You are on page 1of 95

Strona 1 z 95

Anna Nefryt (pseudonim) urodziam si w Warszawie 1971 roku. Dziecistwo i modo, na pocztku to byy wesoy czas; pniej okres stanu wojennego, kartek ywnociowych i kolejek. Pierwsza praca to okres dzikiego kapitalizmu. Z wyksztacenia jestem ekonomistk, z zawodu byam ksigow. W czasie 2005-2009 r. zajmowaam si Mamci, chor na Alzheimera.

Pomys napisania ksiki narodzi si z chwil, gdy odkryam, e na rynku brakuje jakichkolwiek praktycznych podpowiedzi dotyczcych domowej opieki nad nieuleczalnie chorymi ludmi. Moe, moje dowiadczenia pomog innym opiekunom odnale si w trudnej relacji: Alzheimer- opiekun Wszelkie dane osobowe zostay zmienione

Copyright
Strona 2 z 95

Spis treci
O AUTORZE..........................................................2
CZ I PAMIETNIK..........................................................5 WSTP........................................................................................5 ROK 2005- POCZTEK.................................................................6 ..................................................................................................... ..................................................................................................... ..................................................................................................... ............................................................................................. ROK 2006..................................................................................13 ROK 2007..................................................................................26 ROK 2008..................................................................................35 ROK 2009..................................................................................38

CZ II DOMOWE PORADY.............................................48 CHWILA REFLEKSJI....................................................................48 GDZIE SZUKA POMOCY?.........................................................50 JAK RADZI SOBIE Z PROBLEMAMI BEHAWIORALNYMI?. 53 ........................................................................................... ........................................................................................... .........................................................................................5 - PLAN DNIA..............................................................................53 - CZAS WOLNY..........................................................................53 - NOTOWANIE..........................................................................55 - RAPORTY DLA LEKARZY..........................................................55 - DEPRESJA................................................................................55 - KPIELE..................................................................................57 - UBIERANIE..............................................................................57 -POTRZEBA CHOWANIA, ABSTRAKCYJNE ZACHOWANIE............58 - DIETA DLA Al..........................................................................60 - KOPOTY Z POSIKAMI............................................................60 - POWTARZAJCE SI PYTANIA..................................................61 - GNIEW ZO ZABORCZO..................................................61

Strona 3 z 95

BEZPIECZNY DOM...................................................................63 WSPLNE SPACERY................................................................64 WYJAZDY DO LEKARZY, NA BADANIA, NA WYPOCZYNEK........65 TOALETA(W.C)........................................................................66 KPIELE Z ZI.......................................................................67 FAZA PRZEJCIOWA................................................................68 OMAMY, HALUCYNACJE KRZYK PRZEZ SEN.............................69

WARTO WIEDZIE O..................................................69 - EMERYTURA............................................................................69 - WKADKI UROLOGICZNE.........................................................70 -PIELUCHY PIELUCHOMAJTKI.....................................................71 -KOSMETYKI DLA SENIORW....................................................71 - SPRZT REHABILITACYJNY......................................................71 - DOMY OPIEKI OPIEKUNKI........................................................72 - FORA INTERNETOWE..............................................................73 - BEZPIECZNA SAMODZIELNO PODOPIECZNEGO NA ULICY...76

PODPOWIEDZI DOTYCZCE PRAWA............................76 - NIEPENOSPRAWNO ..........................................................76 - UBEZWASNOWOLNIENIE ......................................................80 CIGAWKA DOTYCZCA LECEGO PODOPIECZNEGO 90 DIETA DLA OSB LECYCH...................................................90 OMAMY HALUCYNACJE............................................................91 HIGIENA LEACEJ OSOBY........................................................92 POSIKI...................................................................................92

Strona 4 z 95

CZ I PAMITNIK
WSTP

Na pocztek przedstawi si: mam na imi Anna, od 2005 roku zajmuj si Mamci chor na Alzheimera. Osoby chorujce na t chorob, to bardzo specyficzni pacjenci. Na naszym rynku jest mnstwo informacji na ten temat. Lecz z wasnego dowiadczenia wiem, e s to suche fakty lub opracowania naukowe. Opieka nad chorym to oglnie potraktowany temat. Niestety, nie znalazam nic z praktycznych podpowiedzi: jak radzi sobie w trudnych chwilach? A jest ich cae mnstwo w czasie choroby. Ta choroba zmienia Naszych Podopiecznych nie do poznania. Trzeba pamita, e kady przypadek to oddzielna historia, bo kady czowiek jest inny, ma inny charakter, inne dowiadczenia yciowe, inaczej reaguje na stres, czego innego boi si, a wreszcie ma inne dolegliwoci, inaczej reaguje na leki. Oczywicie s cechy wsplne, lecz przebieg, reakcje na
Strona 5 z 95

bodce zewntrzne oraz czas trwania samej choroby Alzheimera jest bardzo indywidualny. Opiekunowie musz zmierzy si z wasnym lkiem, gniewem, zmczeniem, ale te musz walczy o godn mier swoich bliskich. To walka dosownie z caym wiatem. Przeraziam si, gdy dotaro do mnie, e to jest bierne przygldanie si powolnej mierci Bliskich. Jedynym rozwizaniem na codzienne bolczki typu: krzyk, strach, brak snu u podopiecznych jest zota tabletka na uspokojenie. Opisuj tu jak ja radziam sobie z dniem powszednim. Mam nadziej, e w praktyczny sposb troszk przybli t problematyk i moe kto znajdzie w swoim przypadku rozwizanie codziennych bolczek.

ROK 2005- POCZTEK

Wszystko zaczo si w czerwcu 2005 roku. Wtedy pierwszy raz mj partner przywiz mnie do swojej Mamci. Z jego opowieci wynikao, e Mamcia to pedantyczny czycioszek, kocha ksiki i pomimo wieku (wtedy 75 lat) jest cakiem waw emerytk. My w tamtym momencie mielimy wasne plany na ycie, Grzegorz mia swoj prac, a ja byam w trakcie zmiany
Strona 6 z 95

posady. Co takiego jak przeprowadzka, w ogle nie bya brana pod uwag. Nasze pierwsze spotkanie zaprzeczyo wszystkiemu, co usyszaam o Pani Graynie. Potwierdzone byo jedyne to, e jest ruchliw ma kobietk. Ona ju wtedy chorowaa, ju wtedy nie dawaa sobie rady z najprostszymi czynnociami. To by zaawansowany stan choroby Alzheimera, lecz my tego nie wiedzielimy. Po powrocie do siebie, dugo rozmawialimy i niemal na drugi dzie wprowadzilimy si do Pani Grayny. Wtedy jedyne, co nam przychodzio do gowy: to po prostu fakt, e te kopoty wynikaj z wieku, samotnoci itp. W tamtym okresie adne z nas nie miao w ogle pojcia o istnieniu Alzheimera, i czym ta choroba objawia si. ycie i tak szybko weryfikuje bdy, wic i tym razem tak si stao. Krtko po wprowadzeniu si do Mamy Grzegorza, zauwayam, e: - chowa rne przedmioty (zaczynajc od pienidzy koczc na okularach i szczce) w najrniejsze miejsca w mieszkaniu. Pniej natomiast, szuka ich przez cay dzie nie mogc zlokalizowa miejsca kryjwki. Te poszukiwania zawsze koczyy si w ten sam sposb tzn.: awanturami, oskareniami o to, e to my przekadamy Jej te
Strona 7 z 95

rzeczy! Gdy przy jedzeniu co zostawao na talerzu nim ktokolwiek z nas zorientowa si, Mamcia upychaa jedzenie po kieszeniach. W tamtym okresie Mamcia jeszcze sama potrafia pisa i czyta, sama wychodzia po drobne zakupy, na aweczk przed blok, do fryzjera, do lekarza rodzinnego. Jedyne, co nas tak naprawd niepokoio to, to, e jest niesamowicie draliwa niemal na kadym punkcie. Jest abstrakcyjnie nerwowa, chowa rne przedmioty a pniej nie potrafi ich znale. Zapomina:, co robia 5 minut wczeniej, zapomina np.: czy i co jada na niadanie. Natomiast genialnie pamita, co dziao si nacie lat wczeniej np.: doskonale pamitaa, co zbroiy Jej dzieci, gdy byy mae, pamitaa mnstwo incydentw ze swojej pracy zawodowej itd. Na porzdku dziennym byy ktnie, cige oskarenia, krzyki, nocne prania (Mamcia wstawaa w nocy i rcznie praa). Ktrego razu odkryam w Jej szafie istn kopalnie pleni, brudnych ubra, zuytej ligniny, upakanych rcznikw fekaliami. Dzie zaczyna si i koczy na krzyku paczu cigych pytaniach Pani Grayna sprawiaa wraenie nieobecnej duchem, gdy wracaa ze swojego wiata zaczyna si cyrk od nowa. Grzegorz, ignorowa zachowanie Mamci. Ja byam, na co dzie w domu i widziaam to, o czym on nie mia pojcia.
Strona 8 z 95

Niestety byam na pierwszej linii ognia! Awantury, potrafiam jako sobie wytumaczy, bo: -, np.: Mamcia moga zwyczajnie by wcieka na nas, e wprowadzilimy si tak po prostu (bez pytania). Lecz nie potrafiam wytumaczy sobie tego: - czowiek uchodzcy za pedantycznego czycioszka, nagle nie przywizuje wagi do tego: gdzie kadzie mieci i chodzi zwyczajnie niedomyty itd. Pierwsza kpiel(prawdziwa!)-Bya dosownie na si (tak jak zreszt znakomita wikszo nastpnych!) Po pierwszej nieudanej prbie doprowadzenia mieszkania do kultury. Wziam si na sposb i wysyaam Grzeka z Mam na dugie spacery. Ja w tym czasie sprztaam. Sprztanie w ogle mieszkania w obecnoci Pani Grayny byo zwyczajnie niemoliwe: - zwyke mycie podogi, okien, sprztanie odkurzaczem byo okupione nieopisanym krzykiem i awanturami. Ze wzgldu na sytuacj, zajo mi dokadnie p roku, nim dokoczylimy doprowadza mieszkanie do kultury. Pod koniec roku Mamcia pojechaa do sanatorium. Pobyt w sanatorium spowodowa cakowit zmian w zachowaniu Mamci. Miaa wietny humor, odzyskaa cakowit sprawno umysow- wygldao na to, e ten pobyt podziaa relaksacyjnie na Mamci. Moja rado ze zmian w zachowaniu Mamci trwaa dosownie dwa tygodnie.
Strona 9 z 95

Ktrej nocy obudzio mnie straszne zamieszanie w azience; gdy tam weszam, wszystko byo utytane fekaliami, Kobiecina rozebrana do zera! Na moje pytanie, co u licha to ma znaczy i co Mamcia w ogle robi?! Odpowiedz: No jak to, co robi?! Nie widzisz, myj si!! Wygldao to tak, jakby kto zadrwi sobie ze mnie w okrutny sposb. Ledwo ogarnam baagan a tu masz babo placek! Tego byo za wiele jak na moj gow - wiem o tym, e to nie moje mieszkanie i jestem dla tej kobiety obc osob, ale takie zachowanie to ywcem wyrwana historia ze szpitala psychiatrycznego!. Namwiam Grzegorza na wizyt u lekarza rodzinnego Pani Grayny. Rozmowa z lekark to nastpny szok: lekarka powiedziaa Mamcia ma nadcinienie, cukrzyc typu B, nie bierze regularnie lekw, (jeli w ogle je bierze), powinna zmieni diet, czsto gsto przychodzi niedomyta, w brudnym ubraniu na wizyty lekarskie. Mao tego Mamcia mwi o tym, e my J bijemy i godzimy! To by prawdziwy szok. Opowiedzielimy, co dzieje si w domu tzn., o chowaniu i szukaniu bez skutku caymi dniami, o awanturach przy sprztaniu, o zapominaniu przez Mamci rnych rzeczy dnia powszedniego, no i oczywicie o incydentach azienkowych.
Strona 10 z 95

Od rki dostalimy skierowanie dla Mamci do Przychodni dla osb z chorob Alzheimera. adne z nas nie miao pojcia, co kryje si pod magicznym sowem Alzheimer. Zapisalimy Mamci do Przychodni Alzheimerowskiej. Pierwsza wizyta przypadaa dopiero na maj 2006 roku, czyli cae mnstwo czasu. W midzyczasie, chciaam jak najwicej dowiedzie si o tej chorobie, wic sprowadzilimy ksik. Przeczytaam od deski do deski. Wtedy pierwsza myl: pewnie jedno z nas bdzie musiao zrezygnowa z pracy (a przynajmniej j ograniczy do minimum). Oczywicie, e oboje rozmawialimy. On zbagatelizowa spraw. No tak, to ja jestem w domu i to ja jestem w centrum zawieruchy, to na moj gow spadaj wszystkie byskawice z jasnego nieba. No i w taki oto sposb staam si z ksigowej opiekunk. Waciwie to, nikt ze mn nie rozmawia o tej sytuacji. To byo na zasadzie: jako tam bdzie. Pjdziemy do przychodni Alzheimerowskiej i na pewno bdzie dobrze. Ja troch podwiadomie odsuwaam najgorsze myli na bok i pomylaam: ech, to tylko p roku, przecie bez kopotu znajd prac.
Strona 11 z 95

I w taki oto sposb do dzi dnia siedz z Mamci i opiekuj si Ni. Reszta roku upyna pod znakiem awantur, krzykw, nocnych pobudek. Grzegorz- mia wyjazdy, nie byo go w domu, bo pracowa, a ja w samym sercu istnej III wojny wiatowej. Zaciskaam zby, tumaczyam sobie, e kobieta jest chora i nie wie, co robi. Znosiam kady krzyk, sprztanie azienki (incydenty azienkowe byy czciej). Kompletnie nic nie pomagao, adne tumaczenie, proby, groby, nic a nic nie dziaao Zdarzao mi si paka w nocy, ze zoci na sam siebie, e nie potrafi zostawi tego w choler. To, co ju przeczytaam o tej chorobie przerazio mnie, bo zdaam sobie spraw z tego, e Mamcia jest uzaleniona od nas cakowicie, e tak naprawd bdziemy patrze na to jak wyczaj si poszczeglne funkcje yciowe. Ech, nie moglimy doczeka si wizyty u neurologa: chyba mielimy nadziej na zot tabletk cudownego ozdrowienia dla naszej Mamci. Bylimy zwyczajnie zmczeni awanturami, krzykami, maminymi przeklestwami, cigym szukaniem przeoonych rzeczy przez Mamci, sprztaniem rozmazanych odchodw, jedzenia z szuflad i szafy oraz pobudek nocnych.
Strona 12 z 95

Tak wanie zaczynaa si moja przygoda z Gociem Alzheimerem.

ROK 2006

Nowy rok rozpocz si od wizyt lekarskich. Jeszcze wtedy tak naprawd Mamcia sama chodzia do przychodni rodzinnej. Czsto ubieraa si nie adekwatnie do pogody tzn.: bez wzgldu na pogod panujc na dworze, zawsze zakadaa wicej ubra na siebie ni to byo potrzebne (na cebulk).Wic przezibienia byy na porzdku dziennym. Przez (jak zwykle) przypadek odkryam, po co Mamci tak koszmarne iloci ligniny. Niestety okazao si, e kobieta ma powany kopot z ukadem moczowym. Po wielu namowach, w kocu razem byymy u lekarza rodzinnego: skierowanie na badania. Mao, e stwierdzono zapalenie cewki moczowej to jeszcze co, co kryje si pod pojciem nietrzymanie moczu. Potocznie rzecz ujmujc zwieracze przestay prawidowo dziaa. Mamcia lignin chciaa zwyczajnie zakamuflowa
Strona 13 z 95

kopot. Wic nastpne leki do kolekcji: na nietrzymanie moczu i na stan zapalny (doranie). Poza lekami zaczam stosowa kpiele w zioach (dokadniej temat omawiam w II czci ksiki). Dziki zioom bya profilaktyka (te kpiele do dzi dnia stosuj tzn. obecnie w formie podmywania).Oczywicie zastpiam lignin wkadkami urologicznymi (s dostpne w aptekach- to rwnie omawiam w II czci). eby unikn incydentw azienkowych, zaczam towarzyszy Mamci w toalecie. Pierwsza wizyta w Przychodni Alzheimerowskiej przypadaa dopiero na maj. Wic w midzy czasie zaczam pilnowa, eby leki byy brane w odpowiedniej iloci i o odpowiednich porach dnia, eby pamitaa o myciu si, czystym ubraniu itd. Te wszystkie czynnoci nie obyy si bez krzykw, buntu, obrzucania wyzwiskami. Jedyne, co Mamcia robia bez buntu, to bya wizyta u lekarza rodzinnego i spacery. Natomiast, wizyty Rodziny w domu u nas, rozmowy telefoniczne zaczynay si i koczyy zawsze w taki sam sposb- rozwolnieniem i totalnym rozdranieniem! Gdy przyszed czas na wizyt w Przychodni Alzheimerowskiej, Mamcia ju nie potrafia powiedzie:, jaka
Strona 14 z 95

jest pora roku? Miaa coraz wiksze kopoty z czytaniem, pisaniem, liczeniem. Nie rozumiaa sw czytanych. Gdy czytaa gazet, trzeba byo tumaczy z polskiego na nasze, nie potrafia rwnie powiedzie, co np.: jada na niadanie, co robia 5 minut wczeniej. Lecz doskonale pamitaa, co dziao si kilkanacie lat wstecz i tak wietnie opowiadaa o swoim dziecistwie, o modoci, pracy zawodowej (Mamcia pracowaa cae ycie w rachubie), o dzieciach i wnukach. Pamitaa tylko okres z ich dziecistwa. Jej pami bardzo wybirczo pracowaa ma czwrk dorosych dzieci, wnuczki rwnie s dorosymi ludmi. W Jej wiadomoci wszyscy zachowali si w wieku maych dzieci! WIZYTA W PRZYCHODNI ALZHEIMEROWSKIEJ Na pocztku bya sama rozmowa z neurologiem, zlecenie bada: tomografia mzgu, no i oczywicie rozmowa z psychiatr. Gdy wszystkie wyniki byy ju gotowe jeszcze raz neurolog. Lekarz, bez ogrdek powiedzia Mamci, co Jej dolega, co to za choroba. My natomiast usyszelimy, e gdyby Mamci kto przyprowadzi 10 lat wczeniej, to byaby jaka alternatywa, teraz to tylko bdzie zmniejszanie efektw ubocznych i nic wicej! Oczywicie zapytano nas, czy ju co wiemy o tej chorobie, mamy jakie materiay? Powiedzielimy o ksice:, Co radzi lekarz- Choroba Alzheimera, Mayo Clinic pod
Strona 15 z 95

redakcj Ronalda Petersena. Odpowiedz: No, to ju Pastwo wszystko wiecie!. Ja tam nie wiem czy wszystko wiemy, dla mnie to i tak byo mnstwo nie jasnoci. Z czasem zrozumiaam, e kady przypadek to oddzielna historia pisana przez ycie. Po powrocie do domu Mamcia wpada w straszn histeri. Stwierdzia, e wariatk z Niej robimy, e teraz to tylko patrze jak ograbimy J z Jej emerytury, a J sam odstawimy do jakiego przytuku w postaci domu opieki itd. Dugo Jej nie mogam uspokoi! Grzegorz, natomiast zadzwoni po Rodzink i zrobili narad! Opowiedzia im o przebiegu wizyty i wyroku, jaki zapad Alzheimer! Rodzina jak to rodzina: wszyscy maj swoje sprawy, swoj prac, wasne dzieci, itd. Jedyne, co powiedzieli: Wy mieszkacie z Mamci, nie macie dzieci, no to wasz problem!!. Gdy ja to usyszaam zatkao mnie! Przecie to Ich Matka wychowaa ich bez wzgldu na wszystko. Stawaa dosownie na uszach, bo Jej m zmar, gdy oni wszyscy byli mali. Nie
Strona 16 z 95

zostawia ich, gdy chorowali, gdy narozrabiali; gdy pojawiy si wnuczki potrafia zaj si i nimi, gdy potrzeba byo da gotwk, te potrafia odda ostatni grosz, bo dzieciom potrzeba. A teraz gdzie oni wszyscy pochowali si! Byy dzieci i ich nie ma, bo co bo stara Matka chora niepotrzebna, bo zdziczaa w samotnoci zmieni si charakter.!!!! Ech, czy taki los czeka kadego rodzica na stare lata?! O Jej chorobie nie pamitaj, ale to im nie przeszkadza przyjeda, wyciga kas-bo przecie Ona nie ma potrzeb, Jej nie potrzebna emerytura, Jej powinno wystarczy tylko tyle, eby nie umara z godu. Stoowa si na czyj koszt, bo przecie Oni w gocie przyjechali, nie przeszkadza to rwnie w cigym uwiadamianiu chorego czowieka, e si nie zna, e jest 100 lat za murzynami itd. adne z nich nie pomylao o tym, e czasy niedzielnych obiadkw, bezzwrotnych poyczek skoczyy si. Teraz czas na spat dugu wobec losu. Zapomnieli o tym, e tylko, dlatego yj, i chodz po tym wiecie, i wyszli na ludzi dziki wanie Matce. Ona nie balowaa, nie zostawia ich na pastw losu, tylko stana na wysokoci zadania i wychowaa ich sama. Mao tego zajmowaa si wnukami. Powicia im cae swoje ycie, po co, po to, eby teraz na stare lata wszyscy odwrcili si od Niej, bo jest chora. Bo wymaga caodobowej opieki, bo Jej umys przesta dziaa jak naley i momentami zachowuje si
Strona 17 z 95

jak dziecko.!!!!! Ech, kci si to wszystko z moimi przekonaniami i podejciem do ycia! No c zrobi. Pomylaam sobie: Andzia, w nosie z tak kochan rodzink, wane, e Grzegorz si nie odwrci. Teraz trzeba jako Mu pomc. Tylko jak? Trzeba zebra jak najwicej informacji o tej chorobie, bo ja nic nie wiem, a jeli mam w czym skutecznie pomaga, no to trzeba uzupeni informacje. Prawda, przeczytaam ksik od deski do deski, ale podwiadomie odsunam od siebie najgorsze myli. Miaam jeszcze wtedy nadziej, e jednak rodzinka kiwnie palcem w temacie opieki nad Mamci. Sdziam, e leki, jakie Mamcia dostaa na Alzheimera to s owe zote tabletki na wszystko. Gdy je bdzie Braa to na 100% wrci do dawnej kondycji. Niestety, zotych tabletek nie ma, Rodzinka zwalia wszystko na gow Grzeka, a On tak niechccy na mnie (jestem przecie w domu, wic co to za rnica p roku w t czy w tamt ). No i tak to troch wyszo. Gdyby kto wczeniej zapyta si: czy podjabym si takiej opieki? Na 100% odpowiedziaabym: Nie!! Z bardzo prostej przyczyny: ( na prosty chopski rozum biorc temat Alzheimera) nie jestem pielgniark, lekarzem, brak mi dowiadczenia, brak cierpliwoci, itd. Ale to nie to samo luno rozmawia, a stan oko w oko z konkretn sytuacj yciow.
Strona 18 z 95

W tamtym czasie lepo wierzyam, e to tylko choroba (podobna do udaru, zawau, raka). Uspokoiam si wewntrznie i wziam si do pracy. Nim organizm Mamci przystosowa si do lekw mino troszk czasu. W ramach buntu na to wszystko Mamcia wpada w stan nie robi nic, posiedz i poczekam sobie, a mier po mnie przyjdzie!. Ja w pewnym sensie na si J mobilizowaam do zajcia si rnociami. Nim zdyam wyrobi sobie jak sensown strategi dziaania, bardzo szybko ycie weryfikowao moje nie udolne prby. Wtedy jeszcze nie rozumiaam tego, e Mamcia nie poznaje otoczenia, ludzi, nawet Jej wasne mieszkanie byo czym obcym! Ale to i tak byo bierne przygldanie si i stanie troch z bok. Dni mijay na cigym odpowiadaniu na te same pytania, ktniach o wszystko i za wszystko. Mamcia miaa kopoty ze zrozumieniem czegokolwiek. Czytaa jeszcze gazety i to z tumaczeniem z polskiego na nasze, w pewnym momencie sama przestaa wychodzi na powietrze. Zaczymy wychodzi razem na spacery, tak jak do lekarzy, na badania, itd. Grzegorz: nie przeczyta nawet jednego zdania z ksiki, nie stara si zrozumie, e to choroba! Dla niego to bya zmiana
Strona 19 z 95

charakteru podyktowana wiekiem. Owszem wiedzia, e Mamci nie mona zostawi samej, ale jego stosunek pozostawia wiele do yczenia. Wiem, e taka diagnoza to szok dla rodziny, lecz ludzie zdrowi nie maj czasu na zaamywanie rk: no i co ja biedny szaraczek mam zrobi -na to naprawd nie ma czasu.! On najpierw ignorowa, pniej przyszed czas na gniew i zo na los. Jego praca umoliwiaa mu dosownie ucieczk z domu pracowa po 8 godzin, ale bywao i tak, e w domu pojawia si po miesicu nieobecnoci. Gdy ju by, na prob pomrz mi troch -jego odpowiedz zawsze bya: ja chc odpocz, chc mie spokj! Zrb co z Ni !Ja pracuj na dom, wic ty przynajmniej, zadbaj o ca reszt i pozwl mi odpocz od tego wszystkiego!!!!! Ja z jednej strony lepo wierzyam, e to jako dojdzie do normy:, bo On jest w szoku, bo to Jego Matula jest chora, bo nie ma wsparcia w rodzinie itd. Z drugiej strony przecie to ja jestem na pierwszej linii frontu, to ja bawi si w opiekunk, to na moj gow to wszystko spada- konsekwencja i odpowiedzialno za, przecie, dorosego czowieka. Nikt ze mn nie porozmawia o tym wszystkim. Nie zapyta si czy ja mog, czy chc, i czy potrafi zaj si tak ciko chorym czowiekiem!!. Gdy wprowadzalimy si do Mamci, to ja czekaam na prac, wic to na mnie spado, bo to ja widziaam zmiany chorobowe a nie inni. Teraz trzeba zadba o kobiet, bo wszyscy s w szoku!
Strona 20 z 95

Niby mam dystans, bo jestem obca osob, wic tak jako wyszo! I tak dni mijay na karmieniu, kpielach, sprztaniu, podawaniu lekw i prbach uniknicia krzykw. Jedynym dobrym sposobem na Mamcie to by spacer- idealnie J rozadowywa. Niestety noce, to bya gehenna Mamcia wstawaa, co dosownie dwie godziny. Gdy Grzegorz wraca do domu byy rozmowy, ktnie, bo unika Mamci. Przecie, to jak ucieczka przecie nie mona od tego uciec, im duej ignoruje, tym duej cierpi- on sam! Bo nie rozumie, bo wylewa na mnie i kara mnie, przy okazji. Tylko:, za co? Daam sobie wreszcie z tym spokj, bo to na si uszczliwianie czowieka. Waciwie przestalimy mie wasne ycie, on odda si pracy; mi pozostao zosta na posterunki i czuwa nad Mamci! Stao si jasne dla mnie jak soce, e prac mog wybi sobie z gowy. Grzegorz, niechccy ustali priorytet dla mnie- twoim celem jest dbanie o Mamci.!Ja zadbam o reszt. Teraz z perspektywy czasu, to troch byo okrutne i samolubne z jego strony. Poza walk o dosownie kad normaln chwilk dla Mamci, miaam na gowie wizytacje Rodzinki. Ich wizyty byy koszmarem dla mnie, bo mao, e Mamcia jeszcze bardziej
Strona 21 z 95

bya pobudzona i rozdraniona, co objawiao si min.: rozwolnieniami i zaatwianiem si pod siebie. To do tego dochodziy ich kombinacje, dobre rady cioci Zalechowej w temacie: jak rozwiza trudy choroby. Kto, kto nigdy tego nie widzia i nie przey na wasnej skrze nie ma bladego pojcia, o czym mwi Wic nie dziwne, e ich widok doprowadza mnie do istnej piany. Z czasem udao mi si wywalczy, eby odwiedziny byy tylko wtedy, gdy Grzegorz by w domu. Przyszed czas na nastpn wizyt u neurologa (wizyty takie byy, co p roku). Wanie wtedy, zdaam sobie spraw, e zmiany zachodzce w Maminej psychice trzeba zapisywa, bo tego nie sposb spamita. Niechccy byam wiadkiem rozmowy opiekunw o tabletkach na uspokojenie. Rozmowa dotyczya:, -, co i jak mona podawa chorym na Alzheimera. Co lekarz wypisuje, a co mona podawa poza jego udziaem? Zmrozio mnie to strasznie, nie mogam skupi si na wizycie i rozmowie z lekarzem. Wtedy dotaro do mnie to, e jeli ja nie otworze serca, to Mamci czeka niechybnie taki los gar lekw na uspokojenie.
Strona 22 z 95

Zadaam sobie proste pytanie: czy gdybym ja tak ciko chorowaa i kto z rodziny karmiby mnie garciami rodkw na uspokojenie, jak bym si czua?! To ju lepiej umrze na stojco ni da si tak sprowadzi do parteru!!. To zupenie tak jakby kto z rodzicw zacz karmi dziecko prochami, gdy wariuje- przecie nikt tak nie robi, prawda?! To wanie by przeom! Zrozumiaam, e Mamcia krzyczc okazuje strach (nie zo!), A strach ma due oczy, wic trzeba temu zaradzi. No i rozpocza si walka z wiatrakami na dobre!! Ale to ju byo inaczej, bo ja zmieniam stosunek do tej choroby! Wszystko zaczam notowa, dziki temu sama zauwayam jak pogbia si choroba. Dziki notatkom szybciej potrafiam zorganizowa Mamci dzie w taki sposb, eby Moga swobodnie korzysta z tych umiejtnoci, jakie Jej jeszcze zostay. W ycie Mamci zagociy rne ciekawostki: Jaki czas jeszcze notowaa:, co robi w dzie (ta czynno trwa najkrcej, bo tylko 2 tygodnie)

- Z oczywistych wzgldw nie mogam Jej dopuci do kuchni (zabawa fekaliami), ale swobodnie Moga przebiera warzywa. - Byy bierki, domino, karty, ksieczki do malowania,
Strona 23 z 95

puzzle, itd. - Oczywicie spacery - Z czasem odkryam, e haas uliczny powoduje panik wiec spacery byy tylko w miejscach gdzie by spokj. -, Gdy ogldaa telewizje to tylko fajne, wesoe programy. - Sprztaa kurze w swoim pokoju. - Ukadaa w szufladach, - Bya rwnie muzyka Tak wanie zaczam wypenia dni Mamci, aby Wrcia, cho troszk do normalnego ycia i nie siedziaa czekajc, a Bg zlituje si i zabierze J do siebie. Oczywicie, na co dzie nie byo to takie proste, bo Mamcia za punkt honoru obja sobie czekanie na powoanie do Boga i za nic w wiecie nie chciaa przegapi najwaniejszego momentu momentu mierci, ( ktry zreszt nie chcia przyj). Wic krzyki byy, ale ju nie tak czsto, jak w 2005 i pierwszej poowie 2006 roku. Tego nie udao mi si wyeliminowa. Powoli zaczam uczy si, jak radzi sobie z rnymi sytuacjami. Byy dni takie, e Mamcia odmawiaa jedzenia, brania lekw, ubierania si, itd.
Strona 24 z 95

Wtedy, braam si na sposb, i tak jak z dzieckiem np.: jedzenie byo bardzo urozmaicone, kolorowo podane; z ubieraniem:, gdy Mamcia, nie chciaa zakada ju przygotowanego ubrania, to zwyczajnie otwieraam szaf z ubraniami i wybieraa to, na co miaa ochot. Jedyne, czego pilnowaam to, aby ubranie byo odpowiednie do temperatury panujcej na dworze. Nie miao sensu upieranie si przy drobiazgach ycia codziennego. Staam si opiekunk 24godz. na dob to nie takie proste, by do czyjej dyspozycji i na kade zawoanie. Moje ycie lego w gruzach dosownie nie byo pracy, urlopu, wyjazdw, nawet wdrwek, (ktre kocham ponad ycie), nie byo znajomych, nawet nie byo ju Grzegorza poszed w odstawk. Przecie, sam ustali priorytet, wic jeli mam by opiekunk, to mam by ni z prawdziwego zdarzenia. Dla mnie oznaczao to, e cay wiat nie istnieje, liczy si tylko to, co tu, i teraz. Oddaam tej kobiecie swoje serce nie majc pojcia czy na koniec kto powie mi dzikuj. Z Grzegorzem rozmowy to czysta lekcja dyplomacji. Wraca z pracy do domu pyta si:, co sycha, co z Mamci no i tu urywaa si mia pogawdka Pniej to tylko suche sowa. On ma swj wiat a ja wiat Alzheimera i Mamci. Zmczenie dawao mi si we znaki. Mamcia wstawaa coraz czciej w nocy, incydenty azienkowe byy czstsze, a do tego musiaam cakowicie przestawi si na zupenie inne mylenie, bo staam si maminym rozumem, musiaam
Strona 25 z 95

myle na za. Wyprzedza J, o co najmniej krok, eby dobrze umie wyjani Jej rzeczywisto, ktra dla Niej bya obca i nieznana!. Ten rok by dla mnie przeomowy w opiece nad Mamci, bo to ja odblokowaam si, otworzyam serce na t chorob.

ROK 2007 Ten rok rni si troszeczk od poprzednich lat. Mamcia miaa pierwszy wyjazd na wakacje! Dosownie, udao mi si wywalczy urlop. Hucznie nazwane cae dwa tygodnie, moje i tylko moje!!! Brat Grzegorza (po ktrej z kolei awanturze) zaproponowa, e zabierze Mamci na urlop. To miay by wczasy zorganizowane. Ech, ucieszyam si jak dziecko z dnia dobroci dla zwierzt. Mamcia nie chciaa sysze o wyjedzie beze mnie (przechodzia wtedy faz zazdroci i zaborczoci), ale jako udao mi si J przekona. Potrzebowaam odpoczynku! Ze swojej strony daam wszystkie wytyczne: dotyczce
Strona 26 z 95

lekw, jedzenia(Mamcia bya ju wtedy na diecie), kpieli, zapas pieluchomajtek ( Mamcia pod koniec 2006 roku zacza uywa pieluchomajtek z powodu pogbienia si przypadoci z nietrzymaniem moczu). Uprzedziam rwnie, jakie sytuacje podbramkowe mog mie miejsce, i oczywicie jak sobie z nimi poradzi, jak uspokoi Mamci w razie, czego, itd. Zachowaam si tak, jak rodzic wysyajcy pierwszy raz swoje dziecko na kolonie! Z przeraeniem odkryam, e nie umiem ju odpocz. Budziam si, o tych samych porach, co Mamcia wstawaa. Nie mogam znale sobie miejsca w mieszkaniu! Cigle zastanawiaam si, jak Mamcia sobie radzi i czy wszystko jest ok. Czy i jak radz sobie z Ni na tym wyjedzie. Te dwa tygodnie upyny pod znakiem generalnego sprztania mieszkania ( Mamcia, pomimo cigego pilnowania zawsze znalaza chwilk, eby co gdzie utkn). Wtedy te wymienilimy zamek w drzwiach wejciowych. Po tych dwch tygodniach, przeyam prawdziwy koszmar! Mamcia bya w jeszcze gorszym stanie, ni przed wyjazdem (chodzi mi tu o Jej stan umysu). Wszystko wzio w eb, caa moja praca ulotnia si jak baka mydlana!!! Mamcia wrcia brudna, w brudnym ubraniu, wszystkie zuyte pieluchomajtki byy schowane w walizce!.
Strona 27 z 95

Gdy po Jej powrocie, zorientowaam si w sytuacji pierwszy raz w yciu kto usysza ode mnie tak wizank przeklestw-Brat Grzegorza! Nigdy w yciu nie przeklinaam, ale wtedy nerwy mi puciy, klam jak szewc! Ju pierwszej nocy jak bumerang wrciy incydenty azienkowe, w jeszcze gorszym wydaniu ni byy przed wyjazdem. Byo jeszcze wicej krzyku, jeszcze wicej zoci, gniewu, byo nawet rzucanie jedzeniem! Ktrego razu, kto z ssiadw zadzwoni po Policj (ta sytuacja miaa miejsce dwa razy). Wtedy, chyba tylko to mnie uratowao, e miaam zawiadczenie z Przychodni Alzheimerowskiej o chorobie Mamci. Min. pado kretyskie pytanie: -, dlaczego nie oddamy Mamci do jakiego Domu Opieki, (tam nie ma krzykw?!), Bo jest fachowa opieka itd. Moja odpowiedz: czy, za przeproszeniem pajac, oddaby wasn Matk do takiego miejsca od tak, po prostu.?! Swoj drog, ta sytuacja daa mi naprawd do mylenie: od dawna miaam wraenie, e robie co, czego w ogle nie powinnam robi, przecie ze mnie adna pielgniarka, lekarz, nie mam wyksztacenia medycznego, co gorsze ja nie jestem Mamci najblisz rodzin. Nie mam emerytury, ubezpieczenia, co bdzie, jeli ja rozchoruj si. Co wtedy bdzie z Mamci? Co z Ni stanie si? No i najwaniejsze pytanie: nikt, ale to nikt, ze mn nie
Strona 28 z 95

rozmawia o tym wszystkim. Nie zadano mi prostego elementarnego pytania: czy ja mog, chce i co wane dam rad??!!! Moje ycie przestao istnie w 2005 roku. yj tylko po to by suy, pilnowa, sprzta, gotowa, biega po lekarzach a gdy Grzegorz wraca do domu to jeszcze Jego za przeproszeniem obsugiwa. Prbowaam, z Nim o tym rozmawia, ale to za kadym razem koczyo si ktniami.! Wic, daam sobie spokj, z wnikaniem gbiej w temat:, dlaczego tak naprawd Rodzina z Nim na czele tak podchodz do sprawy opieki nad Mamci, dlaczego zwalono mi to na gow.?! Ale troszk zmdrzaam tzn., gdy by w domu to On wychodzi na spacery z Mamci, lekarzy te zwaliam Jemu na gow (robiam notatki dla lekarzy, a do Przychodni Alzheimerowskiej robiam streszczenie z caego p roku), i tak oto odzyskaam wolne chwilki dla siebie. W ksice o Alzheimerze przeczytaam, e opiekun powinien mie kilka godzin tygodniowo dla samego siebie, pokazaam Jemu t uwag. Oczywicie oprawiam to w swj komentarz: Kochanie czy, kiedy i gdzie ostatnio wychodziam z domu, tak zwyczajnie (ju nie mwi o czym sensownym tylko o zwykym spacerku?!) Moje chwilki (ju nie chwile), mona policzy na palcach u jednej rki z caego okresu od 2005 roku.
Strona 29 z 95

To byy nasze tak naprawd ostatnie sensowne rozmowy. Pniej to bya tylko dyplomacja. Zwyczajnie zostawiam temat My wasnemu losowi. Wic nasz zwizek tak naprawd przesta istnie, On mia swj wiat ten prawdziwy. Dla mnie by tylko wiat Alzheimera. Ten rok, obfitowa w rne nieprzewidziane sytuacje. Trzeba byo, wreszcie ustali, co dzieje si z maminym brzuchem. W tamtym okresie, Mamcia czsto narzekaa na bl brzucha i dochodziy do tego rozwolnienia! Z tym by naprawd kopot, bo wystarczyo, e co J wyprowadzio z rwnowagi np.: na spacerze i z miejsca lao si z Niej. Zgosiam to lekarce w przychodni rodzinnej i zacz si istny maraton po lekarzach, szpitalach, badaniach. Zrobiono Mamci wszystkie moliwe badania i przewietlenia. Kompletnie nic nie wykazay, nawet wtrob Miaa w dobrym stanie.! Wic nic innego nie pozostao jak stwierdzi, e te kopoty wynikaj z nerww, e to na tle nerwowym. Ten maraton uwiadomi mi, e chorzy na Alzheimera, s traktowani jak ludzie gorszej kategorii w Naszym kraju. Sytuacje, jakie miay wtedy miejsce, uwiadomiy mi, e czowiek z chorob Alzheimera to czowiek na wylocie dla niego szkoda czasu i energii marnowa-, bo on i tak umrze! Do licha, wiem o tym, e to miertelna choroba, ale czy to
Strona 30 z 95

oznacza, e taki czowiek nie ma prawa do normalnego, ludzkiego traktowania?! Czy to oznacza, e takich ludzi trzeba zamkn na jakim odludziu? Bo krzycz, zaatwiaj potrzeby fizjologiczne pod siebie itd., itd.,!!! Boe kochany, jak ten wiat zszed na psy, a moe to ja wyrwaam si z innej epoki???!!! Zdarzyo mi si, kilka krotnie kci z innymi, za to podejcie, ale c ja mog zrobi. Jak mog wymaga od innych normalnego traktowania Mamci, jeli nie potrafi zmusi Jej wasnej rodziny do normalnych reakcji?!!! Mamcia w tamtym czasie potrafia bardzo logicznie wstrzeli si w rozmow. Pewnie, dlatego wiat zewntrzny nie potrafi poj, e jest chor osob. Od tego roku, zaczy si te nieprzyjemne sytuacje na spacerach. Mamcia czsto na ulicy podnosia do gry spdnic, bo co przeszkadza. Reakcja otoczenia: sensacja numer jeden na ziemi! Wic, za miast spdnicy ubieraam Mamci w spodnietroch pomogo, niestety nie wyeliminowao to, cakowicie wkadania rk do majtek, ale przynajmniej Mamcia nie rozbieraa si na ulicy. Z czasem, dawaam Mamci co w rce to powodowao cakowite zajcie Jej i odcigao uwag od majtek. Niestety, bya te podbramkowa sytuacja z
Strona 31 z 95

ssiadeczkami. Mamcia mieszka w tym bloku od 50ktrego roku. Ssiedzi, oczywicie od tamtego czasu czciowo wykruszyli si, lecz zostao par osb z tamtego okresu. Niby znaj si od lat jak yse konie, lecz niestety mamina choroba bya traktowana, jak dosownie dowcip tygodnia, czy ciekawostka przyrodnicza! Gdy zorientowali si, e Mamcia denerwuje si takimi rzeczami jak rozmowy o chorobach, nieszczciach ludzkich i do tego reaguje rozwolnieniem bez opamitania, (musz tu wspomnie, e Mamcia ju tracia wch, poczucie smaku, zwieracze cakowicie przestay pracowa) - niektre ssiadeczki nie potrafili opamita si i traktowali to jak nie z zabaw. Po drugim takim wystpie zrozumiaam, co si dzieje i nigdy wicej Mamci nie pozwalaam na takie rozmowy! Mieszkam w 25000 miecie pod Warszaw, a mam wraenie jakby czas cofn si do redniowiecza, a ludzie wierzyli wicie w zabobony i przesdy!.

Do programu alzheimerowskiego doszo: zaatwianie si na podog. Mamcia w nocy, najpierw zaatwiaa potrzeby na dywanie w swoim pokoju, a pniej sza do azienki. Wic dywan z pokoju znik. Dla mnie, oznaczao to wzmoon czujno w nocy: kady szmer wyapywaam, zaczam spa dosownie po 3 godz. na dob. Niestety efektem tego stanu rzeczy byo to, e ze zmczenia
Strona 32 z 95

miaam okropne zawroty gowy. Gdy ustaliam wreszcie, dlaczego Mamcia ma rozwolnienie; przestaam Mamci uprzedza o rnych sytuacjach takich jak: przyjazd rodziny, wizyty lekarskie, nawet nie mwiam o tym, e bd sprzta. Mamcia ju nie rozumiaa, co oznaczaj poszczeglne sowa, denerwowaa si na zapas, gdy wiedziaa o np.: odwiedzinach rodziny. Byy te zabawne sytuacje. Do takich naleaa np.: wizyta u protetyka: byymy zrobi zby (Mamcia, czsto bawia si szczk, wic zwyczajnie amaa j). Oczywicie, na dzie dobry uprzedziam lekarza o tym, e Mamcia jest chora i na co, e lepiej bdzie, jeli zostan w gabinecie (lepiej Mamcia zniesie wizyt). Lekarz, niestety nie chcia sucha, powiedzia tak: Pani Mama cakiem zdrowo wyglda, nic jej nie bdzie, wic prosz nas zostawi samych. Poradzimy sobie. Nauczyam si, nie polonizowa z mdrymi ludmi i zostawiaam rozwizania Matce Naturze, wic zwyczajnie wyszam na poczekanie. Oczywicie z powodu tego, e mam city jzyk, skomentowaam sytuacj w poczekalni. Skwitowaam, e lekarz chce by mdrzejszy od Matki Natury i jest niedouczony, no i oczywicie powiedziaam, e za chwilk bdzie cyrk.
Strona 33 z 95

Nie pomyliam si! Siedz sobie pod gabinetem i sysz: prosz zamkn zamkn a po chwili Jego krzyk! Co si okazao Mamcia ugryza lekarza w rk z caej siy?. Ech, caa poczekalnia pokadaa si ze miechu!! Oczywicie, poproszono mnie do rodka i ju do koca wizyty przesiedziaam w gabinecie. Nastpn tak sytuacj miaam w parku: Mamcia zobaczya modego czowieka ubranego w podkoszulek ze szwami na wierzchu (wygldao to tak jakby podkoszulek by zaoony na lew stron) - Mamcia powiedziaa: Biedaczek, pewnie nie wie, e zaoy na lew stron koszulk nim zorientowaam si Mamcia zerwaa si na rwne nogi z aweczki i prawie biegnc za chopakiem, zacza go uwiadamia o tym nieszczsnym podkoszulku. Takich historii byo sporo! Wic, byy te zabawne chwile w czasie choroby. To te by ostatni rok, gdy Mamcia uywaa damskich kosmetykw (chodzi mi tu o szmink, tusz do rzs itd.) Zacz si czas smakowania wszystkiego. Mamcia wesza w okres wkadania wszystkiego do ust, czyli ca chemi trzeba byo sprztn pod klucz, aby nie doszo do zatrucia. Zupenie tak, jak z malekim dzieckiem, wszystkie potencjalnie niebezpieczne przedmioty znikny z pola raenia. Od tego roku podjam prb zapanowania nad sytuacjami azienkowo/kowymi a mianowicie sprawdziam body w dzie byo nawet cakiem fajnie, ale w nocy: hulaj dusza
Strona 34 z 95

pieka nie ma!! Ha, niby chorzy maj wyczone logiczne mylenie, ale na swj wasny sposb s bardzo cwani i niesamowicie kombinuj.

Ja, ze swojej strony szukaam rnych informacji i materiaw na temat opieki, jako takiej, opieki nad chorymi na Alzheimera. Zwyczajnie chciaam dowiedzie si jak najwicej o tej chorobie, o tym jak rozadowa napicie, jak zaradzi krzykom, sytuacjom azienkowym, jak zmobilizowa chorego do higieny bez jego zoci itd. Przekopujc Internet znalazam artyku dotyczcy terapii dla chorych z udziaem zwierzt. Oczywicie w Polsce nie ma czego takiego (taka terapia jest tylko dla dzieci nie dla dorosych). Przy nastpnej wizycie w Przychodni Alzheimerowskiej, opowiedziaam o tym artykule. Zapytaam si, jaka jest szansa na powodzenie tego rozwizania. Lekarka bya troszk zaskoczona, lecz odpowiedziaa, e to 50 na 50 % szans powodzenia. Pena optymizmu wrciam do domu. Po drodze, powsta genialny plan dziaania: na szczeniaka nie mam tyle czasu, ale z dorosym psem to, co innego! Pomylaam sobie, przecie mona wzi psa ze schroniska, raz, e uratuje si zwierzakowi ycie, dwa, e w najgorszej opcji ja bd mie mi odmian dnia.
Strona 35 z 95

Obmylaam wszystkie za i przeciw. Gdy, Grzegorz wrci do domu opowiedziaam mu o wszystkim na, dowd, e to si sprawdza pokazaam artyku. Oczywicie, e pomys mg wypali tylko wtedy, gdy Mamcia nie bdzie baa si psa!!. Troch trwao nim zgodzi si, ale udao si! I w tak optymistyczny sposb skoczy si nastpny rok mojej przygody z Alzheimerem.

ROK 2008

W lutym tego roku wzilimy dorosego psa ze schroniska. Prawdziwa EUREKA: po dwch dniach od chwili, gdy pies pojawi si w naszym domu nasta dosownie bogi spokj. Wszystkie nerwy odeszy w niepami. Zupenie, jak za dotkniciem czarodziejskiej ryczki.!! Ju nie byo krzyku przy jedzeniu, kpielach, przed i po spacerach. Zniky dobre i ze dni a nastay tylko dobre! Dosownie, czuam si jak na wakacjach. Ha, nawet noce inaczej
Strona 36 z 95

wyglday-, bo pies budzi mnie nim doszo do incydentw azienkowych. Pies, potrzebowa dosownie 2 tygodni nim przyzwyczai si do domowych warunkw. Chyba, sukces polega na tym, e nikt na niego nie krzycza, nie przegania go z kta w kt. Sam musia przekona si, e dom, do ktrego trafi to dobre miejsce. Pewnie, dlatego jest tak pozytywnie nastawiony i tak bardzo pomaga mi, na co dzie. Gdybym moga odda mu wszystko, co najlepsze na tej Ziemi to pewnie zrobiabym to! On zrobi to, co mi si nie udawao. To dziki zwierzakowi Mamcia zacza po prostu MIA SI Gdy pierwszy raz zobaczyam na Jej twarzy umiech, znikno cae moje zmczenie, zapomniaam o wszystkich trudach tych minionych lat! Byam naprawd dumna z siebie, bo za porednictwem psa udao mi si przywrci rado na twarzy Mamci. Lekarze nie mogli wyj z podziwu, co si stao, e Pani Grayna jest taka odmieniona, taka wesoa. Pewnie, e Mamcia ju nie wiedziaa: jak si nazywa, gdzie mieszka, ile ma lat, ale miaa si!!! Dla tamtej chwili warto byo przej to wszystko. Dla tego, Jej umiechu ! Pies nie by w ogle szkolony jedyne, co wiedzielimy to, to, e musi by naprawd spokojny i musi mie stabilny
Strona 37 z 95

charakter. No i taki wanie jest! Szczerze mwic, nie mam pojcia jak ja do tej pory bez niego dawaam sobie rad, ale pomys trafiony w dziesitk.!!! Niestety, to by ostatni rok, gdy Mamcia korzystaa z luksusu spacerw. Tym razem wakacje spdzia u Crki. Wyjazd trwa calusieki miesic. W duchu cieszyam si, bo pomylaam, e rodzinka interesuje si! W rozmowie z Nimi powiedziaam, e powinni korzysta z kontaktw z Mamci, bo tylko patrze jak im czasu zabraknie! Alzheimer upomina si coraz gwatowniej o Mamci! ycie, nie da im drugiej szansy na popraw, nie da rady cofn czasu.! O zgrozo, wypowiedziaam to w z godzin.!! Nim rok si skoczy Mamcia, przestaa po kolei robi wszystkie czynnoci dodatkowe, zaczynaa si potyka o wasne nogi. Wtedy jeszcze do mnie nie docierao, co si wici!

ROK 2009

Ten rok rozpocz si od problemw z chodzeniem.


Strona 38 z 95

Mamcia wychodzia ju tylko z Grzegorzem na spacery. Ja zwyczajnie baam si upadku na schodach, czy zoenia si(Mamcia zwyczajnie skadaa si w najmniej odpowiednim momencie i bez ostrzeenia, wygldao to tak, jakby nagle zabrako Jej si do ruszenia si!) Zwyczajnie ja przestraszyam si, e zabraknie mi si na doprowadzeniem Jej do domu. To rwnao si z niesieniu na rkach. Mamcia, ma140 cm wzrostu i way niecae 40kg., ale ja te nie nale do wysokich kobiet - niestety te jestem z metra cita i te wa tyle, co dobrze utuczony kurczak. Do tego moje siy fizyczne ju s mocno nadwtlone! Wic dla bezpieczestwa wolaam, aby to Grzegorz wychodzi z Mamci ( On nie mia zawrotw gowy ze zmczeni, no i jako facet poradziby sobie z przyniesieniem kurczaczka do domu na rkach). Hm, Mamcia niestety z czasem przestaa wychodzi chciaa zostawa tylko w domu, w pokoju i bawi si z psem. Dla mnie, to jest najgorszy rok z caego tego okresu, czyli od 2005 roku. Z bardzo prostej przyczyny:, gdy zaczynaam opiekowa si Mamci, zreszt przez cay okres choroby skupiam si dosownie na dniu dzisiejszym, zdarzao mi si wybiega w przyszo, ale w caej swojej wspaniaomylnoci cakowicie zapomniaam o tym, e to choroba miertelna, e Alzheimer to nic innego jak wyczanie lampek w mzgu chorego. To, e Mamcia przestaje robi poszczeglne czynnoci wiadczy o tym, e Alzheimer zjada J dosownie ywcem, zabiera Jej
Strona 39 z 95

czowieczestwo, najpierw po woli, a pniej coraz szybciej i gwatowniej. Zostawiajc tylko paniczny strach, koszmary i pierwotne odruchy. Pniej nawet tego nie ma!!. Zapomniaam o tym wszystkim, tak po prostu wyszo mi to z gowy!.Powinnam na to jako przygotowa si psychicznie. Niestety, nie zrobiam tego!! Sama mier to trauma, a tu czowiek umiera na raty. Taka mier jest chyba najgorszym z moliwych sposobw odejcia z tego padou. Opowiem jeszcze kilka miesicy z tego roku, bo moe dziki temu pamitnikowi inni opiekunowie bd potrafili lepiej przygotowa si psychicznie na ten ostatni moment. W maju tego roku weszam jak zwykle do Mamci do pokoju, eby J obudzi na niadanie i rann toalet. Przerazi mnie widok: Mamcia nie ruszaa si, nie mwia, nie byo adnych odruchw, prcz mrugania oczami! Mylaam, e ju wszystkie asy Alzheimer mi pokaza, e ju nic mnie nie ruszy i nie zaskoczy-myliam si, i to jak bardzo!! Mnie naprawd trudno wystraszy, ale na to nie byam w ogle przygotowana. Zwyczajnie spanikowaa, to by prawdziwy strach! Sama (jak zwykle zreszt), byam w domu i chyba psiak ocuci mnie od totalnej paniki!
Strona 40 z 95

Dotaro do mnie, e mi nie wolno panikowa, bo kto zajmie si Mamci.!! Przecie Jej ycie ode mnie zaley!!! Wic, jak co rano zaczam od toalety (z t rnic, e umyam Mamci w ku) zrobiam masa, (bo mi przyszo do gowy, e moe zwyczajnie to tylko odrtwienie mini) no i pniej yeczk nakarmiam Mamci. Po dwch godzinach wszystko wrcio do normy. Zacza mwi, normalnie rusza si itd. Ale od tamtego dnia nastpia radykalna zmiana w zachowaniu Mamci. Teraz dni dobre, to te, gdy: Mamcia jeszcze kojarzy, jada przy stole, porusza si po pokoju. Dni ze to takie, gdy: rozrabia jak pijany zajc pod grk lub gdy tylko ley plackiem, gdy jedyn oznak ycia jest poruszajca si klatka piersiowa; gdy ogarnia J niepohamowana panika na wszystko, co dookoa Niej si dzieje (wtedy jest naprawd agresywna) Od maja tych dni zych byo coraz wicej. Bya te, makabryczna sytuacja. Ktrego ranka zwyczajnie zapomniaam o tym, e Grzegorz jest traktowany na zasadzie czstego gocia w naszym domu, a nie syna rodzonego. By w domu, wic On poszed Matul obudzi. Ja w tym czasie robiam niadanie i przygotowywaam wszystko do toalety rannej. To by pierwszy, koszmarny mj bd!! Mamcia, niestety miaa wanie jeden z takich zych dni!!.
Strona 41 z 95

Nie poznaa syna! Jej strach by tak ogromny, e po prostu zacza broni si przed Nim! On, nie zorientowa si, co stao si no i nieszczcie gotowe. Mamcia tak bardzo wystraszya si, e zwyczajnie spada z ka (na szczcie na kodr) Grzegorz dopiero po chwilce zrozumia, e to strach!!!Mamcia zacza czynnie broni si wygldao to tak jakby kogo, kto boi si np.: robakw; wrzucono do dou z robactwem a on nie mg wyj! Machaa rkoma i nogami, krzyczc przy tym przeraliwie!! Jako uspokoilimy J, Mamcia zasna, Gdy po 2 godzinach obudzia si wszystko byo jakby nigdy nic! My dugo nie moglimy uspokoi si. Zadzwonilimy do Tworek do lekarza dyurnego po porad, co w takiej sytuacji zrobi, jak w warunkach domowych zaradzi. Odpowiedz bya taka: ta osoba, ktra, na co dzie zajmuje si Mamci tylko ona moe J uspokoi, gdy jest w takim stanie. To troch przypomina strach u maego Skrzata, gdy w rodku nocy obudzi si w pustym pokoju, bez mamy obok. Takie maluchy pacz, bo zwyczajnie boj si ciemnego pokoju, cieni na cianie itd. Wtedy najlepszym lekarstwem jest maminy gos, przytulenie, znajomy dotyk maminej piersi, gaskanie po gwce, znana koysanka, czy zwyczajnie wzicie na rce Skrzata. Przeoyam sobie, to na swj jzyk. Gdy, byy takie sytuacje zwyczajnie Mamci uspokajaam, gaszczc J po gowie rku, mwic do Niej spokojnym gosem, itd.
Strona 42 z 95

Tamten widok mao nie wyrwa mi serca z piersi! Wtedy, dotaro do mnie, e Mamcia ju odesza dusz od nas, e bez wzgldu na to, co zrobi, jak bardzo bd stara si, to ju do nas nie wrci. Dopiero wtedy zrozumiaam, co to Alzheimer.!!! Jej dusza, jest w jakim koszmarnym miejscu zwanym Alzheimer. To by pierwszy moment w caej tej chorobie, gdy to ja zaamaam si! Ech, jak jaki chory czowiek zaczam rozpamitywa chwile od 2005 roku cay przebieg choroby odkd ja tu jestem. Miaam jakie nie wytumaczalne wyrzuty sumienia: czy na pewno wszystko dobrze do tej pory robiam, czy niczego nie pominam, czy to przypadkiem, nie przeze mnie ten stan obecny jest, itd. Co gorsze nie ma, kogo zapyta si, z kim pogada o tym wszystkim? Grzegorz dosownie ucieka z domu, zawsze tylko ta praca i praca, zawsze nie mam czasu, mwi mi: -, o co ci chodzi, przecie dobrze wszystko robisz? Mamcia, jest bezpieczna w twoich rkach, Nawet lekarze s zaskoczeni tym, e tak dobrze radzimy sobie z t chorob?! Itd. Ech, czowiek to fikune stworzenie, na wszystko po
Strona 43 z 95

swojemu szuka odpowiedzi, nie godzi si na najgorsze. Niby wiem, e to miertelna choroba, e nie ma leku, e mier to wybawienie, bo chory mczy si. Naprawd to mczarnia ostatni etap choroby i dla samego chorego i dla opiekuna. Ale, gdzie podwiadomie jest wewntrzny krzyk:, DLACZEGO?! Dlaczego, wanie w taki sposb, dlaczego ta choroba dopada wanie J? Gdzie jest do licha ten Bg, On jest miosierny, dlaczego wic pozwala na takie cierpienie? Przecie, ludzie chorujcy na t chorob to zwykle osoby, ktre naprawd ciko pracoway, oddaway wszystko innym, pamitay o ludzkich uczuciach, dlaczego Im przytrafia si frajda Alzheimera?! Kiedy, dawno temu wierzyam wicie w to, e kady czowiek ma swoj prac domow do zrobienia na tej Ziemi. Dopiero wtedy moe fizycznie odej, gdy odrobi wszystko, gdy dowiadczy w rwnym stopniu dobrego i zego. Ale te dowiadczenia (Alzheimer) spowodoway weryfikacj! Mamcia, przecie odrobia swoj prac domow. Miaa i dobre i ze chwile, wic czemu i skd ta choroba. WANIE ALZHEIMER A NIE NP.: ZAWA. Weszam, Matce Naturze i Bogu w parad z tymi swoimi bzdetami. Na si chciaam zmieni, z gry ustalony wynik. Przegraam, bo zapomniaam, e z Bogiem i Matk Natur nie wolno polonizowa!!
Strona 44 z 95

ycie byoby zbyt pikne gdyby tak mona byo wybra sobie, kiedy, gdzie i w jaki sposb czowiek umrze!!!

Bya jeszcze gorsza sytuacja od totalnej niepohamowanej niczym paniki. A mianowicie: W ktrym momencie wypoyczylimy ko szpitalne z zabezpieczeniami bocznymi (eby Mamcia w nocy nie wypada). Niestety Mamcia w nocy wychodzia gr (oczywicie, Bya szczliwa z tego powodu, nie potrafia zrozumie, dlaczego to jest niebezpieczne dla Niej!!!) Moje zmczenie doszo wtedy do zenitu, bo bez odpoczynku, non stop na nogach od 2005 roku. Mj wiat to Alzheimer i Mamcia. Nie miaam ju si na dalsz walk o Mamci! Wtedy, ktrej nocy nie wytrzymaam nerwowo i po prostu przywizaam Mamci do ka!!! To by mj kres!! Wtedy poddaam si: wszystkie moje wysiki, jakie wkadaam, eby zachowa Jej czowieczestwo, Jej godno, legy w gruzach, dosownie!!! Pakaam ca noc, niemogca uspokoi si. Wtedy wszystko przestao mie jakikolwiek sens ta caa walka! Dotaro do mnie, e najpierw na si walczyam o Ni, a teraz stoj w jednym szeregu z ignorantami!! Moje zmczenie byo ju tak due, e robiam wszystko jak
Strona 45 z 95

automat, miaam koszmarne zawroty gowy. Byo mi dosownie rybka, co bdzie dalej ze mn i z Mamci!!! Stano mi przed oczami wszystko, caa ta walka i o co j tak naprawd toczyam?! Od 2005 roku stanam na stray godnoci, zachowania czowieczestwa obcej przecie kobiety. Walczyam o Ni i z Ni sam; w Jej imieniu z Jej wasn rodzin, z Jej dziemi, z lekarzami, z obcymi ludmi nie pozwalajc wykorzysta ograniczenia chorego czowieka. Teraz wiem, e to tak naprawd nie moja walka, nie mj egzamin, e dawno powinnam zamkn drzwi za sob i y wasnym yciem. Ale widocznie tak miao by, widocznie Kto na grze mia taki plan,. Moe dla mnie zachowanie godnoci i czowieczestwa tej Kobiety byo odzyskanie mojej wasnej godnoci i czowieczestwa, ktre kiedy przed laty utraciam. Kiedy, jak ognia unikaam wasnego odbicia w lustrze. Teraz z dum patrz w swoje oczy:, bo mog sobie powiedzie: Andzia, to prawda, to nie twoja walka, nie twj egzamin z ycia, lecz to Ty jeste czowiekiem! Maego ciaka, ale duego serca!!! Nigdy nie stracia godnoci i czowieczestwa! Daa tylko wmwi sobie, e marny z ciebie czowiek. O czowieczestwie nie wiadcz przedmioty, lecz to jak zachowamy si w yciowych sytuacjach. Czy podejmiemy walk; czy schowamy gow w piasek- niech inni martwi si?
Strona 46 z 95

Wreszcie dotaro to do mnie, e mog chodzi z gowa wysoko podniesion, bo przecie nie zawaliam tego egzaminu.!! Nie mam wpywu na chorob, a raczej na jej wynik. Nie mogam zwyczajnie pogodzi si z tym, e to koniec. Nie potrafiam przygotowa si psychicznie na ostatni etap choroby, na to wszystko, co jest w ostatnim etapie!! Std pewnie ten cay bunt wewntrzny, te wyrzuty sumienia! Do tej pory udao mi si, dosownie udao si, bo Mamcia nie miaa zapalenia puc, odleyn, kopoty z ukadem moczowym opanowaam dziki zioom, zadbaam jak to tylko moliwe o Jej godne funkcjonowanie w naszej rzeczywistoci. Czy mi si udao ? Obcienie psychiczne byo ogromne dla mnie, bo to jak zabawa w Pana Boga odpowiada przed lekarzami, za zdrowie dorosego czowieka, odpowiadanie przed Rodzin i tumaczenie Im, co tak naprawd dzieje si z Ich Mamci i dlaczego tak Ona reaguje. Wiele pyta bez odpowiedzi, brak podpowiedzi w trudnych momentach. Ignorancja otoczenia i brak wsparcia to jak niekoczcy si koszmar. A do tego ogromne zmczenie i fizyczne i psychiczne, jedyne, na co mogam liczy to:.. No, przecie dobrze ci idzie! Teraz wiem, e spokojnie mog spa, bo wszystko, co byo moliwe zrobiam!
Strona 47 z 95

PAMITAJCIE, PROSZ NIGDY SAMI W POJEDYNK NIE ZAJMUJCIE SI TAK CHORYMI LUDZMI!!! Na jedn gow to za due obcienie.!!!

Koczc t ksik mam nadziej, e Wy Opiekunowie lepiej poradzicie sobie z trudami dnia codziennego. Moe moje dowiadczenia pomog innym unikn wyrzutw sumienia i moe lepiej przygotuj innych psychicznie do najwaniejszego a za razem najgorszego egzaminu z ycia. Pomys na ksik powsta, gdy Mamcia jeszcze ya. Odesza od nas w padzierniku 2009 roku.

Na koniec chc bardzo, ale to bardzo podzikowa za okazan cierpliwo Wszystkim Opiekunom z forum alzheimerowskiego: www.alzheimerdlaopiekunow.pl/forum/ Wsparcie w trudnych chwilach i zrozumienie pomogo mi przetrwa!!! Dzikuj Wam Wszystkim!!

Napisaam rwnie blog: http://alzheimeregzaminzzycia.blogspot.com/


Strona 48 z 95

CZ II DOMOWE PORADY

Chwila refleksji

Ta cz ksiki jest podzielona na: -gdzie szuka pomocy? -jak radzi sobie z problemami behawioralnymi, -warto wiedzie o.
Strona 49 z 95

-podpowiedzi dotyczce prawa, -cigawki dotyczce opieki nad lec osob. Wiem, e kady przypadek tej choroby to oddzielna historia, do tego kada rodzina jest inna, co innego jest wane, bo przecie nie ma dwojga identycznych ludzi tak jak i dwch identycznych rodzin. Niestety z wasnego dowiadczenia wiem, e cae rodziny odcinaj si od chorych i ich opiekunw. Zwykle, to na jedn osob spada cay obowizek zwizany z opiek nad chorym. W pojedynk ta walka jest z gry przegrana, bo w ktrym momencie to Opiekunowi potrzebna jest pomoc. Zmczenie i wyczerpanie fizyczne i psychiczne jest tak ogromne, e z opiekuna stajemy si pacjentem.! Nie mona tak robi. Jeli opiekun podupada na zdrowiu to Nasz Chory Bliski jest zostawiony na pastw losu.! Prosz, pamitajcie Wszyscy o tym. Wiem, zabrzmi to jakbym zjada wszystkie rozumy. Kto moe zapyta:, jakie mam prawo, aby innym doradza, jeli sama nie potrafiam wywalczy sobie cywilizowanego odpoczynku.! Wanie, dlatego trzeba walczy o odrobin chwil dla siebie, o swj czas wolny, aby nie zaama si nerwowo, aby nie podupa na zdrowiu, aby nie zacz wtpi w celowo
Strona 50 z 95

wysikw itd. Wiem, e obecna czasy spowodoway pd za przedmiotami a rodzina jest gdzie daleko z tyu. Zapomnielimy zwyczajnie o wizach rodzinnych, o ludzkim odruchu, o uczuciach Bez tego nie da si y! Wstydem jest zapomina o bliskich, y obok drugiego czowieka a nie z nim!

Gdzie szuka pomocy?


Moe zaczn od Stowarzysze. W kadym wikszym miecie w Polsce istnieje Stowarzyszenie na rzecz Osb chorych na Alzheimera (s miasta gdzie jest ich kilka), adresy s w kadej ksice telefonicznej i w Internecie. Kopot polega na tym, e takie miejsca tworz ludzie pracujcy spoecznie, czyli zwyczajnie trzeba uzbroi si w cierpliwo, bo np.:, aby umwi si na spotkanie trzeba zadzwoni, trzeba rwnie pamita, e takie miejsca nie s otwarte 5 dni w tygodniu i maj konkretne godziny urzdowania.! Mwi o tym, dlatego, bo dla mnie byo to przykre dowiadczenie. Okazao si, e jedno z takich Towarzystw (najblisze mojego miejsca zamieszkania) pracuje 2 dni w tygodniu i to zaledwie dwie godziny. Nie byo mowy o
Strona 51 z 95

rozmowie w cztery oczy tylko tel. Przez telefon tak naprawd nie wiele mona dowiedzie si. W wielu miastach s grupy wsparcia: to s grupy opiekunw. W sumie, to tylko tyle wiem na ten temat z prostej przyczyny, bo tu gdzie mieszkam nie ma takich grup wsparcia. Wiem tyle, e to fajna rzecz, bo to Opiekunowie nawzajem wspieraj si i podpowiadaj sobie- jak radzi sobie z? S rwnie fora internetowe dotyczce choroby Alzheimera i tu mog przytoczy np.: www.alzheimerdlaopiekunow.pl/forum/ Tam, tocz si rozmowy midzy opiekunami, mona swobodnie porozmawia, wyali si, no i znale wsparcie duchowe. Tam, nikt nie dziwi si:, bo kto jest zaamany, bo zmczenie jest w zenicie, bo ma dosownie zamienie mzgu itd. Na takim forum nikt nikogo nie krytykuje nie gani, za to jest mnstwo podpowiedzi! Ale pamita trzeba o bardzo wanej rzeczy: kady przypadek to naprawd oddzielna historia! Midzy innymi z powodu dodatkowych schorze, charakteru chorego itd. Czas choroby i jej przebieg to indywidualna sprawa za kadym razem!!Pamita te trzeba, e gdy Alzheimer jest dziedziczony, choroba moe przebiega bardzo gwatownie. Jest jeszcze co takiego jak opieka spoeczna, tam mona zgosi si o np. zwrot kosztw za niektre leki, mona poprosi o pomoc przy opiece nad Chorym. Jest rwnie wolontariat i opieka patna (nie podaj cennika, bo to
Strona 52 z 95

w kadym miecie jest inaczej inny cennik.). Wic tak naprawd trzeba pyta, pyta i jeszcze raz pyta, rozmawia, sprawdza wszystkie moliwoci.

Rozmawia trzeba jeszcze z jednego prostego powodu Choroba Alzheimera bardzo kci si z psychik zdrowego czowieka. Zdrowy czowiek, jeli nie ma moliwoci wyrzucenia tego z siebie zwyczajnie zaamie si nerwowo!!! Ach, najwaniejsze Przychodnie Alzheimerowskie: kade due miasto posiada takowe przychodnie, ale zapisy do nich s za porednictwem lekarza rodzinnego tzn. lekarz rodzinny daje skierowanie do przychodni, pniej trzeba zapisa Swojego Bliskiego (czas oczekiwania to ok. p roku na pierwsz wizyt).Mwi tu o przychodniach pastwowych! Oczywicie mona t drog omin korzystajc z prywatnych gabinetw, lecz koszt jest wysoki. Poza tym, to musi by specjalista neurolog specjalno Alzheimer (wzgldnie choroby wieku starczego).

Jak radzi sobie z problemami behawioralnymi?


Plan dnia

Strona 53 z 95

Gdy niemal kada godzina dnia przypomina spacer po polu minowym, dobrze jest stworzy sobie plan dnia Z pierwszego roku powstay najwaniejsze punkty: 1.Kpiele(rano i wieczorem o staych porach) 2. Posiki( wszystkie posiki byy o konkretnych godzinach) 3. Leki 4. Czas wolny Czyli krtko mwic wszystko zaczo mie swoj por dnia. Czas wolny Czyli nic innego jak zajcia w cigu dnia dla chorego. Po postawieniu diagnozy Mamcia obja sobie za punkt honoru Ja tu sobie posiedz i poczekam a Bg mnie zabierze, wic musiaam wyrwa J z tego stanu Pocztkowo byy to tylko proste prace domowe np.: wycieranie kurzy, ukadanie itp. Poza tym wprowadzenie jaki obowizkw choremu poprawia odrobin jego samopoczucie czuje si po prostu potrzebny innym. Z czasem, gdy choroba postpuje trzeba weryfikowa wszystko. Modyfikacja polegaa na tym, e z chwil utraty jakiej umiejtnoci zajcia ograniczay si do wycinanek, rysunkw, gier. Gdy pogoda bya sprzyjajca wiksz cz dnia spdzaymy na powietrzu.
Strona 54 z 95

Zorganizowanie caego dnia choremu, pozwala przede wszystkim na: - przyzwyczajenie, (jeli tak to mona nazwa) chorego do staych sytuacji, ktre zawsze s w dzie. - dla opiekuna to moliwo domowego kontrolowania choroby. Ta odrobina porzdku w chaosie Alzheimera utrzymuje w ryzach panik samego opiekuna. Choroba Alzheimera ma ca mas objaww behawioralnych. Waciwie tylko opiekun moe wyapa te zmiany, bo dla wiata zewntrznego choroba przez bardzo dugi okres czasu jest po prostu niewidoczna. wiat zewntrzny widzi chorob, gdy np.: pojawiaj si abstrakcyjne incydenty na ulicy.

Notowanie Warto notowa zmiany zachowania, ( czyli zachowanie odbiegajce od normalnego). To pomaga w pewnym sensie kontrolowa sytuacj i reagowa w odpowiednim momencie na postpy choroby. Umiejtno odczytywania tych sygnaw pojawia si z czasem. Swoje notatki prowadzia mniej wicej, co 3 dni, dla lekarza z przychodni specjalistycznej robiam co w rodzaju raportu zawierajcego tylko najwaniejsze rzeczy.
Strona 55 z 95

Raport dla lekarza Prowadzenie takich raportw jest niemal na wag zota. Pomagaj nie tylko samemu kontrolowa sytuacj, to wietna forma komunikacji ze specjalistami. Na ktrym spotkaniu lekarz zapyta:, co si dzieje i jak wyglda w danym momencie sytuacja? Tego byo tak duo do opowiedzenia, e zwyczajnie cz umkna mi z pamici. Wic tak naprawd notatki s niezbdne Depresja Jest w pewnym sensie drugim towarzyszem chorego. Depresja wystpuje w rnym nasileniu i na rnych etapach choroby. Dla mnie typowymi sygnaami, e Mamcia ma depresj byo: - ogromna skonno do paczu ( bez logicznego powodu). - cakowity brak zainteresowania otoczeniem ( to ja tu sobie poczekam, a Bg mnie zabierze) - bierno. - totalny opr na wykonywanie czegokolwiek. Jak walczyam w domowy sposb z tym wszystkim? Zwyczajnie mobilizowaam j do dziaania. Wymylaam rne bardzo wane sprawy, ktre tylko Mamcia potrafia zrobi itd. Utwierdzaam J w przekonaniu, e tylko Ona moe wykona najlepiej dan czynno.
Strona 56 z 95

To troch na si uszczliwianie i podsuwanie powodw do ycia, lecz dziki temu odzyskaa odrobin swobody i przynajmniej pozorn wiar w siebie. Dziki tym dziaaniom Mama, zwyczajnie zacza wraca do ywych. Trudno tego dziaania polega na ogromnej cierpliwoci i przebiciu si przez mocne postanowienie. Mamcia postawia sobie za cel czekanie na Boga.. Gdy miaa napady paczu staraam si jak najszybciej zmieni temat rozmowy. Nie zawsze mogam wyapa przyczyn zachowania, wic najprociej jest zaj czym bardzo intensywnie chor osob. U mnie na pocztku idealnym rozwizaniem byo ogldanie zdj rodzinnych. Mamcia, (gdy jeszcze pamitaa) potrafia godzinami opowiada o postaciach ze zdj W lutym 2008 roku pojawi si w naszym domu pies. Od tego momentu a do maja 2009r Mamcia mia si. Gdy pierwszy raz zobaczyam prawdziw rado na Jej twarzy to tak jakby podarowano mi dosownie, gwiazdk z nieba. Pomimo caego zmczenia i wyczerpania ten okres to jak pobyt na wspaniaych wakacjach. Pies, dosownie ratowa sytuacj tam gdzie moja logika i brak dowiadczenia zawodzi. Kpiele Ten temat nie jest prosty: na pocztku (2005r pocztek) byam wicie przekonana, e Mama normalnie kpie si.
Strona 57 z 95

Dopiero pniej wyszo na wiato dzienne jak to jest z kpielami, higien, itp. Po pierwszej (dosownie wsadziam Kobiecin w ubraniu do wanny), przymusowej kpieli temat dla mnie zamyka si tylko w przygotowaniu i przypilnowaniu, aby Mamcia nie zapominaa o higienie. Z czasem zwyczajnie asystowa przy wszystkich czynnociach takich jak: wizyty w toalecie, kpiele, mycie jamy ustnej itd., Gdy chory przestaje panowa nad swoim ciaem i umysem trzeba zwyczajnie przej cakowicie na siebie pojcie higieny chorej. Ubieranie Mama generalnie potrafia kilkanacie dni z rzdu chodzi ( i spa) w jednym ubraniu, Miaa tendencje ubierania si na cebulk i nieadekwatnie do warunkw atmosferycznych. Przejam inicjatyw w tej czynnoci na pocztku to kwestia przygotowania czystych ubra i zmobilizowanie do zaoenia ich. To wymaga troch sprytu od opiekunw, lecz jest do wykonania. Tu warto pamita jeszcze o jednym drobiazgu z postpem choroby, chory traci umiejtnoci takie jak: zapinanie guzikw, suwakw, wizanie sznurwek, nie potrafi rozrni ani czci garderoby ani te, na jak cz ciaa ow rzecz trzeba zaoy. Dlatego chory zaczyna le
Strona 58 z 95

zakada ubranie trzeba zwyczajnie cakowicie przej inicjatyw. Potrzeba chowania, abstrakcyjne zachowanie Potrzeba chowania przernych rzeczy czy jedzenia jest przypadoci, ktra najduej utrzymywaa si u Mamci. T przypado mona wietnie porwna do sytuacji: przyzwyczajenia do picia kawy, czy czytania porannej gazety przez zdrowego czowieka. Wic tego drobiazgu nie mona wyeliminowa cakowicie, ale mona ograniczy zasig procederu Mama miaa przeznaczone trzy szuflady w komodzie na tajn skrytk. Reszt sprztw pozamykaam na klucz. Skrytk dla chorego-tak naprawd mog by wszystkie kty w pokoju, przestrze pod kiem czy za kanap, nawet poszewka od poduszki jest takim znakomitym schowkiem, dlatego trzeba jak najbardziej zadba o jedn sta skrytk i kadego dnia sprawdza cae mieszkanie. Abstrakcyjne zachowanie tu chodzi o takie sytuacje jak: grzebanie w mieciach, incydenty toaletowe czy kowe, incydenty na spacerach ( wkadanie rk do bielizny na ulicy..) Mama, w ktrym momencie zatracia wszelkie hamulce zwizane z takim zachowaniem. Ze mieciami spraw rozwizaam na zasadzie czstego wynoszenia mieci do zsypu.
Strona 59 z 95

Incydenty azienkowe i kowe na pocztku te sytuacje nie wynikay z braku kontroli nad potrzebami fizjologicznymi (tak mi si wydaje), lecz bardziej s zwizane z dziwn ciekawoci. Wic pocztkowo po pierwszej takiej sytuacji podbramkowej zaczam Mamie towarzyszy w toalecie nie zostawiaam Jej samej, aby nie doszo do wkadania rk do toalety. Pniej, gdy pojawia si brak kontroli nad wasnym ciaem po prostu pomagaam Jej. Incydenty kowe to nic innego jak nocne zaatwianie potrzeb w ko. Tu genialnie sprawdziy si podkady to zabezpieczenie ka opowiem dokadniej temat dalej. Incydenty na spacerach, gdy Mamcia bya jeszcze sprawna fizycznie, spdzaymy wiksz cz dnia na powietrzu. To by mj sposb na rozadowanie Mamy. Kopoty pojawiy si, gdy Mamcia zacza poprawia sobie bielizn na ulicy podnosiam spdnic do gry bez adnego skrpowania. Taka sytuacja spowodowaa oczywicie zainteresowanie przechodniw. Wic najpierw zamiast spdnicy Mamcia nosia spodnie, lecz to wcale nie wyeliminowao sytuacji i byy powtrki. Dopiero, gdy obie rce przez cay okres spaceru miaa zajte. Incydent zosta wyeliminowany. Dieta dla AlzheimeraStrona 60 z 95

-jest ksika Jedz zgodnie ze swoj grup krwi. Encyklopedia zdrowia Dr Peter J. D Adamo, korzystaam z niej, poniewa temat Alzheimera jest tam omwiony i odpowiednia dieta pozwala na dusze cieszenie si sprawnoci umysowa Podopiecznego. Poza tym s tam omwione inne schorzenia. Kopoty z posikami, przyjmowaniem lekw -pojawia si kopot z jedzeniem, jako takim, tzn.: Podopieczni jedz ponad miar lub nie jedz wcale. W przypadku jedzenia ponad miar hm, mona rozoy posiki na mniejsze porcje, mona rwnie poprosi lekarza o lek na zmniejszenie aknienia. Zdecydowanie jest trudniej, gdy nie ma w ogle aknienia w takiej sytuacji posiki naley spoywa razem ( np.: zachwalajc pod niebiosa obiad czy kolacj). Mona rwnie zaj bardzo mocno Podopiecznego, tak, aby zapomnia o posiku i zwyczajnie nakarmi Go w czasie np. ukadanki puzzli. Tak samo mona postpi z lekami tu jest o tyle trudniej, e leki to nic miego. W najgorszej opcji mona ratowa si wkadajc do jedzenia tabletki. Powtarzajce si pytania: -to bardzo czsto powtarza si i naprawd dugo wystpuje. Mamcia bardzo czsto i dugo powtarzaa te same pytania. Dla mnie, osobicie to byo wyzwanie nie lada, bo
Strona 61 z 95

mam zwyczaj odpowiadania bardzo dokadnie na pytania (rozkadam wszystko na czynniki pierwsze), czyli zwykle odpowiedzi byy dugie i wyczerpujce. Mamcia nauczya mnie odpowiada krtko i zwile na pytania. Bardzo szybko okazao si, i Mamcia nie rozumie zbyt duej iloci informacji na raz. Gniew, Zo, Zaborczo, Rozmowy Ataki gniewu, krzyki waciwie towarzysz cay czas mi towarzyszyy (z przerw luty 2008/ maj 2009). Takie sytuacje (krzyk) s w rnym nasileniu i bez ostrzeenia zaczyna si krzyk na wyimaginowanego wroga. Zo, krzyk, czy gniew i wybuchy niepohamowanej agresji nie jest tak naprawd kierowany bezporednio pod adresem opiekuna. To zdecydowanie reakcja na ogromn dawk strachu, bo chory jest zamknity w hermetycznym wiecie demonw, strachw, niepamici, irytacji i niemonoci. Takie sytuacje s niemal na tym samym poziomie trudnoci, co uporanie si wewntrzne z incydentami azienkowymi. Pniej dochodz jeszcze trudniejsze kopoty . Na ataki gniewu, krzyki czy fizyczn agresj ( tych ostatnich na szczcie byo tylko kilka) miaam tylko jeden sposb, ktry zreszt nie zawsze dzia, gdy Mama krzyczaa, zocia si - staraam si j uspokoi zajmujc np.: gr, kartami, rysunkami, albumem, lub zmuszaam J dosownie do spaceru ( chodzenie po powietrzu uspokaja J
Strona 62 z 95

najszybciej). Gdy zwierzak u nas zawita w domu krzyki ustay. Nie potrafi powiedzie, dlaczego, po prostu chyba gaskanie psa, zabawy z nim pozwalay Mamie odpry si i sprawiay Jej niewtpliw przyjemno. Fizyczna agresja, gdy doszo do takiej sytuacji, po prostu wycofaam si z pokoju Mamci. W innym przypadku musiaam zwyczajnie od tyu zapa Mam za obie rce i poczeka a ten stan minie. Kopot polega gownie na tym, e do takiej sytuacji -nie mona przygotowa si, - ataki nastpuj bez adnego ostrzeenia - w skrajnych sytuacjach unieruchomienie chorej osoby po prostu ratuje ycie nie tylko opiekunowi, ale i samemu choremu chory moe dotkliwie rozbi gow, pokaleczy si itd. Zaborczo to troch mona porwna do sytuacji: berbecia kurczowo trzymajcego si spdnicy mamy. Paczcego, gdy mama znika, cho na moment. To porwnanie doskonale oddaje charakter problemu. Mama po prostu staa si dosownie i w przenoni moim cieniem. Wszystkie najprostsze czynnoci robiymy razem. U Mamci taki stan trwa do krtko i wielokrotnie pojawia si, lecz ju w duo mniejszym nasileniu. Recepty na to nie znalazam, chyba, dlatego e to jeden z agodniejszych objaww. Rozmowy: dziki prowadzeniu rozmw do szybko mogam ustali, jakie sowa Mama rozumie a co ju mona
Strona 63 z 95

wykreli na zawsze z Jej sowniczka. Gdy nie byam pewna: czy aby na pewno Mama rozumie, co mwi czy o co prosz ratowaam si dowiadczeniami proszc o wykonanie jakiej czynnoci, np.: Mama wykonywaa (wielokrotnie) jakie zadanie tylko w czci i zacinaa si. Byo jasne, e od tego dnia co znika z planu zaj, czy ze sowniczka. Z czasem umiejtno mowy zanika: najpierw to tylko sowa znikaj, cae zdania, pniej chory posuguje si tylko pojedynczymi wyrazami a do chwili, gdy moe wydawa tylko dwiki. Bezpieczestwo w domu Tu chodzi generalnie o zabezpieczenie w mieszkaniu caej chemii, ostrych przedmiotw, szafek kuchennych, kosmetykw, wymiana, cho jednego zamka w drzwiach wejciowych, elektrycznych kontaktw. Jednym sowem trzeba wykorzysta rozwizania stosowane przy zabezpieczeniach, gdy w domu jest mae dziecko. Zabezpieczenia kontaktw, lodwki, szafek czy kuchenki kupi mona te drobiazgi w sklepach, gdzie prowadzona jest sprzeda bezpieczny dom dla dziecka. Trzeba jedynie pamita, aby zmiany wprowadzane w domu nastpoway pod nieobecno chorego. To prosty sposb na uniknicie awantury. Tego rodzaju zabezpieczenia trzeba wprowadza stopniowo i jak najwczeniej.
Strona 64 z 95

Wsplne spacery Spacery s pewnego rodzaju terapi. Mamcia, gdy ju wysza z domu bardzo szybko wyciszaa si i bya zdecydowanie spokojniejsza. By krtki czas, e korzystaa z wolnoci na samym pocztku (to by rok 2005/ 2006) pniej zawsze wychodziymy razem. Gdy chory jest jeszcze samodzielny to bez kopotu korzysta z kadej moliwoci wyjcia z domu.(- Ten watek omwi w Warto wiedzie o.. Jakie teraz bd moliwoci zabezpieczenia przed zagubieniem? Czsto wymyka si nie mwic, dokd idzie i kiedy wrci, sytuacje takie maj miejsce rwnie w nocy. Wymiana jednego zamka zabezpieczya Nas przed nocnymi wdrwkami. Trzeba te zabezpieczy okna i balkon (zakada si blokad). Z czasem nie mona byo ju Mamy samej zostawia ani w domu ani na ulicy z powodu postpujcej choroby. Mamcia bya aktywna ruchowo liczc od czerwca 2005r. do maja 2009r. ( od stycznia do maja 2009r zaczy si powane kopoty z chodzeniem). Wyjazdy do lekarzy, na badanie, na wypoczynek- wizyty w przychodni rodzinnej to ha, ha bajka w porwnaniu z np.: Przychodni Alzheimerowsk, dlaczego, a no przyczyna bardzo prosta:, bo Przychodnia
Strona 65 z 95

Alzheimerowska miecia si w zupenie innym miecie. Sama podr bya stresem dla Mamci! Nim dotarymy na miejsce Mamcia bya caa w nerwach- haas uliczny, tum ludzi obce twarze, itd. Nigdy nie uprzedzaam Mamci o tych wyjazdach, eby na za nie denerwowaa si. Badania taka sama reakcja, bo w przychodni rano na badaniach jest bardzo duo osb, niestety kultura osobista pacjentw pozostawia wiele do yczenia, wic, niestety to te byy nerwy!. Wypoczynek- w tej dziedzinie nie mam wprawy, bo Mamcia tylko trzy razy wyjechaa. Na sto procent trzeba osob, z ktr Chory jedzie uprzedzi o zachowaniach, o lekach, jakie przyjmuje, (kiedy jakie i jak ilo) o toalecie, o diecie, ustalonym porzdku dnia, trzeba da zapas wkadek urologicznych, pieluch (to oczywicie, jeli Podopieczny ich uywa).Im wicej Opiekun jest w stanie przekaza takich informacji, tym lepiej, bo potencjalna osoba (opiekunka patna) lub kto z rodziny atwiej powinien poradzi sobie z kopotami, jakie moe napotka. Oczywicie idealna sprawa jest, gdy potrafi si przekaza sposoby uspokojenia w razie, czego Podopiecznego. Toaleta(W.C.) - moe zaczn od sprawy WC Mamcia, gdy w 2005 roku wprowadzilimy si, sama korzystaa z toalety, lecz, potrzeby fizjologiczne zaatwiaa na podog (nie wiedziaa, do czego suy toaleta). Wic zwyczajnie zaczam Mamci
Strona 66 z 95

towarzyszy w toalecie. Niestety, im dalej tym gorzej. Z czasem bya np.: taka historia jak wkadanie rk do toalety po zaatwieniu si, wkadanie doni we wszystkie otwory w ciele, bya rwnie taka sytuacja:, gdy kto z nas (domownikw) korzysta z azienki i zapomnia zamkn drzwi na zamek koczyo si to dosownie Mamin wizytacj. Wic aby unikn takich sytuacji jak wizytacja azienkowa trzeba zaoy taki zamek, aby Podopieczny nie mg sam zamkn si w azience, ale reszta domownikw bez skrpowania moga z azienki korzysta. Z czasem kpiele wymagaj obecnoci Opiekuna, poniewa: - Podopieczny w ogle unika kpieli, a mycie ogranicza np.: do zamoczenia rk. - Zapomina o myciu jamy ustnej -, Gdy ju jest np.: w wannie zwykle koczy si to tylko zamoczeniem ciaa bez myda. - Trzeba kontrolowa posiedzenia azienkowe, bo np.: wanna jest jednoczenie miejscem wyprniania!!! Sprawa z toalet to do zoony proces: u Mamci to do roku 2008 bya ciga walka i tu musz przyzna si do tego, e na dzie dobry(w 2005 roku) na si woyam Mamci do wanny i J po prostu umyam. Pniej, poniewa co dziennie rano i wieczorem Mama bya kpana z czasem Jej bunt osab, a gdy pojawi si pies znikn zupenie. Wane jest
Strona 67 z 95

zachowanie cierpliwoci w czasie caej kpieli, bo im wiksze nasze zdenerwowanie, tym wikszy bunt Podopiecznego! Na 100% cay ten proces kpieli uatwia brodzik i prysznic. Wana sprawa: maty antypolizgowe w wannie i na pododze unika si upadkw. Kpiele z zi (zapalenie cewki moczowej)-najczstsza przypado to zapalenie cewki moczowej oraz nie trzymanie moczu, a pniej rwnie kau. Zaczn od zi: s mieszanki gotowe na problemy z ukadem moczowym, (apteki, sklepy zielarskie) mona rwnie samemu wykona tak mieszank: szawia+ rumianek+ kora dbu trzeba zachowa rwne proporcje tzn. np.: 3 yki stoowe szawii to po 3 yki stoowe rumianku i kory dbu, ( jeli posta sypana), jeli w torebkach (herbacianych) naley tyle samo torebek zaparzy kadego z zi. Parzy si razem tak jak sypana herbat, (15 min gotuje si pod przykryciem), pniej naley odcedzi i dola do kpieli. Zioa z powodzeniem mona zastpi roztworem nadmanganianu potasu trzeba pamita o tym w obu przypadkach (zioa i roztwr) im wicej wsypujemy tym mocniejszy wywar bakteriobjczy i odkaajcy! Nadmanganian potasu jest w postaci fioletowego proszku i naprawd mao trzeba wsypa do kpieli. Jest dostpny w aptekach.
Strona 68 z 95

Takie kpiele pomagaj utrzyma ukad moczowy wolny od bakterii. To o tyle jest wane, e z czasem kady Podopieczny musi uywa wkadek urologicznych, pieluchomajtek, oraz pieluch. Z chwil, gdy Podopieczny przestaje chodzi i nie ma mowy o takich sprawach jak kpiele, nasiadwki wystarczy po prostu podmywa wywarem z zi lub roztworem nadmanganianu potasu. Fazy przejciowe: to okres midzy poszczeglnymi etapami choroby. W czasie caej choroby wystpuje i wyglda to troch jakby wszystko, co byo do tej pory na raz zwalio si choremu na gow np.: przez minimum tydzie chory jest nienaturalnie pobudzony i jest bardzo trudny kontakt z nim. Faza przejciowa w ostatnim etapie choroby wyglda jakby kto puci film Alzheimer mojej Mamy od nowa tylko w przyspieszonym tempie. Z t rnic, e Mama przez chyba adrenalin miaa ogromn si, wic naprawd trudno jest zapanowa w tym momencie nad chorym. Gdy ta faza przechodzi w ostatni etap nastpuje nienaturalna cisza w mieszkaniu, chory nie mwi, nie chodzi, z rzadka wydaje dwiki, nie ma adnej wadzy nad ciaem. Omamy, halucynacje, krzyki przez senStrona 69 z 95

-to chyba naprawd jedna z trudniejszych rzeczy, z jakimi musz zmierzy si Opiekunowie. Gdy Mamcia dosza do tego etapu ja bardzo spokojnie z Ni rozmawiaam, cichym, opanowanym gosem, gaszczc J po gowie czy rku. Prbowaam mwi, e jest u siebie we wasnym mieszkaniu, w swoim pokoju i ku. To nie zawsze odnosio skutek. Na to nie ma recepty, ani zotego rodka!!!

Warto wiedzie o
Emerytura podopiecznego-w naszym przypadku, aby unikn rozdawania przez Mamci emerytury zwyczajnie zaoylimy Jej konto z wspwacicielem ( w naszym przypadku by to Szczcie) Wkadki urologiczne, itp.Refundacj zaatwia si na zasadzie lekarza rodzinnego: zgasza si lekarzowi kopot z nie trzymaniem moczu u Podopiecznego. Lekarz wystawia zapotrzebowanie, jedzie si z nim do Narodowego Funduszu i tam dostaje si kart na rok czasu (po roku naley uaktualni kart). Gdy ma si ju kart, mona i do apteki i zamwi. Pieluchy s w bardzo rnych cenach, rne firmy je produkuj (rne opakowania 10- 30 szt.), Aby uatwi sobie
Strona 70 z 95

zakup warto np.: odwiedzi stron: www.seni.pl Lub wprowadzajc haso pieluchy dla dorosych. W taki sposb mona rwnie zobaczy rnic midzy pieluchami a pieluchomajtkami. Gdy Podopieczny chodzi, pieluchomajtki s zdecydowanie lepszym rozwizaniem z prostego powodu, bo s wygodniejsze ( jednorazowe majtki) Wkadki urologiczne stosuje si je w agodnej postaci nie trzymania moczu. Podkady to genialny wynalazek do ka Chorego. Jest dostpny w aptekach, To zabezpieczenie ka przed wypadkami

Pieluchy, pieluchomajtki: Dostpne s w aptekach, produkty te s refundowane (60 sztuk na m-c) zdecydowanie jest to kropla w morzu potrzeb. Produkty s w rnych rozmiarach (waga ciaa chorego). Kosmetyki dla seniora, kosmetyki dla lecych osb

Strona 71 z 95

- to drobiazgi, lecz naprawd wane. Im czowiek jest starszy tym w gorszym jest stan skr, dlatego jest specjalna linia kosmetykw dla seniora(www.seni.pl) . Korzystanie z nich pozwala utrzyma w dobrym stanie skr. Kosmetyki dla lecych osb to kosmetyki przeznaczone do zapobiegania powstawaniu odleyn. Wszystkie te produkty mona kupi tylko w aptekach lub w Internecie, ich cena nie odbiega od ceny kosmetykw (kremw, balsamw) dla zdrowych osb. Sprzt rehabilitacyjny, materace przeciwodleynowe, poduszki przeciwodleynowe: Do sprztu rehabilitacyjnego nale: A) ka szpitalne B) Fotele inwalidzkie. ko szpitalne: jest potrzebne, gdy chory wchodzi w ostatni etap. Po prostu opieka i proces higieny jest zdecydowanie wygodniejszy, bo do chorego jest dostp z kadej strony. Fotele takie s potrzebne, gdy chory przestaje chodzi. Sprzt rehabilitacyjny mona wypoyczy lub kupi w sklepach czy wypoyczalniach takiego sprztu. Materace i poduszki rwnie s dostpne w sklepach i wypoyczalniach ze sprztem rehabilitacyjnym. Produkty te pomagaj zapobiec odleyn. Gdy chory jest osob lec, warto poprosi np.: pielgniark rodowiskow o pokazanie jak opiekowa si tak osob. S
Strona 72 z 95

sposoby na przekadanie chorej osoby tak, aby jej nie uszkodzi, poza tym trzeba pamita o opukiwaniu plecw i klatki piersiowej, aby nie zbiera si pyn w pucach. Domy opieki, opiekunki -takich domw jest naprawd bardzo mao w caej Polsce. Niby wikszo duych miast ma przynajmniej dwa takie domy ( i prywatne i pastwowe), lecz ilo miejsc jest ograniczona. Trzeba wczeniej zainteresowa si takimi placwkami! S przerne sytuacje yciowe, ktre uniemoliwiaj sprawowanie opieki nad Blisk Osob. Takie rozwizanie jest zwyczajnie najbezpieczniejsz form opieki. Trzeba pamita, aby takie miejsce sprawdzi pod kadym wzgldem i wczeniej zaklepa sobie miejsce w kolejce! MIEJSCE ZWALNIA SI TYLKO, GDY PENSJONARIUSZ UMIERA!!! Z takich placwek mona rwnie korzysta, gdy to Opiekun powinien odpocz (na zasadzie kilku dni). Pobyt w takich sytuacjach jest odpatny. Opiekunowie pamitajcie o wasnym odpoczynku!!!! Opieka patna jest rwnie dobrym rozwizaniem Fora internetowe dla opiekunw

Strona 73 z 95

W wielu miejscach od chwili zarejestrowania si tylko uytkownicy(zarejestrowani) maj dostp do danych innych uytkownikw. Wic anonimowo jest zachowana. Takie miejsca dziaaj jak ogromna grupa wsparcia. Jedno z takich miejsc to: www.alzheimerdlaopiekunow.pl/forum/ Trauma, jak przeywaj wszyscy ( nie tylko opiekunowie Al.) jest najtrudniejszym dowiadczeniem w yciu-, dlatego warto szuka ratunku dla siebie Gdy choroba dobiega koca stan psychiczny opiekuna mona przyrwna do powrotu z wojny, czyli nieprzystosowanie do rzeczywistoci. Poniewa sama do tej pory prbuj wrci do ywych prosz Was Opiekunowie abycie szukali pomocy i nie zamykali si w czterech cianach Bezpieczna samodzielno podopiecznego na ulicy We wczesnym stadium choroby podopieczni s jeszcze samodzielni na tyle, aby samemu wychodzi na spacery. Nim choroba zabierze wszystko choremu byoby po prostu grzechem odbieranie tej odrobiny swobody. Lecz tu pojawia si odwieczny dylemat: - czy jeli chory sam wyjdzie na spacer to bdzie potrafi wrci pniej samodzielnie do domu?,

Strona 74 z 95

-, kiedy tak naprawd nastpi ten pierwszy dzie zagubienia w przestrzeni?, - w czasie, gdy choroba jest w upieniu kada pomoc, nawet najdrobniejsza jest traktowana przez chorego jak potencjalny atak na Jego osob. Czyli proste wyjcie na spacer razem z podopiecznym koczy si czsto okropn awantur. Na szczcie dla wszystkich opiekunw przyszo wymarzone rozwizanie tej sytuacji. Z ogromn przyjemnoci chciaabym powiadomi wszystkich opiekunw, i nasze kopoty niebawem skocz si. Nasi podopieczni bd mogli korzysta w bezpieczny sposb z odrobiny swobody w czasie samodzielnych spacerw Firma GPS CONTROL z Owicimia prowadzona przez wspaniaych ludzi zauwaya Nasze kopoty Od jakiego czasu zesp specjalistw pracuje nad projektem - system monitorowania osb z otpieniem GPS Life System ten bdzie dosownie i w przenoni skrojony na wymiar - co to oznacza?

Strona 75 z 95

Od chwili wprowadzenia w ycie: nasi podopieczni bd mogli swobodnie spacerowa samodzielnie bez naszego cienia. Opiekun nie bdzie zamartwia si - gdzie jest jego podopieczny, bo bdzie mg w bardzo prosty sposb sprawdzi miejsce jego pobytu. Nadajnik, ukryty w ubraniu podopiecznego pozwoli na bez problematyczne zlokalizowanie Jego miejsca pobytu. Opiekun za porednictwem Internetu lub telefonu komrkowego bdzie mg w kadym momencie sprawdzi dokadnie: gdzie jest podopieczny? Podobne systemy istniej ju na rynku, lecz do tej pory aden z nich nie zda egzaminu z powodu niedostosowania zarwno systemu jak i urzdze do specyficznych potrzeb chorych na demencje i ich opiekunw W przypadku firmy GPS Life sytuacja jest cakowicie inna. Osoby pracujce nad projektem zwrciy si bezporednio o pomoc do samych opiekunw. Nasze uwagi i sugestie zostay wzite pod uwag i dziki temu system ten ma ogromn szans powodzenia. Podopieczni odzyskaj odrobin swobody i samodzielnoci. Dla samych opiekunw to o jeden bardzo powany kopot mniej
Strona 76 z 95

Mam nadziej, e ju niedugo bdziemy mogli z powodzeniem z systemu korzysta. Zapraszam wszystkich zainteresowanych systemem na stron www.gpslife.pl

Podpowiedzi dotyczce prawa


Niepenosprawno:
Przytaczam tu pen wersj na temat niepenosprawnoci, poniewa w pierwszej kolejnoci powinno pomyle si wanie o niepenosprawnoci, a nie o ubezwasnowolnieniu Chorego na Alzheimera. Powd rwnie jest jeszcze jeden coraz wicej osb zapada na t chorob w coraz modszym wieku i zwyczajnie warto wiedzie tak podstawowe rzeczy

Polskie przepisy prawne


Najwaniejsze przepisy prawne zwizane z osobami niepenosprawnymi znajduj si w:

Konstytucji RP - art. 30, 32, 68, a szczeglnie art 69, ktry gosi: Osobom niepenosprawnym wadze publiczne udzielaj, zgodnie z ustaw, pomocy w zabezpieczaniu egzystencji, przysposobieniu do pracy oraz komunikacji spoecznej. Ustawie z dnia 27 sierpnia 1997 r. o rehabilitacji zawodowej i spoecznej oraz zatrudnianiu osb niepenosprawnych. Dz.U.97.123.776 z pn. zm. Strona 77 z 95

Ustawie z dnia 17 grudnia 1998 r. o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze Spoecznych. Dz.U. 1998 nr 162 poz. 1118 z pn. zm. Karcie Praw Osb Niepenosprawnych M. P. 97. 50. 475 uchwaa Sejmu Rzeczypospolitej Polskiej z dnia 1 sierpnia 1997 r.

Wedug ustawy o pomocy spoecznej niepenosprawno oznacza niezdolno do pracy w rozumieniu przepisw o emeryturach i rentach z Funduszu Ubezpiecze Spoecznych albo zaliczenie do grupy inwalidw lub legitymowanie si stopniem niepenosprawnoci w rozumieniu przepisw o rehabilitacji zawodowej i spoecznej oraz zatrudnianiu osb niepenosprawnych. Wyrnia si ponadto:

inwalidztwo czciowa niezdolno do wykonywania pracy zawodowej, spowodowana dugotrwaym lub trwaym naruszeniem sprawnoci organizmu. O inwalidztwie mwi si, gdy choroba trwa powyej szeciu miesicy. kalectwo niedorozwj, brak lub nieodwracalne uszkodzenie narzdu lub czci ciaa (trwae uszkodzenie organizmu). Moe, ale nie musi spowodowa zmniejszenia lub utraty zdolnoci do pracy zawodowej.

Orzeczenie o stopniu niepenosprawnoci


Osoby niepenosprawne mog uzyska oficjalne, administracyjne uznanie ich niepenosprawnoci wystpujc o wydanie orzeczenia o stopniu niepenosprawnoci. Dokument taki wydaj Powiatowe Zespoy ds. Orzekania o Niepenosprawnoci. Uzyskany dokument zawiera podstawowe informacje o przyczynie niepenosprawnoci posiadacza, o stopniu niepenosprawnoci (znaczny, umiarkowany lub lekki), o wskazaniach dotyczcych rehabilitacji, leczenia i wyposaenia w sprzt ortopedyczny, a take wskazania dotyczce szczeglnych uprawnie, jak na przykad prawa do korzystania z uatwie dla osb niepenosprawnych zawartych w Prawie o Ruchu Drogowym.
Strona 78 z 95

Orzeczenie o Stopniu Niepenosprawnoci jest niezbdne, gdy osoba niepenosprawna chce korzysta z przywilejw i uatwie zawartych w na przykad w prawie odnoszcym si do zatrudnienia. W szczeglnoci jest podstaw do przyznania rnych dofinansowa do kosztw zatrudnienia pracownikw niepenosprawnych. Okrelenie stopnia niepenosprawnoci moe by rwnie dokonane przez lekarzy orzecznikw Zakadu Ubezpiecze Spoecznych lub Kasy Rolniczego Ubezpieczenia Spoecznego. Takie orzeczenie jest niezbdne w przypadku wystpowania o przyznanie renty inwalidzkiej, gdy orzeczenie Powiatowego Zespou ds. Orzekania o Niepenosprawnoci nie jest wystarczajce, by uzyska wiadczenia z racji ubezpiecze spoecznych. Ta dwoisto rde orzekania o poziomie niepenosprawnoci jest czst przyczyn nieporozumie zwizanych z prawami do wiadcze i szczeglnych uprawnie osb niepenosprawnych. Nieporozumienia pogbiane s dodatkowo przez nieprecyzyjn i niepoprawnie interpretowan nomenklatur stopni niepenosprawnoci. Orzeczenie o stopniu niepenosprawnoci wydawane przez Powiatowy Zesp ds. Orzekania o Niepenosprawnoci jest dokumentem, ktrym osoba niepenosprawna posuguje ssi, gdychce korzysta z przywilejw i uprawnie, ktre jej przysuguj za wyjtkiem wiadcze rentowych. Orzeczenie wydawane przez lekarzy orzecznikw instytucji ubezpiecze spoecznych (ZUS i KRUS) s konieczne w przypadku wystpowania o wiadczenia rentowe z tytuu niezdolnoci do pracy, mog by i s rwnie czsto uznawane jako podstawa do korzystania z niektrych innych przywilejw i uprawnie przewidzianych dla osb niepenosprawnych. Naley mie na uwadze fakt, e orzeczenia wydawane przez te instytucje nie s od siebie zalene i kada z nich moe orzec inny stopie
Strona 79 z 95

niepenosprawnoci, co dodatkowo komplikuje sytuacj osb niepenosprawnych. Czst sytuacj jest orzeczenie dla jednej osoby znacznego stopnia niepenosprawnoci przez Powiatowy Zesp ds. Orzekania o Niepenosprawnoci oraz umiarkowanego stopnia niepenosprawnoci przez ZUS. Jest to spowodowane, jak si wydaje, wzgldami ekonomicznymi, gdy orzeczony stopie niepenosprawnoci przez ZUS definiuje poziom wiadcze, ktre s tym wysze, im wyszy jest stopie niepenosprawnoci. Tzw. "niezdolno do pracy" Orzeczenie o stopniu niepenosprawnoci czsto czy si ze stwierdzeniami w wydawanych przez instytucje orzekajce dokumentach o cakowitej bd czciowej "niezdolnoci do pracy". Czsto do tych poj dochodz jeszcze okrelenia takie, jak niezdolno do samodzielnej egzystencji. Zupenie niesusznie niektre osoby wpisy takie asymiluj z "zakazem pracy" wyobraajc sobie, e osb posiadajcych te orzeczenia nie wolno zatrudnia. Naley wic zwrci uwag, e w KADYM przypadku zatrudniania osoby niepenosprawnej na jakiekolwiek stanowisko to lekarz medycyny pracy lub lekarz prowadzcy decyduje o tym, czy dana osoba moe pracowa i jakie warunki pracy musz jej by zapewnione.

Praca osb niepenosprawnych


Ogromny procent osb niepenosprawnych moe pracowa zawodowo, jednak w niektrych przypadkach niezbdne jest odpowiednie dostosowanie stanowiska pracy. Wbrew pojawiajcym si czasami opiniom przyznanie osobie niepenosprawnej tzw "Pierwszej Grupy Inwalidzkiej", co przekada si faktycznie na okrelenie "znacznego stopnia niepenosprawnoci" NIE OZNACZA zakazu pracy. O tym, czy osoba niepenosprawna moe, czy nie moe pracowa na danym, konkretnym stanowisku decyduje za kadym razem lekarz medycyny pracy. Rwnie lekarz medycyny pracy decyduje o ewentualnym
Strona 80 z 95

wymiarze czasu pracy osoby niepenosprawnej i czynnociach, ktrych nie moe wykonywa.

-ja, osobicie bardzo le kojarz to sowo ubezwasnowolnienie i Mamcia nigdy prawnie nie zostaa ubezwasnowolniona. Lecz to narzdzie prawne jest bardzo wane. Z powodu moich wasnych odczu, nigdy nie zaatwilimy tej sprawy.Za to jestem wdziczna Szczciu, e On nigdy nie naciska na dokoczenie tej sprawy! S bardzo rne yciowe sytuacje wymagajce podjcia (niestety tego kroku). Prosty przykad takiej podbramkowej sytuacji, np.: Podopieczny trafia do szpitala. Leczenie Jego wymaga pobytu w szpitalu( np.: jest to dwutygodniowy pobyt) a Nasz Bliski w trakcie leczenia wypisuje si na wasn prob niestety lekarze i rodzina s w takiej sytuacji bezsilni. Tu nie wystarczy powiedzie lekarzowi: Panie Doktorze, przecie Mamcia(Ojciec, Babcia, Ciocia) jest chora na Alzheimera! Dlaczego Pan J wypisa? Ona nie ma wiadomoci i nie wie, co robi! Gdy u opiekuna nastpi taka reakcja, a prosi si zapyta To, dlaczego Pan(Pani) nie ubezwasnowolnia (-a) chorego. To prawo ma chroni chorego przed odpowiedzialnoci (chorzy z Alzheimerem, s bardzo naraeni na rnego rodzaju oszustwa), ale te ma zapobiega rnym podbramkowym sytuacj. Do takich sytuacji naley pobyt chorego w szpitalu, sytuacja wypisu na wasne danie, i
Strona 81 z 95

sytuacje podpisywania rnorakich dokumentw przez chorego. Od strony prawnej adne dokumenty nie maj mocy..Jeli czowiek jest chory na Al. Formy ubezwasnowolnienia: rdo Polskie Prawo (mona sprawdzi aktualizacj poprzez Internet). Najwaniejsze, co trzeba wiedzie o ubezwasnowolnieniu to:
Postpujcy proces otpienny powoduje okrelone skutki prawne w zalenoci od gbokoci otpienia i obecnoci zaburze psychotycznych (halucynacje, urojenia). Skutki prawne dotycz zdolnoci do czynnoci prawnych (owiadczenie woli, zawieranie maestwa), dopuszczenia si przez osoby otpiae czynw zagroonych kar pozbawienia wolnoci oraz problemw z realizacj "Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego". Polski kodeks cywilny przewiduje cakowite lub czciowe ubezwasnowolnienie, czyli moliwo pozbawienia lub ograniczenia zdolnoci do czynnoci prawnych. Kodeks cywilny (z dn. 23 kwietnia 1964 r.) stanowi, co nastpuje: Osoba, ktra ukoczya lat trzynacie moe by ubezwasnowolniona cakowicie, jeli wskutek choroby psychicznej, niedorozwoju umysowego, albo innego rodzaju zaburze psychicznych, w szczeglnoci pijastwa lub narkomanii, nie jest w stanie kierowa swym postpowaniem." (Art.13. 1) Dla ubezwasnowolnionego cakowicie ustanawia si opiek" (Art.13. 2) Osoba penoletnia moe by ubezwasnowolniona czciowo z powodu choroby psychicznej, niedorozwoju umysowego albo innego rodzaju zaburze psychicznych, w szczeglnoci pijastwa i narkomani, jeeli stan tej osoby nie uzasadnia ubezwasnowolnienia cakowitego, lecz potrzebna jest pomoc do prowadzenia jej spraw." (Art. 16. 1) Dla osoby ubezwasnowolnionej czciowo ustala si kuratel" (Art. 16.2.) W przypadku chorych z otpieniem ubezwasnowolnienie czciowe
Strona 82 z 95

orzekane jest przez sd najczciej na pocztku procesu otpiennego, kiedy chory jest w stanie zaatwi najprostsze sprawy (zakupy, przyrzdzanie posikw), natomiast z powodu ubytkw intelektualnych (synteza, analiza, podobiestwa, rnice, przewidywanie skutkw podjtych decyzji) nie poradzi sobie w prowadzeniu bardziej skomplikowanych spraw (majtkowe, bankowe itp.).Ubezwasnowolnienie pacjenta z otpieniem naley traktowa jako ochron prawn, ma suy tylko i wycznie jego oglnie pojtemu dobru. Jego zasadnicz przesank jest niemono kierowania swoim postpowaniem. Skutek ubezwasnowolnienia cakowitego jest bardzo bolesny, zwizany jest bowiem z utrat zdolnoci do czynnoci prawnych osoby, istotnie ogranicza jej prawa obywatelskie. Jak wynika z powyszego, ubezwasnowolnienie musi by celowe. Z wnioskiem o ubezwasnowolnienie mog wystpi: maonek, krewni w linii prostej, rodzestwo, ustawowy przedstawiciel, prokurator wojewdzki, rzecznik praw obywatelskich, a take sama osoba, ktra ma by ubezwasnowolniona. W sprawie ubezwasnowolnienia mona oczekiwa pomocy od:

prokuratora, kuratora sdowego dziaajcego przy sdzie rejonowym, sdu rejonowego - wydzia rodzinny i nieletnich.

Bolesn konsekwencj cakowitego ubezwasnowolnienia pacjenta z otpieniem s:


Niewano owiadczenia woli, Niewano testamentu, Niemono zawarcia maestwa


Strona 83 z 95

Ubezwasnowolnienie czciowe pozwala:


Przyj darowizn Rozporzdza wasnym majtkiem (o ile sd opiekuczy nie postanowi inaczej) Zawrze umow w drobnych biecych sprawach codziennych (np. robi drobne zakupy) Nawiza stosunek pracy Dysponowa pewnymi przedmiotami (konieczna zgoda kuratora)

Ubezwasnowolnienie czciowe pozwala choremu podejmowa czynnoci prawne, ale musi on kadorazowo uzyska zgod kuratora. Uniewanienie owiadczenia woli umoliwia przepis kodeksu cywilnego z dn. 23 kwietnia 1964 r. "Niewane jest owiadczenie woli zoone przez osob, ktra z jakichkolwiek powodw znajdowaa si w stanie wyczajcym wiadome albo swobodne powzicie decyzji i wyraenie woli. Dotyczy to w szczeglnoci choroby psychicznej, niedorozwoju umysowego albo innego, chociaby nawet przemijajcego, zaburzenia czynnoci psychicznych" (Art.82). Aby wiadomie powzi decyzj i wyrazi wol, konieczna jest sprawno funkcji intelektualnych (analizy, syntezy, podobiestw, rnic, wyobrae, przewidywanie i rozumienie skutkw decyzji). Powysze procesy s sprawne jedynie w pocztkowym etapie otpienia, kiedy dochodzi do zmniejszenia zdolnoci zapamitywania. W bardziej zawansowanym okresie choroby wiadome powzicie decyzji i wyraenie woli s wyczone. Pacjenci z otpieniem maj zwikszon sugestywno w pocztkowych okresach choroby, co moe determinowa wyczenie swobodnego powzicia decyzji i wyraenia woli. Jest to przykad, i przy zachowanej wiadomoci powzicia decyzji istnieje brak psychicznej swobody jej powzicia. Natomiast jeli
Strona 84 z 95

chory z otpieniem nie ma moliwoci wiadomego powzicia decyzji (np. w jakociowych i ilociowych zaburzeniach wiadomoci), jest rwnie pozbawiony psychicznej swobody powzicia decyzji. Reasumujc, zdolno chorego z otpieniem (klasyfikowanego wedug klasyfikacji ICD-10 jako F00) do podejmowania czynnoci prawnych wymienionych na wstpie zaley od gbokoci procesu otpiennego, ocenianej na podstawie badania psychiatrycznego przeprowadzonego przez biegego specjalist psychiatr. Badanie odbywa si na polecenie sdu. Ostateczn decyzj co do poczytalnoci badanego podejmuje sd na podstawie ww. badania. W praktyce najczciej pacjent z diagnoz otpienia wg klasyfikacji ICD-10jako F00jest cakowicie pozbawiony zdolnoci do czynnoci prawnych, co jest rwnoznaczne z jego cakowitym ubezwasnowolnieniem. Odrbnym, ale istotnym zagadnieniem, jest sporzdzenie testamentu przez osob z otpieniem. Przepis kodeksu cywilnego z dn. 31 kwietnia 1964 r. stanowi co nastpuje: "Testament jest niewany, jeeli zosta sporzdzony w stanie wyczajcym wiadome albo swobodne powzicie decyzji i wyraenie woli" (Art. 945. 1). Jedynie chory z otpieniem, u ktrego nie zostay naruszone funkcje intelektualne i krytycyzm w stopniu znacznym, a u ktrego wystpuj tylko trudnoci w procesie zapamitywania, jest zdolny do wasnej oceny swojej sytuacji materialnej, oceny wasnej motywacji na racjonalno-emocjonalnych przesankach, ktre determinuj ostateczn decyzj, tj. komu i dlaczego chce przeznaczy swj majtek po mierci. Tylko sd jako najwyszy biegy decyduje o uniewanieniu testamentu na podstawie opinii wydanej przez powoanych przez siebie sdowych specjalistw psychiatrw. Zdarza si, i osoby dotknite otpieniem zawieraj maestwo, do ktrego legalizacji dochodzi nie zawsze w sposb uczciwy, tj. z pominiciem dobra chorego. Przeszkod natury psychiatrycznej i
Strona 85 z 95

podstaw do uniewanienia takiego maestwa stanowi przepisy kodeksu rodzinnego i opiekuczego (z dn. 25 lutego 1964 r.): "Nie moe zawrze maestwa osoba dotknita chorob psychiczn albo niedorozwojem umysowym. Jeeli jednak stan zdrowia lub umysu takiej osoby nie zagraa maestwu ani rozwojowi przyszego potomstwa, jeeli osoba ta nie zostaa ubezwasnowolniona cakowicie, sd moe zezwoli na zawarcie maestwa" (Art. 12. 2). "Uniewanienia maestwa z powodu choroby psychicznej albo niedorozwoju umysowego jednego z maonkw moe zada kady z maonkw" (Art. 12. 1). W przypadku chorych z otpieniem podstaw do uniewanienia maestwa stanowi zachowania wynikajce z obnionego krytycyzmu lub jego zaniku, nawarstwienia epigenetycznego zaburze psychotycznych (omamy, urojenia) oraz postpujcych zaburze pamici. Powysze stany mog by przyczyn zaburze agresywnych w stosunku do najbliszego otoczenia, mog te zagraa zdrowiu i yciu chorego lub/i otoczenia (poary, zalanie mieszkania, ulatnianie si gazu).W przypadku mierci dotknitego otpieniem maonka uniewanienia maestwa mog dokona jego zstpni - dzieci, wnuki i prawnuki. Pacjenci z otpieniem mog dokona czynu zabronionego pod grob kary, a zatem popa w konflikt z prawem, czego nastpstwem orzeczniczym jest problem poczytalnoci. Najczciej notuje si przestpstwa przeciw wasnoci (zniszczenie cudzej rzeczy), przeciwko yciu i zdrowiu (cikie uszczerbki na zdrowiu na skutek pobicia), przeciwko bezpieczestwu publicznemu (np. podpalenia), przestpstwa seksualne (czyny lubiene). Pacjenci z otpieniem, ktrzy dopuszcz si czynu zabronionego pod grob kary, prawie zawsze s niepoczytalni. Regulacj prawn stanowi artykuy kodeksu karnego z dnia 6 czerwca 1997 roku: "Nie popenia przestpstwa, kto z powodu choroby psychicznej,
Strona 86 z 95

upoledzenia umysowego lub innego zakcenia czynnoci psychicznych, nie mg w czasie czynu rozpozna jego znaczenia lub pokierowa swoim postpowaniem" (Art.31. 1). "Jeeli w czasie popeniania przestpstwa zdolno rozpoznania czynu lub kierowania swoim postpowaniem bya w znacznym stopniu ograniczona, sd moe zastosowa nadzwyczajne zagodzenie kary" (Art.31. 2). Tylko w pocztkowych stadiach otpienia, w ktrych istnieje nieznaczne obnienie funkcji poznawczych, moe mie zastosowanie art. 31. 2.k.k. Istniej czyny zabronione pod grob kary o wysokim stopniu szkodliwoci spoecznej, dokonane przez chorych otpiaych, przy ktrych istnieje duy stopie prawdopodobiestwa ich ponownego popenienia. W takiej sytuacji sd, na podstawie opinii biegych psychiatrw, moe zastosowa rodek zapobiegawczy pod postaci umieszczenia chorego w odpowiednim zakadzie psychiatrycznym (art. 94 1 k.k. z 6 czerwca 1997). Pacjenci dotknici otpieniem mog by krzywdzeni, wykorzystywani, zaniedbywani przez inne osoby, dlatego znajduj si oni pod szczegln opiek prawn. Reguluj to przepisy kodeksu karnego (z dn. 6 czerwca 1997 r.). "Kto wbrew obowizkowi troszczenia si o maoletniego poniej lat 15 albo osob nieporadn ze wzgldu na jej stan psychiczny lub fizyczny osob t porzuca, podlega karze pozbawienia wolnoci do lat 3." "Jeeli nastpstwem jest mier osoby okrelonej 1, sprawca podlega karze pozbawienia wolnoci do lat 8." (Art. 210. 2). "Kto wbrew woli osoby powoanej do opieki lub nadzoru, uprowadza lub zatrzymuje maoletniego poniej lat 15 albo osob nieporadn ze wzgldu na jej stan psychiczny lub fizyczny, podlega karze pozbawienia wolnoci do lat 3." (Art. 212. 1) .Kto w celu osignicia korzyci majtkowej doprowadza inn osob do niekorzystnego rozporzdzenia wasnym lub cudzym mieniem za pomoc wprowadzenia jej w bd albo
Strona 87 z 95

wyzyskania bdu lub niezdolnoci do naleytego pojmowania przedsibranego dziaania, podlega karze pozbawienia wolnoci od 6 miesicy do lat 8." (Art. 286. 1). Jak ju wczeniej wspomniano, u chorych z otpieniem wystpi mog zaburzenia psychotyczne (stany pobudzenia psychoruchowego z agresywnym zachowaniami i popdami niszczycielskimi, stany majaczeniowe z uporczywymi zaburzeniami snu, zespoy paranoidalne, odmowa przyjmowania posikw z pobudek urojeniowych). Powysze stany mog stanowi o koniecznoci hospitalizacji psychiatrycznej. Reguluje to ustawa o ochronie zdrowia psychicznego (z dn. 19 sierpnia 1994 r.), ktra wesza w ycie dn. 21 stycznia 1995 r. Okrela ona midzy innymi, e: "Przyjcie osoby z zaburzeniami psychicznymi do szpitala psychiatrycznego nastpuje za jej pisemn zgod, jeeli lekarz wyznaczony do tej czynnoci, po jej osobistym zbadaniu, stwierdzi wskazanie do przyjcia" "W przypadku powanych wtpliwoci co do zdolnoci wyraenia zgody przez osob z zaburzeniami psychicznymi, odnotowuje si ten fakt w dokumentacji medycznej, ktr przedstawia si sdziemu wizytujcemu szpital". (Art. 22. 2). "Przyjcie do szpitala psychiatrycznego osoby maoletniej lub osoby ubezwasnowolnionej cakowicie nastpuje za pisemn zgod jej przedstawiciela ustawowego"(Art. 22. 3). "Jeeli przyjcie do szpitala dotyczy osoby maoletniej lub osoby cakowicie ubezwasnowolnionej, zdolnej do wyraania zgody, wymagane jest rwnie uzyskanie zgody tej osoby na przyjcie. W przypadku sprzecznych owiadcze w sprawie przyjcia do szpitala psychiatrycznego tej osoby i jej przedstawiciela ustawowego zgod na przyjcie do szpitala wyraa sd opiekuczy" (Art. 22. 4). "Przyjcie do szpitala osoby niezdolnej do wyraenia zgody nastpuje za pisemn zgod jej przedstawiciela ustawowego. Przedstawiciel
Strona 88 z 95

ustawowy osoby, ktra nie pozostaje pod wadz rodzicielsk, wyraa tak zgod za zezwoleniem sdu opiekuczego miejsca zamieszkania tej osoby." (Art. 22. 5) W przypadkach nagych nie jest konieczne uzyskania zezwolenia sdu opiekuczego przed przyjciem do szpitala. W przypadku, kiedy osoba z otpieniem oraz zaburzeniami psychicznymi nie jest ubezwasnowolniona, nie wyraa zgody na hospitalizacj psychiatryczn, a jej stan psychiczny tego wymaga (zagraa yciu chorego lub zdrowiu i yciu otoczenia), sd opiekuczy wszczyna postpowanie w powyszej sprawie: - w trybie nagym, tj. na podstawie zawiadomienia, ktre kierownik szpitala obowizany jest do przekazania sdowi w cigu 72 godzin od dnia przyjcia osoby bez zgody - w trybie wnioskowym, tj. na wniosek maonka, krewnych w linii prostej, rodzestwa, przedstawiciela ustawowego lub osoby sprawujcej faktyczn opiek. "Osoba chora psychicznie moe by przyjta do szpitala psychiatrycznego bez zgody wymaganej w art. 22 tylko wtedy, jeeli jej dotychczasowe zachowanie wskazuje na to, e z powodu choroby zagraa bezporednio wasnemu yciu albo yciu lub zdrowiu innych osb." (Art. 23. 1) Ewentualne przyjcie osb z zaburzeniami psychicznymi, w tym z otpieniem, do domw pomocy spoecznej reguluje take przepis Ustawy o ochronie zdrowia psychicznego z dn. 19 sierpnia 1994 r. "Osoba, ktra wskutek choroby psychicznej lub upoledzenia umysowego nie jest zdolna do zaspokajania podstawowych potrzeb yciowych i nie ma moliwoci korzystania z opieki innych osb oraz potrzebuje staej opieki i pielgnacji, lecz nie wymaga leczenia szpitalnego, moe by za jej zgod lub zgod jej przedstawiciela ustawowego przyjta do domu pomocy spoecznej." (Art. 38) Jeeli natomiast osoba speniajca powysze warunki lub jej
Strona 89 z 95

przedstawiciel ustawowy nie wyra zgody na skierowanie jej do domu pomocy spoecznej, a brak opieki zagraa yciu tej osoby, istnieje moliwo wystpienia do sdu opiekuczego miejsca zamieszkania tej osoby z wnioskiem o skierowanie do domu pomocy spoecznej bez jej zgody (art. 39. 1.). Z powyszym wnioskiem moe wystpi: organ do spraw pomocy spoecznej (art. 39. 1.) oraz kierownik szpitala psychiatrycznego (art. 39. 2.), jeeli przebywajca w nim osoba jest niezdolna do samodzielnego zaspakajania potrzeb yciowych. Istotny problem w orzecznictwie geriatrycznym stanowi pacjenci z otpieniem posiadajcy prawo jazdy i prowadzcy pojazdy mechaniczne. Aktualna sytuacja prawna w Polsce nie reguluje powyszego problemu w wietle nakazu prawnego, tj. okrelonego artykuu postpowania cywilnego. Jest on natomiast problemem w aspekcie moralno-spoecznym. Oznacza to, i lekarz nie ma adnego obowizku prawnego do interesowania si, czy jego pacjent z otpieniem ma prawo jazdy i jest w stanie prowadzi samochd. Moe, ale nie musi (w sensie prawnym) powiadomi stosowny orodek badania kierowcw o stanie zagroenia zdrowotnego pacjenta lub/i otoczenia w zwizku z toczcym si u niego procesem chorobowym. Informatorem w powyszej kwestii moe by te kada inna osoba (czonek rodziny, osoba postronna).

cigawka dotyczca opieki nad lecym chorym


Dieta dla osoby lecej
Strona 90 z 95

Pod koniec choroby pojawiaj si bez adnego ostrzeenia ( zreszt jak wszystkie objawy) kopoty z, jedzeniem w tradycyjny sposb, pniej z przeykaniem. Gdy, w maju 2009r zaczy si pierwsze kopoty z jedzeniem, zaczam najpierw rozdrabnia wszystkie posiki, pniej przyszed czas na miksowanie i podawanie przez smoka(butelki dla niemowlaka). Z czasem , gdy choroba dochodzi do koca i zabiera nawet tak podstawowe umiejtnoci choremu zjedzenie jednego posiku (butelki) trwao nie raz kilka godzin. Jakie posiki podawa?: a) Do jakiego momentu choremu miksuje si zupy, gotowane miso, b) Kleiki , kisiele, kaszki c) S specjalne napoje dla obonie chorych ( tylko w aptekach bez recepty- Patrz: http://nutridrink.pl/naszeprodukty? gclid=CNmHqfbOr6cCFcRG3godxlf1Cg) Trzeba rwnie pamita o podawaniu pynw. Mama zmara w padzierniku 2009r. , odesza we nie i na moje szczcie Odesza w chwili, gdy jeszcze miaa resztki odruchu ssania. Dlatego pisz o szczciu, bo wielu chorych umiera duo pniej, czyli nie maj ju nawet odruchu ssania. W takich przypadkach opiekunowie ratuj si kroplwk, i karmieniem pozajelitowym.

Strona 91 z 95

Omamy, halucynacje: U Mamy byy od maja 2009r do koca jej ycia .Wczeniej w czasie choroby byy tylko dwie takie sytuacje. W ostatnim okresie Mamcia coraz czciej rozmawiaam z niewidzialnymi osobami, z lustrem, czsto baa si wasnego odbicia w szklanych powierzchniach. Wic w domu wszystkie lustra, szklane powierzchnie byy zasonite. Gdy Mama rozmawiaa z niewidzialnymi osobami interweniowaam tylko, gdy bya zdenerwowana Lecz najtrudniej zapanowa nad tymi objawami, gdy chory koczy swoj drog ycia. Wtedy s najsilniejsze i najtrudniej poradzi sobie z nimi. Gdy Mama wesza w wiat duchw i ju nie potrafia nic powiedzie krzyczaa, to by nieartykuowany dwik, bronia si przed czym czego ja nie potrafiam zobaczy. W takich warunkach opieka jest bardzo trudna, bo chory nie poznaje najbliszych i nie rozpoznaje gosu opiekuna. Wic nie ma na to dobrego domowego sposobu. Gdy Mam dopaday duchy przytulaam j , gaskaam i uspokajaam. Ten okres tak naprawd by najtrudniejszy dla mnie czasem. Caa choroba nie daa mi tak w ko jak wanie ostatni etap.

Higiena lecego podopiecznego: -toaleta w ku, gdy Chory jest nieruchomy jest bardzo kopotliwa min. ze wzgldu na to, e trzeba
Strona 92 z 95

poprawnie przewraca na boki chorego tak, aby nie uszkodzi ciaa. Warto poprosi pielgniark, (np. z Orodka) Chodzi tu o zwyczajne pokazanie, jak powinno si bezpiecznie przekrca chorego na boki, jak powinna wyglda toaleta i zmiana pieluch. Warto pamita o masau caego ciaa Chorego. Posiki dla lecych podopiecznych -pod koniec choroby trzeba ratowa si takimi rozwizaniami jak rozdrabnianie pokarmu(tak jak dla maego dziecka), dodawaniem do posikw otrbw (to z prostej przyczyny chodzi tu o inn przemian materii w organizmie u lecego czowieka; w pozycji lecej chory ma powane problemy z wyprnianiem si) Pniej zostaj zupki, kaszki, kleiki, i Nut drink (te napoje s dostpne tylko w aptekach, s to napoje dla obonie chorych bez recepty, co najmniej 5 napoi na dzie tu warto pamita, e napoje s w rnym steniu im mocniejsze tym ilo mniejsza) na koniec jest tylko kroplwka. Podawanie posikw jest przez butelk ze smoczkiem, lub dziobkiem z maymi dziurkami. Odruch ssania zachowuje si najduej i gdy jest kopot z normalnym karmieniem trzeba ratowa si innymi rozwizaniami- takimi jak karmienie pozajelitowe (niestety niewiele wiem na ten temat Mamcia zmara we nie. Omino nas karmienie kroplwk i karmienie pozajelitowe) Gdy Podopieczny dochodzi do etapu kroplwki to jest
Strona 93 z 95

najtrudniejszy moment dla Opiekuna i dla rodziny. Najbardziej boli, bo ju nic nie zostaje, nie ma alternatywy!!! Zostaje tylko bezsilno!!!!

Teraz to ju chyba wszystko, co mog przekaza innym na temat sprawowania opieki nad chorymi na Alzheimera. Wszystkim Opiekunom naley si ogromny szacunek, za wytrwao i okazanie serca, za walk z caym wiatem tylko po to i a po to by Ich Podopieczni godnie odeszli z tego wiata.

KONIEC Copyright
Strona 94 z 95

Strona 95 z 95