,.
(ba)di dawi ya kar de ..gewre u spehi buna ereni ya
kare..
(ya)ji ¸ete re, u (na)ji kome re..di pai ya kar de,boy
duri ya deme ne..
2-nuho¸ ( nuha ):
A-di nuho¸e kutahi de (ew).,we¸ xwe dimine..
: ¸ we
-ew evindare
-ew bextiree
-ew ¸are bice
-ew ni¸are irove bi¸e
B-di nuho¸e berdewam de pernave ( ew ) we¸ xwe
dimine..
: ¸ we
- ew dikene
- ew dixwine
16
- ew distire
- ew xwar dibe
(di ) gita berdewamiye ye di pei ya kare ¸irine de tet,
-u hin darejen ditir ji pernave ( ew ) re di dema nuho¸
de li gora rava hevo¸e hene:
: ¸ we
-ew dee -ew deine -( we-wi )deine
-ew dii¸e -ew dii¸ine -( we -wi )dii¸ine
-ki (we-wi)dibine ?
-ka ew zane?
-ciqas nave we hene?
-ew dikeve kwidere?
-ew jina han dinivise
-wi xorti dixwaze
-ew ¸ec temaa di¸e
-ji we re dibeje
-ew e (ye) diewite
3- ayinde u biryari : (de-we)alaven ayindene , u bi
dareja hevo¸e re ten (tetin) guhertin ..
: ¸ we
- ewe bice ÷ ew we bice ÷ ew ye we bice ..
tebin : de-we...ji ayinde re alaven peewazi ye ne ,
di hin darejan de bi kurtayi sivi¸ dibin , u (e)ci
ye wan digre..
17
: ¸ we
- ew we here mal ÷ ewe here mal
- ez de birevim ÷eze birevim
- em de bicin ÷ eme bicin
- tu de rabe ÷ te rabe
- wan we bigotana ÷wane bigotana
(de) bi pernaven¦ ez-min \ tu-te-te \em-me \hun-we }
re bi kar tet..,
(we)bi pernaven¦ ew-wi-we \ ewen-wan }
re bi kar tet ,..
-u jiwe re.. ev cend mina¸, ji ayinde,.boy pernave (ew)
mina¸ :
- ew we bibeje
- ewe a bibe
- ewe mu¸ure
- ew ye we bikene
- ew ya we bistire
- we ya ¸u bibi¸ive (wena ¸u bibi¸ive )
-u ji biryari ..cend nimone ... :
: ¸ we
- bila(bera) ew bixwine
- da ew bigiri
- de bila bireve
- wi bi¸uj
- hela we veer
- dive ew ji iyar bibe
18
- dive ¸u ew here
- bila ew ne we bihele(bila ne we bihele).
19
1A .. .. .. A1
EM-ME : pernave koma axavtinkare , ci ye ¸ara u nav
digre..u bi deme re hevo¸en bi darej
dadimezrine ,.
1- di buher¸i (buri)de bi dareje :
A-di buri ye kutahi de we¸e xwe dimine(em) u
deste¸a begumani ye jere (in) duvgira kare ,..
: ¸ we
- em hitin - em rabun (nez)
- em iyar bune - em hilkiiya bun (dur)
(buri ye buyini di dur u nezi¸ de )
- u di bersiva duxa kar de dibe (me)..
: ¸ we
- me da (me daye) - me xwar (nez)
- me ¸utibun - me biri ye (dur)
-u di hin darejan de dibe (em)..
: ¸ we
- em ¸utibun
- em hejandin
20
B-di buri ye berdewam de (em)..u deste¸a pagira kar
boy begumani ye (in) jere pagire..
: ¸ we
- em dihatin
- em digeriyan
- em dilerizin
- em di hatin
(di) alava berdewami ya kare ..
di buri ye buyini de hin caran tipa ( bi ) ci ye ( di)
digre..
: ¸ we
- eme birevyana eme revyabana
u na hem i m i ,ew j ). me - em ( e rnav pe : ¸ n. : znn . I
pernavan di dema berdewami de ¸u dikeve
duxen jiweri.., yan(an)we u rew u bara de
..pernaven bingehi bikar ten (ez-tu-ew-em-
hun-ewen),le ¸u li piti pernavan kare¸i
¸irin u buyine hat dibin pernaven
durvguher(min-te-wi\we-me-we-wan)
mina¸: we u bara ..
- t diha - t diha - im t diha ..( n e ew - n u h - em - ew - u t - ez : ¸ we
dihatin-dihatin-dihatin)..deste¸n begumaniye ji
wan re..(im-in-e)hene.
:berya kare ¸irine u buyine..
.. wan - we - me - e w \ i w - e t - min : ¸ we
21
(digot-digot-digot-digot-digot-digot).deste¸en
begumani li pa kar ne giringe.
-u di bersiva duxa kar de pernave (me) bikar tet:
: ¸ we
-mene i¸andibana (ji dur re)
-mene sund bixwara - me soz bida (ji nez re)
tebin: min ye-te ye-wi ye-we ya-me yen-we yen-wan
yen.,
di ewezaren hine¸ hereman de.. ev darej sivi¸ u
nerm dibe bi guhertine re u dibin :
mine-te(tene)-wine..wena-mene-wene-wane.,
: ¸ we
- min ye bazda ÷ mine bazda
- te ye bi birata ÷ tene bi birata
- wi ye biIrota ÷ wine biIrota
- we ya bibira ÷ wena bibira
- me yen bixwara ÷ mene bixwara
- we yen bixwesta ÷ wene bixwesta
- wan yen temae ¸iribana÷ wane temae ¸iribana
(e)kurti ye ji (ye) u (a) li dawi ya kar kurti ye ji
(ya-na)..herdu alav ji alikaren berdewamiye u
ereniye ne..
22
..unI.Jn L.+a¸. unI.Jn ¡.Inn+ J: 11 ¿aIn unI.Jn r+. ¸n
unI.J ¸1I: u1 I1InI.n n:I.n u.n. u. u1unI.J.;unI.J
u1¸.),..u ¡.Inn+ J: L.nn L.I +.Ln +: InI: I1r+. u1¸..
2-di nuho¸ (nu-nuha) de ji pernave (em) cigire..
A-di nuho¸e kutahi de (em) dimine.,.
: ¸ we
- em arezane
- em we nas di¸n
- em be kesin
- em hevalbende dozene
B-di nuho¸e berdewam de pernave (em) we¸ xwe
dimine..
: ¸ we
-em ave direjinin
-em stranan dibejin
-em maI dixwazin
-em hundure xwe dimalin(re di¸in)
..(di)alave¸e..bersiva ¸irina kar dide...
-u hin darejen nuho¸ ji pernave(em-me)re hene..
23
: ¸ we
-em radizen em radizinin me radizine
-li me dinerin em dibinin me dibinin
-cima em dikenin?
-ci ji me diven?
-me cawa dinerxinin?
-em kine?
-me iret di¸in u wilo.. ..
3-di dareja ayinde u biryari de..pernave (em-me) we¸
xwe dimine..
: ¸ we
-em de zana bin
-we bi me kar bi¸n
-eme herin cenge
-we me nas bi¸in
-dixwazin me bikirin le em ne ten kirin u ne ten
Irotin
-ni¸arin we¸ me bi¸in u nabe li ne¸ me runen..
ji hevidariye re ....
: ¸ we
-xwezi em herin
- xwezi(xwes¸a)me ji bir ne¸in
24
ji biryariye re .. ..
: ¸ we
- de em herin - heyde em herin
- da me bi¸ujin - ka em bazdin
- de me bi xwe re bibin
jipirsyariye re.. ..
: ¸ we
- em ben?
- we me ji bibin?
- ma em ji herin?
- ka me nabin?
- gelo em bixwazin?
- we me bi kude bibin?
25
HA.. .. ..11
HN-WE:pernavê komela diyere.. ..ci yê nav u ¸ara
digre u durv u ween demê jêre di hemu
niran de bi evan darejane..
1-di dareja buher¸i (buri) de..
A-di buri yê kutahi de (hun) dimine..
deste¸ jêre(in)e , ew erêni ya bêgumani yê
dide ( teqez di¸e )..
: ¸ we
- hun ketin -hun hatin (nez)
- hun cubun -hun iyar bubun (dur)
tebin:(bu)ji buri yê ¸irni u buyini re ye
"¸u du dengdar pergi hev bibin, ye¸ ji wan
dimine".
mina¸:bu - in(bu ÷karê buyini ye,..u in ÷ duvgira
kare).
boyini ereni ya karê pernav ê komê ye..
n u b ÷ in u b : ¸ me e d
"mina hemu pernavan pernave (hun) ji nian¸a
kutahi ya dur je re(bu)ye.."
26
-u di bersiva duxa kar de dibe (we) u deste¸a pagira
kar jere(ye)ana duriya kare..
: ¸ we
-we welat rezgar ¸ir - we gul hilm ¸ir (nez)
-we biryar daye - we iv xwariye (dur)
) in t u ¸ we :( jin e u em dib ¸ dema : ¸ê iye a na i danas
hevo¸ ¸eme,u (in) bersiva du
dareja ye.. ..,
a-"in" niana koma ¸ara ye :
: ¸ we
- dujmina we ¸utin ÷dujmina hun ¸utin
b-"in" niana hejmar u koma berkara ye:
: ¸ we
- we dujmine¸ ¸ut ??????
- we du-sê dujmin ¸utin
- we seve¸ xwar
- we e sev xwarin
B-di buri yê berdewam de(hun-we)deste¸a pagira
kar (ya ¸u kar teqez di¸e) " in " bi pernavê " hun "
re dimine..,
27
: ¸ we
-hun diketin
-hun dicun (saloxi ya weê)
-hun dicerixin
-we dibir
-we rast di¸ir (¸irini)
-we hin dixwar (¸irini)
(di) u (hin) giten berdewamiye ne..
-u di bersiva duxa kar de (we) dimine.. ..
n e durv u jan ji evan herd i in ka k ¸ meyze ba : ¸ we
hevo¸an raste ?
-weyê gotibaya
-wenê gotibaya " dur "
-weye ji sale¸ede xwestibaya
-wene xwestibaya " dur "
-weye biIirota
-wene biIirota " nez "
-weye sund bixwara
-wene bixwara " nez "
( bi ) berya kar ji dema nezi¸ re ye..
( ba )li dawiya kar ji dema dur re ye
tebin :we ¹ ye ÷we ¹ ne ÷ weye wene
u herdu ji kurtebejin ji (ye- ne).
28
-" ye " ereniya ¸ete ye ( ¸ete teqez di¸e )..boy
berkare.
-" ne " ereniya kome ye ( kome teqez di¸e )..boy
berkare.
: ¸ we
- hun mirine ...hunin yen mirine
- we ¸ujtine ...we ew ¸ujtine
..nimona dawi koma ¸utiyan dide xuyan..u darej dibe :
- we ye¸ ¸ujtiye (¸ete ye)
- we pir ¸ujtine ( komin )
.." na " duri ya kome teqez di¸e..
berdewam de e riy u e di b e r yin u bi b : ¸ n. : znn . I
pernaven ma¸i yen deste¸ xwaz (alaven
teqezi),ci digrin u bi kar ten..
u pernaven ma¸i ji evin :
( ez-tu-ew-em-hun-/ewên,ewan/).
bi ¸irine re di buriye berdewam de pernaven
durvguher (xuru ) u ji xwev teqez, ew ci digrin
u bi kar ten..u pernaven xuru ji evin :
( min-/te,tê/-/wi.wê/-me-we-wan ).
2-di dareja nuho¸ ( nu-nuha ) de..
A-di nuho¸e kutahi de ( hun ) dimine..
29
: ¸ we
-hun iyarin
-hun siwarin
-hun comerdin
-hun hejarin
-hun serkeItine
-hun bekarin
B-di nuho¸e berdewamde pernave ( hun ) we¸ xwe
dimine u deste¸ ji jere (in) dimine..
: ¸ we
in z i l di n u h -
in c qi c qi di de i agir i n di w u h -
in n pi o di n u h -
in c di n bi gaziya wan ve u h -
.. ye e n iri e ¸ gira kar e p u ye e alava berdewamiy " di "
u " in "ya deste¸ duvgira kare..
le hin duxen ditir ji pernave ( hun we ) re li gor
darejen hevo¸eni kari hene.,.
: ¸ we
- hun kurdin
- hun sertin
- we di¸ujin
- we qir di¸in
- ji we re dibejim
30
- boy we diinim
- we iyar di¸e
- ki bi ya we di¸e
- cima hun neli hevin?
- boy ci hun ditirsin?
- ka hun kine ?
- hun bi kerene?
- hun tu kari na¸in
- em we nas di¸in
- hun me dibinin
- ji we distine
- hun talan dibin
- we talan di¸in
3-di dareja ayinde u biryari de ( hun we )..
ayinde bi herdu alaven xwe di dema hatina kar de
pe¸ tet,an ji herdu alav sivi¸ dibin boy rewanbeji
durust bibe u zelali te de bi kar bet.." de we " dibin
(e- ye) u deste¸a begumani "in"ji dibe ( en)ya duvgira
kar..
: ¸ we
- hune te bighejin
- hune Ier bibin
- hune berdene
- we we rahejene
- hune bavejene
- we we bi bizdine
31
- hun de mu¸uren
- bila we e¸ere bi¸e
tebin: di evan mina¸an de(rahejene-berdene)alava"en"
deste¸a kare kome ye,u danasina koma ¸irara
(¸ara)ye,u "e"ya dawi danasina berkare ¸ete ye..
u di mina¸a(e¸erebi¸e) " e "ya dawi danasina
pernave nepen u ¸ete ye, u darej bi evi durvi ye :
(bila ew we e¸ere bi¸e)
tebin: di ewezaren kurdi de li hine¸ hereman dibejin
(un),bele ev ewezar rezimaniye di¸ine, ci¸u (u)
serkea tu gote u beje yen kurdi nabe.., weli hey ¸u
bibe (win) durust be,.
32
11 · A;11 · 1A)..1¹A
EWN(EWIN)..WAN: pernave koma nedyere., ev
pernav ji mina hemu pernaven kesi ye.. ci ye nav u
¸ara digre ,bele"ew"mina pernave kete nedyer dimine
ci¸u deste¸a ereni (in-en) di dawiya kar de kamala evi
pêrnavi bercav di¸e..
EW ¹(N IN) ÷EWN(EWIN)
1-di dareja buher¸i de :
A-di burye kutahi de we¸ xwe dimine (ew) u
deste¸en teqez jêre (in) duvgira kare... u ¸u bi
taybetiye re hat (en-in) bi (ew) vedibin u dibe
(ewen ewin)..
"en" ji "in" veresi ye ...
: ¸ we
- ew cun - ew hatin (kutahi)
- ewen ketine - ewin yen ewitine (ereni-
taybeti)
- ew rabubun - ew hatibun ( buyini)
..buher¸i di duxa nez u durde..
" e " alava ereni ji dur re begumaniye..
33
-u di bersiva duxa kar de dibe "wan " ..nave¸ kare¸..
u yan ji pernave¸i ditir bi darej dibe, hey ¸u pendi be
u hema nepen be ji (deme¸ pernave-wan-ne bi tena
xwe kar di¸e..
: wek
- wan anin - wan bir
- wan ci stendin ? - wan tite¸ revand
- wan nan xwari ye - wantite¸ hiti ye
- wan ki biri ye ? - wan Azad tene biri ye
..buher¸i di duxa nez u dur de ...
B-di buriye berdewam de : ew ..u deste¸a be
gumaniye jere "in"deste¸a kare u xuyan¸irina
komi ye..
: ¸ We
- ew dixebitin
- ew diIiriyan
- ewe bihatana
- ewen hatibana
- "bi di "alaven berdewamiye nin..
- "e " papernave u kurtiye ji " ye" nian nava ¸u
danasina nave ¸ara rave di¸e u arziya bun u ¸irina
kar li ¸ara vedigerine..
34
-u di bersiva duxa kar de dibe " wan "....
: ¸ we
- wane kiandiba
- wanekiandibana
- wane hitiba
- wane hitibana
(di buriye nez u dur de )
..herdu mina¸ bersiva niren ayinde ne u di duxa ¸irina
kare buri dene ...
.. " na ":danasina koma ¸ara ye...
tebin : (e) papernav tet , weli ¸u pernav piti " ¸u-
xwezi-eger- ta -ci ke- ...u..." hatibe tipa (e) ne
gere¸e..
u(ki ¹ye ÷ki e÷ ke )u ev irova veresiye ye...
: ¸ we
- eger wan dest bidana hev
- ¸u wan bixwarana
- kewan di¸ut ?
- ci wan iyar di¸ir ?
35
2-di dareja nuho¸ (nu nuha )de:
A-di duxa nuho¸e kutahi de "ew" dimine u deste¸ jere
"in" dimine...
: ¸ We
- ew ervanin - ew zanyarin
- ew sorin - ew hejarin
darin i v e ew h - ne ja e ew h -
ew merdin - ne i w re ew -
¸u dawi dengdar be.. "ne" ci ye "in" digre..
B- di nuhho¸e berdewam de pernave " ew " we¸e
xwe dimine..
: ¸ We
- ew dixebitin
- ew dipeyivin
- ew ciya dihejinin
- ew dujminan dibizdinin
- ew pezkweviyan di¸ujin
" di " nian¸a berdewamiye ye.. u " in " duvgira kare, u
ereni ye...
..darejin ditir boy pernave (ew-wan) hene:
: ¸ we
- ew koca bar di¸in
-ew gula hilm di¸in
36
- wan nas na¸e
- wan dadixine
- ci ji wan re ce di¸e
- li wan mu¸ur tet
- wan deine
- wan dinerxine
- ci bi wan re heye ?
- sere wan dee
- ew ji Sivan u Siyar mestirin
- dujminan ditirsinin
- nuha ew nexwein
- ew dikirin
- wan iyar di¸in
- Siwar wan perian di¸e
- boy wan ci di¸e
- li wan vedigerine
- ah wane ew
- ew wan tinin
- ka ew kanin?
- waye ew ten
3- di dareja ayinde u biryari de " ew wan "..
A- du alaven ayinde hene - de , we u li gora dareja
hevo¸e tetin guhertin u dibin - e , ye u
rawanbejiye durust di¸in...
: ¸ We
-ewe herin male÷ew ye de herin male÷ew de herin
male.
37
" e " ci ye "ye de "digire u " in " alikara pernave
"ew " e..
.. git u niren deme di ayinde de ber cavin ...
B- u evana ji cend nimone boy we ji ayinde u
biryaran..
: ¸ We
- ewe bicin - ewe herin (ayinde buyini)
- wan bibin -wan erje¸ (biryar )
- wan ji bir ne¸e -ji bir nebi¸ ( biryar )
- xwezi ew bihatana -ka ¸u rabana (hevidari )
- bila ew werin-cima ew narin(xweste¸¹pirsyari)
- gelo we bixwinin - ma we iyar bibin (pirsyari)
- ta ¸u ew ji werin -we bi wan re bet (pey wendi )
- ji wan bistinin - wan bi xwe re bin (biryari )