WA:hArmoniA

JAPOŃSKI DESIGN DZIŚ

WA : THE SPIRIT OF HARMONY AND JAPANESE DESIGN TODAY

WA : Harmonia.
Japoński design dziś

WA : The Spirit of Harmony and
Japanese Design Today
Wystawa w Warszawie 14 stycznia – 28 marca 2010 Instytut Wzornictwa Przemysłowego ul. Świętojerska 5/7, Warszawa, Polska www.iwp.com.pl Organizatorzy The Japan Foundation, Tokio Instytut Wzornictwa Przemysłowego Sp. z o.o. w Warszawie Kuratorzy Hiroshi Kashiwagi, krytyk designu, profesor Uniwersytetu Sztuk Pięknych Musashino Masafumi Fukagawa, kurator w Muzeum Miasta Kawasaki Shu Hagiwara, dyrektor designu Noriko Kawakami, dziennikarka Scenografia Hiroshi Yoneya, Ken Kimizuka, Yumi Masuko (TONERICO:INC.) Koncepcja graficzna Kei Matsushita, Tomoko Tanabe (Kei Matsushita Design Room) Aranżacja wystawy w Warszawie Sophie Kumpera Organizacja i koordynacja The Japan Foundation, Tokio: Osamu Honda, Tokiko Kiyota, Jun Takeshita, Norihiko Yoshioka, Koichi Makise, Chiaki Ogata, Exhibition in Warsaw 14 January – 28 March 2010 The Institute of Industrial Design 5/7 Świętojerska St., Warsaw, Poland www.iwp.com.pl Organizers The Japan Foundation, Tokyo The Institute of Industrial Design Co. Ltd, Warsaw, Poland Curators Hiroshi Kashiwagi, Design Critic, Professor at Musashino Art University Masafumi Fukagawa, Curator at the Kawasaki City Museum Shu Hagiwara, Design Director Noriko Kawakami, Journalist Exhibition Designers Hiroshi Yoneya, Ken Kimizuka, Yumi Masuko (TONERICO:INC.) Graphic Designers Kei Matsushita, Tomoko Tanabe (Kei Matsushita Design Room) Arrangement of the Exhibition in Warsaw Sophie Kumpera Organization and Coordination The Japan Foundation, Tokyo: Osamu Honda, Tokiko Kiyota, Jun Takeshita, Norihiko Yoshioka, Koichi Makise, Chiaki Ogata,

Miwa Kaneko

Miwa Kaneko

Instytut Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie: Ewa Cieślik, komisarz wystawy Krzysztof Bielski, opieka merytoryczna Dagmara Pilzek, współpraca Wystawa w Warszawie powstała w ramach prowadzonego przez Instytut Wzornictwa Przemysłowego kluczowego projektu „Zaprojektuj Swój Zysk. Poprawa konkurencyjności przedsiębiorstw poprzez zastosowanie wzornictwa”. Jego głównym celem jest stworzenie otoczenia biznesowego, umożliwiającego przedsiębiorcom i projektantom współpracę w obszarze aplikacji wzornictwa. Cel ten jest realizowany między innymi poprzez wystawy dobrych praktyk, prezentujące procesy i modele biznesowe związane z wdrażaniem nowych produktów oraz dobrze zaprojektowane produkty jako wzorce do naśladowania.

The Institute of Industrial Design in Warsaw: Ewa Cieślik, Project Manager Krzysztof Bielski, Supervision Dagmara Pilzek, Cooperation The exhibition in Warsaw was created as part of the key project “Design Your Profit. The improvement of the competitiveness of enterprises through the application of design”, conducted by the Institute of Industrial Design. Its main objective is the creation of a business environment, enabling entrepreneurs and designers to cooperate in the field of the application of design. This goal is realized through the presentation of good practices, of business processes and models connected with the implementation of new products and well designed products as examples to be followed.

002

Patronat honorowy Ambasada Japonii w Polsce Honourable patronage Embassy of Japan in Poland

Współpraca / Cooperation Muzeum Sztuki i Techniki Japońskiej

Instytut Wzornictwa Przemysłowego / The Institute of Industrial Design

www.iwp.com.pl
003

Słowo wstępne

Mamy wielki zaszczyt zaprezentować wystawę „WA: Harmonia. Japoński design dziś”. Wystawa przedstawia jedną z najbogatszych kolekcji współczesnego japońskiego designu – estetyki, która z uwagi na swój wyjątkowy charakter zdobywa coraz większą popularność na całym świecie. Wśród eksponatów znalazły się m.in. elementy zastawy stołowej, meble, urządzenia elektroniczne, a nawet samochody. Ta różnorodność uwypukla związek pomiędzy współczesnym japońskim designem i tradycyjnym japońskim sposobem postrzegania rzeczywistości. Pomimo że w produktach wzornictwa przemysłowego kładzie się duży nacisk na funkcjonalność i wydajność, cechuje je coś więcej – wrażliwość wywodząca się z tradycji kulturowej ich twórców. W Japonii wrażliwość przejawia się na przykład w dążeniu do harmonii w życiu codziennym. Dlatego to ona stała się tematem i kluczem wystawy. Chcielibyśmy, aby odwiedzający traktowali ideę harmonii jako punkt wyjścia, a następnie indywidualnie interpretowali znaczenie każdego przedmiotu. Mamy nadzieję, że pozwoli im to wyrobić sobie własne zdanie na temat japońskiego designu. Dziękujemy przedsiębiorstwom, projektantom, organizacjom oraz osobom prywatnym za hojne wsparcie finansowe, dzięki któremu mogliśmy zgromadzić tak wiele eksponatów. Dziękujemy również ekspertom, bez których pomocy wystawa nie doszłaby do skutku.

Kazuo Ogoura
Prezes, The Japan Foundation

004

Foreword

We are extremely pleased to present the exhibition WA: The Spirit of Harmony and Japanese Design Today. This exhibition focuses on Japanese product design, which is showing great vitality in recent years, and it gives a comprehensive view of Japanese products from tableware and furniture to information technologies and transportation equipment. This wide-ranging exhibition highlights the relationship between contemporary Japanese design sensibility and traditional Japanese perceptions. Even though industrial product design is overwhelmingly concerned with function and efficiency, it is possible to detect a sensibility in today’s products that is rooted in the cultural tradition of the designer. In Japan, one characteristic of this traditional sensibility might be described as “l’harmonie au quotidien” or harmony in everyday life. This is why we have selected the words “spirit of harmony” as the key concept of the exhibition. Taking this concept as a basic guide, visitors to the exhibition are free to interpret the meaning of the products they see here as they please, and we hope that this experience will help them form their own ideas about design. We would like to express our deepest gratitude to the companies, designers, organizations, and individuals who have generously provided the products shown in this exhibition and we would also like to thank the many experts whose advice and assistance helped to make this exhibition possible.

Kazuo Ogoura
President, The Japan Foundation

005

Instytut Wzornictwa Przemysłowego zaprasza

W Polsce o japońskim wzornictwie wiemy stosunkowo niewiele. Kojarzy nam się z wysublimowaną, oszczędną estetyką i nowoczesnymi technologiami. Ostatnio z siecią sklepów MUJI, marki działającej od lat 80., na Zachodzie już kultowej, u nas coraz popularniejszej, dla której projektuje m.in. sławny Naoto Fukasawa. Japoński przemysł utożsamiamy przede wszystkim z precyzją, jakością, trwałością, dobrze zorganizowaną produkcją, zaś kulturę Kraju Kwitnącej Wiśni – z wysokiej klasy rzemiosłem, cierpliwością, spokojem, mądrością, gejszami i samurajską tradycją. I oto przekonujemy się, że te – zdawałoby się – przeciwstawne wartości, znakomicie współistnieją. Na tym polega fenomen japońskiego podejścia do projektowania. Wciela ono w życie fundamentalną dla kultury japońskiej wartość, jaką jest Wa – harmonia. To właśnie udowadniają kuratorzy wystawy, którą prezentujemy w IWP. Połączenie sztuki i wzornictwa, rzemiosła i produkcji przemysłowej praktykowane było przez japońskich projektantów od początków rewolucji przemysłowej. Zwracał na to uwagę już w 1937 roku filozof i popularyzator rzemiosła, Muneyoshi Yanagi. Dzisiaj ta kompatybilność jest nadal niezwykle silna, co widać nie tylko w produktach autorstwa sławnych projektantów, takich jak Tokujin Yoshioka, Takehiko Sanada czy Toshiyuki Kita. I chociaż zdajemy sobie sprawę, że trudno odnaleźć logarytm pokazujący wpływ wzornictwa na matematycznie policzalne zyski przedsiębiorstwa, japoński przemysł i jego produkty przekonują na każdym kroku, że to właśnie ono jest wielką wartością, bez której nie mogłyby konkurować na trudnym globalnym rynku. „WA: Harmonia. Japoński design dziś”, wystawa przygotowana przez Japan Foundation, to trzecia prezentacja światowych dobrych praktyk wzorniczych w Instytucie Wzornictwa Przemysłowego, w ramach projektu Zaprojektuj Swój Zysk. Przedstawia przedmioty codziennego użytku, powstałe przede wszystkim w ostatnich latach oraz kilkanaście ikon wzornictwa lat powojennych. Podzielona na sekcje według 12 kategorii i 6 słów kluczy, w prosty sposób obrazuje zjawisko japońskiego designu. Pokazujemy ją nie dlatego, aby zrealizować marzenie o Polsce jako drugiej Japonii. Mamy nadzieję, że polscy przedsiębiorcy i projektanci, do których wystawa jest kierowana w sposób szczególny, odnajdą w niej wiele inspiracji do projektowania i wdrażania do produkcji dobrze zaprojektowanych przedmiotów. Oraz że znajdą powody do harmonijnej współpracy.

Krzysztof Bielski
Dyrektor ds. Upowszechniania Wzornictwa, Instytut Wzornictwa Przemysłowego

006

Institute of Industrial Design would like to invite

In Poland we don’t know a lot about the japanese design. We only associate it with the sublime, austere esthetics and modern technology. Perhaps what could also sound familiar to us is the chain of MUJI shops, the brand which has existed on a market since the 1980s and which is already being worshipped by many people from all over the world, and which many products were designed by famous Naoto Fukasawa. As far as the japanese industry is concerned, we tend to associate it with precision, quality and well-organized production. When it comes to the culture of this Land of the Rising Sun, however, what generally comes to our mind is excellent craft, patience, tranquility, wisdom, geishas and samurai tradition. And then we come to realize that these seemingly contradictory values are able to perfectly co-exist. This is what the phenomenon of the japanese approach to design is about. This approach embodies Wa harmony, the fundamental value of the japanese culture. And that is what the curators of this exhibition hopefully manage to prove. The combination of art and design as well as craft and industrial production has been practised by the japanese designers since the industrial revolution. This tendency was already observed in 1937 by the philosopher and popularizer Muneyoshi Yanagi. Today this compatibility is still extremely strong, as can be seen for instance in the works of such famous designers as Tokujin Yoshioka, Takehiko Sanada or Toshiyuki Kita. And though we are fully aware that it is really difficult to find the logarithm which shows the influence of design over the mathematically countable profits, it is also known that the japanese industry together with its products at every turn prove that it is the design itself that determines the success of the overall situation of the japanese industry. If it were not for design, it would be extremely difficult for Japan to exist on the highly competitive global market. „WA: The Spirit of Harmony and Japanese Design Today,” the exhibition organized by the Japan Foundation is the third presentation of the worldwide good design practices in the Institute of Industrial Design in the framework of the Design Your Profit project. It presents everyday products which were launched within the last few years or in a post-war period. It is divided into sections according to twelve categories and six key words which makes it simplier and more accessible for the viewers to get acquainted with the idea of the japanese design. Our objective is not to realize our dream about Poland as being the second Japan. We are showing this exhibition because we hope that the Polish manufactures and designers towards whom this exhibition is, in particular, directed will find a lot of inspiration to design and implement their designs into their manufacturing. And that they will find many reasons for the harmonious collaboration.

Krzysztof Bielski
Director of Design Centre, Institute of Industrial Design

007

Sponsorzy Organizatorzy wystawy dziękują następującym organizacjom, firmom i osobom prywatnym za hojne wsparcie finansowe: Sponsors The organizers of the exhibition are grateful to the following organizations, companies and individuals for their generous sponsorships:

Audio-Technica Corporation BUNACO CACTUS DESIGN INC. Canon Inc. Ceramic Japan Inc. Combi Corporation D-BROS project, Draft Co., Ltd. DCS CORP. enn EVERGREEN INTERNATIONAL Co., Ltd. FUJITSU TEN LIMITED GOLDWIN inc. GREEN LIFE 21 PROJECT IDEA International Co., Ltd. IDEE CO., LTD. image lab TECST inc. inf.DESIGN innocence inc. Kai House KAKURA Kazuhito Ishida design studio Kikkoman Corporation Koide Tokyo Ltd. Koizumi Douguten KOKUYO S&T Co., LTD. Koto Co., Ltd. MARUEI TOWEL CO., LTD. MARUNI WOOD INDUSTRY INC. MAXRAY INC. Metropolitan Gallery Inc. MIDORI ANZEN CO., LTD. MINOBE INC. Misuzudo bindery Mizutori Industry Co., Ltd. naoca newneu. Nissin Furniture Crafters Co., Ltd.

OMRON HEALTHCARE Co., Ltd. OXO International Panasonic Corporation PLUS MINUS ZERO CO., LTD. Renaissance Project Co., Ltd. Ricoh Electronics, Inc. Ricordi & Sfera Co., Ltd. Ryohin Keikaku Co., Ltd. SANYO Electric Co., Ltd. Seiko Instruments Inc. SEIKO WATCH CORPORATION seto Shachihata Inc. Shirokiya SHOTOKU GLASS CO. SILVER SEIKO LTD. Sony Ericsson Mobile Communications Japan, Inc. Star Flyer Inc. Sumikawa Design SUN-AD Company Limited SUNNY CO., LTD. SUNTORY FLOWERS Limited Suruga-isho Takeo Company Limited TAMANOHADA SOAP CO., LTD. TELALA (Inoue Ribbon Industry Co., Ltd.) Tendo Co., Ltd. Think the Earth Project Toshiyuki Tani Toyo Glass Co., Ltd. Yamagiwa Corporation ZETT Corporation ZOJIRUSHI CORPORATION (W porządku alfabetycznym/Alphabetical order)

008

Podziękowania Dziękujemy wszystkim, którzy pomogli w przygotowaniu wystawy: Acknowledgements We would like to express our appreciation to everyone who provided assistance in preparing for this exhibition:

ALTE MEISTER GALLERY ZUSHIYA CASIO COMPUTER CO., LTD. CASSINA IXC. Ltd. Central Japan Railway Company (JR Central) Craft & Design Tanno DAIHATSU MOTOR CO., LTD. DRILL DESIGN Co., Ltd. Ecoasu Umajimura Co., Ltd. FUJI FILM Corporation GRAPH Co., Ltd. h concept HAKUSAN PORCELAIN CO., LTD. HIYOSHIYA Co., Ltd. Honda Motor Co., Ltd. HORIZUMI MOKKOJO IGARASHI DESIGN STUDIO INAX Corporation Interdesign ARENCE ISSEY MIYAKE INC. Junzo Yoshimura Memorial Gallery K.MIKIMOTO & CO., LTD. kazuyo komoda design studio Kazuyuki Kubo KDDI CORPORATION MADE IN JAPAN PROJECT Co., Ltd. Makoto Komatsu MITATE Mitsubishi Motors Corporation NAGUMO DESIGN NAOTO FUKASAWA DESIGN NEC Corporation NISSAN MOTOR CO., LTD. NTT Docomo, Inc. NUSSHA Origata Design Institute OZEKI & Co., Ltd. Panasonic Electric Works Bathroom & Life Co.,Ltd.

ROJI ASSOCIATES CO., LTD. Ryuji Mitani SAAT Design Inc. SACHIO HIHARA JAPAN SAKURA SEISAKUSHO Inc. Sanada Studio Inc. Sapporo City Seki Design Studio SDI, Inc. SHARP CORPORATION Shioyasu Urushi Ware Company Shussai Kiln SIMPLICITY Co., Ltd. SOFTBANK BB Corporation SOFTBANK MOBILE Corporation Sony Corporation STYLE SHOKAI INCORPORATED TEAM BITOWA THE MIYAKE ISSEY FOUNDATION TOMITA DESIGN TOMY Company, Ltd. TORAY INDUSTRIES, INC. TOSHIBA HOME APPLIANCE CORPORATION TOYOTA MOTOR CORPORATION Uchida Design Inc. Urumi Kogei CO., LTD. Wajima KirimotoŠKirimoto Wooden craft factory Willcom Inc. YAMAHA Corporation YAMANAKA KUMIKI WORKS YAMANOCREATES CO., LTD. Yanagi Design Institute Yoshinobu Shibata Enterprises Ltd. ZMP INC. (W porządku alfabetycznym/Alphabetical order)

009

Spis treści / Content
004 006 012

Słowo wstępne / Foreword

Kazuo Ogoura Krzysztof Bielski Krzysztof Bielski

Instytut Wzornictwa Przemysłowego zaprasza Institute of Industrial Design would like to invite

Idea wystawy WA : Harmonia. Japoński design dziś Concept of WA : The Spirit of Harmony and Japanese Design Today Ślady tradycji we współczesnym japońskim designie Hiroshi Kashiwagi [English text] Traces of Tradition in Contemporary Japanese Design Hiroshi Kashiwagi
[English text]

014 017 020 025 030 034 039 042

Aspekty Wa – Harmonia w japońskim projektowaniu Masafumi Fukagawa Aspects of Wa – Harmony in Japanese Product Design Masafumi Fukagawa Sytuacja bieżąca i perspektywy młodych japońskich designerów Shu Hagiwara Current Situation and Future Possibilities of Young Japanese Designers
Shu Hagiwara

[English text]

Współczesna produkcja – przyszłość czerpie z tradycji Noriko Kawakami [English text] Ways of Making Things That Take the Past into the Future Noriko Kawakami W duchu harmonii / The Spirit of Harmony Dwanaście kategorii i sześć słów kluczy / Twelve Categories and Six Key Words Mapa tradycyjnych ośrodków rzemiosła / Traditional Handwork Map Dwanaście kategorii / Twelve Categories

046 052 054

059 071 075 083 091 095 103 109 117 123 127 135

01 Sztuka stołu / Tableware 02 Akcesoria łazienkowe / Bathware 03 Sprzęt elektroniczny / Consumer Electronics 04 Technologie cyfrowe / Digital Technology 05 Zabawki / Play Products 06 Artykuły biurowe / Stationery 07 Artykuły dla domu / Miscellaneous Housewares 08 Ubrania i dodatki / Apparel and Accessories 09 Torby i opakowania / Wraps and Bags 10 Pojazdy / Transportation 11 Meble / Furniture 12 Oświetlenie / Lighting Fixtures

Sześć słów kluczy / Six Key Words
068 080 100 114 132 140

Kawaii Uroczy / Cute Kurafuto Niepowtarzalny / Crafted Kime Finezyjny / Fine-Grained Tezawari Zmysłowy w dotyku / Tactile Minimaru Minimalistyczny / Minimal Kokorokubari Przemyślany / Thoughtful
Japoński design chronologicznie 1994 – 2008 / Chronology of Japanese Design 1994 – 2008 Lista eksponatów na wystawie / List of Exhibited Products Zdjęcia / Photo credits Kuratorzy wystawy / Profiles of Exhibition Curators Sponsorzy / Sponsors

144 150 160 164 166

010

Scenografia wystawy: TONERICO:INC. (Hiroshi Yoneya, Ken Kimizuka, Yumi Masuko) Exhibition Design: TONERICO:INC. (Hiroshi Yoneya, Ken Kimizuka, Yumi Masuko)

Idea wystawy

WA: Harmonia. Japoński design dziś

Japoński design w XXI wieku zyskał nowe oblicze. Do tej transformacji przyczyniają się designerzy stosujący innowacyjne rozwiązania, nowatorskie projekty oraz rozwój kontaktów pomiędzy ośrodkami położonymi w centrum i na peryferiach kraju, a także pomiędzy małymi i dużymi przedsiębiorstwami. Obecna sytuacja to coś więcej niż postęp technologiczny. Jest ona również konsekwencją fuzji nowoczesnych i tradycyjnych technologii produkcji. Będące jej wynikiem innowacje w dziedzinie designu mają szansę wzbogacić życie współczesnych Japończyków. Design stymuluje przemysł i gospodarkę, ale nie jest to jego jedyna rola. Im bardziej odzwierciedla on dynamikę japońskiego społeczeństwa, a także ogólną kondycję życia i kultury, tym bardziej wzrasta jego znaczenie kulturowe. Dzieje się tak dlatego, że design produktów jest działaniem właściwym tylko człowiekowi, zakorzenionym w jego życiu codziennym. Dlaczego japoński design jest dziś tak popularny? Powodów jest kilka. Po pierwsze, rzeczywiście bardzo silna jest tendencja łączenia najnowszych technologii i produkcji przemysłowej z tradycyjnym rzemiosłem oraz kreatywna wymiana pomysłów między centralnymi ośrodkami designu a twórcami lokalnymi. Po drugie, inicjuje się interakcje pomiędzy produktami japońskimi a produktami kultury Zachodu. Wreszcie po trzecie, zgodnie z duchem ochrony środowiska, kładzie się duży nacisk na wykorzystanie materiałów uzyskanych w procesie recyklingu, a także dąży do tego, aby świadomość ekologiczna w dziedzinie produkcji była równie ważna jak wiedza fachowa. Nowy nurt, jaki pojawił się w japońskim designie – szukanie podobieństw w ideach pozostających ze sobą w sprzeczności, bardzo szybko rozpowszechnia się zarówno w kraju, jak i za granicą. Jego rosnąca popularność jest w dużej mierze zasługą szybkiego rozwoju technologii cyfrowych oraz społeczeństwa informatycznego. Charakterystyczną cechą kultury japońskiej jest Wa, czyli harmonia. To zdolność godzenia sprzeczności otaczającego świata i nadawania im nowych znaczeń. Właśnie ona, łącząc różne elementy i stanowiska, kształtuje współczesny japoński design. Wystawa przedstawia kolekcję około 160 przedmiotów różnego przeznaczenia, i na ich przykładzie pokazuje zjawiska, które wpływają na dynamiczny rozwój współczesnego japońskiego designu. Mamy nadzieję, że pozwoli ona lepiej zrozumieć, jak ważną rolę odgrywa w tym procesie owa specyficzna japońska harmonia.

Hiroshi Kashiwagi Masafumi Fukagawa Shu Hagiwara Noriko Kawakami
Kuratorzy wystawy

012

Concept of

WA: The Spirit of Harmony and Japanese Design Today

Japanese design has a new look in the 21st century. In addition to the presence of innovative designers and lively new design projects, the field of design is being transformed by the creation of multi-level networks, linking central and outlying areas, large and small businesses. The current situation is characterized by a fusion between advanced and traditional technologies rather than simple technological progress, and it is producing excellent designs to enrich the lives of contemporary Japanese people. Design naturally plays an important role in energizing industry and the economy but it does more than that. It takes on greater cultural significance as it more clearly reflects the dynamism of contemporary Japanese society and the overall conditions of life and culture today. Product design has the potential to do this because it is a preeminently human activity, rooted in our everyday lives. What is behind the current vitality of the world of Japanese product design? Several factors come to mind. There is a tendency today to fuse traditional crafts with the latest technology, forge new connections between manual labor and industrial production, facilitate exchanges between design activities in urban centers and craft work in outlying regions, promote interaction between Japanese and Western things, develop new uses for recycled materials and blend awareness of the natural environment with technological expertise. Symbiosis and linkages between these opposing terms are found more frequently within the Japanese design world, and the expansion of digital technology is resonating with the growth of a network society both domestically and internationally. One characteristic of Japan is the traditional spirit of Wa or harmony, a capacity for blending opposing entities, whether values, people, or positions, and taking them to a higher level. This spirit of Wa, which unifies and fuses different elements and positions, is a basic condition of making things in 21st century Japan. This exhibition presents a selection of approximately 160 well designed objects from various fields of product design and introduces phenomena that explain the background dynamic development of contemporary Japanese design. We hope that it sheds light on the role of the uniquely Japanese sense of harmony in today’s product design.

Hiroshi Kashiwagi Masafumi Fukagawa Shu Hagiwara Noriko Kawakami
The Curators of the Exhibition

013

Ślady tradycji we współczesnym japońskim designie
Hiroshi Kashiwagi

Amerykanizacja i globalizacja
Światowa kultura masowa XX wieku, której zawdzięczamy m.in. kino hollywoodzkie, muzykę rockową i rozwój w dziedzinie designu produktów konsumenckich, ukształtowała się głównie pod wpływem Stanów Zjednoczonych. W Japonii był on wyjątkowo silny. Po pierwsze, po zakończeniu II wojny światowej, w latach 1946-48, Stany Zjednoczone wspierały japońskie technologie i wzornictwo (a to było bardzo mocno związane z przemysłem) oraz udzielały Japonii pomocy gospodarczej. Ogromny wpływ na rozprzestrzenianie się amerykańskiej kultury miała też propagandowa działalność okupujących Japonię wojsk USA. Po drugie, działały ogólne prawa ekonomii kapitalizmu. Japonia, dążąc do odzyskania równowagi po II wojnie światowej, przyswajała amerykańską kulturę oraz styl życia ze względu na gospodarczą dominację Stanów Zjednoczonych na arenie międzynarodowej. Trwało to aż do 1975 roku, kiedy to dobiegła końca, mająca poważne konsekwencje dla amerykańskiej kultury i gospodarki, wojna w Wietnamie. Ale nawet teraz, u progu XXI wieku, wpływy kultury amerykańskiej na japońską są nadal widoczne. Produkty takie jak dżinsy, T-shirty czy buty firmy NIKE można znaleźć wszędzie. Z kolei ostatnia dekada to okres postępującej gospodarczej i przemysłowej globalizacji. To ona sprawiła, że design produktów ujednolicił się tak bardzo, że trudno je od siebie odróżnić. Aparaty cyfrowe japońskiej firmy Panasonic i niemieckiej firmy LEICA wyglądają niemal identycznie, podobnie amerykańskie i japońskie telewizory. Przykłady można mnożyć. Tak więc od czasu zakończenia II wojny światowej japoński design stale znajdował się pod wpływem czynników zewnętrznych. Najpierw kształtowała go kultura Stanów Zjednoczonych, następnie globalizacja. Dlatego w dużej mierze utracił swoją tożsamość.

Kultura społeczności regionalnych i design
Na skutek czynników zewnętrznych japoński design utracił swoją tożsamość w dużej mierze, ale jednak nie całkowicie. Linia Toyoty Lexus postrzegana jest przecież jako typowo japońska, natomiast Peugeot na pierwszy rzut oka wydaje się być francuski. Bez wątpienia w designie odzwierciedla się kultura regionalna. Można dostrzec to nawet w linii samolotów bojowych, mimo że nie forma jest w nich najważniejsza. Amerykańskie myśliwce produkowane przez koncern Lockheed Martin, brytyjskie myśliwce typu Hawk czy francuskie samoloty Mirage – wszystkie różnią się wyglądem. Te przykłady świadczą, że nawet wtedy, gdy najbardziej liczy się funkcja produktów, ich design nie jest jednolity. Różni się w zależności od tego, z jakich środowisk kulturowych pochodzą projektanci. Francuski antropolog Andre Leroi-Gourhan komentuje tę kwestię w następujący sposób: „Aby zrozumieć, czym różnią się samochody angielskie, francuskie czy sowieckie, należy porównać ich detale techniczne. Między zasadniczymi elementami nie ma różnicy. Jednak dla wyjaśnienia faktu, dlaczego na pierwszy rzut oka jesteśmy w stanie stwierdzić, że określony samochód »jest na pewno angielski«, potrzebna jest bardziej wnikliwa analiza. Jazz z Nowego Orleanu to przykład dziedzictwa kulturowego, cechującego się wyjątkowym stylem.

014

Nie znaczy to jednak, że wykonanie danego utworu jazzowego w Ameryce brzmi tak samo, jak jego wykonanie w Szwecji i że nie da się dostrzec między nimi różnicy”1. Stylistyka produktów jest silnie związana z kulturą społeczności regionalnych, zależy od warunków ich życia. Stąd wynikają różnice. Nie będę dokonywać tutaj całościowej charakterystyki japońskiego designu, ale wierzę, że jego korzenie odnaleźć można w twórczości rzeszy anonimowych artystów.

Sztuka anonimowych artystów a współczesny design
W Japonii powszechnie znana jest tradycja kopiowania naczyń drewnianych, ceramicznych i żelaznych, nosząca nazwę utsushi. Istotną cechą utsushi jest częste powielanie tej samej formy danego przedmiotu. Mimo, że pozbawiona jest ona pierwiastka artystycznego indywidualizmu, w następstwie wielokrotnego kopiowania staje się doskonalsza. W czasach współczesnych, piękno płynące z tradycji utsushi starał się ukazać japoński filozof Muneyoshi (Soetsu) Yanagi (1889-1961). Dostrzegał on doskonałość formy kształtującą się w procesie powielania, a także praktyczne piękno przedmiotów rzemieślniczych, płynące z ich wieloletniego używania przez zwykłych ludzi. Nazwał te przedmioty Mingei, czyli rękodzielniczą sztuką zwykłych ludzi i uważał je za lepsze od tych wykonanych z dbałością o szczegóły, używanych przez arystokrację. W ten sposób Muneyoshi przywrócił świetność sztuce anonimowych artystów. Współczesny japoński design nadal posiłkuje się stosowanymi od stuleci formami rzemiosła artystycznego. Szczególnie w wypadku produktów drewnianych, lakierowanych, papierowych lub bambusowych. Wyraźną inspirację tradycyjnym rzemiosłem dostrzec można również u projektantów mebli i ceramiki, takich jak Isamu Kenmochi (1912-1971), Masahiro Mori (1927-2005), Sori Yanagi (ur. w 1915 roku) czy Riki Watanabe (ur. w 1911 roku). Sori Yanagi, najstarszy syn Muneyoshi (Soetsu), w 1938 roku ukończył wydział malarstwa Akademii Sztuk Pięknych w Tokio (obecnego Narodowego Uniwersytetu Sztuk Pięknych i Muzyki w Tokio). Dwa lata później, w 1940 roku, towarzyszył Charlotte Perriand, francuskiej projektantce, która stała się sławna dzięki współpracy z Le Corbusierem. Przyjechała ona do Japonii, aby poznać tutejsze tradycyjne techniki rzemieślnicze. Niedługo po tej wizycie Yanagi zasłynął projektami m.in. zastawy stołowej dla Matsumura Koshitsu Toki oraz stołków Butterfly (zdj. 1) i Elephant. Jego czarne gliniane dzbanki w stylu Mingei produkowane były przez Shussai Kiln w mieście Shussai na terenie prefektury Shimane daleko na południowy-zachód od Tokio. W eseju z 1949 roku, zatytułowanym „Zapiski projektanta”, Yanagi opisuje, jak ważne są znajomość technik i materiałów oraz bezpośredni kontakt z nowo powstającą formą, a nie tylko obcowanie z projektem na papierze: „Aby zrozumieć właściwości materiałów i narzędzi używanych do wytwarzania przedmiotu, należy często dotykać tych materiałów, a urządzenia obsługiwać własnymi rękami”. „Przed wykonaniem prototypu produktu lepiej najpierw przetestować jego gipsowy model, rysunek nie wystarczy”2. Na początku eseju Yanagi podkreśla, że swoje podejście do projektowania zawdzięcza właśnie Charlotte Perriand. Zaraz jednak dodaje, że chociaż podczas współpracy z Perriand nauczył się bardzo wiele, jego niezmiennym ideałem pozostała rękodzielnicza sztuka anonimowych artystów. I że to właśnie tę tradycję chciałby kontynuować w swojej twórczości. W istocie, twórczość

015

Yanagi nosi znamiona dawnej tradycji rękodzielniczej. Dowodem na to jest jego perfekcjonizm i dbałość o szczegóły związane z funkcją i formą projektowanych przedmiotów. Te same cechy charakteryzują wiele współczesnych japońskich produktów, takich jak chociażby TOYOTA LEXUS (zdj. 2), gitara YAMAHA Silent (zdj. 3), instrumenty muzyczne z regulacją głośności, słuchawki i aparaty cyfrowe firmy Panasonic oraz właśnie projekty Sori Yanagi. Tym, co na pierwszy rzut oka odróżnia japońskie produkty od innych jest precyzja wykonania i dbałość o szczegóły.

Bibliografia 1. Leroi-Gourhan, Andre: Le Geste et la Parole II, Albin Michel, 1965. Tłumaczenie na język japoński Tom Araki jako Miburi to kotoba, Shinchosha Publishing Co., Ltd., 1974, str. 90. 2. Kogei News (Craft News), styczeń 1949, pod redakcją Industrial Arts Research Institute, opublikowane przez Technical Data Publishing, Co.

zdj. 1

zdj. 2

zdj. 3

1. Stołek Butterfly, Sori Yanagi, 1956, wyprodukowany przez Tendo Co., Ltd. 2. TOYOTA LEXUS LS460, 2006. 3. Gitara YAMAHA Silent, 2001.

016

Traces of Tradition in Contemporary Japanese Design
Hiroshi Kashiwagi

Americanization, Globalization
The popular culture of the twentieth century, including Hollywood films, rock music, and consumer product design, was largely given its character by the United States of America. This American influence was especially strong in Japan. The direct ties between industry and postwar Japanese design, especially industrial design, had the effect of increasing American influence. Following World War II, from 1946 to 1948, America gave Japan assistance in technology and design as well as economic aid. The guidance provided by the occupation army’s General Headquarters (GHQ) had an especially important impact on postwar Japanese design, and the consequent spread of American culture throughout the country. The capitalist market economy is affected by cultural conditions as well as straightforwardly economic factors. Because of the dominance of the American economy, postwar Japan naturally took American culture, the “American way of life,” as a model for creating a new living environment in the years after World War II. This was the prevailing situation until 1975, when the Vietnam War, which had such a far-reaching impact on the American economy and culture, ended. Even now, at the beginning of the 21st century, we must admit a huge American presence throughout the Japanese living environment. Blue jeans, T-shirts, and NIKE running shoes are everywhere. Furthermore, as a result of accelerating economic and industrial globalization during the last decade or so, the products and product designs created by the advanced industrial nations have come to resemble each other so much that it is difficult to tell them apart. For example, digital cameras made by Panasonic in Japan and LEICA in Germany have a very similar design, and the designs of American and Japanese television sets are not very different. Thus, Japanese product design was greatly influenced by the United States in the postwar era, and because of the globalizing tendency of industry today, Japanese characteristics in design seem to have been weakened even further.

Regional Cultures and Design
In spite of the conditions described here, however, Japanese product designs give the impression of being ineffably Japanese. Intuitively, one sees the Toyota Lexus as being quite Japanese while the Peugot seems French. It can be said that regional cultures are somehow reflected in design. This tendency may even be seen in the design of fighter aircraft even though they are the result of a thoroughgoing pursuit of function. The American fighters produced by Lockheed Martin, the English Hawk, and the French Mirage all look different. They demonstrate that designs do not turn out the same even when function is the prime consideration. It is clear at a glance that designs emerging from different cultural regions are different, but it is difficult to explain why. The French anthropologist Andre Leroi-Gourhan addresses this issue, writing: “By anawlyzing the mechanical details, it is possible to explain how the engines and other parts

017

of English cars differ from French or Soviet cars while the essentials of a car are common to all of them. However, it would take a more extensive analysis to explain why an observer could say after a brief glance, »This is a very English car«. The repertory of New Orleans jazz is clearly a cultural heritage that, in principle, shares a common style. This does not mean, however, that one cannot hear the difference between a performance of the same tune in Sweden and America”1. That is, differences in style are profoundly related to regional cultures, and they are affected by the historical conditions of everyday life. I cannot make a complete analysis of the characteristics of Japanese design here, but I believe that a source of these characteristics can be found by looking back at the historical situation of Japanese craft.

Refinement in Anonymous Design
There is a tradition of copying, known as “utsushi,” in the design of lacquerware, ceramic bowls, and iron teapots and kettles unless they are special productions. These things were made in the same way as things that already existed. The designs created in this way lack individual creativity but are gradually refined through the process of copying it over and over. In modern times, Muneyoshi (Soetsu) Yanagi (1889-1961) noticed this traditional Japanese way of making things and gave new appreciation to the beauty that resulted from it. Yanagi perceived the refinement produced by repetitive copying and the practical beauty that emerged in everyday craft items used by ordinary people through continuous use over a long period of time. He called these products Mingei or folk crafts, and preferred them to the more elaborate objects used historically by the ruling classes. In this way, he rediscovered the value of anonymous design. Even in today’s Japan, designs based on the forms of craftwork that have continued to be produced over a long period of time are still being applied, especially in products made of wood, lacquer, paper, and bamboo. It is also possible to see clear traces of the past in the work of furniture designer Isamu Kenmochi (1912-1971), ceramic designer Masahiro Mori (1927-2005), furniture and ceramic designer Sori Yanagi (born 1915), and furniture designer Riki Watanabe (born 1911). Sori Yanagi, the eldest son of Muneyoshyi (Soetsu), graduated in Western style painting from the Tokyo School of Fine Arts (today’s Tokyo National University of Fine Arts and Music) in 1938. In 1940, Charlotte Perriand, known for the furniture she designed in association with Le Corbusier, came to Japan to do research on Japanese crafts. Yanagi accompanied her. Afterward, he became known for his designs of a variety of products including the Matsumura Koshitsu Toki tableware series, Butterfly stool (photo 1), and Stacking stools. His Mingei-style black earthenware teapots were produced in the Shussai Kiln in the town of Shussai in Shimane Prefecture, far to the southwest of Tokyo. In an essay of 1949, “Notes of a Designer,” he discusses the necessity of having a good knowledge of materials and techniques and directly checking forms with one’s own hands rather than working only with designs on paper: “It becomes necessary for designers… to frequently touch the materials and operate machinery with their own hands in order to understand the qualities of materials and equipment”. “Before making a prototype, it is better for the designer to make a plaster model of a finished product and examines it in various ways (one should never be satisfied with simply drawing a design)”2.

018

He also notes at the beginning of the essay that he learned this approach to design from Charlotte Perriand. His ideal is anonymous design produced by the human hand, and he has realized it bril-liantly. Although he learned many things from Perriand, his way of making things was ultimately based on the folk crafts passed down in Japan. Furthermore, traces of older ways of making things are apparent in Yanagi’s tendency to make things more precise than necessary and pay close attention to details related to function and form. The same characteristics can be found inmany contemporary Japanese products, including the TOYOTA LEXUS (photo 2), YAMAHA’s Silent Series (photo 3), musical instruments with adjustable volume, Panasonic headphones and digital cameras, as well as in Yanagi’s designs. Precision and attention to detail are features that seem to characterize what we recognize at a glance as Japanese design.
References 1. Andre Leroi-Gourhan, Le Geste et la Parole II, Albin Michel, 1965, p. 90. Translated into Japanese by Toru Araki as Miburi to kotoba, Shinchosha Publishing Co., Ltd., 1974. 2. Kogei News (Craft News), January 1949, edited by Industrial Arts Research Institute, published by Technical Data Publishing, Co.

photo 1

photo 2

photo 3

1. Sori Yanagi’s Butterfly stool, 1956, manufactured by Tendo Co., Ltd. 2. TOYOTA LEXUS LS460, 2006. 3. YAMAHA’s Silent Series, 2001.

019

Aspekty Wa, harmonia w japońskim projektowaniu
Masafumi Fukagawa

Wstęp
Mimo zastoju w japońskiej gospodarce na przełomie XX i XXI wieku, design tego kraju wciąż cechowała wielka witalność. Dowodem jest wiele oryginalnych produktów wprowadzonych w tym czasie na rynek, jak choćby TOYOTA PRIUS czy SONY AIBO. Tendencja ta utrzymała się do czasu ostatecznej poprawy sytuacji ekonomicznej i nagłej fali globalizacji, jaka nastąpiła zarówno w polityce, jak i w zjawiskach społecznych. Dziś, pod koniec pierwszej dekady XXI wieku, ma miejsce jeszcze bardziej intensywny rozwój wzornictwa (tekst powstał, zanim świat zmierzył się ze skutkami kryzysu 2008/9 – przyp. pol. red.). Wystawa, którą prezentujemy, ma na celu pokazanie panoramy współczesnego japońskiego designu oraz kontekstów, jakie przyczyniły się do tego rozwoju. Jednak w dalszej części artykułu, bardziej niż na szczegółowej analizie samego wzornictwa, chciałbym skupić się na zjawiskach wynikających z uwarunkowań społecznych i kulturowych, które były przyczyną tych zmian. Mam nadzieję, iż pomoże to zrozumieć, w jaki sposób współczesny design bazuje na japońskiej kulturze.

Wa we współczesnym japońskim wzornictwie
Wa, czyli harmonia, często wymieniana jest jako jedna z japońskich cnót. W historii Japonii system imperialny ustanowiony został w VII wieku. Symbolicznym dla tamtego okresu wydarzeniem było ogłoszenie pierwszej japońskiej konstytucji w 604 roku (Konstytucja Siedemnastu Artykułów), której autorstwo przypisywane jest księciu Shotoku Taishi (574-622). Ten znany tekst rozpoczyna się zdaniem: „Harmonia jest wartością wysoce cenioną i honorem jest unikanie nieuzasadnionego sprzeciwu”. Od tamtego czasu harmonia uznawana jest jako największa z cnót. Wa, japońskie słowo oznaczające harmonię, odnosi się do sytuacji, gdy możliwe jest osiągnięcie całkowitego porozumienia pomiędzy wykluczającymi się zjawiskami. Wa zaczęło być także używane jako prefiks oznaczający japoński, w przeciwieństwie do słowa yo, które oznacza zachodni (yo to w dosłownym znaczeniu ocean i wywodzi się od słowa seiyo, będącego japońskim terminem określającym Zachód). Obydwa prefiksy stosuje się, gdy chce się zaznaczyć różnice pomiędzy tym, co japońskie a tym, co zachodnie. Rozdźwięk ten widoczny jest w parach kontrastujących ze sobą słów: washoku/yoshoku, które odpowiednio znaczą kuchnia japońska i kuchnia zachodnia, czy wafuku/yofuku, określających odpowiednio tradycyjny ubiór japoński i współczesny strój zachodni. Przygotowując się do wystawy, kuratorzy zgodnie doszli do wniosku, że wa oznacza harmonię w designie w ogóle, a nie tylko w designie japońskim.

020

Wiele czynników związanych ze współczesnym japońskim designem na pierwszy rzut oka może wydawać się wzajemnie sprzecznych. Te pozornie niekompatybilne pary to: naturalny/ sztuczny, artystyczny/przemysłowy, tradycyjny/oparty na najnowszych technologiach, wiejski/miejski, wielkoprzemysłowy/produkowany na małą skalę, centralny/marginalny, lokalny/światowy, japoński/zachodni, modernistyczny/postmodernistyczny, pragmatyzm/ zabawa, indywidualizacja/uniwersalizacja, emocja/rozum, itd. Jednak gdy zostaną poddane odpowiedniemu, kreatywnemu procesowi projektowemu, są w stanie wygenerować nowe formy i wartości, przyczyniają się do powstania lepszych produktów. Tak właśnie rozumie się koncepcję wa w designie. Przyjrzyjmy się bliżej pewnemu przykładowi. Przed drugą wojną światową rattan był surowcem, z którego ręcznie wyplatano różnego rodzaju pojemniki, takie jak yanagi gori – kufry służące do przenoszenia lub przechowywania ubrań oraz przedmiotów, czy datsuikago – kosze do przechowywania ubrań w garderobie. Po drugiej wojnie światowej rattan stopniowo został zastąpiony przez plastik. Z kolei w latach 70. i 80. moda na rattanowe wyroby opanowała cały zachodni świat. Rattanowe meble: krzesła, stoły czy półki znajdowały nabywców od ręki. Z czasem jednak i ta fala dobrej koniunktury odeszła i przemysł rattanowy znów chylił się ku upadkowi. Tsuruya Shouten Inc., producent wyrobów rattanowych z prefektury Yamagata, który zajmował się tym biznesem od późnego okresu Meiji (początek XX wieku), znalazł jednak sposób na poradzenie sobie z kryzysem. Wziął udział w rządowym programie koordynacyjnym (m.in. przyznającym granty lokalnym firmom na kontakty z projektantami z ośrodków centralnych) i w rezultacie projektowanie swoich produktów powierzył awangardowej pracowni Tonerico:Inc. z Tokio (która nota bene współprojektowała tę wystawę – przyp. red). Tonerico zaproponowało Tsuruya Shoutenowi innowacyjny design krzeseł, w których lekki rattan połączono ze stalą nierdzewną, dotychczas nigdy w rzemiośle niestosowaną. W taki oto sposób tradycyjny materiał zastosowano do produkcji współczesnych produktów (zdj. 1, 2 na str. 028). Przy okazji odrodziły się stare manufaktury rozsiane w odległych regionach kraju. Zaczęły dostarczać materiał dla japońskiego producenta, ulokowanego w centrum i rozumiejącego istotę zmian zachodzących w globalnym designie. Inny dobry przykład to współpraca Naoto Fukasawy z Maruni Wood Industry, Inc. On jest światowej sławy japońskim designerem. Firma jest znakomitą starą marką meblarską z prefektury Hiroshima. On projektuje dla niej krzesła i stoły. Oto harmonia tradycji i postępu, umiejętności rzemieślników i produkcji masowej, peryferii i centrum. I kolejny przykład. Małe firmy najczęściej zależne są pod względem ekonomicznym od wielkich przedsiębiorstw. Lecz w wypadku nowych technologii zasada ta nie zawsze się sprawdza, nie zawsze dominują giganty. Pierwszy na świecie ekologiczny samochód hybryda TOYOTA PRIUS, doskonałe dzieło firmy Toyota Motor Corporation, powstaje na bazie części produkowanych przez małe firmy, ponieważ to one znalazły najnowocześniejsze rozwiązania technologiczne. A ponieważ zaawansowane technologie są bronią strategiczną wiodących firm japońskich, te muszą, ale też chcą, współpracować z ich dostawcami, bez względu na to, czy są to firmy duże, czy małe. Tak powstaje harmonia (wa), wiążąca producentów o zróżnicowanych możliwościach. Podsumowując, możemy powiedzieć, że we współczesnym japońskim designie dominuje tendencja do tworzenia nowych produktów poprzez znajdowanie sposobów na łączenie

021

zdj. 1

zdj. 2

elementów, działań i zjawisk, które z pozoru wydają się nawzajem wykluczać. Dzięki tej fuzji rośnie witalność japońskiego designu.

Prototyp Wa (przed drugą wojną światową)
Spoglądając designu, w różnych wstecz na historię wa rękodzieła japońskiego możemy ludowego,
1. Okładka magazynu Nippon, nr 1, 1934. 2. Okładka15. numeru Nippona, 1938.

ślady

harmonii

znaleźć

odmianach

szczególnie w ruchu Mingei, którego okres świetności przypada na lata 20. i 30. ubiegłego wieku. W latach 30., kiedy Japonia była jedynym państwem azjatyckim dorównującym rangą państwom Zachodu, japońskie wyroby rzemieślnicze miały szczególnie wysoki status, jako że ukazywały unikalność, a przez to wyższość kultury japońskiej nad innymi. Odgrywały znaczącą rolę w kulturalnej, ekonomicznej oraz dyplomatycznej strategii narodu. Duże zasługi na tym polu ma Yonosuke Natori (1910-1962). Pracując jako fotograf w Niemczech, był świadkiem niezwykłego zainteresowania, jakie foto-dziennikarstwo wywołało w całej Europie. Po powrocie do Japonii założył Studio Nippon (Japonia) i wydawał magazyny, w których zamieszczał fotografie dokumentalne. W październiku 1934 roku na rynku ukazał się NIPPON, znakomity międzynarodowy, wielojęzyczny magazyn, przybliżający światu kulturę Kraju Kwitnącej Wiśni. Pokazywanymi na jego łamach wyrobami japońskiego rzemiosła zachwycały się rzesze czytelników. Na okładce pierwszego numeru znalazła się tradycyjna japońska papierowa lalka obok wspaniałej współczesnej architektury. W ten sposób przedstawiono Japonię jako kraj, w którym wartości tradycyjne (wa) koegzystują ze współczesnymi (yo). Jedenasty numer Nippona, wydany z okazji otwarcia Międzynarodowej Wystawy w Paryżu w 1937 roku, prezentował galerię japońskiego rzemiosła oraz szczególnie cenionych artystów ludowych. Były tam m.in. wyroby ceramiczne Shoji Hamady (1894-1978), ważnego członka ruchu Mingei. W piętnastym numerze Nippon poświęcił rękodziełu cały wielki dział. Autorem artykułu wstępnego „The East and Handicraft” (Wschód a rzemiosło) był Muneyoshi (Soetsu) Yanagi (1889-1991), lider ruchu Mingei, który właśnie otworzył w Japonii Muzeum Sztuki Ludowej. Pisał on: „Podczas gdy nieunikniona jest akceptacja i wykorzystanie sztuki przemysłowej, tak wysoce rozwiniętej dzięki nowoczesnej nauce, powinniśmy równocześnie chronić i starać się ocalić sztukę ludową, która jest dziedzictwem o długiej tradycji. Kładzenie akcentu na jedną z tych sztuk, przy równoczesnym zaniedbaniu drugiej, jest społeczną tragedią. Zdrowy kulturowy postęp może nastąpić tylko przy równoczesnym rozwoju zarówno sztuki przemysłowej, jak i sztuki rzemiosła. W przeszłości mylnie sądzono, iż są to dziedziny wzajemnie się wykluczające. My nie musimy się z tym zgadzać. Szczególnie w Japonii, gdzie kultury Wschodu i Zachodu wydają się ciągle

022

przeplatać, istotne jest zainwestowanie w rozwój obu tych sztuk. W krajach, gdzie rewolucja przemysłowa doprowadziła do wykruszenia się prawie wszystkich rzemieślników i ich tradycyjnych metod, może się to wydawać niewykonalne. W Japonii, gdzie mechanizacja osiągnęła swój najwyższy stopień zaawansowania, a niezliczona rzesza rzemieślników wciąż wykorzystuje w swej pracy sposoby tradycyjne, równoczesny rozwój dwóch, pozornie sprzecznych ze sobą, dziedzin jest rzeczą jak najbardziej naturalną”1. W artykule tym Yanagi położył szczególny nacisk na unikalną pozycję Japonii, która jest w stanie produkować zarówno wyśmienite wyroby rzemiosła ludowego, jak i nowoczesne produkty masowe. Proces łączenia pozornie sprzecznych elementów opisał jako charakterystyczną cechę rzemiosła japońskiego. Zwracał też uwagę na związki pomiędzy kulturą Wschodu i Zachodu. Stanowisko Yanagi można więc nazwać prototypem obecnej tendencji w japońskim designie. Dalej, w tym samym numerze Nippon, przedstawiał produkty przemysłowe, takie jak przyrządy optyczne i nowoczesne meble zaprojektowane przez Narodowy Instytut Badań Sztuk Przemysłowych obok produktów rękodzieła i obok modeli architektonicznych zaprojektowanych specjalnie na World Expo w Japonii, które było zaplanowane na rok 1940. I znowu Japonia jawiła się jako kraj mający szczególną umiejętność łączenia tradycji i współczesności. W drugim numerze Nippona, ze stycznia 1935 roku, znalazł się esej, niemieckiego architekta Bruno Tauta, zatytułowany „Architektoniczny cud”. Autor twierdził, że harmonię pomiędzy tradycją a współczesnością można odnaleźć w starych historycznych budynkach. Pisał to na bazie własnych doświadczeń. Podczas zwiedzania Cesarskiej Willi Katsura (Katsura Rikyu), wybudowanej w Kyoto w XVII wieku, odkrył, ku swojemu wielkiemu zaskoczeniu, że tamtejsze przestrzenie i formy, niesłychanie oszczędne, z minimalną liczbą ozdób, są zgodne ze współczesną tendencją w architekturze modernistycznej. Wyrażał swój wielki zachwyt nad oryginalnością i doskonałością japońskiej kultury. Warto też dodać, że w trzecim numerze Nippona, z kwietnia 1935 roku, ten sam autor pisał, iż wiele japońskich produktów rzemiosła ma charakter zarówno tradycyjny, jak i współczesny, i ślady trendów modernistycznych da się odnaleźć w dawnych kulturach. Nippon miał 36 numerów i przestał wychodzić niedługo przed końcem drugiej wojny światowej, w roku 1944. Jednak podczas wojny czasopismo stało się narzędziem propagandy.

Zdolność do syntezy i harmonii
W tym artykule omówiłem historyczne korzenie ducha harmonii wa. Dziś wa rozprzestrzenia się w błyskawicznym tempie i stanowi podłoże designu. Dzieje się tak dzięki niesłychanie szybkiemu rozwojowi technologii cyfrowych i postępującej ekspansji globalnej sieci internetowej. To najbardziej charakterystyczne zjawiska

023

kulturowej i społecznej rewolucji końca XX i początku XXI wieku. Za pomocą internetu tradycyjni producenci regionalni mogą jednoczyć swe siły z projektantami z Tokio, pracując nad wspólnymi projektami i wypuszczając na rynek produkty najwyższej klasy. Taki rodzaj współpracy nigdy wcześniej nie był możliwy. Ale choć bardzo ważna, nie jest to jedyna przyczyna sukcesu dzisiejszego japońskiego designu. Ludzie i kultura, produkty, technologie i ekonomia, a także elastyczność i determinacja dzisiejszego producenta – dopiero wszystkie te czynniki razem przyczyniają się do uzyskiwania coraz lepszych rezultatów.

Bibliografia 1. Muneyoshi (Soetsu) Yanagi: The East and Handicraft (Wschód a rzemiosło), Nippon nr 15, czerwiec 1938, Nippon Studio.

zdj. 3

©Tsuruya Shouten Inc.

zdj. 4

Photo: Satoshi Asakawa

3. Tradycyjny kosz łazienkowy na ubrania, wyprodukowany przez Tsuruya Shouten Inc. 4. Ami:isu 2004, z serii mebli ami, zaprojektowanych przez Hiroshi Yoneya z TONERICO:INC dla Tsuruya Shouten Inc.

024

Aspects of “Wa” – Harmony in Japanese Product Design
Masafumi Fukagawa

Introduction
Although the Japanese economy slowed down between the late twentieth century and the beginning of the twenty-first century after the bursting of the economic bubble, there was great vitality in product design and many original products were launched in Japan during this period. Examples include the TOYOTA PRIUS and the SONY AIBO. This tendency converged with an eventual economic upturn and the surge of globalization in society and politics. Today, as the end of the first decade of the twenty-first century approaches, this resurgence of design is becoming even stronger and producing wonderful results. This exhibition shines a spotlight on the designscape of present-day Japan unfolding against this background. Is there a common element responsible for the current vitality of Japanese design? In this article, rather than discussing specific features of Japanese product design, I would like to look at the deep structures of culture and society that produced it. I hope this approach will help elucidate the ways in which contemporary design is based on Japanese culture.

Wa in Contemporary Japanese Design
Wa, or harmony, is often mentioned as a Japanese virtue. In Japanese history, the emperor system was established as the central political authority in the seventh century. A symbolic event of that time was the promulgation in 604 of the first Japanese constitution, the 17-Article Constitution, under the leadership of Prince Shotoku. The famous text begins with the sentence: “Harmony is to be valued and an avoidance of wanton opposition to be honored.” From that time on harmony was respected as a Japanese virtue. Wa, the Japanese word for harmony, refers to a condition in which overall harmony is achieved between disparate elements. Wa as a state of harmony or concord has long been considered by the Japanese to be an ideal condition of relations between human beings and between physical things. The word wa also came to be used as a prefix meaning Japanese in contrast to yo, which meant the West (yo literally means ocean and was taken from the word seiyo or western seas, the Japanese term for the West). The two prefixes were used to distinguish between a number of Japanese and Western things. For example, the word washoku was coined to mean Japanese food in opposition to yoshoku or Western food, and wafuku to denote Japanese clothing in opposition to yofuku or Western dress. As the curatorial team for this exhibition investigated the conditions of contemporary Japanese design, they agreed that the Japanese designscape, which is discussed below, could be most clearly presented with the concept of Wa, understood as harmony in design rather than as simply “Japanese” design. The many factors involved in Japanese design today – which seem at first glance to be in conflict – can generate new forms and values when they are brought together and somehow reconciled. These elements that seem incompatible at first glance include nature and artifice, handwork and industry, tradition and cutting-edge technology, major cities and outlying regions, small and large

025

industries, center and margins, local concerns and globalism, Japanese things and Western things, modernism and postmodernism, individualization and universalization, play and practicality, emotion and reason, etc. Although these factors may be in opposition, it is not necessary to let one win out over the other; they can be allowed to coexist or fused together in a rich creative process that generates better product designs. This is what we mean by Wa in the creation of design. Let us look at a specific example. Before World War II, rattan was skillfully woven by hand to make storage containers such as the yanagi gori, a wicker trunk used for transporting or storing clothing and other items, and the datsuikago, a basket used to hold clothing in dressing rooms, that were part of everyday life. After World War II, rattan storage containers were eventually replaced by plastic containers, but rattan chairs and other home furnishings like sets of shelves became popular in the 1970s and 1980s. This trend did not last long, however, and the industry went into decline. Tsuruya Shouten Inc., a manufacturer of rattan products in Yamagata Prefecture that had been in business since the late Meiji period (early twentieth century) dealt with this crisis by participating in a corporate consultation and coordination program promoted by the government. Tsuruya contracted out its design work to TONERICO:INC., a cutting-edge design office in Tokyo, which is also designing the space for this exhibition in Paris. TONERICO proposed an innovative design, exploiting the lightness of rattan in chairs with rattan seats and frames of stainless steel, a material not used in traditional craftwork, opening up new possibilities for rattan products (fig.1, 2/p.028). Thus the traditional craft techniques developed over many rears in an outlying region were resuscitated in collaboration with a design firm located in the economic center of Japan and closely in touch with global design movements. Similar examples have been seen lately in the operations of other companies in peripheral areas. Naoto Fukasawa, a leading contemporary Japanese designer, and Maruni Wood Industry, Inc. of Hiroshima Prefecture, a company with excellent furniture-making skills, collaborated to make chairs and tables. This is a good example of a project carried out created in a harmonious relationship between tradition and progress, craft skills and industry, periphery and center. Let me give another example. In Japan, small companies are often economically dependent on large industrial firms, but the large corporations do not necessarily dominate smaller ones when it comes to technologies. We should not overlook the fact that the products of large companies often depend on excellent original technology developed by small and medium companies. For example, the world’s first hybrid car, the TOYOTA PRIUS, is an outstanding product of the Toyota Motor Corporation, but the high-precision parts of this technologically sophisticated eco car are produced by small companies with advanced technology they have developed on their own. If these parts are not delivered on time, production of the PRIUS may be adversely affected. Therefore, advanced technology is a strategic weapon for leading companies in Japan, whatever their size. The fertile ground necessary to cultivate ground-breaking products has been prepared, and they are created by bringing together innovative technologies developed in factories all over the country with the power of Wa. There is a strong trend in the world of product design in present-day Japan to make new products by finding ways of harmonizing, synthesizing, and blending elements that are seemingly in conflict. The ripples spreading out from the circle of Wa are giving greater vitality to Japanese design.

Prototype of Wa in Japanese Design (before World War II)
Looking back at the history of Japanese design, we can trace the current role of Wa back to the craft movement, especially the movement known as Mingei, that flourished from the 1920s to the 1930s. Handmade craft products enjoyed a special status during this period. In the 1930s, when Japan was

026

photo 1

photo 2

the only Asian country that had risen to the same level as the Western powers, Japanese crafts were viewed as products of major importance, showing the uniqueness and superiority of Japanese culture. They played a significant role in the cultural, economic, and diplomatic strategy of the nation. A man named Yonosuke Natori (1910-1962), who worked as a photographer in Germany, witnessed 1. Cover of NIPPON, inaugural issue, 1934. the sensational effect of photojournalism in Eu2. Cover of NIPPON, vol. 15, 1938. rope. After returning to Japan, he set up Nippon Studio to publish magazines featuring documentary photographs as a new form of information media. In October 1934, he launched NIPPON (Japan), a superb international and multilingual graphic magazine that introduced Japanese culture to the world. Japanese handmade crafts were frequently introduced in the pages of NIPPON, and their high quality and cultural significant were enthusiastically promoted. The cover of the inaugural issue combined a photograph of a paper doll (photo. 1), a uniquely Japanese craft product, with images of modern architecture, symbols of modernity. These images presented Japan as a country where traditional crafts (wa) coexist with new, Western-style modern architecture (yo). The 11th issue of NIPPON (May 1937), coinciding with the Paris International Exposition of 1937, introduced a variety of Japanese craftwork and craftspeople, including the ceramic work of Shoji Hamada (1894-1978), an important member of the Mingei movement. This tendency culminated in the 15th issue of NIPPON (June 1938), which carried a special section on handmade crafts. The lead article was “The East and Handicraft” by Muneyoshi (Soetsu) Yanagi, leader of the Mingei movement, who had just opened the Japan Folk Crafts Museum. “While acceptance and use of the industrial arts, so highly developed by modern science, is inevitable, at the same time we should protect and preserve the handicrafts which are the heritage of a long tradition. Exclusive emphasis on the one to the neglect of the other will result in an artistic and social tragedy. It is only with the simultaneous advancement of both industrial art and handicraft that a wholesome cultural progress can be made. The past has too often mistaken them for opposing and mutually conflicting entities. But we need not continue with the same mistake. Especially in Japan, where the culture of the East and that of the West tend to blend so readily, is the development of the two most desirable. Although it may be too much to except in countries where the industrial revolution has caused the disappearance of nearly all the artisans and their techniques that the industrial arts and handicrafts may develop concurrently, in Japan, where mechanical processes have reached the highest world standard while at the same time innumerable skilled craftsmen are still working at their traditional tasks, such a parallel development is most natural”1. In this article, Yanagi emphasized the unique stance of Japan, which is able to produce both excellent handicrafts and industrial design, effectively describing the process of creating things from seemingly opposing elements as being typically Japanese. The situation discussed by Yanagi might be described as a “prototype” of the contemporary situation of Japan design discussed in the preceding section. So we can say that the symbiosis of handwork and industrial manufacturing found in Japan is a blending of Eastern and Western culture, and this approach has made Japanese culture and history unique.

The 15th issue of NIPPON introduces industrial products such as optical instruments and modern furniture designs created by the National Research Institute of Industrial Arts as well as handicrafts and architectural models created for the World Expo in Japan planned for 1940. This issue presented an overall image of Japan as a country defined by its ability to harmonize tradition and modernity. The 2nd issue of NIPPON (January 1935) carried an essay by German architect Bruno Taut, “An Architectural Wonder.” It expressed the view that harmony between tradition and modernity can be found in old historical buildings. When Taut visited the Katsura Imperial Villa (Katsura Rikyu), built in Kyoto in the 17th century, he was amazed to discover spaces and forms that were compatible with modern ideals. The interior space of Katsura was structured with a minimum of ornament, unintentionally resonating with the forms being sought in modernist architecture at the time. The fusion or synthesis, the Wa, of tradition and modernity was an ideal adopted by Japan in its pursuit of modernization, and Taut had discovered one of its historical sources. This essay strongly supported an argument for the originality and excellence of Japanese culture. Taut also contributed to the third issue of NIPPON (April 1935), declaring that Japan’s many craft products had modern as well as traditional aspects, again stating that seeds of modernity had been contained in traditional Japanese culture. In all, 36 issues of NIPPON appeared before publication was stopped in 1944, just before the end of the war. As the war effort intensified, it eventually became a medium of propaganda.

A Capacity for Synthesis and Harmony
In this article, I have discussed the current state of harmony in Japanese design and its historical roots. Wa is spreading rapidly and penetrating deeply into today’s design, showing an important historical change in the 70 years since the 1930s. The growing effect of Wa has been speeded up by the development of digital technology and the expansion of a global information network, the most characteristic cultural and social revolution of the twenty-first century. Further progress in the information infrastructure and modes of transportation enhances the possibilities of Wa and accelerates its development. Through the internet, traditional regional manufacturers can instantly join forces with Tokyo designers, carry out joint projects, and put innovative, high quality designs on the market. This sort of approach is being applied more actively today than at any time in the history of Japanese design. The source of strength in today’s Japanese design lies in the overall strength of the various factors involved in the making of things – people and products, technology and culture, economics and life – and the flexible but firm will of the maker to continually seek better results.
Reference 1. Muneyoshi (Soetsu) Yanagi: “The East and Handicraft”, the 15th issue of NIPPON, June 1938, Nippon Studio.

photo 3

©Tsuruya Shouten Inc.

photo 4

Photo: Satoshi Asakawa

3. Traditional bathroom basket for changing clothes manufactured by Tsuruya Shouten Inc. 4. Ami:isu 2004, from ami series of furniture designed by Hiroshi Yoneya of TONERICO:INC. for Tsuruya Shouten Inc.

028

Sytuacja bieżąca i perspektywy młodych japońskich designerów
Shu Hagiwara

Młodzi projektanci dostrzegają potrzeby codziennego życia
W maju 2008 roku dwaj trzydziestokilkuletni japońscy projektanci siedzieli w przydrożnym sklepie Betokon Ramen, w małym miasteczku w prefekturze Okayama. Rozmawiali, jedząc ramen (japoński rosół z makaronem). Makaron piekł ich w usta, ponieważ był przyprawiony czosnkiem i ostrą papryką. Przechodzący obok mieszkaniec miasteczka zagadnął ich i wyjaśnił, że nazwa sklepu „Betokon” jest zjaponizowanym skrótem angielskich słów „best condition” (warunki optymalne). Rozmowa projektantów dotyczyła wizyty jednego z nich na sławnych międzynarodowych targach meblowych Salone del Mobile w Mediolanie, we Włoszech. „Byłem tam pierwszy raz – opowiadał – i zaskoczyła mnie liczba Japończyków prezentujących swoje produkty, czy też po prostu zwiedzających wystawę”. To prawda, w ostatnich latach rośnie udział Japończyków w mediolańskich targach. Są oni w ogóle głęboko przekonani, że Europa jest centrum światowego designu. Ten młody projektant był niezwykle zdziwiony komercyjną atmosferą tragów i nastawieniem na szybką sprzedaż. Sam patrzył na to zagadnienie bardziej racjonalnie. „Gdybym to ja wystawiał swoje projekty w Mediolanie – zadumał się – chciałbym, aby interesowano się nimi jak najdłużej, a nie tylko podczas jednej wystawy”. Szerzej można powiedzieć, że chciał on, aby na świecie zrozumiano, że w Japonii są projektanci i producenci, którzy stoją twardo na ziemi i tworzą solidne produkty. „Mnie natomiast – odpowiedział drugi projektant – bardziej niż zajmowanie się rozpowszechnianiem japońskiego designu za granicą, interesuje moje najbliższe otoczenie, jemu chciałbym się uważniej przyjrzeć. Myślę, że jeśli chodzi o japoński rynek designu, wciąż istnieje wiele możliwości rozwoju”. Obaj projektanci przyjechali do prefektury Okayama (lot samolotem z Tokio trwa zaledwie godzinę), ponieważ współpracowali z producentem tekstyliów z miasta Kurashiki. Odpowiadała im ta współpraca, bo odkąd się zaczęła, ich produkty znacznie zyskały na jakości dzięki wykorzystaniu ogromnych zasobów firmy, a relacja, jaka wytworzyła się pomiędzy nimi a dyrektorem firmy oparta była na wzajemnym zaufaniu. Zamierzali ją więc długo kontynuować. Rząd japoński przyznaje firmom regionalnym specjalne granty, mające na celu promowanie przemysłów lokalnych. Zapraszają one do siebie designerów z Tokio lub innych dużych ośrodków. Często wizyta taka nie przynosi oczekiwanych efektów, kończąc się na wzajemnej prezentacji. Jednak są też pozytywne przykłady. Do takich należy przypadek naszych znajomych projektantów. Ich spotkanie z regionalnym producentem tekstyliów zostało zainicjowane dzięki funduszom z projektu rządowego, a gdy pieniądze się skończyły, obie strony zgodnie szukały dalszych możliwości współpracy. Wiosną 2008 roku wprowadziły na rynek nową markę, którą zaprezentowano w nowo otwartym sklepie w Kurashiki. Interes dopiero się rozwija, więc minie zapewne jeszcze trochę czasu, zanim cały projekt

030

będzie ekonomicznie opłacalny. Cokolwiek się jednak wydarzy, ważne jest, że niewielki regionalny producent znalazł nowe perspektywy, zrozumiał, że jego szansą jest sojusz z projektantami. Razem postawili na produkty, które będą czerpać z tradycji, a jednocześnie będą miały wartość społeczną. Mniejszą zaś wagę przykładają do krótkoterminowych korzyści. Kurashiki to niewielkie miasto, atrakcyjne dla turystów dzięki zabytkowym dzielnicom, w których pozostały budowle jeszcze z epoki Edo (1603-1868). Niestety małe sklepiki w wąskich uliczkach starego miasta tracą klientów, którzy wolą robić zakupy w centrach handlowych na obrzeżach, przy drogach wyjazdowych. Tendencja taka dominuje w całej Japonii. Pustoszenie starych centrów miast staje się poważnym problemem. W Kurashiki są jednak młodzi ludzie, którzy starają się temu zapobiec. Otwierają nowe sklepy, organizują wydarzenia skupione wokół lokalnej sztuki ludowej, wydają prasę promującą region. Chcą promować produkty rdzennych mieszkańców, niemające nic wspólnego z typową turystyczną masówką. Bo Kurashiki to silny ośrodek rzemiosła ludowego Mingei. Mingei, skrót od minshuteki kogei (sztuka i rękodzieło ludowe), jest słowem wymyślonym przez Muneyoshi (Soetsu) Yanagi (1889-1961) w 1920 roku. Używał on tego określenia w odniesieniu do rzeczy codziennego użytku, które łączą walory estetyczne i solidne wykonanie, w przeciwieństwie do wyrobów artystycznych lub wyrobów rękodzielniczych, których głównym przeznaczeniem jest kontemplacja ich piękna, a nie funkcje praktyczne. Mingei jest jednym z najważniejszych prądów, jakie ukształtowały współczesny japoński design i wywarły wpływ na wielu dzisiejszych projektantów. Nie bez znaczenia jest też fakt, że urodzony w 1915 roku Sori Yanagi, syn Muneyoshi, stał się pionierem japońskiego wzornictwa przemysłowego. Oto zatem Mingei ponownie przyciąga uwagę w XXI wieku. Młodzi, trzydziesto- i czterdziestoletni projektanci wykazują wielkie zainteresowanie tradycyjnymi sztukami rzemiosła i próbują lepiej je zrozumieć, poszukując istoty Mingei, a nie samego tylko stylu, dzięki czemu tradycja ta będzie mogła być przekazywana następnym pokoleniom.

Japoński design zmienia kierunek
W latach 90. japońskie wzornictwo przemysłowe zostało zmuszone do pójścia nowym torem. Od czasów wielkiego boomu ekonomicznego w latach 70. rynek był zalewany nowymi produktami przemysłowymi. Tradycyjne rzemiosło zaczęło stopniowo zanikać, natomiast producenci, którzy dążyli do uprzemysłowienia swych branż, prosperowali coraz lepiej. W latach 80. firmy usiłowały stosować design, który wyróżniałby je wśród konkurencji. Był więc krzykliwy i rzucający się w oczy, bo jego celem miało być przyciągnięcie uwagi potencjalnego konsumenta i, co za tym idzie, zwiększenie zysków. Do Japonii zapraszano również wielu zagranicznych projektantów. Ogólnie rzecz biorąc, był to czas świetności komercyjnego designu. Na początku lat 90. nastąpił jednak kryzys ekonomiczny, wielkie korporacje masowo bankrutowały. Ludzie zdali sobie sprawę, że wiara w stale rosnące zyski była złudzeniem. Istniejące w większości firm działy designerskie zamykano lub przyłączano do większych jednostek handlowych. Bardziej popularnym rozwiązaniem stało się zlecanie pracy projektantom zewnętrznym. Dlatego wielu młodych projektantów odchodziło z korporacji i pracowało jako wolni strzelce.

031

To właśnie w czasach recesji zwiększyła się w Japonii liczba niezależnych projektantów przemysłowych. Okres ten znany jest jako „zamrożenie etatów” (ang. „ice age of employment”). Wielu projektantów przedkładało niezależność nad pracę etatową. Inni, dotknięci kryzysem, zaczęli rozszerzać działalność i, oprócz projektowania przedmiotów użytkowych, zajęli się grafiką i projektowaniem wnętrz. Cała ta sytuacja kazała wszystkim zainteresowanym spojrzeć na design z szerszej perspektywy i wymusiła zatarcie granic pomiędzy całkowicie rozłącznymi dotychczas dziedzinami. Jednocześnie pojawiało się coraz więcej projektantów, którzy mieli odwagę podjąć ryzyko produkcji i sprzedaży własnych produktów. Dzięki tej tendencji większa liczba projektów inspirowana była najbliższym otoczeniem designera. Równocześnie w całej Japonii ludzie zaczęli patrzeć krytycznie na domy, w których mieszkali oraz na swój styl życia. Coraz popularniejsze stawały się pojęcia typu „design uniwersalny”, zaczęto odchodzić od tanich sposobów produkcji, uwzględniających jedynie czynniki ekonomiczne. W latach 1993-2004 zorganizowałem lub współorganizowałem ponad 300 większych i małych wystaw produktów codziennego użytku w Centrum OZON (Living Design Center OZON). Współpracowałem z ponad 100 projektantami. Przekonałem się, że dobrzy projektanci mają silne osobowości i pozostają wierni swoim zasadom. Są wrażliwi na zmiany, lecz niełatwo zmieniają poglądy. Charakteryzuje ich zarówno elastyczne myślenie, jak i wielka konsekwencja. Dziś największą czynną zawodowo grupę projektantów stanowią ludzie, którzy urodzili się w latach 60. i 70. Mają więc trzydzieści lub czterdzieści parę lat. Ci starsi, urodzeni w latach 60., wchodzili do zawodu w latach 80. Nie mieli problemów ze znalezieniem pracy, zdobywali doświadczenie pod okiem seniorów. Jednak kiedy dobiegali trzydziestki, stanęli oko w oko z kryzysem. Odeszli z wielkich korporacji i postawili na oryginalność. To im zawdzięczamy przedmioty codziennego użytku, które są raczej solidnymi i praktycznymi produktami niż dziełami sztuki. Tymczasem projektanci urodzeni w latach 70. już na zawodowym starcie musieli skonfrontować się z podupadającą gospodarką i brakiem miejsc na rynku pracy. Cechy tego pokolenia to wyczulenie na problem zagrożenia środowiska oraz bycie na bieżąco z nowymi technologiami, jako że dorastało ono w dobie ekspansji komputerów i Internetu. Przedkładają koto (wydarzenia lub czynności) nad mono (rzeczy materialne). Obie grupy chętnie tworzą oparte na zaufaniu sieci znajomości oraz współpracują z małymi i średnimi przedsiębiorstwami rozlokowanymi z dala od wielkich miast.

Młodzi projektanci sięgają do korzeni
W ostatniej dekadzie japońskie media, zarówno branżowe, ściśle związane z designem, jak i te o tematyce ogólnej, często poruszają kwestie wzornictwa. Niektórzy twierdzą nawet, że designerski boom dopiero nadchodzi. Duże korporacje coraz częściej zatrudniają młodych projektantów. Coraz więcej japońskich projektantów pracuje dla zachodnich firm. Często wyjeżdżają, by pracować w swej branży za granicą. Jednocześnie jednak wielu twórców boryka się z problemami finansowymi. Nie można więc ze stuprocentową pewnością powiedzieć, że obecna sytuacja na japońskim rynku designu jest rzeczywiście dobra. Z drugiej jednak strony trzeba przyznać, że młodzi coraz częściej dostrzegają

032

i doceniają potencjał tradycji. Odwiedzają odległe zakątki kraju i nawiązują współpracę z miejscowymi rzemieślnikami lub manufakturami. Wprowadzają stare motywy do wzornictwa współczesnego. Tworzą produkty oryginalne, dostosowane do japońskiego stylu życia, nieimitujące wzorców zachodnich. To dobrze rokująca tendencja. Można ją nazwać „nowe Mingei”. Moim zdaniem dokładnie w tym kierunku powinien iść japoński design, aby osiągnąć „warunki optymalne”.

w prefekturze Okayama

Kurashiki

033

Current Situation and Future Possibilities of Young Japanese Designers
Shu Hagiwara

Young Designers Turn Their Attention to Everyday Life
In May 2008, two Japanese designers in their early thirties were eating ramen noodles at Betokon Ramen, a shop located in a small city in Okayama Prefecture. The noodles were flavored with garlic and hot peppers that made them sweat as they talked. Afterward, a local person told them that “Betokon” is a Japanized abbreviation of the English words “best condition.” One of them had been to see the famous international furniture fair, Salone Internazionale del Mobile or, the Milano Salone, and that was what they were talking about. “This was the first time I had been to the Milano Salone and I was surprised to see how many Japanese were exhibiting or had come to see the show”. It is a fact that people connected with design in Japan have been attending the Milano Salone in greater numbers over the last few years. The Japanese have a deep-seated belief that Europe is the center of world design. This young designer was surprised and bewildered at the boisterous, commercial atmosphere of the fair, and was attempting to assess his own position in relation to it in a rational way. He mused, “If I were to participate in the Milano Salone, I would like to do a project that could be continued afterward rather than ending with the display there.” Indeed he wanted to show the people of the world that there are makers of things in Japan who have their feet on the ground. After hearing this, the other designer responded, “Rather than giving priority to showing in a country outside of Japan, I want to look more carefully at my immediate surroundings. I think that there are still plenty of possibilities for making things in Japan”. These two designers had taken the one-hour flight from Tokyo to Okayama Prefecture to work with a textile manufacturer near the town of Kurashiki in the prefecture. They enjoyed a relationship of mutual trust with the president of the company and were developing new products that took advantage of the good qualities of the company’s textiles. Their work was based on the premise of a long-term relationship with this manufacturer. When designers work for regional companies, the companies often obtain government grants earmarked for the promotion of local industry. There have been many instances in which Tokyo designers are invited to outlying areas for a project supported by a grant but there are no concrete results beyond some sort of ostentatious presentation. The first encounter between the two young designers and the textile manufacture came about through one of these government-funded projects. After the project was finished, they kept talking and explored further possibilities. Last spring they launched a new brand, and this spring they opened a shop to present it in Kurashiki. The project is just getting underway, so some time will be required before it becomes economically viable. Whatever happens, it is certain that the manufacturer discovered a new direction through this project, which has attracted attention from many quarters beyond the world of design. The designers have allied themselves with the manufacturer, aiming at the ideal condition of making something with historical and social meaning rather than worrying about short-term results. The older sections of Kurashiki date back to the Edo period (1603-1867), so the city attracts many tourists. Unfortunately, shopping areas in its narrow streets are losing customers to the giant shopping malls constructed on suburban roadsides. The same phenomenon is occurring throughout Japan, and the hollowing out of city centers is becoming a serious problem. In spite of these

034

conditions, young people in Kurashiki have been opening new types of stores during the last few years, organizing events featuring local craftwork, and publishing PR magazines. They are promoting the making of products based on local living conditions in a way that is different from simple tourism. This is because Kurashiki has a strong tradition of Mingei (folk craft). Mingei, an abbreviation of minshuteki kogei (people’s craft or folk craft), is a word created by Muneyoshi (Soetsu) Yanagi (1889-1961) in 1920. He used it to refer to strong, beautiful objects used in everyday life by common people in distinction from art or craft items made for contemplation rather than use. The concept of Mingei is one of the main roots of contemporary Japanese design and has influenced many designers. It is significant that Muneyoshi’s son, Sori Yanagi (born 1915), became an energetic pioneer of Japanese industrial design. Mingei is once again attracting attention in the twenty-first century. Young designers in their thirties and forties are showing an interest in traditional crafts and attempting to better understand the thinking behind them. They want to apply the essence of Mingei, not just the style, in the next generation of design.

A Change of Direction in Japanese Design
In the 1990s, Japanese industrial design was forced to change direction. Japan was inundated with new industrial products during the period of high economic growth in the 1970s, and for quite some time, manufacturers could sell just about anything that they made. Traditional handmade crafts declined throughout the country while local manufacturers who succeeded in industrializing flourished. In the 1980s, companies endeavored to use designs that distinguished them from other companies, and design was made more visually conspicuous in order to attract attention and make higher profits. Many foreign designers were invited to Japan, and this was a period of prosperity for ostentatious, commercially-oriented design. Then, in the early 1990s, the inflated bubble economy burst. The economy cooled off and corporate bankruptcies proliferated. People realized that it had just been an illusion to think that profits would keep going up forever. Design departments, which were not considered directly related to profit, were often downsized or merged with marketing. Up to that time, Japanese industrial design was generally handled by in-house designers, but, as design departments were reduced in size, it became more common for companies to outsource work to freelance designers. On this occasion, there was a growing tendency for excellent designers around the age of 30 to leave corporate jobs and go out on their own. It was ironic that the number of freelance product designers in Japan increased in a time of recession. This period was known as the “ice age of employment,” and some product designers began to work on their own instead of seeking company jobs. Others took an innovative approach to graphic and interior design because they could not make a living with product design alone anymore. This situation led designers to take a broader approach to design, crossing over the boundaries of previously separated fields. At the same time, because of the lack of corporate commissions, there were more designers who took the risk of manufacturing and selling their own designs. This meant more designs inspired by the designers’ immediate surroundings. Meanwhile throughout Japan, people were stopping to reexamine the houses where they lived and their way of life. Such words as “sustainable design” and “universal design” became popular, and cheap ways of making things governed only by economic considerations came to be avoided. I have planned exhibitions of products designed for everyday life, including housing, furniture, and articles for daily life, at the Living Design Center OZONE from 1993 to 2004. During this decade, I worked on more than 300 large and small exhibitions and associated with over 1000 designers. Good designers have strong personalities and stick to their own values and world-

035

views. They are sensitive to the times but do not easily change their own policies. They possess both flexibility and toughness. The designers who distinguished themselves during this decade were born in the 1960s and 1970s. Now, in 2008, they are in their thirties and forties. The designers born in the 1960s were in their twenties in the 1980s. They had little trouble getting jobs, and they gained plenty of work experience under the direction of senior designers. As they were turning 30 and looking for more independence, however, they had to deal with the sudden end of the bubble economy. Because of this, they have made a serious effort to put originality in their work. Most of them want to design furniture and everyday products connected with real life, treating their products as practical equipment rather than works of art. When designers born in the 1970s, who included the second-generation baby boomers, one of the biggest generations ever, entered college, they were faced with a failing economy and finding a job was no longer easy. This generation is sensitive to the environmental crisis and, because they were growing up at the same time as the development personal computers and the internet, have a natural affinity for new technologies. They have a preference for koto (events or activities) over mono (physical things). Both of these generations have a penchant for creating trust-based networks with a variety of other people and are not averse to working in cities outside the major business centers and with small and medium enterprises.

The Work of Young Designers Rooted in Tradition and Region
During the last decade, the Japanese mass media, not just specialized design magazines, have frequently reported on design issues. Some say that a design boom is coming. It has become common for corporations to use younger designers on new projects, and there have been more examples of Japanese designers being hired and entrusted with projects by Western firms. Not a few young designers have left Japan to work overseas. At the same time, there are many competent younger designers who have had difficulty in achieving financial success. We cannot be entirely optimistic about the conditions of making things in Japan today. The fact that young designers are carefully reexamining their own lives and society and doing more work rooted in tradition, community, and region gives me faith in the future potential of the current situation. We are seeing more examples of blending tradition into current design. Original products are beginning to emerge that are particularly suited to Japanese life and far from the imitation of Western design. One senses a budding tendency that might be referred to as “new Mingei”. Young designers are visiting the places where craftspeople are still at work all over Japan, working hard and trying to create long-lasting arrangements in cooperation with local manufacturers. Just the same, in my opinion, many kinds of stimuli are still needed to produce the “best condition” of Japanese design.

in Okayama Prefecture

Kurashiki

036

Współczesna produkcja – przyszłość czerpie z tradycji
Noriko Kawakami

Kontekst
Na arenie międzynarodowej wzrasta dziś zainteresowanie japońskim designem. Równocześnie coraz większą ciekawość budzą tradycyjne japońskie metody produkcji wykorzystywane przy tworzeniu współczesnych produktów. Na design należy patrzeć przez pryzmat społeczeństwa, w którym powstaje, i jego kultury, dlatego chciałabym szerzej omówić filozofię japońskiej sztuki rzemiosła. Już w latach 70., kiedy japońska gospodarka przeżywała ogromny rozkwit, Sori Yanagi (ur. 1915), pionier nowoczesnego japońskiego wzornictwa, sformułował wniosek, że cechy charakterystyczne dla danego designu są ściśle związane ze środowiskiem, z którego się wywodzi. W jednym z artykułów pisał: „Właściwości przedmiotów są zarazem charakterystycznymi właściwościami otoczenia, w którym powstaje zapotrzebowanie na te przedmioty i z którego one pochodzą. Społeczeństwo żyjące w danym środowisku kreuje sposoby zaspokajania swoich potrzeb. Oznacza to, że design jest niczym innym, jak formą ekspresji tegoż społeczeństwa”1. Design jawi się więc jako forma powstająca wewnątrz kultury konkretnej zbiorowości. W innym artykule Yanagi pisał: „Niemożliwe jest osiągnięcie piękna w designie jedynie poprzez kosmetyczne zabiegi. Ono musi emanować z wewnątrz”2. Tezy Sori Yanagi miały ogromny wpływ na japoński design. Ale analizując je, nie sposób nie wspomnieć ojca Sori, Muneyoshi (Soetsu) Yanagi (1889-1961). Był on filozofem, który poszukiwał piękna w życiu zwykłych ludzi i w przedmiotach codziennego użytku. Podróżował po odległych zakątkach kraju, obserwował życie lokalnych społeczności i zachwycał się energią, jaka emanowała z przedmiotów zaprojektowanych i wykonanych przez miejscowych producentów po to, by zaspokajać codzienne potrzeby. To, co według niego było prawdziwym pięknem, odnalazł w rzemiośle ludowym i nazwał Mingei, czyli sztuką ludową.

Rozwój poprzez harmonię rękodzieła i technologii
Sori Yanagi, podobnie jak jego ojciec, miał nowatorskie podejście do projektowania przedmiotów codziennego użytku, bliskie japońskiej koncepcji piękna. Twierdził, że „przeszłość i teraźniejszość istnieją dla przyszłości”. Jaki jest współczesny japoński design? Czy potwierdza ten punkt widzenia? Czy istnieje związek pomiędzy przedmiotami a potrzebami codziennego życia? Dzisiejsze japońskie produkty na pewno charakteryzują się niezwykłą precyzją i dbałością o każdy detal, wykorzystują najnowsze technologie i rozwiązania konstrukcyjne, a jednocześnie nie epatują supernowoczesnością, po prostu służą ludziom i w sposób niezwykle subtelny wtapiają się w otoczenie.

039

Naoto Fukasawa (ur. 1956), projektant akceptujący praktyczną rolę designu, autor m.in. zintegrowanych systemów łazienkowych i toalet z automatycznie spuszczaną wodą, produkowanych przez Panasonic Electric Works (firmę działającą od 1918 roku), tak opisał dzisiejszy proces produkcyjny: „W dużych przedsiębiorstwach przemysłowych design stosowany jest po to, by wdrożyć nowe technologie. Bez nich instalacja moich wanien i toalet byłaby niemożliwa. Jednak liczą się też umiejętności. Jestem głęboko przekonany, że w zakładach produkcyjnych, gdzie masowo powstają produkty codziennego użytku, zachowany został duch tradycyjnych sztuk rzemiosła”3. Krzesło Hiroszima (str. 051), które Fukasawa zaprojektował na zlecenie Maruni Wood Industry Inc. z prefektury Hiroshima, jest dobrym przykładem nie tylko na istnienie tradycyjnego ducha, ale również na wykorzystywanie realnych tradycyjnych metod. Widać w nim świadome używanie technologii starej firmy (powstałej w 1928 roku), mającej ogromne doświadczenie w produkcji wyrobów z drewna, widać też kunszt ręcznej pracy rzemieślniczej. Nogi krzesła, chociaż do złudzenia przypominają linię prostą, są delikatnie wygięte w łuk, natomiast siedzisko niemal niezauważalnie opada do tyłu. Podłokietniki i oparcie krzesła wykonane są z klejonych kawałków drewna, które na koniec szlifuje się ręcznie papierem ściernym. Ten mebel nie mógłby powstać na taśmie produkcyjnej. Kolejny projekt Fukasawy – nawilżacz powietrza w kształcie kropli wody, dla firmy „+-0” (str. 049), również został wykończony przez rzemieślników. Nieskazitelna gładź, bez śladu linii, jaka pozostaje po metalowej formie odlewniczej, to efekt pracy człowieka. Naoto Fukasawa, który współpracował z wieloma japońskimi i zagranicznymi firmami, m.in. z kultową marką MUJI (Mujirushi Ryohin), bardzo docenia możliwość i umiejętność łączenia produkcji masowej z rękodziełem. Nazywa ją mistrzostwem XXI wieku.

Tradycyjne techniki w służbie przyszłości
Wszystkie inicjatywy wykorzystujące tradycyjne techniki do produkcji masowej, mają jeden nadrzędny cel – uzyskanie nowych, oryginalnych wartości. Dążą do tego i projektanci, i producenci. Dobrym przykładem takiej tendencji jest A-POC autorstwa projektantów odzieży Issey’a Miyake i Dai’a Fujiwara (zdj. 1, 2 i str. 051). Nazwa jest akronimem angielskich słów „A piece of cloth” (kawałek ubrania). Projekt pojawił się na rynku w 1998 roku i stał się rewolucyjną alternatywą dla konwencjonalnych produktów przemysłu odzieżowego. A-POC powstaje na maszynach dziewiarskich, na jakich kiedyś produkowano materiał m.in. na parasolki. Z tym, że teraz zostały zaprogramowane przez komputery. Produkt finalny to długa (jak materiał z beli) tuba tkaniny, na której zaznaczone są elementy ubrania, zarówno ich kształty, jak i wzory. Klient wybiera te, które mu odpowiadają: szersze lub węższe rękawy, dłuższą lub krótszą spódnicę, bluzkę z dekoltem lub bez, z guzikami, falbankami... Ideę A-POC można wykorzystywać również do tworzenia akcesoriów, a nawet obić na krzesła. Ta nowa, interaktywna metoda nie tylko oszczędza materiał, ale także pozwala ludziom uczestniczyć w fazie projektowania swojego ubrania. To oni określają końcowy kształt produktu. Dwa rozłączne dotychczas działania – produkcję masową i szycie na miarę – tu udało się połączyć za sprawą tradycyjnej techniki, nowoczesnych technologii i siły wyobraźni. Innym dobrym efektem łączenia starego z nowym jest niezwykle precyzyjny, mechaniczny kołowrotek wędkarski Opus-1 nero, wyprodukowany przez Evergreen International Co. Ltd., małego producenta przyborów wędkarskich, działającego na obrzeżach Tokio. Projektant

040

Ichiro Iwasaki (ur. 1965) mówi: „Naszym zamiarem było stworzenie sprzętu, który będzie użyteczny w każdym calu”. Każdy egzemplarz był składany ręcznie przez rzemieślników. Patrząc na niego widzimy, że zarówno projektant, jak i firma, świadomi byli, iż dzięki wysiłkowi i energii, jaką poświęcili na tę produkcję, powstało w rezultacie coś więcej niż kolejny produkt konsumpcji. Charakteryzując współczesną japońską produkcję trzeba zauważyć, że oprócz symbiozy nowych technologii z tradycyjnym rzemiosłem, ważnym jej aspektem jest świadomość ekologiczna. Firmy i projektanci poszukują metod, które spełnią oczekiwania dzisiejszego konsumenta, uwzględniając równocześnie potrzeby środowiska. Na koniec jeszcze raz chciałabym powrócić do Sori Yanagi i czasów, gdy towarzyszył on w podróżach po Japonii francuskiej projektantce Charlotte Perriand (przyjechała na zaproszenie ministra przemysłu i handlu w 1940 roku). Po latach wspominając, czego nauczył się podczas tych wypraw, pisał: „Kontynuowanie tradycji nie polega na jej wiernym kopiowaniu. Jest to raczej proces tworzenia nowych rzeczy według ponadczasowych zasad tradycji” (Design, nr 35, 1962, Bijutsu Shuppansha). Oznacza to wykorzystanie charakterystycznych właściwości tradycyjnych metod i materiałów w zupełnie innowacyjnych procesach produkcyjnych, przy jednoczesnym zachowaniu współczesnej funkcjonalności i estetyki. Inaczej można powiedzieć, że chodzi o najlepsze i najnowocześniejsze sposoby na odwołanie się do ducha tradycji w projektowaniu współczesnych produktów najwyższej klasy.
Bibliografia 1. SD, nr 74, 1970, wydane przez Kashima Shuppankai. 2. DESIGN, praca i filozofia Sori Yanagi, 1983, wydane przez yobisha. 3. Komentarze na temat Fukasawy, 2008.

zdj. 1

zdj. 2

zdj. 3

Photo: Yasuaki Yoshinaga

Photo: Frédérique Dumoulin

Photo: Hiroaki Horiguchi

1, 2. Wciąż pojawiają się nowe wersje projektu A-POC marki Issey Miyake. Jedną z nich jest kolekcja Kihachijo GALAXY (2008). Dżins połączono w niej z jedwabiem produkowanym na wyspie Hachijojima, leżącej 280 km na południe od Tokio (złotawożółty kolor jedwabiu uzyskano z barwników pochodzenia roślinnego). Ekonomiczna idea A-POC pozwala do maksimum wykorzystać materiał. Według Dai’a Fujiwara, projektanta marki „trudno jest idealnie dopasować tempo produkcji dzisiejszego przemysłu do czasu, jaki potrzebny jest na wykonanie produktu metodami tradycyjnymi. Kihachijo wykorzystuje tradycyjną tkaninę we współczesnym produkcie”. 3. Opus-1 nero, kołowrotek wędkarski zaprojektowany w 2008 roku przez Ichiro Iwasaki i wyprodukowany przez Evergreen International Co. Ltd.

041

Ways of Making Things That Take the Past into the Future
Noriko Kawakami

The Background of design
There are more opportunities for Japanese product design to be seen overseas today than ever before. There is also a growing interest in the ideas involved in the traditional Japanese ways of making things, which have influenced many new products. The creative work of design cannot be separated from society and culture, so I would like to consider the philosophy behind Japanese ways of making things. In the 1970s, when the Japanese economy was undergoing unprecedented growth, Sori Yanagi (born 1915), a pioneer of modern Japanese design, made the following statement: “I believe that the characteristics of design are an expression of the environment, or the background, from which they are born”. Then he went on to write: “The features of product design are also characteristics of the background where the demand for the product arises and from which it comes. This background, broadly speaking, is the environment that produces it. More specifically, this means the society cultivated in that environment. That is, the character of a design is an expression of the society that forms its background”1. Design emerges as a form within a people’s culture. According to Yanagi in the another article, “The beauty of design cannot be achieved by mere cosmetic change. It must exude from within”2. When considering Yanagi’s influential ideas, which have had a significant effect on Japanese design, it is also necessary to discuss his father, Muneyoshi (Soetsu) Yanagi (1889-1961). Muneyoshi (Soetsu) was an important thinker who sought beauty in ordinary Japanese life and objects made to serve everyday needs. He found what he considered true beauty in the crafts of the common people, which he referred to as Mingei or folk art. Muneyoshi traveled throughout Japan before the establishment of an extensive transportation network, discovering the important meaning contained within familiar objects. What he found was the energy emitted by the things created for use in ordinary life which were rooted in the realities of life. He discovered a beauty that had previously been overlooked by most people, and his discoveries were especially influential with people engaged in handicraft.

Development Through Harmony Between Technology and Handwork
Sori Yanagi, the eldest son of Muneyoshi (Soetsu) Yanagi, took a fresh approach to design for ordinary life, based on a Japanese sense of beauty. He declared that “the past and present exist for the future.” How has his viewpoint, his interest in the relationship between products and everyday life, been carried on in contemporary Japanese design? The creative work of design can be described as a fabric woven from the warp of time leading up to the present and the weft of our ability to imagine life in the future. In creating things needed for everyday life, the designer applies today’s advanced technology while thinking about each

042

stage of the manufacturing process. Japanese industrial products are created with great care and attention to detail, and they fuse advanced technology and engineering with the physical objects themselves. These products emerge as forms with “invisible technology” that blend in harmoniously with the space around them rather than making a conspicuous display of the sophisticated technology that goes into them. Naoto Fukasawa (born 1956), a product designer aware of the practical context of design, made an interesting statement while working on designs for integrated bathroom systems and self-flushing toilets for Panasonic Electric Works, a company founded in 1918. I would like to quote from his statement. “In a corporate site of development, design is employed as a means of blending high technology into products. Neither the bathtubs nor the automatic flushing toilets could be completed without advanced technologies. Skills are involved. I strongly feel that the spirit of traditional Japanese crafts and the spirit of making things in former days has been passed down to corporate sites of development where products are being developed for everyday life”3. The HIROSHIMA (p. 051) chair that Fukasawa designed for Maruni Wood Industry Inc. of Hiroshima Prefecture is also a good example of this “spirit of making things”. It takes full advantage of the technology of a woodworking company with a long history, going back to 1928. The legs are formed with a curve infinitely close to a straight line joining top and bottom, and the seat, which is fabricated by carving a solid piece of laminated wood, slopes ever so slightly. The arms and back are constructed of pieces of wood glued together in a roughly finished state and repeatedly sanded and polished by hand to achieve a smooth finish. This work could not be done without manual craft skills, so it might be described as 21st century craftsmanship. Fukasawa has been involved with many Japanese and foreign firms, including MUJI (Mujirushi Ryohin), and he advocates the addition of human warmth in the process of making contemporary things. He has designed a humidifier for “+-0” (p. 049) in the image of a water droplet. During production, craftspeople use hand tools to eliminate the parting line left by the metal mold.

Techniques from the Workshop Floor Applied to the Future
Designers are looking to the value. A value is integrity, honesty, working hard, from the past while developing new applications to create products and new values. A good example is A-POC, (photo. 1, 2 and p. 051), an acronym for “A Piece Of Cloth”. Introduced in 1998 by clothing designers Issey Miyake and Dai Fujiwara, in the wake of its precursor Just Before (1997), A-POC was a production process that was different from all others used in the apparel industry. A piece of thread was fed into a computer-programmed industrial knitting machine and clothing, embedded within a continuous tube of stretch- knit fabric emerged. The wearer cut his or her clothing out of the single piece of fabric, choosing the length of sleeves and hem and the type of collar she or he desired. It is particularly worth noting that the revolutionary concept A-POC concept is a result of the integration of new technologies and existing looms or knitting machines already found in factories, such as those making umbrella fabrics, throughout Japan. This innovative idea is taken from existing ways of making other things and taken to a new place. Currently, the A-POC process can be used to create woven textiles. Now, stitching, patterns, buttons, and other embellishments can be woven into the piece of cloth according to the design programmed into the computer.

043

The woven parts emerge finished and can them be cut out and “assembled” to create clothing. This is an approach typically found in product design. The work of the designer starts with the thread itself, rather than with the finished piece of fabric. As a result, waste is minimized. This concept straddles the boundaries between mass-production and customization on a, smallscale. The resulting clothing is very close to being custom-made. Another remarkable product is the Reel (photo. 3 and p.102) shown here in the “Fine-Grained (kime)” category. This reel, built like a precision machine with metal parts fastened together by screws, was produced by Evergreen International Co. Ltd., a small manufacturer of fishing gear based in the suburbs of Tokyo. Ichiro Iwasaki (born 1965), who was hired to create the design, says: “We wanted to create a beautiful piece of equipment with nothing unnecessary in it”. The press-formed parts and the knurled drag knob are assembled by hand by craftspeople who do not mind taking the time and trouble to make the product both functional and beautiful. The reel shows the thinking of the company and the designer, their awareness that time spent on development results in products that are more than mere objects of consumption. Also, it is extremely difficult today to make anything without considering the issue of the natural environment, so it is just as important to consider how something is made as well as what it will be. Dealing with this issue, companies and designers are venturing to seek the meaning of making things that meet the real needs of people in a new way, taking a broader view and integrating such factors as people, materials, handwork, technology, and the environment. When French designer Charlotte Perriand was invited to Japan by the Ministry of Commerce and Industry in 1940, Sori Yanagi accompanied her on a tour to see craftwork throughout the country. He later wrote about what he learned at that time. “Truly carrying on a tradition is not faithful copying. It is creating new things according to the eternal principles of tradition” (Design, no. 35, 1962, Bijutsu Shuppansha). This means making use of the characteristics of materials, continuing to make creative changes, retaining a spirit of playfulness, and maintaining functionality without neglecting esthetics. The traditional spirit of making things can be made to live on by combining it with contemporary awareness, blending and harmonizing the past and present, and going through the difficult process of finding bold, new ways of embodying that spirit in everyday products designed for the future.
References 1. SD, no. 74, 1970, published by Kashima Shuppankai. 2. DESIGN, Sori Yanagi’s works and philosophy,1983, published by Yobisha. 3. Comments made to the author, 2008.

photo 1

photo 2

photo 3

Photo: Yasuaki Yoshinaga

Photo: Frédérique Dumoulin

Photo: Hiroaki Horiguchi

1, 2. A-POC is still evolving under the ISSEY MIYAKE brand. One example, Kihachijo GALAXY (2008), a denim series developed with the concept, partially uses the vegetable-dyed, golden-yellow silk thread destined for Kihachijo, a traditional fabric produced on the island of Hachijojima, 280 km south of Tokyo. A waste-free design is made possible by controlling the process of making clothing right from the first thread stage, on. All the information is preprogrammed into every part of the garment. According to Dai Fujiwara, the creative director of the brand, „It is difficult to perfectly match the speed of today’s industry and engineering with the speed of traditional craft. So why not incorporate a part of traditional craftsmanship into today’s industry?”. 3. Opus-1 nero, fishing reel designed by Ichiro Iwasaki, 2008. Manufactured by Evergreen International Co. Ltd.

044

W du chu h armon i i The Spi r i t of Harmon y

Informacje o produktach podane są w następującej kolejności: nazwa produktu (podana po literze P – Polish jest w języku polskim, po literze E – English – w języku angielskim), nazwa producenta (podana po literze C – company), projektant (po literze D – designer), rok, w którym rozpoczęto sprzedaż danego produktu, opis (poprzedzony literą P jest w języku polskim, poprzedzony literą E – w języku angielskim). Information on the exhibits is given in the following order: name of product (names following P are in Polish, names following E are in English), manufacturing company name (following letter C), designer name (following letter D), year product went on sale, description (descriptions headed by P are in Polish, descriptions headed by E are in English).

Charakterystyczną cechą japońskiego projektowania jest łączenie pozornie przeciwstawnych zjawisk i aspektów otaczającej nas rzeczywistości. Nowy/stary, high-tech/low-tech, naturalny/sztuczny, lokalny/globalny, japoński/zachodni, rozrywkowy/praktyczny, emocjonalny/racjonalny... Egzystując w harmonii, tworzą nowe, unikalne wartości. Dwanaście produktów zaprezentowanych przy wejściu na wystawę to symbole takiej właśnie harmonii. At sites of making things in Japan, seemingly contradictory aspects of the world around us are brought together – new/old, high-tech/low-tech, natural/artificial, local/global, Japanese/Western, playful/practical, and emotional/rational. These factors interact and harmonize as new values and forms are created. The twelve products presented at the entrance to the exhibition symbolize this kind of harmony.
Tekst/Text: Hiroshi Kashiwagi, Masafumi Fukagawa, Shu Hagiwara, Noriko Kawakami

W duchu harmonii / The Spirit of Harmony

Beczka na sake Fukunishiki Fukunishiki sake barrel C: Fukunishiki Co., Ltd. D: Issay Kitagawa (GRAPH) 1993

Logo na tej tradycyjnej beczce to pierwsza sylaba nazwy producenta sake (Fukunishiki), stylizowana na kształt dojrzałego kłosa ryżu. Przykład harmonii pomiędzy tradycyjną formą przedmiotu (drewniana beczka) a współczesną grafiką. The logo on this traditional barrel is a form of a ripe ear of rice overlapped with the hiragana sign for the sound “fu”, the first syllable of the company name, Fukunishiki. This is an example of harmony between a traditional package (a wooden barrel) and contemporary graphics.

Shiraki Tsukushi Bento Shiraki Tsukushi Bento C: Yoshinobu Shibata Enterprises Ltd. D: Yoshimasa Shibata 2003

Magewappa to okrągłe lub owalne pudełka, powstające poprzez formowanie cienkich pasm drewna cedrowego Akita. To bento, lub inaczej pudełko na lunch, wykonane zostało taką właśnie techniką. Składa się z dwóch pudełek, które można wkładać jedno w drugie. Magewappa are round boxes made by bending thin sheets of Akita cedar. This bento, or lunch box is made with this method but adapted to contemporary life. It is composed of two boxes, one of which fits inside the other. It is typical of Japanese culture to maintain older traditions while adding useful innovations.

Naczynie do gotowania ryżu „ZUTTO” IH Rice Cooker “ZUTTO” C: ZOJIRUSHI CORPORATION D: ZOJIRUSHI CORPORATION + Design Studio S

2004

Naczynie wykorzystuje technologię gotowania przez indukcję. Jego forma przypomina tradycyjne owalne pudełka na lunch (magewappa), wykonane z cienkich pasm drzewa cedrowego. Rice cooker with induction heating system. The design of the overall form recalls the traditional oval bentwood lunchboxes (magewappa), made of thin sheets of cedar.

048

Szybkowar do gotowania indukcyjnego Induction Heating Cooker C: TOSHIBA HOME APPLIANCE CORPORATION D: Hiroko Matsumoto 2002

Kolejne urządzenie wykorzystujące najnowszą technologię indukcyjnego gotowania. Wygląda jak donabe – tradycyjne ceramiczne naczynie do gotowania mięs i warzyw. Cooker with an induction heating system combined with a forged pot. The pot looks like the donabe, a traditional ceramic vessel used to boil meat and vegetables.

Something to touch Something to touch C: Shioyasu Urushi Ware Company D: MILE 2003

Współczesne, ale bardzo japońskie. Małe, innowacyjne w formie głośniki pokryte tradycyjną laką. Produkt według pomysłu grupy młodych projektantów. These small Japanese lacquer-coated speakers are a harmonious blend of traditional lacquer craft and an innovative design concept by a group of young designers. Modern but very Japanese.

Nawilżacz powietrza Ver.3 Humidifier Ver.3 C: PLUS MINUS ZERO CO., LTD. D: Naoto Fukasawa 2004 / 2007

Okrągła, ascetyczna forma jest wyrazem poszukiwania minimalizmu we współczesnym wzornictwie. Powierzchnia tego, wykonanego z poliwęglanu, produktu, swą gładkością przypomina tradycyjny lakier. Humidifier designed with a simple circular form and a contemporary material, polycarbonate, a kind of plastic. The smoothness and color of the surface resemble traditional lacquer, which is applied in many layers.

049

W duchu harmonii / The Spirit of Harmony

design zushi design zushi C: ALTE MEISTER GALLERY ZUSHIYA D: Shigeru Uchida (Uchida Design Inc.) 2002

Zushi, czyli buddyjski ołtarz do współczesnego mieszkania. W japońskich tradycyjnych domach jest miejsce wyznaczone na szintoistyczne i buddyjskie ołtarze, przy których modli się cała rodzina. Projektant stworzył miniaturową kaplicę, pozwalającą w dzisiejszych realiach kultywować religijne rytuały. Japanese homes have traditionally contained Buddhist and Shinto altars where the family prays. The designer wanted to create a miniature shrine that fits a contemporary dwelling so that the custom of religious observances in the home can be continued in the future. This desire bore fruit in this zushi, a Buddhist altar that is both functional and beautiful.

Cicha gitara Silent Guitar C: YAMAHA Corporation D: Yamaha Product Design Laboratory 2001 Elektryczna gitara z możliwością regulacji natężenia dźwięku, pozwala grać, nie przeszkadzając innym znajdującym się w pobliżu. Z połączenia aktualnych trendów wzorniczych ze sztuką rzemiosła powstał produkt najwyższej estetycznej klasy. An electric guitar for adults that can be played without bothering other people in the crowded Japanese living environment by adjusting the volume. A well-crafted finish bringing out the texture of the wood is harmonized with a cuttingedge design to create a high-quality musical instrument.

MODUS F11 MODUS F11 C: YAMAHA Corporation D: Yamaha Product Design Laboratory 2007

Pianino sprawia wrażenie, jakby jego tylna część została odcięta mieczem. Ale mimo swego supernowoczesnego designu wciąż zachowuje tradycyjny wygląd. Dzięki niewielkim rozmiarom nadaje się do małych wnętrz. This instrument has a bold form, as if the back of a grand piano had been cut off with a sword. The compact body is suited to a crowded living environment, but the well-crafted keyboard and back panel give it the look of a traditional piano.

050

HIROSHIMA HIROSHIMA C: MARUNI WOOD INDUSTRY INC. D: Naoto Fukasawa (NAOTO FUKASAWA DESIGN) 2008

Krzesło będące rezultatem współpracy doświadczonej firmy meblowej z prefektury Hiroshima i światowej sławy projektanta Naoto Fukasawy. Współczesny design i tradycyjne, ręczne metody produkcji. Chair produced jointly by an experienced furniture company in Hiroshima Prefecture and an internationally active product designer. The company workers apply their skills in polishing the exquisite linear form.

Prefab Coat „Ryż” Prefab Coat “Rice” C: Sanada Studio Inc. D: Takehiko Sanada 2008

Ryż to baza posiłków na japońskim stole. Słoma ryżowa od dawna jest wykorzystywana do wyrobu lin, sznurków, mat. Teraz jest używana również do produkcji tkanin. Z takiej nowoczesnej tkaniny powstał bardzo lekki płaszcz. Ślady tradycji we współczesnym produkcie. Rice is the staple food of the Japanese, and rice straw has long been used to make rope and mats. A newly developed material based on rice straw is applied to this light coat, blending an old cultural form with contemporary life. These coats can be joined together.

A-POC COTTON BAGUETTE A-POC COTTON BAGUETTE C: MIYAKE DESIGN STUDIO D: Issey Miyake + Dai Fujiwara 2000

A-POC to tuba z tkaniny. Powstaje na programowanych komputerowo tradycyjnych maszynach dziewiarskich. Ubrania wycina się wzdłuż zaznaczonych linii. Osoba nosząca ubranie wybiera długość rękawów, kształt dekoltu... Szycie na miarę i produkcja masowa w jednym. A-POC is a knit or woven tube from which fully finished clothing, embedded in the fabric can be released by cutting along lines of demarcation. The wearer can cut the cloth to shorten sleeve-length or change the style of neckline without tearing or unraveling the fabric. This is mass-produced apparel, where the designer is engaged from the thread stage and when in knit form, the wearer completes it.

051

Dwanaście kategorii i sześć słów kluczy

Policzono, że w codziennym życiu używamy obecnie około 20 tysięcy produktów. Na wystawie prezentujemy 161 wybranych z tej ogromnej liczby, które według kuratorów, reprezentują współczesną Japonię i japoński styl życia. Przedmioty, tak samo jak słowa, są w stanie przekazać uczucia, sposób myślenia, marzenia. Aby ułatwić zwiedzającym zrozumienie japońskiego designu, wystawa została podzielona na działy według dwunastu kategorii i sześciu słów kluczy.

Dwanaście kategorii porządkuje przedmioty zgodnie z ich zastosowaniem. Są to:
01 Sztuka stołu 02 Akcesoria łazienkowe 03 Sprzęt elektroniczny 04 Technologie cyfrowe 05 Zabawki 06 Artykuły biurowe 07 Artykuły dla domu 08 Ubrania i dodatki 09 Torby i opakowania 10 Pojazdy 11 Meble 12 Oświetlenie

Te produkty stanowią obraz współczesnego życia w Japonii. Sześć słów kluczy to przymiotniki, które są odzwierciedleniem wrażliwości, gustów oraz sposobów myślenia w japońskim designie: Uroczy (kawaii) Niepowtarzalny (kurafuto) Finezyjny (kime) Zmysłowy w dotyku (tezawari) Minimalistyczny (minimaru) Przemyślany (kokorokubari)

052

Twelve Categories and Six Key Words

It has been estimated that the number of products we use today in everyday life is around 20,000. In this exhibition, we have selected approximately 160 well designed products from this huge number that are thought to be especially representative of contemporary Japan. Like words, designed objects communicate our sensations, thoughts, and states of awareness, and we believe that these 160 objects will give you a better idea of present-day conditions in Japan. To facilitate the viewer’s understanding of Japanese design, the exhibition has been divided into sections with twelve categories and six key words.

The twelve categories are a useful device for classifying the contents of this exhibition. They are:
01 Tableware 02 Bathware 03 Consumer Electronics 04 Digital Technology 05 Play Products 06 Stationery 07 Miscellaneous Housewares 08 Apparel and Accessories 09 Wraps and Bags 10 Transportation 11 Furniture 12 Lighting Fixtures

These products provide a broad picture of life in contemporary Japan. The six key words are adjectives that reflect the ideas, sensibility, and taste characteristic of Japanese design. They are:
Cute (kawaii) Crafted (kurafuto) Fine-Grained (kime) Tactile (tezawari) Minimal (minimaru) Thoughtful (kokorokubari)

053

Mapa tradycyjnych ośrodków rzemiosła: harmonijna kombinacja rękodzieła z produkcją masową Traditional Handwork Map: Harmonious Combinations of Craft and Product Design
1

Mapa pokazuje ośrodki tradycyjnego rzemiosła, w których praktykowane są metody stosowane w produkcji przedmiotów prezentowanych na wystawie. This map shows examples of traditional handwork practiced in various regions of Japan, which are applied in the manufacturing processes of products shown in the exhibition.
19 20 10 12 11 9 8 7

3 4 5

2

14 15 18 21 16 17

13

6

1 Aomori (prefektura/prefecture)

Bunako: metoda obróbki drewna bukowego/ wood fabrication method using beech wood BUNACOLAMP (str./p. 138)

Nanbu tetsu: wyroby żeliwne/cast-iron ware • Czajnik żeliwny „MARU”/Nanbu Cast-iron ware “MARU” (str./p. 066) Joboji nuri: japońskie rzemiosło lakiernicze/Japanese laquerware • Lakierowane naczynie „Joboji”/lacquer ware “Joboji” (str./p. 081) Magewappa: pojemniki wykonane z cienkich pasm drewna/ bentwood containers made of thin sheets of wood • Shiraki Tsukushi Bento (str./p. 048)  • Kosz „SOLARIS”/Basket “SOLARIS” (str./p. 064)  • Wappa Lamp Kazaguruma (str./p. 137) Akita sugi oke daru: wanny, wiadra, chochle /bathtubs, buckets, dippers Kawatsura shikki: japońskie rzemiosło lakiernicze/Japanese laquerware • Yuoke, Katate-Yuoke [Wiadra]/Yuoke, Katate-Yuoke [Buckets] (str./p. 072)

2 Iwate

10 Niigata

3 Akita

Metalowe artykuły kuchenne Tsubame/Tsubame metal kitchenware • enn Urushi „kwiaty jesieni”/enn Urushi “autumn flowers” (str./p. 066)

11 Toyama

Wyroby miedziane Takaoka, odlewy z metalu/Takaoka copperware, metal casting • AQUARIUM #003 (str./p. 104) Wajima nuri: japońskie rzemiosło lakiernicze/Japanese laquerware • Something to Touch (str./p. 049) • Etui na wizytówki URUSHI/URUSHI Namecard holder (str./p. 098) Kaga Yuzen: naczynia w motywy z kimon/kimono dyed with wax-resist patterns • Seria VENIE/ VENIE Series (str./p. 063)

12 Ishikawa

4 Yamagata

Meble ze sklejki/Plywood furniture • KAN (str./p. 128) • Butterfly stool (str./p. 131)

13 Kyoto

5 Fukushima

Zushi: buddyjskie i szintoistyczne domowe ołtarze modlitewne/ Buddhist and Shinto altars where family prays • design zushi (str./p. 050) Szkło/Glass • USUHARI (str./p. 062) (Technika dmuchania szkła, wcześniej stosowana do wyrobu żarówek/ Glass-blowing techniques previously applied to light bulbs) Edo hoki: tradycyjna miotła/traditional broom • Kake Hoki [Miotła do zawieszania]/ Kake Hoki [Hanging Broom] (str./p. 105) Tenugui: mały bawełniany ręcznik/small cotton hand towel • ORITENUGUI (str./p. 111) Furoshiki: opakowania z materiału/wrapping cloths • ARCHITEXTURE (str./p. 119) Edo kiriko: technika cięcia szkła Edo/Edo cut glass • KIRIKO*KILIKO (str./p. 082)

Kyowagasa: tradycyjna parasolka Kyoto/traditional Kyoto Umbrella • KOTORI (str./p. 139)

14 Shimane

6 Tokyo

Shussai gama: wyroby ceramiczne/ceramic products • Naczynie pokryte błękitną glazurą/Blue Dish with Iron Glaze on Rim (str./p. 082)

15 Hiroshima

Meble z drewna/Wood furniture • HIROSHIMA (str./p. 051)

16 Ehime

Ręcznik Imabari/Imabari towel • HIBINOKODUE + MARUEI TOWEL (str./p. 074) Tosa washi: ręcznie robiony papier japoński/handmade Japanese paper • CARTA Ryouma (str./p. 137) Wyroby z drewna/Woodcraft • bag-kaku-shou (str./p. 118)

17 Kochi

7 Shizuoka

Japońskie sandały z drewna cyprysowego/Japanese cypress sandals • Hinokino-hakimono (str./p. 073)

18 Oita

Wyroby bambusowe Beppu/Beppu bamboo craft • Taketlery (str./p. 061)

8 Aichi

Wyroby ceramiczne/Ceramic products • HANDS (str./p. 067) • STILL GREEN (str./p. 107) Gifu chochin: papierowy lampion/paper lantern • AKARI 1AT (str./p. 137) Mino washi: ręcznie robiony papier japoński/handmade Japanese paper • Origata Hanshi 1/2 (str./p. 121) Mino yaki: wyroby ceramiczne/ceramic products • Zastawa stołowa z recyklingu/Recycled-Tableware (str./p. 062)

19 Saga

Arita yaki: porcelana Arita/Arita porcelain • YAOKI (porcelanowa butelka na sake/porcelain sake bottle) (str./p. 120)

9 Gifu

20 Nagasaki

Hasami yaki: wyroby ceramiczne/ceramic ware • Butelka typu G na sos sojowy/G-type Soy Sauce Bottle (str./p. 063) • Płytka miska na ryż/Shallow Rice Bowl (str./p. 064)

21 Kumamoto

Takahama yaki: wyroby ceramiczne/ceramic ware • Dzbanek i filiżanka z białej porcelany/White Porcelain Teapot & Teacup (str./p. 064)

Miejsce wypoczynku w domu producenta z prefektury Gifu Rest area of a manufacturer in Gifu Prefecture

Centrum Tokio, okolica Tokyo Tower Central Tokyo, the area near Tokyo Tower

Japoński stół zawsze cechowała różnorodność, jako że znaleźć możemy na nim wpływy innych regionów i krajów, takich jak Chiny, Korea, Tajlandia czy Indie. Dlatego wzornictwo zastawy stołowej także jest zróżnicowane. W ostatnich latach coraz bardziej popularne staje się upodobanie do wzorów z domieszką tradycyjnego rzemiosła artystycznego. Japanese table has always been marked by diversity. Western cuisine often appears along with dishes from other countries including China, Korea, Thailand, and India. Because of this, the design of tableware is also diverse, and recently there is a growing preference for designs with a touch of traditional craftwork.
Tekst/Text: Hiroshi Kashiwagi Informacje o produktach podane są w następującej kolejności: nazwa produktu (podana po literze P – Polish jest w języku polskim, po literze E – English – w języku angielskim), nazwa producenta (podana po literze C – company), projektant (po literze D – designer), rok, w którym rozpoczęto sprzedaż danego produktu, opis (poprzedzony literą P jest w języku polskim, poprzedzony literą E – w języku angielskim). Information on the exhibits is given in the following order. Name of product (names following P are in Polish, names following E are in English), manufacturing company name (following letter C), designer name (following letter D), year product went on sale, description (descriptions headed by P are in Polish, descriptions headed by E are in English).

Sztuka stołu Tableware

Sztuka stołu Tableware

AROMA AROMA C: Ricordi & Sfera Co., Ltd. D: Ichiro Iwasaki (IWASAKI DESIGN STUDIO)

2003

Część serii zastawy stołowej oraz sztućców zatytułowanej „CONTRAST”, nutę nostalgii. Part of the cutlery and tableware series,“CONTRAST,” designed by Ichiro Iwasaki. There is something nostalgic about the simple form of this espresso machine,“AROMA.” zaprojektowanej przez Ichiro Iwasaki. Ten ekspres do kawy „AROMA” urzeka prostotą kształtu, wprowadza

Butelka na sos sojowy Kikkoman, 150 ml Kikkoman Soy Sauce Dispenser 150 ml bottle C: Kikkoman Corporation D: Kenji Ekuan (GK Graphics)

1961
Ta butelka na sos sojowy po raz pierwszy pojawiła się w sklepach w 1961 roku i nieustannie cieszy się w Japonii wielką popularnością. Wcześniej ludzie kupowali sos w wielkich, 1,8-litrowych butlach i przelewali go do mniejszych pojemników. Butelka, która mieści odpowiednią ilość sosu i nie wymaga jego przelewania okazała się przełomowym wynalazkiem. First sold in 1961 and still the most popular soy sauce bottle in Japan. Before this bottle appeared, people would buy soy sauce in large, 1.8 liter bottles and transfer it to smaller dispensers for use on the dinner table. This bottle, which can be used as is, was a ground-breaking development.

Kartka nid hasioki nid hasioki card C: Koizumi Douguten D: Makoto Koizumi 1997

Podpórki na pałeczki zwykle robione są z drewna bambusowego i ceramiki. Ta jest ze zwykłego złożonego papieru. W Japonii często wykorzystuje się papierowe opakowania po jednorazowych pałeczkach do robienia prowizorycznych podpórek, jednak tym razem papierowa podpórka została celowo zaprojektowana do wielokrotnego użytku. Chopstick rests are generally made of such materials as wood, bamboo, and ceramic. This one is nothing but a folded paper card. It is common for people in Japan to take the paper wrapper off disposable chopsticks and fold it to produce a makeshift chopstick rest, but this is the first time that a paper chopstick rest has been deliberately designed.
060

Etui na pałeczki chopstick holders C: GRAPH Co., Ltd. D: Issay Kitagawa (GRAPH) 2005

Japończycy mają zazwyczaj swoje własne pałeczki, których na co dzień używają w domu. Czasem korzystają jednak z jednorazowych. Podczas posiłków, spożywanych w okresie Nowego Roku i przy innych uroczystych okazjach, jednorazowe pałeczki kładzione są na stole w specjalnych, odświętnych futerałach. Podkreśla to atmosferę odświętności i serdeczności. In Japan, most people have their own chopsticks for regular use at home but also use disposable chopsticks. During the New Year holidays or on other special occasions, disposable chopsticks are placed in a special chopstick holder and placed on the table. This special holder expresses the spirit of hospitality.

Trinacria Trinacria C: Pandora Design D: Kazuyo Komoda (kazuyo komoda design studio) 2004

Plastikowe sztućce do jedzenia na przyjęciach. Nóż, widelec i łyżka połączone są u podstawy tak, by każde mogło być używane oddzielnie, lecz jedną, tą samą ręką. Plastic eating utensils for use at parties. A knife, fork and spoon are joined together at the base so that any of the utensils can be used separately with one hand.

Taketlery [sztućce bambusowe] Taketlery [Bamboo cutlery] C: Haruo Kai D: Takashi Ashitomi (SAAT Design Inc.) 1999

Bambus rośnie bardzo szybko i w Japonii jest go bardzo dużo. Drewno bambusowe jest więc materiałem masowym. Często używa się go do wyrobu pałeczek. Jednak projektant Takashi Ashitomi stworzył z niego noże, widelce oraz łyżki. Nazwa „Taketlery” jest kombinacją japońskiego słowa „take” (bambus) i angielskiego „cutlery” (sztućce). Przybory sprawiają wrażenie robionych ręcznie. Bamboo is a fast-growing material that is abundant in Japan. It is often used for chopsticks, but this designer has created knives, forks, and spoons with bamboo. These utensils,“Taketlery,” made by take (bamboo) look hand-crafted.

061

Sztuka stołu Tableware

USUHARI USUHARI C: SHOTOKU GLASS CO. D: Kunio Muramatsu 1989

To niezwykle cienkie szkło (o grubości mniejszej niż 1 milimetr) produkowane jest przy użyciu techniki dmuchania szkła, wcześniej stosowanej do wyrobu żarówek. Jest delikatne, lecz zarazem niezwykle odporne na wstrząsy. This extremely thin glass, less than 1 millimeter thick, is produced by craftspeople using glass blowing techniques previously applied to light bulbs. Light but not easily broken.

Kielich i butelka na sake „HARUNA, HACHISU, HOYO, KARAAI”

Sake cup & sake bottle “HARUNA, HACHISU, HOYO, KARAAI”
C: K. MIKIMOTO & CO., LTD. 2005

Małe filiżanki na sake zazwyczaj są wykonane z ceramiki bądź porcelany. W blaszanym kielichu sake dłużej pozostaje schłodzone, i to właśnie dzięki materiałowi, z jakiego został wykonany. Small cups for sake are usually made of earthenware or porcelain. This tin cup is especially suited to chilled sake because the material makes it seem even colder.

Zastawa stołowa z recyklingu Recycled-Tableware C: GREEN LIFE 21 PROJECT, YAMAMA CHINA CO., LTD. D: Nobuo Sato, GREEN LIFE 21 PROJECT Zastawa wyprodukowana została w 2000 znanym regionie

ceramicznym Mino (prefektura Gifu). Specjalna mieszanka, z któ rej jest wykonana, składa się z gliny i w dwudziestu procentach z przerobionych odpadów ceramicznych. Recykling stanowi charakterystyczną cechę japońskiego garncarstwa, podobnie jak niezwykła prostota designu. Tableware produced in the well known pottery region of Mino, Gifu Prefecture with a mix of regular clay and 20% recycled earthenware, discarded pottery that has been crushed. Recycling is the outstanding feature of this pottery, which is also remarkable for the simplicity of its design.
062

Seria VENIE VENIE Series C: NUSSHA D: Kazuhiko Tomita (TOMITA DESIGN) 2006

Zastawa zrobiona z prawdziwych kimon Yuzen. Tkaninę, z której wykonane jest kimono, pokrywa się cienką warstwą żywicy poliestrowej, która powoduje jej kompresję i umożliwia nadanie trójwymiarowych kształtów. Takie połączenie starej i nowej technologii daje w rezultacie produkt współczesny, ale w duchu japońskiej tradycji. Tableware made of actual Yuzen kimonos. The kimono fabric is pressed under polyester resin, coating the surface and making it possible to give it three-dimensional shapes. This fusion of old and new Japanese technology results in a contemporary product featuring elegant traditional Japanese designs.

Filiżanka Tag Tag Cup C: h concept D: Kanae Tsukamoto (Kanaé Design Labo) 2004

Biała porcelanowa filiżanka z silikonową osłonką, dostępną w wielu kolorach. Silikon jest miły w dotyku, a żywe kolory miłe dla oka. Kolor może być stosowany do identyfikacji właściciela. White porcelain cup with a silicon cover that comes in a variety of colors. The silicon is pleasing to the touch and the bright colors delight the eye. Color can be used to identify the owner.

Butelka typu G na sos sojowy G-type Soy Sauce Bottle C: HAKUSAN PORCELAIN CO., LTD. D: Masahiro Mori 1958

Ten biały porcelanowy pojemnik na sos sojowy cieszy się wielkim zainteresowaniem, od kiedy został wprowadzony na rynek w 1958 roku. Charakterystyczny kształt, dzięki któremu sos się nie wylewa, sprawia, iż butelka G jest wygodna w użyciu i praktyczna. Jest produkowana przemysłowo. This white porcelain soy sauce container has been popular ever since it first came out in 1958. The non-drip spout makes it convenient to use. It has an extremely simple form and is industrially manufactured.

063

Sztuka stołu Tableware

Płytka miska na ryż Shallow Rice Bowl C: HAKUSAN PORCELAIN CO., LTD. D: Masahiro Mori 1992

Jest znacznie płytsza niż typowa miska na ryż, co ułatwia trzymanie jej w ręce. Ma bardzo prosty kształt, to kolory i wzory nadają jej czasem wręcz zabawny charakter. Much shallower than the typical rice bowl, making it easier to hold in the hand. The simple, mass-produced shape remains the same, but different colors and patterns make it fun to use.

Zestaw z białej porcelany – dzbanek i filiżanka

White Porcelain Teapot & Teacup
C: Ueda Toseki (Takahama Yaki) D: Sori Yanagi 1956/1999 Ten dzbanek na herbatę i zestaw filiżanek wyglądają na produkty rzemiosła ludowego, mimo że w rzeczywistości prawie w całości są produkowane masowo. Tylko w procesie szkliwienia niektóre czynności wykonuje się ręcznie i to daje końcowy efekt produktu rękodzieła, unikatu. This teapot and cup set has the look of folk craft even though it is manufactured with molds and not entirely hand-crafted. The glazing process includes some handwork, however, and this certainly contributes to the handcrafted appearance.

Kosz „SOLARIS” Basket “SOLARIS” C: Lampas Inc., Kai House D: Yuki Tanaka (ISSUN, architekture+design studio) 2007

Kulisty kosz na owoce i inne artykuły. Wykonany w tej samej technice, co tradycyjne pudełka na lunch (magewappa), która polega na formowaniu kształtów z cienkich pasków drewna cedrowego. A spherical basket for fruit or other objects. Constructed with the same technique as traditional lunchboxes (magewappa), whose curved sides are made of thin sheets of cedar wood.

064

Dzbanek na herbatę, filiżanki i spodki „TAKE TEA” “TAKE TEA” TEAPOT, CUP & SAUCER C: K. MIKIMOTO & CO., LTD. 2007 Pisownia angielskiego słowa „take” (brać) jest taka sama jak wymowa japońskiego „take” (mówi się „ta-ke”), oznaczającego „bambus”. Ten dzbanek i filiżanki zaprojektowane są w formie bambusowej łodygi przeciętej w poprzek. Prosty, lecz piękny design w białej porcelanie.

The spelling of the English word “take” is the same as the Romanized form of the Japanese word for bamboo (pronounced “ta-ke”). This teapot and cups are designed in the form of a bamboo stalk cut crosswise. A simple but beautiful design in white porcelain.

Tarka Daikon Daikon Grater C: OXO International D: Shunji Yamanaka (LEADING EDGE DESIGN) 2006

W Japonii starta rzodkiew daikon jest przyprawą dodawaną do wielu posiłków. Ta tarka jest równie skuteczna jak tarki tradycyjne, lecz jej charakterystyczny współczesny design oraz wygodny uchwyt czynią ją bardziej poręczną. Grated daikon radish is a condiment eaten with a variety of foods in Japan. This grater is characterized by a contemporary design and easy to grip. It applies the same method of sharpening the blade as a traditional daikon greater.

Mały piekarz „BOYA”

LITTLE BAKER “BOYA”
C: Lampas Inc., Kai House D: Hiroshi Kajimoto (Kajimoto Design) 2006

Zabawny pomysł na przechowywanie miski, trzepaczki i łopatki. Kiedy wszystkie ułożone są na tym stojaku, wyglądają jak mały chłopiec (boya w języku japońskim). A humorous design for a bowl, spatula, and mixer set. When the parts are assembled, they look like a little boy (boya in Japanese).

065

Sztuka stołu Tableware

Czajnik żeliwny „MARU” Nanbu Cast-iron ware “MARU” C: ROJI ASSOCIATES CO., LTD. D: Hisao Iwashimizu 2000

Żeliwne garnki Nanbu („nanbu tetsu”) pochodzą z regionu Tohoku w północno-wschodniej Japonii, a ich tradycja sięga trzysta lat wstecz. Największą popularnością cieszą się dzbanki na herbatę. To jest projekt współczesny z pokrytym emalią, odpornym na rdzę wnętrzem. The Nanbu cast-iron (“nanbu tetsu”) pots of northeastern Japan (Tohoku region) have a 300-year-old history. The tea pots are especially popular. This is a contemporary design with an enameled rust-resistant interior.

Z200 – butelka na mleko 200 ml, 50% lżejsza 50% Weight Reduced 200 ml Milk Bottle Z200 C: Toyo Glass Co., Ltd. D: Hitomi Abe 2001

Ma taki sam kształt jak typowa butelka na mleko, lecz waży o połowę mniej. Dzięki temu jest znacznie łatwiejsza w użyciu i transporcie, zwłaszcza dla ludzi starszych. Znajoma forma jednoznacznie kojarzy jej zawartość z mlekiem. A bottle with the same form as previous milk bottles with half the weight. The familiar shape makes it easy to identify the content as milk. Can be transported with much less energy and is easier for elderly people to handle.

enn Urushi „kwiaty jesieni” enn Urushi “autumn flowers” C: Kitchen Planning Co., Ltd. D: Hitomi Sago (Hitomi Sago Design Office) 2007

Tradycyjny japoński lakier pokrywający nierdzewną stal tworzy przepiękną fakturę, a delikatna dekoracja nawiązuje do tradycyjnej sztuki wycinania z papieru. Traditional Japanese lacquer applied to stainless steel creates an exquisite texture, and the delicate decoration resembles traditional cut-paper craft.

066

HANDS HANDS C: Ceramic Japan Inc. D: Yumi Masuko (TONERICO:INC.) 2003

Czasami, kiedy pragniemy napić się wody z kranu albo przytrzymać jakąś rzecz, składamy dłonie, które odwzorowują postać naczynia. Forma tych miseczek jest zainspirowana właśnie kształtem złożonych dłoni. People can make a cup to drink water from a tap or hold things when they have no container by putting their hands together. These bowls are inspired by the form of cupped hands, reminding us of how our bare hands can be used.

067

Słowo klucz Key word

Uroczy Cute

Kawaii

068

Japońskie słowo „kawaii” we współczesnym języku ma wiele znaczeń. Zazwyczaj tłumaczone jako „uroczy, wdzięczny, miły, fajny”, zawsze ma pozytywny wydźwięk. Jest rodzajem okrzyku, którego używamy, by wyrazić podziw dla czegoś, bądź sprawić komuś komplement na temat jego ubioru lub ogólnie – wyglądu. Nigdy nie określa się nim rzeczy silnych, mocnych, imponujących wielkością, dostojnych czy uroczystych; zawsze – rzeczy delikatne, słodkie, drobne lub komiczne. To tworzy nowy obszar wrażliwości. The Japanese word “kawaii,” generally translated as cute, is used in wide range of meanings in contemporary Japan, all of them positive. Meaning pretty, lovable, or attractive, it is an exclamation used to declare that something is wonderful or to compliment a person’s dress or appearance. It is never applied to things that are strong, hard, sharp, imposing in size, solemn, or dignified but for things that are soft, sweet, tiny, or comical. It opens up a new territory of sensibility.
Tekst/Text: Hiroshi Kashiwagi

069

Copen Copen C: DAIHATSU MOTOR CO., LTD. D: Yoshihiro Yamamoto 2002 str. / p. 125 MAły piekARz „BOyA” LiTTLe BAkeR “BOyA” C: Lampas Inc., Kai House D: Hiroshi Kajimoto (Kajimoto Design) 2006 str. / p. 065

Animal Rubber Band Animal Rubber Band C: h concept D: passkey design 2002 / 2004 / 2007 str. / p. 068-069, 096

Opakowania wielokrotnego użytku „OkURiN” Reusable package “OkURiN” C: innocence inc. D: Fumihiko Maki, Yoko Inuyama, Yoshimi Shimizu, Akane Yamarin 2006
Opakowania, które mogą być używane do prezentów. Atrakcyjny wygląd z jednej strony sprawia, że nie ma już potrzeby dodatkowego pakowania, a z drugiej – zwiększa prawdopodobieństwo, iż osoba obdarowana wykorzysta opakowanie ponownie, gdy sama będzie chciała sprawić komuś prezent. A package that can be used for wrapping gifts over and over. Because it is so attractive, the person receiving the gift is likely to use it to send another gift. It is hoped that this will reduce the need for excessive wrapping when sending gifts.

newneu. Monolith Line newneu. Monolith Line C: Corroche Co., Ltd. D: Shinsuke Washizawa 2007
Cała torba pokryta jest Velcro – tkaniną, którą popularnie nazywamy rzepem. Można do niej do woli przyczepiać i odczepiać różne dodatki, np. śmieszne znaczki lub kolorowe skrawki materiałów, i dopasować torbę do konkretnego stroju lub po prostu do swojego gustu. The entire bag is coated with Velcro so that extra parts can be attached or removed freely. The user can customize the bag, for example, fastening cute badges or patches to it.

Stemple z twarzami faces stamp C: Shachihata Inc. D: Mamoru Fukui, Yuta Fuki, Daimon Kanno (design office A4) 2007
Gumowa pieczątka zostawia na powierzchniach wizerunki twarzy o różnych emocjach: wesołe, smutne, złe... To od nas zależy, jakie będą. Dziury, które decydują o wyrazie twarzy, ciągną się wzdłuż całego cylindrycznego stempla, wystarczy go tylko odpowiednio ścisnąć. Takie pieczątki nadadzą wiadomościom mniej formalny charakter. This rubber stamp makes the image of a face. The facial features are produced by holes that run all the way through the cylindrical body so the person holding it can change their shape by finger pressure, creating sad, happy, or angry expressions. It is fun to add these cute face marks to a written message, giving it a personal touch.

Markery pencle z magnesem pencle Board Maker W magnet C: SUNNY CO., LTD. (Aimants / Magnets) Designphil Inc. D: So Noguchi (Y S DESIGN inc.) 2007
Skuwka markera wyposażona jest w magnes, dzięki czemu można przyczepić go do metalowej tablicy. Kształtem pisak przypomina małą, śmieszną lalkę. The cap of this marker is equipped with a magnet so that it can be attached to a metallic white board. It has the shape of a cute little doll.

070

W Japonii wiosny są gorące, a klimat szczególnie wilgotny. Dlatego jej mieszkańcy uwielbiają brać kąpiele. Jednak kąpiel to coś więcej niż tylko mycie ciała. W buddyzmie opisana jest jako sposób na „pozbycie się siedmiu chorób i zdobycie siedmiu rodzajów szczęścia”. Oczyszczenie umysłu i ciała przez zanurzenie się w rzece bądź wodospadzie to także rytuał niektórych japońskich religii. Gorąca kąpiel jest przyjemnością wręcz zmysłową oraz popularną metodą leczenia psyche. Dlatego nie powinien zaskakiwać fakt, że japońskie artykuły do kąpieli projektowane są z wielką wrażliwością, ze specjalnie wyselekcjonowanych materiałów. Japan is a country with many hot springs and high humidity, so people there love to take a bath. Bathing is more than just a way of cleaning the body, however. It is described in Buddhist teachings as a way of “eliminating seven maladies and gaining seven kinds of good fortune”. Purification of mind and body by immersion in a river or waterfall is also a part of the native Shinto faith. Soaking in a hot bath is a sensual pleasure and an important method of mental healing. It is not surprising, then, that Japanese bathware is designed with great sensitivity from carefully selected materials.
Tekst/Text: Noriko Kawakami

A k c e s o r i a ł a z i e n k owe Bathware

Akcesoria łazienkowe Bathware

Yuoke, Katate-Yuoke [Wiaderka] Yuoke, Katate-Yuoke [Buckets] C: MITATE D: Yoshio Hikage (Tonnelier/Nichidaru Inc.), 2004 Koichi Sato (Artisan en laque/Urushi craft)

Dwa rodzaje pojemników na wodę do łazienki. Zostały wykonane z drewna cedrowego Akita przez wytwórcę beczek, a następnie pokryte z zewnątrz specjalnym japońskim lakierem przez artystów rzemieślników. Lakierowane produkty z cedru były popularne w Japonii już 5500 lat temu; do dziś rzemiosło wykorzystuje te naturalne materiały. Two kinds of water containers used in the bathroom. The buckets were constructed of Akita cedar by a barrel maker and Japanese lacquer applied to the outside by a lacquer craftsman. The history of lacquer work goes back 5500 years in Japan, but these natural materials, cedar and lacquer, are still used in everyday life. Mydelniczka Crinkle Crinkle Soap Dish C: Product M D: Makoto Komatsu 2004

Wygląda jak kawałek pogniecionego papieru, z którego przed chwilą rozpakowano kostkę mydła. W rzeczywistości ten delikatny, naturalny kształt powstał z twardego surowca – ceramiki. To część serii „Crinkle”, zaprojektowanej przez Makoto Komatsu i produkowanej od 1970 roku. This soap dish looks like a piece of wrinkled paper wrapped around the bar of soap, but this soft appearance is created with a hard ceramic material. Part of a series of “Crinkle” products produced since the 1970s by the ceramic designer Makoto Komatsu.

Mydło TAMANOHADA TAMANOHADA SOAP C, D: TAMANOHADA SOAP CO., LTD. 2004

Zmysł dotyku jest szczególnie ważny w produktach do kąpieli lub toalety całego ciała. To kuliste mydło zostało stworzone tak, by trzymając je w rękach, doświadczać niesamowitego wrażenia, jakie daje piana. Firma produkująca mydło od 116 lat potrafiła, po wielu badaniach, oddać jego istotę i pokazać, iż jego składniki, zapach i kształt mogą wciąż zaskakiwać niepowtarzalną estetyką. The sense of touch is especially important in products for the bath or wash basin. This spherical soap is made to be held with both hands and the foam it produces feels wonderful. The maker, soap company founded 116 years ago, reexamined the essential nature of soap and took a new approach to its materials, fragrance, and form.
072

Hinokino-hakimono Hinokino-hakimono C: Mizutori Industry Co., Ltd. D: Kodue Hibino 2006

Hinoki, czyli japoński cyprys, używany jest do produkcji wanien oraz wielu akcesoriów ze względu na piękny zapach i naturalną odporność na bakterie i wilgoć. Te drewniane sandały to pomysł projektanta kostiumów. Wyprodukowała je firma z miejscowości Shizuoka, od wielu lat zajmująca się produkcją chodaków. Hinoki, or Japanese cypress is used for Japanese bathtubs and accessories because of its wonderful smell and natural resistance to bacteria and moisture. These wooden sandals were designed by a costume artist and manufactured by a company in Shizuoka Prefecture with a long history of making wooden clogs.

System łazienkowy „i-U” System Bathroom “i-U” C: Panasonic Electric Works Bathroom & Life Co.,Ltd. D: Naoto Fukasawa (NAOTO FUKASAWA DESIGN), Masazumi Watanabe (Panasonic Electric Works Co.,Ltd.) 2006

Ładny projekt japońskiej łazienki. Z powodu niewielkiej przestrzeni wszystkie powierzchnie są płaskie, a krawędzie i rogi zaokrąglone. Zastosowano najnowsze technologie zapobiegające pleśnieniu drewna. Podłoga schnie bardzo szybko i jest mniej śliska niż typowe podłogi łazienkowe. In a pleasing design for a Japanese bathroom in a limited space, surfaces are flattened and edges and corners of bathtub and room are rounded. Latest technology applied to prevent mold and make the floor quick-drying and less slippery. The walls come in a wide selection of colors and patterns. Wanna, stołek, parawan-wieszak na ręczniki Bathtub, Chest, Partition + Towel hanger C: MADE IN JAPAN PROJECT Co., Ltd. D: Kodue Hibino 2007

Wanna wykonana jest z cyprysu sawara, tradycyjnie używanego do wyrobu wanien i wiader. Deszczułki wanny u dołu ściśnięto metalową obręczą. Z kolei biegnąca wokół poręczna półka na małe przedmioty to pomysł ze współczesnego wzornictwa mebli. Wieszak na ręczniki zrobiony został z drewna cedrowego, surowca często wykorzystywanego w japońskim przemyśle. The bathtub is made of sawara cypress, a wood traditionally used for bathtubs and the small buckets and dippers used in the Japanese bath. The staves of the tub are held together with metal hoops. The tub employs ideas from contemporary furniture such as the handy shelves for small objects on its exterior. The towel rack is made of cedar, a material that is intimate connected with Japanese life.
073

Akcesoria łazienkowe Bathware

HIBINOKODUE + MARUEI TOWEL HIBINOKODUE + MARUEI TOWEL C: MARUEI TOWEL CO., LTD. D: Kodue Hibino 2007

Artysta, który zaprojektował szlafroki i ręczniki, i firma, która je wyprodukowała, pochodzą z miasta Imabari, od ponad stu lat słynącego z wyrobu ręczników. Użyta tkanina to zgręplowane włókna bawełny supima, która bardzo dobrze wchłania wilgoć. Towels and bathrobes produced by Kodue Hibino and Maruei Towel, an artist and a company from the city of Imabari, Ehime Prefecture, a place that is internationally known for its 100-year history of making towels. Made of supima cotton combed yarn, which absorbs moisture well and sheds less than ordinary pile fabric.

074

Kluczem do sukcesu japońskiego wzornictwa sprzętu elektronicznego jest nieustanne dążenie do jego lepszej jakości oraz większej łatwości w użyciu. Takie same techniki stosuje się w projektowaniu wszystkich produktów, czy są to słuchawki do uszu, czy pralki. Drugim, równie istotnym czynnikiem w sztuce designu są starania, by produkty były przyjazne dla środowiska.

Sprzęt e l e ktr oni c z n y Consumer El e c tro n i c s

The search for higher quality and greater ease of use is a tradition for Japanese electrical products and the key to their success. The same approach is applied to everything from headphones to washing machines, and design ideas that blend in with the environment are found in all sorts of products.
Tekst/Text: Masafumi Fukagawa

Sprzęt elektroniczny Consumer Electronics

TENORI-ON TENORI-ON C: YAMAHA Corporation D: Toshio Iwai 2007

Cyfrowy instrument muzyczny nowej generacji. Intuicyjnie zaprojektowany interfejs umożliwia graczowi tworzenie muzyki. Światła LED, zsynchronizowane z dźwiękiem, tworzą piękne tło dla muzyki. Digital musical instrument for a new generation. Intuitively designed interface gives the player great freedom to produce music more creatively. LED lights synchronized with sound provide an enchanting accompaniment to the music.

Słuchawki do uszu Ear-fit Headphone C: Audio-Technica Corporation D: Satoshi Saito (YONENOI DESIGN LTD.) 2003

Obudowa wykonana jest ze stopu aluminium, dzięki czemu słuchawki wyglądają znacznie szlachetniej niż te z plastiku. Są solidne, a zarazem delikatne i przyjemne w dotyku. Doskonały, wysokiej jakości dźwięk. The body of these headphones is precisely carved from aluminum alloy, so it has a physical presence impossible to achieve with plastic. The tough but delicate finish is delightful to touch. Brilliant, high-quality sound.

Liniowy rejestrator dźwięku PCM-D1 Linear PCM Recorder PCM-D1 C: Sony Corporation D: Hiroki Oka 2005

Przenośny cyfrowy rejestrator z wysokiej jakości dźwiękiem. Solidny, profesjonalny, łatwy w obsłudze. Stylistyką nawiązuje do epoki urządzeń analogowych. Portable digital recorder with high-quality sound. A digital machine equipped with analog-style meters, it carries on the spirit of older analog recorders. This is a tough, professional-quality machine that is easy to use.

076

Violyre Violyre C: YAMAHA Corporation D: Yamaha Product Design Laboratory 2002

Taishogoto jest współczesną odmianą koto, tradycyjnego japońskiego instrumentu strunowego wynalezionego w pierwszym roku ery Taisho (1912-1926). Ta cyfrowa wersja posiada funkcję ściszania dźwięku, dzięki czemu gracz nie przeszkadza otoczeniu. Na instrumencie można także grać za pomocą smyczka, co czyni go jeszcze bardziej oryginalnym. The taishogoto is a contemporary form of the koto, a traditional Japanese stringed instrument, invented in the first year of the Taisho era (1912-1926). This digital version can be played with the sound turned down to avoid bothering other people. It can also be played with a bow, a new idea. HAND ROLL PIANO HAND ROLL PIANO C: YAMANOCREATES CO., LTD. 2004

Pianino, które da się złożyć lub zwinąć i nosić ze sobą. Dzięki temu można na nim grać wszędzie, kiedykolwiek ma się ochotę. Szczególnie sprawdza się w małych przestrzeniach. W porównaniu ze zwykłym pianinem, to posiada 100 dodatkowych dźwięków. A piano that can be folded or rolled up and carried away. Easily portable, it lets a person make music anytime, anywhere. Especially suited to playing in small living spaces. It features 100 sounds in addition to piano.

Seria ECLIPSE TD ECLIPSE TD Series C: FUJITSU TEN LIMITED D: Katsuhiko Taira (SECOND INDUSTRIAL DESIGN LIMITED COMPANY) 2001 Głośniki wykorzystują audio-teorię „TIMEDOMAIN”, wynalezioną przez japońskich inżynierów dźwięku. Dźwięk jest dokładnie taki sam, jak podczas występu na żywo. Unikalny design dodatkowo wyróżnia te głośniki wśród konwencjonalnych. These speakers were made using “TIMEDOMAIN” audio theory, invented by Japanese audio engineers. The sound is exactly like a live performance. The unique, theory-inspired form is completely different from that of conventional speakers.

077

Sprzęt elektroniczny Consumer Electronics

Elektryczny piekarnik na parę HEALSIO Electric Superheated Steam Oven HEALSIO C: SHARP CORPORATION D: Osamu Kawata, Hiroshi Mizuno 2005 Nowy typ kuchenki mikrofalowej doskonale wpisuje się w modę na zdrowy tryb życia. Jedzenie jest gotowane lub podgrzewane na parze o bardzo wysokiej temperaturze, dzięki czemu zredukowana jest zawartość tłuszczów i soli, a zachowane składniki odżywcze. Innowacje wzornicze to obudowa w niekonwencjonalnym kolorze i analogowa tarcza wskaźników. New type of microwave oven responding to the need for a healthier diet. It cooks food with overheated steam, reducing fat and salt content and retaining nutrients. The innovative design features include a unique front panel with unconventional coloring and a novel analog dial.

Mini Chimney am Mini Chimney am C: IDEA International Co., Ltd. D:Takeshi Ishiguro 2008

Ultradźwiękowy nawilżacz powietrza. Poza funkcją praktyczną, urządzenie wizualizuje proces nawilżania poprzez obraz dymu unoszącego się z komina. Stanowi to intrygujący element wnętrza. Stylish ultrasonic humidifier. In addition to its practical function, this device represents the process of humidification through the visual image of smoke emerging from a chimney. The unusual shape gives a comfortable atmosphere to the room where it is placed.

Telewizor LCD AQUOS AQUOS LCD TV C: SHARP CORPORATION D: Toshiyuki Kita (I.D.K Design Laboratory Ltd.) 2008

Cienki, wiszący na ścianie telewizor, niegdyś oglądany tylko w filmach science fiction lub na obrazach futurystów, teraz stał się rzeczywistością. Dzięki zastosowaniu ciekłokrystalicznego wyświetlacza telewizor XXI wieku stał się elektronicznym oknem, które komponuje się z otoczeniem. The thin wall-mounted television once seen in science fiction movies or imaginary views of the future is now a reality. Thanks to new liquid crystal display technology, television in the 21st century has been turned into a minimal electronic window that blends in with the environment.
078

Pralko-suszarka z bębnem umieszczonym pod kątem Tilted-drum type washer dryer C, D: Panasonic Corporation 2007

Produkt ten można by nazwać robotem do prania. Nowa forma czyni go znacznie przyjaźniejszym dla użytkownika, co potwierdziły liczne badania poprzedzające wprowadzenie do produkcji. Jest także przyjemnym dla oka, oryginalnym elementem pomieszczenia. New user-friendly form of washing machine produced on the basis of scientific analysis. This product, which might be described as a “laundry robot,” makes housework more enjoyable and it has an eye-pleasing shape and color.

079

Słowo klucz Key word

Niepowtarzalny Crafted

Kurafuto

Angielskie słowo „craft”, po polsku „rzemiosło”, w swoim pierwotnym znaczeniu odnosi się do przedmiotów wykonanych ręcznie. Japończycy na określenie dobrze wykonanego produktu rzemieślniczego używają przymiotnika „kurafuto-teki”. Natomiast słowo „kurafuto” ma szersze znaczenie. Określa produkty wykonane za pomocą nowych technik i materiałów, różniących się znacznie od metod tradycyjnych, ale mające niektóre cechy wyrobów rzemiosła. Obecnie w Japonii pojawia się coraz więcej produktów, które wyglądem przypominają raczej niepowtarzalne, ręcznie wykonane dzieło sztuki rzemieślniczej, niż efekt masowej produkcji. The English word “craft” originally referred to handwork, but when it is used as a foreign loan word, “kurafuto” in Japan, it includes products manufactured with new techniques and materials different from traditional crafts but retaining some of their essential qualities. The Japanese kurafuto-teki is an adjective meaning craft-like or well-crafted. We see many new products emerging in Japan today that have the look of handmade craftwork rather than mass-produced products.
Tekst/Text: Hiroshi Kashiwagi

080

Butterfly stool Butterfly stool C: Tendo Co., Ltd. D: Sori Yanagi 1956 str. / p. 131

POD POD C: IDEE CO., LTD. D: Kaname Okajima 2001 str. / p. 129

CFS Low Stool CFS Low Stool C: Metropolitan Gallery Inc. D: Riki Watanabe 1960 str. / p. 131

Taketlery [bambusowe sztućce] Taketlery [Bamboo cutlery] C: Haruo Kai D: Takashi Ashitomi (SAAT Design Inc.) 1999 str. / p. 061

Bambusowa torba Bamboo Bag C, D: Kazuyuki Kubo 2003 str. / p. 118

AKARI 1AT AKARI 1AT C: OZEKI & Co., Ltd. D: Isamu Noguchi 1952 str. / p. 137

Lakierowane naczynie „Joboji” Lacquer ware “Joboji” C: Urumi Kogei CO., LTD. D: Yoshiharu Katsumata 1976
Lakierowane naczynia w stylu zwanym Jobojinuri początkowo wykonywane były przez księży ze świątyni Joboji, a miasteczko Joboji-machi znane jest z wyrobu lakierowanych produktów codziennego użytku. Katakuchi to miseczka ze specjalnym wylotem, używana do nalewania płynów, na przykład wina ryżowego. Lacquered containers in the style known as Jobojinuri were first manufactured by the priests of Joboji temple, and the town of Joboji-machi is known for producing simple lacquerware for everyday use. The katakuchi, a bowl with a spout, is used to pour liquids such as rice wine.

Origata Hanshi 1/2 Origata Hanshi 1/2 C, D: Origata Design Institute 2002 str. / p. 121

CARTA Ryouma CARTA Ryouma C: image lab TECST inc. D: Toshio Kato 2004 str. / p. 137

081

Czajnik żeliwny „MARU” Nanbu Cast-iron ware “MARU” C: ROJI ASSOCIATES CO., LTD. D: Hisao Iwashimizu 2000 str. / p. 066, 080

Naczynie ceramiczne pokryte błękitną glazurą Blue Dish with Iron Glaze on Rim C: Shussai Kiln 1988
Shussai Kiln założone zostało w prefekturze Shimane, w 1947 roku, przez młodego artystę zafascynowanego ruchem Mingei, czyli ludową sztuką rzemiosła. Razem z grupą garncarzy, robił z miejscowej gliny i glazury ceramikę przeznaczoną do praktycznego użytku. The Shussai Kiln was established in Shimane Prefecture in 1947 by a young man attracted to the Mingei (folk craft) movement. He worked with a group of potters to make practical pottery with local clay and glazes.

Crinkle Super Bag Crinkle Super Bag C: Product M D: Makoto Komatsu 1979 / 1981 / 1997 str. / p. 107

KIRIKO*KILIKO KIRIKO*KILIKO C: KIRIKO*KILIKO D: Junko Yoshida
Nowatorski projekt szklanej miski, w którym wykorzystano tradycyjną technikę cięcia szkła Edo (Edo-kiriko) oraz motywy zaczerpnięte z najbliższego otoczenia. Kolory i formy dostosowane do codziennego użytku mają spełnić marzenie projektanta, by „powstała miska, która wywoła uśmiech u każdego, kto weźmie ją do ręki”. Novel glass-bowl design using the traditional Edo cut-glass technique (Edo-kiriko) and motifs taken from the immediate environment. Colors and forms suited to everyday use express the designer’s desire to “make a bowl that will bring a smile to anyone who holds it”. Drewniane naczynia Ryuji Mitani wykonane są z kasztanowca, wiśni górskiej, orzecha oraz wiązu. Faktura każdego jest inna, dlatego projektant musi starannie dobierać gatunki, by nawzajem do siebie pasowały. Wyroby sprawiają wrażenie surowych i prostych, lecz równocześnie każdy wydaje się posiadać własną osobowość.

Owalna miska „Thin” Oval bowl “Thin” C, D: Ryuji Mitani 2008
Ryuji Mitani’s wooden dishes are made of chestnut, mountain cherry, walnut, and elm wood. Each wood has a different feel, and he chooses the material carefully to fit each one. These wooden dishes are plain but have a strong sense of presence.

082

Charakterystyczną cechą japońskiego wzornictwa jest jego tradycyjne upodobanie do precyzji oraz wrażliwość na najdrobniejsze detale, nawet w małych produktach, takich jak aparaty fotograficzne czy radia. Teraz dotyczy to także urządzeń opartych na wysoce zaawansowanych technologiach cyfrowych, z wszechobecnymi już telefonami komórkowymi na czele. Ich użytkownicy przykładają tyle samo wagi do funkcji, co do designu. The traditional Japanese knack for precision and intricate detail in small products like cameras and radios has been carried on into the digital age. Advances in digital information technology have led to marvelous new products like the omnipresent cell phones, and users are becoming more and more interested in design as well as function.
Tekst/Text: Masafumi Fukagawa

Technologie cyfrowe Digital Technology

083

Technologie cyfrowe Digital Technology

eneloop eneloop C: SANYO Electric Co., Ltd. D: Kazuhisa Mizuta, Toshio Hara, etc. Nowy typ niklowo-wodorowych 2005 baterii wielokrotnego

ładowania. Długotrwałe przechowywanie i częste używanie nie wpływa na ich żywotność. W komplecie jest ładowarka zasilana energią słoneczną. Projekt przyjazny dla środowiska. New type of chargeable, nickel-hydrogen battery. Can be stored for long periods of time without losing its charge and used over and over. Equipped with a solar-powered charging device. The overall design also aims at reducing damage to the Earth’s environment.

TOUGHBOOK TOUGHBOOK C, D: Panasonic Corporation 2006

Przenośny komputer osobisty przystosowany do bezpiecznego użytku w niesprzyjających warunkach, np. na budowie, na terenie fabryki. Jest odporny na wodę, kurz oraz inne czynniki mogące spowodować uszkodzenia mechaniczne. Dzięki krystalicznemu wyświetlaczowi o dużej wydajności luminacyjnej, robi doskonałe zdjęcia na dworze.

Mobile personal computer with specifications adapted to safe operation in harsh work environments such as building sites and factory floors. Loaded with features that show consideration for users in these difficult places. Equipped with a high-luminance crystal display that is easier to see outdoors and a long-running battery.

Kamera video High Definition High Definition Video Camera C, D: Panasonic Corporation 2008

Ta kamera jest perełką wśród dzieł sztuki japońskiej miniaturyzacji. Waży zaledwie 275 gram. Ma kartę SD o dużej pojemności, a funkcje stabilizacji obrazu oraz rozpoznawania twarzy umożliwiają nagrywanie filmów wysokiej jakości nawet początkującym. A gem of miniaturized technology, a Japanese specialty, this ultra-light, miniature hivision video camera weighs only 275 grams and uses a high-capacity SD card as recording medium. Image stabilization and face recognition functions let even beginners take high-quality video.

084

FinePix BIGJOB FinePix BIGJOB C, D: FUJI FILM Corporation 2007

Aparat cyfrowy, którego solidna obudowa przypomina urządzenia analogowe. Nadaje się do użytku w ekstremalnych warunkach, na przykład na budowie. Jest odporny na wodę, kurz i wstrząsy. A digital camera with the more robust structure of an analog camera to withstand hard use at construction sites. Waterproof, dustproof, and shockproof, its unique style is a result of adaptation to a difficult environment.

Aparat cyfrowy LUMIX Digital Camera LUMIX C: Panasonic Corporation D: Makoto Nakamura 2008

Najnowszy model serii LUMIX, która przyczyniła się do rozpowszechnienia kompaktowych aparatów cyfrowych wyposażonych w obiektyw LEICA oraz stabilizator obrazu. Posiada szerokokątny obiektyw 25 mm, zapewniający najwyższą jakość zdjęć. Smukła sylwetka jest dodatkowym atutem. Latest model in the LUMIX series, which accelerated the dissemination of the compact digital camera with its highperformance LEICA lens and pioneering image stabilizer. The wide-angle lens in the slim body can be adjusted to a super-wide 25 mm, providing a greater range of photographic possibilities.

GR DIGITAL II GR DIGITAL II C, D: Ricoh Company, Ltd. 2007

Kompaktowy aparat cyfrowy najwyższej jakości. Nawiązuje stylem do czasów optyki analogowej. Zaprojektowany tak, by spełnić oczekiwania zarówno fotografów zawodowych, jak i amatorów. Posiada wszystkie funkcje umożliwiające robienie profesjonalnych zdjęć. A high-quality compact digital camera that retains and expands on the excellent optics and mechanical engineering of the analog age. Designed to meet the needs of professional photographers and serious amateurs, giving priority to high picture quality. It has all the features necessary to produce the finest professional photographs.
085

Technologie cyfrowe Digital Technology

DIGITAL IXUS 70 DIGITAL IXUS 70 C: Canon Inc. D: Hisakazu Shimizu 2007

Lekki, solidnie wykonany kompaktowy aparat fotograficzny. Stanowi część popularnej serii IXY (na Zachodzie znanej jako IXUS). Jego niezwykłą zaletą jest estetyka. To przedmiot w stylu absolutnie minimalistycznym, z obudowy wyeliminowano wszystkie zaokrąglenia. Light, compact camera with the physical strength of a onepiece metal body. Part of the popular IXY Series (called IXUS in the West), this camera is remarkable for its minimal esthetic. All curves are eliminated for a clean, cubic look.

ADVANCED W-ZERO3 [es] ADVANCED W-ZERO3 [es] C: SHARP CORPORATION, WILLCOM Inc. D: Daijiro Tokunaga (SHARP CORPORATION) 2007

Inteligentny telefon PHS wyposażony w mobilny Windows. Unikalne urządzenie-hybryda. Kiedy zamykamy klawiaturę, jest komórką, kiedy ją otwieramy jest miniaturowym komputerem osobistym. Dodatkowo ma aparat fotograficzny i kamerę video. A PHS smart phone equipped with Windows Mobile. Close the keyboard and you have a cell phone. Open it and you have a tiny personal computer. A hybrid device unique to Japan, it also has a camera (photo and video).

Softbank 823SH THE PREMIUM TEXTURE (JAPAN TEXTURE URUSHI) Softbank 823SH THE PREMIUM TEXTURE (JAPAN TEXTURE URUSHI) C: SHARP Corp., SOFTBANK BB Corp., SOFTBANK MOBILE Corp. 2008

Telefon komórkowy, który ma sześć wymiennych klap. Wszystkie zostały polakierowane przez Zohiko, znanego i cenionego producenta lakierów z prefektury Kyoto. Idealne połączenie tradycyjnego japońskiego rzemiosła i najnowocześniejszej technologii. Cell phone with Japanese lacquer panels by Zohiko, a lacquerware manufacturer in Kyoto Prefecture with many generations of experience. In this product, a traditional and uniquely Japanese craft is applied to a high-tech cell phone. It comes with six interchangeable lacquer panels.
086

Softbank 920SH AQUOS MOBILE PHONE Softbank 920SH AQUOS MOBILE PHONE C: SHARP Corp., SOFTBANK MOBILE Corp. D: Hiroshi Ishikawa (SHARP Corporation) 2007

Telefon komórkowy z doskonałej jakości ekranem Sharp LCD AQUOS. Dobre rozwiązanie dla tych, którzy cenią sobie jakość odbioru telewizji w telefonie. Monitor podnosi się o 90 stopni, do pozycji pionowej, dzięki czemu oglądanie staje się czystą przyjemnością. An imaging cell phone with a Sharp AQUOS LCD TV, for those who want better TV on their cell phone. The high-performance LCD television screen is turned 90 degrees to a horizontal position that is easier to watch.

EXILIM mobile W53CA EXILIM mobile W53CA C: CASIO COMPUTER CO., LTD., KDDI CORPORATION D: CASIO COMPUTER CO., LTD. 2007

Telefon komórkowy z wysokiej klasy aparatem fotograficznym. Dodatkowym atutem jest design produktu. Most cell phones today have a camera function, but the camera in this hybrid cell phone is a serious digital model. It is meant for people interested in high-performance photography, and the design accentuates the form of the camera.

Walkman® Phone W42S Walkman® Phone W42S C: Sony Ericsson Mobile Communications Japan, Inc. KDDI CORPORATION D: Sony Ericsson Creative Design Center 2006

Jak sugeruje nazwa, jest to cyfrowy odtwarzacz muzyki połączony z telefonem komórkowym. Nowatorska odpowiedź współczesnej technologii na coraz bardziej wyszukane potrzeby użytkowników. As the name suggests, this is a digital music player united with a cell phone. Designed for people who want to listen to music on their cell phone. It takes the new approach of linking illumination and a shuttle player.

087

Technologie cyfrowe Digital Technology

FOMA™ N705iĶ FOMA™ N705iĶ C: NEC Corporation, NTT Docomo, Inc. 2008 Najcieńszy telefon na świecie, o grubości zaledwie 9,8 mm. Mimo to wygląda solidnie. Wykonany jest z bardzo odpornego i trwałego materiału – kombinacji stali nierdzewnej i plastiku. Ma też dużą, wygodną w użyciu klawiaturę. Thinnest cell phone in the world. The body is only 9.8 mm thick but constructed of a highly durable combination of stainless steel and plastic. Operating parts, including keys, are large and easy to use. The stainless steel gives it a tough, solid look. D: NEC Corporation

W52CA W52CA C: CASIO COMPUTER CO., LTD., KDDI CORPORATION D: CASIO COMPUTER CO., LTD. 2007

Japończycy uwielbiają gorące kąpiele, zatem używanie telefonów komórkowych w wannie stało się dla nich naturalne. Modzie tej sprzyja dodatkowo pojawienie się przenośnej naziemnej cyfrowej telewizji (one segment tv). W52CA to wodoodporny telefon i telewizja w jednym. The Japanese love their hot baths, so the idea of using a cell phone in the bathtub is not strange to them. When “one-segment TV“ reception became available, this sort of demand increased. Here is a representative example of a waterproof mobile phone handset with one-segment TV.

MEDIA SKIN MEDIA SKIN C: KDDI CORPORATION D: Tokujin Yoshioka (Tokujin Yoshioka Design) Esencja minimalizmu. Pięknie 2007 plastikowa

wykończona

obudowa czyni telefon eleganckim i miłym w dotyku. Dzięki suwanej klapce można zakryć klawiaturę i podkreślić walory wyświetlacza. This cell phone has a beautifully finished plastic body that gives importance to the sense of touch. A flip structure can be used to hide the keyboard and make the display more prominent. Marvelously designed overall as a minimal object.

088

INFOBAR / INFOBAR 2 INFOBAR / INFOBAR 2 C: KDDI CORPORATION D: Naoto Fukasawa (NAOTO FUKASAWA DESIGN) 2003 / 2007

W świecie telefonów komórkowych coraz większe znaczenie ma design, a INFOBAR jest ilustracją tego trendu. Pierwszy model (po lewej) zaskoczył dużymi klawiszami, surową, kanciastą obudową i żywą kolorystyką. Najnowszy model, INFOBAR 2, charakteryzują bardziej opływowe kształty.

Design is becoming more important in cell phones, and this is a good example of these design-oriented phones. The first INFOBAR took people by surprise with its large tile-pattern keys, rigorously square body, and exquisite coloring. This second generation model features more curved surfaces.

089

090

O sukcesie produktów dla dzieci w dużej mierze decydują same dzieci. Design tych produktów zależy jednak od dorosłych, od ich znajomości potrzeb najmłodszych, pomysłowości, wrażliwości. W tym dziale zobaczyć można zabawki jak najbardziej współczesne: roboty, elektroniczne gadżety... Ale też wiele w nich odniesień do tradycyjnych motywów i pomysłów na zabawę. Children ultimately decide the success of toys and other children’s products, but they are created with the ideas and sensibilities of adults. Play products meant for children reflect the culture of the adults who produce them. In this category, we see robots, electronic gadgets, and other contemporary products, but contemporary play products often reflect traditional ideas about play.
Tekst/Text: Hiroshi Kashiwagi

Zabawki Pl a y Pr o d u c t s

Zabawki Play Products

Omnibot17Ķ i-SOBOT Omnibot17Ķ i-SOBOT C: TOMY Company, Ltd. D: Fumiaki Sonoda (Deputy Manager, 2007 Seeds Product Development Group)

To jest najmniejszy robot na świecie, o wysokości zaledwie 16,5 cm. Ma 17 silników i wiele przegubów, które umożliwiają wykonywanie bardzo płynnych ruchów. Doskonale reprezentuje obecne trendy w sztuce projektowania robotów zabawek. This is the smallest robot in the world, just 16.5 cm high. Its 17 motors and many joints let it move quite freely. It represents the present state of the art of toy robots.

PINO PINO C: ZMP INC. D: Tatsuya Matsui (Flower Robotics, Inc.) 2001

Nazwa tego małego humanoidalnego robota zaczerpnięta została z baśni o Pinokio. W Japonii istnieje oddzielna gałąź technologii, zajmująca się tworzeniem nowych typów robotów, niemających żadnych praktycznych zastosowań w przemyśle. Sympatyczny PINO naśladuje takie właśnie urządzenia. The name of this small humanoid robot is taken from Pinocchio. It is a cute little guy with none of the practical functions of an industrial robot. Development of robots without a clearly productive purpose is one aspect of Japanese robot technology.

PIPEROID PIPEROID C: Koto Co., Ltd. D: Takashi Tsunoda 2006

Małe kolorowe tuby papierowe, na których zaznaczono miejsca, gdzie należy je zagiąć lub przeciąć nożyczkami. Z wyciętych kawałków składa się rozmaite figurki, na przykład roboty czy zwierzęta. Pipes made of paper and decorated in many colors are marked with guidelines. They can be cut along these lines with scissors and the parts can be assembled to make things like robots or animals.

092

TOYPOGRAPHY TOYPOGRAPHY C: KOKUYO S&T Co., LTD. D: Dainippon Type Organization 2007 Z klocków można układać litery, które stanowią doskonałą pomoc w nauce czytania. Ale można także, jak z każdych typowych klocków do zabawy, układać dowolne formy. These blocks can be put together to form letters. They help teach children to read, but, like ordinary blocks, they can be assembled in other forms as well.

Słoń Kumiki Elephant Kumiki C: YAMANAKA KUMIKI WORKS D: Hirokichi Yamanaka 1931

Kumiki to japoński rodzaj puzzli, w których zamiast kawałków tektury składa się drewniane klocki. Ta forma rozrywki popularna jest w Kraju Kwitnącej Wiśni od epoki Edo (XVII – XIX wiek). Kumiki are forms made by assembling wooden pieces like a puzzle. They have been popular in Japan since the Edo period. In this product, the pieces are put together to make an elephant.

Nosidełko dla niemowląt Baby Soft Carrier first C: Combi Corporation D: Combi Corporation, NIDO Industrial Design Office 2006

Nosidełko przeznaczone jest do noszenia niemowląt od pierwszych dni życia. Za sprawą specjalnego systemu usztywnień, produkt spisuje się lepiej niż tradycyjne paski do noszenia maluchów. Carrying device for newborns and infants. This is a new design that works better than traditional carrying straps.

093

Zabawki Play Products

Park MOERENUMA MOERENUMA PARK C: Sapporo City D: Isamu Noguchi 2005

Rzeźbiarz, designer, architekt Isamu Noguchi (1904-1988) znany jest z instalacji, które można by nazwać świetlnymi rzeźbami. W jego projektach istotną rolę odgrywa również krajobraz. Artysta stworzył między innymi projekt placu zabaw w Nowym Jorku, jednak został on odrzucony. Prezentowany obok projekt parku zabaw o powierzchni 188 ha miał więcej szczęścia, został zrealizowany na japońskiej wyspie Hokkaido. Sculptor Isamu Noguchi (1904-1988) also created light fixtures, actually light sculptures, and radios. He developed ideas for playgrounds that bring sculpture and land together, proposing a playground for New York City that remained unbuilt. This 188 ha playground park was realised in Hokkaido. Mamagoto Set [Zestaw do zabawy w dom] Mamagoto Set [Play House Set] C: Koide Tokyo Ltd. D: Michio Meguro 1980

Dzieci uwielbiają bawić się w dom i odgrywać role dorosłych. Zabawki Mamagoto zostały zainspirowane japońskim stylem życia. Playing house is a basic form of children’s play in which children act out the roles of adults in everyday life. This set, designed for playing house, is based on the Japanese lifestyle, so it provides interesting insights into Japanese home life.

094

Japończycy przywiązują wielką wagę do narzędzi i przyborów, którymi posługują się w pracy. Lubią otaczać się przedmiotami dobrze zaprojektowanymi, które są wykonane z materiałów wysokiej jakości. Ta nowa tendencja większej wrażliwości na design na dobre zaczęła rozprzestrzeniać się od 2000 roku i obecnie jest już niemal powszechna. Ludzie chcą czegoś więcej niż zwykłych artykułów biurowych. Oczekują produktów, które będą harmonizować z wystrojem wnętrza i będą ciekawym akcentem w ich codziennym biurowym życiu. Japanese people insist on tools and implements that work well. This tendency has resulted in well designed, highquality stationery products. Stationery product design has taken a more original direction since 2000, and there is a growing emphasis on materials. People are looking for more than simple office supplies. They want products that harmonize with interior design and are an attractive accent to everyday life.
Tekst/Text: Shu Hagiwawra

Artykuły biurowe Stationery

Artykuły biurowe Stationery

Pinezki „SOFT PIN” Pushpin “SOFT PIN” C: KOKUYO S&T Co., Ltd. D: Shigekazu Tanaka, Chikara Otagaki 2000

Wesołe, kolorowe pinezki, otoczone miękką, elastyczną gumką. Są bardzo praktyczne: dzięki ochronnemu wykończeniu, palce nigdy nie są w kontakcie z ostrą częścią, a przy spadaniu na ziemię pinezka nigdy nie ląduje z końcówką ku górze. Cute, colorful push pins with a soft, pliant cover. They are very functional pins and the cover protects the fingers from contact with the point. The rounded form keeps the sharp pin from pointing upward when it is dropped on the floor.

name-off name-off C: inf.DESIGN D: Mika Watanabe 2004

Niewielki i do tego łatwy w użyciu przyrząd wycina wszystkie prywatne albo poufne informacje z dokumentów, które właśnie chcemy wyrzucić do śmieci. Zamiast adresów, kwot pieniężnych czy danych z faktur, na papierze pozostają dziury o średnicy 6 mm. Bardzo bezpiecznie. This device cuts off private information such as addresses, money amounts, and invoice items from bills or other sensitive documents before they are thrown away. It is compact and easy to use. With seven 6 mm holes, it can take out single lines that might be problematic.

Animal rubber band Animal rubber band C: h concept D: passkey design 2002 / 2004 / 2007

Gumki recepturki w kształcie zwierząt. Wykonane z silikonu, są bardziej wytrzymałe niż gumki z naturalnej gumy. Ekologiczny produkt wielokrotnego użytku. Rubber bands in the form of animals. Made of silicon, which does not deteriorate like natural rubber, and skillfully fabricated. Based on a designer’s idea for a sustainable product that can be used over and over and enjoyed for a long time.

096

Notes Dressco Dressco Notebook C: Takeo Company Limited D: TAKEOPAPER PRODUCTS 2006 Notes wyprodukowany przez firmę papierniczą istniejącą na rynku od 100 lat. Użyto w nim znakomitego papieru o nazwie „onion skin” (dosł. skóra cebuli). Ma szlachetny kolor, jest wyjątkowo cienki, półprzezroczysty, o lekko pomarszczonej fakturze; niezwykle wyrazisty, a zarazem delikatny. The paper trading company that produced this notebook has been in business for 100 years. It wanted to give users an intimate experience of the breathability and color of fine paper. Onion Skin paper – thin and semi-transparent with a wrinkled surface – is wonderfully expressive. 

Notes Kampus „paracuruno” Campus Notebook “paracuruno” C: KOKUYO S&T Co., Ltd. D: Toshiki Kimura, KOKUYO S&T Co., Ltd. 2005

Uniwersalny design dla notatnika. Kartki są ścięte po przekątnej, dzięki czemu łatwiej się je przewraca. Efekt ten zwiększa jeszcze ukośne wcięcie na środku krawędzi kartek. Przekątne wcięcie jest zrobione w przeciwnych kierunkach w górnej i dolnej części notesu, dzięki czemu można go łatwo otwierać zarówno od przodu, jak i od tyłu. A universal design for a notebook. The edges of the pages are cut diagonally, making them easier to turn. This effect is enhanced by a slanted indentation in the center of the edge. The diagonal cut is made in opposite directions on the upper and lower half of the book, so that it can be opened with equal ease from front or rear.

Seria notesów „Tęcza” Rainbow note series C, D: misuzudo bindery 2000

Ten wysokiej jakości notes został wyprodukowany przez firmę, która specjalizuje się w artystycznej oprawie książek. W całości wykonywany jest metodami rzemieślniczymi i wyraźnie odróżnia się od masowej papeterii. Piękny produkt z papieru w siedmiu kolorach. High-quality notebook by a company that specializes in artistic book-binding. It is made with techniques suited to handmade books, this notebook has human quality that marks it off from mass-produced stationery. It is a beautiful product with seven colors of paper.

097

Artykuły biurowe Stationery

Inkan Case [pudełko na pieczątkę] Inkan Case [Seal Case] C: Craft & Design Tanno D: Norio Tanno 1987

Drewniane opakowanie na pieczątki cylindryczne, których w Japonii używa się zamiast podpisów. Wszystkie części, łącznie z zapinką i zawiasami, wykonane są z drewna. To dzieło artysty, który zajmuje się rzemiosłem od trzydziestu lat. Wytwarzane przez niego przedmioty mają starzeć się razem z właścicielem. Small wooden box made to hold the cylindrical seals used in place of a signature in Japan. The hasp and hinges are all of wood. Part of a series of wooden products made by a craftsman over the last 30 years. Intended to grow and age with the person who touches and uses them.

Etui na wizytówki URUSHI URUSHI Namecard holder C: Wajima Kirimoto・Kirimoto wooden craft factory D: Taiichi Kirimoto 2003

Futerał wykonany z hiba arborvitae, szlachetnego drewna pochodzącego z Wajima, znanego centrum rzemiosła lakierniczego. Powierzchnia futerału wykończona jest techniką makiji: jeszcze mokry lakier posypuje się sproszkowaną gliną i ziemią okrzemkową pochodząca z Wajima, uzyskując w ten sposób wyjątkowo twardą powierzchnię po wyschnięciu. This is made of hiba arborvitae, a fine wood native to Wajima, a famous center of Japanese lacquer craft. The surface is finished with the makiji technique.

Akcesoria biurowe Suruga-isho Stationery by Suruga-isho C: Suruga-isho D: Kazuyoshi Mochizuki 1980

Firma Suruga-isho słynie z doskonałych proporcji swoich wyrobów. Widoczny tu, w prawym górnym rogu, piórnik łączy funkcjonalność z artystycznym pięknem. Przegródki są ruchome, więc można je dowolnie przestawiać i w piórniku przechowywać najróżniejsze przedmioty, zarówno ołówki, jak i notesy. The Suruga-isho company respects the sensibility and sense of scale found in everyday Japanese life. The Partition has a simple structure (upper right) that combines ease of use with artistic beauty. It is a moveable partition that can be placed vertically or horizontally and used to store objects like pencils or notebooks.
098

099

Słowo klucz Key word

Finezyjny Fine-Grained

Kime

100

Japońskie słowo „kime” dosłownie oznacza „ziarno” lub „włókno drewna”. Jego angielskim odpowiednikiem jest „grain”, natomiast na język francuski tłumaczy się jako „veine”. Kime może też oznaczać subtelne linie lub wzory na powierzchni bądź delikatną fakturę. Przymiotnik „kime komayaka na” tłumaczy się jako „uważny, wyrafinowany, wytworny, finezyjny, perfekcyjny”. Jest to kolejny pozytywny znaczeniowo termin stosowany w opisie produktów japońskiego designu. Używamy go, gdy mówimy o rzeczach doskonale, perfekcyjnie wykończonych, z dbałością o każdy detal. This feature is described by the Japanese word “kime,” which literally means wood grain and is translated as “grain” in English or “veine” in French but can be extended to exquisite lines or patterns on a surface or delicate texture. The adjective kime komayaka na means attentive, thoughtful, or highly refined. Referring to a fine-grained surface, this is another positive term referring to a typical characteristic of Japanese product design.
Tekst/Text: Hiroshi Kashiwagi

101

Seria notesów „Tęcza” Rainbow note series C, D: Misuzudo bindery 2000 str. / p. 097

FEB DESK FEB DESK C: SAKURA SEISAKUSHO Inc. D: Yoshifumi Nakamura (Lemming House) 2000 str. / p. 130

USUHARI USUHARI C: SHOTOKU GLASS CO. D: Kunio Muramatsu 1989 str. / p. 062

Opus-1 nero Opus-1 nero C: EVERGREEN INTERNATIONAL Co., Ltd. D: Ichiro Iwasaki (IWASAKI DESIGN STUDIO) 2008 str. / p. 100-101
Biorąc pod uwagę ogromną konkurencję na rynku z artykułami wędkarskimi, producent, jeśli chce wprowadzić na rynek nowy produkt, atrakcyjny dla klienta, powinien zadbać, aby był on funkcjonalny i zgodny z najnowszymi trendami. W kołowrotku Opus-1 wyeliminowano wszystkie zbędne elementy dekoracyjne, design pozostałych, nawet najmniejszych części, dopracowano do perfekcji oraz zweryfikowano funkcjonalność urządzenia tak, by spełniało najwyższe wymogi. W rezultacie powstało urządzenie niezawodne w każdym calu. This high-precision mechanical reel is different from ordinary plastic reels. In the competitive fishing-tackle market, products need to be fashionable as well as functional. This design, however, eliminates everything decorative or unnecessary. An innovative approach was taken to the smallest parts and their function studied with care, resulting in a mechanism that is beautiful in every detail.

Słuchawki do uszu Ear-fit Headphone C: Audio-Technica Corporation D: Satoshi Saito (YONENOI DESIGN LTD.) 2003 str. / p. 076

TO TO C: Seiko Instruments Inc. D: Tokujin Yoshioka (Tokujin Yoshioka Design) 2005 str. / p. 110

102

W tej dziedzinie każdy projektant może wykazać się kreatywnością i swobodnie realizować swoje pomysły. Od 2000 roku w Japonii wyraźnie rośnie produkcja oryginalnych akcesoriów dla domu. Są coraz bardziej d o s t ę p n e , pojawiają się na półkach zwykłych sklepów. Do ich popularyzacji przyczynia się też ogromna reklama w mediach. DobArtykuły dla domu rym skutkiem tego zjawiska jest Miscellaneous Housewares rosnąca popularność projektantów, bo ich nazwiska widnieją na metkach coraz większej liczby produktów. This is a field in which the designer’s individuality can be fully expressed. Since the year 2000, a great variety of unique products have been created in this category. They are being carried more frequently in ordinary shops and getting more coverage from the popular media. As a result, more oridinary people know the names of the designers, and it has become common to put the designer’s name on the label.
Tekst/Text: Shu Hagiwara

Artykuły dla domu Miscellaneous Housewares

SPLASH SPLASH C: h concept D: Yasuhiro Asano (Asano Design Studio) 2003 Oryginalny gumowy stojak na parasolki. Stabilny, dzięki masywnej podstawie. Nie zajmuje dużo przestrzeni. Mokre parasolki można ustawiać do środka, a suche na zewnątrz. A uniquely shaped rubber umbrella stand with a weighty presence. It does not take up a lot of space, wet umbrellas can be placed on the inside and dry umbrellas on the outside.

AQUARIUM #003 AQUARIUM #003 C: Takenaka metal works D: Shinichi Sumikawa (Sumikawa Design) 2003

Łyżka do butów wykonana z aluminium, wyglądem przypomina małą rzeźbę i błyszczy niczym powierzchnia lustra. Można ją postawić pionowo, dzięki czemu nie zajmuje dużo miejsca. Free-standing shoe horn that looks like a piece of sculpture, carved from a solid piece of cast aluminum. It is given a beautiful, mirror finish by skilled craftspeople. The shiny metal has strong tactile qualities and a definite sense of existence.

Kazan Kazan C: h concept D: nendo 2004

Dozownik na chusteczki przypominający wulkan. Wyciągana chusteczka wygląda jak unoszący się dym. Minimalistyczny design pasuje do delikatnego papieru. Tissue dispenser in the shape of a mountain. The tissue emerging from the hole looks like smoke from a volcano. The pristine beauty of the paper is revealed rather than covered up. A gentle design that gives tissue the appearance of smoke floating in the air.

104

trash pot trash pot C: TAMU co., ltd. D: DRILL DESIGN 2004

Kosz na śmieci wykonany z „oddychającej” tektury. Produkt firmy, która od ponad stu lat zajmuje się produkcją opakowań. Dwa rulony połączone są wzdłuż dolnej i górnej krawędzi, a pomiędzy nimi umieszczona jest plastikowa torba, której brzegi ukryte są przez specjalną osłonę. Waste basket with the breathable texture of paper, manufactured by a company that has been making packages for the last 100 years. Two sheets of thick paper are placed together and the upper and lower edges are curled. A plastic bag is placed inside and its edges are hidden and secured by a cover.

Bambusowy kalendarz na biurko Bamboo binding desktop calendar C: KAKURA D: Yukari Ishihara 1999 / 2009

Stojący kalendarz, w którym zamiast systemu rzymskiego zastosowano chiński. Składa się z bambusowej konstrukcji, kartek z papieru „onion skin” (dosł. skóra cebuli) oraz ceramicznej podstawki. Na cały proces produkcji złożyło się dwadzieścia oddzielnych etapów, wszystkie prace wykonywane były ręcznie. A calendar marked with Chinese rather than Roman numbers, constructed to stand on a desk. It features a remarkable combination of materials like Onion Skin paper, bamboo, and ceramic. The qualities of the materials are brought out with almost 20 separate processes of handwork.

Kake Hoki [Miotła do zawieszania] Kake Hoki [Hanging Broom] C: Shirokiya D: Masanori Oji 2006 / 2007

Miotła to jeden z najstarszych przyborów do sprzątania. Tutaj jej uchwyt został wygięty jak rączka parasolki. Miotłę można zawiesić w dowolnym miejscu, dlatego zawsze jest w zasięgu ręki. To doskonały przykład, jak za pomocą drobnych zmian tradycyjny przedmiot można wkomponować we współczesne wnętrze. The handle of the broom, a traditional cleaning implement, is bent like the curved handle an umbrella. Can be hung in a convenient place in a room and used whenever necessary. With a small change, the ordinary broom is given a clear role in a contemporary living space.

105

Artykuły dla domu Miscellaneous Housewares

Ribbon Project Ribbon Project C: Inoue Ribbon Industry Co., Ltd. D: Nana Kikuchi, Rieko Miyata 2003

„Ribbon” znaczy taśma, wstążka. Celem „Ribbon Project” były pomysły na produkty z wstążki. Podkładki są nadrukowane na tkaninie. Wzdłuż zaznaczonych linii odcina się ich tyle, ile potrzeba. These products emerged from the “Ribbon Project”, which explored the possibilities of ribbon as a material. The coasters and place mats are made by rolling up ribbon made of a pile fabric. The necessary number can be cut out along the lines.

kehai kehai C: Lemnos Inc. D: Makoto Koizumi 2004

Zegar. Jego wskazówki widać zza półprzezroczystej warstwy poliwęglanu jak przez mgłę. Zamiarem projektanta było uzyskanie efektu podobnego do tego, jakie daje światło przenikające przez półprzezroczysty, ręcznie robiony japoński papier washi. Tłumaczy on, iż od dawna czuł awersję do czasu i wszelkich mechanizmów, przypominających o jego upływaniu. The designer of this clock explained that he sometimes felt an antipathy to time and clocks and wanted to see time as a “vague presence.” The hands of the clock can be seen hazily behind a semi-transparent sheet of polycarbonate. The idea was to achieve the same effect as light passing through semitransparent handmade Japanese paper known as washi. to:ca to:ca C: IDEA International Co., Ltd. D: Kouji Iwasaki 2004

Ten zegar to unikalne połączenie najnowszych technologii i naturalnych materiałów, takich jak drewno i papier. Wydaje się, że cyfry prześwitują przez warstwę drewna, jak gdyby było ono przezroczyste. Tymczasem jego frontową powierzchnię tworzy transparentna, cienka płytka (o grubości 0,5 mm) wzmocniona cienką warstwą papieru washi. Digital numbers can be seen through a piece of wood as if it were transparent. The surface material is a piece of sliced veneer, 0.5 mm in thickness, reinforced on the back with thin washi. This is an unexpected combination of the natural material wood and high technology.
106

Crinkle Super Bag Crinkle Super Bag C: Product M D: Makoto Komatsu 1979 / 1981 / 1997

Ceramiczny wazon, element serii Crinkle, powstałej w roku 1975. Cała seria naśladuje pomarszczenia i zagięcia, jakie naturalnie tworzą się na papierze. Efekt pomiętej papierowej powierzchni można uzyskać także w szkle i metalu. Moda na takie faktury cyklicznie wraca i zanika. W wielu muzeach na świecie można oglądać podobne obiekty. This ceramic flower holder is part of the Crinkle series, begun in 1975. The ceramic forms of this series, which includes tableware, flower vases, and clocks, reproduce the wrinkles that naturally form in materials such as paper. The “crinkled” surfaces have also been recreated in glass and metal as well as ceramic. . Hope Forever Blossoming Hope Forever Blossoming C: D-BROS project, Draft Co., Ltd. D: Ryosuke Uehara, Yoshie Watanabe (D-BROS) 2003

Płaska winylowa torba zmienia się w trójwymiarowy wazon, kiedy wleje się do niej wodę. Bardzo praktyczne. Razem z kwiatami stanowi urokliwą dekorację wnętrza. A flat vinyl bag becomes a three-dimensional flower vase when water is poured into it. The form and price are just right for enjoying flowers casually in everyday life. A playful product enhanced by skillful graphics.

STILL GREEN STILL GREEN C: Ceramic Japan Inc. D: Yuko Tokuda (ROCK, PAPER, SCISSORS) 2005 Wazon, który jest zaledwie swoim konturem, sugestią kształtu. Jak owoc, który jeszcze nie dojrzał, jest jeszcze zielony – stąd nazwa. Nabiera stabilności, gdy wleje się do niego wodę. Bardzo świeży pomysł. The name of this flower vase refers to fruit that is not yet ripe. It takes the form of an outline, suggesting the shape of an ordinary flower vase while framing the scene beyond it. It has the fresh look of something you see for the first time. The vase is suspended in mid-air but becomes stable when water is poured into it.

107

Artykuły dla domu Miscellaneous Housewares

BITOWA: Vase BITOWA: Vase C: TEAM BITOWA D: Kanae Tsukamoto (Kanaé Design Labo) 2006 Lakierowane pudełka, które służą jako pojemniki na wodę dla różnych kompozycji kwiatowych. Można je zestawiać w dowolny sposób. Praktyczne zastosowanie tradycyjnego japońskiego rzemiosła lakierniczego we współczesnym życiu. Połączenie estetyki Wschodu i Zachodu. A practical application of traditional lacquerware in contemporary life. These lacquer boxes can be stacked in different ways as water containers for flower arrangement. Here is a product containing both Japanese and Western elements.

108

Produkty japońskiego rzemiosła to harmonia formy i funkcji. Uderza ich prostota i pomysłowość, troska o detal, dobór wzorów i kolorów. Każdy przedmiot jest wyjątkowy, inny, niepowtarzalny. We wzornictwie produktów masowych, takich jak zegarki, buty, nakrycia głowy czy ubrania, dostrzegamy dziś podobną tendencję: wyróżniać się mimo przemysłowej produkcji, nowoczesnych technologii i materiałów. Ubrania Czerpanie z tradycji to Apparel jedna z recept na indywidualizm. Things made by traditional Japanese craftspeople have simple but functional forms, achieved by inventive thinking and careful attention to detail, and patterns and colors are infused with a playful spirit. The same characteristics can be found in the design of things worn on the body today, including watches, slippers, and hats as well as clothing. The original methods used to create the products shown here include taking materials from two to three dimensions in unique ways and using traditional Japanese colors.
Tekst/Text: Noriko Kawakami

i dodatki and Accessories

Ubrania i dodatki Apparel and Accessories

OVO OVO C: Seiko Instruments Inc. D: Shunji Yamanaka (LEADING EDGE DESIGN) 2007

Ovo, czyli jajko. Organiczne kształty nadają zegarkowi futurystyczny wygląd. Wewnątrz ukryte są najbardziej zaawansowane technologie. Razem tworzą nowoczesną i funkcjonalną całość. Oryginalna jest tarcza, ze wskazówkami skierowanymi w przeciwnym kierunku niż w typowym zegarku, czyli od brzegów ku środkowi. The disc of the watch is ingeniously structured so that the hour and minute hands point toward the center from the periphery. Long, sinuous extensions from the case suggest the legs of a future organism. OVO is Portuguese for “egg.” Organic elements and high tech are blended in a highly functional form.

TO TO C: Seiko Instruments Inc. D: Tokujin Yoshioka (Tokujin Yoshioka Design) 2005

Czysty minimalizm. Okrągła tarcza z solidnego metalu, z precyzyjnymi, rzeźbionymi liniami. Połączenie nowoczesnego designu z kunsztem rękodzieła. The design of this wrist watch is stripped to a bare minimum. The materials are carefully selected and their qualities shown to full advantage. The body is carved from a solid piece of metal and finished with precise hair lines. A well-engineered and delicately hand-crafted product.

KOLEKCJA RIKI WATANABE „Seria tradycyjnych japońskich kolorów” RIKI WATANABE COLLECTION “Japanese traditional colour series” C: SEIKO WATCH CORPORATION D: Riki Watanabe 2006

Zegarki na rękę zaprojektowane przez Riki Watanabe, współczesnego japońskiego projektanta (urodzonego w 1911 roku), znanego zarówno z projektów wnętrz, jak i pojedynczych produktów. Tu użył tradycyjnych japońskich kolorów i na tarczach, i na paskach. Duże, wyraźne cyfry są przyjazne dla użytkownika. A wrist-watch design series by Riki Watanabe (1911-), a modern Japanese designer known for both interior and product design. This example of the “Japanese traditional colour series” employs traditional Japanese colors on the dials and the band.
110

G-SHOCK Dawn Black G-SHOCK Dawn Black C, D: CASIO COMPUTER CO., LTD. 2007

Przede wszystkim funkcjonalność. Zegarek odporny na wstrząsy, kurz, brud, nawet błoto. Taki „niezłomny” zegarek po raz pierwszy wyprodukowano w 1983 roku i od tamtej pory pojawiają się na rynku coraz nowocześniejsze wersje. Designed to be “unbreakable,” this watch was first produced in 1983, and has continued to evolve with variations. Strong and shock-proof, it also keeps out dust, dirt, and mud. This series of tough watches places great emphasis on function.

ORITENUGUI ORITENUGUI C: DRILL DESIGN Co., Ltd., SomenoAnbou co., ltd. D: DRILL DESIGN Co., Ltd. 2007

Tenugui to mały, bawełniany ręcznik, który miał już różne zastosowania. Na początku swojej historii, w czasach dynastii Edo (1603-1868), tenugui były rozdawane jako wizytówki przez aktorów Kabuki. Dziś używa się ich jako chusteczek, opasek na głowę lub ręczników do kąpieli. Można je składać na wiele sposobów, inspirując się na przykład sztuką składania papieru – origami. The tenugui is a small cotton towel used for many different purposes. They were passed out like calling cards by Kabuki actors in the Edo period (1603-1868) and today are used as handkerchiefs, head bands, or bath towels. The young designers of this product were inspired by paper folding techniques and it can be folded in a variety of patterns.

One piece slippers One piece slippers C: naoca D: Naoko Hirota (HIROTA DESIGN STUDIO) 2004

Z kawałka tkaniny wycięto romb, złożono na pół i zszyto krawędzie. Potrzebne są dwa takie kawałki. Gdy nada się im trójwymiarowy kształt, powstają proste i lekkie kapcie, dobre do domu, praktyczne w podróży. A piece of fabric is cut in a diamond shape, folded in two, and sewed at the ends to make light, easy-to-carry slippers for travel with a simple, minimal structure. Comfortable footware made from a piece of cloth given three-dimensional form.

111

Ubrania i dodatki Apparel and Accessories

SC-5B SC-5B C: MIDORI ANZEN CO., LTD., MIDORI ELECTRIC MANUFACTURING CO., LTD. D: Satoru Baba, Shinya Yamazaki (Crew inc.) 1996

Kask odporny na wstrząsy, dopasowany do kształtu głowy. Jego podstawową funkcją jest ochrona, lecz dodatkową zaletą design. Prosta forma, żywe kolory, solidny wygląd, to działa psychologicznie i wpływa na dobre samopoczucie pracowników. A shock-proof helmet that can be worn without slipping. Its main function is to protect workers’ heads but its pleasing design has a positive psychological effect on the user.

Kask do gry w baseball Batting helmet for baseball C: ZETT Corporation D: Kenichi Tokieda 2004

Kask o oryginalnym kształcie i o 20% lżejszy niż klasyczny. Otwory zapewniają lepszą przewiewność, a specjalne nakładki na uszy sprawiają, że dźwięki z pobliskiego otoczenia są lepiej słyszalne. 20% lighter than most batting helmets, this headgear has a simple, bold shape with ventilation holes and ear covers that make it easier for the wearer to hear. It is good looking and highly functional.

NEW NIPPON WORKING GLOVE NEW NIPPON WORKING GLOVE C: CACTUS DESIGN INC. D: Masao Kurozumi 2005

Rękawice ochronne nie muszą być nudne. Te wykonane są z rozciągliwego materiału, a antypoślizgowa warstwa na wewnętrznej stronie dłoni jest bardzo finezyjną ozdobą. Wśród wzorów możemy wybierać. Popularna jest szachownica i tradycyjne japońskie motywy, np. karp. A creative adaptation of the stretchable knit work gloves found everywhere in Japan and used for all sorts of tasks. The non-slip rubber dots on the palms of ordinary work gloves have been turned into fanciful patterns to create a fashionable product. The designs run from plain checkerboards to such traditional Japanese motifs as carp.
112

Butterfly hat Butterfly hat C: seto D: Keita & Naoyo Seto 2006

Po złożeniu i zamknięciu czapka wygląda jak kokon, po otworzeniu przekształca się w motyla. Inspiracją dla projektu była bliska więź Japończyków z naturą. Rondo kapelusza wykonane zostało z ręcznie farbowanej tkaniny, pochodzącej od producenta specjalizującego się w wyrobie ręczników tenugui (patrz str. 111). Folded and snapped together, this hat becomes a cocoon. Open, it’s a butterfly. The design is based on the close relationship between Japanese life and nature. The patterned brim is handdyed fabric produced by a manufacturer specializing in tenugui hand towels (p. 111).

Kostium kąpielowy flyingfish flyingfish Swimsuit C: GOLDWIN inc. (Matéiaux / Materials) TORAY INDUSTRIES, INC. D: GOLDWIN inc. 2007

Dobry design i tkanina zaawansowana technologicznie. Kostium wykonany przez firmę TORAY, będącą jednym z największych światowych koncernów w branży włókienniczej. Design is blended with engineering expertise in this competitive swimming suit, a good example of the rapid evolution of high-performance clothing. The latest model is light, effective in wicking moisture away, and passes through water with little resistance. Made with high-tech fabric by TORAY, a company with long experience in textile research and development.

113

Słowo klucz Key word

Zmysłowy w dotyku Tactile

Tezawari

Czego doznajemy, dotykając przedmiot? Dla Japończyków zmysł dotyku jest szczególnie ważnym narzędziem. Kiedy Japończyk ma przed sobą filiżankę z białej porcelany Arita, równie istotna, jak wyrafinowane wzory na powierzchni, jest jej gładka faktura wyczuwalna pod palcami. Oddaje to słowo „tezawari”, oznaczające zmysłową niemal przyjemność płynącą z dotykania. Tezawari są też powierzchnie lakierowanych produktów japońskiego rzemiosła, bez względu na to, czy wygładzone, szorstkie, matowe, czy chropowate. We współczesnym wzornictwie rolę dotykowych fetyszy przejmują produkty z wysokiej jakości plastiku. Nawilżacze powietrza czy telefony komórkowe jako obiekty pożądania? Dlaczego nie. Byle sprawiały przyjemność temu, kto ich dotknie. The tactile quality of an object, in Japanese “tezawari,” literally, how something feels when touched by the hand, is an important factor in its appeal. When people look at a traditional piece of pottery such as white-porcelain Arita ware, they pick it up and feel the smooth texture with their fingers as well as enjoying the exquisite form and pattern with their eyes. Japanese lacquerware often has a smooth finish but is sometimes left rough. In either case, there is pleasure in touching it. There is similar attention to tactile qualities in the design of contemporary plastic products, for example, humidifiers with a remarkably smooth finish and cell phones that make texture a special feature designed to please the customer. Although materials may change, the concern with touch is just as strong today as in the past.
Tekst/Text: Masafumi Fukagawa

115

Tarka Daikon Daikon Grater C: OXO International D: Shunji Yamanaka (LEADING EDGE DESIGN) 2006 str. / p. 065

Filiżanka Tag Tag Cup C: h concept D: Kanae Tsukamoto (Kanaé Design Labo) 2004 str. / p. 063

Etui na wizytówki URUSHI URUSHI Namecard holder C: Wajima Kirimoto・ Kirimoto wooden craft factory D: Taiichi Kirimoto 2003 str. / p. 098, 114-115

MEDIA SKIN MEDIA SKIN C: KDDI CORPORATION D: Tokujin Yoshioka (Tokujin Yoshioka Design) 2007 str. / p. 088

116

Jednym z przejawów wielkiej uprzejmości Japończyków jest zwyczaj pakowania prezentów. Najczęściej używają do tego tradycyjnego japońskiego papieru washi, zwanego też origata. Przy okazji wielkich wydarzeń, na przykład ślubów, popularne jest dawanie pieniędzy opakowanych jak prezent, w papier. Do pakowania rzeczy o nietypowych kształtach i rozmiarach służą także kwadratowe kawałki tkaniny furoshiki. Japońska pomysłowość na opakowania nie zna granic, a waga, jaką przywiązują do ich estetyki jest nie do przecenienia. The Japanese have a polite custom of wrapping gifts, sometimes in folded forms of traditional Japanese paper or washi known as origata. On festive occasion such as weddings, it is customary to give money wrapped in paper as a gift. A square piece of cloth, the furoshiki, is also used to wrap and carry things of various shapes and sizes. These traditional practices are good examples of Japanese intelligence and inventiveness. The esthetics of wrapping and the thoughtfulness entailed in covering things before giving them to others have been inherited in contemporary packaging. This section introduces wraps, packages, and bags used to carry things.
Tekst/Text: Noriko Kawakami

Torby i opakowania Wraps and Bags

Torby i opakowania Wraps and Bags

Torba Kaminari Kaminari Bag C: Think the Earth Project D: OIDEYO HOUSE 2007

Torby zwane Kaminari (piorun) wykonane zostały przez fizycznie lub umysłowo upośledzonych mieszkańców ośrodka dla niepełnosprawnych w prefekturze Nagano. Do ich produkcji użyto taśmy z poddanych recyklingowi tradycyjnych, papierowych torebek na ryż. Każda torba ma inny wzór, jest jedyna w swoim rodzaju. Są przyjazne dla środowiska. These bags called Kaminari (thunder), are made by physically or mentally challenged people in a welfare service facility in Nagano Prefecture, applying tape to recycled traditional rice bags made of craft paper. Produced with reused materials, they are environmentally friendly.

bag-kaku-shou bag-kaku-shou C: Ecoasu Umajimura Co., Ltd. D: Takumi Shimamura (Qurz Inc.) 2004 Surowcem, z którego wykonana została ta mała walizka, są prasowane pasma drewna cedrowego, pozyskiwane z drzew z plantacji w prefekturze Kochi. Produkt jest bardzo lekki, o niezwykłej, przyjemnej w dotyku fakturze drewna, jaka nie powstałaby nigdy, gdyby walizkę zrobiono z materiałów przemysłowych. The material of this attaché case is formed by pressing together thin strips of cedar, using logs thinned from wood plantations in Kochi Prefecture. Pieces of this material are sewn together to create a light case with the interesting texture of wood grain, an effect could never have been achieved with industrial materials. Torba bambusowa Bamboo Bag C, D: Kazuyuki Kubo 2003

Bambus używany jest w Japonii do wyrobu wielu przedmiotów codziennego użytku (także takich jak podstawka pod zimny gryczany makaron). Ta bambusowo-trzcinowa torba utkana została ręcznie, przez artystę specjalizującego się w wyrobach bambusowych. Wielkość zależy od wytrzymałości surowca. Bamboo is used for many everyday products such as the lattice support for cold buckwheat noodles. This bamboo and cane bag was designed by an artist born in 1969 who specializes in creating products with bamboo. It is woven of bamboo strips formed by hand, adjusting the width and thickness with attention to the hardness and softness of the bamboo.
118

Y-bag [torba Y] Y-bag C: Kazuhito Ishida design studio D: Kazuhito Ishida 2007

Za pomocą zaledwie dwóch zmian w zapięciu, trójkątna torba może zyskać zupełnie nową formę. Wybór należy do właściciela. It is often said that clothing is our second skin, and functional bag can become a second body. This simple three-dimensional bag can be turned into two different forms just by simple changes in its fasteners, and the user is free to use it in many different ways.

ARCHITEXTURE ARCHITEXTURE C: MINOBE INC. D: Hiroshi Naito, Kazuyo Sejima, 2006 Takaharu + Yui Tezuka, Jun Aoki, Kengo Kuma

Furoshiki (opakowania z materiału) zaprojektowało pięciu architektów o międzynarodowej renomie: Hiroshi Naito, Kazuyo Sejima, Takaharu + Yui Tezuka, Jun Aoki, Kengo Kuma. Ponieważ ich specjalnością są trójwymiarowe formy, byli oni w stanie określić, jak będą wyglądać tkaniny, gdy owinie się je wokół prezentu. Wykonawca opakowań jest znanym producentem furoshiki oraz kimon. These Furoshiki, or wrapping cloths, are designed by five internationally known Japanese architects. Specialists in threedimensional form, they were able to determine how the cloths would look when wrapped around an object. Manufactured by an established maker of furoshiki and kimono accessories.

tu-tu r.t.d. tu-tu r.t.d. C: SUNTORY FLOWERS Limited D: ROCK, PAPER, SCISSORS 2008

Nowy wzór opakowania na kwiaty. Projektant chciał, by „w domu można było mieć kwiaty, które wyglądają tak samo, jak w swoim naturalnym środowisku”. Biała podstawa to przetworzony papier z dodatkiem wodoodpornego impregnatu. Po zabraniu kwiatów ze sklepu można je pozostawić w tym opakowaniu, które służy równocześnie jako wazon. New type of flower package designed with the concept of “going home with flowers that are blooming in the field and the air around them.” Water-proof material is added to the white base molded from recycled paper. After the flowers are taken out of the store, they can be displayed without taking them out of the package.
119

Torby i opakowania Wraps and Bags

qiora qiora C: SHISEIDO Co., Ltd. D: Aoshi Kudo, Keiko Hirano 1998 (Communication Design Laboratory)

Asymetryczne buteleczki i słoiki zaprojektowane specjalnie dla serii kosmetyków do pielęgnacji skóry, o zachwycającym i relaksującym zapachu. Matowe, błękitne szkło wywołuje uczucie orzeźwiającego chłodu. Skin care product with a relaxing and delightful fragrance. The asymmetrical bottle was designed to build a brand starting with the logotype. The matte glass and blue color exude a sense of refreshing coolness.

YAOKI YAOKI C: Renaissance Project Co., Ltd., Okubo Sake Brewing Co., Ltd. D: Takeo Ito (Dentsu Kyushu Inc.) 2007

Imojochu to destylowany napój alkoholowy, produkowany z ziemniaków, znany produkt prefektury Kagoshima. Białą, ceramiczną butelkę dla niego wykonano w prefekturze Saga, w mieście Arita, słynnym centrum tradycyjnej ceramiki. Zaprojektowano ją w taki sposób, by sama wracała do właściwej, pionowej pozycji, gdy się ją na przykład strąci ze stołu. Imojochu, a distilled liquor made from potatoes, is a famous product of Kagoshima Prefecture. The white ceramic container is made in Arita, Saga Prefecture, a traditional center of ceramic production on the same island of Kyushu. The bottle is designed to right itself when knocked over. Opakowania dla HIGASHIYA Package design for HIGASHIYA C: SIMPLICITY Co., Ltd. Japończycy D: Shinichiro Ogata wielką wagę do 2003 sezonowych

przykładają

festiwali i wydarzeń. Na te okazje pieką specjalne ciasta. Sklepy z tradycyjnymi wypiekami dbają o dekoracyjny aspekt zakupów. Szczególny nacisk kładą na to, by kolor opakowania (noshi) współgrał z aktualną porą roku. The Japanese give great importance to seasonal festivals and events. The confections made for these celebrations are one of the pleasures of Japanese life. Japanese confection shops are very particular about how they wrap and tie packages that hold these decorative confections, paying special attention to the color of the wrapper (noshi), matching it to the season.
120

Origata Hanshi 1/2 Origata Hanshi 1/2 C, D: Origata Design Institute 2002

W Japonii prezenty są często pakowane w ręcznie robiony papier. Obyczaj ten, zwany origata, przekazywany był z pokolenia na pokolenie, począwszy od okresu Muromachi (1338-1573) i jest praktykowany do dziś. Papier Origata Hanshi 1/2 jest dziełem współpracy młodego artysty, pochodzącego z miasta Mino, słynącego z ręcznej produkcji papieru, oraz Instytutu Wzornictwa Origata. Może być używany w wielu dziedzinach współczesnego życia. In Japan, gifts are often wrapped in sheets of handmade paper. This custom, called origata, has been passed down since the Muromachi period (1338-1573) and is still a part of life today. This product was created by a young papermaker exploring the possibilities of washi in Mino, a center of handmade paper production, and the Origata Design Institute. It can be folded to suit many different applications in contemporary life and design.

121

122

Również w tej dziedzinie połączono cechy rzemiosła artystycznego i możliwości najbardziej zaawansowanych technologii. Uwzględniono czynniki takie jak prędkość, wydajność, komfort, bezpieczeństwo, a także, co ważne, wpływ na środowisko naturalne. Współczesne japońskie pojazdy to produkty najwyższej jakości, funkcjonalne i oryginalnie zaprojektowane. The skills of craftspeople are combined with sophisticated engineering and digital technology to produce transportation equipment with better functions and original designs. In today’s world, environmental impact is a major consideration along with speed, operability, comfort, and safety.
Tekst/Text: Masafumi Fukagawa

Po j a z d y Transportation

Pojazdy Transportation

i i C: Mitsubishi Motors Corporation D: Masamichi Takeya / Chief Designer 2006

Futurystyczny projekt: kompaktowe auto o opływowym kształcie jajka. Silnik umieszczony został pośrodku tylnej części, dzięki czemu sam jest wydajniejszy, a wnętrze – większe i bardziej komfortowe. Planowana jest też wersja z silnikiem elektrycznym. Futuristic egg-shaped compact-car design with engine placed amidships at the rear, providing improved operation and a more comfortable interior. There are plans for an electrical model in the future.

LS 460 LS 460 C: TOYOTA MOTOR CORPORATION D: LEXUS Design Division 2006

Pierwsze na świecie luksusowe auto hybryda. Elegancki design karoserii współgra z wnętrzem, gdzie artystyczny kunszt dostrzec można w każdym detalu. Samochód jest oczywiście przyjazny dla środowiska. Produkt na miarę XXI wieku. First hybrid luxury car in the world. Elegant body design is combined with exquisite craftsmanship in interior details. Fuel economy is excellent in spite of the large emission volume, so this car is environmentally friendly. A luxury car built to twenty-first century standards.

PRIUS PRIUS C: TOYOTA MOTOR CORPORATION D: Toyota Design Division 2003

Druga generacja samochodu PRIUS, pierwszego na świecie auta hybrydy, które pojawiło się na rynku w 1997 roku. Ten PRIUS ma aerodynamiczną sylwetkę, lepiej wykorzystane wnętrze, doskonałe zużycie paliwa. Fenomenalnie jeździ po autostradach. A dramatically improved version of the Shinkansen bullet train. It has better performance than previous models and is easier on the environment. Designed to provide greater comfort, lower energy consumption, and less noise. The aerodynamic double-wing nose design symbolizes these improved functions. Top speed is 270–300 km/h.
124

Copen Copen C: DAIHATSU MOTOR CO., LTD. D: Yoshihiro Yamamoto 2002

Tak zwany samochód sportowy bonsai. Jest lekki, lecz solidny, wyprodukowany z wielką starannością i wyposażony w sprzęt najwyższej jakości. Jego przód, mogący się kojarzyć z sympatyczną twarzą, stanowi zabawny, uroczy akcent (kawaii). A light but well-made open sports car. Fabricated with great precision and loaded with high-tech equipment, it is known as the “bonsai sports car.” Its “funny face” and round body are cute (kawaii).

NISSAN GT-R NISSAN GT-R C: NISSAN MOTOR CO., LTD. D: NISSAN DESIGN CENTER 2007

Japoński supersamochód wyprodukowany dzięki genialnej kombinacji rzemiosła artystycznego i najnowszych technologii. Przepełniony japońskim duchem uprzejmości i gościnności (kokorokubari). Design sugeruje skojarzenia ze zbroją. Pierwszy supersamochód całkowicie przyjazny dla środowiska. A Japanese supercar created by blending high-tech and craft skills. It is infused with the Japanese spirit of service and hospitality so that anyone, anywhere can enjoy its superior functions. The unique design suggests armor. This is the first supercar that is truly environmentally friendly.

Shinkansen Seria N700 Shinkansen Series N700 C: Central Japan Railway Company (JR Central) D: Central Japan Railway Company + West Japan Railway Company 2007 Radykalnie ulepszona wersja superszybkiego pociągu-

-pocisku Shinkansen. Nowy model, w porównaniu z poprzednim, zapewnia większy komfort pasażerom, zużywa mniej energii, jest przyjaźniejszy dla środowiska. Symbolem tych ulepszonych funkcji jest aerodynamiczny, dwuskrzydłowy dziób. Osiąga 270-300 km/godz. A dramatically improved version of the Shinkansen bullet train. It has better performance than previous models and is easier on the environment. Designed to provide greater comfort, lower energy consumption, and less noise. The aerodynamic double-wing nose design symbolizes these improved functions. Top speed is 270–300 km/h.
125

Pojazdy Transportation

CI design dla STAR FLYER CI design for STAR FLYER C: STAR FLYER INC. D: Flower Robotics, Inc. (Tatsuya Matsui, Motoi Nakamikawa, Kanako Homan, Hiroyuki Hoshino, Naohiko Sumimoto) 2006

Pierwszy samolot pasażerski, który z zewnątrz całkowicie pomalowano na czarno. Wnętrze jest szykowne i przestrzenne. The first passenger-plane to be painted completely black on the outside. The interior is chic and roomy, part of a totally integrated design of everything related to air service. The refined taste of the overall design distinguishes this plane from those of other airlines.

SUPER CUB 50 SUPER CUB 50 C, D: Honda Motor Co., Ltd. 1958

Motorower, który jest światowym bestsellerem od kiedy pojawił się na rynku w 1958 roku. Do 2008 roku wyprodukowano 60 milionów sztuk. Jego sylwetka zasadniczo się nie zmienia, natomiast systematycznie wprowadzane są coraz bardziej funkcjonalne i racjonalizatorskie rozwiązania. Ten model ceniony jest za wytrzymałość i oszczędność paliwa. This motorbike has been an international best-seller for a long time now. 60,000,000 units had been produced by 2008. The basic structure has not been changed since first Cub went on sale in 1958. The unique form of the bike was the result of a search for rational function. With its marvelous fuel economy and durability, it is loved throughout the world.

Ken Chujo Ken Chujo C: Interdesign ARENCE D: Ken-n Chujo 2004

Produkt rzemieślniczy. Materiały, z których jest wykonany, zostały starannie wyselekcjonowane, a montaż i prace końcowe to dzieło artystów rzemieślników. Dowodem ich kunsztu są subtelne detale, na przykład przeguby w ramie. Rower waży zaledwie 8,6 kg. A hand-crafted bicycle. Materials for the frame and other parts are carefully selected, and skilled craftspeople do the assembly and finish work. The body is made as light as possible, only 8.6 kg. Evidence of the workers’skill is seen in thoughtful details like the joints in the frame.

126

150 lat temu w Japonii pojawiły się pierwsze oznaki łączenia miejscowych tradycji z elementami Zachodu. Od tamtej pory proces ten toczy się z mniejszym lub większym natężeniem. Ostatnie dziesięć lat to bardzo mocna integracja, wzajemne przenikanie stylów życia obu światów. Ten trend widoczny jest również we wzornictwie mebli. 150 years ago, the Japanese people started experimenting with ways to join or blend Japanese and Western elements in their life. In the last ten years, there has been a new tendency in design to actively incorporate Japanese style into a Westernized way of life. This trend appears in the design of furniture.
Tekst/Text: Hiroshi Kashiwagi

Meble Furniture

Meble Furniture

KAN KAN C: Tendo Co., Ltd. D: Hisanobu Tsujimura (TDO + moonbalance) 2006

Po japońsku siada się na podłodze. Ale osoba siedząca w ten sposób nie ma podparcia dla pleców. Współcześni Japończycy mają takie same problemy z siedzeniem przez dłuższy czas na podłodze, jak ludzie z innych krajów. Dlatego wymyślono krzesła bez nóg. To jest ze sklejki i bardzo współczesne w formie. A plywood chair for sitting on the floor Japanese-style. A person sitting on the floor does not get the same back support as a person sitting on a chair, and modern Japanese, who are brought up sitting on chairs, find it just as hard to sit on the floor for a long time as people from other countries. That is the reason for making these legless chairs, which have a very modern form.

floor • ist KO-DAI floor • ist KO-DAI C: Nissin Furniture Crafters Co., Ltd. D: Makoto Koizumi Począwszy od 2004 epoki Meiji (1868-1912) Japończycy

spożywają posiłki siedząc na poduszkach przy niskich stołach. KO-DAI to nowoczesna wersja tradycyjnego mebla. Wysokość można regulować. Since the Meiji period (1868-1912), the Japanese have used low tables for eating in tatami-mat rooms while seated on floor cushions. The height of this table is adjustable. Designed with a modern form while keeping traditional tables in mind.

TANGO TANGO C: HORIZUMI MOKKOJO D: Hisae Igarashi (IGARASHI DESIGN STUDIO) 1997

Komoda, której atutem są pomysłowe szuflady. Opływowe kształty i naprzemienne ułożenie pozwalają otwierać je bez pomocy uchwytów. Zaokrąglenia dodatkowo nadają meblowi bardziej łagodny i subtelny wygląd. Drawers with curved fronts in staggered positions can be pulled out without metal handles. The curves soften the appearance of the chest.

128

POD POD C: IDEE CO., LTD. D: Kaname Okajima 2001

Na podłodze pokrytej matą tatami można siedzieć w dwóch pozycjach: ze skrzyżowanymi nogami bądź klęcząc. Obydwa style przysparzają trudności współczesnym Japończykom, gdyż przywykli już do siedzenia na krzesłach. Ten produkt jest rodzajem podłogowej poduszki (zabuton) z uniesionym siedziskiem, dzięki czemu siedzenie ze skrzyżowanymi nogami jest wygodniejsze. There are two main ways of sitting on a tatami-mat floor, cross-legged and kneeling. Both styles are difficult for today’s Japanese because they are so used to sitting on chairs. This item was designed to act as a floor cushion (zabuton) with a raised seat to make sitting cross-legged easier.

obi obi C: SACHIO HIHARA JAPAN D: Sachio Hihara (SOUZOU-ISHOU: Hihara Industrial Design Office) 2004 Dwuosobowa ławka wyglądem przypomina skręcony pas do kimona obi. Osoby siedzące patrzą w przeciwnych kierunkach, jednak w każdej chwili mogą się do siebie odwrócić. Początkowo mebel był produkowany tylko z włókna węglowego, z czasem powstała wersja ze stali i ratanu. This two-person bench resembles a twisted band of cloth like an obi, the waist sash used with the Japanese kimono. Sitters do not face the same direction; they can turn to the side and look at each other. It was originally made of carbon fiber and FRP. Stainless steel and rattan were added later.

coro-hako coro-hako C: Sendai-Kagu Co., Ltd. D: Katsushi Nagumo (NAGUMO DESIGN) 1994

Mebel (szuflada, pudełko) na kółkach, który można swobodnie przesuwać z miejsca na miejsce. Lekka forma nadaje mu wdzięk tańczącego łyżwiarza. This box-shaped drawer is designed with wheels so it can be moved. The light form moves with the ease of a water skater.

129

Meble Furniture

FEB DESK FEB DESK C: SAKURA SEISAKUSHO Inc. D: Yoshifumi Nakamura (Lemming House) 2000

Nigatsu-do to sala w świątyniach Todai-ji w dawnej stolicy Japonii Nara. Od niej wziął nazwę tradycyjny niski stolik do jedzenia i pisania. Współczesna wersja Nigatsu-do ma składane nogi. Nigatsu w języku japońskim znaczy „luty” (ang. February), stąd nazwa FEB. In old Japan, people sat on the floor and used low tables and desks. One type of desk used for eating and copying sutras was called Nigatsu-do, after a hall in the temple complex of Todai-ji in the old capital of Nara. This desk, which features folding legs, is a modern version of the Nigatsu-do designed for contemporary use. Nigatsu means February in Japanese, hence the name FEB.

TATAM TATAM C: Kobo M and M D: Junzo Yoshimura, Yoshifumi Nakamura 1990 (Lemming House), Yoshimasa Maruya (Kobo M and M)

Składane stoły zaczęto produkować w Japonii w epoce Meiji (1868-1912) i od razu stały się bardzo popularne. W każdej chwili można taki stół złożyć i, jak poduszki podłogowe, odłożyć na bok, robiąc miejsce dla innych czynności. Architekt Junzo Yoshimura (1908-1997) zaprojektował składane, ale wygodne krzesło, które po złożeniu można tak samo odstawić na bok. Folding tables were first built in Japan during the Meiji period (1868-1912) and become extremely popular. The table and floor cushions around them could be put away whenever necessary to use a room for other purposes. Architect Junzo Yoshimura (1908-1997) wanted to design a folding chair that could be used or put away as easily as a floor cushion.

New BAMBINI + baby set New BAMBINI + baby set C: SDI Inc. D: Toshimitsu Sasaki 2005

Krzesło wielofunkcyjne. Zaprojektowane z myślą o małych dzieciach, może służyć także starszym lub dorosłym. Odwrócone do góry nogami zmienia się w konia na biegunach. A chair designed for small children, it can also be used as a study chair for older children or an adult chair. Turned over, it becomes a children’s rocking horse.

130

CFS Low Stool CFS Low Stool C: Metropolitan Gallery Inc. D: Riki Watanabe 1960

Stołek składający się z kilku tekturowych części. Lekki, niedrogi i łatwy do złożenia. Ponieważ do złączenia jego elementów nie użyto kleju, można go łatwo demontować i przechowywać. Ponieważ nie ma nóg, można kłaść na macie tatami bez obawy, że coś się zniszczy. A stool made of cardboard parts assembled by the user. Light, inexpensive, and easy to assemble. Since no glue is used, it is also easy to disassemble and the parts can be stored as flat pieces of cardboard. Since it has no legs, the stool can be used on tatami mats without doing any damage.

Stołek Butterfly Butterfly stool C: Tendo Co., Ltd. D: Sori Yanagi 1956

Bardzo znany japoński mebel. Dwa identycznie uformowane kawałki sklejki złożone w symetryczną całość. Te dwie faliste deski wyglądają jak skrzydła motyla. Autor stołka, Sori Yanagi, projektant światowej sławy, urodził się w 1915 roku. This stool is one of the best known Japanese chair designs. The structure is extremely simple, composed of two identical pieces of formed plywood held together in a symmetrical arrangement by a bolt and a dowel. The two boards look like the wings of a butterfly. Designed by Sori Yanagi (1915-).

cryptomeria japonica cryptomeria japonica C: suginoki craft D: Hiroshi Seki (SEKI DESIGN STUDIO) 2006

Kiedyś Japończycy uważali, że lekkie drewno cedrowe (sugi) nie nadaje się do wyrobu mebli, gdyż jest zbyt miękkie. Z czasem zmienili zdanie. W tym stołku zwraca uwagę forma, piękna faktura jest dodatkowym atutem. The light wood of the cedar (sugi) tree is used for many purposes in Japan. Ordinarily, however, it is considered too soft for chair-making. The beautiful grain of the cedar tree gives a special touch to this stool.

131

Słowo klucz Key word

Minimalistyczny Minimal

Minimaru

W tradycyjnej japońskiej estetyce rozróżnić można dwa przeciwstawne podejścia do formy plastycznej. Pierwsze preferuje styl wyszukany i krzykliwy, z upodobaniem do detali. Jego przykładem może być sanktuarium Nikko-Toshogu (prefektura Tochigi). Drugie charakteryzuje się prostotą i umiarkowaniem, co z kolei doskonale oddaje architektura willi Katsura Imperial (Katsura Rikyu), stojącej na przedmieściach Kioto. (Co ciekawe, obie budowle pochodzą z ery Edo). Wszechobecne dziś, w codziennych japońskich przedmiotach, czysta forma i funkcjonalizm mają zatem swoje korzenie w tradycji. Ponadto właśnie te cechy, bliskie duchowi zachodniego minimalizmu, stały się mostem łączącym kulturę Azji z kulturą Zachodu, stanowiąc o sile japońskiego wzornictwa. Japanese esthetics contain two opposing approaches to plastic form. One is elaborate and flamboyant. The other is simple and reserved. The former is exemplified by the Nikko-Toshogu Shrine, while a model for the latter is the Katsura Imperial Villa (Katsura Rikyu), both buildings constructed in the early Edo period. The simple, unornamented formal beauty of Katsura resonates with the spirit of Minimal Art, making it accessible to the taste of the West. The minimal qualities often seen in functional tools and everyday equipment in contemporary Japan are based on very traditional esthetic ideas.
Tekst/Text: Masafumi Fukagawa

133

HASHIRA HASHIRA C: DCS CORP. D: Kazuteru Murasawa (MURASAWADESIGN) 2005 str. / p. 139

One piece slippers One piece slippers C: naoca D: Naoko Hirota (HIROTA DESIGN STUDIO) 2004 str. / p. 111

Nawilżacz powietrza Ver.3 Humidifier Ver.3 C: PLUS MINUS ZERO CO., LTD. D: Naoto Fukasawa 2004 / 2007 str. / p. 049, 132-133

Tear Drop Tear Drop C: Yamagiwa Corporation D: Tokujin Yoshioka (Tokujin Yoshioka Design) 2008 str. / p. 135, 136

134

Japońscy projektanci eksperymentują ze światłem. Najnowsze lampy to raczej świetlne obiekty. Nieduże, przenośne, wykonane z naturalnych lub syntetycznych materiałów. Są łatwe w obsłudze, pomysłowe w formie, potrafią dopasować się do przestrzeni. Mają swój unikalny styl. Japanese designers are experimenting with new lighting fixtures, making them compact and portable or combining natural materials with new synthetic materials. Japan has a unique lighting culture, integrating ease of operation with a poetic sensibility and creative ingenuity.
Tekst/Text: Shu Hagiwara

Oświetlenie Lighting Fixtures

Oświetlenie Lighting Fixtures

hono hono C: SILVER SEIKO LTD. D: Chiaki Murata (hers experimental design laboratory inc.) 2005

Hono to japońskie słowo oznaczające „płomień”. Te lampki, które wyglądają jak płonące świece, to białe silikonowe tuby, podświetlane diodami LED. Zapala się je „zapałkami”, dostępnymi w komplecie. Płomień drga przy najmniejszym podmuchu wiatru i gaśnie, gdy się go zdmuchnie. Hono is the Japanese word for flame, and this product creates the appearance of a candle flame with LEDs and a white silicon tube. The candle is lit with the “matches” that come with it. The flame flickers in the slightest breeze and goes out if you blow on it.

Lampa przenośna Portable Light C: Ryohin Keikaku Co., Ltd. 2003

Lekka, przenośna, kompaktowa lampa, która przypomina tradycyjne japońskie lampiony z papieru (chochin). Można ją ustawić na podstawce, która jest jednocześnie ładowarką, można też położyć oddzielnie w dowolnym miejscu, zawiesić na klamce albo nosić przy sobie. Light, compact, and portable light. It can be set on the recharging stand or removed from the stand and used anywhere, even hung from a door knob. This light that can be carried recalls traditional Japanese paper lanterns (chochin).

Tear Drop Tear Drop C: Yamagiwa Corporation D: Tokujin Yoshioka (Tokujin Yoshioka Design) 2008

Rozświetlona forma w kształcie łzy. Unosi się w powietrzu wypełniona światłem. Jej rozmiar odpowiada rozmiarowi ludzkiego serca. Pure light in the image of a crystal tear drop. It floats in midair inside a clear glass sphere that is just about the size of a human heart.

136

CARTA Ryouma CARTA Ryouma C: image lab TECST inc. D: Toshio Kato 2004

Do wykonania tej trójwymiarowej formy użyto tradycyjnego japońskiego papieru washi produkowanego z długich, twardych włókien kory kozo z regionu Tosa. Toshio Kato jest projektantem, który już od trzydziestu lat stosuje papier z Tosa do wyrobu produktów przeznaczonych do wystroju współczesnych wnętrz. Three-dimensional forms made with the long, tough fibers of kozo bark, the raw material of Tosa washi, using paper-making techniques. This light has been produced for the last thirty years by a designer who adapts the traditional hand-made paper of Tosa to contemporary homes.

AKARI 1AT AKARI 1AT C: OZEKI & Co., Ltd. D: Isamu Noguchi 1952

Ikona japońskiego wzornictwa. Jest na rynku od ponad pięćdziesięciu lat i przez cały czas cieszy się niezmienną popularnością. Piękną rzeźbę Akari tworzy światło przebijające przez ręcznie robiony papier washi. Inspiracją dla projektanta Isamu Noguchiego były oczywiście tradycyjne japońskie papierowe lampiony. This lighting fixture, based on traditional Japanese paper lanterns, was first created more than fifty years ago. The beautiful Akari is a sculpture composed of light passing through handmade paper knows as washi. It continues to sell because it fits so beautifully into Japanese living spaces.

Wappa Lamp Kazaguruma Wappa Lamp Kazaguruma C, D: Toshiyuki Tani 2003

Lekkie pudełka na lunch lub na liście herbaty formuje się z pasków drewna cedrowego (pochodzącego z prefektury Akita) w owalny kształt za pomocą pary. Proces ten nosi nazwę magewappa. Ową tradycyjną technikę zastosowano do wykonania lampy. Ponieważ drewno nie zostało pomalowane, zachowało, świeży piękny zapach, działa więc jednocześnie na zmysły wzroku i węchu. Light boxes for rice ball lunches or tea leaves are constructed by bending very thin boards of Akita cedar into an oval shape with the use of steam. They are called magewappa. Now this traditional wood-bending technique from Akita Prefecture has been applied to a lighting fixture. Because the wood is unpainted, it breathes and has a wonderful fragrance, stimulating the senses of vision and smell.
137

Oświetlenie Lighting Fixtures

BUNACOLAMP BUNACOLAMP C, D: BUNACO CO., LTD. 2003

„Buna” po japońsku oznacza „buk”. „Bunako” to unikalna metoda obróbki drewna stosowana w prefekturze Aomori. Drewno bukowe tnie się w cienkie paski przypominające taśmę, zwija w szpulę, a następnie wypycha środek na zewnątrz. W ten sposób nadaje się przedmiotowi (w tym wypadku lampie) kształt. Ostateczna forma zależy od talentu rzemieślnika oraz od elastyczności drewna. “Bunako” is a method of wood fabrication from Aomori Prefecture. Buna is Japanese for beech, and in this technique beech wood is cut into thin tape-like strips that are wound into a coil. The coil is then pushed out to form an object. The resulting form is made possible by the resilience of beech wood and the skills of a trained craftsperson.

Little Woods Little Woods C: MAXRAY INC. D: Tomoko Azumi 2008

Abażur ze specjalnego papieru Patica, z nadrukiem, który jest wykonany za pomocą techniki zwanej hot-stampingiem. Delikatne światło przebijające przez abażur wygląda jak słońce przeświecające zza liści. Budzi skojarzenia ze spacerem po lesie podczas zimy. A special paper, Patica, is used for the lampshade. The pattern, which transmits light, is formed by the printing technique known as hot stamping. Soft light from a 25 Watt krypton bulb passes through the shade like sunlight through leaves, creating an experience like walking through woods in winter.

MEMENTO MEMENTO C: IXC. EDITION D: Hiroshi Yoneya, Yumi Masuko (TONERICO:INC.) 2006

Lampa wywołała sensację, kiedy po raz pierwszy została zaprezentowana na targach Salone del Mobile w Mediolanie, w 2005 roku. Pomysł zachwyca prostotą i świeżością. Cienie, które rzucają nakładające się na siebie cyfry, są równie intrygujące jak sam obiekt. Działa na wyobraźnię. MEMENTO caused a sensation when shown by its designers at the Milano Salone 2005. These fascinating products, containing accumulated codes of image and memory, are available to anyone.

138

Abażur KOTORI KOTORI Lampshade C: HIYOSHIYA Co., Ltd. D: Hiroshi Nagane (TOKYO DESIGN PARTY) 2006

Prosty abażur zainspirowany jest kształtem tradycyjnej japońskiej parasolki (kyowagasa). Światło przebija przez ręcznie robiony japoński papier washi. Delikatna, geometryczna konstrukcja wykonana jest z bambusa. Lampa doskonale pasuje do współczesnych wnętrz. This simple lighting fixture is a variation on the structure of a traditional Japanese umbrella (kyowagasa). Its effect is produced by light passing through handmade Japanese paper (washi) and the beautiful geometric pattern of the bamboo ribs. A refined product suited to a contemporary space.

HASHIRA HASHIRA C: DCS CORP. D: Kazuteru Murasawa (MURASAWADESIGN) 2005

W tradycyjnym japońskim domu wszelkiego rodzaju słupy i filary wykonane są z solidnych materiałów, a jednocześnie są na tyle delikatne, żeby nie wyróżniały się znacząco z otoczenia. Na nich jest wzorowana lampa Hashira. Jej światło rozświetla pomieszczenie w formie delikatnej mgły. The posts in a traditional Japanese house are strong and beautiful but an unassertive part of everyday life. This lighting fixture has the same sort of unassuming but solid presence. It is a source of indirect lighting that casts shadows in the space with the sort of warm light that comes from a paper lantern.

139

Słowo klucz Key word

Przemyślany Thoughtful

Kokorokubari

140

Japończycy uważają, że ważną rolą wzornictwa jest poznawanie i zaspokajanie ludzkich potrzeb. W ten sposób wpływa ono na jakość życia, buduje ład i harmonię między ludźmi. Z takiego myślenia wywodzą się przedmioty praktyczne, ułatwiające codzienne życie, wychodzące naprzeciw powszechnym oczekiwaniom. Ostatnio również pełne innowacyjnych technologii. Przykładami mogą być: toaleta wyposażona w komputerowo sterowany system spłukiwania (co zwiększa higienę i komfort użytkowania), pierwszy na świecie samochód hybryda znacznie przyjaźniejszy dla środowiska, czy cyfrowy aparat fotograficzny, który automatycznie „wykrywa” uśmiechniętą twarz i otwiera swój obiektyw w idealnym momencie, by zrobić dobre zdjęcie. Most Japanese feel that taking thought for others is a sensible way of creating harmony between people and making life more pleasant. This spirit of thoughtfulness has been a unique cultural influence in the world of product design. It can be seen in a toilet equipped with a computer-controlled automatic cleaning device, designed to enhance hygiene and eliminate unpleasantness. Other examples are the first hybrid car in the world, which makes less demands on the environment, and a digital camera that automatically senses a smiling face and opens the lens shutter at just the right instant to get a good picture. In these products, cutting-edge technology serves people’s needs.
Tekst/Text: Masafumi Fukagawa
141

SC-5B Cyfrowy termometr OMRON „Ken-on-kun” OMRON Digital Thermometer “Ken-on-kun” C: OMRON HEALTHCARE Co., Ltd. D: Fumie Shibata (Design Studio S) 2004
Termometr do sprawdzania temperatury ciała, zaprojektowany z myślą o wszystkich, także o małych dzieciach i osobach starszych. Sensor na końcu jest szeroki i płaski, odczytanie temperatury zabiera jedynie 30 sekund, a liczby widoczne na ekranie są duże i wyraźne. Thermometer for checking body temperature designed for easy use by anyone, even a child or elderly person. It only takes 30 seconds to get a temperature reading. The sensor tip is broad and flat and the numbers appear on a large, horizontal screen that makes them easy to see.

SC-5B C: MIDORI ANZEN CO., LTD., MIDORI ELECTRIC-MANUFACTURING CO., LTD. D: Satoru Baba, Shinya Yamazaki (Crew inc.) 1996 str. / p. 112

Pinezki „SOFT PIN” Pushpin “SOFT PIN” C: KOKUYO S&T Co., Ltd. D: Shigekazu Tanaka, Chikara Otagaki 2000 str. / p. 096, 140-141

Kake Hoki [Wisząca miotła] Kake Hoki [Hanging Broom] C: Shirokiya D: Masanori Oji 2006 / 2007 str. / p. 105

eneloop eneloop C: SANYO Electric Co., Ltd. D: Kazuhisa Mizuta, Toshio Hara, etc. 2005 str. / p. 084

SATIS SATIS C, D: INAX Corporation 2001 / 2004
Wygodna, niewielka, całkowicie zautomatyzowana toaleta. Została zaprojektowana na podstawie szczegółowej analizy zachowań i psychologii człowieka, który z niej korzysta. Ma zainstalowane sensory i komputery, które otwierają i zamykają muszlę klozetową, spuszczają wodę oraz kontrolują światło i zapachy. Comfortable, spacesaving toilet that operates automatically, designed from a painstaking analysis of the physical movement and psychology of the human beings using it. Sensors and computers are used to open and shut the lid, flush, and control light and smells.

Trinacria Trinacria C: Pandora Design D: Kazuyo Komoda (kazuyo komoda design studio) 2004 str. / p. 061

142

143

Japoński design chronologicznie (1994 – 2008) Chronology of Japanese Design (1994—2008)
Wydarzenia z dziedziny designu i produktów / Evolution of Design and Products

1994

•Otwarcie Living Design Center OZONE w Nishi-Shinjuku w Tokio. Na kompleks ten składają się galerie i sklepy, m.in. The Conran Shop.

/ Living Design Center OZONE, featuring a design gallery and The Conran Shop, opens in Nishi-Shinjuku, Tokyo.

to pierwsza od 23 lat ekspozycja poświęcona szkole Bauhausu. (zdj. 1) / Bauhaus Revolution and Experiments in Art Education, first large-scale Bauhaus exhibition in Japan in 23 years, presented at Kawasaki City Museum. (photo 1)
•Na rynek wchodzi Sony PlayStation. / Sony PlayStation released.

•W Muzeum Miasta Kawasaki otwarta została wystawa „Bauhaus: rewolucja i eksperyment w szkolnictwie artystycznym”. Była

1995

•Postęp w produkcji sprzętu elektronicznego – zastosowanie większych klawiszy na wyświetlaczach. Wiele firm zaczyna projektować

urządzenia wygodniejsze w użytku dla osób starszych lub niepełnosprawnych. / Increased use of large buttons and displays on electrical equipment. Many companies begin developing barrier-free designs.

1996

•Otwarcie IDCN (International Design Center NAGOYA). / International Design Center NAGOYA opens. •Rośnie popularność telefonów komórkowych. / Cell phones begin to proliferate rapidly. •Firma Bandai wprowadza na rynek „Tamagotchi”, małą przenośną zabawkę elektroniczną (opieka nad wirtualnym zwierzątkiem). /

Kitchen game, Bandai “Tamagotchi” goes on sale. measuring 60 x 90 x 27 mm, goes on sale.

•Na rynek wchodzi pierwszy cyfrowy aparat fotograficzny IXY, o wymiarach 60 x 90 x 27 mm. / First IXY, compact digital camera

1997

•Startuje pierwszy Tydzień Designu w Tokio, będący kontynuacją dotychczasowej Soboty Designu, organizowanej każdej jesieni od 1986 r. / “Tokyo Designers Week”. Successor to “Designers’ Saturday,” held every autumn from 1986 in Tokyo. •Otwarcie NTT InterCommunication Center (ICC) w Nishi-Shinjuku w Tokio. / NTT InterCommunication Center (ICC) opens in Nishi-

-Shinjuku.

•Na rynek „wjeżdża” pierwsze auto hybryda TOYOTA PRIUS. (zdj. 3) / TOYOTA PRIUS, World’s first hybrid car, goes on sale. (photo 3) •Pojawia się P3 HONDA, pierwszy humanoidalny robot, który potrafi chodzić. / Honda develops walking robot with human form. •Pojawia się Just Before, pierwotna wersja A-POC. / Just Before, initial version of A-POC, developed. •Wprowadzenie na rynek Cichych Skrzypiec YAMAHA. (zdj. 4) / YAMAHA Silent Violin goes on sale. (photo 4)

1998

•Wystawa designu Sori Yanagi w Sezon Museum of Art w Tokio. / Sori Yanagi design exhibition held at Sezon Museum of Art, Tokyo. •Pierwszy numer magazynu Living Design, wydany przez Living Design Centre w Tokio. / First issue of Living Design published by Living Design Center, Tokyo. •Prywatyzacja „Good Design Award”. Zarządcą tego największego systemu monitorowania i nagradzania designu w Japonii zostaje

JIDPO (Japan Industrial Design Promotion Organization). Poprzednikiem GDA był „Good Design Selection System” (znany też pod nazwą G-Mark System), ustanowiony w 1957 roku przez Ministerstwo Handlu i Przemysłu Zagranicznego. / Good Design Award, the most comprehensive design evaluation and commendation system in Japan, taken over by private sector. Originated with the Good Design Selection System (known as the G-Mark System) instituted by the Ministry of International Trade and Industry in 1957. Managed by JIDPO (Japan Industrial Design Promotion Organization) from this year on. T20SCX Bridgestone bicycle.

•Rower Bridgestone TRANSIT T20SCX otrzymuje nagrodę Good Design 1998. / Good Design Grand Prize 1998 goes to TRANSIT

1999

•20. rocznica pojawienia się na rynku Sony WALKMAN. / 20th anniversary of first appearance of Sony WALKMAN. •Wprowadzenie usługi „i-mode” NTT DoCoMo do telefonów przenośnych. / NTT docomo “i-mode” service begins. •Startuje pociąg torpeda Shinkansen 700. / Shinkansen Bullet Train 700 series appears. •Robot AIBO ERS-110 Sony zdobywa Good Design Grand Prize 1999. / Sony AIBO ERS-110 wins Good Design Grand Prize 1999.

144

Wydarzenia w Japonii i na świecie / Chronology of Japan and world Events
• Japonia Otwarcie międzynarodowego lotniska Kansai w Osace. Jego projektantem był Renzo Piano. / Kansai International Airport opens in Osaka, Japan. Designed by Renzo Piano. • Japonia Boom na budowę muzeów w Japonii. / Museum building boom throughout Japan.

1

• Japonia Wielkie trzęsienie ziemi w Hanshin-Awaji (region Kobe), w wyniku którego zginęło ponad 6400 osób. / Great Hanshin-Awaji Earthquake hits Japan. More than 6400 deaths. •Pojawia się Microsoft Windows 95. (zdj. 2) / Microsoft announces Windows 95. (photo 2)

2*
©Kawasaki City Museum.

in Japan.

• Japonia Liczba użytkowników internetu przekracza 1 milion. / More than 1 million internet users

• XXVI Igrzyska Olimpijskie w Atlancie, USA. / Games of the XXVI Olympiad held in Atlanta, Georgia, USA.

•Ratyfikacja Protokołu z Kioto. / COP3 (Third Session of the Conference of the Parties) passes Kyoto Protocol.

3

4

Japan.

• Japonia XVIII Zimowe Igrzyska Olimpijskie w Nagano. / XVIII Winter Olympic Games held in Nagano, •Sklonowanie pierwszego zwierzęcia. / First animal cloned. •Apple iMac G3 pojawia się na rynku. (zdj. 5) / Apple announces iMac G3. (photo 5)

5*
*Z kolekcji Design & Museum Link, Japonia. / From the collection of Design & Museum Link, Japan.

•Unia Europejska ujednolica system walutowy w krajach europejskich. / EU establishes unified currency. •Ustanowienie normy jakościowej ISO 13407, dotyczącej użycia systemów interaktywnych. / Establishment of ISO 13407, international standard for use of products. •Populacja świata przekracza 6 miliardów. / World population passes 6 billion mark.

145

2000

•Magazyn Casa BRUTUS wydawany przez Magazine House, staje się miesięcznikiem. W prasie popularnej coraz częściej pojawiają się artykuły o designie i architekturze. / Casa BRUTUS, published by Magazine House, becomes a monthly magazine. Around this time design and architecture articles appear more frequently in magazines aimed at the general public. •Ogłoszenie fundamentalnej ustawy dotyczącej stworzenia społeczeństwa zaangażowanego w kwestię recyklingu. Podjęcie wysiłków mających na celu promowanie designu ekologicznego, przestrzegającego wymogów ochrony środowiska. / Basic Law for Establishing the Recycling-Based Society promulgated. Greater efforts made to promote eco and sustainable design. •20-lecie MUJI. / 20th anniversary of MUJI. •Startuje TOKYO DESIGNERS BLOCK, wydarzenia związane z designem odbywają się w 80 miejscach w Tokio. Festiwal organizowany jest każdej jesieni do 2004 roku. / “TOKYO DESIGNERS BLOCK”started with design events in 80 locations in Tokyo. Held every autumn until 2004. •Sony PlayStation 2 wchodzi na rynek. / Sony PlayStation 2 comes out. •Powstaje humanoidalny robot ASIMO, chodzący na dwóch nogach; jego producentem jest HONDA. / ASIMO, robot that walks on two legs, developed by HONDA. •Nagrodę Good Design Grand Prize otrzymuje Miyake Design Studio za A-POC. (zdj. 6) / A-POC by Miyake Design Studio wins Good Design Grand Prize 2000. (photo 6)

2001

•Powstaje D-8, organizacja składająca się z 8 grup japońskich designerów. / Founding of D-8, organization composed of eight groups

of Japanese designers.

•W Ginzie otwiera się Maison Hermes, zaprojektowany przez Renzo Piano. / Maison Hermes opens in Ginza. Design by Renzo Piano. •Otwarcie National Museum of Emerging Science and Innovation (Miraikan). / National Museum of Emerging Science and Innovation (Miraikan) opens. •Wystawa Eames Design prezentowana w Tokyo Metropolitan Art Museum, a następnie w Suntory Museum w Osace. Meble z lat 50. budzą ogromne zainteresowanie. / Eames Design exhibition presented at Tokyo Metropolitan Art Museum and later at Suntory Museum, Osaka. Attention given to mid-century furniture. •Nintendo GAMEBOY ADVANCE pojawia się na rynku. / Nintendo GAMEBOY ADVANCE goes on sale. •INAX wprowadza na rynek automatyczne toalety SATIS. (zdj. 7) / INAX announces SATIS shower toilet. (photo 7) •Otwarcie mediateki Sendai w prefekturze Miyagi. Miejsce, zaprojektowane przez Toyo Ito, zdobywa Good Design Grand Prize 2001. / Sendai mediateque opens in Sendai, Miyagi prefecture. Designed by Toyo Ito. Sendai mediateque wins Good Design Grand Prize 2001.

2002

•JIDA (Japan Industrial Design Association) obchodzi 50-lecie. / 50th anniversary event of JIDA (Japan Industrial Design Association). •Wystawa Oryginalne formy designu (Design no Genkei) z okazji 50-lecia Japan Design Commitee. / Original Forms of Design (Design

no Genkei), exhibition commemorating 50 th anniversary of Japan Design Committee.

wnętrz. / Renovations and conversions of old buildings carried out more frequently. Documentary TV programs on home remodeling become popular.
•Park Moerenuma w Sapporo zdobywa Good Design Grand Prize 2002. (zdj. 8) / Moerenuma Park in Sapporo wins Good Design Grand Prize 2002. (photo 8) •Wprowadzenie na rynek Daihatsu Copen. (zdj. 9) / Daihatsu Copen goes on sale. (photo 9)

•Rozpoczyna się wielka odbudowa i renowacja starych budynków. W telewizji pojawia się coraz więcej programów na temat dekoracji

2003

•Powstaje IAUD (International Association for Universal Design). / IAUD (International Association for Universal Design) founded. •Pojawia się naziemna telewizja cyfrowa. Na rynek wchodzą cienkie telewizory, LCD lub plazmowe. / Land digital television broadcasts begin. Thin television sets (LCD and plasma television) marketed. •Otwarcie Roppongi Hills, centrum o powierzchni 11,6 ha. W jego skład wchodzą liczne sklepy, biura, a także Mori Art Museum

na 53. piętrze. / Roppongi Hills, an 11.6 ha redevelopment project, opens in Roppongi. Features Mori Art Museum on the 53rd floor as well as business offices.

•MUJI prezentuje swoje produkty podczas targów meblowych w Mediolanie; japoński design wchodzi na europejskie i światowe salony. / MUJI exhibits products at Milano Salone. More frequent displays of Japanese design at Milano Salone from this time on. •Naoto Fukasawa pojawia się na okładce magazynu Intramuros. Japońscy projektanci zyskują coraz większą międzynarodową sławę.

/ Naoto Fukusawa appears on cover of Intramuros. Japanese product designers attract international attention.

Meuron.

•Ukończenie PRADA Aoyama, zaprojektowanego przez Herzog & de Meuron. / PRADA Aoyama completed. Designed by Herzog & de •Wprowadzenie na rynek telefonu komórkowego INFOBAR firmy KDDI. (zdj. 10) / INFOBAR (KDDI) goes on sale. (photo 10)

•Naoto Fukasawa tworzy markę „Ī0”; sygnuje nią urządzenia elektroniczne i produkty gospodarstwa domowego. (zdj. 11) / Electronics and home product brand “Ī0” established with Naoto Fukasawa as design director. (photo 11) •TOYOTA PRIUS (ZA-NHW20-AHEEB, ZA-NHW20-AHEGB), wyprodukowana przez Toyota Motor Corporation, zdobywa Good Design Grand Prize 2003. (zdj. 12) / TOYOTA PRIUS (ZA-NHW20-AHEEB, ZA-NHW20-AHEGB), produced by the Toyota Motor Corporation, wins Good Design Grand Prize 2003. (photo 12)

146

• Japonia Carlos Ghosn zostaje dyrektorem Nissan Motor Co., Ltd. / Carlos Ghosn made CEO of Nissan

Motor Co., Ltd. in Japan.

•Otwarcie Tate Modern w Londynie. / Tate Modern opens in London. • XXVII Igrzyska Olimpijskie w Sydney, Australia. / Games of the XXVII Olympiad held in Sydney,

Australia.

6

•11 września – atak terrorystyczny w Nowym Jorku. / September 11 – terrorist attack in New York. •Japońska marka ubraniowa UNIQLO otwiera sklep w Anglii (w Londynie). / UNIQLO store opens

in England.

•Na rynek wchodzą MacOS X oraz iTunes. / MacOS X goes on sale. iTunes released.

7

8

• Japonia Mistrzostwa Świata w piłce nożnej w Japonii i Korei. / World Cup soccer tournament held in Japan

and Korea.

9 •Wybuch wojny w Iraku. / Iraq War begins.

10

11

12

147

2004

•Muzeum Miasta Kawasaki prezentuje wystawę Japanese design today 100, zorganizowaną przez Japan Foundation. Potem ekspozycja odwiedza inne kraje. (zdj. 13) / Japanese Design Today 100, organized by the Japan Foundation, presented at Kawasaki City Museum. Travels to other venues around the world. (photo 13) •Wprowadzenie na rynek NINTENDO DS. / NINTENDO DS goes on sale. •Dwa programy telewizyjne NHK „Doremi no terebi” oraz „Nihongo de asobo” (Pobawmy się po japońsku) zdobywają Good Design Grand Prize 2004. / Two NHK television programs, “Doremi no terebi” and “Nihongo de asobo” (Let’s Play in Japanese) win Good Design Grand Prize 2004.

2005

•Boom na iPod-y oraz inne cyfrowe odtwarzacze muzyki. / iPod and other digital music players become popular. •TONERICO:INC zdobywa Design Report Award na wystawie młodych designerów „Satellite”, podczas targów w Mediolanie.

/ TONERICO:INC wins design report award place at “Satellite”, venue for young designers at Milano Salone.

first time and every autumn from this year on.

•Pierwsza edycja „100% Design Tokyo” – imprezy, która do dziś jest organizowana każdej jesieni. / “100% Design Tokyo” held for the •Inauguracja „Design Tide in Tokyo”. To kolejne święto designu, które do dziś odbywa się regularnie każdej jesieni. / “Design Tide

in Tokyo” held for the first time and every autumn from this year on.

•Japońskie firmy i młodzi projektanci zwracają się w stronę rzemiosła, wciąż żywej tradycji w całym kraju. / Japanese companies

and young designers begin to pay attention to rural craft production and traditional techniques found throughout the country.

0,2 mm. Producentem jest firma TERUMO. / Good Design Grand Prize 2005 goes to Nano Pass 33, a 33G (0.2 mm) syringe needle for injecting insulin, the smallest diameter needle ever made. Produced by TERUMO.

•Good Design Grand Prize 2005 otrzymuje Nano Pass 33, najmniejsza na świecie igła do wstrzykiwania insuliny. Jej średnica to zaledwie

2006

•Wystawa Good Design Award 1957-2006, zorganizowana z okazji 50. rocznicy ustanowienia nagrody. / Good Design Award 1957-2006, an exhibition to commemorate 50th anniversary of this award. •Na rynek wchodzi NINTENDO DS Lite. / NINTENDO DS Lite goes on sale. •„i” Mitsubishi zdobywa Good Design Grand Prize 2006. (zdj. 14) / Mitsubishi “ i” wins Good Design Grand Prize 2006. (photo 14)

2007

•Powstaje Tokyo Midtown Design Hub, miejsce skupiające instytucje działające na rzecz designu. W jego skład wchodzą JIDPO

(Japan Industrial Design Promotion Organization), JAGDA (Japan Graphic Designers Association) oraz Kyushu University Faculty of Design Tokyo Lounge. / Tokyo Midtown, a large redevelopment project covering more than 10 ha, opens in Roppongi. Tokyo Midtown Design Hub established. Includes JIDPO (Japan Industrial Design Promotion Organization), JAGDA (Japan Graphic Designers Association), and Kyushu University Faculty of Design Tokyo Lounge.

•Otwarcie 21_21 DESIGN SIGHT (miejsca promocji designu). Zaprojektował je Tadao Ando. (zdj. 15) / 21_21 DESIGN SIGHT opens. Designed by Tadao Ando. (photo 15) •Inauguracja National Art Center w Roppongi w Tokio. / The National Art Center, Tokyo opens in Roppongi. •Wyprodukowany zostaje pociąg torpeda Shinkansen N700. (zdj. 16) / Shinkansen Bullet Train N700 series produced. (photo 16) •Na rynek wjeżdża samochód hybryda LEXUS LSh Toyoty. (zdj. 17) / TOYOTA announces LEXUS LSh, a hybrid car. (photo 17) •NISSAN wypuszcza NISSANA GT-R. (zdj. 18) / NISSAN produces Nissan GT-R. (photo 18) •Pojawia się druga generacja KDDI INFOBAR. / Second generation KDDI INFOBAR goes on sale. •Produkty Eneloop universe firmy SANYO zdobywają Good Design Grand Prize 2007. (zdj. 19) / SANYO Electric’s eneloop universe products wins Good Design Grand Prize 2007. (photo 19)

2008

•Na japońskim rynku pojawia się iPhone G3. / iPhone G3 launched in Japanese market. •Maleje produkcja zwykłych aparatów fotograficznych na rzecz aparatów cyfrowych. / Film camera production down as digital cameras take over market.

148

• Japonia Japonia wysyła wojsko do Iraku. / Japan National Defense Forces deployed in Iraq. • XXVIII Igrzyska Olimpijskie w Atenach, Grecja. / Games of the XXVIII Olympiad held in Athens, Greece.

©Kawasaki City Museum

13

• Japonia EXPO 2005 w AICHI. / EXPO 2005 AICHI held in Aichi, Japan. • Japonia Rośnie popularność blogów, internet staje się coraz bardziej „osobisty”. / Blogging becomes

popular. More individuals begin to send out information on the web.

13

14

•Japońska marka ubraniowa UNIQLO otwiera sklep w Soho w Nowym Jorku. / UNIQLO opens store

in Soho, New York City.

©21_21 DESIGN SIGHT Photo: NACASA & PARTNERS Inc.

15

• Japonia Liczba japońskich internautów sięga 82 266 000, co stanowi ponad 60 procent ludności kraju.

/ Number of Japanese internet users reported at 82,266,000, more than 60 percent of the population.

store in Soho, New York City.
16

•MUJI otwiera swój pierwszy amerykański sklep w Soho w Nowym Jorku. / MUJI SOHO opens first US •Kopiowanie muzyki ze strony internetowej iTunes Store przekracza 5 miliardów. / Music downloads

in iTunes Store (www.itunes.com) surpass 5 billion.

17

• Japonia G8 Hokkaido Toyako Summit – szczyt ośmiu najbardziej uprzemysłowionych krajów świata. 18

/ G8 Hokkaido Toyako Summit held.

/ Crude oil price hits 100 dollars a barrel with severe effect on world economy.
•Apple MacBook Air. / Apple MacBook Air.

•Cena ropy naftowej wzrasta do 100 dolarów za baryłkę, co ma potężny wpływ na światową gospodarkę.

•XXIX Igrzyska Olimpijskie w Pekinie, Chiny. / XXIX Olympiad held in Beijin, China.

19

Historię japońskiego designu opracowali Masafumi Fukagawa i Noriko Kawakami / Edited by Masafumi Fukagawa and Noriko Kawakami
149

L i s t a ek sp ona t ó w na w ystaw i e / L is t of Exhibited Pr oducts
Informacje o produktach podane są w następującej kolejności: nazwa produktu (w językach polskim i angielskim*), nazwa producenta (C), projektant (D), podstawowe materiały i rozmiar (mm), rok, w którym rozpoczęto sprzedaż. (* Nazwa pojawia sie tylko raz, jeśli jest taka sama w obu językach). Product data are listed in the following order: name of product; (Polish, English *), name of manufacturing company (C), designer (D), main materials and size (mm), year product went on sale, URL. (* When the name is the same in both languages, only one will be listed).

Kategorie/Categories
Duch harmonii The Spirit of harmony str. / p. 048 Beczka na sake Fukunishiki Fukunishiki sake barrel C: Fukunishiki Co., Ltd. D: Issay Kitagawa (GRAPH) beczka/tonneau 18 litrów/liters słoma/straw 380xŅ400 beczka/tonneau 72 litry/liters słoma/straw 620xŅ580 1993 www.moshi-moshi.jp www.fukunishiki.co.jp Shiraki Tsukushi Bento [pudełka na lunch] C: Yoshinobu Shibata Enterprises Ltd. D: Yoshimasa Shibata drewno cedrowe Akita/Akita ceder 100x140x105 2003 Naczynie do gotowania ryżu „ZUTTO” IH Rice Cooker “ZUTTO” C: ZOJIRUSHI CORPORATION D: ZOJIRUSHI CORPORATION Design Studio S NP-DA10 polipropylen, żywica ABS, stal nierdzewna/polypropylene, ABS resin, stainless 180x250x330 2004 www.zojirushi.co.jp str. / p. 049 Szybkowar do gotowania indukcyjnego Induction Heating Cooker C: TOSHIBA HOME APPLIANCE CORPORATION D: Hiroko Matsumoto IHC-25PA stal nierdzewna/stainless 204x320x269 IHC-25PB ceramika/ceramic 201x294x294 IHC-25PC żelazo/iron 165x315x260 2002 Something to Touch [głośniki] C: Shioyasu Urushi Ware Company D: MILE ginkgo biloba, zelkova/ginkgo, zelkova 225x190x182 2003 www.mileproject.jp/stt Nawilżacz powietrza Ver.3 Humidifier Ver.3 C: PLUS MINUS ZERO CO., LTD.

D: Naoto Fukasawa polipropylen, poliwęglan/polypropylene, polycarbonate 155,5x305x305 2004/2007 www.plusminuszero.jp str. / p. 050 design zushi C: ALTE MEISTER GALLERY ZUSHIYA D: Shigeru Uchida (Uchida Design Inc.) Typ E-1-R palisander, stal/rosewood, steel 35xŅ200 2002 www.zushiya.com www.alte-meister.co.jp Cicha gitara Silent Guitar C: YAMAHA Corporation D: Yamaha Product Design Laboratory SLG 100S klon, mahoń, palisander /maple, mahogany, rosewood 970x355x80 SLG 120NW klon, mahoń, palisander /maple, mahogany, rosewood 965x365x80 2001 www.global.yamaha.com/products/ music/guitars.html MODUS F11 [pianino] C: YAMAHA Corporation D: Yamaha Product Design Laboratory drewno, aluminium, żelazo, plastik /wood, aluminium, iron, plastic 995x1427x400 2007 www.global. yamaha.com/products/music/digital-pianos.html str. / p. 051 HIROSHIMA [krzesło] C: MARUNI WOOD INDUSTRY INC. D: Naoto Fukasawa (NAOTO FUKASAWA DESIGN) buk/beech 765x560x530 2008 www.maruni.com Prefab Coat „Ryż” [płaszcz] Prefab Coat “Rice” C: Sanada Studio inc. D: Takehiko Sanada polietylen, ryż jako materiał wyjściowy, polipropylen/polyethylene, rice as energy resource, polypropylene 1250x800x250 2008 www.takehiko-sanada.com A-POC COTTON BAGUETTE C: MIYAKE DESIGN STUDIO D: Issey Miyake+Dai Fujiwara bawełna, nylon, poliuretan/cotton, nylon, polyurethane 2000 www.isseymiyake.com

01

Sztuka stołu Tableware

str. / p. 060 AROMA [ekspres do kawy] C: Ricordi & Sfera Co., Ltd. D: Ichiro Iwasaki (IWASAKI DESIGN STUDIO) aluminium 210xŅ82 2003 www.constrastintl.com Butelka 150 ml na sos sojowy Kikkoman Kikkoman Soy Sauce Dispenser 150ml bottle C: Kikkoman Corporation D: Kenji Ekuan (GK Graphics) szkło/glass 133x65x65 1961 Kartka „nid” nid hasioki card C: Koizumi Douguten D: Makoto Koizumi papier z recyklingu/recycled paper 90x55 1997 www.koizumi-studio.jp str. / p. 061 Etui na pałeczki Chopstick holders C: GRAPH Co., Ltd. D: Issay Kitagawa (GRAPH) papier/paper 47x156 2005 www.moshi-moshi.jp Trinacria [sztućce] C: Pandora Design D: Kazuyo Komoda (kazuyo komoda design studio) polimer styrenowy/styrene polymer 2x200x200 2004 www.pandoradesign.it www.kazuyokomoda.com Taketlery [sztućce z bambusa] Taketlery [Bamboo cutlery] C: Haruo Kai D: Takashi Ashitomi (SAAT Design Inc.) Pałeczki do jedzenia/Chopsticks palony bambus/smoked bamboo 20x243 Nóż/Knife (L) palony bambus/smoked bamboo 18x245 Nóż/Knife (S) palony bambus/smoked bamboo 13x170 Widelec/Fork (L) palony bambus/ smoked bamboo 28x245

150

Widelec/Fork (S) palony bambus/ smoked bamboo 20x168 Łyżka/Spoon (L) palony bambus/ smoked bamboo 50x243 Łyżka/Spoon (S) palony bambus/ smoked bamboo 16x120 1999 www.saat-design.com str. / p. 062 USUHARI C: SHOTOKU GLASS CO. D: Kunio Muramatsu szkło krystaliczne/crystal glass Szklanka/Tumbler LL 150x77 Szklanka/Tumbler L 135x70 Szklanka/Tumbler M 115x65 Szklanka/Tumbler S 97x54 Szklanka/Tumbler SS 80x46 Butelka na sake/Sake bottle 190x40x40 Szklanka SHIWA/SHIWA Tumbler L 135x70 SHIWA Old M 90x77 1989 www.stglass.co.jp Kielich i butelka na sake Sake cup & sake bottle C: K. MIKIMOTO & CO., LTD. HARUNA cyna/tin 35x60x60, 40x55x55 HACHISU cyna/tin 180x45x45, 45x45x45 HOYO cyna/tin 70x90x90, 30x78x78 KARAAI cyna/tin 108x53x53, 32x45,9x45,9 2005 Zastawa stołowa z recyklingu Recycled Tableware C: GREEN LIFE 21 PROJECT C: YAMAMA CHINA CO., LTD. D: Nobuo Sato, GREEN LIFE 21 PROJECT GL-SAISEI 001 RCW-01/02/03 ceramika/ceramic Ņ16.0, Ņ20.0, Ņ24.0 RCW-04/05/06 ceramika/ceramic Ņ16.0, Ņ20.0, 6.5xŅ24.0 RCW-07/08 ceramika/ceramic 5.6xŅ12.0, 6.5xŅ14.0 RCW-09/10/11/12 ceramika/ceramic H5.6, 6.8, 8.4, 3.0xŅ8.0, 7.5, 7.0, 7.5 Garnek/Pot(500cc) ceramika/ceramic H9.6xŅ11.8, 16.5 (łącznie z dzióbkiem /including spout 2000 www.gl21.org str. / p. 063

Seria VENIE VENIE Series C: NUSSHA D: Kazuhiko Tomita (TOMITADESIGN) Taca/Moontray: sakura kimono, polyester 13x360x315 Spodek/Saucer: sakura, kiku kimono, polyester 23xŅ128 Porcelanowa filiżanka/ Porcelain cup: white 60xŅ70 2006 www.nussha.com Filiżanka Tag Tag Cup C: h concept D: Kanae Tsukamoto (Kanaé Design Labo) porcelana, silikon, guma/porcelain, silicone, rubber 85x100 2004 www.h-concept.jp Butelka typu G na sos sojowy G-type Soy Sauce Bottle C: HAKUSAN PORCELAIN CO., LTD. D: Masahiro Mori S Blanc/S biała porcelana/white porcelain 72x56x77 L Blanc/L biała porcelana/white porcelain 90x68x95 1958 str. / p. 064 Płytka miska na ryż Shallow Rice Bowl C: HAKUSAN PORCELAIN CO., LTD. D: Masahiro Mori porcelana/porcelain 53x150x150 1992 Zestaw z białej porcelany – dzbanek i filiżanka White Porcelain Teapot & Teacup C: Ueda Toseki (Takahama Yaki) D: Sori Yanagi Dzbanek/Teapot porcelana/porcelain 194x165x131 Filiżanka/Teacup porcelana/porcelain 68x80x80 1956/1999 Kosz „SOLARIS” Basket “SOLARIS” C: Lampas Inc., Kai House D: Yuki Tanaka (ISSUN, architecture+design studio) drewno cedrowe Akita, poliwęglan/Akita cedar, polycarbonate 250x250x250 2007 www.kaihouse.jp

str. / p. 065 TAKE TEA [dzbanek i filiżanka] C: K. MIKIMOTO & CO., LTD. Dzbanek/Teapot bambus, porcelana /bamboo, porcelain 100x180x115 Filiżanka i spodek/Cup&Saucer bambus, porcelana/bamboo, porcelain 79xŅ63 15xŅ120 2007 Tarka Daikon Daikon Grater C: OXO International D: Shunji Yamanaka (LEADING EDGE DESIGN) poliacetal, żywica ABS, santopren/ polyacetal, ABS resin, santoprene 50x130x200 2006 www.oxo.com MAŁY PIEKARZ „BOYA” LITTLE BAKER “BOYA” C: Lampas Inc., Kai House D: Hiroshi Kajimoto (Kajimoto Design) żywica ABS/ABS resin 460x192x192 2006 www.kaihouse.jp str. / p. 066 Czajnik żeliwny „MARU” Nanbu Cast-iron ware “MARU” C: ROJI ASSOCIATES CO., LTD. D: Hisao Iwashimizu żelazo/iron 155xŅ145 2000 Z200 – butelka na mleko 200 ml, 50% lżejsza 50% Weight Reduced 200ml Milk Bottle Z200 C: Toyo Glass Co., Ltd. D: Hitomi Abe szkło/glass 124xŅ56.6 2001 www.toyo-glass.co.jp enn Urushi “kwiaty jesieni” [koszyk] enn Urushi “autumn flowers” C: Kitchen Planning Co., Ltd. D: Hitomi Sago (Hitomi Sago Design Office) czerwony koszyk/basket Red żelazo, lakier FD/iron, FD lacquer 96x260x260 czerwony talerz/Serving plate Red (M) żelazo, lakier FD/iron, FD lacquer 10x295x295 2007 www.enn-tsubame.jp str. / p. 067 HANDS C: Ceramic Japan Inc. D: Yumi Masuko (TONERICO:INC.) S ceramika/ceramic 60x130x110

151

M ceramika/ceramic 80x180x165 L ceramika/ceramic 90x210x190 2003 www.tonerico-inc.com Akcesoria łazienkowe Bathware

02

str. / p. 072 Yuoke, Katate-Yuoke [Wiaderka/Buckets] C: MITATE D: Yoshio Hikage (bednarz/Cooper, Nichidaru, inc.), Koichi Sato (lakiernik artysta/Lacquer craftsman, Urushi craft) Małe wiadro na gorącą wodę /Small bucket for hot water (pokryte warstwą lakieru/coat of lacquer applied and excess wiped off) drewno cedrowe Akita/Akita ceder 120xŅ225 Małe wiadro na gorącą wodę /Small bucket for hot water (drewno pokryte transparentnym lakierem /wood sealed with transparent lacquer) drewno cedrowe Akita/Akita ceder 120xŅ225 Chochla na gorącą wodę/Hot water dipper (drewno pokryte transparentnym lakierem/wood sealed with transparent lacquer) drewno cedrowe Akita/Akita ceder 120xŅ150 2004 Mydelniczka Crinkle Crinkle Soap Dish C: Product M D: Makoto Komatsu porcelana/porcelain 60x140x100 2004 Mydło TAMANOHADA TAMANOHADA SOAP C, D: TAMANOHADA SOAP CO., LTD. soda, kernelate, woda/sodium palmate, sodium, kernelate, water 60x60x60 2004 www.tamanohada.co.jp str. / p. 073 Hinokino-hakimono [klapki] C: Mizutori Industry Co., Ltd. D: Kodue Hibino KB-06 drewno cyprysowe Shizuoka, skóra/Shizuoka cypress, leather 25x90x240 2006 www.mizutori.co.jp System łazienkowy „i-U” System Bathroom “i-U” C: Panasonic Electric Works Bathroom & Life Co., Ltd.

D: Naoto Fukasawa (NAOTO FUKASAWA DESIGN), Masazumi Watanabe (Panasonic Electric Works Co., Ltd.) Wanna: sztuczny marmur, ściana: stal, podłoga: FRP, żółte drewno cedrowe /Bathtub: polyester artificial marble, wall: steel, floor: FRP, yellow cedar 2100x1600x1600/2050 2006 panasonic.jp/sumai/bathroom/i-u/ Wanna, stołek, parawan-wieszak na ręczniki Bathtub, chest, partition+ towel hunger C: MADE IN JAPAN PROJECT CO., LTD D: Kodue Hibino Wanna/Bathtub cyprys Sawara/Sawara cypress 670x1300x1000 Stołek/Chest (Bath-chair) cyprys Sawara/Sawara cypress 300x300x300 Parawan-wieszak na ręczniki/Partition + towel hunger drewno cedrowe, taśma akrylowa/ ceder, acrylic tape 1700x700x700 2007 str. / p. 074 HIBINOKODUE+MARUEI TOWEL C: MARUEI TOWEL CO., LTD. D: Kodue Hibino Szlafrok/Bath-robe bawełna/cotton 1050x540 Ręcznik do kąpieli/Bath-towel bawełna/cotton 140x70 Ręcznik do twarzy/Face-towel bawełna/cotton 90x38 2007 www.maruei-towel.com Sprzęt elektroniczny Consumer Electronics

Liniowy rejestrator dźwięku PCM-D1 Linear PCM Recorder PCM-D1 C: Sony Corporation D: Hiroki Oka tytan, mosiądz, stal nierdzewna, papier washi, etc./titanium, brass, stainless steel, Japanese paper, etc. 1930x720x327 2005 www.sony.net/design str. / p. 077 Violyre C: YAMAHA Corporation D: Yamaha Product Design Laboratory SH30NR świerk, mahoń/spruce, mahogany 73x740x122 SH30NW świerk, mahoń/spruce, mahogany 73x740x122 2002 www.yamaha.co.jp/product/ violyre/index.html HAND ROLL PIANO C: YAMANOCREATES CO., LTD. 61K II guma silikonowa, żywica ABS/ silicon rubber, ABS resin 30x980x220 2004 Seria ECLIPSE TD [głośniki] ECLIPSE TD Series C: FUJITSU TEN LIMITED D: Katsuhiko Taira (SECOND INDUSTRIAL DESIGN LIMITED COMPANY) 512 BMC/bulk molding compound 372x286x364 A502 aluminium 195x184x167 (główna część/body), 97x215x187 (zasilacz /power supply unit) 2001 www.eclipse-td.com str. / p.078 Elektryczny piekarnik na parę HEALSIO Electric Superheated Steam Oven HEALSIO C: SHARP CORPORATION D: Osamu Kawata, Hiroshi Mizuno AX-HC II żywica ABS, stal/ABS resin, stainless steel 385x520x465 2005 www.sharp.co.jp/products/kitchen /w_oven/prod01 Mini Chimney am [nawilżacz] C: IDEA International Co., Ltd. D: Takeshi Ishiguro żywica ABS/ABS resin 513x63x63 2008 www.idea-in.com

03

str. / p.076 TENORI-ON C: YAMAHA Corporation D: Toshio Iwai magnes, żywica ABS /magnesium, ABS plastic 32x205x205 2007 www.global.yamaha.com/tenori-on/ Słuchawki do uszu Ear-fit Headphone C: Audio-Technica Corporation D: Satoshi Saito (YONENOI DESIGN LTD.) ATH-EM9D aluminium 37 2003 www.audio-technica.co.jp

152

Telewizor LCD AQUOS AQUOS LCD TV C: SHARP CORPORATION D: Toshiyuki Kita (I.D.K Design Laboratory Ltd.) LC-37XJ1-B poliwęglan, żywica ABS/ polycarbonate, ABS resin 634x915x38.5 2008 www.sharp.co.jp/aquos/series/x/ str. / p. 079 Pralko-suszarka z bębnem umieszczonym pod kątem Tilted-drum type washer dryer C, D: Panasonic Corporation NA-V920L stal, żywica (ABS, PP)/steel, resin (ABS, PP) 1020x640x700 2007 Technologie cyfrowe Digital Technology

stainless 51.9x94.7x22 2008 panasonic.net/pavc/lumix

GR DIGITAL II [aparat cyfrowy] C, D: Ricoh Company, Ltd. stop magnezu, odlew ciśnieniowy/ magnesium die-casting alloy 58x107x25 2007 www.ricoh.co.jp/dc/gr/digital2/ str. / p. 086 DIGITAL IXUS 70 C: Canon Inc. D: Hisakazu Shimizu stal nierdzewna/stainless steel 53.5x85.9x19.4 2007 cweb.canon.jp/camera/ixyd/10/ ADVANCED W-ZERO3[es] C: SHARP CORPORATION, WILLCOM. Inc. D: Daijiro Tokunaga (SHARP CORPORATION) WS011SH(B) żywica ABS/ABS resin 135x50x179 2007 www.willcom-inc. com/ja/lineup/ws/011sh/ Softbank 823SH THE PREMIUM TEXTURE (JAPAN TEXTURE URUSHI) C: SHARP Corp., SOFTBANK BB Corp., SOFTBANK MOBILE Corp. 823SH aluminium,żywica ABS, laka/aluminium, ABS resin, Japanese lacquer 101.5x49x15 2008 mb.softbank/mb/ special/japan_texture str. / p. 087 Softbank 920SH AQUOS MOBILE PHONE C: SHARP CORPORATION SOFTBANK MOBILE Corp. D: Hiroshi Ishikawa (SHARP CORPORATION) 920SH aluminum, żywica ABS/ aluminium, ABS resin 110.6x50x18 2007 mb.softbank/mb/product/3G /920sh EXILIM mobile W53CA C: CASIO COMPUTER CO., LTD., KDDI CORPORATION D: CASIO COMPUTER CO., LTD. 103x50x189 2007 www.casio.co.jp/ release/2007/W52_ca_w53ca.html

Walkman® Phone W42S C: Sony Ericsson Mobile Communications Japan, Inc, KDDI CORPORATION D: Sony Ericsson Creative Design Center 106x49x24 2006 www.SonyEricsson.co.jp

str. / p. 088 FOMATM N705iĶ C: NTT Docomo Inc., NEC Corporation D: NEC Corporation stal nierdzewna, żywica ABS/stainless steel, ABS resin 105x49x9.8 2008 www.nttdocomo.co.jp/product/foma/ 705i/n705imu/

04

str. / p. 084 eneloop C: SANYO Electric Co., Ltd. D: Kazuhisa Mizuta, Toshio Hara, etc. Bateria/Cell żelazo, nikiel, etc./iron, nickel, etc. 50.4xŅ14.35 (rozmiar AA/size AA) 44.5xŅ10.5 (rozmiar AAA/size AAA) Ładowarka/Charger żywica ABS, etc./ ABS resin, etc. 110x70x29 2005 www.sanyo.co.jp/eneloop TOUGHBOOK C, D: Panasonic Corporation CF-19 stop magnezu/magnesium alloy 49x271x216 2006 panasonic.net/toughbook Kamera wideo High Definition High Definition Video Camera C, D: Panasonic Corporation HDC-SD9 aluminium, żywica ABS/ aluminium, ABS plastic 67x65x126 2008 panasonic.net/pavc/camcorder str. / p. 085 FinePix BIGJOB [aparat cyfrowy] C, D: FUJI FILM Corporation HD-3W żywica, szkło, guma/plastic, glass, rubber 80.5x128.3x45 2007 www.fujifilm.co.jp Aparat cyfrowy LUMIX Digital Camera LUMIX C: Panasonic Corporation D: Makoto Nakamura DMC-FX35 aluminium, stal nierdzewna/aluminium,

W52CA C: CASIO COMPUTER CO., LTD. KDDI CORPORATION D: CASIO COMPUTER CO., LTD. 104x49x21 2007 www.casio.co.jp/ release/2007/W52 ca_w53ca.html

MEDIA SKIN C: KDDI CORPORATION D: Tokujin Yoshioka (Tokujin Yoshioka Design) żywica/plastic 110x50x13.1 2007 www.au.kddi.com/english/au_design_ project str. / p. 089 INFOBAR C: KDDI CORPORATION D: Naoto Fukasawa (NAOTO FUKASAWA DESIGN) INFOBAR żywica/plastic 138x42x11 INFOBAR 2 żywica/plastic 138x47x15.5 2003/2007 www.au.kddi.com/english/ au_design_project Zabawki Play Products

05

str. / p. 092 Omnibot17Ķ i-SOBOT C: TOMY Company, Ltd. D: Fumiaki Sonoda (Deputy Manager, Seeds Product Development Group) żywica ABS, poliwęglan/ABS resin, polycarbonate 165x100x67 2007 www.isobotrobot.com

153

PINO C: ZMP INC. D: Tatsuya Matsui (Flower Robotics, Inc.) żywica ABS/ABS resin 700 (wys./height) 2001 www.zmp.co.jp PIPEROID C: Koto Co., Ltd. D: Takashi Tsunoda Muscle Jaw papier/paper 130x130 Bowwow John papier/paper 100x100 Mewmew Mike papier/paper 80x80 2006 www.koto.co.jp www.piperoid.jp str. / p. 093 TOYPOGRAPHY C: KOKUYO S&T Co., LTD. D: Dainippon Type Organization drewno naturalne/natural wood 43x395x200 2007 www.kokyo-st.co.jp Słoń Kumiki Elephant Kumiki C: YAMANAKA KUMIKI WORKS D: Hirokichi Yamanaka japońskie drzewo ogórkowe/Japanese cucumber tree 95x95x137 1931 Nosidełko dla niemowląt First Baby Soft Carrier First C: Combi Corporation D: Combi Corporation., NIDO Industrial Design Office SK-V poliester, polipropylen, etc/ polyester, polipropylene, etc 290x400x130 (wymiary torby/size of box) 2006 www.combi.co.jp str. / p. 094 Park MOERENUMA MOERENUMA PARK C: Sapporo City D: Isamu Noguchi ok. 188ha/Approximately 1,888,000 m2 2005 www.sapporo-park.or.jp/moere Mamagoto Set [Zestaw do zabawy w dom/Play house set] C: Koide Tokyo Ltd. D: Michio Meguro M59 mamagoto-set2 buk/beech 125x395x335 (wymiary pudełka/size of box) 1980

06

Artykuły biurowe Stationery

str. / p. 096 Pinezki „SOFT PIN” Pushpin “SOFT PIN” C: KOKUYO S&T Co., Ltd. D: Shigekazu Tanaka, Chikara Otagaki PS, plastomer/PS, elastomer 21x15x9 2000 www.kokuyo-st.co.jp name-off C: inf.DESIGN D: Mika Watanabe żywica ABS, elastomer, ZnDC/ABS resin, elastomer, ZnDC 34x134x24 2004 www.infdesign.jp Animal rubber band [gumki recepturki] C: h concept D: passkey design ZOO/PET/DINO silicone 238x106 (opakowanie/package) 2002/2004/2007 www.h-concept.jp str. / p. 097 Notes Dressco Dressco Notebook C: Takeo Company Limited D: TAKEOPAPER PRODUCTS L papier/paper 214x127x7 S papier/paper 153x108x9 2006 Notes Campus „paracuruno” Campus Notebook “paracuruno” C: KOKUYO S&T Co., Ltd. D: Toshiki Kimura, KOKUYO S&T Co., Ltd. B5 papier/paper 252x179x9 A5 papier/paper 210x148x9 2005 www.kokuyo-st.co.jp Seria notesów „Tęcza” Rainbow note series C, D: misuzudo bindery B7 Notebook (Rainbow) papier (NT Rasha)/western paper (NT Rasha) 132x100x41 Rainbow Card-stand papier (NT Rasha)/western paper (NT Rasha) 45x33x20 Rainbow Block-memo pad papier/western paper 70x70x68 2000 www.misuzudo-b.com

str. / p. 098 Inkan Case [Pudełko na pieczątkę] C: Craft & Design Tanno D: Norio Tanno dąb, orzech włoski/oak, walnut 80x53x20 1987 Etui na wizytówki URUSHI URUSHI Namecard holder C: Wajima KirimotoŠKirimoto wooden craft factory D: Taiichi Kirimoto hiba arborvitae, lakier/hiba arborvitae, lacquer 11x63x98 2003 www.kirimoto.net Akcesoria biurowe Suruga-isho Stationery by Suruga-isho C: Suruga-isho D: Kazuyoshi Mochizuki Podzielnik/Partition dąb, aluminium/ oak, aluminium 87x440x50 Piórnik/Pen case dąb/oak 25x305x90 Przecinacz taśmy/Tape cutter dąb/oak 80x210x40 Szufladka/Tray box dąb/oak 150x273x142 Pudełko/POM dąb/oak 292x292x292 1980 www.suruga-isho.com Artykuły dla domu Miscellaneous Houseware

07

str. / p. 104 SPLASH [Stojak na parasole] C: h concept D: Yasuhiro Asano (Asano Design Studio) guma syntetyczna/synthetic rubber 97x157x142 2003 www.h-concept.jp AQUARIUM #003 [Łyżka do butów] C: Takenaka metal works D: Shinichi Sumikawa (Sumikawa Design) aluminium 330x32x25 2003 www.take.co.jp/art/design/design01 KAZAN [Dozownik na chusteczki] C: h concept D: nendo mosiądz/brass 40xŅ67 2004 www.h-concept.jp

154

str. / p. 105 trash pot [Kubeł na śmieci] C: TAMU Co., ltd. D: DRILL DESIGN papier/paper 290xŅ200 2004 Bambusowy kalendarz na biurko Bamboo binding desktop calendar C: KAKURA D: Yukari Ishihara Rok/Year 2009 bambus, ceramika, papier „cebulowy”, sznurek do latawca /bamboo, ceramic, onion paper, kite string 280x150 1999 www.kakura.ne.jp www.kakura.in Kake Hoki [Miotła do zawieszania /Hanging Broom] C: Shirokiya D: Masanori Oji Kake-busho-hoki sorgho, rattan/ sorghum vulgare, rattan 780x200x40 Kake-choho-hoki sorgho, rattan/ sorghum vulgare, rattan 1130x250x40 2006/2007 www.o-ji.jp www.edohouki.com str. / p. 106 Ribbon Project C: Inoue Ribbon Industry Co., Ltd. D: Nana Kikuchi, Rieko Miyata Slow-fast (serwetki/placemat) polyester 400x300 Slow-fast (podkładka pod szklankę/ coaster) polyester 110x110 Uzu-bowl nylonowa taśma/nylon ribbon 100xŅ250 2003 www.ribbonproject.net kehai [Zegar] C: Lemnos Inc. D: Makoto Koizumi aluminium Ņ130x55 2004 to:ca [Zegar] C: IDEA International Co., Ltd. D: Kouji Iwasaki type 1 drewno/wood 115x205x45 2004 www.idea-in.com str. / p. 107 Crinkle Super Bag [Wazon] C: Product M D: Makoto Komatsu KNS-2 porcelana/porcelain 240x172x83 KNS-3 porcelana/porcelain 170x120x65

1997 porcelana/porcelain 220x150x150 COM porcelana/porcelain 145x100x65 1979/1981/1997 Hope Forever Blossoming [Wazon] C: D-BROS project, Draft Co., Ltd. D: Ryosuke Uehara, Yoshie Watanabe (D-BROS) poliester, polimide, polietylen/polyester, polymide, polyethylene 268x148 2003 www.d-bros.jp STILL GREEN [Wazon] C: Ceramic Japan Inc. D: Yuko Tokuda (ROCK, PAPER, SCISSORS) ceramika, porcelana/ceramic, porcelain 250x140x70 2005 www.r-p-s.jp str. / p. 108 BITOWA: Vase [Pudełka na kwiaty] C: TEAM BITOWA D: Kanae Tsukamoto (Kanaé Design Labo) drewno/wood 103x600x120 2006 www.aizu-cci.or.jp/BITOWA/ Ubrania i dodatki Apparel and Accessories

AABT001/003/007/009 koperta z mosiądzu pokrytego palladium/ palladium plated brass case 7.5 (grubość/thickness) 2006 www.alba.jp str. / p. 111 G-SHOCK Dawn Black [Zegarek] C, D: CASIO COMPUTER CO., LTD. GW-9025A żywica/resin 52x49.6x17.7 2007 www.casio.co.jp/release/2007/g-shock_25th_anniversary.html ORITENUGUI C: DRILL DESIGN Co., Ltd., SomenoAnbou Co., Ltd. D: DRILL DESIGN bawełna/cotton 350x900 2007 One piece slippers [Kapcie] C: naoca D: Naoko Hirota (HIROTA DESIGN STUDIO) L EVA, skóra, filc/EVA, leather, felt 50x125x300 M EVA, skóra, filc/EVA, leather, felt 50x110x270 2004 www.hirotadesign.com str. / p. 112 SC-5B [Kask] C: MIDORI ELECTRIC MANUFACTURING CO., LTD., MIDORI ANZEN CO., LTD. D: Satoru Baba, Shinya Yamazaki (Crew inc.) żywica ABS, PE, poliester/ABS, PE, poliester fiber 156x208x270 1996 www.midori-anzen.co.jp Kask do gry w baseball Batting helmet for baseball C: ZETT Corporation D: Kenichi Tokieda żywica ABS, polistyren/ABS resin, expanded polystyrene 214x192x295 2004 zett.jp NEW NIPPON WORKING GLOVE [Rękawice] C: CACTUS DESIGN INC. D: Masao Kurozumi polyester 170 (rozmiar dłoni/palm size) 2005 cd-graphica.com

08

str. / p. 110 OVO [Zegarek] C: Seiko Instruments Inc. D: Shunji Yamanaka (LEADING EDGE DESIGN) SILAR 001 stal nierdzewna/stainless 12xŅ34x55 SILAR 002 stal nierdzewna/stainless 12xŅ34x55 SILAR 003 stal nierdzewna/stainless 12xŅ34x55 2007 www.isseymiyake-watch.com TO [Zegarek] C: Seiko Instruments Inc. D: Tokujin Yoshioka (Tokujin Yoshioka Design) SILAN 001 stal nierdzewna/stainless 8.2xŅ38 SILAN 004 stal nierdzewna/stainless 8.2xŅ38 2005 www.isseymiyake-watch.com Kolekcja RIKI WATANABE „Seria tradycyjnych japońskich kolorów” [Zegarki] RIKI WATANABE COLLECTION “Japanese traditional colour series” C: SEIKO WATCH CORPORATION D: Riki Watanabe

155

str. / p. 113 Butterfly hat C: seto D: Keita & Naoyo Seto bawełna/cotton S 530/L 590 (rozmiar głowy/head’s measurement) 2006 www.setodesign.jp Kostium kąpielowy flyingfish flyingfish Swimsuit C: GOLDWIN Inc. (Materiały/Materials) TORAY INDUSTRIES, INC. D: GOLDWIN inc. SD48A11 (kobieta/woman) SD78C10 (mężczyzna/man) flying fish (poliester/polyester fiber) 2007 Torby i opakowania Wraps and Bags

ARCHITEXTURE [Opakowania] C: MINOBE INC. D: Hiroshi Naito, Kazuyo Sejima, Takaharu+Yui Tezuka, Jun Aoki, Kengo Kuma bawełna, poliester/cotton, polyester 900x900 2006 minobe-inc.jp tu-tu r.t.d. C: SUNTORY FLOWERS Limited D: ROCK, PAPER, SCISSORS odlew, PET/mould, PET 410x80x80 2008 www.moondust.co.jp/rtd www.r-p-s.jp str. / p. 120 qiora [Opakowania kosmetyków] C: SHISEIDO Co., Ltd. D: Aoshi Kudo, Keiko Hirano (Communication Design Laboratory) szkło, żywica, kenaf/glass, resin, kenaf Clear Lotion DH-EA 133xŅ 50.0 Synchro Serum DH-EA 167xŅ40.0 Toning Lotion 134xŅ51.0 Slow Down Massage 49xŅ72.0 1998 www.cdlab.jp YAOKI [Butelka] C: Renaissance Project Co., Ltd., Okubo Sake Brewing Co., Ltd. D: Takeo Ito (Dentsu Kyushu Inc.) porcelana/porcelain 200xŅ120 2007 www.renaissance-project.jp Opakowania dla HIGASHIYA Package design for HIGASHIYA C: SIMPLICITY Co., Ltd. D: Shinichiro Ogata Pudełko z rośliny Paulownia/Paulownia box (małe/small) 58x103x280 Na czipsy warzywne/For vegetable chips 42x87x268 Dwupoziomowe pudełko/Two-level stacked box papier/paper 78x80x90 Opakowanie na monaka (nadzienie z fasoli, do przekładania wafli o smaku ryżu), w tradycyjnym papierze /for monaka (azuki bean filling between rice-flour wafers), with traditional wrapping paper papier/paper 36x85x220 Opakowanie na mamegashi (fasola lub orzechy polane słodką masą), w tradycyjnym papierze/For mamegashi (candy-coated beans or nuts), with traditional wrapping paper papier/paper 34x68x175 2003 www.simplicity.co.jp www.higashiya.com

str. / p. 121 Origata Hanshi 1/2 C, D: Origata Design Institute japoński papier Mino/Mino-washi Japanese paper 343x243 2002 origata.com Pojazdy Transportation

10

str. / p.124 i C: Mitsubishi Motors Corporation D: Masamichi Takeya/Chief designer stal, żywica syntetyczna, etc./steel, synthetic resin, etc. 1600x1475x3395 2006 www.mistubishi-motors.co.jp LS460 C: TOYOTA MOTOR CORPORATION D: LEXUS Design Division stal, żywica syntetyczna, etc./steel, synthetic resin, etc 1465x1875x5030 2006 lexus.jp PRIUS C: TOYOTA MOTOR CORPORATION D: Toyota Design Division stal, żywica syntetyczna, etc./steel, synthetic resin, etc. 1490x1725x4445 2003 toyota.jp str. / p. 125 Copen C: DAIHATSU MOTOR CO., LTD. D: Yoshihiro Yamamoto stal, aluminium, żywica syntetyczna, szkło, etc./steel, aluminium, synthetic resin, glass, etc. 1245x1475x3395 2002 www.daihatsu.com/catalogue/copen NISSAN GT-R C: NISSAN MOTOR CO., LTD. D: NISSAN DESIGN CENTER stal, etc./steel, etc. 1370x1895x4655 2007 www.gtrnissan.com Seria Shinkansen N700 [Pociąg] Shinkansen Series N700 C: Central Japan Railway Company (JR Central) D: Central Japan Railway Company, West Japan Railway Company aluminium 3600x3360x27350 2007 n700.jp

09

str. / p. 118 Kaminari Bag C: Think the Earth Project D: OIDEYO HOUSE torebki po ryżu, chlorek winylu, polipropylen/rice bag, vinyl chloride, polypropylene 320x490x100 2007 www.thinktheearth.net/jp/kaminari bag-kaku-shou [Mała walizka] C: Ecoasu Umajimura Co., Ltd. D: Takumi Shimamura (Qurz Inc.) cedr japoński, płótno (bawełna/nylon), skóra/Japanese cedar, canvas (cotton or nylon), leather 170x240x75 2004 www.monacca.com Torba bambusowa/Bamboo Bag C, D: Kazuyuki Kubo bambus, rattan/bamboo, rattan L 240x350x70 S 180x250x70 2003 www.geocities.jp/iccouikkou str. / p. 119 Y-bag C: Kazuhito Ishida design studio D: Kazuhito Ishida PVC 190x400x80 (kwadrat/square) 260x450x20 (płaska/flat) 2007 www.kazuhitoishida.com

156

str. / p. 126 CI design dla STAR FLYER CI design for STAR FLYER C: STAR FLYER INC. D: Flower Robotics, Inc. (Tatsuya Matsui, Motoi Nakamikawa, Kanako Homan, Hiroyuki Hoshino, Naohiko Sumimoto) 2006 SUPER CUB 50 [Motorower] C, D: Honda Motor Co., Ltd. stal, etc./steel, etc. 1010x660x1800 1958 www.honda.co.jp Ken Chujo [Rower] C: Interdesign ARENCE D: Ken-n Chujo TYPE-B molibden chromu/chrome molybdenum 870x490x1680 2004 www.arence.co.jp Meble Furniture

obi C: SACHIO HIHARA JAPAN D: Sachio Hihara (SOUZOU-ISHO: Hihara Industrial Design office) FRP + włókno węglowe/FRP + carbon fiber 515/310x1900x515 2004 www.sachio.jp coro-hako C: Sendai-Kagu Co., Ltd. D: Katsushi Nagumo (NAGUMO DESIGN) bubinga, stal nierdzewna/bubinga, stainless 460x1960x470 1994 www.nagumo-design.com str. / p. 130 FEB DESK C: SAKURA SEISAKUSHO Inc. D: Yoshifumi Nakamura (Lemming House) paulownia, czarny orzech włoski/ paulownia, black walnut 310x1050x420 2000 www.sakurashop.co.jp www.6jo.co.jp TATAM C: kobo M and M D: Junzo Yoshimura, Yoshifumi Nakamura (Lemming House) , Yoshimasa Maruya (Kobo M and M) świerk Douglas, dąb/douglasfir, oak 700x575x560 1990 www.kobo-mandm.com New BAMBINI + baby set [Krzesło wielofunkcyjne] C: SDI Inc. D: Toshimitsu Sasaki klon, sklejka/maple, birch plywood 780x460x510 2005 www.sdii.jp str. / p. 131 CFS Low Stool C: Metropolitan Gallery Inc. D: Riki Watanabe tektura/cardboard 330x330x330 1960 www.metropolitan.co.jp Stołek Butterfly / Butterfly stool C: Tendo Co., Ltd. D: Sori Yanagi sklejka/plywood 387/340x425x310 1956 www.tendo-mokko.co.jp cryptomeria japonica [Stołek] C: suginoki craft D: Hiroshi Seki (SEKI DESIGN STUDIO)

stcj-03 japoński cedr/Japanese cedar 450x405x405 2006 www.sekidesignstudio.jp Oświetlenie Lighting Fixtures

12

str. / p. 136 hono C: SILVER SEIKO LTD. D: Chiaki Murata (hers experimental design laboratory inc.) akryl/acrylic fiber 170x16x16 2005 www.silver-reed.jp/category5 Lampa przenośna Portable light C: Ryohin Keikaku Co., Ltd. poliwęglan/polycarbonate 315x125x80 2003 Tear Drop C: Yamagiwa Corporation D: Tokujin Yoshioka (Tokujin Yoshioka Design) szkło, aluminium, etc./solid glass, aluminium, etc. 138xŅ145 2008 www.yamagiwa.co.jp str. / p. 137 CARTA Ryouma C: image lab TECST inc. D: Toshio Kato Ryouma_04YRF-0802 papier washi / Japanese paper 1030xŅ600 2004 www.carta.co.jp AKARI 1AT C: OZEKI & Co., Ltd. D: Isamu Noguchi papier washi, stal/Japanese paper, steel 430xŅ260 1952 Wappa Lamp Kazaguruma C, D: Toshiyuki Tani (podłogowa/Floor) cedr Akita/Akita cedar 1700x500x300 2003 www.modern-t.com str. / p. 138 BUNACOLAMP C, D: BUNACO CO., LTD. BL-T016 buk/beech 330xŅ317 2003 bunaco.jp

11

str. / p. 128 KAN C: Tendo Co., Ltd. D: Hisanobu Tsujimura (TDO + moonbalance) KAN T-3187 sklejka/plywood 350/115x550x628 Table T-2078N sklejka/plywood 400x650x450 2006 www.tendo-mokko.co.jp floorŠist KO-DAI C: Nissin Furniture Crafters Co., Ltd. D: Makoto Koizumi orzech włoski, sklejka/walnut, plywood 350/210xŅ900 2004 www.nissin-mokkou.co.jp TANGO C: HORIZUMI MOKKOJO D: Hisae Igarashi (IGARASHI DESIGN STUDIO) klon/maple 1000x1200x450 1997 www.igarashidesign.jp str. / p. 129 POD C: IDEE CO., LTD. D: Kaname Okajima rattan/rattan 200/100xŅ900 2001 www.idee.co.jp

157

Little Woods C: MAXRAY INC. D: Tomoko Azumi papier, stal, etc./paper, steel, etc. 230x250x160 2008 www.maxray.co.jp MEMENTO C: IXC. EDITION D: Hiroshi Yoneya, Yumi Masuko (TONERICO:INC.) stal/steel L 700x275x275 S 500x275x275 2006 www.ixc.jp str. / p. 139 Abażur KOTORI KOTORI Lampshade C: HIYOSHIYA Co., Ltd. D: Hiroshi Nagane (TOKYO DESIGN PARTY) bambus, papier washi, drewno, etc./ bamboo, Japanese paper, wood, etc. 1370xŅ388 2006 www.wagasa.com HASHIRA C: DCS CORP. D: Kazuteru Murasawa (MURASAWADESIGN) biały dąb/white oak 1600x250x250 2005 www.dcs-corp.com

Markery Pencle z magnesem Pencle Board Marker W magnet C: SUNNY CO., LTD., (Aimants/Magnets) Designphil Inc. D: So Noguchi (Y S DESIGN inc.) polipropylen/polypropylene 124xŅ15 2007 www.sunny-co.com Animal rubber band Kategoria Artykuły biurowe, str. 096 Vide category Stationery, p. 096 Opakowania wielokrotnego użytku „OKURIN” Reusable package “OKURIN” C: innocence inc. D: Fumihiko Maki, Yoko Inuyama, Yoshimi Shimizu, Akane Yamarin S bawełna/cotton 120x90x90 M bawełna/cotton 160x150x150 L bawełna/cotton 240x190x190 2006 www.innocence.co.jp Stemple z twarzami faces stamp C: Shachihata Inc. D: Mamoru Fukui, Yuta Fuki, Daimon Kanno (design office A4) silicone 45xŅ25 2007 www.shachihata.co.jp str. / p. 080 Niepowtarzalny Crafted Stołek Butterfly / Butterfly stool Kategoria Meble, str. 131 Vide category Furniture, p. 131 CFS Low [Stołek/Stool] Kategoria Meble, str. 131 Vide category Furniture, p. 131 Torba bambusowa / Bamboo Bag Kategoria Torby i opakowania, str. 118 Vide category Wraps and bags, p. 118 AKARI 1AT Kategoria Oświetlenie, str. 137 Vide category Lighting Fixtures, p. 137 Origata Hanshi 1/2 Kategoria Torby i opakowania, str. 121 Vide category Wraps and bags, p. 121

CARTA Ryouma Kategoria Oświetlenie, str.137 Vide category Lighting Fixtures, p.137 POD Kategoria Meble, str. 129 Vide category Furniture, p. 129 Taketlery [Bambusowe sztućce/Bamboo cutlery] Kategoria Sztuka stołu, str. 061 Vide category Tableware, p. 061 Naczynie lakierowane „Joboji” Lacquer ware “Joboji” C: Urumi Kogei Co., Ltd. D: Yoshiharu Katsumata japoński kasztanowiec/Japanese horse-chestnut 83x126x168 1976 Naczynie ceramiczne pokryte błękitną glazurą Blue Dish with Iron Glaze on Rim C: Shussai Kiln ceramika/ceramic Ņ430 1988 KIRIKO*KILIKO C: KIRIKO*KILIKO D: Junko Yoshida szkliwo/coated glass Filiżanka na sake/Sake cup: Matsuba 40xŅ55 V szklanka/tumbler: Futaba 110xŅ70 Miska/Bowl: Clover 65xŅ122 Małe naczynie/Small dish: Oval 40xŅ79 www.metropolitan.co.jp Czajnik żeliwny „MARU” Nanbu Cast-iron ware “MARU” Kategoria Sztuka stołu, str. 066 Vide category Tableware, p. 066 Crinkle Super Bag Kategoria Artykuły dla domu, str. 107 Vide category Miscellaneous Houseware, p. 107

Słowa klucze/Keywords str. / p. 070 Uroczy Cute Copen Kategoria Pojazdy, str. 125 Vide category Transportation, p. 125 Mały piekarz „BOYA” LITTLE BAKER “BOYA” Kategoria Sztuka stołu, str. 065 Vide category Tableware, p. 065 newneu. Monolith Line C: Corroche Co., Ltd. D: Shinsuke Washizawa taśma velcro/hook-and-loop fastener 430x280x120 2007 www.newneu.jp

158

Owalna miska „Thin” Oval bowl “Thin” C, D: Ryuji Mitani lipa/linden tree 300x470x100 2008 www.mitaniryuji.com str. / p. 102 Finezyjny Fine-Grained Seria notesów „Tęcza” Rainbow note series Kategoria Artykuły biurowe, str. 097 Vide category Stationery, p. 097 USUHARI Kategoria Sztuka stołu, str. 062 Vide category Tableware, p. 062 Słuchawki do uszu Ear-fit Headphone Kategoria Sprzęt elektroniczny, str. 076 Vide category Consumer Electronics, p.076 TO Kategoria ubrania i dodatki, str. 110 Vide category Apparel and Accessories, p.110 FEB DESK Kategoria Meble, str. 130 Vide category Furniture, p. 130 Opus-1 nero C: EVERGREEN INTERNATIONAL Co., Ltd. D: Ichiro Iwasaki (IWASAKI DESIGN STUDIO) aluminium 120x120x110 2008 www.evergreen.fishing.com

Etui na wizytówki URUSHI URUSHI Namecard holder Kategoria Artykuły biurowe, str. 098 Vide category Stationery, p. 098 MEDIA SKIN Kategoria Technologie cyfrowe, str. 088 Vide category Digital Technology, p. 088 str. / p. 134 Minimalistyczny Minimal HASHIRA Kategoria Oświetlenie, str. 139 Vide category Lighting Fixtures, p. 139 One piece slippers [Kapcie] Kategoria Ubrania i dodatki, str. 111 Vide category Apparel and Accessories, p.111 Nawilżacz powietrza Ver.3 Humidifier Ver.3 Kategoria Duch harmonii, str. 049 Vide category The Spirit of harmony, p.049 Tear Drop Kategoria Oświetlenie, str. 136 Vide category Lighting Fixtures, p. 136

eneloop Kategoria Technologie cyfrowe, str. 084 Vide category Digital Technology, p. 084 Trinacria Kategoria Sztuka stołu, str. 061 Vide category Tableware, p. 061 SC-5B Kategoria Ubrania i dodatki, str. 112 Vide category Apparel and Accessories, p.112 Pinezki/Pushpin „SOFT PIN” Kategoria Artykuły biurowe, str. 096 Vide category Stationery, p. 096 SATIS C, D: INAX Corporation ceramika, żywica/ceramic, resin 540x415x635 2001/2004 global.inax.co.jp

str. / p. 142 Przemyślany Thoughtful Cyfrowy termometr OMRON „Ken-on-kun” OMRON Digital Thermometer “Ken-on-kun” C: OMRON HEALTHCARE Co., Ltd. D: Fumie Shibata (Design Studio S) MC-670 żywica ABS/ABS resin 125.2x34x14 2004 www.healthcare.omron.co.jp Kake Hoki [Miotła do zawieszania /Hanging Broom] Kategoria Artykuły dla domu, str. 105 Vide category Miscellaneous Houseware, p.105

str. / p. 116 Zmysłowy w dotyku Tactile Tarka Daikon / Daikon Grater Kategoria Sztuka stołu, str. 065 Vide category Tableware, p. 065 Tag Cup Kategoria Sztuka stołu, str. 063 Vide category Tableware, p. 063

159

Zdjęcia / Photo credits

str./p. 048 Beczka na sake Fukunishiki/Fukunishiki sake barrel Shiraki Tsukushi Bento/Shiraki Tsukushi Bento Naczynie do gotowania ryżu „ZUTTO”/IH Rice Cooker “ZUTTO” str./p. 049 Naczynie do gotowania indukcyjnego/Induction Heating Cooker Something to Touch Nawilżacz powietrza Ver.3/Humidifier Ver.3 str./p. 050 design zushi Cicha gitara/Silent Guitar MODUS F11 str./p. 051 HIROSHIMA Prefab Coat „Ryż”/Prefab Coat “Rice” A-POC COTTON BAGUETTE str./p. 055 Pokój wypoczynkowy producenta z prefektury Gifu/Rest area of a manufacturer in Gifu prefecture str./p. 056-057 Centrum Tokio, okolica Tokyo Tower/Central Tokyo, the area near Tokyo Tower str./p. 058 drzewo wiśni/cherry tree str./p. 060 AROMA kartka nid/nid hasioki card str./p. 061 Etui na pałeczki/chopstick holders Taketlery [sztućce bambusowe/Bamboo cutlery] str./p. 062 USUHARI Butelka i filiżanka na sake/Sake cup & Sake bottle HARUNA, HACHISU, HOYO, KARAAI str./p. 063 Seria VENIE/VENIE Series Tag Cup Butelka typu G na sos sojowy/G-TYPE SOY SAUCE BOTTLE str./p. 064 Płytka miska na ryż/Shallow Rice Bowl Zestaw z białej porcelany – dzbanek i filiżanka/White Porcelain Teapot & Teacup str./p. 065 TAKE TEA Tarka Daikon/Daikon Grater str./p. 066 Czajnik żeliwny „MARU”/Nanbu Cast-iron ware “MARU” Z200 – butelka na mleko 200 ml, 50% lżejsza/50% Weight Reduced 200 ml Milk Bottle Z200 enn Urushi „kwiaty jesieni”/enn Urushi “autumn flowers” str./p. 067 HANDS str./p. 070 Copen newneu. Monolith Line Markery Pencle z magnesem/Pencle Board Marker W magnet Animal rubber band

© 1993 Issay Kitagawa @GRAPH Photo by Hiroaki Horiguchi © ZOJIRUSHI CORPORATION

© 2008 TOSHIBA CORPORATION DESIGN CENTER Photo by Takumi Ota © PLUS MINUS ZERO CO., LTD. 2007

© GALLERY ZUSHIYA © YAMAHA Corporation © YAMAHA Corporation

Photo by Yoneo Kawabe © MARUNI WOOD INDUSTRY INC. © Sanada Studio inc. Photo by Hiroaki Horiguchi

Photo by Hiroaki Horiguchi

Photo by Hiroaki Horiguchi

Photo by Hiroaki Horiguchi

© Ricordi & Sfera Co., Ltd. Photo by Souichi Murazumi

© 2005 Issay Kitagawa @GRAPH Photo by Seiji Himeno

© SHOTOKU GLASS CO. © MIKIMOTO 2008

© Mesago Messe Frankfurt Corp. © h concept © HAKUSAN PORCELAIN CO., LTD

© HAKUSAN PORCELAIN CO., LTD © Yanagi Design Institute

© MIKIMOTO 2008 © OXO International

Photo by Junichi Rikimaru © 2008 Toyo Glass Co., Ltd © Kitchen Planning Co., Ltd

Photo by Kentaro Kamata

© DAIHATSU MOTOR CO., LTD Photo by Masaya Takagi © SUNNY CO., LTD © h concept

160

str./p. 072 Mydło TAMANOHADA/TAMANOHADA SOAP str./p. 073 System łazienkowy „i-U”/System Bathroom “i-U” Wanna, stołek i parawan-wieszak na ręczniki/Bathtub, chest, partition + towel hunger str./p. 074 HIBINOKODUE+MARUEI TOWEL str./p. 076 TENORI-ON Słuchawki do uszu/Ear-fit Headphone Liniowy rejestrator dźwięku PCM-D1/Linear PCM Recorder PCM-D1

Photo by Hiroaki Horiguchi

Photo by Megumu Wada © MADE IN JAPAN PROJECT Co., Ltd. 2008

© MARUEI TOWEL CO., LTD.

© YAMAHA Corporation © Audio-Technica Corporation © Sony Corporation

str./p. 077 Violyre Seria ECLIPSE TD/ECLIPSE TD Series str./p. 078 Elektryczny piekarnik na parę HEALSIO/Electric Superheated Steam Oven HEALSIO Mini Chimney am str./p. 081 Bambusowa torba/Bamboo Bag AKARI 1AT Origata Hanshi 1/2 CARTA Ryouma POD Taketlery [bambusowe sztućce/Bamboo cutlery] str./p. 082 Naczynie ceramiczne pokryte błękitną glazurą/Blue Dish with Iron Glaze on Rim Czajnik żeliwny „MARU”/Nanbu Cast-iron ware “MARU” Owalna miska „Thin”/Oval bowl “Thin” str./p. 084 eneloop str./p. 085 FinePix BIGJOB str./p. 086 DIGITAL IXUS 70 str./p. 087 EXILIM mobile W53CA Walkman® Phone W42S str./p. 088 FOMATM N705iĶ W52CA str./p. 092 Omnibot17Ķ i-SOBOT PINO PIPEROID str./p. 093 TOYPOGRAPHY Słoń Kumiki/Elephant KUMIKI Nosidełko dla dzieci first/Baby Soft Carrier first str./p. 094 Park MOERENUMA/MOERENUMA PARK Mamagoto Set [Zestaw do zabawy w dom/Play House Set]

© YAMAHA Corporation © FUJITSU TEN LIMITED

Photo by Hiroaki Horiguchi © IDEA International Co., Ltd.

Photo by Hiroaki Horiguchi © OZEKI & Co., Ltd. © Origata Design Institute Photo by Kubota Mitsuaki © IDEE CO., LTD. Photo by Seiji Himeno

Photo by Hiroaki Horiguchi Photo by Junichi Rikimaru © Ryuji Mitani

© SANYO Electric Co., Ltd.

© Fuji Film Corporation

© Canon Inc.

© CASIO COMPUTER CO., LTD. “WALKMAN” and “WALKMAN” logo are registered trademarks of Sony Corporation.

© NEC © CASIO COMPUTER CO., LTD.

© 2007 TOMY © 2008 ZMP INC. © Koto Co., Ltd., © amgrrow co., Ltd.

© KOKUYO S&T Co., Ltd. Photo by Hiroaki Horiguchi © Combi Corporation

© MOERENUMA PARK © Koide Tokyo, Inc.

161

str./p. 096 Pinezki/Pushpin “SOFT PIN” Animal rubber band str./p. 097 Notes Dressco/Dressco Notebook Notes Campus „paracuruno”/Campus Notebook “paracuruno” Seria notesów „Tęcza”/Rainbow note series str./p. 098 Inkan Case [Pudełko na pieczątkę/Seal Case] Etui na wizytówki URUSHI/URUSHI Namecard holder Akcesoria biurowe Suruga-isho/Stationery by Suruga-isho str./p. 102 Seria notesów „Tęcza”/Rainbow note series USUHARI Słuchawki do uszu/Ear-fit Headphone TO FEB DESK Opus -1 nero str./p. 104 SPLASH AQUARIUM #003 KAZAN str./p. 105 trash pot Bambusowy kalendarz na biurko/Bamboo binding desktop calendar str./p. 106 Ribbon Project kehai to:ca str./p. 107 Hope forever blossoming STILL GREEN str./p. 108 BITOWA:Vase str./p. 110 OVO, TO Kolekcja RIKI WATANABE „Seria tradycyjnych japońskich kolorów”/ RIKI WATANABE COLLECTION “Japanese traditional colour series” str./p. 111 G-SHOCK Dawn Black ORITENUGUI

© KOKUYO S&T Co., Ltd. © h concept

© Dressco, TAKEO PAPER PRODUCTS © KOKUYO S&T Co., Ltd. Photo by Hiroaki Horiguchi

Photo by Hiroaki Horiguchi © Wajima Kirimoto © Kazuyoshi Mochizuki

Photo by Hiroaki Horiguchi Photo by Hiroaki Horiguchi © Audio-Technica Corporation © Seiko Instruments Inc © TAKAHIDE KURARA © EVERGREEN INTERNATIONAL

© h concept Photo by Hisashi Kudoh © h concept

© drill design 2008 Photo by TOMOHISA KANEMURA

© Ribbon Project Photo by Hiroyuki Shinohara © IDEA International Co., Ltd.

© D-BROS Photo by Isamu Uehara

Photo by Daisuke Ohki (OHKI PHOTO OFFICE)

© Seiko Instruments Inc. © SEIKO WATCH CORPORATION

.

© CASIO COMPUTER CO., LTD. Photo by Hiroaki Horiguchi

str./p. 112 SC-5B Kask do gry w baseball/Batting helmet for baseball NEW NIPPON WORKING GLOVE str./p. 113 Butterfly hat str./p. 116 Tarka Daikon/Daikon Grater Tag Cup Etui na wizytówki URUSHI/URUSHI Namecard holder str./p. 118 Kaminari Bag bag-kaku-shou Bambusowa torba/Bamboo Bag

© MIDORI ANZEN CO., LTD., CREW Inc. © ZETT Corporation © cactus design GRAPHICA

© 2008 seto

© OXO International © h concept © Wajima Kirimoto

Photo by Shinobu Shimomura © Ecoasu Umajimura Co., Ltd. Photo by Hiroaki Horiguchi

162

str./p. 119 Y-bag ARCHITEXTURE tu-tu r.t.d. str./p. 120 qiora Opakowania dla HIGASHIYA/Package design for HIGASHIYA str./p. 121 Origata Hanshi 1/2 str./p. 124 i str./p. 125 Copen str./p. 126 SUPER CUB 50 Ken Chujo str./p. 128 floorŠist KO-DAI str./p. 129 POD obi

© Kazuhito Ishida design studio © Minobe Inc. Photo by Aoyama Koichi

© Communication Design Laboratory Photo by Hiroaki Horiguchi

© Origata Design Institute

© Mitsubishi Motors Corporation

© DAIHATSU MOTOR CO., LTD.

© Honda Motor Co., Ltd. © Interdesign ARENCE

© Nissin Furniture Crafters Co., Ltd.

© IDEE CO., LTD. Photo by TAKAHIRO INOUE & Studio HARADA © Sachio Hihara

str./p. 130 FEB DESK TATAM New BAMBINI+baby set str./p. 131 cryptomeria japonica str./p. 134 Nawilżacz powietrza Ver.3/Humidifier Ver.3 str./p. 136 hono Przenośna lampa/Portable light str./p. 137 CARTA Ryouma AKARI 1AT Wappa Lamp Kazaguruma str./p. 138 Little Woods MEMENTO str./p. 139 Abażur KOTORI/ KOTORI Lampshade str./p. 142 Cyfrowy termometr OMRON „Ken-on-kun”/OMRON Digital Thermometer “Ken-on-kun” eneloop SC-5B Pinezki/Pushpin “SOFT PIN” SATIS str./p. 164-165 Kuratorzy wystawy/Profiles of Exhibition Curators Shu Hagiwara Noriko Kawakami

© TAKAHIDE KURARA © Kobo M and M © SDI Inc.

Photo by Toshihide Kajihara

© PLUS MINUS ZERO CO., LTD. 2007

© METAPHYS, SILVER SEIKO LTD. Photo by Hiroaki Horiguchi

Photo by Kubota Mitsuaki © OZEKI & Co., Ltd. © Toshiyuki Tani

© MAXRAY INC. © IXC.EDITION

© HIYOSHIYA Co., ltd.

© OMRON HEALTHCARE Co., Ltd. © SANYO Electric Co., Ltd. © MIDORI ANZEN CO., LTD., CREW Inc. © KOKUYO S&T Co., Ltd. © INAX Corporation

Photo by uga Photo by Hiroshi Iwasaki

163

Kuratorzy wystawy Profiles of Exhibition Curators 

Hiroshi Kashiwagi
Krytyk designu, profesor historii designu na Uniwersytecie Sztuk Pięknych Musashino Design Critic, Professor of Modern Design History at Musashino Art University

Urodzony w 1946 roku, absolwent Uniwersytetu Sztuk Pięknych Musashino. Specjalizuje się w designie epoki modernizmu. Organizator licznych wystaw, m.in. „Retrospektywa Ikko Tanaka” w Muzeum Sztuki Współczesnej w Tokio, w 2003 roku oraz „Fantaisies Cybernetiques” w Instytucie Kultury Japońskiej w Paryżu, w latach 2003-2004. Autor publikacji, m.in.: „Modan dezain hihan” (Krytyka nowoczesnego designu), Iwanami Shoten, 2003; „Shikiri” no Bunkaron (Studium kulturowe „Partitions”), Kodansha, 2004. Członek komisji wybierającej produkty na wystawę „Japoński design dziś 100”, organizowaną w 2004 roku przez Japan Foundation. Born 1946. Graduated from Musashino Art University. Engaged in an analysis of modernity as embodied in design. Has organized numerous exhibitions, including the Ikko Tanaka Retrospective at the Museum of Contemporary Art, Tokyo, 2003 and Fantaisies Cybernetiques at The Japan Cultural lnstitute in Paris, 2003-2004. Publications include Modan dezain hihan (Critique of Modern Design), Iwanami Shoten, 2003, “Shikiri” no Bunkaron (Cultural Study of “Partitions”), Kodansha, 2004. A member of the exhibit selection committee for the traveling exhibition, Japanese Design Today 100, 2004, organized by the Japan Foundation.

Masafumi Fukagawa
Kurator w Muzeum Miasta Kawasaki Curator at the Kawasaki City Museum

Urodzony w 1958 roku. Ukończył Wydział Filozofii na Uniwersytecie Kyushu. Kurator wystaw fotografii i designu, m.in.: „Bauhaus: rewolucja i eksperyment w szkolnictwie artystycznym”, 1994; „Aspekty fotografii współczesnej”, 1989, 1995, 2001; „Fotografia jest zabawą”, 2008; „Design w naszym życiu”, 2007. Autor książki „Hikari no Purojekuto” (Projekt światła), 2007, a także tłumacz na japoński książki Viléma Flussera „Für eine Philosophie der Fotographie” (Dla filozofii fotografii), 1999. Pisywał do rubryki o designie w Japan Journal. Członek komisji wybierającej produkty na wystawę „Japoński design dziś 100”, organizowaną przez Japan Foundation. Współzałożyciel Design & Museum Link, Japan 2006. Born in 1958. Graduated from Kyushu University with a master’s degree in philosophy. Has curated a number of photography and design exhibitions, including Bauhaus: Revolution and Experiment in Art Education, 1994, Aspects of Contemporary Photography, 1989, 1995, 2001, Towards a Game of Photography, 2008, and Good Design for Our Life, 2007. Wrote the book Hikari no Purojekuto (A Project of Light), published by Seikyusha, 2007, and translated Vilém Flusser’s Fur eine Philosophie der Fotographie (For a Philosophy of Photography) into Japanese as Shashin no tetsugaku no tame ni, published by Keiso Shobo, 1999. Contributed a design column to The Japan Journal. Received the Scholastic Award of the Photographic Society of Japan in 2007. A member of the exhibit selection committee for the traveling exhibition, Japanese Design Today 100, organized by the Japan Foundation. A founding member of the Design & Museum Link, Japan in 2006.

164

Shu Hagiwara
Organizator wydarzeń designu, projektant, właściciel firmy papierniczej Tsu-ku-shi Design Director, Owner and Operator of Stationery Store Tsu-ku-shi

Urodzony w 1961 roku. Ukończył Wydział Designu Komunikacji Wizualnej na Uniwersytecie Sztuk Pięknych Musashino. Począwszy od 1993 roku, był organizatorem ponad 300 wystaw designu w Living Design Centre OZONE, w Tokio. W 2004 roku został niezależnym organizatorem wydarzeń designu, zajął się też projektowaniem: przedmiotów, wnętrz, książek i stron internetowych. Założyciel codo-mono-coto, Chuo Line Design Club oraz Kami no Kosakusho. Autor publikacji, m.in.: „9tsubohouse” (Mieszkanie o powierzchni 30 m2), 2000; „Origins”, 2006; „Design Stance” 2007; „Kodomo no dogubako” (Pudełko z narzędziami dla dzieci), 2007. Born in 1961. Graduated from Musashino Art University in visual communication design. Planned over 300 design exhibitions at Living Design Center Ozone beginning in 1993. Became a free-lance design director in 2004 and was involved in the planning of products, houses, stores, exhibitions, competitions, books, magazines, and websites. Also founded codo-mono-coto, Chuo Line Design Club, and Kami no Kosakusho. Publications include “9tsubohouse” (30m2 House), Kosaido Publishing, 2000; “Origins” Kodansha International, 2006; “Design Stance” by Seibundo Shinkosha, 2007; and “Kodomo no dogubako” (Children’s Tool Box), orange page, 2007.

Noriko Kawakami
Dziennikarka, zastępca dyrektora w 21_21 Design Sight Journalist, Associate Director of 21_21 Design Sight

Urodzona w 1963 roku. W latach 1986-93 była redaktorem w magazynie o designie AXIS oraz dyrektorem wydawniczym ds. designu w japońsko-włoskich projektach w Centrum Badań przy Akademii Domus. Jako niezależna dziennikarka zaangażowała się w działalność The Miyake Issey Foundation, jako zastępca dyrektora w 21_21 Design Sight (centrum designu w Tokio) organizuje wystawy i prowadzi badania. Była jurorem w europejsko-japońskim konkursie designu w latach 2007 i 2008. Autorka wielu publikacji na temat designu, w japońskich i międzynarodowych magazynach. Born in 1963. Edited design magazine AXIS from 1986 to 1993 and served as editorial director of the Japan-Italy design projects of the Domus Academy Research Center. While working as an independent journalist, was involved with the activities of The Miyake Issey Foundation, and worked on exhibitions and research projects as associate director of 21_21 Design Sight, Tokyo. Served as judge in the EU-Japan Design Competition organized by The Delegation of the European Commission to Japan in 2007 and 2008. Wrote Realising Design, TOTO Shuppan, 2004, co-authored le design, 2002, Beaux Arts, and Nippon Products, 2004/2005, Bijutsu Shuppansha. Has contributed numerous articles to books presenting the work of designers in Japan and other countries.

165

Sponsorzy / Sponsors
Organizatorzy wystawy dziękują następującym organizacjom, firmom i osobom prywatnym za hojne wsparcie finansowe: The organizers of the exhibition are grateful to the following organizations, companies and individuals for their generous sponsorships:
Podajemy w porządku alfabetycznym/Alphabetical order

Canon Inc.

有限会社

東京

WA : Harmonia.
Japoński design dziś

WA : The Spirit of Harmony and
Japanese Design Today

Opieka merytoryczna i teksty Hiroshi Kashiwagi Masafumi Fukagawa Shu Hagiwara Noriko Kawakami Redakcja Noriko Kawakami Norihiko Yoshioka, Koichi Makise, Chiaki Ogata (The Japan Foundation, Tokio) Kazue Mathon-Kurihara, Philippe Achermann (Instytut Kultury Japońskiej w Paryżu, The Japan Foundation, Paryż) Ewa Siemieńska (Instytut Wzornictwa Przemysłowego w Warszawie) Monika Tarasiuk [korekta w jęz. polskim] Dyrektor artystyczny Kei Matsushita (Kei Matsushita Design Room) Opracowanie graficzne Tomoko Tanabe (Kei Matsushita Design Room) Małgorzata Filew [polska edycja] Tłumaczenie Martyna Skalska [z jęz. angielskiego na polski] Zdjęcia Hiroaki Horiguchi [str. 046-047, 059, 068-069, 071, 075, 080, 083, 091, 095, 100-101, 103, 109, 114-115, 117, 123, 127, 132-133, 135, 140-141] Druk Omikron Sp. z o.o. Wydawcy The Japan Foundation Instytut Wzornictwa Przemysłowego Sp. z o.o.

Supervision and texts by Hiroshi Kashiwagi Masafumi Fukagawa Shu Hagiwara Noriko Kawakami Edited by Noriko Kawakami Norihiko Yoshioka, Koichi Makise, Chiaki Ogata (The Japan Foundation, Tokyo) Kazue Mathon-Kurihara, Philippe Achermann (The Japan Cultural Institute in Paris, The Japan Foundation, Paris) Ewa Siemieńska (The Institute of Industrial Design in Warsaw) Monika Tarasiuk [Proofreading, Polish edition] Art Direction by Kei Matsushita (Kei Matsushita Design Room) Designed by Tomoko Tanabe (Kei Matsushita Design Room) Małgorzata Filew [Polish edition] Translated by Martyna Skalska [English to Polish] Photographs by Hiroaki Horiguchi [p. 046-047, 059, 068-069, 071, 075, 080, 083, 091, 095, 100-101, 103, 109, 114-115, 117, 123, 127, 132-133, 135, 140-141] Printed by Omikron Sp. z o.o. Publication The Japan Foundation The Institute of Industrial Design Co. Ltd

Wydanie polskie: styczeń, 2010, Warszawa, Polska Polish edition: January, 2010, Warsaw, Poland The Japan Foundation, Tokyo 4-4-1 Yotsuya, Shinjuku-ku, Tokyo, Japan 160-0004, tel. +81- 3-5369-6062, fax +81- 3-5369-6038 Instytut Wzornictwa Przemysłowego Sp. z o.o. / The Institute of Industrial Design Co. Ltd ul. Świętojerska 5/7, 00-236 Warszawa / 5/7 Świętojerska St., 00-236 Warsaw, Poland / www.iwp.com.pl
©The Japan Foundation, 2008 Wszelkie prawa zastrzeżone. Drukowane w Polsce. / All rights reserved. Printed in Poland. ISBN 978-83-930077-0-7

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful