KESIHATAN GIGI DI SEKOLAH KONSEP & MATLAMAT • Diperkenalkan pada tahun 1985.

• Bertujuan utk memastikan muridmurid sekolah mempunyai kesihatan mulut yang baik apabila mereka tamat zaman persekolahan. • Jururawat pergigian bertanggungjawab memeriksa dan merawat murid-murid tersebut di bawah penyeliaan dan pengawasan doktor pergigian. • 3 cara bagaimana perkhidmatan ini dilaksanakan: a) Klinik pergigian sekolah b) Pasukan pergigian bergerak c) Klinik pergigian bergerak • 4 jenis gigi : a) Gigi taring b) Gigi seri c) Gigi garaham kecil d) Gigi garaham • GIGI TARING • Gigi taring adalah gigi yang memilki satu akar dan memiliki fungsi untuk mengoyak makanan atau benda lainnya. • GIGI SERI • Gigi seri adalah gigi yang memiliki satu akar yang berfungsi untuk memotong dan mengerat makanan atau benda lainnya. • GIGI GARAHAM KECIL • Gigi geraham kecil adalah gigi yang punya dua akar yang berguna / berfungsi untuk

menggilas dan mengunyah makanan atau benda lainnya. GIGI GARAHAM • Gigi geraham adalah gigi yang memiliki tiga akar yang memiliki fungsi untuk melumat dan mengunyah makanan atau benda-benda lainnya. STRUKTUR GIGI

GIGI KANAK-KANAK • Bermula sebelum lahir lagi. • Seawal-awal 4 bulan, gigi susu, atau gigi yang akan berganti, akan tumbuh. • Biasanya, ke semua 20 batang gigi susu ini akan tumbuh pada umur 3 tahun, sungguhpun perkembangan dan susunannya berbeza. • Gigi kekal mula tumbuh sekitar umur 6 tahun. • Proses ini akan berterusan sehingga lebih kurang umur 21 tahun. PENYAKIT-PENYAKIT MULUT a) ULSER DLM MULUT • Sebahagian besar rakyat Malaysia mengalami ulser aftus berulang.

• Ulser aftus boleh dibahagikan kepada tiga iaitu:• Ulser aftus bertulang minor. • Ulser aftus bertulang major • Ulser aftus bertulang herpetiform b) BENGKAK-BENGKAK DLM MULUT • Keadaan ini merupakan lesi-lesi (perubahan tuar biasa) yang berpedunkel (bertangkai) atau sesil (tidak bertangkai). • Granuloma piogen • Granuloma set raksaksa periferi • Polip fibro-epitelium • Hiperplasiadentur c) KANSER MULUT • Penyakit mulut yang meliputi bibir, lantai mulut, bahagian dalam pipi, lidah dan gusi. Ia mengganggu fungsi seseorang untuk makan, bercakap, bernafas, menelan dan menanggung kesakitan • Lebih 90% kes kanser mulut melibatkan pada lapisan luar mukosa mulut. • PUNCA PENYAKIT • Tabiat menyunyah sirih bercampur pinang atau tembakau • Tabiat mengunyah tembakau sahaja • Merokok • Minum minuman keras • Penghidap HIV dan siflis • Mereka yang berumur 40 tahun ke atas • Genetik

• KAEDAH PENCEGAHAN • Berus gigi sekurang-kurangnya dua kali sehari • Berus gigi selepas sarapan dan sebelum tidur • Berus gigi menggunakan teknik yang betul • Lakukan sekurang-kurangnya dua ke tiga minit • CARA-CARA MENCEGAH NAFAS BERBAU • Berus gigi sekurang.kurangnya dua kali sehari • Gunakan alat khas untuk membersihkan lidah • Kunyah dengan gula-gula getah tanpa gula • Gunakan ubat kumur yang bersesuaian dengan keperluan anda • Berhenti merokok dan kurangkan pengambilan minuman beralkohol • Lakukan pemeriksaan kesihatan pergigian setiap enam bulan .

trombositopenia (thrombocytopenia) dan haemoconcentration. • Pesakit digalakkan untuk mengekalkan makan. • Sekiranya pesakit tidak mahu / mampu minum. radang otak (lebih pada kanak-kanak) dan juga dalam kes luarbiasa radang otot jantung (cardiomyopathy). • Demam denggi klassik berlarutan selama enam hingga tujuh hari dengan demam kembali memuncak pada akhir demam (dikenali sebagai pola biphasic). • Virus Denggi akan terpendam di dalam badan pesakit selama 3 . RAWATAN • Rawatan utama adalah terapi sokongan. terutamanya minum air. • Tersebar melalui gigitan nyamuk aedes orang yang berpenyakit virus denggi kepada orang yang sihat. • • • • Sebahagian kecil kes membawa kepada sindrom kejutan denggi (dengue shock syndrome) atau DDS yang mempunyai kadar kematian yang tinggi. bintik-bintik gatal dengan thrombocytopenia dan kemungkinan leukopenia. • 2 jenis denggi yang paling berat iaitu a) Demam Hemoragik Denggi (DHF) b) Sindrom Kejutan Denggi (DSS). • Kes DHF juga menunjukkan demam tinggi. • Kajian serologi dan PCR (polymerase chain reaction) digunakan bagi mengesahkan diagnosa denggi sekiranya diperlukan secara klinikal.14 hari (purata 4 hingga 6 hari) sebelum menunjukkan tanda-tanda.• DEMAM DENGGI • PENGENALAN • Disebabkan oleh jangkitan virus Denggi (genus Flavivirus) yang disebar oleh nyamuk Aedes betina. KAWALAN DAN PENCEGAHAN • Pengawasan vektor a) Pengawasan vektor bertujuan untuk mengawasi jumlah dan juga paras kepadatan nyamuk Aedes. tambahan melalui cecair intravena mungkin diperlukan • Pemindahan darah mungkin diperlukan sekiranya bilangan platelet turun dengan banyaknya. • Bilangan sel darah pembeku (platelet) akan turun sehingga hilang demam • Kehilangan bendalir plasma darah dari salur darah ke dalam tisu perantara atau ruang ke tiga (third space loss di antara selaput paruparu. fenomena pendarahan. • Gambaran klasik adalah demam tanpa sumber jangkitan tempatan. • Pesakit mungkin akan mengalami demam mengejut diikuti dengan berbagai-bagai tanda dan gejala tidak khusus • TANDA & GEJALA • Peringkat permulaan • Demam denggi bermula dengan demam mengejut • sakit kepala • sakit di belakang bebola mata sakit sendi dan otot (myalgias dan arthralgias) • sakit pinggang yang teruk Peringkat radang • Bintik-bintik merah terang & berkemungkinan terdapat gastritis • Pesakit juga boleh mendapat radang hati. b) Di setiap rumah semua bekas di dalam dan di luar rumah diperiksa • . DIAGNOSIS • Diagnosis denggi kebiasaannya dibuat secara klinikal. ruang peritoneum dan sebagainya) • Pesakit terdedah kepada renjatan dan risiko perdarahan.

kolam simen dan lainlain. d) Membersihkan rumput. Menutup atau menyimpan bahan makanan dalam peti sejuk atau almari. Jaga kebersihan diri dengan mencuci tangan. Mencampur garam atau minyak tanah ke dalam perangakap semut yang terdapat di dalam rumah. Semburan kabus pertama dilakukan dalam masa 24 jam selepas dikesan. • Langkah yang perlu diambil semasa aktiviti semburan a) Semburan kabus 'thermal' i. Semburan dijalankan pada awal pagi dan petang e) Kekerapan semburan i. ii. Menutup semua tingkap dan pintu yang menghala keluar kecuali pintu hadapan. v. iv. tempayan. Membuka semua pintu bilik dalam rumah. ii. Mematikan api dapur gas dan menutup balang gas atau apaapa bahan yang mudah terbakar. c) Jenis semburan: i. denda maksimum RM1000 atau penjara maksimum 3 bulan atau keduaduanya sekali. • Memusnahkan tempat pembiakan nyamuk a) Memusnahkan atau mengurangkan sebanyak mungkin berbagai-bagai bekas dan tempat vektor menetap dan berkembang biak. b) Mengurang atau mengelakkan menyimpan air dalam takungantakungan seperti tong deram. d) Masa semburan i. lalang dan semak di tanah-tanah lapang akan memusnahkan tempat nyamuk menetap dan berehat. ii. c) Mencampurkan Abate ke dalam semua bekas yang digunakan untuk menyimpan air. Semasa proses penyemburan penghuni hendaklah mengosongkan premis mereka termasuklah binatang peliharaan. Apabila berlaku satu kes demam denggi. Pada kesalahan kedua. membasuh muka dan menukar pakaian jika perlu. Elakkan diri dari terdedah dan menyedut kabus semburan. denda maksimum sebanyak RM 2000 atau hukum penjara maksimum 1 tahun atau keduaduanya sekali. b) Jika mahkamah mendapati pemilik atau penghuni bersalah pada kali pertama. ii. iii. Apabila berlaku wabak denggi. Dapatkan rawatan perubatan jika disyaki mengalami keracunan oleh racun serangga. semburan kabus dijalankan seluas 200 meter sekeliling rumah pesakit dengan mesin 'Thermal Fogger'.untuk membunuh nyamuk Aedes dewasa yang membawa virus denggi. Semburan kedua pada hari ke 7-10 berikutnya. iii. • Undang-undang dan akta a) Akta Pemusnah Serangga Pembawa Penyakit telah disahkan pada tahun 1975. seluruh lokaliti berkenaan dibuat semburan kabus dengan menggunakan mesin ' Ultra Low Volume' yang diletakkan di atas kenderaan.sama ada terdapat air dan jentikjentik atau tidak. b) Semburan kabus 'ultra low volume' i. • Kawalan ketika berlaku wabak Demam Denggi a) Semburan kabus racun serangga b) Tujuan semburan . .

sihat dan progresif. selamat dan sihat .PROGRAM KESIHATAN SEKOLAH • RANCANGAN KESIHATAN SEKOLAH • Rancangan Kesihatan Sekolah (RKS) dilancarkan pada tahun 1968. • PROGRAM BERSEPADAU SEKOLAH SIHAT • Pengenalan • Malaysia secara khusus telah mengalami banyak perubahan dari aspek kesihatan dan tren penyakit. Melaka. Objektif RKS: • Menilai dan menafsir taraf kesihatan murid • Rawatan penyakit/ kecemasan kepada murid • Kerjasama yang erat antara sekolah dan masyarakat • Menggalakkan hidup sihat • Mencegah dan mengawal penyakit-penyakit berjangkit • Mengendalikan pendidikan kesihatan dan pemakanan • Aktiviti RKS: • Pendidikan Kesihatan • Hidup Sihat Di Sekolah • Kerjasama Antara Sekolah dan Masyarakat Untuk Kesihatan • Rancangan Makanan Tambahan (RMT) • Kantin Sekolah. • Objektif • Memelihara dan meningkatkan persekitaran sekolah yang bersih. • Merupakan satu rancangan kebangsaan yang bersepadu di antara Kementerian Pendidikan dan Kementerian Kesihatan. • Persidangan " HPS " yang telah diadakan pada bulan Disember 1996 di antara Kementerian Kesihatan Malaysia dan Kementerian Pendidikan Malaysia telah • mencadangkan supaya RKS sedia ada diberi nafas baru. • Visi • Generasi yang berilmu. • 1996. Selangor dan Terengganu. ( KKM ) dengan kerjasama Kementerian Pendidikan Malaysia telah melaksanakan projek " Health Promoting School" ( HPS ) di enam buah negeri iaitu Johor. dengan mewujudkan Program Bersepadu Sekolah Sihat ( PBSS ) • Rasional • Terdapat beberapa program kesihatan sekolah sedia ada yang perlu diselaraskan di bawah satu program bersepadu • Hasrat untuk mewujudkan satu program kesihatan yang mampu melahirkan rasa kekitaan dan komitmen di kalangan warga sekolah • Keperluan untuk mewujudkan satu program bersepadu yang menghasilkan impak serta dapat dinilai keberkesanannya • Satu usaha untuk meningkatkan kesefahaman dan kerjasama diwujudkan antara sekolah dan masyarakat dalam menangani isu kesihatan • Matlamat • Melahirkan warga sekolah dan persekitaran yang selamat. Sarawak. sihat dan berkualiti ke arah pencapaian wawasan negara. ceria . • Misi • Sekolah sebagai institusi yang mempromosikan kesihatan. Kedah.

• perkhidmatan maklumat ubat dan penerbitan. • Melengkapkan butir-butir berkenaan dalam buku rekod kesihatan murid. Dalam pelaksanaan PBSS. • Mengenal pasti murid yang mempunyai masalah kesihatan serta menunjukkan mereka kepada pihak berkenaan untuk mendapatkan rawatan. pemantauan dan penilaian yang berterusan perlu dijalankan. • Mempunyai ahli jawatankuasa yang sentiasa bersedia dan berminat • untuk menjayakan program-program sekolah. tinggi dan membuat pengesanan awal ‘screening’ penglihatan murid. • Pemantauan dan penilaian • Untuk menentukan kejayaan dan kemajuan PBSS dalam mencapai objektifnya. • Peranan Pusat Kesihatan • menilai dan mendaftar ubatubat dan kosmetik sebelum dibenarkan untuk pasaran. mengkaji. • Peranan Balai Polis • Mengumpul. • Memberi persetujuan sebelum pasukan kesihatan memulakan pemeriksaan/membuat penilaian.• Membina satu persekitaran sosial sekolah yang menggalakkan amalan cara hidup sihat • Meningkatkan kerjasama dan penglibatan komuniti di dalam program kesihatan sekolah • Menilai taraf kesihatan murid • Menggalakkan bimbingan dan kaunseling berdasarkan keperluan dan masalah kesihatan murid • Memberi penjagaan / rawatan kecemasan terhadap penyakitpenyakit di sekolah • Teras utama • Polisi Kesihatan Sekolah sebagai sumber mempromosikan kesihatan • Persekitaran Fizikal Sekolah • Persekitaran Sosial Sekolah • Penglibatan Komuniti • Kemahiran Kesihatan Diri • Perkhidmatan Kesihatan Sekolah • Perlaksanaan • PBSS hendaklah melibatkan seluruh warga sekolah dan masyarakat setempat. • Memastikan kebenaran diperolehi daripada ibu bapa/penjaga sebelum pasukan kesihatan memulakan pemeriksaan/membuat penilaian. • membuat pemeriksaan mengejut ke atas mana-mana sekolah. • Melaksanakan programprogram dan seminar. • Menyimpan rekod dan statistik. • Peranan PIBG • Menyokong rancangan kesihatan sekolah. Antara kaedah yang digunakan : a) Rekod Kesihatan Murid b) Rekod Rancangan Makanan Tambahan c) Laporan Bulanan d) Laporan Tahunan e) Pengiktirafan kepada Kelas Terbersih • PENGLIBATAN KOMUNITI • Peranana Guru Besar/Guru • Mengambil ukuran berat. menaksir dan menyebar maklumat berkaitan masalah-masalah kesihatan. KEMAHIRAN KESIHATAN DIRI • Amalan gaya hidup sihat • Kunci untuk sihat sepanjang hayat a) Pemakanan sihat b) Tidak merokok c) Lakukan aktiviti fizikal d) Belajar menangani stres • Faedah gaya hidup sihat a) Meningkatkan status kesihatan anda b) Mengurangkan risiko anda mendapat pelbagai . • Mengawas murid ketika pemeriksaan/penilaian kesihatan dijalankan oleh pasukan kesihatan. pendidikan kesihatan hendaklah dilaksanakan secara formal atau tidak formal. • Menyediakan bilik bagi menjalankan pemeriksaan penilaian kesihatan. • Mencari/mengumpul dana bagi menampung perbelanjaan kos pelaksanaan.

. serangan jantung.Taraf pertumbuhan • . demam selesema boleh sembuh dengan sendiri. saya akan cuba. Ketahui fakta-fakta yang berkaitan. Libatkan orang lain yang terlibat dalam membuat keputusan. rawatan dan susulan • Perkhidmatan • RMT • PROGRAM SUSU SEKOLAH • PERGIGIAN . • Aktiviti • Rawatan penyakit-penyakit (cacing. Polio • . • Pastikan pengudaraan yang baik di rumah (contohnya membuka tingkap di bilik. kelakuan • Imunisasi (Tahun I . warna bibir bertukar menjadi biru/ungu b) Batuk berdarah atau kahak berdarah c) Sakit dada berterusan d) Cirit-birit atau muntah yang kerap e) Demam berterusan melebihi 3 hari ataupun demam berulang selepas tiga hari pulih f) Berkelakuan tidak normal.B. Mengenali kekuatan dan kelemahan diri anda. saya menarik dsb. • Pengjagaan kesihatan diri di rumah • Jika demam makan ubat paracetamol mengikut dos yang disyorkan. kesan sampingan ubat dan bila pengambilan perlu dihentikan. iii. keliru. strok (angin ahmar) dan tekanan darah tinggi. kutu dan lain-lain) • Rawatan kecemasan • Kawalan penyakit yang berjangkit • Penilaian kesihatan/pemeriksaan perubatan • . • Panduan menilai kesihatan diri di rumah • Secara amnya.saya juara. • PERKHIDMATAN KESIHATAN SEKOLAH • Tujuan • Mewujudkan kesedaran mengenai status kesihatan sendiri dan menggalakkan amalan mendapatkan penilaian kesihatan di kalangan murid-murid.VI) • . Menyasarkan matlamat yang boleh dicapai. iii.” d) Buat keputusan secara bijak i.Ukuran berat badan dan tinggi • .Ujian awal penglihatan • . ii. • Berehat secukupnya. ii. Namun begitu.Rubella (pelajar perempuan) • Rujukan. c) Membuat anda kelihatan dan berasa lebih baik d) Membolehkan anda memiliki stamina dan keupayaan lebih untuk menikmati kehidupan. c) Berfikir dengan positif i. saya disayangi.Tabiat.C. saya boleh. semput. Mengamalkan bercakap positif pada diri sendiri seperti: “Saya akan. sukatan yang sesuai.penyakit seperti diabetes. dapur. Belajar menerima apa yang anda tidak boleh ubah. anda perlu mendapatkan rawatan SEGERA di hospital jika anda mengalami manamana tanda dan gejala berikut : a) Masalah pernafasan : sesak nafas. • Sekiranya mengalami tandatanda kecemasan segera dapatkan rawatan doktor. • Mengesan masalah kesihatan seawal yang mungkin serta membuat rujukan mendapatkan rawatan bagi murid-murid yang berkenaan.G. • Patuhi arahan pada label ubat. Buat pertimbangan antara kebaikan dan keburukan. kurang responsif kepada rangsangan atau sawan g) Rasa pening apabila berdiri • Pengjagaan mental • Langkah-langkah mudah pengjagaan mental: a) Mengamalkan cara hidup sihat b) Berpandukan Kenyataan (Be Realistic) i. tandas dan bilik mandi). Dapatkan nasihat pusat perubatan tentang ubat yang disarankan. • Mengawal penyakit-penyakit berjangkit.

dan bau. warga sekolah. keindahan dan kecerian. serta menghargai kemudahan yang disediakan • Melaksanakan aktiviti amalan kebersihan bagi mencapai kebersihan maksimum • AMALAN • Amalan merupakan satu perbuatan atau perlakuan yang menjadi kebiasaan dan sentiasa di praktikkan • Amalan juga bermaksud perbuatan yang baik yang menjurus ke arah kebaikan • KEBERSIHAN Kebersihan adalah keadaan bebas dari kotoran seperti debu. sampah.• KANTIN • AMALAN KEBERSIHAN SEKOLAH • OBJEKTIF • Membina perlakuan amalan kebersihan sebagai budaya hidup yang berterusan dalam menjalani hidup seharian • Meningkatkan keperihatinan dan komitmen warga sekolah terhadap kebersihan. patogen. • Kebersihan juga bererti bebas dari virus. ibu bapa melalui publisiti yang meluas tentang pentingnya mewujudkan persekitaran yang ceria disekolah. • . bakteria. dan bahan kimia berbahaya. MATLAMAT • KEBERSIHAN • Menyemai sifat cinta akan kebersihan sekolah dengan mengadakan gotong-royong membersihan persekitaran sekolah dengan aktiviti rondaan kelas bertugas • Mengubah cara pemikiran murid tentang kebersihan melalui pendidikan • Meningkatkan rasa tanggungjawab murid terhadap kebersihan • Meningkatkan tahap kebersihan sekolah dengan mengadakan jadual tugas untuk murid dan guru • Memantau dan menilai keberkesanan program kebersihan pengadilan yang dibuat berpandukan Borang Penilaian Kebersihan • Melaksanakan tindakan susulan melalui program penambahbaikan • KECERIAAN • Menimbulkan kesedaran di kalangan murid-murid.

Hepatitis B dan penyakit berbahaya yang lain • Merancang dan melaksanakan program kesihatan seperti lawatan. kerjasama. mengarah dan mengawal. mengelola. PERLAKSANAAN • Jadual Kebersihan Kelas • Takwin . • • Merancang program dan kempen kebersihan yang menyeluruh dan komprehensif.Jawatankuasa AKTIVITI • Amali cara mencuci tangan oleh rakan sekolah • Penyampaian maklumat kesihatan mengenai denggi • Amali cari dan musnah tempat pembiakan nyamuk Aedes PERANAN SEKOLAH • Merancang dan melaksana aktiviti tahunan sekolah mengikut jadual yang telah di tetapkan • Mewujukan iklim sekolah yang kondusif • Membuat peraturan sekolah berkaitan kebersihan kawasan sekolah • Pemantauan Kebersihan Bilik Darjah PERANAN GURU • Menggalakkan serta membantu murid mewujudkan tabiat kebersihan yang baik • Menggalakkan murid menilai perlakuan sendiri dan bertanggungjawab memperbaikinya. dan campurtangan ahli • • • • untuk mencapai objektif-objektif organisasi atau kumpulan. ceramah dan pameran • Menjalankan aktiviti suntikan Anti-Tetanus kepada murid-murid Tingkatan Tiga • Mewujudkan sistem maklumat kesihatan yang lengkap dan terkini. PENGURUSAN • Pengurusan bermaksud satu proses mendapatkan penyertaan. PERANAN MURID • .• • Melatih murid-murid menyayangi dan menghargai alam sekitar.Gotong-royong . gerak kerjanya termasuk proses merancang. • Menimbulkan sifat ingin tahu di kalangan murid-murid berkaitan nama pokok dalam panggilan biasa dan saintifik serta niali perubatan yang terkandung. memimpin. • Menggiatkan pengalamanpengalaman hidup dengan pendidikan kesihatan. • Melahirkan murid-murid yang cinta akan sekolah • Menceriakan kawasan sekolah dengan membina tapak semaian dan menjalankan kerja-kerja keceriaan • Melahirkan rasa cinta akan sekolah disamping menerapkan bertanggungjawab • KESIHATAN • Memastikan murid peka terhadap isu-isu kesihatan dan menjaga kesihatan masing-masing dengan cara yang betul • Menyedarkan murid tentang bahaya penyakit seperti AIDS.

rawatan dan rujukan. • Ibu bapa dikehendaki mengisi maklumat murid di dalam buku tersebut dan mencatitkan kebenaran untuk petugas kesihatan menjalankan pemeriksaan kesihatan dan memberi pelalian kepada anak mereka. pencegahan penyakit. • Mengesan masalah-masalah kesihatan yang boleh menghalang pencapaian akademik murid di sekolah dan seterusnya membuat rujukan awal bagi membolehkan intervensi awal dan penempatan murid dalam sistem pendidikan khas. • Buku ini di beri secara percuma oleh Kementerian Pelajaran Malaysia bagi setiap murid sekolah semasa tahun 1 persekolahan. • Mencatatkan proses pertumbuhan dan perkembangan murid semasa alam persekolahan.• PERKHIDMATAN KESIHATAN SEKOLAH • KUMPULAN SASAR • Pra sekolah • Tahun 1 • Tahun 6 dan • Tingkatan 3 • PAKEJ PERKHIDMATAN • Perkhidmatan Kesihatan Sekolah • Perkhidmatan Pergigian Sekolah • Perkhidmatan Alam Sekitar Sekolah • TUJUAN: • Mengekalkan tahap kesihatan murid di paras paling optima melalui promosi kesihatan. • Adalah penting untuk IBU BAPA dan PENJAGA memahami kandungan yang . • Menggalakkan penglibatan masyarakat bagi membentuk sekolah sebagai institusi yang sihat dan selamat bagi membolehkan pembelajaran yang berkesan BUKU REKOD KESIHATAN MURID • Buku Rekod Kesihatan Murid (RKM1) adalah dokumen yang mencatatkan semua maklumat kesihatan yang diperolehi semasa alam persekolahan.

• PEMERIKSAAN KESIHATAN DIRI masalah kulit untuk di beri • Pemeriksaan kesihatan diri PENDIDIKAN KESIHATAN rawatan. a tiada pertussi measle pengesahan. • Ibu bapa boleh minta buku ini parut s s dan Pemeriksaan Mengesan kecacatan dari pihak sekolah sekiranya rubella tulang rangka tulang rangka yang tidak di ingin melihat rekod kesihatan Tingkata Tetanu kesan semasa bayi anak mereka. • Seterusnya buku ini perlu di Tahun 1 BCG Diptheri Poli Mumps Kes-kes yang dikenal pasti serah kepada sekolah yang sekirany a dan o . .penyakit jantung bertukar sekolah atau menaiki SEKOLAH YANG DILAKSANAKAN OLEH paru congenital yang tidak sekolah menengah. Kesihatan kesihatan. membaca. tahun 6 dan masalah guru-guru yang kesihatan yang dijalankan melalui tingkatan 3 pembelajaran melaporkan murid kempen atau kem-kem kesihatan di JADUAL PEMERIKSAAN KESIHATAN mempunyai masalah sekolah. n3 s Pemeriksaan Mengesan jangkitan kutu kebersihan diri kepala. Pendidikan kesihatan Murid-murid ini seterusnya secara berkelompok mengutamakan Pemeriksaan tinggi Menentukan status akan dirujuk ke pakar masalah kesihatan awam yang dan berat pemakanan murid untuk mendapat berkaitan dengan golongan murid Pemeriksaan mata Mengesan masalah rabun. Jururawat 'hydrocele' dan kesihatan secara berkelompok dan Kesihatan dan/atau Penolong 'undescended testis' di individu. Pemeriksaan Sebab di perlukan ceramah dan tunjuk cara oleh anggota mengira dan menaakul. dan akan diberikan kepada • IMUNISASI KESIHATAN SEKOLAH Pemeriksaan Mengesan masalah murid sekiranya mereka hendak JADUAL IMUNISASI MURID-MURID jantung dan paru. menghalang pencapaian sekolah bagi memudahkan penyakit kulit. menulis. Murid-murid mendapat MURID TAHUN 1 dalam kemahiran pengetahuan melalui pameran. tahun 1. adalah satu pemeriksaan fizikal Pendidikan kesihatan di sekolah yang di jalankan oleh Pegawai Pemeriksaan testis Mengesan masalah seperti terbahagi kepada pendidikan Perubatan. Pendidikan kesihatan secara murid berada dalam pra Pengesanan Menerima rujukan kes dari berkelompok adalah pendidikan sekolah. KEMENTERIAN KESIHATAN MALAYSIA dikenal pasti semasa bayi. pengesahan masalah dan sekolah contohnya saringan mata malas yang boleh penempatan pembelajaran talasemia. kebersihan diri dan lainakademik pengawasan kesihatan murid lain . akan dirujuk untuk baru untuk simpanan. 'tak nak merokok' dan gaya mengganggu pencapaian yang sesuai dengan hidup sihat. kudis buta. Pegawai Perubatan semasa kalangan murid lelaki. Isu-isu yang lazim didapati sederhana yang boleh • Buku ini disimpan oleh pihak adalah berkaitan dengan pemakanan.• • • terdapat dalam RKM 1 sebagai • Pendidikan kesihatan individu diberi akademik panduan penjagaan kesihatan sebagai khidmat nasihat dan Saringan Mengesan masalah anak mereka sepanjang masa kaunseling semasa sesi pemeriksaan pendengaran pendengaran minima dan persekolahan. kesihatan.

bapa yang berminat boleh membawa anak untuk Pemeriksaan Mengesan jangkitan kutu mendapatkan saringan ini kebersihan diri kepala. ada mempunyai berat badan unggul. Tidak dilakukan pengesahan dan intervensi Kesihatan Remaja di semua sekolah. pengesahan dan intervensi Kes-kes yang disyaki akan awal. kudis buta. rawatan. JADUAL PEMERIKSAAN KESIHATAN • MASALAH-MASALAH KESIHATAN MURID Antara masalah-masalah kesihatan yang di kesan di kalangan murid sekolah adalah: • Obesiti • Ketajaman penglihatan • Rabun warna • Tulang rangka yang tidak normal • Jangkitan cacing • Kudis buta • Kurang pendengaran • . Warna pada tahun 6. Ibu awal. dirujuk ke hospital untuk Saringan Optional . MURID TINGKATAN 3 JADUAL PEMERIKSAAN KESIHATAN Pemeriksaan Sebab di perlukan MURID TAHUN 6 Kesihatan Pemeriksaan Sebab di perlukan Pemeriksaan Menentukan status Kesihatan tinggi dan berat pemakanan murid sama ada mempunyai berat Pemeriksaan Menentukan status badan unggul. dan peningkatan rabun di kalangan murid yang Saringan Rabun Sekiranya tidak dilakukan memakai cermin mata. Mengesan masalah rabun Saringan Rabun Dijalankan ke atas murid warna 'color defect' yang Warna lelaki oleh sebab berlaku di boleh mempengaruhi kalangan murid lelaki pilihan kerjaya murid.kemampuan murid. yang belum dikenal pasti dan peningkatan rabun di Pemeriksaan mata Mengesan masalah rabun kalangan murid yang yang belum dikenal pasti memakai cermin mata. Mengesan masalah rabun Saringan Mengenal pasti murid warna 'color defect' yang pendengaran mengalami risiko boleh mempengaruhi kepekakan. di klinik kesihatan yang masalah kulit untuk di beri berhampiran. Pemeriksaan Mengesan masalah tulang rangka skoliosis di peringkat awal. sahaja. berisiko Pemeriksaan mata Mengesan masalah rabun berat badan atau obes. berisiko tinggi dan berat pemakanan murid sama berat badan atau obes. pilihan kerjaya murid. Kes-kes yang disyaki akan Pemeriksaan Mengesan masalah dirujuk ke hospital untuk tulang rangka skoliosis di peringkat awal.

• PENDEKATAN BERSEPADU SEKOLAH SIHAT • PENDEKATAN PBSS • Enam teras utama telah digariskan Bagi mewujudkan satu pendekatan • Bersepadu di antara warga sekolah. • Badan bukan kerajaan serta • Masyarakat setempat ke arah • Melahirkan sekolah yang sihat POLISI KESIHATAN SEKOLAH • 6 teras : • Persekitaran Fizikal Sekolah yang sihat dan selamat • Persekitaran Sosial Sekolah yang sihat dan selamat • Penglibatan Komuniti • Kemahiran Kesihatan Diri • Perkhidmatan Kesihatan Sekolah • Teras-teras ini hendaklah diterjemahkan kepada strategistrategi dan kaedah pelaksanaan yang lebih khusus agar ianya mudah difahami dan dapat dilaksanakan oleh semua warga sekolah • Ciri-ciri promosi kesihatan. sektor awam. psiko-sosial dan kerohanian adalah di antara ciriciri yang diberikan penekanan dan penelitian bagi membangun dan membentuk satu model sihat dan amalan gaya hidup sihat • PBSS memberi ruang untuk tindakan bersepadu yang mengambil kira: • . penerapan nilai-nilai kesihatan secara menyeluruh yang merangkumi aspek fizikal. sektor swasta. mental. • PIBG.

rujukan. • Membina satu persekitaran sosial sekolah yang menggalakkan amalan cara hidup sihat. keluarga dan anggota masyarakat OBJEKTIF KHUSUS • Pada akhir program. pekerja dan masyarakat setem MATLAMAT & FOKUS PBSS • Melahirkan warga sekolah dan persekitarannya yang sihat. ceria dan selamat. selamat dan berkualiti ke arah pencapaian wawasan negara.• • Kurikulum sekolah Keadaan fizikal dan sosial sekolah • Perkhidmatan kesihatan sekolah • Peraturan dan garis panduan yang memberi impak kepada kesihatan. bekalan air dan padang permainan kanakkanak yang mempengaruhi kesihatan kanak-kanak. • Penglibatan semua warga sekolah termasuk pentadbir sekolah. guru. rambut • . • Meningkat kerjasama dan penglibatan komuniti di dalam program kesihatan sekolah KEPENTINGAN PBSS • Ia mempergunakan model kesihatan holistik yang merangkumi aspek fizikal. • Ia juga memberi penekanan kepada pentingnya persekitaran fizikal seperti bangunan. sanitasi. bimbingan dan kaunseling • Pengawalan dan pencegahan kejadian penyakit Mengenal pasti. pelajar. peserta seharusnya dapat: • Mewujudkan warga sekolah yang faham dan melaksanakan aspek-aspek kesihatan fizikal iaitu kebersihan diri (gigi. • Memberi pengetahuan serta memupuk sikap dan amalan kesihatan yang baik agar setiap warga sekolah lebih bertanggungjawab terhadap penjagaan kesihatan diri. • Mempastikan satu persekitaran sekolah yang sihat terbentuk dan membuka peluang kepada kanak-kanak untuk mengamalkan tabiat kesihatan yang baik • Ia menggalakkan penglibatan keluarga dalam perkembangan pengetahuan dan kemahiran kesihatan kanak-kanak. sosial dan persekitaran. merujuk dan membantu dalam penempatan kanakkanak kurang upaya OBJEKTIF PBSS • Memastikan agar setiap sekolah dapat: • • • Menetapkan polisi kesihatan sekolah. • Ia memberikan satu persekitaran kerja yang menggalakkan dan positif kepada warga sekolah. • Ia memberi penekanan kepada penglibatan pelajar secara aktif di dalam kurikulum formal untuk membentuk satu siri pengetahuan dan juga kemahiranberkaitan kesihatan OBJEKTIF UMUM • Ia memperkemaskan perseimbangan di antara pendidikan dan kesihatan di dalam meningkatkan keupayaan kesihatan bagi kanak-kanak perempuan dan wanita dalam komuniti. • Ia memberi kesempatan kepada sekolah dan masyarakat setempat bagi bekerjasama dalam • Inisiatif kesihatan yang membawa faedah kepada pelajar. • Memelihara dan menigkatkan persekitaran sekolah yang bersih. kuku. keluarga dan masyarakatmenyediakan perkhidmatan kesihatan sekolah dari aspek: • Penilaian taraf kesihatan murid • Khidmat rawatan (termasuk rawatan kecemasan).mental. • Ia juga mengenal pasti kepentingan iklim sosial sekolah di dalam membantu suasan pembelajaran yang positif • • • Ia menghubungkaitkan sekolah dengan perkhidmatan kesihatan daerah dan kawasan bagi menyelesaikan masalah kesihatan tertentu di kalangan nakan-kanak.

• Penerangan yang jelas mengenai konsep PBSS hendaklah diberi bagi membolehkan perancangan dan pelaksanaan berkesan aktiviti PBSS • Menjadi contoh kepada murid dalam mengamalkan cara hidup sihat. • Menyemai sikap positif di kalangan remaja agar prihatin akan masalah HIV yang dikaitkan dengan gejala sosal yang melada remaja masa ini. OBJEKTIF • Meningkatkan kesedaran serta pengetahuan remaja akan bahaya jangkitan HIV. • Latihan PRS PROSTAR • Menerbit dan mengedarkan newsletter. KualaLumpur. Untuk Remaja • Program ini menggerakkan remaja Malaysia yang berumur 13 ingga 25 tahun sebagai Pembimbing Rakan Sebaya (PRS) ke arah hidup sihat tanpa AIDS • Menjalankan pelbagai aktiviti yang melibatkan pendidikan HIV/AIDS kepada remaja KUMP SASARAN • Remaja berumur 13 hingga 25 tahun yang terdiri daripada pelajar sekolah menengah. keropok dan cenderahati PRS . cara pencegahan dan pengawalannya. • Melahirkan segolongan PRS yang berperanan sebagai sukarelawan khidmat sosial dalam memberi khidmat sokongan kepada remaja. • Lain-lain aktiviti promosi seperti Laman Web PROSTAR. remaja lepasan sekolah. serta menghindari tingkahlaku berisiko tinggi kepada jangkitan HIV. • Pelancaran program ini telah disempurnakan oleh Timbalan Perdana Menteri pada 24 November. Melalui Remaja.• dan Pakaian) dan Makanan yang sihat PERANAN GURU • Guru merupakan penggerak utama untuk memastikan kejayaan program ini. • Idea penubuhan PROSTAR telah dicetuskan pada tahun 1995 hasil perbincangan KKM dengan pelbagai agensi kerajaan dan bukan kerajaan. kempen kesedaran AIDS dan kem-kem motivasi di sekolah dan kilang. • Menggalakkan remaja mengamalkan cara hidup yang sihat. • Pendekatan komunikasi secara intensif • Promosi • Kelab PROSTAR • Rangkaian kelab PROSTAR • Pengerusan kelab • Rumah kelab AKTIVITI • Aktiviti-aktiviti pendidikan AIDS seperti ceramah.”Program Sihat Tanpa AIDS untuk Remaja”. • Membentukkan segolongan PRS bagi mempengaruhi remaja ke arah cara hidup sihat dan menggerakkan remaja agar • • • turut dalam usaha menentang ancaman AIDS. • • • PROSTAR • PENGENALAN • PROSTAR . KONSEP • Oleh Remaja. pameran. • Memberi penerangan kepada Ibu bapa dan mesyarakat setempat mengenai PBSS. pelajar institusi penggajian tinggi. TUJUAN • Memastikan semua Guru Bimbingan dan Kaunseling di sekolah dapat melaksanakan perkhidmatan bimbingan dan kaunselinng STRATEGI • Pengukuhan jaringan kerjasama pelbagai agensi. • Sesi kaunseling remaja. Kedai PROSTAR (salun. • Menggalakkan murid menyertai aktiviti PBSS dengan aktif. 1996 di Dataran Merdeka. • Diperkenalkan oleh KKM dalam usaha menangani masalah HIV/AIDS di kalangan remaja.

dan keadaan sekeliling. • Sentiasa berusaha • Melalui pengaruh positif dan meningkatakan diri dari persepaduan dalam aktiviti lain. • . terutama kepada mereka yang memerlukan pertolongan. berdasarkan falsafah dan etika • Sebagai Role Model kepada Pembimbing Rakan Sebaya pelajar lain. PRS membantu menggerakkan PENILAIAN perkhidmatan bimbingan dan • BENTUK PENILAIAN kaunseling di sekolah. perlakuan dan fizikal FALSAFAH • BANTU DIRI SUPAYA BERUPAYA MEMBANTU ORANG LAIN VISI • Sistem pengurusan perkhidmatan Pembimbing Rakan Sebaya yang cemerlang dan berkualiti MISI • • Membentuk dan melahirkan • Sebagai penghubung kepada insan yang seimbang dari khidmat bimbingan dan aspek jasmani. kepercayaan kepada Tuhan. jantina. majmuk. • Rekod Kesihatan Murid • Sebagai salah satu sumber • Rekod Rancangan Makanan kepada rakan untuk mendapat tambahan bantuan. kaunseling seperti membuat intelek dan cemerlang rujukan jika perlu. kepemimpinan dan menjadi • Menerima dan menghormati individu yang peka. TUJUAN • Memastikan semua Guru Bimbingan dan Kaunseling di sekolah dapat melaksanakan perkhidmatan bimbingan dan kaunselinng PRINSIP • Bersedia dan rela membantu rakan yang memerlukan bantuan tanpa mengira agama. masalah salahlaku di kalangan • Melapor kepada pelajar Kaunselor/Guru Bimbingan dan PERANAN Kaunseling tentang kes yang • Menjadi rakan yang peka boleh merosakkan diri atau kepada perasaan orang lain orang lain. pelbagai aspek PRS dapat memainkan peranan • Merujuk kes rumit kepada Guru membantu mengurangkan Bimbingan dan Kaunseling. berasa selesa dan dan saling membantu di berempati kalangan pelajar. bangsa.• • • • • • PENGENALAN • Pembimbing Rakan Sebaya ialah kelab dimana seorang pelajar dilatih dalam bidang kemahiran asas kaunseling dan komunikasi. emosi. rohani. • Tahu batasan dan keupayaan • Memupuk potensi/bakat diri. • Mematuhi peraturan sekolah menolong dan berupaya hidup dan norma masyarakat dan selesa dalam masyarakat agama. • Ia berfungsi sebagai seorang pembimbing yang berkesan kepada rakan sebaya. • Program ini telah diperkenalkan di sekolah-sekolah menengah seluruh Malaysia pada tahun 1987.taat. rela. kedudukan. MATLAMAT • Menjadi fasilitator yang bersikap terbuka. rakan dan orang lain bertimbangrasa. • Sebagai khidmat sokongan. yakin dan • Membina budaya kasih mesra percaya diri. • ETIKA • Membina pelajar yang yakin diri dan menghayati nilai-nilai murni • Amanah dan menyimpan berasaskan kepada rahsia.

Rekod Rawatan & Pemeriksaan Gigi • Laporan Bulanan • Laporan Tahunan • Pengiktirafan kepada kelas terbersih • Kuiz kesihatan • TUJUAN PENILAIAN • Mengekalkan tahap kesihatan murid • Promosi kesihatan • Pencegahan penyakit • Rawatan @ rujukan • Mengesan masalah-masalah kesihatan yang boleh menghalang pencapaian akademik • KAEDAH MENINGKATKAN TAHAP KESIHATAN MURID DI SEKOLAH • Pemberian Immunasasi • Saringan kesihatan • Pencegahan penyakit • Rawatan Ringan dan rujukan ke klinik atau hospital • .

• Memupuk budaya sopan.• • RANCANGAN MAKANAN TAMBAHAN • PENDAHULUAN • Tidak bermaksud untuk menggantikan makanan yang disampaikan kepada seorng murid sekolah oleh Ibu bapa atau penjaganya • RMT bermaksud memberi makanan tambahan iaitu 1/4 – 1/3 daripada jumlah keperluan makanan harian bagi seorng murid harian sekolah rendah sepenuhnya • Merupakan satu usaha bersepadu dan selaras dengan • usaha-usaha lain yang berkaitan dengan kesihatan dan pemakanan OBJEKTIF • Memberi makanan tambahan yang berzat dan seimbang kepada murid-murid yang berkenaan untuk membantu mereka mengatasi masalah dari segi pertumbuhan badan dan kekurangan tenaga • Menyelenggarakan dan mengaplikasikan pendidikan kesihatan dari segi pemakanan dan penjagaan kesihatan secara tidak lansung. berdisiplin menjaga kebersihan diri makanan dan alam sekitar • Menggiatkan usaha sekolah dalam penjagaan pemakanan murid PEMILIHAN • Murid yang menunjukkan tanda salah pemakanan (dipilih oleh pasukan perkhidmatan ksihatan sekolah/guru dan diselaraskan oleh jawatan kuasa khas di peringkat sekolah) • Murid yang daripada keluarga berpendapatan rendah (400 ke bawah) dan keahlianya ramai (6 orang dan ke atas). • Rumah jauh dari sekolah PIHAK PENYEDIA • Guru sekolah • PIBG • Pasukan badan sukarela • • • Pekerja kontrak kantin Pekerja upahan • KESAN KEKURANGAN ZAT • Ganggun pertumbuhan fizikal dan mental • Kurang tumpuan • Kemerosotan • Keletihan MENU .