You are on page 1of 2

A sht e vrtet se Ibn Halduni thot se Ebu Hanife dinte vetm 17 hadithe?

1
Disa njerz sot deklarojn:Ebu Hanife pr sahih, i ka llogaritur vetm shtatmbdhjet hadithe. Kt pohim nuk mund ta pranoj mendja e njeriut i cili e njeh karakterin akademik te shkollave n at koh dhe mnyra e formimit t shkencave n to. Vet Ebu Hanife ka kryer shkolln akademike t Kufs n t ciln jan takuar e drejta dhe Hadithi q nga dita kur e themeloi sahabiu i madh Abdullah ibn Mesudi r.a. fama e saj dhe vlera jan shtuar n ardhjen e prijsit t besimtarve, Ali ibn Ebi Talibit r.a. i cili ka deklaruar:Allahu e mshiroft t birin e Umi Abde (ibn Mesudin)! Me t vrtet kt qytet e ka mbushur me dituri. sht pr habi edhe fakti se disa prej tyre n kt pohim rreth Ebu Hanifes thirren n ibn Haldunin. N t vrtet ata kan nxjerrur pjes t tekstit nga konteksti, pa lexuar gjith q sht thn lidhur me kt tem. Kjo njkohsisht sht edhe provim n t cilin kan rn shum njerz. Nse i drejtohemi ibn Haldunit ,do t gjejm q rrfimin q ka transmetuar me fjal q dshmojn se nuk kan baz, por q edhe ai vet nuk beson n to, ngase pas ksaj prmend fakte q e demantojn. Ja `thot ai n kaptinn Shkenca e Hadithit n Mukaddimen e tij: Dije gjithashtu se ekzistojn dallime n mes imamve Muxhtehid, lidhur me mbshtetjen m t madhe apo m t vogl n Hadith. Kshtu pr Ebu Hanifen r.a. thot se ka transmetuar vetm shtatmbdhjet hadithe apo di m shum. Sidoqoft jo m shum se pesdhjet. Maliku (Rahimehullah), si sahih n Muveta-n e tij ka pranuar t shumtn 300 hadithe ose afrsisht aq, ndrsa Ahmed ibn Hanbeli (rahimehullahi teala) n Musnedin e tij ka tubuar 30 mij hadithe. Secili ka vepruar sipas ixhtihadit t vet n kt aspekt. Disa njerz t paarsyeshm dhe t njanshm do t thon: Disa prej tyre nuk e kan njohur mir Hadithin dhe pr kt arsye kan transmetuar pak hadithe, Mirpo sht i papranueshm nj supozim i till kur sht fjala pr imamt e shquar, ngase Sheriati nxirret nga Libri dhe Suneti, dhe donjri q nuk e ka njohur mir Hadithin sht dashur ta msoj dhe ta transmetoj me prkushtim de seriozitet n mnyr q fen ta marr nga burimet e saja autentike dhe normat juridike ti nxjerr nga ai q o ka pranuar prej Allahut. Shkaku i vrtet pr mos-transmetimin e shum Haditheve tek ata q kan vepruar n kt mnyr kan qen dobsit dhe t metat q i kan gjetur n to, posarisht pr shkak se pasiguria, dmth. llogaritja e transmetuesit t hadithit t pasigurt (xhehr) te numri m i madh i tyre ka qen supozim themelor. Kshtu ka ndodhur q nj imam ixhtihadi i tij e ka shtyr te mohoj do hadith dhe tradit me t meta t tilla - e t till jan plot. Rezultati ka qen q disa prej tyre kan transmetuar relativisht pak hadithe pr shkak t rrugve jo t sigurta (turuq). Megjithat, ulema e Hixhazit transmeton m shum hadithe se ata t Irakut, ngase Medina ka qen vendi ku sht vendosur Pejgamberi dhe ku kan jetuar Sahabt. Ata q jan vendosur n Irak , kryesisht i jan prkushtuar xhihadit. Vet Ebu Hanife transmeton pak hadithe pr shkak t kritereve t ashpra q i kishte vendosur pr transmetimin dhe pranimin e haditheve, si dhe pr mendimin se hadithi sht i dobet nse i kundrvihet njohjes s pamohueshme racionale. Kto kritere kan qen t ashpr prandaj ka transmetuar pak hadithe dhe fare pak sht thirrur n ta. Prandaj nuk qndron fakti se ai qllimisht ka ln anash transmetimin e
1

Shkputur nga libri T kuptuarit e Sunetit; Orientimet metodologjike dhe Rregullat i dijetarit Dr. Jusuf el-Kardavi. Pjes nga tema Suneti n shkencn juridike dhe legjislacion, fq. 57-59

hadithve. Larg sht ai nga kjo akuz! Q ka qen nj nga muxhtehidt e mdhenj n shkencn e Hadithit, flet e dhna se hadithet ia ka pranuar Medhhebi i tij, si dhe jan thirrur n mendimin e tij, duke marr dhe ln di prej tyre. Sa i prket imamve t tjer q kan qen muhadith, e q jan shumic, ata kan qen m fleksibil n shtjen e kushteve t autenticitetit t hadithit andaj kan transmetuar m shum hadithe. Secili ka vepruar sipas nivelit t ixhtihadit t tij. Edhe nxnsit e Ebu Hanifes pas tij kan pasur kritere m t but, andaj kan transmetuar m shum hadithe. Tahaviu ka transmetuar m shum hadithe dhe ka shnuar nj musned t vlershm, i cili prkundr vlers nuk sht i barabart me Sahihet e Buhariut dhe Muslimit, ngase kriteret me t cilt jan udhhequr kta dy n veprat e tyre jan pranuar nga tr Umeti, prderisa ata t Tahaviut jo, si sht pr shembull rasti me transmetimin nga raviu karakteristikat e t cilit nuk jan t njohura (mesturu-l-hal)...2 Ja kto jan fjalt e t madhit Ibn Haldun mbi Ebu Hanifen dhe Medhhebin e tij. Jan kto fjal t historianit me prvoj dhe t paanshm. www.ehli-suneti.com

Ibn Halduni. El-Mukaddime. N redaksin e Ali Abdulvahid Vafiu. Lexhnetu-l-bejani-arebi, botimi 2, 3/1143-45