You are on page 1of 32

Drejtor Kryeredaktor

BESNIK MYFTARI BLEDAR ZAGANJORI

Adresa e redaksisë: Rr. Sami Frashëri, Pallatet e Aviacionit, Nr. 4 Tel: 04 272 565 • 068(9) 20 35 300 E-mail: info@gazeta-shqip.com

Zv/Kryeredaktor URIM BAJRAMI

Viti II - Nr. 210 (500) E premte, 3 gusht 2007

E përditshme e pavarur Çmimi 30 lekë, 1.5 euro

www.gazeta-shqip.com

LAJMI I VONE/ Ish-polici qëllon pensionistin në mes të turmës në bulevard. Nuk kishte drita, zhduket në errësirë

KOMENT

Elbasan, vrasje në mes të qytetit
NE FAQEN 12

Mbyllen hetimet, policia: Ishte aksident, jo hakmarrje

KRONIKA

Politika që s’mobilizon dot qytetarët
MUSTAFA NANO

Tragjedia e Kukësit, shpërthimi ndodhi nga eksplozivi i përgatitur në shtëpi
NE FAQEN 12

Tmerrohet Laçi, bandat luftë në mes të qytetit

Q

yteti i Laçit është tronditur në orët e vona të ditës së djeshme nga një luftë e ashpër bandash krim inale që ka përfunduar me gjakderdhje e viktima. Banorët kanë kaluar momente ankthi dhe paniku, kur anëtarët e dy grupeve rivale janë përleshur me armë zjarri për rreth 15 minuta, duke lënë të plagosur disa prej tyre. Lajmin e kanë bërë të ditur burimet policore lokale, të cilat u shprehën se forcat e rendit kanë mbërritur vonë në vendngjarje, në pamundësi për të kryer arrestime, por për të mbledhur provat materiale, që janë disa gjurma gjaku dhe gëzhoja. Ndërkohë, sipas burimeve, pak momente...
NE FAQEN 6

New York, shqiptarët lajnë hesapet me armë në mes të rrugës. Një i vdekur dhe një i plagosur në Queens. Policia: Ishin gangsterë

Kapet shqiptarja më e kërkuar
Arrestohet në Kanada, Ermira Hatija, 22 vjeç, e shpallur “Most Wanted” në SHBA
Prurjet 2 metër kub në sekondë

ë shkrimin e fundit të botuar dy ditë më parë në gazetën "Shqip", në të cilin rrekesha të bëja një trajtim shumë emocional e aspak analitik të krizës energjetike të këtyre ditëve të verës, thosha midis të tjerash: "Ca të tjerë duan të dalin në rrugë të protestojnë e të ngrenë zërin në kupë të qiellit, por me kë të dalin? Me Ilir Metën, i cili kërkon të organizojë protesta vetëm me mitingashët e tij, të cilët nga ana e vet, përpara se të jenë të merakosur për faktin që s'ka drita, janë të merakosur për të zënë një vend pune në polici, doganë, etj,. etj?" Menjëherë pas kësaj më erdhën do SMS, nëpërmjet të cilave do njerëz e përfaqësues të LSI-së, shprehnin mosmiratimin e pakënaqësinë e tyre ndaj këtij pasazhi të shkrimit. Më...
NE FAQEN 9

N

Fluturimi i propozimeve
ALBIN KURTI

Thahet edhe Mati, mbyllen Ulëza dhe Shkopeti

N

jëzetedy vjeçarja, që prej disa vitesh ishte bërë shqiptarja më e kërkuar nga drejtësia amerikane, ka rënë më së fundmi në pranga, pasi është refuzuar nga Policia Kufitare gjermane që të hynte në këtë vend. Ermira Hatija, rreth 1 muaj më parë, ka tentuar të largohet nga kontinenti amerikan, duke i hipur një...
NE FAQEN 8

Edhe Ceka e Milo takojnë Topin: Kufizimi i mandatit zgjidh problemin me Prokurorin

Sollaku dorëzohet, ikën në Amerikë, opozita pranon në heshtje “shkarkimin”
PAD e PDS u thonë jo Federatës së majtë

A

Kosovë, zbulohet trafiku i pistoletave

R
NE FAQEN 5

reth 506 armë, kryesisht pistoleta kanë rënë në duart e Shërbimit të Kosovës, pas një operacioni që ishte përgatitur prej katër muajsh. Departamenti i Policisë Kriminale kishte bërë hetime intensive gjatë kësaj periudhe, derisa ka rënë në gjurmë të dy personave që i kishin mbushur makinat e tyre me pistoleta të tipit "Zastava". Policia nuk e di saktësisht vendimin e prodhimit të këtyre pistoletave, fabrika kryesore e të cilave është në Serbi, në...
NE FAQEN 8

K
NE FAQEN 3

ryetari i Partisë Demokracia Sociale, Paskal Milo, dhe kryetari i Partisë Aleanca Demokratike, Neritan Ceka, janë shprehur kundër idesë së hedhur nga kryetari i Partisë Socialiste, Edi Rama, dhe kryetari i Partisë Socialdemokrate, Skënder Gjinushi, për krijimin e një federate të majtë. Pas zgjedhjes së Presidentit të ri, në kampin e majtë u zbuluan edhe mosmarrëveshjet që ekzistonin mes partive. Tashmë mund të thuhet...
NE FAQEN 2

gimi Çeku kërcënoi. Tha: "28 Nëntor!". Propozoi që festa e pesëfishtë kombëtare të bëhet e gjashtëfishtë. Propozoi që të shpallet pavarësia e Kosovës mu me 28 nëntor të këtij viti. Ditën e shpalljes së pavarësisë së Kosovës secili e mendon si një datë që më pas do të bëhej historike. Mirëpo, për ta shpallur pavarësinë, Agim Çeku e zgjodhi një datë që tashmë ishte historike. Mbase e pavetëdijshmja e tij po vepronte: meqë shpallja e paramenduar e tij s'do të mund të ishte njëmend historike, ai e propozoi një datë tanimë të mirënjohur historike. Dhe, jo vetëm kaq. Ai propozoi datën, e cila duke qenë një shënjuese e shumëfishtë përgjatë historisë sonë, është pjesë organike e identitetit kombëtar shqiptar si asnjë datë tjetër. Rastësia, gjithsesi, ndodhet në siklet me të pavetëdijshmen. Edhe nëse 28 Nëntori s'do të arrijë të bëhet festë e...
NE FAQEN 9

EMERGJENCA

FUTBOLL

“Antonov” shuan flakët në Veri. Në zjarr, edhe kodra e Farkës

Kavajasit arrijnë plot vuajtje një kualifikim historik

Zjarret zbresin në Tiranë, digjen 3 magazina në agim
Ministria: Studimet falas

OKAZ

ION

Besa kalon turin në Uefa, Teuta s’fiton as në Durrës
ISSH nis llogaritjen e shtesave
NDRYSHE

NE FAQEN 30

Privilegjohen maturantët e10-ës, nuk do paguajnë taksa
NE FAQEN 22 NE FAQEN 6

Rritja e pensioneve Çfarë na shtyn të fillon më 15 gusht, bëjmë dashuri? efektet nga 1 korriku
Një pyetje që për dekada më radhë ka tërhequr vëmendjen e psikologëve dhe... NE FAQEN 21 NE FAQEN 15

GAZETA SHQIP

P E R R E K L A M A K O N T A K T O N I N E N U M R A T: 0 6 9 2 0 5 0 4 2 0 • FA X 0 4 2 7 2 5 6 7 • 0 6 9 2 0 5 0 4 5 8

marketing@gazeta-shqip.com

SHQIP 2 KONFEDERATA E MAJTE

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

POLITIKE
FUNKSIONIMI
Tashmë mund të thuhet se partitë e majta veprojnë individualisht dhe kjo duket edhe nga qëndrimet që mbajnë për çështje të caktuara dhe lëvizjet politike që kanë nisur

KONFEDERATA E MAJTE

Vazhdojnë polemikat në gjirin e opozitës për mënyrën e funksionimit të koalicionit opozitar

Milo e Ceka i thonë jo federatës së majtë
Kryetari i PDS-së: Socialistët duhet të federohen në fillim mes vetes
EVA GJURA

Milo
Duhet të federohet vetë Partia Socialiste, si partia më e madhe e opozitës dhe pastaj të federohen edhe aktorët e tjerë politikë të së majtës shqiptare

K

ryetari i Partisë Demokracia Sociale, Paskal Milo, dhe kry etari i Partisë Aleanca Demokratike, Neritan Ceka, janë shprehur kundër idesë së hedhur nga kryetari i Partisë Socialiste, Edi Rama, dhe kryetari i Partisë Socialdemokrate, Skënder Gjinushi, për krijimin e një federate të majtë. Pas zgjedhjes së Presidentit të ri, në kampin e majtë u zbuluan edhe mosmarrëveshjet që ekzistonin mes partive. Tashmë mund të thuhet se partitë e drejtuara nga Edi Rama, Skënder Gjinushi, Ilir Meta, Paskal Milo dhe Neritan Ceka veprojnë individualisht dhe kjo duket edhe nga qëndrimet që mbajnë për çështje të caktuara dhe lëvizjet politike që kanë nisur. Kryetari i Partisë Demokracia Sociale, Paskal Milo, i pyetur sesi e vlerësonte idenë e rihedhur për federatën, është shprehur me ironi se “në fillim duhet të federohet vetë Partia Socialiste, si partia më e madhe e opozitës dhe pastaj të federohen edhe aktorët e tjerë politikë të së majtës shqiptare”. Më tej, Milo ka theksuar se “nëse dikush kërkon ta përdorë çështjen e federatës për të kaluar vështirësitë e përkohshme ose për t’u atashuar në prag të

Ceka
Ne kemi thënë në mënyrë të qartë se në një politikë të re të shtensionuar që kërkon natyrisht muaj provë do të ketë një gjykim të PAD-së për përkatësin në spektrin politik

PDS
PDS-ja mbështet qëndrimet që mban gjithsecili, por nuk mund t’i atashojmë dhe t’i mbështesim kur shikojmë se ato nuk kanë transparencën e duhur

ardhjes së zhvillimeve të reja politike që mund të ketë e majta ose në prag të ardhjes së zgjedhjeve të ardhshme parlamentare ajo është punë e tij”. Ne, tha Milo, respektojmë qëndrimet që mban gjithsecili, por nuk mund t’u atashojmë dhe të mbështesim kur shikojmë se ato nuk kanë transparencën e duhur. Pothuajse të njëjtën ide me Milon ka ndarë edhe kryetari i Partisë Aleanca Demokratike, Neritan Ceka, i cili ka deklaruar se “ne kemi

thënë në mënyrë të qartë se në një politikë të re të shtensionuar që kërkon natyrisht muaj prove, do të ketë një gjykim të aleancës demokratike për përkatësin në spektrin politik”. Javët e fundit, harmonizimi dhe koordinimi i veprimeve mes partive te majta sa vjen dhe del më në pah se nuk funksionon siç duhet. PS-ja duket se ka probleme brenda strukturave të saj dhe në shtator Rama pritet të nisë një tur në bazë për fushatën brenda partisë.

Ndërkohë që kryetari i LSI-së, Meta, ka ndërmarrë një tur tjetër, por ndryshe nga Rama, ai bashkë me mbështetësit e tij dhe qytetarët po protestojnë për mungesën me orë të gjata të energjisë elektrike. Ndërkohë që Ceka dhe Milo duket se janë më të zënë me reformën e sistemit të drejtësisë dhe Kodin Zgjedhor, duke u bërë gati kështu për zgjedhjet e përgjithshme. Ndërsa mes LSI-së dhe PDSsë, tashmë është zbuluar se marrëdhëniet mes tyre nuk kanë sh-

kuar kurrë mirë. Konflikti mes tyre sa vjen dhe shtohet, pasi Gjinushi akuzoi se disa parti të majta mbështetën Berishën në zgjedhjen e Presidentit, duke akuzuar kështu Metën dhe Cekën. Deklarata e cila mori kundërpërgjigjen e saj nga LSI-ja menjëherë, pasi kryetari i saj i kujtoi PSD-së se ka kohë që mbetet në teorinë e zgjedhjeve të parakohshme, ndërkohë që kur kishte mundësi për ta bërë një gjë të tillë heshti.

MENDIMI

PERKUJTIMORJA

Diskutohet ideja e parë se si mund të organizohet bashkimi mes socialistëve dhe socialdemokratëve

Ideja e federatës deri tani, mbështetet vetëm nga PSD-ja
E
vetmja aleate e PS-së që mbështet idenë e federatës së majtë deri më tani është PSD-ja e drejtuar nga Gjinushi. Pasi partitë e tjera, pjesë e koalicionit opozitar, kanë deklaruar se nuk shohin ndonjë gjë pozitive nga realizimi i kësaj federate. Por dy partitë e majta, PS dhe PSD-ja, të cilat kanë hedhur Dy partitë e majta, PS-ja dhe idenë e krijimit të kësaj federate, akPSD-ja, të cilat kanë hedhur tualisht janë në idenë e krijimit të kësaj fazat e ideimit të kësaj strukture. federate, aktualisht janë në Burimet partiake hedhin dritë mbi fazat e ideimit të kësaj strukture opsionet e para se si mund të konceptohet funksionimi i federatës, paçka se çdo gjë është në diskutim e sipër dhe se nuk ka marrë formën e ekzekutimit. PS-ja dhe PSD-ja mund të zgjedhin një formë organizimi të ngjashme me atë që zbaton BE-ja. cionit, gjë që aplikohet edhe me Çka nënkupton krijimin e institu- BE-në, ku vendet anëtare marrin cioneve të përbashkëta, përveç Presidencën për një kohë të cakatyre që ka secila prej partive. tuar. Në planin konkret, “PresiNdërsa për formën e drejtimit denca” do të pasohej herë nga somund të zbatohet skema e rrota- cialdemokratët e pastaj nga socialistët. Ndërsa vendimmarrja do duhet të kalojë me unanimitetin e të dyja partive, pjesë e federimit. Bashkëpunimi i partive si një e vetme, natyrshëm do mund

Oketa: Qeveria do të mbështesë ish të përndjekurit

Z

‘‘

të vihet re kryesisht te raportet me subjektet e tjera apo te përfshirja në zgjedhje. Një federatë e tillë do të duhet të hynte me një sigël në zgjedhje dhe në marrëdhëniet me një parti tjetër reagon si parti e vetme. Por sipas drejtuesve të PSD-së, një nga arsyet se pse federata e majtë nuk është ndërtuar, është se shumë veta mbështesin karrierën e tyre mbi konfliktet e

bashkim të mundshëm. Sipas drejtuesve të LSI-së, kjo është diçka e parakohshme dhe nuk mund të flitet për momentin për një teori të kësaj natyre. Në një moment të caktuar, kreu i kësaj partie, Ilir Meta, e cilësoi federatën si një ide fluturake të kreut të socialistëve, Edi Rama. Partia Aleanca Demokratike e ka parë gjithashtu Partitë e tjera opozitare janë me skepticizëm shprehur kundër këtij bashkimi, federatën, për shkak se nuk u përduke e vlerësuar si të ket partive të parakohshme idenë e hedhur mirëfillta të majta. Ndërsa Paskal Milo nuk ka nga kryetari i PS-së, Rama dhënë ndonjë qëndrim të qartë deri në këto momente, nëse do të pranojë të futet në federatë apo jo. Socialdemokratët kanë qenë të mendimit se asnjë parti nuk është e detyruar të bëhet pjesë e një fedbrendshme. PSD-ja sqaron se erate. Ndërsa i është mëshuar drejtimi do të jetë kolegjial dhe idesë se asnjë subjekt politik nuk çdo parti ruan individualitetin. pa pse të shfaqë shenja xhelozie Federata është si BE-ja, ka fazat politike nëse dy parti vendosin të e bashkimit dhe shtetet lëshojnë bashkohen në një strukturë të pak nga sovraniteti i tyre në dobi kësaj natyre. të sovranitetit të përbashkët. Por ideja e hedhur nga PS-ja duket se nuk ka gjetur mbështetje te LSI-ja, e cila deri më tani e ka kundërshtuar në vazhdimësi një

‘‘

v.Kryeministri Gazmend Oke ta ka dhënë dje mbështetjen e plotë të qeverisë për ish të përndjekurit politikë. Këtë mbështetje, Oketa e ka dhënë gjatë ceremonisë së zhvilluar me rastin e 40-vjetorit të shpërthimit të Burgut të Burrelit. Zëvendëskryeministri ka premtuar se qeveria është e angazhuar për kalimin sa më shpejt të ligjit për dëmshpërblimin e tyre. Duke vlerësuar sakrificën e të gjithë atyre që kanë gjetur vdekjen në burgun famëkeq të Burrelit, zv.kryeministri iu drejtuar ish të përndjekurve politikë të pranishëm në këtë përkujtimore se “nuk duhet të ndiheni viktima, sepse ju jeni heronj. Heronj që mbijetuat në një diktaturë të egër dhe dhatë ndihmesën tuaj në përshpejtimin e vdekjes së saj”. Oketa ka theksuar se askush nuk mund t’ua kthejë këtyre njerëzve ato çfarë kanë humbur, por sot ata meritojnë respekt e mirënjohje nga populli për sakrificat që kanë bërë. Të pranishëm në këtë aktivitet ishin deputeti Aleksandër Biberaj, deputeti i zonës, Idriz Xhumara, kryetari i Bashkisë së Burrelit, Skënder Lleshi, një nga të mbijetuarit e këtij burgu, Adem Allçi. Në këtë ceremoni u bë përkujtimi i të vrarit Sazan Hadëraj, eshtrat e të cilit ende nuk janë gjendur. E pranishme në këtë ceremoni ishte e bija e tij, zonja Alma Hadëri, e cila e falënderoi zv/kryeministrin për vëmendjen e kushtuar në këtë ditë. e.gj

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

POLITIKE

SHQIP 3

Dy parti të koalicionit të majtë mbështesin idenë e hedhur nga kreu i PDK-së për mandatin e kryeprokurorit

Opozita pro ndryshimit të Kushtetutës
Milo: Kreu i organit të akuzës duhet të funksionojë si organet e tjera kushtetuese
EVA GJURA

I

deja e hedhur nga kryetari i PDK-së Nard Ndoka për kufiz imin e mandatit të Prokurorit të Përgjithshëm, pas takimit me Presidentin Topi, është mbështetur një ditë më pas edhe nga kryetarët e dy prej partive opozitare, përkatësisht kreut të PAD-së Neritan Ceka dhe kryetarit të Demokracisë Sociale, Paskal Milo. Kryetari i PDS-së dhe kryetari i PAD-së, pas një takimi që kanë zhvilluar dje, secili për rreth gjysmë ore me Presidentin e Republikës, para mediave kanë pranuar idenë e kufizimit të mandatit të kryeprokurorit, ashtu siç ndodh me të gjitha institucionet e tjera kushtetuese. “Patjetër që jam për kufizimin e mandatit të Prokurorit të Përgjithshëm, për faktin se të gjitha institucionet kushtetuese në Shqipëri kanë një mandat të kufizuar dhe Prokuroi i Përgjithshëm nuk e ka. Pse duhet ky institucion të bëjë përjashtim nga kjo sjellje politike, apo edhe nga ky qëndrim që është mbajtur ndaj institucioneve të tjera”, është shprehur kryetari i PDS-së Paskal Milo, pas takimit që ka zhvilluar me Presidentin Bamir Topi. Kreu i PDS-së është shprehur mjaft i kënaqur në lidhje me takimin e zhvilluar me kreun e shtetit, duke theksuar se prej tij ka marrë angazhimin për të respek-

tuar Kushtetutën, për të qenë mbi palët dhe mes palëve, si e vetmja rrugë për të zhbllokuar procesin e ngecjes së reformave dhe për t’i bërë ato jo vetëm pronë e një institucioni të vetëm, por një aktivitet intensiv bashkëpunimi midis të gjitha institucioneve shqiptare, midis të gjithë aktorëve kryesorë politikë. Gjithashtu, Milo ka deklaruar se pjesë e bisedës me Presidentin Topi ka qenë edhe urgjenca për të realizuar një numër refor-

mash të domosdoshme në Shqipëri, të cilat si rezultat i një kolapsi institucional kanë qenë të mbetura në mes të rrugës. Pjesë e këtyre reformave sipas tij, do të jetë edhe Prokuroria e Përgjithshme, reformë e cila do të kryhet me pjesëmarrjen aktive të të gjithë aktorëve kryesorë politikë dhe institucionalë në Shqipëri. “Reforma në sistemin e drejtësisë, duhet të zhvillohet, por ajo duhet të ketë si pjesë përbërëse Prokurorinë e

Përgjithshme dhe Prokurori i Përgjithshëm është ftuar të jetë pjesë e kësaj reforme, që do të fillojë të zbatohet në vjeshtë, në të gjithë sistemin e drejtësisë”, është shprehur Milo. Po kështu, pro reformimit të sistemit të drejtësisë ka dhënë qëndrimin e tij pro, edhe kryetari i PAD-së Neritan Ceka. Ai ka deklaruar se “jam i sigurt se Topi do të jetë një garanci dhe më shumë akoma, në mundësinë e një politike të re, që u referohet prob-

lemeve që ka sot Shqipëria, problemeve të jetës së përditshme, të kualitetit të jetës, por dhe të një politike, e cila i konvergon forcat e klasës politike drejt zgjedhjeve dhe jo drejt konflikteve”. Ceka ka theksuar se PAD-ja mbështet çdo reformë që krijon një drejtësi të pavarur. Kreu i shtetit ka zhvilluar deri më tani pesë takime me kryetarët e partive parlamentare dhe pritet të zhvillojë këto ditë edhe takime me kryetarët e partive të tjera.

takimi

MILO
Kryetari i PDSsë, pro kufizimit të mandatit të kryeprokurorit dhe reformimit të sistemit të drejtësisë

CEKA
Kryetari i PAD-së mbështet idenë e hedhur nga partitë politike për reformimin e sistemit të drejtësisë

TOPI
Presidenti vazhdon takimet me drejtuesit e partive, me të cilët ka diskutuar për reformimin e drejtësisë dhe kodit zgjedhor

ë muajin shtator, Prokurori i Përgjithshëm Theodhori Sol laku, pritet që të marrë pjesë në një program të Departamentit Amerikan të Shtetit për luftën kundër krimit të organizuar. Kjo bëhet e ditur nga burime pranë kryeprokurorit Sollaku. Këto burime deklarojnë se Theodhori Sollakut i është ofruar një bursë e rëndësishme për ndjekjen e një kursi të rëndësishëm të sponsorizuar nga Departamenti i Shtetit të SHBA-së për drejtues të lartë politikë dhe institucionalë nga vende të ndryshme të botës. Kjo vërteton edhe mbështetjen e vazhdueshme që kryeprokurori ka pasur nga ndërkombëtarët. Jo më larg se një muaj më parë, në kulmin e akuzave të qeverisë ndaj kryeprokurorit me ndërmjetësimin e ambasadores amerikane Marsi Ris, u bë e mundur ulja në një tryezë të përbashkët dhe nënshkrimi i marrëveshjes së bashkëpunimit mes Prokurorisë së Përgjithshme, SHISH-it, Ministrisë së Financave dhe Ministrisë së Brendshme. Pas këtij takimi, tonet e politikës duket sikur u ulën dhe sulmet u bënë më në rralla ndaj kryeprokurorit, i cili pranoi indirekt se do të largohej nga drejtimi institucionit që ai mbante. Por tashmë mbetet për t’u parë në vjeshtë nëse kryeprokurori do të largohet apo do ta largojnë nga detyra e tij.

largimi Sollaku në shtator, pjesë e Departamentit të Shtetit N

ara katër ditësh, Presi denti i Republikës ka pritur në zyrën e tij, Prokurorin e Përgjithshëm Theodhori Sollaku. Mësohet se takimi është zhvilluar kokë më kokë dhe ka zgjatur për gati 90 minuta. Presidenca është munduar të mos e bëjë publike këtë takim, duke u justifikuar me argumentin se këto janë takime pune rutinë. Ndërsa burime pranë Prokurorisë bëjnë të ditur se mes kreut të shtetit dhe kryeprokurorit ka pasur një takim, i cili ka zgjatur për gati një orë e gjysmë dhe se biseda mes tyre është karakterizuar nga tone të qeta. Sipas këtyre burimeve nuk është diskutuar për shkarkimin apo largimin e kryeprokurorit, pjesa më madhe e bisedës është përqendruar tek puna e Prokurorisë së Përgjithshme e zhvilluar muajt e fundit.

Topi, takim “sekret” me Sollakun P

Nisin ndryshimet në stafin drejtues të Presidentit të Republikës

Topi merr Arben Çiçin si këshilltar diplomatik
D
alëngadalë, Presidenti i ri i Republikës Bamir Topi po konturon edhe stafin e tij të punës, me të cilin po përgatitet të drejtojë për pesë vitet e ardhshme vendin. Të parin, kreu i shtetit ka prezantuar sekretarin e përgjithshëm të Presidencës, Dashamir Xhaxhiu, i cili tashmë ka nisur punën zyrtarisht, ndërsa këto ditë, një tjetër punonjës i ri i është bashkangjitur këtij institucioni. Ishdrejtori i përgjithshëm i Protokollit të Shtetit, Arben Çiçi, tashmë është larguar nga pozicioni i tij i mëparshëm, duke u bërë pjesë e stafit këshillues të Presidentit. Çiçi do të mbajë postin e këshilltarit diplomatik në Presidencë pranë Presidentit Topi. Kanë kaluar vetëm dhjetë ditë nga zgjedhja e Presidentit të ri, kohë e mjaftueshme kjo për të nisur edhe diskutimet e para për ndryshimin e stafit të vjetër të Presidencës. Ashtu siç kishim bërë edhe më parë me dije, të parët që do të preken nga këto ndryshime janë këshilltarët e ish-presidentit Moisiu, një pjesë e të cilëve priten të largohen këtë muaj, për t’u zëvendësuar në shtator me emra të rinj. Gjithashtu, të njëjtin fat me këshilltarët, pritet të kenë edhe drejtorët e këtij institucioni, të cilët dalëngadalë duhet ta kenë përgatitur veten e tyre për dorëzimin e detyrës së tyre. Mësohet se puna e nisur intensivisht nga Presidenti Topi që ditën e parë të betimit të tij, bënë të domosdoshëm edhe faktin për të pasur pranë këshilltarët dhe bashkëpunëtorët e tij, ndaj bëhet e ditur se shumë shpejt, kreu i shtetit do të marrë një këshilltar të

Arben Çiçi, tashmë është larguar nga pozicioni i tij i mëparshëm, duke u bërë pjesë e stafit këshillues të Presidentit

ri për ekonominë, për marrëdhëniet juridike dhe për politikën, për të vijuar më pas me këshilltarët e tjerë. Një pjesë e punonjësve të Presidencës megjithëse kanë përshtypjen më të mirë për Presidentin e ri, ende nuk dinë të thonë nëse do të vazhdojnë të jenë në detyrën e tyre që kanë mbajtur për pesë vjet me radhë. Gjatë kontakteve me ta

dhe bisedave fare të shkurtra, pasi nuk pranojnë të thonë asnjë fjalë, arrin të mësosh vetëm një frazë, tani do të bëjnë pushimet të shohim se çdo të ndodhë në shtator. Bamir Topi është zgjedhur President i vendit më 20 korrik nga Kuvendi i Shqipërisë me 85 vota. Më pas, më 24 korrik ashtu siç e përcakton qartë edhe Kushtetuta kur i mbaron

mandati Presidentit të mëparshëm, Topi ka bërë betimin e tij në sallën e Kuvendit para deputetëve dhe më pas ka marrë pjesë në Pallatin e Brigadave ku është bërë ceremonia presidenciale. Java që sapo u mbyll ishte java e parë e Topit si kryetar shteti, ku ka zhvilluar edhe takimin e parë zyrtar, duke pritur në Presidencë

kryetarin e PS-së Edi Rama. Ditët në vazhdim, pritet që Topi të ketë të tjera takime me kryetarët e partive parlamentare të opozitës, por edhe të mazhorancës, ku temë kryesore e diskutimit, ashtu si edhe me kryetarin e PS-së do të jenë zhvillimet politike në vend dhe realizimi i reformave për anëtarësimin e vendit në BE dhe në NATO. e.gj

Ambasadorit Çek

Presidenti Topi jep medaljen e parë
hjetë ditë pas marrjes së detyrës së re si Presi dent i Republikës, Bamir Topi ka dhënë edhe medaljen e tij të parë. Gjatë një ceremonie zyrtare, Presidenti Bamir Topi i ka dorëzuar dje Ambasadorit të Republikës së Çekisë në Tiranë, Miroslav Shindlear, “Medaljen e Mirënjohjes” në vlerësim të kontributit të dhënë në konsolidimin e marrëdhënieve tradicionalisht miqësore midis Çekisë dhe Shqipërisë dhe konkretizimin e bashkëpunimit dypalësh në fusha me interes të ndërsjellë. Në ceremoninë e organizuar me këtë rast në Presidencë, ishte i pranishëm dhe ministri i Punëve të Jashtme, Lulzim Basha. Vlen për t’u kujtuar se ish-presidenti Moisiu, gjatë mandatit të tij pesëvjeçar u ka dhënë më shumë se 300 medalje të ndryshme personaliteteve të vendit dhe të huaj.

D

SHQIP 4

EKONOMI

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

Pasojat e krizës energjetike trembin sipërmarrjen. Bizneset njëri pas tjetrit nxitojnë të sugjerojnë zgjidhje për qeverinë

Biznesi: Na jepni dritë me tallona
Kërkesa e çuditshme vjen nga Konfindustria Shqiptare dhe synon uljen e konsumit
KLODIAN TOMORRI

riza energjetike ka frikësuar biznesin, që në më shumë se një rast ka kërkuar nga qeveria marrjen e masave urgjente për zbutjen e pasojave. Propozimi më i fundit, që vjen nga Konfindustria Shqiptare, duket se e rikthen vendin disa vite më pas, në kohën e tallonave, kur konsumatorët për disa produkte kishin të drejtë të blinin vetëm një sasi të kufizuar, që asnjëherë nuk ishte e mjaftueshme. “Përdorimi i energjisë me racionalitet është e vetmja masë që qeveria mund të marrë në periudhë afatshkurtër, e cila do të kishte efekt në zbutjen e pasojave të krizës. Për këtë, ne kërkojmë që energjia të jepet me triska, si për konsumatorët familjarë, ashtu edhe për bizneset, duke vendosur për to një sasi limit që mund të konsumojnë”, tha presidenti i Konfindustrias Shqiptare, Hajredin Fratari. Askush nuk do të kishte guxuar të imagjinonte se, sot, kur po bëhen rreth 20 vjet nga shembja e sistemit komunist, në këtë vend do të kërkohej përsëri rikthimi i triskave ose tallonave të famshëm siç njihen ndryshe. Por sipas Fratarit, ky propozim synon që të kufizojë sasinë e energjisë për konsumatorët, duke ulur kështu konsumin në rang vendi. Madje, Konfindustria Shqiptare shkon edhe më tej, kur kërkon që brenda sistemit të triskave të ketë diferencim të çmimeve për bizneset. Kështu, sipas Fratarit, energjia

K

APELI

ZGJIDHJA

Përveç propozimeve për zbutjen e krizës, Konfindustria ka kërkuar edhe një pakt ndërmjet të gjitha forcave politike në vend që të mos e shfrytëzojnë këtë situatë për interesat e tyre të ngushta
që përdoret nga bizneset për aktivitetet direkte të prodhimit të mbetet në çmimet aktuale, ndërsa pjesa tjetër e energjisë që konsumohet nga to të jepet me çmim më të lartë. Pakti politik Përveç propozimeve për zbutjen e krizës, Konfindustria ka kërkuar edhe një pakt ndërmjet të gjitha forcave politike në vend që të mos e shfrytëzojnë këtë situatë për interesat e tyre të ngushta. “Ne i bëjmë thirrje Presidentit të thërrasë urgjentisht tryezën e partive politike për të vendosur ndalimin e çdo lloj manifestimi apo proteste për krizën energjetike”, tha Fratari. Specialistët thonë se shumë prej reformave të domosdoshme për t’u kryer në sistemin energjetik shqiptar nuk janë ndërmarrë nga të gjitha qeveritë për shkak të kostos politike që ato mbartin. Sipas tyre, ky ka qenë dhe një nga shkaqet kryesore që e ka çuar sistemin tonë energjetik në këtë gjendje. Megjithëse flitet për privatizim të sektorit të energjisë, KESH-i zor se mund të privatizohet, për shkak se gjendja në të cilën ndodhet ajo nuk garanton asnjë fitim, duke larguar kështu blerësit potencialë. Pavarësisht përpjekjeve të drejtuesve të KESH-it, humbjet nga vjedhjet e energjisë vazhdojnë të mbeten në nivele të larta. Sipas statistikave të Bankës Botërore, janë shumë të pakta

Përdorimi i energjisë me racionalitet është e vetmja masë që qeveria mund të marrë në periudhë afatshkurtër, e cila do të kishte efekt në zbutjen e pasojave të krizës
vendet në botë, që mund të krahasohen me Shqipërinë për nga vjedhja dhe shpërdorimi i energjisë elektrike. Ekspertët thonë se kjo ka pasur edhe bekimin e politikës, pasi të gjitha qeveritë që kanë qeverisur vendin në këto 15 vitet e fundit, nuk kanë guxuar të ndryshojnë situatën, për shkak të kostove të larta politike që ajo ka.

INVESTIMET

2007-2020, parashikohen shuma të mëdha për kapacitetet importuese dhe shpërndarëse

Energjia, 671 milionë euro për transmetimin
Nënshkruhet marrëveshja mes Olldashit dhe ndërtuesve
ERVIN QAFMOLLA

Tenderët, jashtë ata që s’paguajnë tatimet
inistria e Punëve Publike dhe Transporteve, si dhe Shoqata e Ndërtuesve të Shqipërisë, nënshkruan një marrëveshje të përbashkët, që synon kategorizimin e kompanive të ndërtimit në tenderët për veprat publike. Në bazë të kësaj marrëveshjeje, kompanitë me xhiro vjetore të lartë dhe me shumë punonjës, që janë treguar korrekte me tatimet, do të favorizohen në tenderët shtetërorë, pavarësisht se ofertat e tyre mund të jenë më të larta se ato të kompanive të tjera. Palët ranë dakord edhe për përmirësimin e ligjit të prokurimeve publike, për të eliminuar praktikat e vërejtura deri më tani, ku firma fantazmë fitojnë tenderë prej qindra milionë dollarësh, pasi paraqiten në këto tender me oferta shumë të ulëta, të cilat më vonë nuk konkretizohen. Vetë ministri i Transporteve, Sokol Olldashi, ka pranuar nivelin e lartë të korrupsionit në tenderë, por nuk ka bërë përgjegjëse për këtë fenomen vetëm administratën publike. “Ne jemi të vetëdijshëm që ka korrupsion, por nuk është vetëm administrata ajo që e shkakton atë. Edhe ju si sipërmarrje keni pjesën tuaj të fatit, sepse sa herë që u jepet rasti të paguani ryshfet për të korruptuar ndonjë zyrtar e bëni me qejf”, tha Olldashi. Ai nuk ka nguruar të akuzojë edhe bashkinë për vonesat në hartimin e Planit Rregullues të kryeqytetit, gjë që sipas tij ka krijuar kaos në sektorin e ndërtimit. Për këtë, Olldashi kërkoi një rritje të prezencës dhe kontributit të shoqatës në të gjitha nivelet e Këshillave të Rregullimit të Territorit dhe Sekretaritë Teknike përkatëse. “Kjo është edhe më e rëndësishme në rastin e Tiranës, pasi bashkia ka kërkuar shtyrje të mëtejshme, deri në mars të 2008-ës të afatit për realizimin e planit rregullues, që duhet të kishte përfunduar më 1 gusht 2007”, u shpreh ai. Ndërkaq Shoqata e Ndërtuesve, njoftoi se i ka dërguar Zyrës së Regjistrimit të Pasurive të Paluajtshme listën me 20 pallatet e tjera, që priten të legalizohen gjatë këtij muaji.

P

M

lot 671 milionë euro do t’i duhen qeverisë shqiptare për të përmirësuar kapacitetet transmetuese e shpërndarëse të sistemit energjetik shqiptar. Kjo shifër deklarohet në Strategjinë e Energjisë 2007-2020, e cila ndonëse është prezantuar përciptazi para disa ditësh, nga ministri i Energjetikës, Genc Ruli, nuk është publikuar ende e plotë për publikun. Problemi me këtë shumë prej disa qindra milionë eurosh lidhet me burimet e financimit. Duke qenë se nuk bëhet fjalë për kapacitete prodhuese, ku investitorëve privatë do t’u interesonte të përfshiheshin, pasi mund të shesin energjinë që prodhojnë, transmetimi dhe shpërndarja do të financohen me fonde publike. Por më parë qeveria, do të duhej të merrte hua, të cilat në rastin e shifrës tepër të madhe prej 671 milionë eurosh, nuk mund të jenë hua të buta. Kjo do të thotë se qeveria shqiptare do të detyrohet të marrë kredi me terma tregtare, çka e konverton shifrën fillestare në “ca” miliona euro më shumë. Të gjitha këto, teorikisht, janë para taksapaguesish, që do të kërkonin disa buxhete rresht për t’u shlyer. Nga ana tjetër, nuk përjashtohet mundësia që qeveria të investojë sërish para të saj, ndonëse në një masë shumë më të vogël edhe në sektorin e prodhimit. Por, në prodhim pjesa dër-

rmuese e investimeve janë natyrshëm, private. Sipas strategjisë së vjetër, vetëm investimet për rehabilitimin dhe fuqizimin e sektorit elektroenergjetik në transmetim dhe shpërndarje, parashikohet të arrijnë në vlerën 53.5 miliardë lekë, ose 530 milionë dollarë deri në fund të vitit 2008. Kjo shumë është veçmas 1 miliard dollarëve që nevojiten për koncesionet në prodhimin e energjisë. Rreth 40 miliardë lekë parashikohet të

jenë investime të huaja dhe afro 13.5 miliardë lekë, nga fondet e brendshme të KESH-it. Vetëm në rehabilitimin e sektorit të Shpërndarjes për shtrirjen e rrjetit 20 kV në qytetet kryesore të vendit me shtrirje drejt zonave rurale, do të investohen 12 miliardë lekë, puna për të cilat ka nisur që këtë vit. Ndër investimet kryesore janë ndërtimi i linjës 400 kV Elbasan-Podgoricë, të Qendrës së Re Dispeçer në Tiranë, financim i

qeverisë italiane me rreth 51.5 milionë euro, si dhe asaj gjermane, me vlerë rreth 41.5 milionë euro, e cila do të lidhë sistemin elektroenergjetik shqiptar me vendet e rajonit, duke rritur sigurinë e furnizimit nga importi me energji elektrike. Nga ana tjetër, katër vitet e fundit kanë rezultuar një kapitullim i plotë për realizimin e objektivave parësore në sistemin e energjetik shqiptar. Strategjia e re e energjisë vë në dukje se objektivat e përcaktuara për t’u realizuar gjatë viteve 2003-2006, kanë rezultuar në dështim. Gjatë kësaj kohe nuk është bërë asnjë investim në sistemin prodhues të energjisë, sikundër parashikohej në strategjinë e vjetër. “Kapaciteti i sotëm gjenerues është i pamjaftueshëm për të përballuar kërkesën e sotme. Për pasojë, energjia elektrike vazhdon t’u jepet konsumatorëve pjesërisht. Investimi i planifikuar për ndërtimin e TEC-it të Vlorës, nuk u krye”, thuhet në strategji. Gjithashtu, ulja e humbjeve jo teknike, ndryshe vjedhjeve të rrymës, ka rezultuar një dështim i plotë. “Problemi i ‘humbjeve joteknike’: që do të thotë energji e marrë nga rrjeti nëpërmjet lidhjeve ilegale ose energji e papaguar, vazhdon të jetë në nivele të larta, si rezultat i moszbatimit të masave të programuara për reduktimin e tyre”, vijon raporti i strategjisë. Edhe vetë humbjet teknike nuk janë reduktuar.

KRIZA ENERGJETIKE

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

EKONOMI

SHQIP 5

Elbasan
Shterimi i lumit ka bërë që të thahen edhe tri kanale të mëdha vaditëse

Lumi Shkumbin katandiset sa një përrua

B

rezi që jeton e sheh për herë të parë lumin e Shkumbinit pa ujë. Java e fundit ka nxjerrë në pah tërë shtratin e tij me rërë disi të lagët e gurë të thatë e ku në basenet e tij edhe bimësia ka nisur të vyshket. Që nga e diela e shkuar, në luginën e lumit Shkumbin, që nga Librazhdi deri në afërsi të Peqinit, nuk sheh asnjë pushues e për rrjedhojë as dhe peshkatarët. Këta të fundit, tashmë mund t’i hedhin grepat e tyre vetëm mbi rërë a gurë, pasi pellgjet lumore tani kanë vetëm llucë, çka ka sjellë edhe ngordhjen e sasive të mëdha të peshkut. Tharja e plotë e lumit nis që nga vendburimi në malet

e Mokrës, ku rrjedha nis si një përrua. Edhe përroi i Rrapunit në Librazhd, furnizuesi kryesor i Shkumbinit është tharë thuajse plotësisht, për shkak të mungesës së borës në malet e Kostenjës e Çermenikës, si dhe pakësimit të ujërave burimore. “Vdekjen” e Shkumbinit e bëjnë më evidente, së paku tri kanale vaditëse: kanali i Tudanit në Polis, kanali “Naum Panxhi”, si dhe ai Peqin–Kavajë. Të moshuarit tregojnë se një tharje e tillë e Shkumbinit ka ndodhur rreth vitit 1957, kur thatësira zgjati më tepër se tetë muaj. Besim Dybeli

Thahet Mati, mbyllen Ulza e Shkopeti
Prurjet e lumit, 2 metra kub në sekondë. Liqeni, 3 metra larg vdekjes
y hidrocentralet e ndërtuara mbi lumi Mat, ai i Ulzës dhe Shkopetit, aktualisht kanë dalë jashtë funksionimit të tyre. Shkak për ndalimin e punës në këto dy hidrocentrale është bërë rënia drastike e nivelit të ujit në Liqenin e Ulzës, i cili ka arritur në pikën e tij të vdekjes, ku vënia në punë e turbinave bëhet e pamundur. Hidrocentrali i Ulzës, është vepra e parë energjetike e ndërtuar në vendin tonë, këtu e 50 vjet më parë, me fuqi të instaluar prej 25 mijë kilovatorësh, ku së bashku me atë të Shkopetit edhe pse jo me ndikim të rëndësishëm për shkak të fuqisë së tyre, ushtrojnë ndikim në balancimin e rrjetit elektroenergjetik të vendit. Ndaj dalja e tyre jashtë funksionimit, përbën një shkak më shumë në thellimin e mëtejshëm të krizës energjetike, që nga dita në ditë, po vjen dhe shtohet akoma më tepër. Në këto ditë, liqeni i Ulzës, mbi bazën e të cilit funksionojnë këto dy hidrocentrale, nuk ka më as bukurinë dhe pamjen e tij të zakonshme, por ngjan me një moçal të madh uji. Pamja përballë digës kryesore është trishtuese dhe njëherësh befasuese, kur sheh se asnjë pikë uji nuk rrjedh më nga kjo digë. Interesimit tonë, për gjendjen në të cilën ndodhet aktualisht hidrocentrali i Ulzës, askush nuk pranon t’i përgjigjet nga punonjësit e tij, ndërkohë që drejtuesit nuk ndodhen aty. Nga specialistë me përvojë, banorë të qytezës së Ulzës, ishpunonjës në këtë hidrocentral, mësojmë se prej 10 ditësh, puna e këtij hidrocentrali ka ndalur. Prej afro 2 muajsh, kanë nisur remontet e turbinave, ku vetëm për remontin e njërës prej tyre, turbinës nr.3, u deshën plot 40 ditë. Vetëm dy ditë më parë ka përfunduar ky remont dhe ka nisur ai i turbinës nr.2. Ndërsa për sa u takon prurjeve të ujit, ato pa dyshim që janë në kuotat më të ulëta të shënuara në këto 50 vite pune, në këtë hidrocentral. Kështu në këto ditë prurjet vijojnë nga 2 në 2.2 metra kub për sekondë, kur prurjet maksimale vijojnë nga 70-75 metra kub për sekondë. Niveli maksimal i këtij liqeni është 128.5 metra mbi nivelin e detit, ndërkohë që kuota aktuale është rreth 117.3 metra, pra 11 metra poshtë nivelit maksimal. Drej-

D

tuesit e kësaj vepre hidroenergjetike, edhe pse nuk pohojnë zyrtarisht se kuotat e nivelit të ujit po shkojnë drejt pikës së vdekjes, megjithëse një gjë e tillë është evidente, pasi niveli i kësaj pike është vetëm 114 metra, pra vetëm rreth 3 metra larg kuotës aktuale. Por sipas specialistëve të vjetër

të këtij hidrocentrali, në të tilla kushte, kur niveli aktual i ujit i afrohet pikës së vdekjes në 2-3 metra, teknikisht nuk mund të lejohet vënia në punë e turbinave, pasi niveli i ujit nuk mjafton për të prodhuar energji dhe për të mbajtur në gatishmëri turbinat. Hysen Likdisha

Puna në hidrocentrale ka ndalur prej 10 ditësh dhe tani ka nisur remonti i turbinave

Aktualisht, prurjet janë 2 metra kub për sekondë, ndërsa maksimumi është 70-75 metra kub

ÇMIMI

THATESIRA

KRIZA
Hidrocentrali i Ulzës është vënë në gjendje kritike për vazhdimin e mëtejshëm të punës, si asnjëherë tjetër në 50 vjet

Rritet me 10 lekë për copë

Shtrenjtimi i bukës prek edhe Elbasanin

Ç

Bujqësia

Mungesa e ujit përgjysmon prodhimin në luginën e Matit
ugina e Matit, në Verilindje të vendit, që shtrihet ndërmjet qytetit të Burrelit dhe atij të Klosit, ndër më pjelloret e këtij rrethi, po thahet për pikën e ujit. Vepra kryesore ujitëse e kësaj lugine, është kanali i Klosit, me gjatësi prej rreth 28 kilometra, i cili në vazhdimësi, që nga viti 1993, nuk ka punuar me kapacitet të plotë edhe pse janë shpenzuar miliona lekë ndër vite, për këtë vepër ujitëse, duke bërë kështu që lugina prej 1200 hektarësh, thënë ndryshe “Hambari i Matit”, të mos mbillet dhe prodhojë me kapacitetin e plotë të saj. Zyrtarët e ish-Ndërmarrjes së Ujërave në Burrel, justifikohen se kanë kryer punime voluminoze, për vënien në punë të kësaj vepre ujitëse, ku janë shpenzuar 400 milionë lekë në 14 vjet. Nga të dhënat zyrtare rezulton se në vitet 1993-2000, janë

L

INVESTIMET
Në 14 vjet janë investuar 400 milionë lekë, por kanali ujitës nuk ka funksionuar asnjëherë me kapacitet të plotë që nga 1993-i

dhënë 200 milionë lekë, ndërsa në vitet 2000-2006, po nga buxheti i shtetit, u dhanë 200 milionë të tjera. Ndërsa nga drejtuesit e ish-ndërmarrjes së ujërave, vjen justifikimi se kanë kryer punime voluminoze, mungesa e ujit për fermerët e luginës së Matit është akuzë e drejtpërdrejtë, për abuzimet skandaloze të bëra me këto fonde. Fermerët e kësaj lugine janë tejet të shqetësuar, pasi mungesa e ujit për vaditje, sidomos në këtë verë të nxehtë dhe pa reshje do të bëjë që të mos marrin as gjysmën e prodhimit.Veç kësaj ka humbur edhe shpresa për rivënien në punë të tij, pasi që nga viti 2005, Ndërmarrja Rajonale e Ujërave në Burrel, është kthyer në bord kullimi, që do të thotë se ajo nuk merret më me vënien në punë të veprave ujitëse. H.Likdisha

mimi i ri i bukës ka nisur të aplikohet edhe në qytetin e Elbasanit. Nga dje, buka masive kushton 10 lekë më shumë. Çmimi në fjalë është unifikuar te të gjithë tregtarët. Kësisoj, çmimi i një buke masive, nga 70 lekë ka shkuar në 80. Shumica e bukëpjekësve e shpjegojnë rritjen e këtij çmimi, jo me vendimin e homologëve në rrethet e tjera, por me rritjen e çmimit të grurit të importit. “Unë jam i detyruar të rris çmimin e bukës me 10 lekë për dy arsye: e para se e blejmë miellin më shtrenjtë dhe e dyta, se del kostoja e lartë nga mungesa e energjisë elektrike”, tha dje Safet Sulla, njëri prej bukëpjekësve në qytetin e Elbasanit. Një çmim i tillë është aplikuar edhe në furrën me shumë emër në qytetin e Elbasanit, atë të Xhevatit. Por i njëjti çmim nuk po praktikohet në qytetin e Cërrikut. Ky i fundit duket se është më i favorizuari. Edhe pse shtrenjtimi i miellit apo energjisë nuk i përjashton tri furrat e këtij qyteti, aty buka shitet me 60 apo 70 lekë. Në këtë kontekst, dy kategori kërkojnë rimbursim nga shteti. Të parët janë pensionistët, të cilët ankohen për pensionet e vogla, ndërsa të dytët bukëpjekësit, që duan t’u rimbursohet energjia e shtrenjtë. B e . D y.

SHQIP 6

AKTUALITET

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

Dy grupe të armatosura përleshen me armë. Policia: Ka pasur disa të plagosur, por asnjë të ndaluar

Panik në Laç, luftë mes bandash kriminale
yteti i Laçit është tronditur në orët e vona të ditës së djeshme nga një luftë e ashpër bandash kriminale që ka përfunduar me gjakderdhje e viktima. Banorët kanë kaluar momente ankthi dhe paniku, kur anëtarët e dy grupeve rivale janë përleshur me armë zjarri për rreth 15 minuta, duke lënë të plagosur disa prej tyre. Lajmin e kanë bërë të ditur burimet policore lokale, të cilat u shprehën se forcat e rendit kanë mbërritur vonë në vendngjarje, në pamundë-

Q

si për të kryer arrestime, por për të mbledhur provat materiale, që janë disa gjurma gjaku dhe gëzhoja. Ndërkohë, sipas burimeve, pak momente më vonë, persona të shumtë janë shoqëruar në ambientet e Komisariatit të Laçit, por asnjë prej tyre nuk ka pranuar të japë të dhëna për ngjarjen, duke u shprehur se kishin frikë për ndonjë hakmarrje të mundshme. Megjithatë, sipas uniformave blu lokale, pas hetimeve intensive është zbuluar identiteti i një prej person-

ave të plagosur, por ende jo vendndodhja e tij. Pas kësaj ngjarjeje, autoritetet policore lokale i tremben rifillimit të trazirave në qytet, ku prej disa kohësh kishte rënë qetësi. Hetuesit kanë dyshimet e tyre për personat përgjegjës, por çështja komplikohet pasi njëra prej palëve të përfshira në shkëmbimin e zjarrit ka lidhje me deputetin e zonës. Kjo mund të bëjë që çështja të arkivohet dhe të trajtohet si një incident banal. Megjithatë, policia ka deklaruar

zyrtarisht se brenda një kohe të shkurtër do të bëjnë të mundur identifikimin dhe kapjen e autorëve të kësaj ngjarjeje kriminale, e cila ka sjellë mjaft shqetësim për komunitetin lokal. Banorët e zonës janë shprehur të pasigurt, duke deklaruar se personat e përfshirë në konflikt mund të bëhen më agresivë në ditët në vijim, duke shkaktuar edhe dëme më të mëdha. Megjithatë, policia ka shpërndarë postblloqe në të gjithë qytetin.

Policia tha se veç djegies së ambienteve me elektroshtëpiake, dje u shënua edhe një zjarr tjetër në një zonë të pabanuar

Tiranë, zjarri shkrumbon dy magazina
Digjen edhe disa ha tokë e pabanuar. Helikopter, për shuarjen e flakëve
BLEDI GILAJ

Z

Zjarret
Njëri prej zjarreve ka rënë te magazinat në vendin e quajtur "Frigoriferi", ndërsa tjetri në Farkë, por fatmirësisht nuk ka pasur dëmtime në njerëz

jarret e fuqishme pushtojnë kryeqytetin. Pothuajse gjatë gjithë ditës së djeshme, forcat e zjarrfikësve janë mobilizuar në shuarjen e dy zjarreve në Tiranë. Njëri prej tyre ka rënë te magazinat në vendin e quajtur "Frigoriferi", ndërsa tjetri në Farkë, por fatmirësisht nuk ka pasur dëmtime në njerëz. Burimet policore të kryeqytetit bënë të ditur se një zjarr i fuqishëm ka përfshirë rreth orës 06:30 të mëngjesit bllokun e magazinave afër "Frigoriferit", te rruga "Siri Kodra në Tiranë. Sipas tyre, zjarri ka shkatërruar plotësisht dy magazina dhe rrezikonte të përfshinte edhe magazina të tjera, por ndërhyrja e zjarrfikësve ka bërë të mundur izolimin e tij dhe shuarjen rreth orës 08:00 të mëngjesit. Zjarrfikësit e kryeqytetit, të cilët kanë qenë menjëherë në vendin e ngjarjes kanë kërkuar ndihmën e zjarrfikësve të Durrësit. Në këtë operacion janë përfshirë më tepër se 20 punonjës të repartit të mbrojtjes dhe ndërhyrjes kundër zjarrit, si edhe forca të policisë së rendit të Tiranës. Në magazinat e djegura ka pasur pajisje elektroshtëpiake, vlera e të cilave arrin në një shifër shumë të lartë. Sipas të dhënave zyrtare të Policisë së Tiranës, duke vlerësuar situatën, me qëllim parandalimin dhe shmangien nga zjarri të magazinave të tjera pranë, u realizua evakuimi njerëzve përreth zonës së zjarrit dhe shuarja e menjëhershme e tij. "Pas këqyrjes së vendit të ngjarjes nga ekspertë, dyshohet se zjarri ka rënë në mënyrë aksidentale, ndoshta edhe nga ndonjë shkëndijë elektrike. Ndërkohë, një zjarr tjetër është shënuar dje në kryeqytet. Flakët janë parë nga banorët e fshatit Stërmas, në një zonë të pabanuar prej tyre, të cilët më pas kanë njoftuar zjarrfikësit. Burimet zyrtare nga Drejtoria e Policisë së Tiranës bënë të ditur se zjarri me përmasa të mëdha ka rënë pranë urës së Farkës. Sipas tyre, flakët u panë në një kodër pranë fshatit Stërmas, në një zonë të pabanuar të fshatit. "Në vendngjarje mbërritën zjarrfikës nga Tirana, të cilëve u erdhën më pas në ndihmë edhe kolegë nga qyteti i Durrësit", deklaruan burimet nga grupi i punës. Më tej, policia sqaroi se ndërhyrja e zjarrfikësve bëri të mundur lokalizimin e zjarrit. "Për shuarjen e tij shkoi në ndihmë edhe një helikopter, por me gjithë ndërhyrjen e zjarrfikësve një pjesë e kodrës është ende në flakë", detajohet nga uniformat blu. Nga ana tjetër, policia ka nisur hetimet për të zbuluar shkaqet e zjarrit, ndërsa dyshohet se ai mund të ketë nisur si pasojë e ndonjë cigareje të hedhur me pakujdesi. Sipas të dhënave, gjatë ditës së djeshme janë shënuar edhe raste të vogla zjarresh të tjera, por që janë shuar shumë shpejt. Sipas policisë kryeqytetase, dëmi i shkaktuar nga zjarret e djeshme arrin në milionë lekë dhe që ka dëmtuar bizneset e disa personave.

DEKLARATA

Ministria e Brendshme: Avionët dhe helikopterët po përshkallëzojnë gjendjen

Familjarët kallëzojnë në polici

Përmirësohet situata e krijuar nga zjarret
ërmirësohet gjendja e krijuar nga zjarret në zona të ndryshme të Shqipërisë. Ky është konfirmimi i Ministrisë së Brendshme, ku në një deklaratë për shtyp, bëri të ditur se ka pasur përmirësim në situatën e krijuar prej disa ditësh nga rënia e

Denoncimet, kanë humbur 3 persona
Tre persona kanë denoncuar dy ditët e fundit humbjen pa gjurmë të të afërmve të tyre. Lajmi bëhet i ditur nga burime të Policisë së Tiranës, të cilat thanë se tashmë kanë nisur kërkimet për gjetjen e tyre. Një 38-vjeçare kërkon të fejuarin e saj, babai denoncon largimin e të birit dhe një 44-vjeçar kallëzon në polici humbjen e kunatit të tij. Më konkretisht, rasti i parë bën fjalë për Leonard Shkurtin, 48 vjeç, emigrant prej vitesh në Francë. Ai kishte mbërritur në vendin e tij për pushime dhe më datën 31 korrik të këtij viti është larguar në drejtim të Shkodrës. Policia bën të ditur se Shkurti u nis nga Tirana për në Shkodër me mjetin e tij të tipit "Renault", me targa 735PJX75. Largimin e tij e bëri në ditur në polici e fejuara, Albana Dosti, 38 vjeçe, nga Tirana. Policia ka nisur kërkimet për gjetjen e tij. Rasti i dytë i përket një 34vjeçari nga kryeqyteti, që është larguar nga banesa pa lënë gjurmë dhe babai i tij, pasi vuri re mungesën e gjatë, e denoncoi ngjarjen në polici. Burime të policisë thanë se Shefki Karoci, 74 vjeç, ka denoncuar në polici se djali i tij, Hektori, 34 vjeç, më datën 1 gusht të këtij viti, është larguar nga shtëpia dhe nuk u kthye. Edhe për këtë kallëzim, polici ka nisur kërkimet për të gjetur Karocin. Së fundmi, në Policinë e Tiranës ka mbërritur një kallëzim tjetër për humbjen e një 26-vjeçari. Sipas policisë, Sami Elezi, 44 vjeç, banues në Laprakë, ka denoncuar humbjen e kunatit të tij Ismet Çerpja, 26 vjeç. Elezi u ka deklaruar ekspertëve të policisë se kunati i tij ishte nisur nga Greqia për në Shqipëri para pak ditësh dhe ende nuk kishte asnjë informacion në lidhje me fatin e tij.

P

Dje, avioni "Antonov 32" ka pasur objekt të punës së tij zjarret e rëna në Burrel dhe Tropojë

zjarreve në vend. Sipas burimeve zyrtare nga ky dikaster, avioni ukrainas "Antonov 32" dhe dy helikopterët gjermanë "AS 350 BA" kanë vijuar me intensitet të lartë punën për shuarjen e zjarreve edhe gjatë ditës së djeshme. "Avioni 'Antonov 32' ka pasur objekt të punës së tij zjarret e rëna në Liqenin e Bardhë dhe Liqenin e Zi në Burrel, si dhe zjarrin e rënë në Stoberd të Tropojës", shpjegoi Ministria e Brendshme. Më pas, ky dikaster u shpreh se helikopterët gjermanë kanë vepruar kryesisht mbi katër vatra aktive zjarri në Pukë. Më tej, u tha se zjarret e rëna në Mirditë janë që të gjitha nën kontroll. Ndërkohë, një zjarr i rënë mbi qytetin e Laçit mëngjesin e djeshëm është arritur të shuhet pas tri orësh me ndërhyrjen e disa mjeteve zjarrfikëse. Po kështu, është arritur të izolohet një zjarr tjetër mbi qytetin e Rrëshenit. "Tri orë punë intensive kanë kryer mjetet e shërbimit zjarrfikës të Tiranës dhe Durrësit mëngjesin e sotëm për të shuar zjarrin e rënë në dy magazina të mëdha në zonën e ish-Frigoriferit në kryeqytet", u shpreh zyrtarisht Ministria e Brendshme. Ndërkohë, sipas tyre, situata e krijuar nga rënia e zjarreve në vend ka një përmirësim të ndjeshëm. Megjithatë "Antonov 32" dhe helikopterët gjermanë do të përdoren edhe në ditët në vijim për të izoluar dhe eliminuar plotësisht vatrat e zjarrit ende aktive. Ndihmesë të rëndësishme për përballimin e situatës së krijuar nga zjarret kanë dhënë edhe disa shtete.

SHQIP 8

AKTUALITET

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

Rreth 100 armë gjuetie të bllokuara nga Shërbimi Policor dyshohet se kanë hyrë nga Shqipëria

Kosovë, zbulohet trafiku i pistoletave
500 pistoletat kanë hyrë nga Maqedonia dhe janë prodhuar në Serbi
ALMA LAMA

R

reth 506 armë, kryesisht pistoleta kanë rënë në duart e Shërbimit të Kosovës, pas një operacioni që ishte përgatitur prej katër muajsh. Departamenti i Policisë Kriminale kishte bërë hetime intensive gjatë kësaj periudhe, derisa ka rënë në gjurmë të dy personave që i kishin mbushur makinat e tyre me pistoleta të tipit "Zastava". Policia nuk e di saktësisht vendimin e prodhimit të këtyre pistoletave, fabrika kryesore e të cilave është në Serbi, në qytetin Kragujevc. Por hetimet do të zbardhin nëse këto pistoleta dhe mijëra fishekët që janë

prodhuar në Serbi, apo jashtë saj. Rrahman Sulejmani, shef i Policisë Kriminale të SHPK-së tha se sipas burimeve policore ky është një krim transkufitar. "Armët kanë hyrë nga Maqedonia dhe kanë pasur destinacion tregun kosovar, por edhe tregjet e vendeve në rajon. Ndërsa qëllimi është për fitime materiale". Dy nga personat, armët e të cilëve u zunë në makinë janë arrestuar, ndërsa një tjetër, emri i të cilit është i njohur për policinë, është në arrati. SHPK-ja, nën asistencën e hetuesve ndërkombëtarë dhe me autorizime nga gjyqi për përdorimin e masave të fshehta

ka përfunduar këtë aksion me sukses, duke kontrolluar pesë shtëpi në Prishtinë dhe në Bardhosh, fshat ky në afërsi të Prishtinës. Përveç armëve, në veturat e këtyre personave janë gjetur edhe 8000 euro si dhe dy celularë. Ato janë konfiskuar së bashku me makinat. Burime nga policia bëjnë të ditur se disa armë të tjera që u konfiskuan në një fshat, rreth 100, e që janë kryesisht armë gjuetie mund të kenë hyrë nga zonat kufitare me Shqipërinë. Zëdhënësi i SHPK-së, Veton Elshani, tha se bashkëpunimin më të ngushtë e kanë me policinë e Shqipërisë. Shumë opera-

cione i kryejnë në bashkëpunim me ta. Trafiku i armëve të kapura nga zyrtarë të policisë u cilësua si pjesë e krimit të organizuar që ka përfshirë rajonin. Vlera e një pistolete të tipit "Zastava" në tregun e Kosovës është 150 euro, ndërsa armët më të mëdha variojnë nga 200 deri në 400. Zëvendëskomisioneri i SHPK-së iu bëri thirrje qytetarëve të raportojnë për raste të tilla. Aksionet për konfiskim armësh janë më intensive ditë e fundit dhe burime pranë UNMIK-ut thonë se kjo po bëhet për shkak të mbajtjes së situatës nën kontroll gjatë kohës së negociatave me Serbinë.

PRANGOSJA

Ermira Hatija ishte shpallur në kërkim që më 2005

Arrestohet shqiptarja më e kërkuar në Amerikë
NE FOTO
Majtas, vendi ku ka ndodhur ngjarja, në qendër Lulzim Kupi i arrestuar nga policia amerikane dhe lart pistoleta me të cilën u krye krimi

PËRPLASJA

Viktimat konsiderohen nga autoritetet si persona me lidhje dhe precedentë kriminalë

Vrasje shqiptarësh në Nju-Jork, një i vdekur dhe një i plagosur
FLORION SERJANI

V

jë shqiptar me banim në lagjen Queens të NjuJorkut në Shtetet e Bashkuara të Amerikës ka qëlluar me pistoletë dy persona të njohur si gangsterë, duke vrarë njërin prej tyre dhe duke plagosur tjetrin, kanë bërë të ditur dje autoritetet zyrtare të policisë së Nju-Jorkut. Lulzm Kupi, 42 vjeç është dorëzuar menjëherë pas ngjarjes në polici, duke dhënë shpjegime lidhur me rrethanat dhe dinamikën e ngjarjes. Sipas mediave amerikane ndaj tij janë ngritur tashmë akuzat e vrasjes dhe mbajtjes së paligjshme të armës. Ngjarja ka ndodhur pranë banesës së Kupit, në Putnam Avenue në Ridgewood. Viktimat sipas autoriteteve zyrtare janë identifikuar si Gentian Kasa, 31 vjeç, i vdekur në vend nga plumbat dhe Redinel Dervishaj, i plagosur në gjendje të rëndë dhe që ndodhet ne spital. Sipas agjencive të lajmeve duket se të tre burrat kanë qenë të armatosur në momentin kur janë takuar në afërsi të banesës së Kupit dhe motivi i vrasjes ka qenë një gjobë prej 20.000 dollarë që dy viktimat i kanë kërkuar autorit të vrasjes.

N

Kupi dhe dy viktimat duket se njiheshin prej kohësh dhe mendohet se kanë pasur biznese të përbashkëta në disa lokale dhe bare shqiptare. Por nuk dihet ende se në ç'mënyrë dhe për ç'arsye, Kasa dhe Dervishaj i kanë kërkuar Kupit t'u paguajë 20.000 dollarë, madje duke e kërcënuar këtë të fundit se do t'i rrëmbenin

familjen dhe do t'i përdhunonin gruan. Në deklarimet e tij të para në polici, Kupi ka pohuar se përpara se të takohej me dy viktimat, ata i kishin telefonuar duke i kërkuar që të takoheshin në një vend pranë "Ridgewood section". Menjëherë pas kësaj telefonate, 42-vjeçari që ka parandier rrezikun ka marrë me vete nga shtë-

Masa

Tentuan vrasjen, burg për njërin nga vëllezërit
Gjykata e Faktit në kryeqytet ka caktuar dje paradite masën e sigurisë për dy vëllezërit Rexhep dhe Artan Qershori, të cilët tri ditë më parë plagosën në shtëpinë e tij në fshatin Picall të rrethit të Tiranës, Adriatik Qershorin. 40-vjeçari Rexhep Qershori, me banim në Selitë e Vogël është lënë në burg pa afat nga gjykata, ndërsa vëllai i tij, 29-vjeçari, Artan Qershori me banim në Petrelë i është dhënë masa e arrestit të shtëpisë. Tri ditë më parë, ata kanë shkuar në banesën e Adriatik Qershorit, me të cilin sipas policisë, pavarësisht mbiemrit të njëjtë nuk kanë asnjë lidhje familjare dhe e kanë qëlluar më një çifte, duke e plagosur në këmbë dhe aktualisht ndodhet në Spitalin Ushtarak të Tiranës, jashtë rrezikut për jetën. Tashmë të dy vëllezërit do të gjykohen me akuzën e "vrasjes me dashje të mbetur në tentativë, në bashkëpunim". Flo.Se.

pia armën e tij një pistoletë tip 357 "Magnum". Sapo janë takuar, Kasa dhe Dervishaj e kanë kërcënuar Kupin se do t'i rrëmbenin familjen dhe do t'i përdhunonin gruan. Agjencitë e lajmeve thanë se në kulmin e acarimit, të tre personat kanë nxjerrë armët e tyre, por Kupi është treguar më i shkathët dhe ka qëlluar Dervishajn në krah. Kasa, ndërkohë ka përfituar nga momenti për t'u larguar me vrap dhe për t'u futur në kryqëzimin midis "Putnam Avenue" dhe "60th Place". Por Kupi e ka ndjekur me vrap dhe e ka arritur përpara se ai të hynte në makinën e tij. Goditja në kokë ka qenë vdekjeprurëse për Kasën. Burime policore të cituara nga "New York Post" kanë thënë se të tre personat kanë pasur lidhje me mafien shqiptare, që prej mbërritjes së tyre në Nju-Jork në vitin e largët 1990, kur kanë depërtuar në lidhjet tradicionale të mafies. Sipas të njëjtit burim, vëllai i Kupit është i njohur si drejtues i mafies shqiptare, Dervishaj është nën hetim federal, ndërsa Kasa i cili u vra nuk kishte precedentë penalë. Ai ka lënë pas gruan shtatzënë dhe një fëmijë 7-muajsh.

ajza 22-vjeçare, që prej disa vitesh ishte bërë shqiptarja më e kërkuar nga drejtësia amerikane, ka rënë më së fundmi në pranga, pasi është refuzuar nga Policia Kufitare gjermane që të hynte në këtë vend. Ermira Hatija, rreth 1 muaj më parë, ka tentuar të largohet nga kontinenti amerikan, duke i hipur një avioni në Calgary të Kanadasë me destinacion Frankfurtin. Por sapo ka mbërritur në tokën evropiane, autoritetet gjermane të kufirit kanë konstatuar parregullsi në dokumentacionin e saj dhe e kanë rikthyer atë në Calgary. Burimet zyrtare të policisë kanadeze thanë se ajo kishte një pasaportë me identitet të rremë. Menjëherë pas bllokimit, Hatija është marrë në pyetje nga autoritetet kanadeze në përpjekje për të zbuluar identitetin e saj të vërtetë, çka gjithsesi u bë e mundur vetëm falë bashkëpunimit me agjentët e DEA-s amerikane. Më pas, ajo u arrestua dhe tashmë është në pritje të ekstradimit drejt Detroitit të SHBA-së. Sipas faqes së internetit AMV (America's Most Wanted- Më të kërkuarit në Amerikë) hetuesit e rastit të Ermira Hatijas kishin thënë se ajo dyshohej si drejtuesja e një rrjeti trafiku të ekstazit me bazë afër Detroitit në Miçigan. Ata gjithashtu besonin se 22-vjeçarja shqiptare ishte përfshirë në trafikun e qenieve njerëzore që kryhej përgjatë kufirit midis SHBA-

së dhe Kanadasë. Për këtë arsye ajo ishte shpallur person në kërkim dhe policia kishte rreth 4 vjet që hetonte rreth aktivitetit të saj kriminal. Ermira Hatija identifikohet fillimisht nga policia në vitin 2003, kur tentoi të kalonte ilegalisht një nënë dhe fëmijën e saj 13- vjeçar nga Kanadaja për në SHBA, me anë të një motori uji. Tentativa dështoi, pasi fëmija u mbyt, ndërsa nëna e tij u kap nga rojet bregdetare. Shqiptarja, gjithsesi ka kërkuar të merrte paratë e premtuara për këtë trafikim, por personi që kishte marrë përsipër pagesën nuk ka pranuar t'i japë paratë për shkak të mbytjes së fëmijës. Atëherë, Hatija ka shkuar dhe e ka rrahur personin të cilit i kërkonte paratë, çka ka bërë që ajo të arrestohet nga policia kanadeze. Por burimet zyrtare thanë se ata nuk kishin pasur prova të mjaftueshme që ta lidhnin ekstazi nga Kanadaja për në SHBA. Pas hetimeve të kryera, agjentët e antidrogës dolën në përfundimin se sasia e drogës do të shkonte tek Ermira Hatija. Vetëm 4 muaj më pas, në prill të 2006-ës shqiptarja arrestohet nga policia në apartamentin e saj në Wixom të Miçiganit, por pasi pagoi një garanci pasurore u la e lirë dhe iu fsheh drejtësisë për shumë kohë. Tashmë, ajo ndodhet në pritje të ekstradimit nga Kanadaja drejt SHBA-së, ku do të gjykohet nga drejtësia amerikane. F.Serjani

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

OPINION

SHQIP 9

është pjellë e pushtetit të sotëm – në ë shkrimin e fundit të botuar këtë pikë ka të drejtë Ilir Meta, por nuk dy ditë më parë në gazetën ka të drejtë, kur e konsideron veten si të “Shqip”, në të cilin rrekesha sapodalë nga inkubatori – por është të bëja një trajtim shumë pjellë e të gjithë pushteteve. emocional e aspak analitik të krizës enKjo është arsyeja kryesore, që shergjetike të këtyre ditëve të verës, qiptarët nuk janë të gatshëm të dalin të thosha midis të tjerash: “Ca të tjerë ngrenë zërin e të protestojnë për këtë duan të dalin në rrugë të protestojnë gjendje. Shqiptarëve u është mbushur e të ngrenë zërin në kupë të qiellit, mendja se secili politikan i secilit krah por me kë të dalin? Me Ilir Metën, i cili as që e vë ujin në zjarr për interesat pubkërkon të organizojë proteslikë e kombëtarë; përkundrazi, ta vetëm me mitingashët e tij, e ka mendjen vetëm te pushKriza energjetike, ashtu si të gjitha krizat e tjera (politike, elektorale, institucionale, teti, si burim përfitimesh hëm të cilët nga ana e vet, përpara se të jenë të merakosur për ekonomike), nuk është pjellë e pushtetit të sotëm – në këtë pikë ka të drejtë Ilir ilegale, hëm të pandëshfaktin që s’ka drita, janë të kueshme. Mos vallë, modeli merakosur për të zënë një Meta, por nuk ka të drejtë, kur e konsideron veten si të sapodalë nga inkubatori – prej zullumqari i politikanit vend pune në polici, doganë, shqiptar është një legjendë por është pjellë e të gjithë pushteteve. Kjo është arsyeja kryesore, që shqiptarët metropolitane? Edhe në qëntë etj,. etj?” Menjëherë pas kësaj më er(personalisht nuk janë të gatshëm të dalin të ngrenë zërin e të protestojnë për këtë gjendje. kështu është kështu), nuk bedhën do SMS, nëpërmjet të soj, se hesapet cilave do njerëz e përfaqësues Shqiptarëve u është mbushur mendja se secili politikan i secilit krah as që e vë ujin duhen bërë me këtë legjendë, të LSI-së, shprehnin mosmiranë zjarr për interesat publikë e kombëtarë; përkundrazi, e ka mendjen vetëm te hesapet duhenibërë me faktin, timin e pakënaqësinë e tyre që shqiptarët shohin politindaj këtij pasazhi të shkrimit. kanët e tyre si hajdutë që bërpushteti, si burim përfitimesh hëm ilegale, hëm të pandëshkueshme Më thoshin midis të tjerash, se tasin kundër hajdutëve, si të kishin dalë edhe ata në prokorruptuar që bërtasin kundër testë, por u vinte keq që shiheshin prej tike, nuk vlen as një grosh një skuadër Thika po na vete në palcë e pilafi (i nxjerrë të gjithë qytetarët nëpër rrugët korrupsionit, si njerëz pa din e iman që meje thjesht si mitingashë e klientelistë. drejtuesish politikë, të cilët hëm janë durimit) nuk mund të mbajë më ujë (kri- e sheshet e Shqipërisë. Kjo nuk është bërtasin gjithë ditën kundër kundërshU vinte keq gjithashtu që shkrimi im zgjedhur për të drejtuar e administruar zash). Për këtë arsye, kjo nuk është e nuk bërë; e nuk është bërë për shkaqe xhe- tarëve të tyre pa din e pa iman, si shkakmund të shkurajonte protestën në fjalë punët e një vendi, hëm nuk dinë t’i jap- mund të jetë një krizë që meriton një lozish banale brenda kampit opozitar, tarë të krizës energjetike që bërtasin më apo protesta të tjera lidhur me krizën en- in asnjë përgjigje krizës së tmerrshme përgjigje një partiake e që zgjidhet duke gjë që do të thotë se qejfmbetjet e sher- kot kundër ca shkaktarëve të tjerë të së ergjetike kundër qeverisë “Berisha”. energjetike (e tillë është kjo krizë, e nxjerrë në rrugë anëtarët e një partie të ret e mjera (janë njëmend të mjera) mes njëjtës krizë. Prandaj, më duket se është vendi këtu tmerrshme). Kjo skuadër drejtuesish vetme. Një parti (qoftë dhe më e vogël tyre janë ku e ku më të forta sesa meraku Politika pra e ka humbur njëherë e për t’u shpjeguar më mirë edhe mbi pro- politikë bëhet më e padurueshme në sesa LSI-ja) mund ta bëjë këtë gjë sa real për krizën, ku është zhytur vendi. mirë magjinë mobilizuese. Ajo nuk Do dilnin shqiptarët në rrugë e në mund të mobilizojë qytetarë; ajo mund testën e LSI-së, edhe mbi faktin që or- rastin, kur ka ardhur në pushtet me herë të ketë qejf, por është e sigurt që ganizime të tilla nuk po gjejnë ndonjë premtimin e bujshëm të zgjidhjes ime- kjo nuk është rruga për t’u përballur sheshe nëse ky kushtrim i supozuar do të mobilizojë veç militantët. Për këtë mbështetje popullore kushedi se çfarë diate të krizës (aq i bujshëm ishte ky qoftë me krizën, qoftë me ata që nuk të lëshohej veç nga opozita politike e shkak do të lipsej një aleancë e madhe në Shqipëri (në fakt, tubimet e organi- premtim, sa na u tha që, jo vetëm do të kanë mbajtur premtimin për ta zgjidhur bashkuar? Nuk duhen vënë duart në qytetaro-politike, më shumë qytetare zuara nga LSI-ja në Kombinat e në El- zgjidhim krizën tonë, por shumë shpejt krizën, e që vend të kësaj, e kanë thellu- zjarr për këtë. E nëse ndokush është i sig- sesa politike, pasi vetëm kështu, ajo basan nuk u shquan për ndonjë pjesë- – duke eksportuar energji – do të ndih- ar atë. Një protestë e tillë mund të shër- urt që shqiptarët nuk do t’i përgji- legjenda metropolitane (e cila pra nuk marrje të madhe). mojmë të zgjidhim edhe krizat e të bejë për mbajtur gjallë tharmin partiak, gjeshin këtij kushtrimi, do të ishte e kotë është dhe aq legjendë) e politikanëve që Më duhet të ritheksoj edhe njëherë tjerëve!!!); bëhet fare e padurueshme për të testuar fuqinë e kapacitetet mo- të kërkohej shpjegimi qoftë tek apatia e protestojnë për të ardhur në pushtet apo idenë, që kjo krizë energjetike mú në më në fund në rastin kur, mú në kulmin bilizuese të partisë, për të dëshmuar kapitullimi tradicional i shqiptarëve e politikanëve që denoncojnë krizat për pikun e verës është një makth i vërtetë e krizës, drejtuesi i skuadrës nuk di të praninë imponuese të kësaj partie në përballë pushteteve, qoftë te përgjum- të mos zgjidhur asnjë krizë, nuk do të për të gjithë shqiptarët. Një pjesë e kë- heqë dorë nga fjalimet përpara skuadrës realitetin politik apo për t’u dhënë rast ja civile e ditëve tona. Shpjegimi duhet bëhej pengesë për mobilizimin popullor tyre të fundit mund të ngushëllohen së tij e përpara kamerave televizive, në militantëve të sotëm partiakë e aspir- kërkuar në radhë të parë e mbi të gjitha në rrethana të tilla. Dhe çështja nuk ëshprej faktit, që kjo krizë nuk është gjë të cilat, në vend të merakut për mjerimin antëve të nesërm për poste në adminis- te zhgënjimi fatal prej klasës politike, të për të bërë protesta për protesta; as tjetër, veçse një plagë më tepër në trupin biblik të këtij vendi, ai na hedh fytyrës tratë të dëshmojnë devotshmëri poli- prej të gjitha krahëve e prej të gjithë protesta për të rrëzuar ca njerëz që e e mbushur gjithë plagë të shoqërisë sh- batuta idiote mbi xhelozinë ministrore tike, por nuk mund të sjellë asgjë më eksponentëve të rëndësishëm të kësaj kanë mendjen veç te pushteti e për t’i qiptare, por ky ngushëllim (domosdo i ndaj ministres Majlinda. tepër sesa kaq. Përgjigjja duhej të ishte klase, të cilët në harkun e shtatëmbëdh- zëvendësuar ata me ca të ngjashmit e kotë, që vjen prej një mendësie mazok“Epo ja”, mund të më thonë LSI-stët, menduar ndryshe. Duhej të mblid- jetë viteve të fundit, kush më shumë e tyre. Çështja është të bindim veten, se iste) afërmendsh nuk mund e nuk du- “këtë po bëjmë në protestat tona; edhe heshin të gjitha partitë opozitare, të cilat kush më pak, kanë pasur në dorë çelë- kriza të tilla nuk ndodhin vetëm për ne, het të përbëjë një alibí për qeverinë po kryqëzojmë Kryeministrin, edhe po duhej t’u bënin një apel të gjitha struk- sat e drejtimit të vendit e fuqinë e ven- por ndodhin edhe prej nesh; prej nesh dështake. Në botën e sotme, e cila e sig- ngremë zërin ndaj krizës”. Jo, të dashur turave, organizatave, subjekteve e dimmarrjes. Kriza energjetike, ashtu si që nuk dimë të bëjmë gjë tjetër, veçse të uron dhe e ngre gjithë ekzistencën e miq. Kjo është mënyra më pak e gjetur e zërave të shoqërisë civile e jo politike, e të gjitha krizat e tjera (politike, elekto- bëjmë sehir show-n e shëmtuar të ikjes mbijetesën e vet mbi burimet energje- më pak e dobishme për të protestuar. së toku, të lëshonin kushtrimin për t’i rale, institucionale, ekonomike), nuk e të ardhjes së dritave.

MUSTAFA NANO

N

POLITIKA QE S’MOBILIZON DOT QYTETARET

ALBIN KURTI

gimi Çeku kërcënoi. Tha: “28 Nëntor!”. Propozoi që festa e pesëfishtë kombëtare të bëhet e gjashtëfishtë. Propozoi që të shpallet pavarësia e Kosovës mu me 28 nëntor të këtij viti. Ditën e shpalljes së pavarësisë së Kosovës secili e mendon si një datë që më pas do të bëhej historike. Mirëpo, për ta shpallur pavarësinë, Agim Çeku e zgjodhi një datë që tashmë ishte historike. Mbase e pavetëdijshmja e tij po vepronte: meqë shpallja e paramenduar e tij s’do të mund të ishte njëmend historike, ai e propozoi një datë tanimë të mirënjohur historike. Dhe, jo vetëm kaq. Ai propozoi datën, e cila duke qenë një shënjuese e shumëfishtë përgjatë historisë sonë, është pjesë organike e identitetit kombëtar shqiptar si asnjë datë tjetër. Rastësia, gjithsesi, ndodhet në siklet me të pavetëdijshmen. Edhe nëse 28 Nëntori s’do të arrijë të bëhet festë e gjashtëfishtë, ajo dosido do të mbetej festë e pesëfishtë. Agim Çeku do të humbiste vetëm atë të cilën edhe ashtu nuk e kishte. Nuk e kam ndër mend t’i përsëris kritikat e bëra kundër Agim Çekut se 28 Nëntori nuk do të duhej të ishte festë e pavarësisë së Kosovës meqenëse ajo datë është simbol i bashkimit kombëtar. Nuk do ta përsëris as argumentin e disa kundërshtarëve të tjerë të tij që i thanë se pavarësinë tashmë e kemi shpallur njëherë. Nuk do ta sforcoj as shqetësimin se shpallja e ardhshme do të ishte e ndryshme vetëm nëse ajo s’përfundon nëpër sirtar zyrash, por fillon ndryshimin e gjendjes faktike në terren. Problemi im themelor që kam me kërcënimin e

A

Agim Çekut është joserioziteti i tij. Nuk është çësh- me atë çfarë po bën e po flet Kryeministri Çeku, më tja pse Agim Çeku e propozoi atë datë për shpalljen duhet ta pranoj se disi mu dhimbs kur u shfaq ashe pavarësisë dhe as pse e propozonte shpalljen si tu me fytyrë të mërdhezur si të një fëmije të cilin të tillë. Problemi është se ai nuk e kishte me gjithë porsa e kanë rrahur. Për pesë muaj e gjysmë në burg mend. Agim Çeku nuk e kishte mua më kanë marrë në pyetje seriozisht propozimin e tij. Nuk vetëm gjysmë ore dhe ishte u nevojit më shumë se një ditë Faktorët ndërkombëtarë prokurori ai që skuqej. Kryemiqë të kuptohet kjo. Zmbrapsja e nistrin e Kosovës e marrin menjëhershme e tij para kanë ‘përparuar’ dukshëm. shumë më gjatë në pyetje dhe kundërshtimit të kongresistëve madje e bëjnë që ai të skuqet. amerikanë në Aeroportin e Prish- Ata e shtyjnë edhe shtyrjen, Sidoqoftë, ende pa perëndutinës e dëshmoi botërisht këtë shpikin faza 120-ditëshe që ar propozimi i Agimit, nisi të gjë. Kundërshtimi i tyre ishte seqarkullonte një tjetër propozim rioz ngaqë propozimi i tij s’ishte me të njëjtën temë. Veton Surroi nuk dihet se kur do të serioz. Apo, ndoshta, kundërshi përmendi Kërshëndellat si timi i tyre ishte serioz pikërisht fillojnë dhe me fundin e të kohë kur do të shpallej pavarëqë të përcaktohej nëse propoziPresidentit francez, cilave nuk mbaron asgjë. sia. Pas edhe ky hamendëson mi i tij ishte serioz. Pas takimit, Sarkozy, Agim Çeku deklaroi se i kishin Në të vërtetë, nuk ka më për ditët e fundit të vitit, të cilat bërë disa pyetje dhe ky kishte njerëzve ua kujtojnë festat, por dhënë disa përgjigje. Pra, data. Tepria e deritanishme edhe dhuratat e Babadimrit thjesht, e kishin marrë në pyetje nëse për ta mendojmë ashtu siç atë ditë në lokalet e aeroportit. e datave i ka zhdukur datat po i trajtojnë – pra, si fëmijët. Ndonëse nuk jam fare dakord Duke besuar që faktorët e

FLUTURIMI I PROPOZIMEVE

rëndësishëm ndërkombëtarë objektivisht janë kundër këtyre propozimeve për data të shpalljeve, Fatmir Sejdiu dhe Hashim Thaçi janë po ashtu kundër. Që të gjitha shtyrjet ndërkombëtare të përcaktimit të ri për statusin e Kosovës, politikanët kosovarë i interpretonin gabueshëm si shtyrje të pavarësisë. Tash, shtyrjet e reja, Agim Çeku dhe Veton Surroi i lidhin me shpallje të reja (që do të thotë premtime të reja boshe) ndërsa Fatmir Sejdiu e Hashim Thaçi me të ashtuquajturat ‘angazhime shtesë’ (që do të thotë negociata dhe dëgjueshmëri shtesë). Ndërkohë, faktorët ndërkombëtarë kanë ‘përparuar’ dukshëm. Ata e shtyjnë edhe shtyrjen, shpikin faza 120-ditëshe që nuk dihet se kur do të fillojnë dhe me fundin e të cilave nuk mbaron asgjë. Në të vërtetë, nuk ka më data. Tepria e deritanishme e datave i ka zhdukur datat. A nuk është mu ky ideali i këtij neokolonializmi postmodern? Për asgjë nuk kemi datë: prej çështjes së statusit e deri tek ajo e regjistrimit të popullsisë. Është suspenduar koha (e planifikimit). Natyrisht, që të mos ketë datë të (përfundimit) të misionit të tyre sundues mbi neve që kësisoj mbesim të kurthuar në këtë përkohësi të përjetshme. Kemi të bëjmë me datë për shpallje? Jo. Këta vetëm shpallin data. Shpallin data për shpalljet e pavarësisë që s’do të ndodhin. Prandaj, as 28 Nëntori i sivjetmë nuk do të jetë ditë kur festohet pavarësia ose shpallja e saj. Gjithsesi që ka pakrahasimisht më shumë arsye që atë ditë (sërish) të protestohet kundër regjimit në fuqi dhe të demonstrohet vullneti ynë sesa të festojmë e urojmë njëritjetrin të nënshtruar nga regjimi duke demonstruar asisoj (vetë)mashtrimin tonë.

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

AKTUALITET

SHQIP 11

ERSEKE/ U merrte klandestinëve nga 4 mijë euro për t’i çuar drejt Greqisë. Nën hetim dhe policë të Tri Urave

Trafiku, arrestohet punonjësi i Albtelekomit
olicia e Kolonjës ka arrestuar një punonjës të Albtelekomit në këtë zonë me akuzën e trafikut të qenieve njerëzore. Lajmi është bërë i ditur nga burime të sigurta pranë Komisariatit të Kolonjës nga ku mësohet se një 44-vjeçar, punonjës pranë filialit të këtij institucioni në Ersekë ka tentuar të kalojë ilegalisht nga mali pesë persona për qëllime fitimi. Të njëjtat burime thanë se bëhet fjalë për Hiqmet Mazen. Akuza që është ngritur ndaj tij vjen në

P

një kohë kur ai është kapur në flagrancë pas ndjekjes nga ana e policisë në bazë të informacioneve që dispononte sektori i antitrafikut për favorizimin që kryente punonjësi edhe për shkak të njohjes që kishte në zonë. Sipas të dhënave mësohet se 44-vjeçari u ofronte siguri klandestinëve për shkak të punës që bënte në shtet, ndërsa premtonte se nuk do të kishin asnjë problem as me uniformat blu, pasi do të kalonin lirisht dhe do të favorizo-

heshin edhe në rast se binin në sy të policisë lokale. Policia e Kolonjës konfirmon se Hiqmet Maze u kap në flagrancë, ndërsa po tentonte të trafikonte drejt shtetit grek nga dogana e Tri Urave. Ai kishte marrë përsipër t’i kalonte pesë shtetasit pa asnjë dokument dhe për më tepër pa viza greke. Ka qenë një grup prej pesë emigrantësh klandestinë tre nga Kukësi dhe dy të tjerë nga Gramshi. Hiqmet Maze, siç bëhet e ditur nga ana e poli-

cisë, është kapur në orët e vona të mbrëmjes. Burimet policore thanë se ai është ndaluar sapo ka arritur në doganën e Tri Urave në një kohë që ka qenë duke shoqëruar klandestinët me automjetin e tij me targë ER 1292 B. Maze do të merrte të paktën 4000 euro nga klandestinët për t’i nxjerrë drejt Greqisë. Policia po heton në rast se 44vjeçari bashkëpunonte me ndonjë nga punonjësit e doganës edhe për shkak të njohjeve dhe lidhjeve të tij. J.DH.

Sipas krerëve të policisë ndërtimore, vendimi për prishjen e tij ka që në muajin shkurt

Ndërtimorët shembin hotelin 4-katësh
Durrës, pushuesit nxirren jashtë ndërtesës ku do të kalonin pushimet
VALI QYRFYÇI

VLORË/ Ende asnjë i dyshuar

Pronësia, digjen 10 hektarë me pyje
reth 10 ha ullinj janë shk rumbuar mesditën e djeshme në fshatin Babicë të rrethit të Vlorës. Era e fortë e cila ka shoqëruar këto ditë qytetin bregdetar të Vlorës ka qenë një ndër shkaqet kryesore të këtij zjarri, e cila ka nisur fillimisht me një vatër të vogël zjarri dhe më pas ka pësuar një shtrirje të gjerë në 10 ha. Por nga fshati i Babicës mësohet se djegia e ullinjve është një histori i përvitshme e vetë banorëve, e cila shkaktohet për shkak xhelozie dhe pronësie. Zjarrfikësit kanë bërë të mundur shuarjen e këtij zjarri e cila brenda një ore mori një shtrirje të gjerë në gjithë sipërfaqen e ullinjve në fshatin Babicë. Por edhe nga Ndërmarrja e Pyjores konfirmohet se pas shuarjes së zjarrit dhe shoqërimit të erës mund të lindin vatra të reja zjarri dhe për këtë arsye të gjithë punonjësit e zjarrfikësit dhe të Ndërmarrjes së Pyjores janë në gatishmëri të plotë për të evidentuar në çdo moment katastrofat e zjarrit. M.M.

dërtimorët kanë hedhur në tokë një hotel 4-katësh në plazhin e Durrësit, ndërsa pushuesit e tij kanë mbledhur plaçkat të detyruar për të shkuar gjetkë. Në pikun e sezonit turistik, fadromat e policisë ndërtimore kanë zbarkuar në bregdet për të nisur një aksion të ri ndaj ndërtimeve pa leje, duke paralajmëruar dhe ngritjen e pirgjeve me inerte. Ndonëse në një kohë aspak të përshtatshme, ndërtimorët nuk janë sprapsur nga zbatimi i vendimit të marrë, ndërsa pronari i hotelit të prishur dje pretendon se ligjshmëria e objektit kishte përfunduar në dyert e gjyqësorit që nuk e kishte thënë ende fjalën e tij. Pavarësisht nga prishja e një hoteli, ndërtimorët deklarojnë se aksioni nuk do të mbyllet këtu. Janë planifikuar për prishje dhe 20 objekte të tjera, të cilat do t’i shtojnë vapës dhe pluhurit të rrugëve dhe retë e pluhurit të godinave në shkatërrim, si dhe pamjet e pakëndshme për syrin e mijëra pushuesve. Ditën e djeshme qenë të shumtë pushuesit nga Shqipëria dhe Kosova, të cilët asistuan në prishjen e hotel “Palma” në sektorin “Teuta” të plazhit të Durrësit. Nuk ka qenë një pamje e këndshme dhe shumë prej tyre kanë deklaruar se kjo ndërhyrje duhej të bëhej në një sezon tjetër, larg atij turistik. Më të pakënaqur kanë mbetur pushuesit që e kishin zgjedhur këtë hotel si vend akomodimi. Atyre u është dashur të largohen nga hoteli vetëm një ditë para prishjes së tij dhe ndihen të cenuar në të drejtën e tyre për të pushuar. Pushuesit nuk duan të gjykojnë se kush është fajtori për këtë situatë të pakëndshme, ndërsa kishte nga ata që e konsideruan një aventurë pushimesh në Shqipëri prishjen e hotelit. Një aventurë e pluhurosur tërësisht shqiptare. Sipas pronarit të hotelit, Rakip Kokomani, koha e lënë në dispozicion nga ndërtimorët për të njoftuar dhe sistemuar pushuesit ka qenë e pakët. Sipas Anton Pacit, përfaqësues i degës së policisë ndërtimore në aksion, vendimi për prishjen e “Palmës” ishte marrë që në shkurt të këtij viti, por është ekzekutuar vetëm në fillim të gushtit. Hoteli dhe më parë ka qenë në listën e objekteve të paligjshme të ndërtimores. Konflikti mes pronarit të hotelit dhe ndërtimores mbërriti në dyert e gjykatës. Sipas zotëruesve të hotelit tashmë të shkatërruar, çështja ka mbërritur për gjykim në Kasacion, ndërsa ndërtimorja thotë se të gjitha shkallët e gjyqësorit kanë lënë në fuqi vendimin për prishje duke e vlerësuar atë të drejtë. Ndërkaq, aksioni i policisë ndërtimore në bregdetin e Durrësit do të vazhdojë dhe në ditët e ardhshme me prishjen e 20 objekteve të tjera të paligjshme. Megjithatë, pushuesit, përpara se të marrin vendim për të kaluar pushimet në brigjet shqiptare duhet të pyesin më parë nëse lokali apo hoteli është vënë në shënjestrën e policisë ndërtimore.

N

R

shembjet
Aksioni i policisë ndërtimore në bregdetin e Durrësit do të vazhdojë dhe në ditët e ardhshme me prishjen e 20 objekteve të tjera të paligjshme

DEFEKTI

Shumica e udhëtarëve ishin emigrantë që do të vinin në atdhe për pushime

Bllokohen në traget 600 pasagjerë të linjës Ankona-Durrës
isa qindra pasagjerë, mes të cilëve shumë gra e fëm ijë, kalojnë natën të bllokuar në traget. Pasagjerët janë rebeluar kur personeli i tragetit u ka kërkuar ta braktisin atë dhe të udhëtojnë drejt Barit, qytetit në jug të Italisë, për të nisur lundrimin për në Durrës prej andej. Ata nuk kanë pranuar të dalin duke qëndruar në pritje të rregullimit të defektit dhe nisjes së lundrimit. Trageti “Toscana” i linjës Ankona-Durrës pas një defekti teknik të konstatuar pak çaste para nisjes ka bllokuar në ambientet e tij afro 600 pasagjerë, kryesisht emigrantë që kthehen për pushime në atdhe. Në Kapitanerinë e Portit Detar të

D

Durrësit bënë të ditur se trageti që duhej të kishte mbërritur ditën e djeshme, rreth orës 16:30, nuk ishte nisur akoma nga Porti i Ankonës. Sipas oficerit të shërbimit në kapitaneri, nuk ka asnjë informacion mbi nisjen e lundrimit nga trageti në avari, ndërsa pranë agjencisë detare “Rigel”, që ka këtë traget, thanë se vazhdojnë përpjekjet për të riparuar defektin. Ndonëse lundrimi është shtyrë për më shumë se 24 orë dhe deri në orët e vona të ditës së djeshme nuk është ditur fati i tij dhe pasagjerëve të bllokuar atje, përfaqësuesja e agjencisë në linjë telefonike tha se defekti nuk është i rëndë dhe

trageti do të rifillojë lundrimet së shpejti. Gjithsesi, askush nuk ka mundur të qetësojë familjarët që kishin dalë dje për të mësuar mbi arsyet e kësaj vonese dhe pritur në Portin e Durrësit të afërmit e tyre emigrantë. “Toscana” duhej të ishte nisur në orën 19:00 të ditës së mërkurë, po nuk ka mundur për shkak të defektit në motorë. Vonesat disaorëshe në nisje janë justifikuar nga autoritetet portuale me qëllim qetësimin e udhëtarëve. Pamundësia për të rivënë në punë tragetin dhe nisur udhëtimin ka detyruar personelin e tragetit të njoftojë pasagjerët e imbarkuar në bord për situatën dhe më pas, mëngjesin e djeshëm, kanë kërkuar prej tyre të dalin nga trageti. Kjo ka shkaktuar reagim te pasagjerët, të cilët kanë vendosur të mos e pranojnë alternativën e udhëtimit nga Bari për shkak të pamundësisë për mbërritjen në kohë për të kapur tragetet e linjave detare Bari-Durrës. Trafiku në këtë periudhë të vitit paraqitet tepër i rënduar dhe po ashtu dhe vendet në tragete. Pasagjerët kanë vendosur të qëndrojnë në pritje të riparimit të defektit në traget ose zgjidhjes së situatës nëpërmjet vendosjes së një trageti tjetër për të kryer udhëtimin nga Ankona drejt Durrësit. Sipas familjarëve që i presin në Durrës, situata e njerëzve në traget paraqitet e rënduar për shkak të ankthit dhe qëndrimit për një kohë të gjatë në ambiente të mbyllura. V.Qyrfyçi

VLORË/ Paralajmërojnë me grevë urie

Kompensimet, protesta para bashkisë

R

reth 45 familje të cilat je tojnë në rrugën transballkanike nuk kanë qenë dakord me çmimin e kompensimit, ndërsa të gjithë së bashku ata kanë protestuar para Bashkisë së qytetit të Vlorës dhe Prefekturës. Çmimi i kompensimit të banesave të tyre është vendosur për 1 metër katror 1500 lekë, ndërsa sipas tyre, ky është një mashtrim i radhës dhe një turp që u bëhet këtyre banorëve. Prefektja e Qarkut të Vlorës, Dorate Konomi, është shprehur se do të jetë në krah të tyre dhe se çmimi i kompensimit për një metër katror është vërtet shumë i ulët. Sipas Konomit, ky është një çmim i vendosur nga Bashkia e Vlorës. Por nënkryetari i Bashkisë së Vlorës para protestës së 45 familjeve, të cilat duhet të kompensohen ka qenë i prerë dhe se çmimi i vendosur për kompensim duhet të zbatohet plotësisht. Banorët e rrugës transballkanike të revoltuar përballë çmimit qesharak të kompensimit kanë kërcënuar me grevë urie nësekërkesaetyre nuk merret parasysh. M.M.

SHQIP 12

AKTUALITET

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

Autori i vrasjes dyshohet të jetë një ish-polic. E qëlloi me tre plumba

N

jë vrasje ka ndodhur dje në mbrëmje në bulevard in kryesor të qytetit të Elbasanit. Ngjarja e rëndë ka ndodhur rreth orës 21:00 dhe është parë nga dhjetëra njerëz që shëtisnin në këtë orë. Burime nga policia lokale bënë të ditur se është vrarë me tri plumba pistolete Mehmet Halili, pensionist, banor i qytetit të Elbasanit. Viktima ka qenë në xhiro me një të njohurin e tij, me të cilin dyshohet se është grindur për motive ende të paqarta dhe pastaj sherri ka përfunduar me tri të shtëna pistolete. Sipas burimeve policore, dyshohet që autor i vrasjes të jetë Kozma Vërçani, 45 vjeç, një ish-polic i dalë në lirim. Sipas dëshmitarëve, vrasësi

Elbasan, vritet në bulevard pensionisti
dhe viktima kanë qenë duke ecur së bashku në bulevardin e qytetit. Ata kanë nisur të debatojnë me zë të lartë, ndërsa në afërsi të stadiumit "Ruzhdi Bizhuta" të qytetit, të dy e kanë ndalur hapin dhe kanë ngritur edhe më tonet. Një shitës ambulant, që ndodhej pranë vendit të ngjarjes tha se nuk ka arritur ta shquajë qartë fytyrën e vrasësit, pasi ishte errësirë, por ka dëgjuar që ai i ka thënë viktimës: "Plumbin e parë e ke në gojë" dhe menjëherë ka nxjerrë pistoletën, ia ka futur në gojë të moshuarit dhe e ka shkrepur. Burri ka rënë menjëherë i pajetë në asfalt, por vrasësi nuk është larguar. Ai ia ka zbrazur edhe një herë pistoletën në ballë e pastaj në bark. Vetëm pasi e ka parë të vdekur Halilin, vrasësi ka marrë vrapin dhe është zhdukur mes ndërtesave duke përfituar edhe nga fak-

ti që në atë orë zona pranë stadiumit të qytetit ka qenë pa drita. Policia është njoftuar nga një telefonatë në numrin 129 dhe ka shkuar në vendngjarje vetëm pak minuta më pas. Forca të shumta policore janë vënë menjëherë në kërkim të autorit të dyshuar të vrasjes, i cili mendohet se është ish-polici Kozma Vërçani. Burimet policore bëjnë të ditur se nga hetimet paraprake është arritur të hidhet dritë mbi motivet e vrasjes, por zyrtarisht deklarohet vetëm se kjo vrasje ka ndodhur për motive të dobëta. Mësohet gjithashtu se viktima, ka punuar si shofer ambulance në spitalin e Elbasanit dhe nuk njihet si person me probleme. Besim Dybeli

Dibër, la shenjat e gishtave

Kapet i riu, tentoi vjedhje
olicia e Dibrës, ka arrestu ar një 23-vjeçar, pasi ka mbledhur prova se ai ka tentuar të vjedhë me armë banesën e një shtetaseje, disa muaj më parë. Në mbrëmjen e ditës së mërkurë, forcat e policisë të sektorit të antikrimit, në Komisariatin e Peshkopisë, kanë prangosur në banesën e tij në fshatin Brezhdan të Dibrës, 23-vjeçarin Agron Damazeti, pasi dyshohet për vjedhjen me armë të mbetur në tentativë, të shtetases Xhevahire Hakorja. Puna hetimore në rrugë operative dhe gjurmët e gishtave dhe provat e tjera materiale, që u gjetën në vendngjarje, çuan në verifikimin e autorit të kësaj ngjarjeje, i cili u kap pardje. Hy.Li.

P

Rrëzohet pista e hakmarrjes. Përcillen në banesën e fundit Aida dhe Sokol Kolgjini

Policia: Tragjedia e Kukësit, aksident
Dyshohet për një lloj eksplozivi të bërë në shtëpi, me nitrat e benzinë
indra njerëz përcollën në Sipas policisë, mund të bëhet banesën e fundit në Lusën fjalë për një lloj eksplozivi që krijotë Kukësit, vogëlushen het nga përzierja e nitratit me benAida Kolgjini dhe të atin Sokolin, zinë. Ky lloj eksplozivi, i prodhuar që vdiqën nga shpërthimi i ek- në kushtet e shtëpisë, përdoret splozivit brenda në shtëpi. gjerësisht nga fshatarët e zonave Ngjarja ka tronditur fshatin e të thella, kryesisht për të gjuajtur qetë Lusën në rrethin e Kukësit peshk, por edhe për të prerë dru. dhe jo vetëm atë. Nga shpërthimi i fuqishëm, sipas banorëve, ishte krijuar Përzierja shpërthyese një pellg gjaku dhe mbetjesh njerëzore përzii ka plasur në dorë er me drurë dhe zhavorr, tamam në derën kryesore 27-vjeçarit Kolgjini të shtëpisë, ku ishin shkallmuar muret dhe çatia. Shpërthimi kishte përfshirë Sokolin si dhe njerëzit e tjerë të familjes që kishin qëlluar shumë afër, nënën 55 MJEKIMI vjeçe, gruan dhe dy vajzat e vogla. Eva 5 vjeçe, Siç tregon një kushëri i nëna dhe Kolgjinëve, Rrahmani 30 vjeç, i gjyshja e saj po sapo kthyer nga emigracioni, kurohen në shpërthimi ka shkaktuar tmerr Spitalin dhe panik, ndërsa kishin parë tym Ushtarak të zi në shtëpinë viktimës. “Hajdeni se u ba nami te kjo shtëpi”, kishte thirrur dikush dhe Rrahmani TEPELENE gjendet shumë shpejt te vendi i ngjarjes. “Ishte mbuluar në gjak, - thotë për Sokolin,- dhe meqë m’u duk në gjendje më të rëndë e mora para duarsh dhe dola në rrugë. Kullonte gjak, i kishte këputur të dyja duart dhe një këmbë i varej përgjysmë. I kishin dalë të dy sytë, por ishte gjallë...”. Ai tregon se kanë ndaluar një jë vajzë 16-vjeçare nga fs furgon pasagjerësh që udhëtonhati Gusmar i Tepelenës, te për Buzmadhe, ku pasagjerët është rrëmbyer nga i kishin zbritur menjëherë dhe kishin venë në të njerëzit e plago- dashuri i saj mëngjesin e së sur. “E kam mbajtur në prehër me mërkurës. Burimet policore të këtij shpirt deri në Gostil, pesë kilome- rrethi, kanë bërë të ditur se vajza tra përpara se të mbërrinim në me inicialet S.T. është rrëmbyer spitalin e Kukësit, - ah mbarova dje në orët e para të ditës nga Izet për një pikë ujë, - më thoshte deri Shkrepa, 26 vjeç, nga fshati Kolonsa dha shpirt”. Kështu tregon jë. Ky i fundit, i shoqëruar nga kushëriri i viktimës, i cili për fat të miqtë e tij, Taulant Koshi dhe keq nuk qe i vetmi, pasi gjatë Danielo Prifti, 19 dhe 18 vjeç, po rrugës për Tiranë kishte vdekur nga Kolonja, mësohet se është niedhe vajza e tij e vogël Aida 3 sur për të rrëmbyer të miturën mëngjesin e djeshëm, duke udhëvjeçe. Fillimisht u hodhën disa ide tuar me një mjet tip “Nisan” me tarpër mjetin shpërthyes si granatë ga greke ANE 3361, e cila ishte dore ofensive, tritol etj. dhe lid- pronë e Koshit. Tre të rinjtë kanë hej, mbi bazën e dëshmive të vëzhguar lëvizjet e 16-vjeçares banorëve si dhe këqyrjes së ven- përgjatë mëngjesit të djeshëm në dit të ngjarjes, me ndezjen e zjarrit fshatin Gusmar dhe kanë qëndrunë stufën e druve, ku mund të ar në pozicion pritjeje. Rreth orës kishte qenë e fshehur granata. Por 8:00 të ditës së djeshme shtetasja Policia Kriminale, pas këqyrjes së S.T. doli me të motrën katërvjeçare kufomës në morgun e spitalit të dhe një të afërm 11 vjeç për të Kukësit, si dhe vendit të ngjarjes mbushur ujë në vijën e fshatit. Në në Lusën, ka thënë se shpërthimi këtë moment, shtetasi Taulant Koka qenë aksidental, duke përjash- shi ka zbritur nga makina e më pas tuar çdo dyshim të ndonjë hakmar- e ka shtyrë me forcë për në bordin e mjetit 16-vjeçaren. Pas këtij veprirjeje. Kjo për faktin se, viktima 27- mi, tre rrëmbyesit së bashku me vjeçare kishte të këputura të dyja vajzën u larguan për në fshatin duart dhe të dëmtuar të dy sytë, Progonat. Pa mbërritur ende në gjithashtu gjysmën e këmbës së thellësitë e Progonatit, Izet Shkredjathtë. Nga ky fakt, del se lënda pa, i dashuri i vajzës 16-vjeçare, plasëse është mbajtur në duar nga zbriti nga makina dhe ka vazhduar vetë viktima, e përgatitur, ndosh- rrugën më këmbë për në Golem në ta brenda dhe ka plasur sapo ka kufi me Progonatin e Tepelenës. dalë në derën e jashtme të korri- Aty 16-vjeçarja është strehuar për dorit, ku kanë qenë njerëzit e tjerë disa orë në një banesë të braktisur, ndërsa Prifti dhe Koshi kanë vazhtë familjes.

Korçë, zhduken 2 kg bizhuteri

Ekspozoi floririn, ia vjedhin natën

Q

“Ata hapin një zgavër në pemët e mëdha dhe aty fusin eksplozivin. Shpërthimi është aq i fuqishëm sa e copëton në çast diametrin e drurit, sado i madh të jetë ai”, tha një ekspert i policisë së Kukësit, duke ilustruar forcën e eksplozivit, që dyshohet se ka shpërthyer të

martën në shtëpinë e Kolgjinëve, në fshatin Lusën. Një sasi eksplozivi e këtij lloji u kap nga policia disa ditë më parë në Korçë, në shtëpitë e disa personave, të cilët shkatërronin me shpërthim bunkerët. Sulejman Dida

TRAGJEDIA SHPERTHIMI
Një sasi e madhe eksplozivi i ka shpërthyer në duar Sokol Kolgjinit, i cili vdiq së bashku me të bijën 3 vjeçe

E

HETIMI
Policia ka rrëzuar pistën e hakmarrjes, duke deklaruar zyrtarisht se ajo që ka ndodhur në Lusën ka qenë një aksident

EKSPLOZIVI
Dyshohet se Sokol Kolgjini e kishte përgatitur vetë lëndën plasëse, me nitrat dhe benzinë, për të gjuajtur peshk

kspozoi floririn për emi grantët dhe turistët, i vidhen nga dyqani të paktën 2 kilogram bizhuteri të arta. Kjo ka ndodhur në qytetin e Korçës, kur në një nga dyqanet e floririt është konstatuar një vjedhje me thyerje gjatë orëve të mëngjesit. Pronari, i cili kishte menduar të ekspozonte në vitrinat e xhamit mallin, ka rënë pre e hajdutëve. Ngjarja ka ndodhur në një nga dyqanet e qendrës së qytetit. Sipas policisë, pronari emri i të cilit nuk bëhet i ditur, kishte katër ditë që e linte mallin në vitrina për ta ekspozuar atë, nisur nga mbushja e qytetit me turistë të huaj dhe vendas dhe emigrantë të shumtë. Ju.Dh.

Lushnjë, burri u plagos rëndë

Aksident, vdes gruaja 45 vjeçe
jë aksident tragjik ka ndodhur dje në rrugën e plazhit të Divjakës. Një automjet është përplasur me një çiklomotor dhe si pasojë ka humbur jetën një grua dhe është plagosur rëndë burri i saj. Ngjarja është regjistruar mbrëmjen e djeshme. Roland Teqja 25 vjeç, banues në fshatin Çermë të Lushnjës ka qenë duke udhëtuar me automjetin e tij tip “Volvo” nga plazhi për në Divjakë. Gjatë rrugës, ai ka humbur për një moment kontrollin dhe ka përplasur nga pas një çiklomotor “Yamaha”, me të cilin po udhëtonin bashkëshortët Perikli dhe FloraVeliu, 45 dhe 51 vjeç banorë të fshatit Zengë të Divjakës. Policia arrestoi shoferin. Ma.Tr.

Policia i arreston pas disa orësh tre të rinjtë që kryen krimin

Rrëmbehet nga i dashuri i saj vajza 16-vjeçare
MBROJTJA
26-vjeçari Shkrepa tha se vajza kishte shkuar me të me dëshirë

N

N

duar rrugën me makinë për në Tepelenë. Në këto kushte, prindërit, të alarmuar nga ajo që i ndodhi vajzës së tyre, kanë kryer denoncimin

në organet e policisë së Tepelenës. Për këtë ngjarje u vunë në alarm edhe uniformat blu të Gjirokastrës, të cilat kanë bashkërenduar

veprimet me homologët e tyre fqinj. Dy orë pas rrëmbimit, uniformat blu të Tepelenës, kanë bërë të mundur bllokimin e automjetit të drejtuar nga Koshi dhe Prifti dhe pas 7 orësh, u arrit të lokalizohej vendndodhja e Shkrepës me 16vjeçaren. Në momentin e parë gjatë arrestimit të Izet Shkrepës, ky i fundit deklaroi se vajza kishte ardhur me dëshirën e saj pas tij me qëllim martese. Pasi iu vunë prangat tre djemve, vajza u është dorëzuar familjarëve në fshatin Gusmar. Tre të rinjtë akuzohen për veprën penale të heqjes së paligjshme të lirisë. E.Serjani

Sherrin e filluan në Kakavijë

Zihen taksistët, njëri në spital
herri mes dy taksistëve ka përfunduar me një të plagosur dhe një të arrestuar, nën akuzën e vrasjes me paramendim të mbetur në tentativë. Ngjarja në fjalë ka ndodhur në rrethin e Mallakastrës, përgjatë rrugës nacionale TepelenëBallsh, në afërsi të fshatit Fratar. Dy taksistët, pasi kanë debatuar në pikën kufitare të Kakavijës, ku prisnin pasagjerë, e kanë vijuar sherrin e tyre në kthim. Agron Bufari, 45 vjeç, banor i qytetit të Lushnjës është i plagosuri, ndërsa autori është 42-vjeçari Durim Selimaj, banor i fshatit Strum të Fierit. Policia arrestoi Selimajn, i cili mendohet se e sulmoi papritur tjetrin. Ma.Tr.

S

E PREMTE 3 GUSHT 2007

SHQIP 13

KINEMA

SPIUNAZH

Rikthimi "i mbrapshtë" i Mishel Fajferit. Biondja me rini të përjetshme vjen pas 5 vitesh mungesë me dy role negative
NE FAQEN 20

Nga Rusia me dashuri. Nuk është libër i Xhejms Bondit, por historia e një spiuneje të KGB-së në Amerikën Latine
NE FAQEN 14

Arsyet janë nga më të ndryshmet, që nga dëshira për t'iu afruar Zotit e deri te dermani për dhimbjen e kokës

Çfarë na shtyn të bëjmë dashuri?
Sipas një studimi, është më e ndërlikuar nga sa e mendojmë
jë pyetje që për dekada më radhë ka tërhequr vë mendjen e psikologëve dhe specialistëve të ndryshëm në fushën e seksologjisë është edhe ajo se cilat janë arsyet që i shtyjnë njerëzit të bëjnë dashuri. Në të vërtetë, "pseja" e një pyetjeje të tillë është shumë herë më e ndërlikuar sesa mendonim. Megjithatë, falë një pune të madhe të kërkuesve të Universitetit të Teksasit, ne mund të mësojmë shumë rreth arsyeve kryesore që i shtyn çiftet "të zhyten" poshtë çarçafëve. Është renditur një numër i pafundmë argumentesh, mendimesh, dhe arsyesh se përse njerëzit bëjnë dashuri, të paktën, sipas asaj që raportohet në revistën e muajit gusht " Archives of Sexual Bevaviour". Siç mund të mendohet, surprizat s'kanë të sosur. Raportet intime mund të nxiten nga arsyet më të çuditshme, deri tek ato më egoistet, por edhe nga aspiratat shpirtërore më të thella. Vetë studiuesit që arritën të hartonin një raport, David Buss dhe Cindy Mesyton, ishin ndjerë të habitur përballë faktit se sa shumë motive kishin njerëzit për të bërë dashuri. Studiuesit që analizuan sjelljet seksuale të një grupi prej 2000 meshkujsh dhe femrash treguan se arsyet shkonin nga më banalet, si dëshira për të qenë më mirë dhe për t'iu afruar Zotit, përpjekja vetëmohuese për t'i dhënë kënaqësi partnerit, te gjesti manipulues për të fituar diçka e deri te dëshira për të plotësuar një hakmarrje. Shumë të pyetur tregonin se të bërit seks ishte një mënyrë e mirë për t'u qetësuar ose për të luftuar mërzitjen, stresin, për të lehtësuar gjumin...
NE FAQEN 15

N

○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○ ○

HISTORI

Toka të thara dhe toka të përmbytura, dy peizazhe me të cilat po përballemi gjithnjë e më shpesh në një planet që ndryshon pareshtur. Sipër kemi pamje nga një shkretëtirë në lindje të Turqisë, ku sipërfaqet e tokës së tharë "po kafshojnë" përherë e më shumë nga copat e kullotave të dikurshme që janë shndërruar në sipërfaqe të çara e djerr.

Budi, roli i tij në lëvizjen kombëtare
ë fund të shek. XVI dhe fillim të XVII gjendja politike, ushtarake, ekonomike, sociale, kulturore dhe fetare në Shqipëri ishte shumë e rëndë nën sundimin osman, veçanërisht për elementin e krishterë. Duke ndjekur nga afër një situatë të tillë, përveç përpjekjeve të vazhdueshme për të mbështetur ndonjë lëvizje ose kryengritje të popullit shqiptar dhe të atyre ballkanas, Selia e Shenjtë kujdesej që atje të kishte klerikë vendas, të përgatitur dhe të zotët të përballeshin me sfida nga më të ndryshmet në punën e tyre baritore dhe shpirtërore, së bashku me popullsinë vendase. Në këtë kuadër Selia e Shenjtë hapi disa kolegje në qytete të ndryshme për shkollimin, edukimin dhe përgatitjen e prelatëve jo vetëm shqiptarë, por edhe të tjerë, në radhë të parë arbëreshë, italianë, spanjollë, dalmatë etj., që të mbanin gjallë besimin dhe traditën e krishterë në këto troje. Nuk ishte i madh numri i nxënësve dhe studentëve shqiptarë në këto kolegje në këtë periudhë, por, megjithatë, ata që mbaruan atje hapën rrugë për të tjerë në vitet në vijim, numri i të cilëve sa vinte e rritej, qoftë duke qenë të dërguar...
NE FAQET 18-19

N

FOTO KONTRAST
Diku më tutje, në lindje, në Kinë disa krahina po përballen me sezonin e përmbytjeve, ku ujërat e lumenjve, apo liqeneve, pas shirave të rrëmbyeshëm dalin nga shtrati e zaptojnë fshatrat përreth. Edhe pse bëhet fjalë për një fenomen periodik, sipas studiuesve nga vitit në vit situata vjen duke u përkeqësuar

SHQIP 14

NDRYSHE

E PREMTE 3 GUSHT 2007

Libri

& spiunia

Spanjollja legjendare ishte spiunia më e bukur dhe më e aftë e KGB-së në Amerikën Latine. Veproi për llogari të Moskës nën pseudonimin "Atdheu"

LIBRI
Aventurat më të pabesueshme të spanjolles ndodhën përpara mbërritjes në Montevideo. Ajo, sipas dëshmive të përmbledhura në biografinë e gazetarit dhe shkrimtarit uruguaian Raúl Vallarino, botuar përpara dy muajsh në Montevideo (së fundmi edhe në Evropë), ishte shumë e bukur, me karakter të hekurt, dhe, të paktën në ditët e rinisë, shumë e tërhequr nga seksi

Mata Hari e Amerikës së Jugut
I
shte spiunia më e rëndësishme ruse në Amerikën e Jugut, në periudhën e pas luftës, dhe u vendos në këtë kontinent në vitin 1948. Nga Moska mori urdhrin për të joshur ndonjë personazh të rëndësishëm amerikano-latin dhe bukuroshja zgjodhi shkrimtarin uruguaian Felisberto Hernández, i cili qe njëra ndër tri martesat që i njihen zyrtarisht. Africa de las Heras y Gavilán e lindur në Keuta, një koloni spanjolle në Marok, ishte në atë kohë 38-vjeçare. Siç qe traditë e familjeve të shquara të epokës (i ati ishte ushtarak i lartë), u pagëzua me emrin e shenjtores mbrojtëse të qytetit, Virgjëreshën e Afrikës. Martesa me Felisberto Hernández zgjati tre vjet dhe shkrimtari nuk dyshoi për asnjë çast gjatë kësaj periudhe për aktivitetin e vërtetë të bashkëshortes. KGB-ja e pagëzoi me pseudonimin "Atdheu" dhe e mbajti nën shërbim për dy dekada (qendra e operacioneve të shërbimit të fshehtë rus ishte në Montevideo, me degë në Buenos Aires dhe kryeqytete të tjera të Amerikës Latine). Për aktivitetin e Afrikës nuk dyshoi kurrë askush, ndërkohë që kolegëve spiunë u përsërishte shpesh: "Atdheu im është Bashkimi Sovjetik". Aventurat më të pabesueshme të spanjolles ndodhën përpara mbërritjes në Montevideo. Ajo, sipas dëshmive të përmbledhura në biografinë e gazetarit dhe shkrimtarit uruguaian Raúl Vallarino, botuar përpara dy muajsh në Montevideo (së fundmi edhe në Evropë), ishte shumë e bukur, me karakter të hekurt, dhe, të paktën në ditët e rinisë, shumë e tërhequr nga seksi. Në vitin 1930 ishte agjente e operacioneve speciale të Partisë Komuniste të Spanjës. Mori pjesë në organizimin e dy revoltave në vitet 1934 dhe 1936; bënte pjesë në organizatën e rinisë komuniste të Katalonjës. Ajo vetë drejtonte një grup të rinjsh komunistë. "Në të njëjtin vend ku ekzekutonte armiqtë (fashistët)", grupi i Afrikës "u hynte orgjive të tejzgjatura", pohon një ndër dëshmitarët e cituar në libër. Më pas Afrika u martua me Luis García Lago-n, një drejtor banke, i cili si ajo ishte pjesëtar i lëvizjes komuniste. Nuk dihet me saktësi në ishte agjent i shërbimeve të atëhershme sekrete sovjetike ose jo. García Lago u dërgua në Meksikë, ku u arrit edhe nga e shoqja me përfundimin e Luftës Civile në Spanjë. Për Stalinin, vrasja e ish-shokut të pabindur të armëve, Trockit, përbënte një objektiv të rëndësisë së madhe, gjë që e arriti përmes agjentit Ramón Mercader. Afrika hyri në lojë si përkthyese. Punonte në studion e piktores Frida Kahlo dhe informonte Moskën për gjithçka. Ishte pikërisht Afrika ajo që vuri në dijeni shërbimin sekret sovjetik për faktin që Frida, bashkëshortja e piktorit Diego Rivera, ishte e dashura fshehtë e Trockit. Vetë Frida më pas mori pjesë në atentatin e drejtuar nga David Alfaro Sikueiros, që përfundoi me vrasjen e Trockit. Afrika u urdhërua një pasdite të vitit 1939 të largohej nga Meksiko, pasi gjenerali Aleksandër Orlov, i cili kryesonte gjithë misionin për vrasjen e Trockit kishte shkuar në Shtetet e Bashkuara të Amerikës. Afrika u kthye në heroinë të vërtetë (sekrete) të Bashkimit Sovjetik, pasi luftoi për vite me radhë pas vijave naziste gjatë luftës për çlirimin nga pushtimi gjerman. U dekorua shumë herë. Në fund të jetës numëronte tetë dekorata, mes të cilave edhe "Urdhrin e Leninit". Që nga Montevideo, baza e saj për një kohë të gjatë, Afrika udhëtoi shumë shpesh drejt Buenos Airesit gjatë harkut kohor 1950-1960. këtë e bënte me urdhër të shefit të saj, "rezidenti" i KGB-së, i cili mbulohej nën maskën e diplomatit në ambasadën sovjetike të Montevideos. Takoi në kryeqytetin argjentinas një agjent të rëndësishëm që KGB-ja e quante "Marko", emri i vërtetë i të cilit ishte Xhovani Antonio Bertoni. Afrika kishte famën e merituar të njeriut shumë të aftë për të siguruar dokumente false. Që nga takimi me "Markon", ajo nisi të punonte me një seri librash për fëmijë me tema argjentinase, ku fshihen mesazhe të koduara që përmbanin informacione shumë të vlefshme për KGB-në. Nga Moska erdhi urdhri që Bertoni të zhvendosej në Montevideo, me emrin e rremë Valentín Marchetti. Me të mbërritur aty, Afrika, tashmë nënshtetase uruguaiane, duhej të martohej me agjentin italian. Bashkëshorti i ri i Afrikës ia doli shpejt të përfshihej në shtresat e ngritura të shoqërisë dhe inteligjencës uruguaiane. Ndërsa e shoqja bënte emër si stiliste e rangut të lartë, Marko-Marketi hapi një dyqan antikuarësh, i cili u bë shpejt shumë i njohur. Ndër njerëzit e rëndësishëm që vizitonin shpesh dyqanin, në sy binte një politikan i rangut shumë të lartë, të cilin autori Raúl Vallarino nuk e identifikon me emër në libër. Në mesazhet që i dërgohen Moskës identifikohet me pseudonimin "Ivan". Bëhej fjalë për një homoseksual të padeklaruar, i cili e mbante fshehtë këtë detaj të jetës (por jo i tillë për sytë e Afrikës). Shpejt nga Buenos Airesi u dërgua "Nikolai", një agjent mjaft i pashëm argjentinas, i ngarkuar me detyrën të joshte "Ivanin". Pasi u konsumua raporti fatal mes të dyve, i filmuar dhe i fotografuar, politikani i rëndësishëm uruguaian u gjend i detyruar të zgjidhte mes vetëvrasjes dhe bashkëpunimit me KGB-në. Bashkëpunoi për vite me radhë. Me kalimin e kohës BertoniMarketi nisi të bashkohej me kritikat që Partia Komuniste Italiane i bënte Moskës. E alarmuar, Afrika vuri në dijeni KGB-në dhe pak kohë më pas "Markoja" u gjend i vdekur në shtëpi. Duket se Afrika vazhdoi t'u bindej eprorëve duke eliminuar të shoqin, me një prej atyre helmeve që nuk lënë asnjë gjurmë. Por, megjithëse policia uruguaiane pranoi zyrtarisht versionin e vdekjes nga infarkti, dyshimet nuk munguan. Në vitin 1965 Afrika nisi të ngrinte një rrjet spiunazhi ku bënin pjesë mesatarisht një duzinë agjentësh, i pajisur me laborator fotografik e kinematografik, pajisje deshifruese e për falsifikime dokumentesh. Në vitin 1966 i erdhi urdhri t'i jepte fund gjithçkaje e të braktiste Uruguain. Afrika fluturoi drejt Moskës, ku iu kushtua trajnimit të agjentëve të KGB-së. Vdiq nga zemra, në vitin 1998, në moshën 78-vjeçare në një spital të Moskës. U varros me nderimet e duhura për një "Heroinë të Bashkimit Sovjetik". Varri është zbukuruar me një basoreliev të sajin, ndërkohë që për ta nderuar bashkë me emrin, autoritetet i kanë gdhendur edhe emrin e koduar, "Atdheu".

E alarmuar nga qëndrimi antisovjetik i të shoqit, Afrika vuri në dijeni KGB-në dhe pak kohë më pas "Markoja" u gjend i vdekur në shtëpi. Duket se Afrika vazhdoi t'u bindej eprorëve duke eliminuar të shoqin

Dëshmitë
Raúl Vallarino: Për aktivitetin e Afrikës nuk dyshoi kurrë askush, ndërkohë që kolegëve spiunë u përsërishte shpesh: “Atdheu im është Bashkimi Sovjetik”.

Martesat
Martesa me Felisberto Hernández zgjati tre vjet dhe shkrimtari nuk dyshoi për asnjë çast gjatë kësaj periudhe për aktivitetin e vërtetë të bashkëshortes

Lapidari
Vdiq nga zemra, në vitin 1998, në moshën 78-vjeçare në një spital të Moskës. U varros me nderimet e duhura për një “Heroinë të Bashkimit Sovjetik”

E PREMTE 3 GUSHT 2007

NDRYSHE

SHQIP 15

20
ARSYET QË MESHKUJT THONË SE I SHTYN TË BËJNË DASHURI

20
ARSYET QË FEMRAT THONË SE I SHTYN TË BËJNË DASHURI

• Dehja • Tërheqje nga partneri • Të ndjerit mirë • Partnerja me të cilën përfundoi në
krevat puthte shumë mirë

• Bukuria • Dëshirë për të shprehur afeksion
për partneren

• Tërheqje nga partneri • Kërkojnë të tregojnë ngrohtësi • Kërkojnë të japin dashuri • Sepse ndihen të dashuruara • Në një moment "hot" • Kërkojnë të kënaqin partnerin • Dëshirë për emocione të
veçanta

• Për t'u qetësuar • Eksitimi i momentit • Dëshirë për t'i shprehur dashurinë
partneres

•Dëshirë për të arritur në orgazëm • Dëshira për të provuar "teknika" të
reja seksuale

• Tërhiqen nga pamja fizike • Në një ambient romantik • Kur festojnë datëlindjen • Partneri ishte inteligjent • Partneri dukej shumë i vendosur
në vetvete

• Tërheqje nga paraqitja fizike • Kërkimi i kënaqësinë së vërtetë • Për shkak të një çmendurie të
momentit

• Të mësojnë më shumë rreth
edukatës seksuale

• Mënyrë e mirë për të "prezantuar"
veten

• Dëshirë për emocione të zjarrta • Është eksituese, aventurë e bukur • Partnerja ka një trup të bukur • Ishte një rast i veçantë • Partnerja është shumë simpatike
dhe tërheqëse

• Për t'u qetësuar • Hormonet nuk mund të
kontrolloheshin

• Hormonet nuk mund të kontrollo
heshin

• Thjesht ndodhi

• Erdhi si diçka spontane • Thjesht ndodhi • Finalizimi pas puthjeve të zjarrta • Dehja

jë pyetje që për dekada më radhë ka tërhequr vëmend jen e psikologëve dhe spe cialistëve të ndryshëm në fushën e seksologjisë është edhe ajo se cilat janë arsyet që i shtyjnë njerëzit të bëjnë dashuri. Në të vërtetë, "pseja" e një pyetjeje të tillë është shumë herë më e ndërlikuar sesa mendonim. Megjithatë, falë një pune të madhe të kërkuesve të Universitetit të Teksasit, ne mund të mësojmë shumë rreth arsyeve kryesore që i shtyn çiftet "të zhyten" poshtë çarçafëve. Është renditur një numër i pafundmë argumentesh, mendimesh, dhe arsyesh se përse njerëzit bëjnë dashuri, të paktën, sipas asaj që raportohet në revistën e muajit gusht " Archives of Sexual Bevaviour". Siç mund të mendohet, surprizat s'kanë të sosur. Raportet intime mund të nxiten nga arsyet më të çuditshme, deri tek ato më egoistet, por edhe nga aspiratat shpirtërore më të thella. Vetë studiuesit që arritën të hartonin një raport, David Buss dhe Cindy Mesyton, ishin ndjerë të habitur përballë faktit se sa shumë motive kishin njerëzit për të bërë dashuri. Studiuesit që analizuan sjelljet seksuale të një grupi prej 2000 meshkujsh dhe femrash treguan se arsyet shkonin nga më banalet, si dëshira për të qenë më mirë dhe për t'iu afruar Zotit, përpjekja vetëmohuese për t'i dhënë kënaqësi partnerit, te gjesti manipulues për të fituar diçka e deri te dëshira për të plotësuar një hakmarrje. Shumë të pyetur tregonin se të bërit seks ishte një mënyrë e mirë për t'u qetësuar ose për të luftuar mërzitjen, stresin, për të lehtësuar gjumin, ose për të djegur kaloritë. Disa të tjerë preferonin të "hidheshin" nxitimthi në seks, për të shmangur debatet me partnerin, të cilat mund ta vinin në rrezik marrëdhënien, të tjerë e përdorin këtë "armë" për të gjetur një arratisje nga zhgënjimet e jetës së përditshme, ose të tjerë akoma, për t'iu fshehur problemeve në përgjithësi dhe vetëm pak persona qenë të bindur se të bësh seks është mënyra më e mirë për të përballuar problemet që i përkasin çiftit, dhe të tjerë akoma që e zgjidhnin dashurinë thjesht ... "për të kaluar dhimbjen e kokës", sepse ai funksionin më mirë, sesa një kurë ilaçesh me aspirina. E nëse arsyet që i shtyjnë meshkujt dhe femrat për të bërë seks janë shpesh të pazakonta dhe pak "fetare", po aq të çuditshme janë edhe ato për të cilat studiuesit shpjegojnë se seksi është një proces i nevojshëm. Buss dhe Mesyton ishin mahnitur kur kishin konstatuar se shumë prej njerëzve kishin edhe arsye të llojit, si "dëshiroj t'i

N

237shtyjnë njerëzit ARSYET që i
të bëjnë dashuri
ngjis partnerit një sëmundje seksualisht të transmetueshme", megjithatë, për fat të mire, kjo renditej në fund të listës së arsyeve të dhëna nga meshkujt dhe femrat. Gjithashtu, nga fundi renditej edhe arsyeja për t'u "hakmarrë ndaj partnerit". Një tjetër habi ishte edhe ndikimi i Venusit ose i Mar-

Të dyja sekset veçonin "tërheqjen ndaj partnerit" si arsyen numër një që i shtyn ata të "futen" nën çarçafë

sit. Me fjalë të tjera, meshkujt dhe femrat nuk ndryshonin shumë në mendime nga njëri-tjetri, për sa i përket motivit se përse bënin dashuri. Të dyja sekset veçonin "tërheqjen ndaj partnerit" si arsyen numër një që i shtyn ata të "futen" nën çarçafë. Me të vërtetë, 20 nga 25 arsyet më të

shpeshta ishin të njëjta si për burrat, ashtu edhe për gratë. "Nga studimi u konfirmuan edhe gjëra që diheshin më parë, si meshkujt kërkojnë të bëjnë seks për kënaqësi fizike, ndërsa gratë duan dashuri. Një femër bën seks, përgjithësisht, sepse është e dashuruar, ndërsa një mashkull e bën këtë, edhe pse ndoshta në mënyrë të pavetëdijshme, kërkon të shtojë numrin e partnereve. Si fillim autorët pyetën një grup prej 444 grash dhe burrash me moshë nga 17-52 vjeç dhe u kërkuan atyre të gjitha arsyet që i kishin shtyrë ata drejt marrëdhënieve seksuale. Ata nxorën më shumë se 700 arsye, të cilat aktualisht u seleksionuan për t'u bërë vetëm 237. Pas tyre erdhi një grup i dytë, i përbërë nga studentë universitarë, vajzat dhe djemtë, të ndarë nga njëri- tjetri, u pyetën për të renditur arsyet sipas rëndësisë. Studiuesve iu deshën plot pesë vjet për të arritur në një përfundim kaq të rëndësishëm. Burrat ishin më të prirur të bënin seks me gra që kishin poste më të larta se ata, për shkak se dëshironin të ngriheshin në pozitë. "Megjithatë, e di se të bësh dashuri ka pasoja në reputacion. Vura re se si njerëzit, sidomos meshkujt, motivohen të bëjnë dashuri për një rritje reputacioni ose statusi social", tha Buss. Por edhe arsye të tilla, si eksitimi ose kënaqësia shfaqeshin në toplistën e dhjetë arsyeve më të forta për këtë çështje. Arsye të tjera që i përmendnin të dyja sekset ishin: edhe "isha i pirë", "më ndihmon të fle", "e bën partnerin/en tim/ e të duket i/e fuqishëm/e", "të djegësh kalori", "për të kthyer një nder" dhe, në fund "për të ndryshuar temën e bisedave", pa harruar gjithashtu "dikush po më sfidon". Në fund lind sërish pyetja, përse na duhet t'i dimë të gjitha këto:? Përgjigjja: së pari, për të pasur më shumë informacion rreth edukatës seksuale dhe, së dyti, për t'i ndihmuar kërkuesit që të studiojnë sjelljet e ndryshme njerëzore. "Po ashtu, nëse ju i dini mirë arsyet që i shtyjnë njerëzit për të bërë dashuri, ju mund t'u jepni atyre pa frikë një këshillë, si për shembull, nëse keni ndër mend të shkoni me ndonjë partner ose partnere të rastit, atëherë mos harroni të përdorni prezervativ, sepse ka edhe nga ata që mendojnë të bëjnë dashuri me dike, vetëm për t'i ngjitur sëmundje seksualisht të transmetueshme tjetrit. Por nëse ata thonë se po e bëjnë për hakmarrje, ose për të rritur statusin e tyre social, atëherë ju duhet të gjeni një tjetër strategji", përfundon Menston. Por, teza e përkrahur nga të gjithë është se një jetë aktive nën çarçafë, ju bën të ndiheni shtatë vite më të rinj dhe funksionon si eliksir i shëndetit.

SHQIP 16

PROGRAMI

DITOR

I

DIGITALB

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

TALK SHOW

DOKUMENT UMENTAR DOKUMENTAR

AVIACION

DOKUMENT UMENTAR DOKUMENTAR

TOP SHOW "AGIM KRAJKA"
ora 20:50
Permbledhje: Kompozitor i madh me vepra te medha, rikthehet mes miqve, shokeve, kolegeve dhe artdashesve te veprave te tij. Rikthimi ne Shqiperi pas 15 vjetesh dhe rikujtim i veprave te tij. Rikujtojme kenget, veprat dhe histori jete ne nje Top Show special dedikuar Agim Krajkes. Te ftuar: Agim Krajka, Irma Libohova, Eranda Libohova, Gjergj Leka, Kliti Nano, Luan Zhegu, Jorgo Papingji, Arben Duka, Osman Mula.

DOKUMENTARI DHE FILMI SHQIPTAR
ora 21:00
Larmi, ngjyra dhe tradite. Ne Digi+ rikthehen, filmi dhe dikumentari shqiptar. Dokumentaret shqiptare me te zgjedhur, me xhirime te kohes qe ritregojne historine tone te vertete, sic e mbajne mend te gjithe. Filmat me te realizuar shqiptar. Personazhet qe kane lene gjurme ne memorjen e te gjitheve. Digi +, risjell kete vere kryeveprat e kinematografise shqiptare. Qe asgje te mos harrohet!

AVIONËT USHTARAKE
ora 21:00
Janë xhetsët dhe avionët luf tarakë më të shkëlqyer të të gjitha kohërave. Janë përballur me armikun në qiejt të përflakur të luftrave dhe kanë sfiduar e thyer rekorde nga më të ashtëzakonshmet. Të shpejtë, të manovrueshëm, me taktika të shkëlqyera sulmi… Hoker Hanter, F-4 Fantom, Gloster Meteor, Vulkan e shumë të tjerë, mahnitën dhe ndryshuan kryekëput konceptin e aviacionit ushtarake në botë. ndiqni historikun e tyre në "Avionët luftarakë Klasikë".

JETONI ME NATYREN, ARTIN, KULTURËN, HISTORINË…!
Historia e njerzimit. Historia e kultures dhe qyteterimit. Historia e botes dhe e gjithe gjallesave qe e popullojne. Historia e artit, e mjeshtave , e atyre qe qe e bene historine. Explorer 2 ju sjell historine ne vatrat tuaja. Explorer 2 ju sjell boten ne shtepite tuaja!! Gjithcka ne Explorer 2!!

PER TE GJITHE

DOKUMENTAR

FEMIJET

06.45 07.30 08.58 09.00 09.20 09.23 09.30

Info Good Morning Albania Programi i dites Lajme Moti Horoskopi Film Serial "Eliza e Rivombrozes" pj.23, 24 (sez.2) 11.00 Video Gazmore Amerikane (ritr.) pj.20 (10b) 11.28 TN Ritr. "Gjarperinj e Hardhuca" pj.19 11.58 Programi i dites 12.00 Lajme 12.20 Moti 12.25 TN Ritr. "Belissima" pj.99 13.25 Film Artistik ritr. " Fundi i Edenit " 14.58 Programi i dites 15.00 Lajme 15.30 Moti 15.35 Top Select Pr (direct) 17.00 TF Pr. " 100 Vitrinat " pj.959 17.28 Programi i dites 17.30 Lajmet 17.50 Moti 17.55 TN Pr. "Gjarperinj e Hardhuca" pj.20 18.30 TN Pr. "Belissima" pj.100 19.28 Programi i dites 19.30 Lajmet 20.10 Moti 20.15 Kamera Gazmore "Shah Mat" 5 20.50 Top Show "Agim Krajka" Kompozitor i madh me vepra te medha, rikthehet mes miqve, shokeve, kolegeve dhe artdashesve te veprave te tij. Rikthimi ne Shqiperi pas 15 vjetesh dhe rikujtim i veprave te tij. Rikujtojme kenget, veprat dhe histori jete ne nje Top Show special dedikuar Agim Krajkes. Te ftuar: Agim Krajka, Irma Libohova, Eranda Libohova, Gjergj Leka, Kliti Nano, Luan Zhegu, Jorgo Papingji, Arben Duka, Osman Mula. 23.00 Lajme 23.32 Moti 23.40 Film Serial "Sopranot" pj.4 (sez.4) 00.45 Lajmet e moti 01.10 Kamera Gazmore "Shah Mat" 5 01.55 Top Select (rit) 03.30 Lajme e moti 03.45 Muzike

06 00 Roswell 20 (II) 07 00 Riverdance 09 00 Seinfeld 11/12 (I) 10 00 Shpirtrat binjake 8 11 00 Dawson’s creek 9 (II) 12 00 Roswell 20 (II) 13 00 Alias 7 (I) 14 00 Grey’s anatomy 10 (II) 15 00 Murder one 12 (II) 16 00 Cirku i diellit: Alegria 17 00 Seinfeld 13/14 (I) 18 00 Dawson’s creek 10 (II) 19 00 Roswell 21 (II) 20 00 Shpirtrat binjake 9 21 00 Dokumentar shqiptar: Jeta dhe vepra e shokut Hysni Kapo

8:55 9:20

Guidë në univers 5/6 Spiunët vs spiunëve-1

7:00 8:00 9:00

Portat e Ferrit Thesare të Humbura Aventurë e Çmendur, Pj. 18&19

10:15 Gjahtarët e fantazmave-5 11:05 Supershikimi 12:40 Mrekullitë e universit-4 13:35 Zbuluesit 14:20 Helikopterët klasikë 14:50 3 minuta nga përplasja-1 15:45 Truri-4 16:15 Dosjet UFO/Paranormale të KGB-2 17:05 Fifth Gear-12 17:55 Shkëmbi Shell 18:45 Anija e lirisë 19:30 Botët e jashtëtokësorëve-1 20:20 Botët e jashtëtokësorëve-2 21:00 Çmimi i gjakut-1 (Premierë) 22:00 Avionët ushtarakë

9:00 9:15 9:30 10:00 11:00 12:50 13:30 14:45 16:00 17:00 17:20 17:40 18:30 19:10 19:30 20:15 21:30 23:00 0:30 2:00 3:30 5:00 6:30 8:00

10:00 Koha e Jetës Suaj, Viti 1988 11:00 Shkrimtarë & Qytete të Mëdha, Londra 12:00 Shpirti i Spanjës 13:00 Marshimi i vdekjes i De Sotos 14:00 Fredi Mërkuri, Historia e Patreguar 15:00 Enron 17:00 638 mënyra për të vrarë Kastron, Pj. 2 18:00 Australia, Pj. 1 & 2 20:00 Mendimet e Metalikës 21:00 Jeruzalemi, Qyteti mes Feve 22:00 Historia e Broduejit, Pj. 1 23:00 Planeti Tokë, Pj. 6 0:00 Zelanda e Re: Turneu mbretëror 1:00 2:00 3:00 4:00 5:00 6:00 Një Jetë në transmetim Aventurë e Çmendur, Pj. 14&15 Koha e Jetës Suaj, Viti 1983 Pasioni i Shenjtorëve, Martirët Ishulli i Luftëtarëve, Matisët Fotografët

Ujku Alberto Shpëtimtarët Bonkers Dragon Ball 229-230 (Premierë) Batman - Legjenda filloi-5 (Premierë) Laki Luk Denis çamarroku Bota shumëngjyrëshe e Barnit Planeti i thesarit Ujku Alberto Shpëtimtarët Bonkers Batman - Legjenda filloi-5 (Premierë) Dragon Ball 229-230 (Premierë) Laki Luk Filmi i madh i Ugos së vogël Frengulli-1 Hi Men dhe sekreti i shpatës Liroi dhe Stiç Princesha Mjelmë Pema e Tokës së largët Uini dhe Piglet Zanat Tomi dhe Xherri

21 35 Dokumentar shqiptar: Kongresi i dyte i Bashkimit te Rinise 22 00 Film shqiptar: Duaje emrin tend 23 00 Murder one 13 (II) 00 00 Roswell 21 (II) 01 00 Shpirtrat binjake 9 02 00 Seinfeld 13/14 (I) 03 00 Dawson’s creek 10 (II) 04 00 Murder one 13 (II) 05 00 Roswell 21 (II)

22:55 Katastrofat-3 23:45 Kumbarët-1 0:40 1:30 2:25 3:15 4:10 5:00 5:55 6:45 7:40 8:35 Dangerzone-3 Mbreti i ujërave të zëza Fifth Gear-10 Mrekullitë e universit-2 Planeti Tokë-5 Xhek Kasapi Kundër cdo mundësie-3 Truri-2 Beteja e anijeve-1 Kriminelë dhe ligjvënës-3

8:00 8:30 9:00 9:30 11:00 12:25 13:55 15:30 17:30 19:30 21:05 22:45 0:10 1:40 3:05 4:40 6:15 7:00

Bernie Mac Show eps 15 Dinosauret eps 20 Tribu eps 19 Bethoven 4 Zogjte e stuhise Zemra qe nuk thyhen Duma, udhetim ne Afrike Legjenda e nje dashurie Rreth botes per 80 dite Fitimtare ne Londer Dy vellezerit Mami ka njohur nje vampir Bethoven 4 Zogjte e stuhise Zemra qe nuk thyhen Duma, udhetim ne Afrike Lizi Meguajer Qyteti i Pertaceve

9:00 9:30 10:00 11:00 12:00 12:45 13:20 14:35 16:15 16:45 17:05 17:55 18:20 19:35 21:00 22:15 23:30 0:55 2:10 4:00 5:30 7:00 8:00

Frosti-2 (Premierë) Ana në shtëpinë çatigjelbër-5 (Premierë) Qenushi Kliford Kështjella e Purpurt Muri i kuq He Man Të gjithë qentë shkojnë në parajsë-1 Elfi Gordon-1 Frosti-2 (Premierë) Ana në shtëpinë çatigjelbër-5 (Premierë) Qenushi Kliford Kështjella e Purpurt Muri i kuq He Man Scooby Doo dhe Harlem Globtrotërs Zorro Osmosis Jones Me pushime me Timon e Pumba Qeni dhe gjenerali Starship Petson dhe Findus Komploti i Kësulkuqes Klasikët e Kartonave

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

PROGRAMI

DITOR

I

DIGITALB

SHQIP 17

KINEMAJA KOREANE

THRILLER

DRAMË FAMILJARE

KOMEDI/AVENTURË

NENA IME NJE SIRENE
ORA 21:30
Regjia: Park Heung-shik. Na-young punon në një postë dhe s'është aspak e kënaqur me jetën, prindërit dhe gjithçka. Kur babai i saj largohet pa lënë adresë, ajo vendos të shkojë në vendlindjen e prindërve të saj ku do të takojë njeriun më të pazakontë.

PAMJE TMERRI
ORA: 21:00
AKTORET: Shannen Doherty Një vajzë e bukur bie viktimë e një telefonuesi misterioz, i cili i është vënë pas dhe përgjon çdo hap, çdo lëvizje të saj. Ajo do të kërkojë ndihmë dhe do të bëjë çdo gjë për të zbuluar kush fshihet pas këtyre kërcënimeve të vazhdueshme.

NËNA E DAVIDIT
ORA: 23:00
Aktorët: Kirstie Alley, Sam Waterson Regjia: Robert Allan Ackerman Kandidat për Globin e artë. Selli prej vitesh e rriti vetëm të birin, Davidin. Tani një nëpunës social e këshillon ta çojë në institut rehabilitimi mendor. Secili mendon se e di ç'është më e mira për Davidin.

FURTUNË NË PARAJSË
ora 21:30
REGJIA: George Gallo AKTORËT: Nicholas Cage, Jon Lovitz Bill Firpo po mundohet të bëjë një jetë normale, por vëllezërit e tij, Dejvi i zgjuar dhe Alvin kleptomani, e fusin gjithmonë në telashe. Asnjë nga të tre s'mund t'i rezistojë tundimit për të vjedhur një bankë në një qytet të vogël. Ndërkohë që mundohen të dalin nga qyteti me paratë para se stuhija t'i bllokojë, ata njihen me mirësjelljen e njerëzve të këtij qyteti. A do të mjaftojë kjo për t'i kthyer në rrugë të drejtë?

KINEMA
HORROR FANTAZI

SPORT
KALENDARI SPORTIV KALENDARI SPORTIV

HOROSKOPI
DASHI PESHORJA
Puna apo ndonjë aktivitet i juaji do të paraqesë pak vështirësi, e lidhur kjo me kokëfortësinë e dikujt. Jini të qetë, por të vendosur dhe çdo gjë do të zgjidhet. Do të ndjeni nevojën për të vepruar lirisht, pa qenë nën kontrollin e të tjerëv Ditë e mirë për të formuluar ide dhe projekte të mrekullueshme. Në të njëjtën kohë një mik i juaji mund t'ju ndihmojë me këshillat e tij. Ëndrrat që keni këto net mund të nxjerrin në pah një pjesë të dëshirave tuaja të fshehura.

BESIMTARËT
Ora 23:00
Regjia: Daniel Myrick Aktorë: Johnny Messner, Jon Huertas, deana Russo, Saige Ryan Campbell, etj. David Vaughn dhe Victor Hernandez, mjekë të ndihmës së shpejtë marrin një telefonatë nga një vajzë e re, nëna e së cilës kishte humbur ndjenjat. Shpejt ata do të kuptojnë se jeta që ata duhet të shpëtojnë është ndoshta jeta e tyre.

KUKUDHET
ora 21:30
Mos e lag kurre, mbaje larg drites se forte dhe ska rendesi sa qan apo ngul kembe, mo si jep kurre per te ngrene pas mesnate. 3 rregulla nje djalosh s'duhet ti thyeje pa asnje motiv per te mbajtur ne shtepi....nje si ai!

DEMI
Tregohuni të duruar deri nesër dhe ruani një sjellje të qetë, sidomos në aktivitetet profesionale. Kini besim te forca juaj e vullnetit dhe inteligjenca që është veçanërisht e shkëlqyer në këtë periudhë.

AKREPI
Hëna është në kundërshtim me shenjën tuaj dhe ju jep ndonjë shqetësim të vogël në familje. Mos u shqetësoni, Jupiteri ju jep energjinë e duhur për të përballuar ditën. Do të keni shumë ide dhe do të kaloni një provim të rëndësishëm.

BINJAKET
Së shpejti do të merrni një lajm të mirë që do t'ju gëzojë shumë. Mund të rifilloni të komunikoni me botën që ju rrethon, duke arritur rezultate të kënaqshme. Në dashuri bëni gjëra praktike, konkrete dhe të dukshme. AKSION KOMEDI

SHIGJETARI
Mundohuni të qëndroni në grup sot dhe do t'i përballoni më së miri punët e përditshme. Do të vendosni marrëdhënie të mira me të gjithë. Mundohuni të dëgjoni një nga miqtë tuaj që kërkon mendimin tuaj mbi një problem të tijin.

GAFORRJA
Do të përballoni çdo lloj situate me qetësi dhe besim e gjithçka do t'ju shkojë mirë. Kushtojini më shumë kujdes personave që ju qëndrojnë pranë dhe që nuk kanë gjetur akoma kurajën t'ju tregojnë diçka që kanë në shpirt.

BRICJAPI
Një zë nga brenda po ju sugjeron që, në fund të fundit, ajo që mendojnë të tjerët nuk ka asnjë rëndësi. Ambiciet tuaja janë të drejta për ju dhe duhet t'i ndiqni me zemër dhe mendje. Ndieni nevojën që puna juaj të vlerësohet më shumë.

SPECIALISTI
ora 21:30
AKTORET: Sylvester Stallone, Sharon Stone, Eric Roberts Ai është profesionist në vënien e bombave. Ajo... një grua e mbushur me etjen për hakmarrje. Të dy do të arkitektojnë një plan të fshehtë dhe nën shënjestrën e tyre do të jetë djali i bosit më të madh të drogës.

GJIGANDI IM
Ora 19:30
AKTORE: Billy Crystal Nje agjent kinemaje I pafat, shkon per filmimet e nje filmi, ne Rumani. Por sapo mberin atje, pushohet nga puna. Ai do te bredhe fshatrave me makinen e tij , por papritur humbet kontrollin dhe bie ne nje pellg me uje. Nga aty, e nxjerr……nje gjigand!

LUANI
Vazhdon pozicioni i mirë i Hënës. Keni shumë projekte në mendje, falë Hënës në shenjën tuaj. Duhet të filloni t'i realizoni sa më shpejt. Sa më parë të lëvizni, aq më mirë është. Mos humbni kohë duke ëndërruar. Ka ardhur çasti i duhur për të vepruar.

UJORI
Akoma një ditë pozitive, sepse keni në shërbimin tuaj frymëzimin e duhur dhe një shpirt praktik. Në këtë periudhë do t'i përballoni detyrat e përditshme më me lehtësi edhe rutina e përditshme do të jetohet më lehtë.

VIRGJERESHA
Sot veproni të sigurt. Nuk është koha të qëndroni për të reflektuar. Çdo vendim që mund të merrni kërkon të jeni të gatshëm për të vepruar. Fillim i mirë për miqësi dhe bashkëpunime të reja.

PESHQIT
Keni dy pika të forta sot: aftësinë intuitive më të rafinuar se zakonisht dhe natyrshmërinë për të përballuar detyrat e përditshme. Do të jeni shumë të komunikueshëm dhe do të mundni t'i bindni të tjerët për të arritur rezultate të mira.

SHQIP 18

NDRYSHE

E PREMTE 3 GUSHT 2007

Histori

& personazhe

Njëra ndër veprat e shumta albanologjike, është edhe "Paschyera et refyemit", e Pjetër Budit, e cila ruhet në signaturën: Raç. Gen. Liturgia. V. 35, int. 3. Në këtë vepër, e cila është e lidhur së bashku me dy vepra të tjera të Budit, "Rituale Romanum..." dhe "Cuscthote Mesce..." në faqen 1v ka një portret të Pjetër Budit të datuar më 24 korrik 1621. Portreti [gravura], është një punim fin, me elemente të shumta, të cilat paraqesin simbolikë domethënëse dhe të shumëfishtë

Roli i tij në lëvizjen kombëtare shqiptare gjatë shek. XVI - XVII
ANISA PAPLEKA

PJETER BUDI
faqen 1v ka një portret të Pjetër Budit të datuar më 24 korrik 1621. Portreti [gravura], është një punim fin, me elemente të shumta, të cilat paraqesin simbolikë domethënëse dhe të shumëfishtë. Në këtë portret, Budi paraqitet rreth moshës 50-vjeçare, i ulur në gjunjë duke u lutur, para një skrivanie, në të cilën ndodhen të gjitha mjetet e shkrimit, por edhe engjëjt që sjellin frymëzim dhe gjykim për krijimtarinë dhe veprën e tij. Portreti i Budit është i vetmi imazh që na është i njohur dhe ruajtur deri sot. Është shumë konkret, duke na ofruar pamjen e tij fizike, fytyrën, veshjen, por edhe begatinë e elementeve kulturore-fetare, të pasuruara me elemente teologjike dhe laike, gjë që e lartëson edhe më shumë këtë emër të nderuar të kulturës shqiptare. Tani e tutje nuk ka pse të vrasim mendjen për të përfytyruar Budin, sepse ai në këtë portret na paraqitet krejt i kapshëm, i afërt dhe real, me petkun e një ipeshkvi, njeriut të Zotit, por edhe të krijuesit, poetit e prozatorit, njeriu i cili sfidoi kohën dhe njerëzit, duke kultivuar gjuhën shqipe, duke ruajtur kulturën dhe traditën e lashtë të shkrimit shqip, në veçanti dhe të kulturës shqiptare në përgjithësi, po në të njëjtën kohë duke treguar se nuk ishte autodidakt, siç shkruhet e njihet deri sot, por ishte me përgatitje të lartë profesionale, pasi kishte mbaruar studimet e larta në Kolegjin Ilirik të Loretos. Të dhëna me rëndësi të dorës së parë dhe të panjohura deri me tani për Pjetër Budin, ruhen në fondet e Archivio Segreto Vaticano, dhe atë në fondet: Misc. Arm. XII. vëll. 145, datë 21 korrik 1621; Arch. Concist. Acta Miscell. vëll. 38, datë 22 korrik 1622 dhe 22 maj 1623 dhe Misc. Arm. XII vëll. 146, datë 22 gusht, 1622; 21 maj 1623 dhe të dhëna të tjera nga Schedario Garampi i ASV, në fondet: Cons. vëll. 129, 146 dhe 157 nga vitet 1621-1623, të cilat ndodhen në një fashikull në letër të thjeshtë, në gjendje të mirë, brenda një vëllimi me kopertina pergamene të bardhë, gjysmë të fortë. Vëllimi nuk është lidhur. Nga dëmtimet e kohës lidhja është shkëputur, kështu që materialet përbëjnë tërësi të veçanta. Brenda vëllimit janë dokumente origjinale në pergamenë, me vula origjinale prej dylli të kuq të shtypur në letër, por edhe me ngjyrë të zezë, të stamposura në letër. Të paktën tri nga vulat e shtypura në letër janë të Pjetër Budit. Asnjëra nga këto vula, në të cilat paraqitet stema ipeshkvnore e Budit, nuk janë botuar deri me sot. Për portretin [gravurën] e Pjetër Budit deri më tani është shkruar fare pak, fillimisht ka qenë Kolë Ashta që e përmend atë, pastaj kanë sh-

N

ë fund të shek. XVI dhe fillim të XVII gjendja politike, ushtarake, ekonomike, sociale, kulturore dhe fe tare në Shqipëri ishte shumë e rëndë nën sundimin osman, veçanërisht për elementin e krishterë. Duke ndjekur nga afër një situatë të tillë, përveç përpjekjeve të vazhdueshme për të mbështetur ndonjë lëvizje ose kryengritje të popullit shqiptar dhe të atyre ballkanas, Selia e Shenjtë kujdesej që atje të kishte klerikë vendas, të përgatitur dhe të zotët të përballeshin me sfida nga më të ndryshmet në punën e tyre baritore dhe shpirtërore, së bashku me popullsinë vendase. Në këtë kuadër Selia e Shenjtë hapi disa kolegje në qytete të ndryshme për shkollimin, edukimin dhe përgatitjen e prelatëve jo vetëm shqiptarë, por edhe të tjerë, në radhë të parë arbëreshë, italianë, spanjollë, dalmatë etj., që të mbanin gjallë besimin dhe traditën e krishterë në këto troje. Nuk ishte i madh numri i nxënësve dhe studentëve shqiptarë në këto kolegje në këtë periudhë, por, megjithatë, ata që mbaruan atje hapën rrugë për të tjerë në vitet në vijim, numri i të cilëve sa vinte e rritej, qoftë duke qenë të dërguar nga ipeshkvitë shqiptare, qoftë duke zënë vendin e ndonjë kandidati tjetër, nga ndonjë ipeshkëvi tjetër, e cila nuk kishte arritur të dërgonte nxënësin ose studentin e saj. Biblioteka Apostolike e Vatikanit është një ndër bibliotekat më të pasura në botë për sa i përket historisë së trojeve shqiptare brenda dhe jashtë kufijve të sotëm politiko-administrativë. Në të gjenden të gjitha veprat monumentale që ndihmojnë për të shkruar një histori të plotë të trojeve shqiptare dhe, pothuajse të gjitha librat e shkruar për krishtërimin e këtyre trojeve. Nuk e teprojmë aspak, po të themi që nuk ka vend tjetër në botë, ku të gjitha veprat monumentale të shtypshkruara që nga shek. i XVtë [inkunabulat nga koha e Gutenbergut, që nga viti 1455 e këndej] e deri më sot, të gjenden të gjitha në një vend dhe në rafte të hapura për përdorim të lirshëm për studiuesin. Njëra ndër veprat e shumta albanologjike, është edhe "Paschyera et refyemit", e Pjetër Budit, e cila ruhet në signaturën: Raç. Gen. Liturgia. V. 35, int. 3. Në këtë vepër, e cila është e lidhur së bashku me dy vepra të tjera të Budit, "Rituale Romanum..." dhe "Cuscthote Mesce..." në

E PREMTE 3 GUSHT 2007

NDRYSHE

SHQIP 19

kruar edhe Behar Gjoka dhe Musa Ahmeti. Këta dy të fundit sjellin edhe faksimilen e portretit [gravurës] së Pjetër Budit, i pari bardh e zi, ndërsa i dyti me ngjyra, të cilën e ka nxjerrë nga vepra origjinale e Budit që ruhet në Bibliotekën Apostolike të Vatikanit. Në të vërtetë, sipas mendimit tonë, botimi i këtij portreti nuk mund të quhet zbulim e as rigjetje, [sepse është i botuar dhe ndodhet në disa biblioteka ku ruhen exemplarët e kësaj vepre], por ribotim dhe rinjohje e këtij imazhi [portreti, gravure], i cili kishte mbetur pa zënë vendin e duhur në vëmendjen e studiuesve të veprës së Budit, përkundër faktit se me të janë marrë një numër shumë i madh albanologësh dhe specialistësh të shkrimeve të vjetra shqipe, si nga shqiptarët ashtu edhe nga të huajt. Ka hamendësime të disa albanologëve, sipas të cilëve, pjesa më e madhe e shkrimeve me dorë (autografe) në margjinat e ekzemplarit të vetëm të origjinalit të "Mesharit" të Gjon Buzukut janë bërë nga Pjetër Budi. Një pohim i tillë hap rrugë për të menduar se "Meshari" ishte i njohur jo vetëm për Budin, por edhe për klerikë të tjerë shqiptarë që vepruan në atë kohë në territoret shqiptare, përderisa "Meshari" u dërgua në Romë. Megjithatë, ne mendojmë, se hipoteza të tilla janë të guximshme dhe të nxituara, sepse akoma nuk kanë asnjë mbështetje në burimet arkivore, dokumentare të njohura deri me sot, gjë që bën të kemi rezerva për hipoteza të tilla. Na janë të njohura disa dorëshkrime autografe të Pjetër Budit, të cilat ruhen në ASV, dhe pas analizave paleografike të bëra me dorëshkrimet në margjina të "Mesharit," në mes tyre nuk ka as më të voglën ngjashmëri. Në fakt, dorëshkrimet origjinale (autografe) të Pjetër Budit shquhen për një kaligrafi të bukur, saktësi, qartësi dhe formë të rregullt të grafemave, në të gjitha dorëshkrimet, relacionet dhe letrat, gjë që nuk mund të thuhet për shkrimet në margjinat e "Mesharit." Sipas të gjitha gjasave, Budi nuk e ka njohur "Mesharin" e Buzukut dhe nuk e ka pasur në dorë asnjëherë atë, si gjatë punës baritore në Shqipëri, ashtu dhe gjatë studimeve e qëndrimit të tij në Itali. Njëri nga pesonalitet më të shquara shqiptare të shek. XVI-XVII është kleriku i lartë, poeti, përkthyesi, krijuesi dhe peshkëvi Pjetër Budi, i cili u shqua për veprimtari të mirëfilltë atdhetare, për të mbrojtur identitetin etnik e kulturor të popullit tonë, duke u bërë njëra nga shtyllat drejtuese të saj, veçanërisht kundër dëpërtimit të klerikëve të huaj, joshqiptarë në jetën baritore të popullit shqiptar, si dhe për luftën e pandërprerë kundër pushtuesve osmanë. Nga kjo kohë kemi edhe një dëshmi tjetër, atë të Kuvendit të madh të Dukagjinit, nga viti 1602, ku ndër të tjera thuhet: "të na jepen ipeshkvij dhe për kryetarë ata të kombit e të atdheut tonë, ata të cilët me dëftesën dhe dëshminë e tansisë së kësaj mbretnije, do t'i propozohen Shenjtësisë Suaj," pra hapur fare kërkohet që ipeshkëvijt e ipeshkvive të jenë vendorë dhe jo të huaj. Për jetën, veprimtarinë, shkollimin, formimin intelektual dhe atë studiues, nuk kemi shumë të dhëna, por ato më të fundit, të zbuluara në Archivio Segreto Vaticano dhe në Venedik, na mundësojnë që deri diku të plotësojmë zbrazëtitë e deritanishme. Një pjesë të mirë të të dhënave biografike i gjejmë në veprat që ne njohim sot, por edhe në letërkëmbimin e begatë dhe disa relacione të veçanta, si dhe në dokumentet arkivore të zbuluara kohëve të fundit në Archivio Segreto Vat-

Tani e tutje nuk ka pse të vrasim mendjen për të përfytyruar Budin, sepse ai në këtë portret na paraqitet krejt i kapshëm, i afërt dhe real, me petkun e një ipeshkvi, njeriut të Zotit, por edhe të krijuesit

icano dhe në Venedik, nga disa studiues këmbëngulës shqiptarë, që më parë nuk janë botuar, por as nuk kanë qenë të njohura fare. Pjetër Budi lindi në Gur të Bardhë të Matit, më 1566 nga një familje e dëgjuar fisnike. Siç duket, mësimet e para dhe formimin e tij intelektual e mori në vend, pranë disa ipeshkvijve të ndryshëm, deri në moshën 21vjeçare. Ky argument është mjaft i rëndësishëm për dy arsye. E para, tregon se ipeshkvët dhe prelatët e lartë kishtare që drejtonin kishën shqiptare ishim me arsim të lartë dhe pranë selive të tyre ipeshkvnore organizonin përgatitjen e të rinjve për thirrjen e ardhshme priftnore, duke qenë në shërbim të fesë dhe kulturës kombëtare. Disa nga emrat e ipeshkëve të cilët mund të kenë ndihmuar në përgatitjen shpirtërore dhe intelektuale të P. Budit janë: Gjergj Skura, Tozol Bardhi, Nikollë Mekjashi, Thodor Kaloshi, Deda i Arbërisë, Grigor shqiptari, Marini, Pali etj; dhe e dyta, familja e Pjetër Budin, si familje e njohur fisnike, kishte mundësi të investonte në edukimin dhe përgatitjen intelektuale të pjesëtarëve të familjes së saj, nga dera e së cilës edhe më parë kishte disa prelatë kishtarë. Më 1587, ai u caktua meshtar dhe shërbeu si famulltar i thjeshtë për 12 vjet në Kosovë [deri më 1599] dhe me vonë 17 vjet të tjerë si vikar i përgjithshëm i dioqezave të Serbisë [deri në vitin 1616]. Sipas dokumenteve më të reja, saktësohet dhe përforcohet thënia e Daniel Farlatit dhe Jakob Koletit në veprën kapitale të tyre "Illyrici Sacri", vëllimi VII, Venedik, 1817, ku pohohet se Pjetër Budi, ka studiuar në Kolegjin Ilirik të Loretos. Kjo e dhënë është dëshmuar edhe nga regjistrat e studentëve të këtij Kolegji, ku e gjejmë emrin e Pjetër Budit. Pra, një herë e mirë, saktësohet, se përveç përgatitjes që Budi i ri kishte marrë pranë ipeshkëve vendorë shqiptarë, ai vazhdoi studimet e tij edhe në Kolegjin Ilirik të Loretos. Gjatë viteve 1516-1522, bëri disa udhëtime në Itali, kryesisht për

qëllime atdhetare, si dhe për të botuar veprat e tij. Në vitin 1610 e gjejmë në Shkup si veprimtar të palodhur në fushë të fesë dhe të atdhedashurisë, ndërsa në vitin 1617 në Prokuplje, kurse me 1618 në Romë për të mbikëqyrur botimin e veprave të tij atje. (Budi ishte në Romë edhe në vitin 1616, por nuk kemi të dhëna të sakta për kohën e qëndrimit të tij atje]. Nga marsi 1618 e deri aty nga shtatori 1619 ai vajti për një pelegrinazh tetëmbëdhjetëmujor në Santiago de Kompostela, në Spanjë. U kthye përsëri në Romë në vjeshtën e vitit 1619 dhe atje bëri përpjekje t'i tërhiqte vëmendjen Selisë së Shenjtë për gjendjen e mjerueshme të të krishterëve shqiptarë dhe kërkoi një mbështetje për qëndresë të armatosur kundër osmanëve. Më 20 korrik 1621 u bë peshkop i Sapës dhe Sardës (Episcopus Sapatensis et Sardensis), d.m.th. i krahinës së Zadrimës, dhe u kthye në Shqipëri një vit më pas, pikërisht më 1622. Në Romë ai më shumë veproi si atdhetar dhe luftëtar për liri, sesa si klerik i lartë fetar, gjë që ra në sy në hierarkinë kishtare të Vatikanit. U mbyt në dhjetor të vitit 1622 duke kaluar Drinin, por vdekja e tij nuk ndodhi aksidentalisht; atë e shkaktuan qarqet antishqiptare, që shikonin te Budi një atdhetar të flaktë dhe njërin nga organizatorët e luftës së popullit për çlirim nga zgjedha e huaj. Këtë e vërteton më së miri aktakuza me të cilën hidhet në gjyq personi që thuhet se e shkaktoi këtë vdekje dhe aktet e gjyqit përkatës. Gjatë 29 vjetëve që shërbeu në vise të ndryshme si bari i vërtetë, nën petkun klerikal, ai veproi me zjarr, dashuri dhe energji, duke iu përkushtuar lirisë së atdheut, veprimtarisë fetare dhe krijimeve letrare, qofshin ato të mirëfillta, përkthime ose përshtatje. Nga penda e Pjetër Budit ne na janë të njohura këto vepra të shtypura: "Dottrina Christiana ose Doktrina e Kërshtenë," një përkthim i katekizmit të Robert Belarminit (Roberto Bellarmino, 1542-1621), botuar në Romë më 1618. Një ekzemplar origjinal ruhet në

Bibliotekën Apostolike të Vatikanit (sign. R. I. VI. 449) dhe një tjetër exemplar në Bibliotekën e Jezuitëve në Dubrovnik. Frontespici ka këto të dhëna: "Dottrina Christiana. Composta per ordine della fel.me. Di Papa Clemente VIII. Dal. R. P. Roberto Bellarmino Sacerdote della Compagnia di Giesv. Adesso Cardinale di Santa Chiesa del Titolo di S. Maria in Via. Tradotta in lingua albanese. Dal Rever. Don Pietro Bvdi da Pietra Biancha. In Roma, Per Bartolomeo Zannetti. 1618. Con Licenza de' Superiori." (Doktrina e Kërshtenë, e hartuar për nder të kujtimit dritëplotë të Papa Klementit VIII nga Robert Belarmini, prift i Shoqërisë së Jezusit, tani kardinal i kishës së shenjtë të Shën Mërisë në Via. Përkthyer në gjuhën shqipe nga shkëlqesia e tij don Pjetër Budi nga Guri i Bardhë. Në Romë, nga Bartolomeu Zaneti 1618. Me lejen e eprorëve.) Në fund të frontespicit, Pjetër Budi me dorën e tij (autograf) ka shënuar: "Autor dono dedit Bibliothecae Vaticanae. 29 Januari 1622" (Autori ia dorëzoi [këtë kopje] si dhuratë Bibliotekës së Vatikanit. 29 Janar 1622). "Doktrina e Krishterë" në gjuhën shqipe ka gjithsejt 169 faqe dhe u rishtyp nga Kongregacioni Propaganda Fide në Romë disa herë, në vitet: 1636, 1664 dhe 1868. Sipas të dhënave arkivore, mësohet se më 1759 në depot e Propaganda Fides kishte ende të pashpërndarë ose të pashitur edhe 960 ekzemplarë origjinalë të librit. Në një lidhje të përbashkët [kështu ndodhen të ruajtura në Bilbiotekën Apostolike të Vatikanit dhe në Bibliotekën e Jezuitëve në Dubrovnik], janë tri veprat e tjera të Pjetër Budit, të botuara në vitin 1621. Në frontespic është shënuar titulli: "Ritvale Romanvm et Specvlvm Confessionis. In Epyroticam linguam a Petro Bvdi Episcopo Sapatense & Sardanense translata. Sanctissimi Domini Nostri Gregorii XV liberalitate typis data. Romae, apud Haeredem Bartholomaei Zannetti. 1621. Svperiorvm permissv." (Ritual romak dhe Pasqyrë rrëfimi. Përkthyer në gjuhën epirote (shqipe) nga Pjetër Budi, ipeshkëv i Sapës dhe Sardës. Dhënë për shtyp me bujarinë e zotit tonë më të përndershëm Grigor XV. Romë. Bartolomeu Zaneti 1621. Me lejen e eprorëve). Në fund të frontespicit, Pjetër Budi me dorën e tij (autograf ) ka shënuar: "Autor dono dedit Bibliothecae Vaticanae. 29 Januari 1622" (Autori ia dha [këtë kopje] si dhuratë Bibliotekës së Vatikanit. 29 Janar 1622). Këto vepra në BAV-Vatikan ruhen në sign. Barberini VI. 56. Ky botim i përbashkët, për të cilin ka hipoteza të ndryshme se mund të jenë botuar njëherësh por janë lidhur me vonë në një vëllim të përbashkët [ose edhe janë botuar njëherësh, gjë që mendojmë se është më e saktë] përmban: a) "Rituale Romanum ose Rituali Roman," një përmbledhje prej 319 faqesh, lutjesh dhe kungatash me komente në gjuhën shqipe; b) një vepër e shkurtër prej 16 faqesh me titull "Kush thotë Meshë keto kafshë i duhetë me shërbyem," shpjegime meshash, dhe; c) Speculum Confessionis ose Pasëqyra e t'rrëfyemit, një përkthim prej 401 faqesh ose, më saktë, një përshtatje e Speçhio di Confessione të Emerio de Bonis, që, sipas Budit, është "një lloj bashkëbisedimi shpirtëror e fetar shumë i dobishëm për ata që nuk kuptojnë gjuhë tjetër përveç gjuhës amtare shqipe."

Në këtë portret, Budi paraqitet rreth moshës 50vjeçare, i ulur në gjunjë duke u lutur, para një skrivanie, në të cilën ndodhen të gjitha mjetet e shkrimit, por edhe engjëjt që sjellin frymëzim

SHQIP 20

NDRYSHE

E PREMTE 3 GUSHT 2007

Rikthimi

i aktores

A është Mishel Fajfer një tjetër aktore e lënë pas dore, pasi ka kaluar të 40-at? Absolutisht jo. Eshtë e çuditshme që për të shënuar rikthimin e saj, Fajfer ka zgjedhur dy filma ku interpreton rolin e një njeriu të keq, por, mbi të gjitha, rolin e një njeriu të paaftë të pranojë kalimin e kohës, dhe të fiksuar pas humbjes së rinisë megjithatë, në jetën reale nuk është aspak kështu

Rikthimi i Mishel Fajferit
Në skenë pas 5 vjetësh më e bukur dhe më energjike se kurrë

Q

ë kur ishte adoleshente, dukej se ishte e prirë për t'u bërë një aktore e madhe. Për Mishel Fajferin, ka qenë gjithmonë e rëndësishme të mos shikohej si vajzat e tjera të bukura kaliforniane, si biondet e zakonshme me sy bojë qielli ose si vajzat që bëheshin aktore, pasi kishin fituar konkurse bukurie dhe merrnin pjesë në agjenci të mëdha modelesh. Dhe, në fakt, ia arriti qëllimit: filma të tillë si "Mosha e pafajësisë", "Lidhje të rrezikshme", "Njeriu me shenjë" e kanë bërë Fajferin një nga aktoret më të respektuara dhe më të dashura të Hollivudit. Që atëherë, "ka bërë" filma të tjerë, më pak të dëgjuar se të parët, për t'u ndalur pastaj në vitin 2002. U zhduk për një periudhë 5vjeçare, ndaj me të drejtë lind pyetja: mos është Mishel Fajfer një tjetër aktore e lënë pas dore, pasi ka kaluar të 40-at? Sot ajo është 49 vjeçe dhe ndër të parat që adaptoi një fëmijë dhe u martua me shokun e saj, (producentin David E. Kelley), kurse në vitin 1994 lindi fëmijën e saj të parë, John Henry. "Absolutisht jo, tregon aktorja, ka qenë zgjedhja ime, që e bëra për t'u qëndruar pranë fëmijëve të mi 13 dhe 14 vjeç. Asnjëherë nuk kam dashur që jetën time private ta bëj publike. Kjo ka qenë dhe do të jetë zgjedhja ime e, për të njëjtin motiv nuk ndiej nevojën të publikoj punët e mia personale". Në fakt, për ta, vendosi ta lërë Los Anxhelosin dhe të shkojë të jetojë në një zonë të qetë, në pjesën veriore të Kalifornisë, larg nga ritualet dhe tundimet e botës së zhurmshme. Megjithatë, është e çuditshme që për të shënuar rikthimin e saj, Fajfer ka zgjedhur dy filma ku interpreton rolin e një njeriu të keq, por, mbi të gjitha, rolin e një njeriu të paaftë të pranojë kalimin e kohës, dhe të fiksuar pas humbjes së rinisë. Në "Hairspray" e kemi parë në rolin e Velma Von Tussell, një ish-mbretëreshë e konkurseve të bukurisë, që vazhdon të jetojë duke u përpjekur të "riprodhojë" lavdinë e të kaluarës së saj, ndërsa te "Stardust", një përrallë me mbretëri magjike, yje që bien, piratë fluturues, dhe dashuri të vërteta, është një "shtrigë" e gatshme të bëjë gjithçka për të gjetur sërish rininë e saj. Ky i fundit, një film i drejtuar nga Methju Vaugin, ku përkrah saj do të gjejmë edhe aktorë të tjerë të klasit të: Claire Danes, Robert De Niro, Peter Tole, Riki Gervais, Siena Miller, Rupert Everet dhe Çarlie Koks. Mishel, koncepti i bukurisë, duket sikur ju bezdis, përse ndodh kështu? Nuk bëhet fjalë për bezdi, kur njerëzit më bëjnë komplimente, ndihem mirë. Problemi qëndron në faktin se ky është një argument kompleks, ndërsa përgjigjja që jepet në fund është gjithmonë e gabuar. Le të themi se jam rritur në një familje punëtorësh, me etikën klasike amerikane, që tregon se, në qoftë se angazhohesh seriozisht, ambiciet e tua nuk mund të kenë kufi. Ndaj edhe

unë besoj më shumë në këtë të fundit. Nuk ndiheni një 40-vjeçare e lënë mënjanë nga Hollivudi? Ka shumë tension rreth faktit se duhet të qëndrojmë të rinj përgjithmonë e, ndoshta, për këtë arsye do të më pëlqente që një ditë të bëja një film në të cilin askush nuk do të më njihte. Janë të shumtë ata që duket sikur gjejnë shpëtim te kirurgjia plastike, e cila të bën të ndihesh më e re. Por, nuk e di nëse përveç se e re, a është kjo mënyra e duhur për t'u ndjerë mirë me veten. Megjithatë, nuk jam kundër atyre grave të cilat me anë të kirurgjisë gënjejnë

për moshën e tyre. Por, të qenit aktor ka kuptim, pikërisht sepse mosha dhe rrudhat të rrëmbejnë disa personazhe dhe të dhurojnë disa të tjera. Kështu, nuk pajtohem me të fejuarat e përjetshme të Hollywood-it, që nuk do të donin të bëheshin kurrë gjyshe në ekran. Së shpejti do të shohim dy filma, ku nuk jeni e fiksuar vetëm pas moshës, por jeni edhe një njeri me shpirt të keq...? Të interpretosh rolin e një njeriu të lig është vërtet argëtuese, edhe pse në të dyja rastet bëhet fjalë për role plot humor, që të dhurojnë shumë kënaqësi. Pastaj

Bukuria
kur njerëzit më bëjnë komplimente, ndihem mirë. Problemi qëndron në faktin se ky është një argument kompleks, ndërsa përgjigjja që jepet në fund është gjithmonë e gabuar. Le të themi se jam rritur në një familje punëtorësh, me etikën klasike amerikane, që tregon se, në qoftë se angazhohesh seriozisht, ambiciet e tua nuk mund të kenë kufi. Ndaj edhe unë besoj më shumë në këtë të fundit

Filmat
Në "Hairspray" e kemi parë në rolin e Velma Von Tussell, një ishmbretëreshë e konkurseve të bukurisë, që vazhdon të jetojë duke u përpjekur të "riprodhojë" lavdinë e të kaluarës së saj, ndërsa te "Stardust", një përrallë me mbretëri magjike, yje që bien, piratë fluturues, dhe dashuri të vërteta, është një "shtrigë" e gatshme të bëjë gjithçka për të gjetur sërish rininë e saj

"Stardust" është një përrallë dhe në përralla nuk ka kufizime, aty mund të gjesh gjithçka". Te filmi "Stardust" interpreton rolin e një të moshuare. Si arritët ta realizonit trukun? Ka qenë një ankth i vërtetë. Çdo ditë qëndroja rreth gjashtë- shtatë orë për ta bërë dhe rreth një orë e gjysmë për ta hequr. Por të qenit pjesë e këtij filmi ishte një kënaqësi e vërtetë për mua, më ka ndihmuar të kujtoj se përse vite më parë kam zgjedhur këtë profesion. E di, do të jenë kritikët ata që do të zgjedhin aforizmat, por kjo nuk më intereson. A keni aktualisht projekte për filma të tjerë? Në nëntor del një tjetër film i imi, "I could never be your woman". Pastaj nuk e di se çfarë do të bëj, por ju siguroj se nuk do të ketë më një shkëputje kaq të madhe nga skena. Cili është subjekti i tij? Nuk do të mundesha kurrë të dashurohesha me një burrë më të ri se unë në moshë. Më duket sikur do t'i rrëmbej rininë, gjë që shumë burra ndoshta e bëjnë edhe pa vetëdije kur fillojnë një jetë të re, me një vajzë që ka moshën e fëmijëve të tyre. Këtë rol më duhet të luaj edhe mua, por vetëm në filmin "I could never be your woman". Diçka më shumë...? Një grua profesionalisht e arrirë, e vetme, me një fëmijë, e divorcuar, personazhi im (Rosie) bie në dashuri me një djalë të ri, Adamin, dhe gjendet para problemeve të shumta të grave në ditët e sotme, sepse zemra e tij është gjithmonë e re, por disa rregulla edhe mund të thyhen. Amerikanët kanë nevojë për rregulla, për kode jetese, por pastaj bëjnë gjithçka për t'i ndryshuar, modifikuar. Shpresojnë gjithmonë në "ëndrrën amerikane". E ndieni rivalitetin mes të rejave të Hollvudit? Është e kotë të mundohesh të jesh gjithmonë vajzë e re, lozonjare, shpërthyese, e bukur, kur në Hollivud vijnë çdo ditë qindra femra të reja energjike, shumë të bukura, të cilat janë të gatshme për të luajtur role nga më të ndryshmet dhe të zonjat për të arritur gjithçka. Jam krenare që kam ndërtuar një karrierë të tillë, duke nisur si mbretëreshë e bukurisë. Nuk e kanë të gjitha këtë fat, më ka ndodhur mua. Hollywood-i është plot me histori tragjike. Ka ndryshuar jeta juaj pas kaq shumë viteve larg ekranit? Patjetër që po. Tashmë jetesa në një fermë në veri të Kalifornisë më ka bërë që të kem kohë për të parë perëndimet e diellit, të punoj në fermë, të shoqëroj fëmijët në shkollë. Çfarë bëni për t'u çlodhur dhe për t'u ndjerë mirë? Më pëlqen të pikturoj. Bëj portrete në vaj. Ku i vendos do të më pyesni? Në kantinë, dhe aty kam ndërmend t'i lë gjithmonë.

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

SOCIALE
SINDIKATA

SHQIP 21

Instituti i Sigurimeve Shoqërore nis punën për llogaritjet e shtesave

Pensionet, rritja fillon më 15 gusht
Efekti financiar për secilën kategori do të nisë që nga 1 korriku
LORINA MIXHA

ensionet e rritura sipas vendim it të qeverisë do të merren shumë shpejt. Duke nisur që nga data 15 korrik e këtij muaji, pensionistët do të marrin shtesat. Të parët që do të marrin përfitimet do të jenë pensionistët e fshatit, pas tyre në listë janë ata të qytetit. Dje, Ministria e Financave ka njoftuar se Instituti i Sigurimeve Shoqërore ka nisur punën për llogaritjet e shtesave të pensioneve, efekti financiar i të cilave do të fillojë që nga data 1 korrik. Kjo do të thotë se pensionistët pas marrjes së pensionit të rritur do të marrin edhe shtesat e prapambetura, duke nisur llogaritjen që nga muaji korrik i këtij viti. LLOGARITJA Ministria e Financave ka premtuar Shtesën, të parët dje për të gjithë pensionistët në vend, që do ta marrin se ka nisur puna për llogaritjen e shdo të jenë tesave për pensionet e tyre mujore pensionistët e dhe ky proces mendohet të përfunfshatit dojë brenda një periudhe të shkurtër kohore. Shpërndarja e shtesave do të bëhet në mënyrë periodike dhe paratë e shtuara me vendim qeverie do të jepen fillimisht në fshat pastaj në qytet. Lidhur me zbatimin e këtij udhëzimi, Instituti i Sigurimeve Shoqërore, ka nisur punën në terren për përllogë janar të 2007-ës është përcaktuar rritja e pensioneve për aritjen e të gjitha kartelave të pensionqytetin deri në nivelin e 100 mijë lekëve, për të gjitha kateistëve. goritë e pensioneve të ulëta. Ndërkohë që shtesat e reja të penTë drejtat sioneve, efektet e të cilave do të ndihen duke filluar që nga data 1 Më të “privilegjuarit” janë pensionkorrik, janë përcaktuar në bazë të kësaj skeme. Edhe shtesat e istët e fshatit. Ata do të jenë të parët korrikut janë llogaritur për çdo kategori në bazë të skemës së

P

që do t’u përfundojnë llogaritet më shpejt se të tjerëve. Sipas Ministrisë së Financave, periodikisht secili do të marrë pensionin plus shtesën e miratuar disa kohë më parë nga një vendim i Këshillit të Ministrave. E ndërsa në

Sigurimet Shoqërore ka nisur puna për përllogaritjen e shtesave, efekti financiar nis nga data 1 korrik 2007. Ashtu siç ndodhi edhe vjet, kur përfunduan llogaritjet e pensioneve, pas vendimit të qeverisë për rritjen e

skema Rritja e pensioneve në muajin janar N

masës së tyre, edhe tani pensionistët nuk humbasin të drejtat e tyre financiare edhe nëse këto shtesa i marrin në muajin gusht. Rritja Sipas skemës së re të rritjes së pensioneve, parashikohet që pensionet e ulëta të fshatit të përfitojnë një rritje deri në nivelin e 10 përqindëshit në bazë të kategorive të ndryshme. Për këto kategori pritet të realizohet rritja e pensioneve të së njëjtës skemë që është përdorur këtë vit për rritje. Kjo metodë është realizuar në fillim të vitit. Rritje maksimale do të përfitojnë ato kategori që në fillim të 2007-ës kanë përfituar rritjen më të ulët të pensioneve. Për kategoritë që kanë përfituar rritje më të lartë, skema parashikon nivele më të ulëta përfitimi për sa u takon shtesave të korrikut. Në fillim të vitit është miratuar me vendim qeverie rritja e pensioneve të ulëta për fshatin, e cila është rrumbullakosur për të gjitha pensionet deri në nivelin e 50 mijë lekëve. Sipas vendimit të qeverisë në skemën e re për rritjen e pensioneve në buxhetin suplementar të gjashtëmujorit të dytë është parashikuar që rritja maksimale për pensionet e qytetit të arrijë deri në 5 për qind. Ky vendim, parashikon këtë rritje për pensionet e qytetit, duke u bazuar dhe në skemën e realizuar në fillim të vitit, ku gjatë muajit janar është publikuar dhe rritja e parë për këtë vit për pensionet e ulëta.

Rritja e tarifës për konsulta në shtet, më e lartë se në privat

ndjekur në fillim të vitit. Të përjashtuar nga përfitimi i shtesës së pensioneve do të jenë të gjitha ato kategori që kanë përfituar dhe rritjen maksimale në fillim të 2007-ës.

ritja e çmimit të tarifës për vizitat te mjeku i familjes apo mjeku specialist janë më të shtrenjta se në privat. Vendimi i fundit i marrë nga autoritetet shëndetësore për rritjen e çmimit të tarifës për vizitat në sistemin parësor duket se nuk ka qenë i mbështetur nga sindikata e shëndetësisë. Sipas kësaj sindikate, pjesë e konfederatës së sindikatave, rritja e tarifës për konsultë nuk ka qenë e menduar mirë, edhe pse në fakt vizita pretendohet të ketë kosto më të lartë. Sipas sindikatës, me kushtet që ofron sot parësori e me infrastrukturën e nevojshme, jo vetëm që nuk duhet të ketë këtë tarifë kaq të lartë, por në të njëjtën kohë do të humbasë edhe “klientët” që do të drejtohen te privati. Kjo pasi në privat mesatarisht një vizitë te mjeku kushton, 500 deri në 600 lekë. Por këtu autoritetet shëndetësore shqiptare duhet të kishin parasysh se këto klinika private ofrojnë edhe kushte më të mira Tarifat e reja të edhe infrastrukturë dhe mjekët vendosura janë 400 që punojnë aty kanë të njëjtën diplomë si me ata që punojnë në lekë te mjeku i shtet. Madje, sipas kritereve të familjes e 600 lekë të reja me të cilat privati punëson mjekët, këta specialistë mund reja te mjeku specialist të kenë në CV-në e tyre edhe më shumë pikë se ata të shtetërorit, të cilët pretendojnë kosto dhe tarifa të njëjta si ato të Qendrës Universitare. Po ashtu, sipas sindikatës së shëndetësisë, një tjetër element që i shtyn pacientët drejt privatit është edhe infrastruktura e këtyre klinikave, në të cilat nuk mungon as kondicioneri, higjiena, uji e dritat. Me tarifa të tilla, pasi ka bërë bilancin e ofertës së shtetit dhe të privatit, sigurisht që do të shkojë drejt privatit. Ndërkaq, prej dy ditësh, tarifat e reja të vendosura janë 400 lekë te mjeku i familjes e 600 lekë të reja te mjeku specialist. Kushtet janë të njëjta megjithëse në disa qendra rikonstruksioni duhet të kishte filluar që në fillim të vitit.

Vendimi i ISKSH-së çon pacientët drejt privatit R

USHQIMI

Instituti i Shëndetit Publik analizon 900 kampione ushqimesh të ndryshme

Mostra të ujit, qumështit, miellit, të ndotura mbi normalen
shqimet me 100 për qind siguri dhe pastërti mund të jenë vetëm ato që gatuajmë ose për të cilat kujdesemi në shtëpi. Po ashtu edhe ato ushqime të cilat kanë datë skadencë të rregullt janë të etiketuara ose kanë një emër prodhuesi janë të sigurta. Nuk janë të sigurta ato që tregtohen në tregje informale dhe që tregtohen në ambiente lagjesh e janë të bëra vetë në kushte të cilat Drejtoria e Shëndetit Publik nuk i kontrollon dot. Megjithatë, në tregjet tona qarkullojnë edhe produkte të cilat mund të jenë të ambalazhuara, por që kanë ngarkesë të lartë mikro-bakteriologjike, çka do të thotë që nuk janë 100 për qind të pastra, por kanë ndotje mbi normalen. Një studim i Institutit të Shëndetit Publik, tregon se uji, qumështi, kosi, mielli apo disa kampione të mallrave që tregohen kanë rezultuar të ndotura mbi normalen. “Qëllimi i studimit është të paraqesë vlerësimin e rreziqeve mikrobiologjike dhe kimike në produkte të ndryshme”, thuhet

siguria Helmimet nga ushqimet dhe uji, 50 deri në 70 raste në ditë Ç

U

PRODUKTET
Qumështi dhe nënproduktet e tij, në mënyrë të veçantë ato që shiten në mënyrë ambulante, probleme me pastërtinë dhe sigurinë për t’i konsumuar.

TEMPERATURA
E lartë në të cilën piqet buka, apo nxehet qumështi largojnë dhe shkatërrojnë tërësisht mikrobet. Kjo s’mund të ndodhë me vajin e ullirit ose me verën.

në studimin e paraqitur nga specialistët. Produktet e testuara kanë qenë rreth 1 mijë kampione lëndësh të ndryshme. “Janë marrë mostra të qumështit dhe nënprodukteve të

tij, miellit dhe produkteve të tij, mish, lëngje frutash dhe ujë i ambalazhuar. Studimi është kryer për një periudhë kohore katërvjeçare dhe pasi mostrat janë analizuar, spe-

cialistët kanë dalë në disa përfundime kryesore. Produktet me ngarkesë të lartë mikrobiologjike janë kryesisht uji dhe qumështi apo nënproduktet e tij. Kjo do të thotë se edhe uji i ambalazhuar në shumicën e rasteve nuk është i sigurt. ISHP nuk jep me detaje se cilat nga markat e ujit që qarkullojnë në treg janë me cilësi të dobët nga ana e sigurisë, por thotë se: në 77 për qind të mostrave të analizuara, uji ka rezultuar me probleme. “Nga rezultatet e kontrollit mikrobiologjik rezultojnë mbi normën e lejuar në qumësht 48 për qind, kos 60 për qind, miell 30 për qind”, raportohet nga studiuesit. Po ashtu, në 20 për qind të rasteve, lëngjet e frutave kanë rezultuar “të ndotura” në 20 për qind të rasteve, si dhe në ujin e ambalazhuar në 77 për qind të rasteve. “Si përfundim arrijmë në konkluzionin se: është e nevojshme aplikimi i sistemit të sigurisë ushqimore në të gjitha prodhimet ushqimore”, sugjerojnë 8 punonjësit e Shëndetit Publik.

do ditë në pavijonin e infektivit në spitalin “Nënë Tereza” paraqiten 50 deri në 70 qytetarë që kanë probleme me helmimet. Sipas mjekëve të QSUT-së, temperaturat e larta, produktet ushqimore të prishura, uji i pijshëm i ndotur janë shkaqet kryesore të helmimeve. Më të rrezikshmet për këtë periudhë veç ushqimeve të paetiketuara apo të pakontrolluara nga inspektorët e higjienës, mbeten produktet si: boza, akullorja. Shkak për helmime janë edhe prekja e ushqimeve nga insektet ose përdorimi i tepruar i alkoolit. Mjekët këshillojnë që në kushte të tilla kur frigoriferi nuk arrin të ketë temperaturën e duhur duhen evituar konsumimi i produkteve që ruhen në ambiente të ftohta, ushqimet e rënda apo ëmbëlsira që e kanë të vështirë të rezistojnë në temperatura të larta. Po ashtu, Drejtoria e Shëndetit Publik, rekomandon qytetarët të mos konsumojnë produkte të pakontrolluara dhe “të bëra vetë”.

as reagimit të zyrës së mbrojtjes së konsumatorit, kanë kundërshtuar edhe qytetarët. Të pyetur për rritjen e çmimit të bukës, banorët e kryeqytetit kanë deklaruar se një rritje tjetër e produktit më të konsumuar në tavolinat shqiptare do të ishte e papërballueshme. Sidomos tani që edhe uji i pijshëm po blihet me sasi më të shumta e me çmime më të larta si pasojë e thatësirës dhe rritjes së kërkesës. Rritja e çmimit të bukës nuk është aspak e menduar mirë nga prodhuesit dhe deklarata e tyre për ta bërë bukën 100 lekë të reja bie ndesh me interesat e konsumatorëve. Dy ditë më parë, zyra për mbrojtjen e konsumatorit deklaroi se e konsideron të papranueshme pretendimin e prodhuesve të bukës për rritjen e çmimit në 100 lekë. Sipas saj, organi mbikëqyrës i tregut duhet të rrisë kontrollet në furrat e bukës, pasi konstatohen abuzime me xhepin e konsumatorit. Zyra për mbrojtjen e konsumatorit i kërkon Ministrisë së Ekonomisë të ndërhyjë.

qytetarët Rritja e çmimit të bukës kundërshtohet nga konsumatori P

SHQIP 22

SOCIALE

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

Parashikimet e Institutit të Hidrometeorologjisë: Do të jetë më freskët në fillim të gushtit

Në fundjavë, ulje të temperaturave dhe reshje shiu
dryshimet e motit nuk do të mjaftohen vetëm me ulje të tem peraturave me disa gradë Celsius. Ndërsa i nxehti afrikan është larguar bashkë me muajin korrik, fillimi i gushtit parashikohet të jetë jo vetëm më i freskët, por edhe me reshje. Sipas sinoptikanëve të Institutit të Hidrometeorologjisë, këtë fundjavë do të kemi ulje të temperaturave me disa gradë, të cilat do të shoqërohen edhe me reshje shiu, në mënyrë të veçantë në pjesën verilindore të vendit. Sipas sinoptikanëve të institutit, i nxehti afrikan që mbizotëroi gjatë në rajon nuk do të kthehet më.

N

Gushti nuk do ketë më temperatura 39është shqetësuese si në qendër të qy40 gradë Celsius. Meteorologët parashtetit ashtu edhe në periferi. Niveli i ujit ikojnë se gjatë muajit gusht temperatunë depozita ka pësuar rënie. Gjendja e rat do të jenë më të ulëta, si thatësirës në vend dhe reshje shiu. Gjatë këtyështë më problemare dy ditëve, temperaturat tike se një vit më parë. kanë shënuar ulje me dy Ulja e temperaturave Tirana furnizohet me deri në tri gradë Celsius. më pak se 450 litra më nuk e ka ulur Megjithatë, ulja e temperpak se një vit më parë, aturave nuk e ka ulur kërkesën për furnizim ndërsa sipas bilancit të kërkesën për furnizim me me ujë të pijshëm furnizimit të qytetit ujë të pijshëm. Kriza e ujit bashkë me rrethinat tashmë është thelluar dhe nuk arrin të plotësojë në shumë zona të Tiranës uji shkon as 1 të pestën e kërkesës. Përllogaritja vetëm një herë në 48 orë. Mungesa e ujit bëhet duke marrë parasysh nivelet nor-

male të furnizimit ku duhet të sigurohet 160 deri në 200 litra ujë për frymë. Tirana furnizohet me 300 litra në sekondë. Kapacitetin më të madhe e ka Bovilla dhe më pas Selita. Bovilla që dikur prodhonte ujë tani është kthyer në një depo uji, duke garantuar furnizim edhe për depot e tjera të ujit. Duke u gjendur përballë një gjendjeje të vështirë, ku dimri ishte pa prurje dhe vera e thatë, specialistët e ujësjellësit përllogarisin se si do t’i kryejnë furnizimet dhe manovrojnë për të çuar ujë në disa lagje. Ndërkaq, Bovilla mbetet furnizuesi më i mirë dhe me rezerva më të larta se të tjerët. Lo. Mi

Ministria e Arsimit i paraqet qeverisë vendimin e bursave për maturantët konkurrentë me nota 10

Bursat, studentët me pikë të larta nuk paguajnë taksa
Më të mirët e konkursit të shkollës së lartë, studime falas

K

ëtë vit, maturantët që ren diten në krye të listave fituese nuk do të paguajnë taksën e shkollës. Këtë vendim e ka përgatitur Ministria e Arsimit dhe pritet ta miratojë qeveria. Ende nuk është përcaktuar numri i studentëve që do përfitojnë, por mësohet se ajo do të jetë në varësi të fituesve. Sipas specialistëve të MASH-it, ashtu si edhe një vit më parë më të mirët e maturës do të trajtohen me bursë nga shteti. Edhe një vit me parë u ndoq kjo praktikë për një numër të kufizuar studentësh. Ishin 27 maturantë të vitit 2006, të cilët u trajtuan me bursë në vitin e parë të fakultetit. Ata morën pikët maksimale në të gjitha provimet e Maturës Shtetërore. Kështu, ata kanë mundur të marrin një shpërblim prej 9 bursash të plota mujore. Pra, plot 600 euro për një vit akademik. Sipas specialistëve të MASH-it, po kaq do të jetë shuma që do të përfitojnë studentët e këtij viti. Gjithashtu, përmes marrëveshjeve me disa banka apo partnerë të tjerë të biznesit, nxënës e studentë ekselentë do të përfitojnë bursa, por edhe mundësi për kredi preferenciale. Po sipas ministrisë, edhe këtë vit do të ndërmerren një sërë nismash për të “shpërblyer” e motivuar nxënësit dhe studentët me rezultate të larta. Në krye të listës, vitin e kaluar ishte maturantja Jonilda Bozo e shkollës “18 Tetori” në Lushnjë, e cila pas përfundimit të provimeve vitin e kaluar, është nderuar me çmimin Prizmi i Artë i Maturës Shtetërore 2006. Bozo, në 4 provimet e Maturës Shtetërore, mblodhi gjithsej 189 pikë, nga 200 të mundshmet, në një sistem vlerësimi ku secili nga katër provimet kishte nga 50 pikë maksimale, të konvertuara në nota. Çmimin e dytë ose Prizmin e Argjendtë e mori nxënësi Edmond Elbasani i shkollës “Skënderbeu”, nga Kruja dhe çmimin e tretë ose Prizmi i Bronztë i takoi nxënëses Jorida Davidhi shkolla “Jani Nushi” nga Lushnja. Por përpos studentëve të viteve të para, bursa marrin edhe studentët e viteve të tjera kur dalin me nota të mira. Bëhet fjalë për një shumë prej 75 mijë lekësh që shteti ia jep për rezultate të mira në mësime. Por numri i tyre është i kufizuar, pasi kriteri është vetëm notën maksimale. Ndërkohë, këtë vit është vendosur që studentët e universiteteve publike, të cilët përfundojnë studimet me rezul-

Pollo

Do rritet numri i bursave M

inistri i Arsimit, Genc Pollo, ka premtuar se “Ministria ka mbështetur dhe do të mbështesë të gjithë ata që shquhen në rezultatet e tyre shkollore dhe akademike, prandaj kjo ceremoni mirënjohjeje ndaj realizimit tuaj dhe disa dhurata, që do t’i keni kujtim nga kjo ditë, duke shpresuar që vlerësime të tilla për ju në arritjet e mëvonshme, nuk do të mungojnë”.

tate të shkëlqyera dhe aplikojnë për studime master në të njëjtën degë, nuk do të paguajnë tarifë. Kjo taksë është afro 1 mijë euro. Për herë të parë këtë vit qeveria ka parashikuar një fond, të quajtur Fondi i Ekselencës me vlerë 50 milionë lekë për këtë vit (400

mijë euro), ku studentët që kanë përfunduar masterin dhe pedagogët e rinj, që duan të vazhdojnë studimet jashtë vendit, shteti, në bazë të disa kritereve, do të marrë përsipër tarifat e shkollimit. Kushti është që duhet të rikthehesh në vend. Ri. De.

PAGESA Vendimin e bursave për më të mirët e maturës e ka përgatitur Ministria e Arsimit dhe pritet ta miratojë qeveria

KRITERI
Përpos studentëve të viteve të para, bursa marrin edhe studentët e viteve të tjera kur dalin me nota të mira

UNIVERSITETI

SQARIMI
Dekreti i datës 27 korrik për lehtësimin kushteve hyrëse në Itali është keqkuptuar

ndërtimet Bllokohet KKRT-ja, Olldashi ftesë Ramës M
inistri i Punëve Publike, Transportit dhe Telekomunikacionit, (MPPTT), Sokol Olldashi, ftoi sot Bashkinë e Tiranës që në mbledhjen më të afërt të Këshillit Bashkiak të fusë në rendin e ditës çështjen e KRRT-së. Gjatë nënshkrimit të Protokollit të Bashkëpunimit me Shoqatën e Ndërtuesve Shqiptarë, Ministri Olldashi, tha se “kjo do t’i hapte rrugë zhbllokimit të situatës”, e cila sipas tij, “është krijuar nga mungesa e gjatë e këtij institucioni prej 11 muajsh dhe që po dëmton rëndë industrinë e ndërtimit”. Gjithashtu, Olldashi kërkoi edhe një rritje të prezencës dhe kontributit të shoqatës në të gjitha nivelet e këshillave të rregullimit të territorit dhe sekretaritë teknike përkatëse. “Kjo është edhe më e rëndësishme në rastin e Tiranës, pasi bashkia ka kërkuar shtyrje të mëtejshme, deri në mars 2008 të afatit për realizimin e planit rregullues, që duhet të kishte përfunduar më 1 gusht 2007”, u shpreh ministri i MPPTT-së, Sokol Ollldashi.

Ambasada italiane saktëson: Të rinjtë që konkurrojnë për studime do të nisin aplikimin këtë muaj

Italia, nuk janë hequr vizat për studentët
D
uke marrë shkas nga shk rimet e botuara në disa të përditshme shqiptare se “studentët mund të shkojnë pa vizë në Itali, ambasada italiane saktëson se “studentët duhet të aplikojnë për vizë gjatë këtij muaji”. Bëhet fjalë për maturantët që do të nisin këtë vit akademik universitetin në Itali. Në njoftim thuhet se “dekreti legjislativ dhe skema e dekretit legjislativ, nuk kanë asnjë referim me “kuotat” e pranimit në universitetet italiane dhe për këtë qëllim ambasada italiane përgënjeshtron që janë “hequr vizat për studentët”, siç është botuar në mënyrë të gabuar në disa organe shtypi. Shkrimet janë botuar më datë 27 korrik, kur Këshilli i Ministrave shqyrtoi dhe miratoi dekretin

Dekreti legjislativ dhe skema e dekretit legjislativ, nuk kanë asnjë referim me “kuotat” e pranimit në universitetet italiane
legjislativ në zbatim të direktivës 2004/114/CE, lidhur me kushtet e pranimit të qytetarëve të vendeve jo anëtare të BE-së për arsye studimi, shkëmbimi nxënësish dhe stazh i papaguar ose vullnetarizëm. Dekreti vë në jetë një direktivë evropiane, atë të 2004/114/CE, me anë të së cilës Bashkimi Evropian ka pasur si qëllim të favorizojë hyrjen e qytetarëve nga vendet jo anëtare për arsye studimi. Gjithsesi, bëhet fjalë për qëndrime të

Në ditët në vijim, do të çelet procedura që studentët duhet të ndjekin për të kërkuar vizën e hyrjes në universitetet italiane
përkohshme. Ky dekret i lejon në veçanti qytetarit të huaj që ndodhet në një vend tjetër të Bashkimit Evropian për arsye studimi, të hyjë në Itali për t’i vazhduar këto studime apo për t’i plotësuar ato, pa pasur nevojë të kërkojë vizë hyrëse. Kjo mundësi jepet në kuadrin e një programi shkëmbimesh komunitare ose dypalëshe me vendin e origjinës ose kur i huaji është i autorizuar të qëndrojë për të paktën dy vjet, për arsye studimi, në një

vend tjetër të Bashkimit Evropian. Për sa u përket procedurave të regjistrimit të studentëve shqiptarë pranë universiteteve italiane për vitin akademik 20072008, ambasada italiane bën të ditur se përzgjedhja e studentëve që plotësojnë kërkesat e parashikuara(ndër të cilat CELI 3) për regjistrim në universitetet italiane është bërë, sipas parimeve të bëra të ditura për të interesuarit përmes një komunikate shtypi të muajit maj 2007. Sipas ambasadës me anë të një komunikatë tjetër që do të dërgohet në ditët në vijim, do të saktësohet procedura që studentët e zgjedhur duhet të ndjekin për të kërkuar vizën e hyrjes për regjistrimin në universitetet italiane. Ri. De

SHQIP 24

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

Dje u mbushën 10 vjet nga vdekja e Feim Ibrahimit, kompozitorit që iu kundërvu me pentagrame delirit fals të optimizmit socialist
Feim Ibrahimi. Portret në vaj, punuar nga Skënder Kamberi

ERMIR HOXHA

uhet të bëjmë kujdes me intelektualët, që mos na ikin si Feim Ibrahimi”. Kështu mësohet të ketë thënë ish-presidenti Mejdani, muaj pasi do të ndërronte jetë kompozitori i njohur, një ndër emrat epokalë të muzikës shqiptare në vitet ‘70-‘80, sipas fjalëve të znj. Vera Ibrahimi, e vesë së kompozitorit. Dje ajo, përlotoi për të dhjetin vit radhazi mbi varrin e të shoqit, duke mbetur gjithsesi e vetme brenda këtij intimiteti. Dhe përsërit atë që i ka thënë Presidentit Mejdani në bashkëbisedimin kortezial gjatë ceremonisë së varrimit: Feimi nuk vdiq, por e vranë. Po, përgjigjet ish-kreu i shtetit, e vranë! Dhe dje, pas dhjetë vjetësh nga dita kur Feim Ibrahimi la këtë jetë, ai sërish vritet...me harresë! Amaneti gjestikulativ Në zgrip të vdekjes, kompozitori nuk ka mundur të thotë ndonjë fjalë; ashtu të zgjedhur, epistolare, lapidare. Zonja Vera kujton momentet e fundit të komunikimit me të shoqin, duke i qëndruar te koka në një ndër spitalet e Torinos. “Nuk mund të thoshte asnjë fjalë. Kurajës që i jepja, duke i thënë se do të bëhej më mirë, iu përgjigj duke luajtur imagjinativisht mbi tastierë. Ashtu siç ishte, me forca të lëna, me një fizik që ekzistonte ende nga aparaturat, nxori duart para dhe luajti për herë të fundit...ndoshta simfoninë e jetës që po linte pas”. Veprat e fundit që kompozoi ishin: një dialog për violonçel dhe pianoforte të titulluar “Il bregalo di nozze” dhe romancën mbi poezinë e Salvadore Kuazimodos, “E la tua veset e bianca”, kushtuar vajzës Etrit dhe dhëndrit Luka me rastin e martesës së tyre. Rrugëtimi i tij drejt Italisë në atë verë të ‘97-ës, ishte pikërisht kurorëzimi i çiftit të ri dhe këto dhurata muzikore, pa e ditur se sëmundja e vdekja, i kishte zënë pusi përtej detit. Ngadhënjim mbi vdekjen Rastësitë ndoshta jo, por koincidencat mund të jenë rezultante të ca forcave dhe shtjellave okulte që përsillen rreth fatit njerëzor. Në sfond, dëgjohet varianti kinez i kolonës zanore të filmit “Ngadhënjim mbi vdekjen”. Kështu titullohet dhe CD-ja që përmbledh disa nga krijimet më të mira botërore në gjininë e muzikës së filmit, ku kompozimi i Feim Ibrahimit, renditet i pari. Më pas, dëgjohet varianti origjinal shqiptar

D

TRAGJIKU
“Nuk vdiq, por e vranë”
Gjithçka në studion e ishkompozitorit, është siç e ka lënë ai. Edhe lapsat e mprehur gati për të punuar mbi pentagrame Znj. Ibrahimi mbush zbrazëtinë e shtëpisë me kompozimet e të shoqit të ndjerë, e thotë: kishte një buzëqeshje të lindur!
me vargjet e Fatos Arapit. Mbetet një ndër kulmet e të ndjerit në karrierën e tij emblematike. Një himn për luftën, heroizmin dhe më tej akoma, për njeriun, shqiptarin, nën nëntekst, mbi limitin e kohës e shekujve. Mungon partia, realiteti, konkretja. Për këtë do vuante zemra e tij e brishtë në sa e sa vite, nga gërr-mërre kolegësh të flakëruar ku nga partishmëria e ku nga kritikomania si qëllim në vetvete. Dhe për dreq, sekretar i Lidhjes së Shkrimtarëve dhe Artistëve, Feim Ibrahimi, kur nuk mori teserë partie. Përpos kësaj, nuk përfshiu në krijime asnjë prej fjalëve ose emër të shenjtëruar për kohën: partinë apo emrin e udhëheqësit. Zemra Viti 1978. 100-vjetori i Lidhjes së Prizrenit. Në skenën e Teatrit të Operës dhe Baletit luhet poema vokalo-simfonike, “Tan Shqipëria ash betue” (e malet pa gjak mos me i lëshue...) Pak vite kishin kaluar nga “kafshimi” me kritika që i ishte bërë koncertit numër 2 për piano (e ndaluar për t’u transmetuar më pas në radio dhe televizion), si dhe veprës “Variacione për flaut dhe

orkestër”. Ishin këto dy vepra që do i shndërroheshin si kryq paralajmërues kompozitorit, pas cilësimeve: modernizëm, impresionizëm, tragjizëm. Dhe pas “Tan Shqipëria asht betue”, Feim Ibrahimi, do akuzohej dhe për nacionalizëm. Edhe pse dihej që është gjirokastrit i “sokakut të të marrëve”, ngrihej dyshimi se mos është kosovar! Në fakt, sipas fjalëve të së shoqes, në një farë mënyre ishte dhe kosovar, ashtu siç ishte dhe tragjik. Veprat që kompozoi, e bartin këtë kumt, ashtu si portreti i tij që breronte nga një tis i lehtë buzëqeshjeje, si një dekor zbukurues, por pa hipokrizi, i një dhembjeje ekzistenciale që e mundonte gjithmonë dhe jo pa shkak. Ishte restoja që i paguante ndjeshmërisë së thellë dhe gjendjes emocionale, herë vullkanike e herë qarkuar me meditim. Sinjalin e kësaj restoje që do quhej zemër, do ta merrte me infarktin e parë, fill pas reaksionit që shkaktoi vepra e tij, me gjasë nacionaliste, “Tan Shqipëria ash betue”. “Po ku ka si ti o Shqipëria ime” Nga dritarja e studios së tij, Feimi, së bashku me Vaçe Zelën dhe Gjok Becin, shihnin përgatitjet për hedhjen në erë të godinës së famshme të stilit italian, i njohur si Komiteti Ekzekutiv. Në vend të saj do ndërtohej Muzeu Historik Kombëtar. Shqipëria po ndryshonte! Për Shqipërinë ata të tre po bënin një këngë. Një shpërthim i fuqishëm dëgjohet nga jashtë, teksa brenda hapësirës pak metroshe të studios së kompozitorit, do dëgjohej refreni: Po ku ka si ti o Shqipëria ime/oj fisnikja përmbi gur/rrjedh një këngë e ligjërime/ ballëlartja me flamur... Ishte realizuar kështu një ndër këngët më epokale në historinë e muzikës së lehtë shqiptare, që jo për rastësi do këndohej nga dy emrat më të mëdhenj të interpretimit: Vaçe Zela e Gaqo Çako. Firma si çelës sol, i Feim Ibrahimit, ndodhet dhe te të tjera këngë të paharrueshme si të ishin balada me moshë shekujsh: “Xhaketa e kuqe”, “Ti që ke në sy lirinë”, “Mirëmëngjes”, “Një zambak i bardhë në gur” etj. Në sfond dëgjohet Vaçe Zela, duke interpretuar “Manushaqen”. 40$ për plagët e Gjergjit Një mik italian i kompozitorit është çmeritur kur ka mësuar se për veprën “Plaga e dhjetë e Gjergj Elez Alisë”, ka marrë si shpërblim nga shteti vetëm 40 mijë lekë. E

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

KU LTURE
EVENIMENTE

SHQIP 25

Kultura shqiptare “pushton” kalanë e Ulqinit

ë ambientet e kalasë 2500-vjeçare në Ulqin nën shoqërinë e një publiku të zgjedhur ka startuar festivali i 20-të jubilar “Skena Verore Ulqin 2007”. Interpretimi përshëndetës plot mjeshtri i tenorit Kastriot Tusha dhe sopranos Vikena Kamenica në hapjen e këtij festivali krijoi një atmosferë mbresëlënëse te publiku. Festivali i organizuar nga shtëpia e kulturës Ulqin do të zgjasë nga 25 ditë. Aty do të prezantohen pothuajse të gjitha gjinitë dhe llojet e artit, duke filluar nga ekspozitat e pikturës, ekspozitat filmike, interpretimet teatrale si drama, mbrëmje poetike për të vijuar më pas me interpretime këngësh dhe vallesh. Për kryetarin e Komunës së Ulqinit, z. Gëzim Hajdinaga, ky qytet tashmë, siç shihet dhe nga aktivitetet që zhvillon ka marrë stafetën e kulturës për gjithë shqiptarët, jo vetëm të atyre jashtë trojeve, por dhe për shqiptarët e Shqipërisë. Aktiviteti i zhvilluar në kalanë e Ulqinit, sipas tij, është një domethënie për të treguar se duhet të kthejmë kokën nga historia jonë shekullore. A. Hoti

N

Letër e Feim Ibrahimit, dërguar ish-presidentit Berisha në një gjendje dëshpëruese, nga mbetja i papunë

shoqja rrëfen se kjo ndodhi më 1991-in, gjatë një udhëtimi në Itali, kur miku vendas, shprehu sigurinë në mbarëvajtjen e studimeve të vajzës (shteti shqiptar ia preu bursën e studimeve), duke menduar për të ardhura të shumta nga vepra. Dhe kompozitori i tregon shifrën reale të vlerës së shpërblimit (llogaritur me kursin e kohës), 40 dollarë. Nuk ka asnjë koment, vetëm një e rënë ballit nga ana e mikut italian. Shtatë vjet i është dashur Feim Ibrahimit për dhjetë plagët e Gergjit. Janë 1000 faqe pentagrame gjithsej. Baleti u rivu në skenë dhe në 2005, por simbolikisht, 40-dollarëshi ende ka mbetur në fuqi. Në sfond, dëgjohet tashmë “De Profundis”. Në burg! Trishtim deri në tmerr, dhimbje deri në llahtar. Të rrëqethet mishtë, teksa mbyll sytë dhe nga tingujt me një dozë ekstreme horrori, imagjinon ferrin komunist në burgje. Është përcjellë kjo në më të fundit vepra të ish-kompozitorit: De Profundis, kushtuar viktimave të ish-regjimit. Është e

vetmja vepër elektroakustike, e regjistruar në Salcburg nga mesi i viteve ‘90. E pra, Feimi, nuk kishte qenë ndonjëherë në burg, por si ka mundur ta përcjellë aq imtësisht atë atmosferë ankthi dhe vdekjeje, aq përsoshmërisht me tinguj? Ishte tragjikja gjithherë e pranishme brenda tij! Gjithçka në studion e ish-kompozitorit, është siç e ka lënë ai. Edhe lapsat e mprehur gati për të punuar mbi pentagrame. Znj. Ibrahimi mbush zbrazëtinë e shtëpisë me kompozimet e të shoqit të ndjerë dhe duke parë portretin e tij, thotë si në belbëzim: e megjithatë, kishte një buzëqeshje të lindur!
Poezi kushtuar Feim Ibrahimit nga Xhevahir Spahiu, sapo u dha lajmi për vdekjen e tij

Xhevahir Spahiu në “Kalimeron poetike”

P
Një nga procesverbalet e mbledhjeve në LSHA, për dy vepra muzikore të Feim Ibrahimit, ku ai kritikohet për devijim nga fryma e realizimit socialist, nga një tjetër kompozitor i njohur

oeti Xhevahir Spahiu, një ndër penat më të njohu ra të poezisë shqipe, do të jetë i ftuar i veçantë në manifestimin tradicional “Kalimero poetike” që nis sot në qytetin bregdetar të Ulqinit. Në këtë aktivitet, i 15-ti në radhë që organizohet nga shoqata “Art Club”, një natë e veçantë do t’u kushtohet pikërisht krijimeve dhe figurës së Spahiut. Do të jetë akademiku Alfred Uçi, i cili do të flasë për veprën poetike të këtij personaliteti të shquar të letrave shqipe, i cilësuar nga shumëkush si “poeti i dashur i të gjithë shqiptarëve”, krijues i një vepre me ide të mëdha sa tronditëse, aq lirike dhe dramatike. Gjatë ditëve të këtij aktiviteti do të organizohen edhe një sërë aktivitetesh të tjera kushtuar shkrimtarëve nga Kosova, Ramiz Kelmendi, shkrimtarëve Anton Gocaj, Haxhi Shabani dhe Hajro Ukqinaku. “Kalimero poetike” organizohet nën kujdesin e kryetarit të Komunës së Ulqinit, Gëzim Hajdinaga, në pikun e pushimeve verore kur qyteti mbi 2000-vjeçar ka arritur deri në mbi 100 mijë banorë nga pushuesit e shumtë që kanë preferuar të kalojnë pushimet buzë Adriatikut. Ai mbahet fill mbas Panairit të shtatë të librit, një aktivitet që u mirëprit nga të paktën 70 mijë njerëz që vizituan stendat e këtij manifestimi tashmë tradicional.

SHQIP 26 EKSPOZITE PERSONALE

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

PIKTURE
JOSIF PAPAGJONI

EKSPOZITE PERSONALE

Një ëndërr mbi Sarandë
efter Çeko është një piktor i ngjyrës, i vegimeve që vijnë nga puthja e detit me diellin, i gjelbërimit të trungut të moçëm të ullirit që buthton bisqe të rinj, i detit që lëpin si nëpër gjumë brigjet dhe pulpat e një vashe kureshtare, i shegëve të kuqe mbi të bardhën e sermtë, i shkallareve karakteristike të Sarandës dhe i limereve ku rrëshqasin varkat (ashtu si gondolat në Venecie) me trupa të bukur femrash të dashuruara dhe ëndërrimtare. Është një piktor Ekspozita e fundit, poet ky Lefteri. Një piktor që sikur e hapur në e shiton ngjyra e kompleksin ëmbël, e huton, e magjeps, ashtu si arkitektonik “Stavri pellgu i ujit NarciKonomi” pranë sin mitologjik apo shëtitores Sarandë, si zanat shqiptare udhëtarin e ka veçse një lodhur ndër gurrëkryefjalë: Saranda za e pyje. Sepse arti, në thelb, është një “vetëvrasje” metaforike. Vetëvrasje e shpirtit. Është një dorëzim pa kushte, një dhënie totalisht falas “tjetrit”. Sepse arti s’ka “kamat”. As “doganë”. Thuhet, dhe në fakt, është një “dhuratë”. Një komunikim pa veriga me të bukurën, me sublimen, me të madhërishmen. Prej këtyre tri kategorive estetike, piktura e Lefter Çekos duket se parapëlqen të bukurën. Madje, atë sharm e hir të të “bukurës” që identifikohet me të brishtën, me të hollën, me eleganten, me delikaten, me të

L

hijshmen. Po. Kjo është mbresa që unë përftova nga ekspozita e tij, çelur tani së fundi në qytetin e Sarandës, bash aty ku njerëzit e zhveshur nga dielli përvëlues i këtij korriku edhe në telajot e tij sikur duan të shkrihen me ujërat e kripura të detit, për të rifituar paqen e munguar të trupit. L. Çekon e kam njohur herët. E kam ndjekur krijimtarinë e tij këtu e 30 vjet përpara, kur ai mbaroi më 1976-ën Akademinë e Arteve për piktor-skenograf dhe u imponua si ndër piktorët më shijehollë të Sarandës dhe më gjerë, me pjesëmarrjen e vazhdueshme në ekspozitat rajonale e kombëtare të asohershme. Ishte, padyshim, një nga skenografët më modernë të kohës, mendjehollë e me shije të sofistikuar për teatrin, posaçërisht për estradën. Pas viteve ’90 emigroi në Greqi, në Athinë, ku shumëkush e braktisi “zejen” e vet, sepse jeta u bë rëndom njerkë e jo nënë. Nga të paktët, Lefteri qëndroi. Arti s’u bë “shtrigë”, por Hirushja që priste veçse këpucën e artë të princit. Le t’i themi: Fati. Dhe fati e pagëzoi. I dha shansin e munguar, për shumëkënd tjetër që e kërkonte, që rropatej ta gjente, por që s’i vinte që s’i vinte… Këta 15 vjet emigracioni, vërehet një “shpërthim” dhe riidentifikim i prirjeve të tij natyrale, duke çelur e marrë pjesë në shumë ekspozita në qytetet greke ( Janinë, Igumenicë, Korfuz, Qipro, Athinë, Selanik, Larisë, Ksanthi). Ai shkon edhe më tutje hapësirës greke dhe shëtit me veprat e tij nëpër botë duke marrë pjesë dhe duke çelur ekspozita vetjake në SHBA (Astoria të Nju-Jorkut, Filadelfia, Boston etj.), në disa qytete kryesore të Gjermanisë, në Francë etj. Ka punuar ndërkaq, disa skenografi me teatro të njohura të Greqisë, një pasion që vazhdon ta shoqërojë piktorin në monopatet ku ai shkon e ngjitet. Ekspozita e fundit, e hapur në kompleksin arkitektonik “Stavri Konomi” pranë shëtitores Sarandë, ka veçse një kryefjalë:

Saranda. Dhe një nuse të saj, nga bukuritë e rralla të Shqipërisë: “Syri i Kaltër”. Më së shumti, ato janë peizazhe, punime në akuarel, kompozime, vizatime në pastel, mozaik etj. I dashuruar pas bukurive që ofrojnë brigjet e Sarandës, ndërtesat e hershme të saj dhe ato të rejat, plazhet me trupat njerëzorë, ujërat e kaltra të Bistricës në burimin e tyre dhe peizazhet fantastike me gjelbërimin që vllazëron hijshëm më këto ujëra, - këto bëhen shtysa të brendshme që piktori të rikrijojë paskëtaj botën e tij të imazheve. Në këto shëmbëlltyra virtuale ngjyrash pa shumë kontraste shpesh drita vjen si e mugut, si e shkrirë, e hapur tej e tej, që rrumbullakos konturet, shuan vijat dhe ribën, le ta quajmë, “ëndrrën” estetike që lind në retinën e paqme të piktorit. Rrathët e verdhë ciklikë që shuhen në valëzimin e detit mes të kaltrës së lehtë, ku spikatin ca më tutje relievet gjysmë të verdha të qytetit fantazmagorik, verdhimi dhe kuqëlimi i harlisur i bimësisë që qarkon “Syrin e Kaltër” të burimit të Bistricës, palmat e larta dhe këmbët e limanit të qytetit me veljerat si të “lodhura” nga argëtimet e bujshme të mishit njerëzor gjatë ditës, njolla e murrme e gjirit të Sarandës dhe konturet e shkalafitura të qytetit që i rrinë përsipër prore si një kurorë, qyteti i vjetër para 100 vjetësh dhe historia e ngrirë në gurin e moçëm, fluja që çukërmon dhe fashit imazhin e gurtë duke krijuar mbresën e fluturimit, lojën e dimensioneve “kozmike”, fiqtë e detit plot gjemba me lulet e tyre të verdha ndjellëse në mugullirë, peizazhet impresioniste të blerimit që të sjellin ndërmend Van Gogun, trungjet e moçme të pemëve thyer nga furtuna apo të tjerë që buthtojnë filiza të reja (metafora të lexueshme piktorike në karuzelin ekzistencial të jetë-vdekjes me sfidën ndaj fatit dhe rroposjes, nga njëra anë dhe mushkullimin e limfës së re të rigjallërimit, energjisë dhe mbijetesës, nga ana tjetër). Dhe motive të tjera mund të shohësh në pikturat e L. Çe-

kos, ku jeta veçse këlthet dhe mëton të shprehet në “njëmijë ngjyra që nuk vdesin” (sipas Migjenit). Po: njëmijë ngjyra. Pikërisht ngjyra është ajo më impresionuesja në pikturat e Çekos. Ngjyrat që flasin. Që “këndojnë”. Që të ftojnë të shijosh. Të këndellesh. Të çlodhësh syrin e vrarë prej diellit të fortë te ky limer lazgushian që na ka ofruar piktori, ku bukuria dhe hijeshia bëhen si ato priftëreshat e moçme që s’lodhen së rrëfyeri mitet dhe misteret e shpirtit, aty ku Endemosi puthet me hënën. Ah, ky motiv i përjetshëm i artit të pikturës, posaçërisht i peizazhit, që Pas viteve ’90 edhe mikun tim, Lefterin, e paska emigroi në Greqi, bërë rob të tij!... në Athinë, ku Duke i uruar piktorit sarandjot shumëkush e mbrothtësi edhe braktisi “zejen” e më tutje në punimet dhe ekvet, sepse jeta spozitat e reja që u bë rëndom do të çelë kudo në njerkë e jo nënë Greqi, Shqipëri, Evropë e më tutje, unë (dhe shpresoj edhe vizitorët e shumtë që bujtin çdo orë), falë ekspozitës së tij të fundme, s’kam ç‘tjetër fjalë t’i them veçse: “Faleminderit, miku im, që më fale këtë emocion të bukur estetik, në këto ditë kur dielli çmendet, por netët sarandjote dinë të tallen aq bukur me “inatin” e tij. Bash në këto net të freskëta të Sarandës, një puhizë fryn edhe nga salloni i kompleksit arkitektonik “Stavri Konomi”, ku Lefter Çeko me pikturat dhe buzëqeshjen e tij të fton të këndellësh edhe ti, mik i ardhur, syrin tënd…

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

SOCIALE

SHQIP 27

Disa lagje në qytetin e Sarandës furnizohen vetëm dy orë në dy ditë me ujë të pijshëm

Përveç 4.3 milionë euro të hedhura për Ujësjellësin, BB ka hedhur dhe të tjerë

KERKESA

Sarandë, gjatë sezonit veror, uji vjen me pikatore
Në bashki është pranuar problemi, por pa dhënë zgjidhje
jë me pikatore. Kjo është ajo që ofron për banorët dhe pushuesit e kësaj vere, Ndërmarrja e Ujësjellësit të Sarandës. Edhe pse nuk mund të pretendohet për ndonjë rritje të fluksit të pushuesve sivjet, ajo që përjetohet është pragu i krizës në furnizimin me ujë të pijshëm, e në ditë të veçanta mungesë totale. Nga drejtues të Ujësjellësit pranohet se "gjendja është e rënduar" dhe se probleme serioze ka në disa pika të rrjetit. Sipas raportit të vetë Ujësjellësit, në këtë pisk vape, pjesa e poshtme e qytetit dhe lagja 4, pretendohet se merr 3 orë ujë në ditë, zona e turizmit 2 orë në ditë, banorët e pallateve tek rruga 5 thuhet se marrin 2 orë në ditë e gjysmë ore të nesërmen. Ata të Lugut të Dardhës furnizohen sipas regjimit një ditë po 2 orë, e një ditë jo, njëlloj si blloku Baba Rexhepi dhe banorët e Gjashtës e Metoqit. "Probleme ka e do të ketë", shprehet drejtori i Ujësjellësit, Kristaq Kali. Nga ana tjetër, vlerësimet e specialistëve janë se "Saranda ka burime ujore, që vijnë deri tek puset e Vrionit për 100 mijë banorë", nivel popullsie që nuk është arritur as në sezonin më të suksesshëm veror, i cili ka qenë ai i vitit 1996. Argumenti i vetëm që japin ata që e kanë për detyrë t'u japin ujë banorëve të përhershëm të Sarandës dhe pushuesve të saj, është tek vendosja masive e elektropompave në pallate, të cilat shikohen si burimi i çrregullimeve me të cilat përballet qytetari, biznesi turistik dhe pushuesi i Sarandës. Por elektropompat kanë qenë, e ky nuk është një realitet i ri, ku të mund të shkarkohet kriza. Vetëm si kalimthi është pranuar para këshillit bashkiak në raportimin që u bë ditën e djeshme për ujin e pijshëm, se gjetkë është rezerva. "Duhej të kalonim nga një regjim furnizimi në një tjetër, që të plotësonim nevojat e të gjithë konsumatorëve", u tha drejtori këshilltarëve, që njëherësh është edhe anëtar i këshillit bashkiak, status ky që shihet edhe si konflikt i hapur interesi me situatën e rënduar. Nuk mund të mbulohet situata kritike, duke zënë fill përmirësimet e pretenduara në furnizimin me ujë për 50 familje në lagjen 1, me një pallat me 40 apartamente në lagjen 2, me 3 pallate në lagjen 3, e dy pallate në rrugën 5, përballë një qyteti që si asnjë verë tjetër vuan mungesën apo pakësimin e ujit. Është shumë e frikshme dhe tepër abuzive të përsëritësh si refren garancie se "probleme me ujin ka e do të ketë". Dhe ku? Në një qytet ku janë derdhur sikur të ishin ujë 4.3 milionë euro, si investim që do ta bënte Sarandën qysh në vitin 2003 me 24 orë ujë. Si të mos mjaftonte kjo, me investime shtesë ka ndërhyrë pas kësaj Banka Botërore dhe vetëm bash-

Kompania gjermane Elber e cila menaxhon Ujësjellësin e Elbasanit i kishte kërkuar qeverisë afro 2.5 milionë euro

Gjermania 1 milion euro për ujin në Elbasan
A
fro një milionë euro ka dhënë qeveria gjermane për për rritjen e efektivitetit të Ujësjellësit dhe të kanalizimeve të ujrave të zeza në qytetin e Elbasanit. Në fakt firma Elber kishte kërkuar rreth 2.5 milionë euro për të përmirësuar punën e saj. Me këto fonde do të rritet më tej efektiviteti dhe cilësia e shërbimeve për ujin dhe kanalizimet në qytetin e Elbasanit. Mesatarisht i tërë territori i qytetit bashkë me rrethinat furnizohet me 12 orë ujë në ditë. Drejtori administrativ i kësaj kompanie, Atila Gjyladin, tha se, aktualisht prodhohet katërfishi i nevojës për ujë të popullatës në qytetin e Elbasanit dhe ka rezerva ujore të bollshme , pavarësisht nga stina e thatë e këtij viti. Aktualisht, kompania që administron ujësjellësin në këtë qytet ka të regjistruar një popullsi prej afro 100 mijë banorë, por në fakt ky numër është akoma më i madh kur dihet se në zona periferike ka popullsi të paregjistruara zyrtarisht.

U

kia nga të ardhurat e saj ka hedhur vitin e fundit, 200 milionë lekë. Po t'u shtosh këtyre shpenzimeve kolosale edhe investimet individuale që kanë bërë qytetarët për të paktën 7 mijë depozita të instalu-

ANKESA
Gati çdo ditë, banorë të tharë për pikën e ujit shkojnë me enët bosh para dyerve të Ujësjellësit, por atje i presin ata që nuk kanë gjë në dorë

ara dhe për qindra elektropompa nëpër pallate e vila, do të ishte e mjaftueshme që në çezmat e sarandjotëve të vinte ujë Gline, e jo i zakonshëm. Qytetarët janë reagues ndaj papërgjegjshmërisë së zyrtarëve që, duke qenë drejtues të një ndërmarrjeje me statusin e një shoqërie anonime (sh.a.), vrasin edhe nga 1 milion lekë në muaj, duke kënaqur edhe xhepat e secilit prej anëtarëve të bordit të ujit. Gati çdo ditë, banorë të

tharë për pikën e ujit shkojnë me enët bosh para dyerve të Ujësjellësit, por atje i presin ata që nuk kanë gjë në dorë. Kriza mbetet krizë, ndërsa shqetësimi i zyrtarëve që "shohin larg" është fryrja e dosjeve për tenderin e një pusi shtesë në veprën e marrjes në Vrion. Morali i kësaj pune është fare i qartë: kjo verë do të mbarojë ashtu si nisi, me krizë uji, lum ai që mendon për vitin 2008! Thoma Nika

FURNIZIMI

Sipas raportit të vetë Ujësjellësit, në këtë pisk vape, pjesa e poshtme e qytetit dhe lagja 4, pretendohet se merr 3 orë ujë në ditë, zona e turizmit 2 orë në ditë, banorët e pallateve te rruga 5 thuhet se marrin 2 orë në ditë

VLORE
Pakujdesia e banorëve mund të çonte në katastrofë

FIER

Prefekti Shahin Bejdaj ka kërkuar ndërhyrjen e Policisë Ndërtimore për zonën muzeale

Digjen mbeturinat pranë depozitave të ARMO-s

Analiza në prefekturë, Ujësjellësi dhe KESH-i më të kritikuarit
A
naliza 6- mujore e Institucion it të Prefektit në Qarkun e Fierit ka nxjerrë në pah ecurinë e dobët të funksionimit të institucioneve që kanë lidhje direkt me jetën sociale të komunitetit të qarkut, ndërkohë që ka dhënë alarmin për abuzime të mëdha në administratën shtetërore, si dhe rritjen e vdekshmërisë foshnjore. Pikërisht, në Ndërmarrjen e Ujësjellësit, filialit të KESH-it si dhe në Drejtorinë e Shëndetit Parësor janë përqendruar vërejtjet e prefektit të Fierit, Shahin Bejdaj, në studimin nga janari deri në qershor të të gjitha institucioneve vartëse të tij. Bejdaj, në materialin e përgatitur ka theksuar se “merr vërejtje të veçantë Ndërmarrja e Ujësjellësit Fier, e cila nuk ka furnizuar sistematikisht me ujë popullatën. Mungesa e ujit në qytetin e Fierit dhe rrethinat e tij është ende problem. Ka lidhje të paligjshme dhe shfrytëzim të tij pa kriter”.

Më alarmantja në analizën e prefekturës ka qenë niveli i lartë i vdekshmërisë foshnjore

D

jegia e mbeturinave nga persona të papërgjegjshëm në rrugën Pus i Mezinit - Nartë ka rrezikuar mjaft jetën e banorëve të kësaj zone, por edhe shpërthimin e depozitave të ARMO-s. Një sasi e madhe mbeturinash, vetëm disa metra larg këtyre depozitave, ka shkaktuar një alarm të të gjithë kalimtarëve dhe banorëve të kësaj zone, ndërsa zjarrfikësit kanë mbërritur në këtë vend shumë shpejt për të evidentuar nga çasti në çast rrezikun e ndonjë shpërthimi të mundshëm. Ka vetëm pak ditë, që shumë banorë të ardhur në këtë zonë kanë krijuar një vend të posaçëm për djegien e mbeturinave, por pa ditur se shumë pranë banesave të tyre dhe vendit ku ata kanë vendosur të digjen mbeturinat ditore ndodhen depozitat e ARMO-s, të cilat nga shkëndijat e zjarrit gjatë djegies së mbeturinave mund të shkaktojë një dëm të pallogaritshëm dhe humbje jetë njerëzish. Burimet zyrtare nga Drejtoria e Zjarrfikësit bëjnë të ditur se djegia e mbeturinave në vende aspak të pranueshme është një fenomen, i cili po ndodh shpesh dhe që vet njerëzit që kryejnë këto veprime janë të papërgjegjshëm, pasoja të cilat mund të shkaktohen papritur. Në rrugën Pusi i Mezinit dhe Nartë depozitat e ARMO-s janë në ruajtje të plotë për të parë çdo lloj fenomeni të tillë. Banorët e ardhur të këtyre zonave nuk e ndjejnë aspak përgjegjësinë e ruajtjes së vendit, ndërsa djegia e mbeturinave pranë depozitave është për shkak të mungesës së informacionit. Vetëm për pak minuta nga djegia e mbeturinave mund të shkaktohej një katastrofë nga depozitat e ARMO-s. M.M.

Ndërkohë, që nuk ka mbetur jashtë notës negative të dhënë nga prefekti, as Ndërmarrja e Elektrikut, ose filiali i KESH-it. “Pavarësisht kufizimeve me energji që jemi të detyruar të vuajmë si sh-

kak i kuotave të pakta, që ka aktualisht sistemi i të gjithë vendit, prej filialit të KESH-it në Fier nuk është arritur të shkëputen të gjitha lidhjet e parregullta në rrjetin e Fierit. Po ashtu, Policia Elektrike nuk ka mundur të marrë nën kontroll situatën e këtyre lidhjeve dhe nuk ka mundur të ndërgjegjësojë për një nivel më të lartë në pagesat e faturave të energjisë së konsumuar”. Ndërsa për Policinë Ndërtimore të qarkut, prefekti kishte rezervuar shprehjen “Ky institucion duhet të ushtrojë në mënyrë sistematike kontrolle të vazhdueshme në vijën bregdetare të qarkut, në pikat arkeologjike, parqet dhe zonat muzeale, ku duhet pranuar se ka pasur shkelje me ndërtime pa leje”. Duke renditur institucionet që morën vërejtjen e prefektit Bejdaj, në këtë analizë 6 mujore është pranuar prej pjesëmarrësve, se sektorët më jetik në Fier, duke qenë jofunksional sjellin pasoja të rënda sociale për komunitetin. M.T.

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

SHQIP 29

BOTE
merikanët kanë përjetuar dje orë të një tragjedie të vërtetë, kur një urë autostrade është shembur në lumin Misisipi. Për numrin e të vdekurve nuk ka ende një deklaratë përfundimtare, por ai pritet të jetë më i madh nga sa u mendua të ishte fillimisht, ndërkohë që shumë janë të zhdukur, e një pjesë e madhe të plagosur rëndë. Seksioni i urës në fjalë në Mineapolis ka rënë në lumë gjatë orëve të pikut të trafikut. Rrëzimi ka qenë spektakolar e i bujshëm, ndërsa masa e madhe e çelikut dhe e betonit është shembur në ujëra, duke i dhënë zonës një pamje gati apokaliptike. Sidomos të tmerrshme kanë qenë pamjet e automjeteve që ndodheshin në urë. Disa kanë rënë, të tjerë janë shtypur, e të tjerë akoma janë bllokuar ose zënë nëpër pjesët e autostradës. Fillimisht, u deklaruan 4 persona të vdekur, pasi u morën trupat e tyre, ndërkohë që po kërkohen viktimat e tjera. Me përafërsi janë plagosur 60 persona. Televizionet kanë transmetuar gjatë gjithë ditës pamjet

A

Një seksion i autostradës bie në lumë në mënyrë të pashpjegueshme

SHBA, shembet ura, vriten e plagosen me dhjetëra
rrëqethëse të shembjes së urës dhe pasojave të kësaj tragjedie të madhe. Ura u ndërtua 40 vjet më parë dhe në brendësi të saj kishte sasi të mëdha çeliku. Ajo mbante rreth 100 mijë automjete në ditë dhe seksioni i shkëputur i urës ndodhej 20 metra mbi lumë. Sipas guvernatorit të Shtetit, ura inspektohej shumë shpesh nga specialistët e mirëmbajtjes, edhe pse në një raport të fundit federal, ajo renditej si një nga urat në vend që kishte disa probleme strukturore. Në vendngjarje kanë ardhur menjëherë hetuesit për të gjetur

Shembjet e mëdha
1. 1989 - SHBA - Një pjesë e autostradës Cypres në San Francisko, ndoshta për shkak të një tërmeti shembet dhe merr jetën e 67 personave 2. 1994 - Koreja e Jugut - 31 persona vriten kur seksioni qendror i një ure në Seul ndahet përgjysmë dhe shembet mbi lumin Han 3. 1994 - Kinë - 31 vetë vriten nga shembja e një ure të mbingarkuar në rajonin e Guangdongut 4. 1995 - Algjeri - Vriten 50 vetë nga shembja e një ure si pasojë e shirave të rrëmbyeshëm 5. 1999- Kinë - Vriten 40 vetë pas shembjes së urës Ylberi në Qijang 6. 2003 - Indi - Vriten 25 persona, ndër të cilët 23 fëmijë, kur një urë në jug të vendit përmbyset mbi lumë 7. 2007 - Guine - 65 persona vriten pas rrëzimit të një ure nën peshën e një kamioni

Rrëzimi ka qenë i bujshëm, ndërsa masa e madhe e çelikut dhe e betonit është shembur në ujëra, duke i dhënë zonës një pamje gati apokaliptike

shkaqet e shembjes, të cilat për momentin janë të panjohura, por që pritet të bëhen të ditura jo fort shpejt. E ndërkohë që pritet versioni zyrtar i shembjes së seksionit të urës, për njerëzit dita e djeshme ka qenë një ditë tmerri. Dëshmitarët në tragjedi kanë rrëfyer përvojën më të rëndë e më të pabesueshme të tyre me makinat që rrezikonin të shembeshin në ujë pas rrëzimit të urës dhe njerëzit që binin e mundoheshin të kapeshin diku ndërsa rrëshqisnin, e më pas ulërimat dhe klithjet e tyre. Lumi është mbushur me makina

të cilat pluskonin mbi ujërat e tij. Sapo ka ndodhur tragjedia punëtorët e shpëtimit kanë rendur për të ndihmuar në këtë situatë të jashtëzakonshme. Njëri nga punëtorët madje ka humbur edhe jetën në krye të detyrës, ndërsa po tentonte të nxirrte një grua me një foshnjë nga makina ku ishin ngërthyer. Ndërkohë, qeverisë federale i është akorduar një fond prej 5 milionë dollarësh për të pastruar gjithçka, e për të vënë trafikun në rregull si dhe për të dëmshpërblyer të dëmtuarit e ata që janë plagosur.

rekordi
Zonja nga Australia rekordmene në librin "Gines"

akuzat
Gjykata Ndërkombëtare e Krimeve do t'i pranojë si prova

Merr master 94 vjeç, la shkollën 80 vjet më parë
Ë
shtë 94 vjeç, australiane, stërstërgjyshe, që pas gjithë kësaj jete të gjatë kishte vetëm një pishman: arsimimin. E la shkollën në moshën 12vjeçare për t'iu përkushtuar të tjera gjërave, por jo përfundimisht. Pasi rriti fëmijë, nipër, mbesa e stërmbesa i është rikthyer sërish bankave të shkollës për t'u diplomuar në moshën 94vjeçare. Bëhet fjalë për një master në mjekësi, që iu dha zonjës nga një universitet prestigjioz i Adelajdes. 4 vitet e fundit, ajo ia kishte dedikuar studimit dhe frytet e tij i mori këtë javë me marrjen e diplomës. "Ndihem shumë e lumtur që pas vitesh studimi, arrita të realizoj ëndrrën që e lashë dhjetëvjeçarë më parë, atë të shkollimit", është shprehur gruaja e moçme, e cila për shkak të moshës ka vështirësi në lëvizje, por që është në formë shumë të mirë shëndetësore. Veç moshës që i ka bërë përshtypje të gjithëve, një tjetër element që ka lënë me gojëhapur pedagogët ishte energjia dhe dëshira e madhe e studentes për dije, për të mos folur për dedikimin që ishte shpesh më i madh se i studentëve të tjerë. "Mendërisht ajo është njësoj si të rinjtë 20-vjeçarë. Mënyra dhe shpejtësia e të menduarit si dhe entuziazmi i saj nuk kanë asnjë lloj ndryshimi nga ai i të rinjve që shkollohen. Ka një mendje shumë të gjallë e të shkathët". Regjimi gjatë viteve të studimit ishte i ndryshëm nga ai i viteve të tjerë. 90-vjeçarja ngrihej në orën 5 të mëngjesit dhe fillimisht niste të mendonte në lidhje me mësimin, e pastaj i jepej atij tërësisht gjatë orëve të tjera të ditës. Australiania e ndërpreu arsimimin në moshën 12-vjeçare, fillimisht për të ndihmuar të ëmën në rritjen e vëllezërve më të vegjël, e më pas krijoi familjen e vet, e kësisoj nuk pati mundësi për të vazhduar shkollimin. Por duket se asnjëherë nuk hoqi dorë nga rikthimi në bankat e shkollës. Për herë të parë iu rikthye studimeve në moshën 72-vjeçare, duke u regjistruar në Universitetin prestigjioz të Adelajdes, në degën e antropologjisë. Shkollën e përfundoi me rezultate shumë të mira në vitin 2002, vit kur vendosi t'i kushtohej masterit. Për sa i takon këtij të fundit, ai është një punim që ka lidhje me historinë e antropologjisë australiane para vendosjes në kontinent të evropianëve. Sipas kërkimeve që janë bërë edhe në universitete të tjera në botë, del se zonja nga Australia është diplomantja më e moçme në botë, që ka marrë një master dhe sigurisht një arritje e tillë meriton një vend shumë të nderuar edhe në librin e rekordeve "Gines".

Tragjedia e Darfurit, fëmijët akuzojnë me vizatime
K
rimet e Darfurit flasin mbi të gjitha edhe me gjuhën e fëmijëve. Është pikërisht kjo gjuhë që shpreh në një mënyrë shumë të qartë dhe të dhimbshme vuajtjen, ajo që do të denoncojë edhe njëherë tragjedinë më të madhe të shekullit në Gjykatën Ndërkombëtare të Krimeve. Faktet dramatike të sulmeve që u janë bërë civilëve të Darfurit nga qeveria sudaneze, janë pasqyruar në 500 pikturat e disa prej fëmijëve që mundën t'i iknin ferrit të dhunës për t'u strehuar në Çadin fqinj. Këto piktura, që janë shprehje e pafajshme e asaj çka kanë pësuar mbi kurrizin e tyre fëmijët, do të paraqiten në gjykatë, ku kanë nisur hetimet ndaj qeverisë dhe milicisë. Ideja për dëshminë e fëmijëve doli krejt rastësisht kur një punonjës ndihmash që ndodhej në Darfur, i zgjati disa fëmijëve disa copa letrash dhe lapsa për të luajtur. Ajo çka fëmijët vizatuan ishte tronditëse. Realiteti i kombinuar me fantazinë, sillte imazhe jashtëzakonisht rrëqethëse, çka ishin edhe dëshmia më e mirë për të mbështetur akuzat ndaj kriminelëve. Pjesa më e madhe e fëmijëve nuk dinin shkrim e këndim, por dinin të vizatonin disi. Ajo çka ishte më ngjethëse ishin trupat njerëzorë që në të gjitha rastet ishin të shfytyruar, ose të përgjysmuar e asnjëherë të plotë, siç mund të jenë trupat e vizatuar nga fëmijët e rritur në kushte normale. Pjesa më e madhe e fëmijëve që vizatuan makthin e tyre nuk kanë më as vëllezër e as baballarë. Meshkujt janë therur sistematikisht në Darfur. Një e veçantë e vizatimeve është se "të këqijtë" janë vizatuar me ngjyra të çelura, ndërsa viktimat me ngjyra të errëta. Sigurisht që sulmuesit janë vizatuar të gjithë me uniformën e ushtarëve të qeverisë dhe mjetet luftarake si tanket etj., janë të gjitha të qeverisë. Sapo fëmijët vizatuan gjëra të tilla, një organizatë ndihmash vendosi që t'i dorëzojë ato në gjykatë si prova të pastra të fajësisë së qeveritarëve në masakrat, përdhunimet e vrasjet. dhe më pas t'i ekspozojë ato nëpër botë për të mbledhur mbështetje ndërkombëtare për çështjen e Sudanit. Ndërkohë gjykata po shqyrton çështjet e ish-ministrave qeveritarë të akuzuar për krime e bashkëpunim me milicinë.

SHQIP 30

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

SPORT
Skuadra e Dumitreskit dominon lojën përballë kundërshtarëve serbë, por fati dhe tre shtyllat e goditura prishin festën e golit

Besa, përballë Bezhanijas mjafton barazimi
Sfida e "Qemal Stafës" mbyllet në shifrat 0-0: kavajasit kalojnë në turin e dytë të Kupës UEFA
ERALD KODHELI

sulmuesi

TEUTA

esa barazon 0-0 në takimin e kthimit me Bezhanijan, por bëhet skuadra e vetme shqiptare që arrin të kalojë turin në kupat e Evropës. Falë barazimit 2-2 të dy javëve më parë në Beograd, kavajasit kualifikohen në turin e dytë të Kupës UEFA, një arritje që realizohet për herë të dytë pas vitit të largët 1972 kur atëherë luante në Kupën e Kupave. Vendasit e fillojnë lojën me Xhihanin si sulmues të vetëm dhe duket se Dumitreski kërkon të luajë shumë i kujdesshëm, për të mos pësuar gol. Gjithsesi, kavajasit tregojnë që në fillim se nuk do të falin asnjë metër në fushë. Në minutat e para, vendasit kanë ushtruar presing të lartë, deri në zonën e kundërshtarëve. Momenti i parë i rrezikshëm është shënuar vetëm pas 8 minutave, ku Veliaj pas një stopimi të bukur të topit gjuan fluturimthi nga distanca, por sfera përplaset në traversë. Tri minuta më pas, Besa ka një tjetër mundësi të shënojë, por në dy raste nga goditje këndi, portieri Markoviç shpëton skuadrën. Në minutën e 20-të regjistrohet rasti i parë i Bezhanijas, me Durovskin që provon nga goditje dënimi në pozicion të prirët me portën e Zendelit, por sfera shuhet pak mbi portë. Për minuta me radhë verdhezinjtë dominojnë mesin e fushës dhe në minutën e 34-ët është Ishaka ai që fillon të duket në zonën kundërshtare: në fillim nigeriani depërton, duke u shfaqur në pozicion të mirë shënimi, megjithatë në momentin e fundit nuk koordinohet ashtu si duhet dhe topi përfundon shumë lartë portës. Sërish, mesfushori i krahut të majtë shkakton panik në mbrojtjen kundërshtare, ku në tentativë për të krosuar për shokët që ishin brenda zonës gjuan shtyllën. Vetëm në fundin e pjesës së parë, lojtarët serbë luajnë futboll të rrjedhshëm dhe pas një sulmi me pasime të shpejta Vukanoviç provon me kokë, por pa inkuadruar si duhet. Duke parë inferioritetin e miqve, trajneri Dumitreski ndërron modul loje, sapo fillon pjesa e dytë e takimit dhe tashmë skuadra ka një pamje më ofensive me futjen e sulmuesit meksikan Elokan që zë vendin e Krasniqit. Në të 67-tën, kavajasit e shohin veten me 10 lojtarë, për një gabim të pafalshëm të mbrojtësit Hoxha, që pasi ka marrë ndihmën e nevojshme nga stafi mjekësor futet në lojë pa lejen e gjyqtarit dhe bilbili portugez Horge Souza i tregon kartonin e dytë të verdhë, duke e dërguar në dush përpara kohe. Por, vetëm 7 minuta më vonë është Bezhanija ajo që sheh veten me një lojtar më pak: portieri Markoviç frenon me duar jashtë zone një gjuajtje të Elokan, e për shkak se aksioni cilësohej si mundësi goli, gjyqtari ka nxjerrë kartonin e kuq. Në lojë futet portieri i dytë Pavloviç, që ka zënë vendin e Durovskit. Në minutën e 82të, festa e golit të kavajasve prishet nga portieri i sapo futur i serbëve, që fluturimthi frenon një gjuajtje mjaft të bukur të Veliajt, e cila po i drejtohej rrjetës. Në të 85-tën Belisha gjuan mirë me të majtën, topi i devijuar përplaset në shtyllë dhe Elokan nga dy hapa nuk arrin të shtyjë në rrjetë topin e rikthyer në lojë. Por, pavarësisht barazimit kavajasit kalojnë turin e tashmë presin kundërshtarin e radhës, me të cilin do përballen pas shortit që do hidhet sot në Nion.

B

Hamdi Salihi kualifikon Riedin S
ulmuesi shqiptar, Hamdi Salihi, vazhdon të jetë lojtari kyç i Riedit në Kupën UEFA. Edhe pse jo në formën më të mirë fizike, për shkak të dëmtimit, sulmuesi shqiptar u ka dhënë nënkampionëve të Austrisë kualifikimin përballë azerbajxhanasve të Neftçi Baku, ku ka shënuar golin e vetëm në humbjen 2-1. Salihi ka hyrë në lojë si zëvendësues i Tot në minutën e 46-të të takimit, kur ndeshja ishte fiksuar në shifrat 2-0 për vendasit me rrjeta të Subasiç (14') dhe Sadigoj (22') dhe menjëherë ka treguar rrezikshmërinë e tij. Në minutat 69 dhe 77, shqiptari ka pasur dy raste shumë të mira për shënim, por festa e golit ka ardhur vetëm në minutën e 85të, kur kalimi i turit për "jeshilët" dukej i pamundur, edhe pas daljes me karton të kuq të Taghizades: me kokë shkodrani ka përshëndetur rrjetën. Edhe pse ka humbur Riedi është kualifikuar, pasi kishte fituar 3-1 në takimin e parë, ku Salihi kishte shënuar golin e tretë të asaj ndeshjeje. er. ko.

Kupat e Evropës mbyllen me një barazim
kuadra e Teutës i ka dhënë dje lamtumirën Kupës UEFA me një barazim 2-2 ndaj ekipit të Slaven Koprivnica. Ndonëse rezultati 6-2 i takimit të parë në favor të skuadrës kroate linte shumë pak shanse për të shpresuar, durrsakët dëshironin të paktën një fitore përballë publikut të tyre në ndeshjen e kthimit. Në fakt, skuadra ka qenë e transformuar në krahasim me sfidën e parë, pasi mungonin katër lojtarët e përjashtuar, Pashaj i dëmtuar, si dhe Shkëmbi që i është bashkuar Partizanit. Megjithatë, këtë radhë Teuta ka arritur të shfaqë një lojë më të mirë se në Kroaci, duke mos pasur më çfarë të humbasë. Kjo ka sjellë një pjesë të parë loje me shumë raste nga të dyja palët, por pa u konkretizuar. Gjithsesi, Teuta e ka mbyllur në avantazh të një goli pjesën e parë, pasi Kuli ka arritur të dërgojë me mjeshtëri topin në rrjetë në minutën e 46-të, duke entuziazmuar tifozerinë vendase që ishte e pranishme në stadium. Ritmi i lojës bie ndjeshëm në pjesën e dytë, pasi temperatura e lartë bën punën e saj në fushë. Skuadrat vetëm studiojnë njëra-tjetrën pa krijuar shumë shanse të rrezikshme para portave kundërshtare. Por në rastin e parë të rrezikshëm, në minutën e 65-të, Slaven gjen golin e barazimit me anë të Kresinger, pas një topi të hedhur në qendër nga krahu i djathtë i sulmit kroat. Vetëm 5 minuta më vonë është Vruçina që çon tashmë në avantazh ekipin e tij, falë një kundërsulmi të shpejtë gjatë të cilit kalon një mbrojtës të Teutës dhe më pas detyron Kapllanin të nxjerrë topin nga rrjeta për të dytën herë. Për të siguruar të paktën një barazim mendon përsëri Kuli, i cili tregon nuhatjen e tij para porte kur arrin të kthejë në gol një gjuajtje nga jashtë zonës të Devollit që ndalet në këmbët e tij. Është minuta e 75-të dhe duket se dy skuadrat pajtohen me rezultatin 2-2 deri në vërshëllimën e gjyqtarit qipriot që i jep fund aventurës evropiane të Teutës. e. kuka

S

SHPRESAT

Italia rrezikoi të mbetej pa hotel

K

ur duhet diçka më pak se 40 ditë nga ndesh ja Shqipëri-Itali e vlefshme për eliminator et e Evropianit 2009 për Under-21, skuadra mike ka rrezikuar të mbetej pa hotel. Më saktësisht pa një hotel të denjë ku një skuadër prestigjioze si ajo e Italisë (edhe pse përfaqësuese Shpresash) mund të akomodohej në Tiranë. Kjo për shkak të faktit se të gjitha rezidencat më të mira në kryeqytetin tonë ishin të mbipopulluara në atë periudhë: një nga arsyet është edhe se në datën 12 shtator kundër skuadrës së trajnerit Oto Bariç luan Holanda. Lajmi është konfirmuar nga burime pranë Federatës Shqiptare të Futbollit, të cilat kanë saktësuar se homologët italianë i janë drejtuar një agjencie të specializuar, e cila do t'i ndihmonte për të dalë nga kjo situatë e vështirë dhe të siguronte prenotimin e dhomave në "Sheraton Tirana". Por, fillimisht, prenotimi nuk është aprovuar, edhe sepse thua-

jse të gjitha dhomat e këtij hoteli, ashtu sikurse të të gjithë hoteleve më të mirë në Tiranë janë zënë nga tifozë holandezë, që pritet të jenë të shumtë në numër në sfidën e "Qemal Stafës". Pas shumë peripecish, më në fund Federata Italiane (FIGC) ka arritur të sigurojë prenotimet në "Sheraton", ku përveç futbollistëve dhe stafit teknik të "axurrëve" 21-vjeçarë, do akomodohen edhe afro 20 persona të tjerë që shoqërojnë skuadrën në përballjen e 11 shtatorit kundër kuqezinjve të Artan Bushatit. Ky është rasti i parë që një skuadër futbolli rrezikon të mbetet pa hotel ose të detyrohet të akomodohet në hotele të dorës së dytë për ndeshjet ndërkombëtare që do zhvillojë në Shqipëri. Nga ana e saj, Shpresat e vendit tonë do të qëndrojnë në rezidencën e tyre të zakonshme, hotel "Leonardo" në Golem. e. kodheli

VENDIMI

Trajneri kërkon të mos paguajë gjobën për deklaratat e bëra ndaj homoseksualëve
rajneri i përfaqësueses sh qiptare, Oto Bariç, nuk heq dorë nga idetë e tij, e aq më tepër nga 3 mijë frangat zvicerane që duhet t'i paguajë UEFA-s. Deklaratat kundër homoseksualëve i kanë shkaktuar probleme të mëdha trajnerit, por në vend që të paguajë gjobën e vënë dhe të mbyllë këtë çështje, Bariç ka vendosur të kundërsulmojë. Për faqen austriake të internetit, "oe24.at", trajneri ka zbuluar se bashkë me avokatin e tij kanë vendosur ta çojnë këtë çështje në gjyq, ku shpreson që të fitojë të drejtën e tij. Ai ka saktësuar se disa prej deklaratave të tij janë keqinterpretuar nga mediat. Zoti Bariç, a jeni ju vërtet racist?

T

Bariç vazhdon "luftën" Hap gjyq kundër UEFA-s
Pse duhet të jem? Kjo është absolutisht qesharake! Por, UEFA ju ka gjobitur pikërisht për sjellje raciste. Ju keni deklaruar se homoseksualiteti është anormal dhe se ju do ta dallonit menjëherë një homoseksual. A është kështu? Shikoni ju lutem, kjo mënyrë gjykimi është tërësisht e pakuptimtë për mua. Ky është një gjykim qesharak, një shaka. Këtë unë nuk e kam thënë kurrë. Kurrë! Atëherë për çfarë bëhet fjalë? Ju më njihni mjaft mirë mua. Prej më shumë se 40 vjetësh jam një trajner profesionist. Unë nuk kam ofenduar kurrë një njeri në jetën time, aq më pak ta kem bërë këtë në mënyrë të drejtpërdrejtë.

Unë nuk kam thënë asnjëherë se nuk do të dëshiroja një homoseksual në skuadër. Ajo që kam thënë është se një homoseksual në skuadër do të sillte probleme mes ekipit. Zoti Bariç, a do ta paguani gjobën prej 3000 frangash? Tashmë unë e kam marrë një avokat. Ai do të merret me gjithçka, kundër një gjobe të tillë më duhej ta bëja patjetër. Kjo gjobë është qesharake. Pas kësaj do të presim se çfarë do të dalë në fund. Megjithatë, duket se UEFA nuk ka ndër mend ta lehtësojë vendimin kundër jush? Avokati më ka thënë se kam shanse për ta fituar këtë çështje. E. Kuka

E PREMTE, 3 GUSHT 2007

SPORT

SHQIP 31

E përditshmja angleze "Times" ka përzgjedhur 50 ofendimet më të rënda

Marko Materaci, "mbreti" i sharjeve në sport
përditshmja britanike, "Times", e njohur për klasifikime të çdo lloji të ngjarjeve sportive, ka publikuar në sajtin elektronik 50 sharjet më të rënda të bëra ndonjëherë. Në vendin e parë është renditur mbrojtësi i Interit, Marko Materaci për episodin me Zinedin Zidan në finalen e Botërorit 2006. Gjithsesi, argumentimi i bërë nga gazeta angleze në lidhje më "triumfin" e italianit linte shumë vend për diskutime. "Nuk dihet me saktësi se çfarë tha Materaci për motrën e Zidanit, por përderisa francezi ka reaguar duke e gjuajtur me kokë në gjoks dhe më pas ka lënë lojën me karton të kuq, ka qenë diçka shumë e rëndë". Ky vendim nuk është pritur mirë nga lexuesit, të cilët kanë shprehur rezerva, pasi

E

MATERACI
Mbrojtësi ka bërë të ditur se, në librin e tij autobiografik, do të zbulojë se çfarë fjalësh ka përdorur për të sharë Zinedin Zidan

prisnin që "medalja e artë" t'i takonte një deklarate që ka bërë bujë dhe jo një episodi ku është spekuluar shumë, por ku në realitet asgjë nuk dihet me siguri, se ku konsistonte sharja që solli reagimin e Zidanit. Duke vazhduar më tej në këtë klasifikim renditen sharjet "e vërteta" dhe jo hipoteza. Në vendin e dytë është pozicionuar një debat mes dy lojtarëve të kriketit. Australiani MekGrath i drejtohet Brandes, të Zimbabves - "Si kam mundësi që je kaq i shëndoshë?". Përgjigja ka qenë: "Pasi sa herë shkoj me gruan tënde, ajo më jep nga një biskotë". Në vendin e 13-të është renditur bukuroshja ruse, Maria Sharapova dhe deklarata e saj: "Nuk do të jem një Kurnikova e dytë

(thjesht bukuroshe e tenisit), unë dua t'i fitoj përballjet". Pesë vende më poshtë renditet trajneri italian Xhovani Trapatoni, me përgjigjen ndaj një gazetari rreth faktit nëse do të grumbullonte Paolo Di Kanion me Kombëtaren për Evropianin 2004. Fjalët e ish-trajnerit "blu" ishin: "Nuk do ta merrja në skuadrën time, as sikur të binte murtaja". Duke lexuar klasifikimin mund të gjenden perla të vërteta, mes të cilave në vendin e 22-të ndeshet Xhon Mek Enro, një talent i vërtetë i tenisit, por edhe një sportist i padisiplinuar. "Çfarë halli ke, përveç faktit që je pa punë, budalla dhe idiot", i është drejtuar amerikani një tifozi gjatë një turneu tenisi. Mjaft e goditur ka qenë batuta e komikut anglez Nik

Hankok për gafat e portierit David Siman. "Nëse babai i tij do të kishte përdorur prezervativin, me shumë mundësi Anglia do ishte shpallur kampione bote", ka thënë ai, duke iu referuar golit të shënuar në çerekfinalen me Brazilin, nga një goditje dënimi shumë e largët e Ronaldinjos. Ndërsa fjalët e Xhorxh Best për Bekam kanë qenë: "Nuk di të gjuajë me të majtën, nuk di të gjuajë me kokë, nuk është i zoti në ndërhyrjet ndaj kundërshtarëve dhe nuk shënon shumë gola. Pavarësisht këtyre gjërave është një lojtar i mirë". Mesfushori, që në këtë sezon ka filluar aventurën amerikane, nga ana e tij qëndron në vendin e 48-të të klasifikimit, pasi ka sharë një vijërojtës "hijo de puta".

Ish-inxhinieri i Ferrarit i tregoi shokut të tij Koulan se si "kokëkuqja" anashkaloi rregulloren

Ron Denis falënderon Stepnin "Tregoi shkeljet e Ferrarit"
Shefi i MekLaren akuzon skuderinë italiane për parregullsi nëAustrali
etëm 24 orë pas apelimit të vendimit të dhënë nga Këshilli Botëror i Automobilizmit, skuderia MekLaren hidhet në sulm, duke e cilësuar Ferrarin fajtore për gjithçka. Nëpërmjet një letre të hapur, të firmosur nga Ron Denis, akuzohet skuadra italiane se ka "shkelur" në mënyrë të hapur rregulloret, duke përdorur një makinë jashtë normave të lejuara për garat e fillimit të sezonit. Ky reagim i MekLarenit ka qenë një kundërpërgjigje e ashpër edhe për Maks Mozlin, presidentin e FIA-s, i cili e kishte quajtur MekLarenin si një fajtor që duhej ndëshkuar. Reagimi i parë i skuderisë anglo-gjermane erdhi nëpërmjet një komunikate, ku thuhej se Ferrari kishte ndërtuar një fushatë shpifjesh për të krijuar kaos. Më pas e kishte radhën edhe letra e hapur e Ron Denis, e cila u publikua menjëherë në faqen e internetit të skuadrës, ndërsa në të publikohen edhe prapaskena të korrespondencës mes Najxhel Stepni të Ferrarit dhe Majk Koulan të MekLarenit. Denis tregon se si ish-tekniku i Ferrarit i kishte rrëfyer shokut të tij se disa pajisje të vendosura në makinat italiane gjatë garës së Australisë, thyenin në mënyrë të dukshme rregulloren. "Me aq sa jam i informuar, makinat Ferrari kanë garuar me këto pjesë të paligjshme në Australi, ku edhe kanë fituar. Në interes të sportit, MekLaren kishte vendosur të mos protestonte edhe pse ishte e dukshme se ishte në avantazh, falë një strategjie të paligjshme", është komenti i shefit të Meklaren. Por ai vazhdon më tej me një deklaratë të çuditshme, duke falënderuar spiunazhin e Stepnit, të cilin nuk e konsideron të denjë për t'u censuruar dhe penalizuar. "Ajo ishte një sjellje e drejtë, një veprim në interes të sportit. Është për të mirën e Formula 1 që informacione të tilla të inkurajohen dhe jo të penalizohen", u shpreh Denis. Në ditët e para të qershorit, dy CD-ROM që përmbanin 780 faqe me sekrete të Ferrarit, u gjetën në banesën e Majk Koulan. Por kjo gjë minimizohet nga Ron Denis, i cili shprehet se MekLaren nuk ka përfituar nga një informacion i tillë. "Koulan i ka ruajtur gjithmonë këto dokumente në shtëpi, ndërsa gruaja e tij, i ka skanuar në një dyqan pranë banesës së tyre. Më pas, ata kanë shkatërruar origjinalet, duke i djegur në oborrin e shtëpisë", është versioni i ngjarjeve sipas shefit të MekLaren. Më pas vjen një tjetër sulm ndaj Ferrarit që kishte zmadhuar me dashje historinë e spiunazhit industrial. "Ka ndërtuar një fushatë të jashtëzakonshme

V

Vendimi

Nis "heshtja për shtyp"
Për herë të parë në historinë e Formula 1, një skuadër vendos "heshtjen për shtyp" dhe kjo ka ndodhur në ditën e parë të provave në Hungari. Fernando Alonso nuk është paraqitur në sallën e konferencave ku zakonisht intervistohen një pjesë e pilotëve para fillimit të provave. MekLaren ka bërë të ditur se nuk do të ketë intervista të pilotëve apo teknikëve në ditët në vijim.

për t'i shkaktuar dëme të mëdha MekLarenit dhe për të përfituar sa më shumë në kampionatin botëror. Imazhi i MekLarenit është vënë padrejtësisht në diskutim nga shkrimet e pavërteta të gazetave italiane dhe nga komunikatat për shtyp po aq të pavërteta të lëshuara

nga Ferrari. Do të ishte një tragjedi nëse një prej kampionateve më të bukur të Formula 1 do të kushtëzohej nga veprimet e dy punonjësve, një i Ferrarit dhe tjetri i MekLarenit, të cilët nuk kishin të bënin me skuadrat të cilave u përkisnin", përfundon Ron Denis në letrën e tij.

SPIUNI

Stepni i tregoi Koulan se Ferrari përdori pjesë të parregullta në Australi

LETRA
Ron Denis ka parashtruar gjatë të gjithë deklaratës motivet pse MekLaren po akuzohej padrejtësisht nga Ferrari, e cila shpresonte të përfitonte sa më shumë gjatë kampionatit botëror

JUVENTUS

Shkurt

Ronaldinjo kundër Rajkard
BETEGA
Është i fundit nga "Triada" që u largua nga Juventusi, pasi nuk iu rinovua kontrata si mbikëqyrës i merkatos

Prokuroria e Torinos ka në dorë manovrat e ish-drejtuesve bardhezi, së bashku me krerët e klubeve të tjera

"Triada" rriste artificialisht çmimet e lojtarëve
K
lubet italiane kanë kryer shumë transferime lojtarësh fantazmë me çmime relativisht të larta, në mënyrë që të përmirësonin bilancet financiare. Akuza tashmë nuk është e panjohur, por e përditshmja "La Stampa" ka siguruar një analizë të rasteve më flagrante, ku të përfshirë me ishdrejtuesit e Juventusit kanë qenë edhe "kokat" e shumë klubeve të tjera, mes të cilave edhe Milan, Inter, Lacio e Roma. Rudi Nikoleto dhe Fabio Rotuno janë dy prej futbollistëve anonimë, që pasi kanë dalë nga ekipet zinxhir të bardhezinjve, e kanë kaluar thuajse të gjithë karrierën në kategoritë inferiore. Kjo duket se është arsyeja përse Prokuroria e Torinos, e cila ka pasur dyshime rreth anonimitetit të tyre, ka punësuar një konsulent (avokatin Adinolfi, agjent i Federatës Italiane) për t'u konsultuar rreth plus valencave në bilancet e Juventusit nga sezoni 2000/01 deri në atë të 2004/05. Hetimi që ka përfunduar në vitin 2006, tashmë është në dispozicion të avokatëve, të cilët do të akuzojnë "Triadën" për falsifikimin e bilanceve. Por, duket se këto nuk kanë qenë rastet e vetme. Nga "analiza Adinolfi" dalin shumë transferta fiktive, që synonin të rregullonin gjendjen e të ardhurave në arkat e klubit. Deri më tani është rindërtuar karriera ekonomike e 39 futbollistëve, nga Nikola Amoruzo deri te Nikoleto. Në listë gjenden edhe emra të njohur e të suksesshëm të

Mediat spanjolle kanë publikuar dje "përplasjen" e parë të sezonit mes Ronaldinjos dhe trajnerit të Barcelonës, Frenk Rajkard. Sulmuesi është ankuar për ritmin e lartë të stërvitjes në fazën përgatitore të ekipit dhe këtë ia ka bërë të ditur edhe trajnerit. "Qetësohu, qetësohu. Jeta nuk është kështu", mësohen të kenë qenë fjalët që Ronaldinjo i ka drejtuar trajnerit të tij në stërvitje, ndërsa Rajkard u kërkonte futbollistëve të rritnin ritmin e vrapimit edhe pse në temperatura të larta.

Të përfshirë kanë qenë edhe "kokat" e shumë klubeve të tjera, mes të cilave edhe Milan, Inter, Lacio e Roma

së kaluarës së klubit (Van Der Sar, Kovaçeviç, Mareska, Mikoli), lojtarë që ende luajnë me bardhezinjtë (Kielini dhe rezerva Vanstratan). Prokuroria do të ketë në dispozicion 204 faqe me materiale për të rikthyer akuzën e bilanceve të falsifikuara. Trukimet e dukshme kanë qenë të pakta, si karriera e shpejtë futbollistike e Nikola Çingolanit: mesfushori i datëlindjes '79, i rritur në moshat e Juventusit, në vitin 2000 iu shit Milanit për 10 miliardë lireta. Në të njëjtën kohë, torinezët kanë blerë nga kuqezinjtë Mateo Beretën për të njëjtën shumë parash. Çingolani është huazuar menjëherë te Novara në Serinë C2.

Sipas hetimit, paraqitja e tij ka qenë relativisht i mirë, deri në momentin që në sezonin 2002-03 kthehet te Milani, për t'u dhënë sërish në formë huaje te Askoli në Serinë B, vetëm për 1 mijë euro. Më pas, asgjë, karriera e tij ka marrë fund. Një tjetër rast, është ai i Antonio D'Amatos, edhe ky i rritur te Juventusi e i huazuar në Serinë C1, por që në mënyrë të papritur, në vitin 2001 iu shit Interit për 3 miliardë lireta. Lojtari nuk luajti kurrë me zikaltërit dhe u harrua. Pas këtyre dy rasteve, Adinolfi doli në konkluzionin se "Triada" e Juves bënte biznese të tilla edhe me rivalët e përhershëm, përveç se me Napolin, Peruxhian, Mesinën e Rexhinën. Ndërkohë, më parë, transfertat fantazma për të rregulluar bilancet janë bërë edhe me Parmën e Tancit dhe Lacion e Kranjotit.

K. Ronaldo: Fergi më tmerron
Mesfushori portugez i Mançester Junajtid, Kristiano Ronaldo, ka treguar në mënyrë humoristike raportin e tij me trajnerin Aleks Ferguson, një nga më të rreptët në qarkullim. "Shumë shpesh më tmerron. Kur gaboj diçka në stërvitje apo ndeshje, më ulëret dhe e bën këtë me një fytyrë të egërsuar. Një herë, më është vënë pas duke më ulëritur. Por në fund, është ai që ka të drejtë, kam një raport të mrekullueshëm me trajnerin tim, është pak a shumë si nëna ime", ka treguar mesfushor i talentuar portugez.