BOB FINGERBILD

Samoleczenie wzroku metodą dr Bates’a
(-) (Tłum. Jerzy Wnuk) WSTĘP
Mamy przyjemność oddać na Państwa ręce wyjątkową książkę, która pozwoliła wielu osobom na polepszenie jakości wzroku, a także w przeważającej liczbie przypadków, na całkowite wyleczenie wzroku, czy też, co jest bardziej właściwym określeniem, przywrócenia stanu normalnego widzenia. O powodzeniu i skuteczności tej metody może zaświadczyć, niezbyt może chlubny przykład przedwojennych Niemiec, gdzie poborowych z wadą wzroku kierowano najpierw do ośrodków reedukacji wzroku stosujących metodę Batesa, a ewentualnie później do optyka dla doboru odpowiednich szkieł. Innym słynnym przykładem jest przypadek światowej sławy filozofa i pisarza A. Huxley'a, który pod kierownictwem uczennicy Batesa, M. Corbett, ze stanu graniczącego ze ślepotą, po kilku miesiącach doszedł do możliwość czytania bez okularów.

Metoda reedukacji wzroku dr Batesa, znana i stosowana w Stanach Zjednoczonych i w zach. Europie od blisko 100 lat, u nas w Polsce stosowana od niedawna pod nazwą “Sztuka świadomego widzenia", oparta jest na założeniu, że narząd wzroku, podobnie jak inne narządy człowieka (ruchu, krążenia itd.) posiada zdolności adaptacyjne, regeneracyjne i podlega skutecznej rehabilitacji. chorób i Wzrok można ćwiczyć, doskonalić, jednakże w doprowadzać do stanu normalnego widzenia w wypadku wad wzroku, niektórych konieczności noszenia okularów, przypadkach poważnych wad wzroku, chorób oczu, przed przystąpieniem do ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, należy się skonsultować z prowadzącym lekarzem okulistą. Jednym z podstawowych założeń dr Batesa było stwierdzenie, że podobnie jak złamana kończyna w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych może być doprowadzona do stanu pełnej sprawności, tak i narząd wzroku można, w wyniku ćwiczeń i zabiegów rehabilitacyjnych, doprowadzić do stanu pełnej sprawności, czyli ostrości widzenia, bez konieczności używania okularów. Zgodnie z założeniami dr Batesą, okulary i sztuczne soczewki są tym samym dla oczu, czym kule dla osoby ze zrośniętą po złamaniu nogą. Osoba, która nie odrzuci kuli i nie zacznie normalnie chodzić (często za pomocą zabiegów rehabilitacyjnych i usprawniających), nigdy nie odzyska sprawności w niegdyś złamanej kończynie. Podobnie osoba z wadą wzroku, jeżeli nie odrzuci swoistych kuł dla oczu — czyli sztucznych soczewek — okularów i nie podejmie zabiegów rehabilitacyjnych, czyli reedukacji i usprawniania narządu wzroku, poprzez stosowanie systematycznych ćwiczeń opisanych w niniejszej książce, nigdy nie uzyska efektu poprawy wzroku, a wręcz przeciwnie może liczyć jedynie na pogorszenie jakości widzenia i noszenie co raz to mocniejszych szkieł przepisanych przez okulistę. Trzeba objawów zatem stwierdzić — z całą jasnością do tego faktu, że przepisywanie okularów w wypadku wad wzroku, jest jedynie łagodzeniem choroby porównywalnym podawania środków przeciwbólowych w wypadku złamania ręki, zamiast jej nastawienia i unieruchomienia w opatrunku gipsowym.

Zatem oczy poprzez zaopatrzenie w parę dodatkowych soczewek, mogą widzieć z pierwotną ostrością, lecz nie jest to w żadnym przypadku oddziaływanie na przyczynę wady wzroku, czy schorzenia. Jest to krótko mówiąc oszukiwanie receptorów wzrokowych w mózgu za pomocą odpowiednio wygiętego szkiełka. Okuliści i optycy proponujący tego rodzaju pomoc osobom z wadą wzroku dalecy są od maksymy medicus curat, natura sanat, czyli: “lekarz leczy natura uzdrawia". W tym wypadku trudno mówić o leczeniu (chyba że protezę uznamy za lekarstwo), a szklanej soczewce w plastikowej obudowie niezmiernie jest daleko do natury, a tym samym do jej uzdrawiającej mocy. Te vis medicatrix naturae, to siły naturalne organizmu, które są obecne w każdym i są pobudzane bądź to poprzez ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne stymulujące naturalne siły obronne organizmu i mechanizmy samoregulacji, bądź to poprzez zastosowanie odpowiedniego lekarstwa. Okulary i odpowiednio dobrane soczewki korygują konkretne odchylenia refrakcji, którą uważa się za przyczynę danej wady. W Większości przypadków następuje natychmiastowa poprawa możliwości widzenia. Jednakże czy wskutek tego narząd wzroku ulega poprawie? Czy zostaje wyeliminowana przyczyna wady wzroku? Działanie sztucznych soczewek to działanie objawowe. Oczy wspomagane okularami stają się coraz słabsze i z upływem lat będą potrzebowały coraz silniejszych szkieł dla zwalczania symptomów.

ROZDZIAŁ L LECZMY PRZYCZYNY, A NIE OBJAWY!
Jeżeli można mówić o spojrzeniu na wady wzroku, to należy rozpoznać dwie postawy: Pierwsza — pesymistyczna, zakłada, że organy wzroku nie są w stanie samoistnie się uzdrowić, brakuje im vis medicatrix naturae, a więc wadliwy wzrok jest praktycznie rzecz biorąc nieuleczalny. Można go jedynie wspomóc okularami. Powyższe stwierdzenie przeczy naszemu doświadczeniu życiowemu, albowiem każdy organ ciała, po spełnieniu odpowiednich warunków; jak podanie odpowiednich lekarstw, zabiegi lecznicze, lepsze odżywianie,

pobudzonych przez odpowiednie ćwiczenia reedukacji wzroku. Sprzężenie i powiązanie napięcianerwowego z napięciem mięśniowym jest tak duże. Pierwsza to bóle mięśniowe w okolicach szyi spowodowane stałym napięciem. czasami przerost mięśni karku i spowodowany tym lekki garb u góry kręgosłupa. możliwe jest więc uleczenie przyczyn wad wzroku dzięki vis medicatrix naturae. jeżeli w wyniku masażu. że terapeuci leczący znerwicowanych pacjentów. przez co nie będzie mógł wyprostować nogi i dopiero długotrwałe ćwiczenia i zabiegi rehabilitacyjne pozwolą mu na pełne wyprostowanie przykurczonej nogi oraz ponowną naukę prawidłowego chodzenia — czyli reedukację. relaksu. jest ponowna nauka świadomego widzenia. czyli reedukacja. że człowiek kulejący na jedną nogę. Dlatego też podstawowym działaniem zmierzającym do poprawy jakości widzenia. Dr Bates doszedł do wniosku. Napięcie nerwowe spowodowane np. że podobnie jak choroby i nabyte wady naszych wszystkich narządów. spowoduje po kilku tygodniach skurcz mięśni. doprowadza ten delikatny narząd do rozstroju i wad. o dużym poziomie lęku zaobserwowali dwie prawidłowości. Można zauważyć. Drugi sposób widzenia — sformułowany po raz pierwszy przez dr Batesa jest optymistyczny i zakłada. . tak jakbyśmy chcieli ochronić głowę od uderzenia z tyłu (oczywiście w odpowiednio mniejszym stopniu).właściwa terapia itd. lękiem. Złe nawyki używania oczu są zawsze ściśle powiązane ze stanem ich nadwyrężenia i napięcia. To napięcie oddziaływuje w równym stopniu na ciało. jest uleczalny. Metoda dr Batesa zakłada. powoduje napięcie mięśni w rejonie szyi. że człowiek poprzez złe używanie narządu wzroku. zabiegów fizykoterapeutycznych udało się doprowadzić do rozluźnienia mięśni karku. jak i na ducha. druga zaś prawidłowość to zauważalne zmniejszenie się poziomu lęku.. że jedynie wzrok jest jakimś dziwadłem i odstaje od reszty naszego ciała w sposób niespodziewanie negatywny. Organizm człowieka stanowi jedną całość. że większość wad wzroku spowodowana jest nieprawidłowym używaniem narządu wzroku. także narząd wzroku jest uleczalny. Wynikałoby zatem z tego “pesymistycznego" punktu widzenia.

Metody. Dr Bates odkrył. W wielu przypadkach wraz z polepszeniem funkcjonowania następuje kompletny powrót sił zdrowotnych i organiczna integracja chorego oka. i do momentu swej śmierci pracował nad udoskonaleniem swojej metody. Oko. pomimo tak długiego okresu czasu. lecz dąży do całkowitego usunięcia psychologicznych i fizycznych przyczyn choroby. że poprzez przyswojenie sobie technik edukacyjnych stan napięcia w organie wzroku. kto przestudiował selekcję tych przypadków. niemożliwe jest. jak również w całym organizmie ulega zmniejszeniu. aby jeszcze powątpiewał w istnienie metody leczenia wadliwego wzroku. mężczyzn i dzieci zostały z powodzeniem zredukowane do normalności lub przynajmniej do tego stanu zbliżone. lecz prawdziwie etiologiczna. otwiera przed sobą możliwość sprawdzenia w praktyce vis medicatnx naturae. Następowało to po przyswojeniu sobie przez jego pacjentów metod relaksowania oczu i umysłu. Dr Bates zmarł w 1931 r. jaki upłynął odkąd poznano techniki dr Batesa. Aldous dobrego Huxley w swojej książce “The mających zastąpić art of seeing" pisze: przyzwyczajenia “Praktykowanie technik reedukacji służy wyrobieniu sobie nawyków widzenia. pozostają one nie uznane przez profesjonalnych optometrów i . która jest nie tylko symptomatyczna. Jest ogólnie przyjętą zasadą fizjologiczną. Każdy pacjent po nauczeniu się sposobów relaksowania napiętego wzroku i przyswojeniu sobie prawidłowego nawyku widzenia. Jednakże. Poprzez przyswojenie sobie tych technik wszelkiego rodzaju cierpienia u wielu kobiet. co bezpośrednio powodowało poprawę wzroku i odchylenia refrakcji. Dla każdego. lub osobiście przeszedł przez proces reedukacji wizualnej. która nie poprzestaje na neutralizowaniu wad.szyi i ramion. Ponadto jego uczniowie rozsiani po całym świecie opracowali masę nowych zastosowań sformułowanych przez niego zasad. niepoprawne odpowiedzialne za wadliwy stan wzroku i w wielu przypadkach powrotowi funkcji doprowadzających do kompletnej i stałej normalizacji. nie stanowi żadnego wyjątku od tej zasady. jak stwierdza dr Bates. że poprawa funkcjonowania idzie w parze z poprawą stanu napięcia tkanek.

Wpatrywanie się w centralny punkt tej mandali przez 3-7 minut. ROZDZIAŁ 2 PATRZEĆ TO JESZCZE NIE ZNACZY WIDZIEĆ. że głównym narzędziem akomodacji jest nie soczewka.lekarzy. jak również jej ogniskowa .n. powoduje znakomity relaks dla oczu i umysłu. znano i doceniano wzajemne powiązania zmysłu wzroku i umysłu. że akomo-dacja gałki ocznej i ostrość widzenia jest prawidłowa. ale zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. czego przykładem są jantry i mandale. która tę zdolność wyjaśniała działaniem mięśnia (obwódki) rzęskowego otaczającego soczewkę oka.e. była hipoteza Helmholtza. Eksperymenty przeprowadzone przez Batesa wykazały. dlatego też Bates doszedł do wniosku. Jednakże ta hipoteza nie wyjaśniała wszystkich okoliczności wad wzroku. CZYLI CZYM JEST PROCES WIDZENIA W czasach dr Batesa powszechnie akceptowaną hipotezą tłumaczącą zdolność akomodacji oczu do widzenia bliskiego i dalekiego." CZĘŚĆ L TROCHĘ TEORII W starożytnych Indiach już 2000 lat p.

którego komórki przekazują obraz powstały na siatkówce do odpowiednich obszarów mózgu. jak również oczu. Także i tutaj są możliwe zaburzenia. czy środków działających na układ nerwowy. W znacznym uproszczeniu można powiedzieć. albo jesteśmy pod wpływem silnego stresu. lub inne fizyczne uszkodzenia powodują utratę pełnej ostrości widzenia. system nerwowy i umysł. ponieważ jest tym elementem na który możemy świadomie wpływać i poprzez który możemy oddziaływać zarówno pośrednio na układ nerwowy. obce ciało w oku. brak ostrości widzenia. nie ma głębszej potrzeby teoretycznego uzasadniania tego co funkcjonuje i zdaje egzamin w praktyce. Lecz nie jest to jeszcze widzenie. To na co Bates jako pierwszy zwrócił uwagę. czyli oka. łatwo można zauważyć.zarówno dla bliskich jak i oddalonych obiektów obserwacji dzięki skracaniu i wydłużaniu osi gałki ocznej jako całości. Jakiekolwiek zakłócenia któregoś z tych elementów powodują zakłócenia w ostrości widzenia. pomimo sprawnego układu nerwowego. żeby go włączyć i obejrzeć film. łatwo możemy zauważyć zaburzenia w procesie widzenia. wzruszenia. Jeżeli jesteśmy zmęczeni. ponieważ na siatkówce pojawia się jedynie zbiór różnokolorowych plam i tę . Kolejnym elementem jest układ nerwowy. Tak więc począwszy od pierwszego elementu. lub nawet utratę wzroku w poważniejszych zaburzeniach. czy uderzenia w głowę. był fakt. że zmęczenie oczu. został tutaj wyodrębniony. jak i bezpośrednio na narząd wzroku. takie jak: plamy (czerwone lub czarne). czego najlepszym przykładem niech będzie utrata wzroku na skutek wstrząsającego przeżycia. podobnie jak nie ma potrzeby poznawania zasad działania telewizora. Ponieważ ta książka zajmuje się praktyczną stroną zastosowania sztuki świadomego widzenia dr Batesa i ma na celu przedstawienie metody skutecznie poprawiającej działanie zmysłu wzroku. Umysł chociaż jest niemożliwy do oddzielenia od układu nerwowego. falowanie obrazu. że proces widzenia rozpoczyna się pojawieniem się obrazu na siatkówce oka (przy udziale odpowiedniej ilości światła widzialnego). że w procesie widzenia współdziałają na równorzędnych zasadach partnerstwa oczy.

gdzie poszczególne ich zbiory podlegają rozróżnieniu i selekcji. Pogrupowane plamy zaczynają przybierać postać przedmiotów. który poszczególnym bardziej i mniej ważnym zbiorom kolorowych plamek nada znaczenie i nazwę. Zatem proces widzenia jest ciągłą kooperacją oka i umysłu przy współudziale i przewodnictwie układu nerwowego. która pozwala odczytać ze zmian w wyglądzie tęczówki oka. zgodnie z doświadczeniem jakie przechowujemy w pamięci. Jakiekolwiek się do produktu usprawnienie usprawnienia i postrzegania przyczyni i przetworzyć. jakie organy człowieka zostały zaatakowane . obraz tego co widzimy. która skupia naszą uwagę i odróżnia się od pozostałego pola widzenia. w okolicy plamki żółtej i fovea centralis. To na co skierowany jest wzrok usytuowane jest z reguły w centralnym punkcie siatkówki. Po spostrzeżeniu i selekcji kolorowych plam na te bardziej i mniej ważne następuje końcowy etap procesu widzenia —rozpoznawanie. rozpoznawania sile postrzegania. W tym miejscu wkracza nasz potężny komputer. Te wszystkie trzy procesy. Na tej regule nierozerwalności i zwrotnego sprzężenia oczu i umysłu oparta jest zasada metody dr Batesa. selekcjonowanie i rozpoznawanie przebiegają praktycznie jednocześnie i bezustannie (o ile mamy otwarte oczy). czyli umysł. które razem stanowią widzenie. Irydiologia. zbiór kolorowych plamek odbity na siatkówce naszego rozpoznawania. umysł musi zinterpretować oka. o takich czy innych kolorach. aby do naszej świadomości dotarł. w jakiejś sensownej formie. Po postrzeganiu następuje grupowanie plam. Podzieli grupy plam na przedmioty bliżej i dalej oddalone. to dziedzina medycyny. a więc postrzeganie. Huxley'em. czy postać. gdzie znajduje się okolica najostrzejszego widzenia i jest to zarazem przedmiot. poprawi automatycznie część postrzegania i selekcjonowania widzianego obrazu.część procesu widzenia można określić jako postrzeganie. Można zatem stwierdzić za cytowanym już A. Zatem. Każde działanie poprawiające umysłową część procesu widzenia. że: Wyraźnie widzenie jest efektem właściwego postrzegania i poprawnego możliwości towarzyszącej rozpoznawania.

odczuwają pogorszenie jakości widzenia w sposób wyraźny. Jeżeli w takich przypadkach ten stan się przedłuża. wytrzeszczanie i zmęczenie oczu. niemożność skupienia uwagi i całą serię narastających skutków powodujących pogarszanie się wyników w nauce czytania i brak postępów. Wówczas najgorszym z możliwych rozwiązań jest przepisanie okularów. które w normalnych warunkach wydawałoby się bez znaczenia. Organizm stanowi jedną nierozerwalną całość. albo wyglądzie innego organu. wskazuje na fakt. że gorsze funkcjonowanie organizmu może być także przyczyną pogorszenia się jakości widzenia.przez chorobę. zwiększonej ilości sresów dnia codziennego. Tak więc całościowy. ale wada wzroku zostaje utrwalona na długi okres czasu z tendencją do pogarszania się tego stanu. kierują się do okulisty. gdzie niedomagania jednego narządu mogą znaleźć odbicie w zmianie funkcjonowania. Wszyscy dobrze wiemy. Bardzo często te zaburzenia objawiają się właśnie wadami wzroku. a nawet czasami widoczny regres. Mówimy wówczas o zaburzeniach psychosomatycznych. który przepisuje okulary nie badając przyczyn choroby. że czasami rzecz. aby ten problem załatwić. W takich przypadkach trudności w widzeniu to jedyna informacja jaką rodzice i naucyciele otrzymują od dziecka. Podobnie jest z organem wzroku. potrafi czasami wyprowadzić nas z równowagi i doprowadzić do wybuchu złości czy chwilowej depresji. czasami bez uświadomionej przyczyny funkcjonuje po prostu gorzej. Szczególnie u dzieci spotykamy się z łatwością przeniesienia napięć psychicznych. emocjonalnych zaburzeń. Takim częstym przykładem są trudności z czytaniem i nauką czytania. o tyle osoby wysilające swój wzrok. czy wydarzenie. holistyczny sposób patrzenia na zdrowie człowieka. . Niewłaściwe używanie wzroku powoduje napięcia. Po krótkiej adaptacji do sztucznych soczewek. O ile u osób prawidłowo używających tego organu zmiany jakości widzenia są niemal niezauważalne. po czym wyruszają do okulisty. która może mieć miejsce w np. widzialność jest rzeczywiście lepsza. długotrwałych napięć na organy ciała. a co za tym idzie irytację dziecka.

Aleksander większość krótkowzrocznych pacjentów.M. czy nawet wad postawy. dzieciom krótkowzrocznym powracał prawidłowy wzrok. przyczynia się do ich wadliwego funkcjonowania. że techniki Aleksandra są stosowane głównie w celu wyeliminowania napięć psychicznych poprzez redukcję napięć w układzie mięśniowoszkieletowym człowieka. Tak więc rozluźnienie mięśni. na uwagę zasługują również często nie zauważane przyczyny leżące w chorobach nerek. wzrok zarówno prawidłowy jak i cechujący się wadami może zostać usprawniony. napięć emocjonalnych. Warto przy tym podkreślić fakt. Aleksander notował przypadki (niestety jedynie wśród dzieci). Wiele łagodnych chronicznych zaburzeń. Jak wykazał w dziesiątkach tysięcy przypadków osobistej praktyki dr Bates. W metodzie dr Batesa umiejętność pasywnego i dynamicznego relaksu zarówno oczu jak i umysłu jest pierwszą i podstawową techniką pozwalającą na stosowanie ćwiczeń przynoszących poprawę widzenia. aspektów psychosomatycznych. W Stanach Zjednoczonych piloci sił zbrojnych. zmiany pogodowe. którzy poddawali się jego leczeniu poprzez korektę wad postawy ciała.Poza omówionymi przypadkami zaburzeń psychicznych. charakteryzowało się przygarbieniem oraz wysunięciem i pochyleniem głowy ku przodowi. Zatem ogólna umiejętność rozluźniania mięśni. oraz relaks umysłu. plus przyjęcie prawidłowej postawy gdyż ciała. w których poprzez naukę prawidłowego trzymania głowy i szyi w stosunku do całego tułowia. było musiało przynieść korzyść u krótkowzrocznych dzieci. nie powodując organicznych uszkodzeń oczu. i linii . co na dłuższą metę skutkuje wadą wzroku. Tak więc krótkowzroczność może być przyczyną. nieświadomym zastosowaniem podstawowych technik metody dr Batesa. trzustki czy migdałów. powoduje także usunięcie napięć w mięśniach gałki ocznej. a nawet u osób wrażliwych — meteopatów. ale także i skutkiem nieprawidłowej sylwetki. a później w przypadkach liczonych w setkach tysięcy — jego następcy. Jak zauważył F. a co za tym idzie usunięcie napięć psychicznych i relaksacja umysłu. stanów chorobowych.

lotniczych przechodzą kursy świadomego widzenia w celu poprawy wzroku. jak zwykło się określać ostatnimi czasy ten coraz bardziej rozbudowany i skuteczny system. astygmatyzm i nadwzroczność (dalekowzroczność) mogą być w pełni skorygowane. Praktyka systemu reedukacji wzroku — wizjonetyki. a następnie powrotu do starego szkodliwego rodzaju percepcji. aż staną się one podświadome. rozumu. że pacjenci znając ogólną zasadę sami opracowują najkorzystniejsze dla siebie techniki. przekształcenia ich w taki sposób. co powoduje wyparcie i zastąpienie szkodliwych wzorców patrzenia zestresowanym okiem. tak że podczas jego wykonywania może wystąpić mniej lub bardziej świadomy stres (stan napięcia) należy zarzucić wykonywanie tego ćwiczenia i przejść do następnego wykonywanego swobodnie i w stanie rozluźnienia (co nie znaczy. Wyleczenie wad wzroku w znaczącej większości przypadków jest całkowicie możliwe. . doświadczeń i dociekań. że będzie to od razu komfortowa i rekreacyjna przejażdżka). lub przynajmniej można osiągnąć znaczącą poprawę. Wszystko należy weryfikować za pomocą własnego umysłu. Skuteczna terapia polega na uświadomieniu sobie złych nawyków. jest to uzależnione od warunków indywidualnych. jest kwestią rozwinięcia prawidłowych nawyków widzenia i zintegrowania ich z normalnym codziennym życiem. Pomimo tego co zostało tutaj powiedziane. czy kłopoty w realizacji. Przypadłości takie jak krótkowzroczność. jeżeli któreś z wykonywanych ćwiczeń sprawia trudności. Leczenie wzroku nie jest więc sprawą wykonywania codziennych półgodzinnych ćwiczeń. prosimy nie brać niczego — “na wiarę". Liczba ćwiczeń i technik usprawniających wadliwy wzrok może być równa ilości ludzi z wadami wzroku i niemal w każdym przypadku konieczne okazują się niewielkie modyfikacje stosowanego ćwiczenia. motywacji. aby stały się prawidłowymi przyzwyczajeniami poprzez powtarzanie ich na tyle długo. Ponadto jak stwierdził Bates. W wielu przypadkach okazuje się. oraz wrodzonych zdolności przystosowawczych procesów postrzegania wzrokowego.

nauka rozluźniania mięśni i ogólnego relaksu jest bardzo utrudniona. uspokajając go i nauczając rozluźniania nie tylko mięśni gałki ocznej. ROZDZIAŁ 3 DLACZEGO ŹLE WIDZIMY — CZYLI O PRZYCZYNACH Jak to zostało stwierdzone w poprzednim rozdziale. bez nabycia podstawowych technik ogólnej relaksacji ciała i umysłu. Jednakże jest prawie niemożliwe nabycie umiejętności rozluźniania mięśni gałki ocznej. co w konsekwencji powoduje wtórne . Napięcie psychiczne. pozwala na korektę wad wzroku. odpowiedzialnych za jakość i ostrość widzenia. oraz na stan naszego wzroku. Jak stwierdził dr Bates dopiero powtórnie nabyta umiejętność zrelaksowanego widzenia przy użyciu rozluźnionego wzroku (tę umiejętność posiadają wszystkie niemowlęta). a czasami nawet niemożliwa. ale na cały organizm. lecz także całego ciała. a napięciem organu wzroku. o dużym poziomie lęku. jakkolwiek przewidziane dla zmysłu wzroku. Warto zwrócić uwagę na dostrzegalne sprzężenie pomiędzy napięciem nerwowym. który staje się samoleczącą aktywnością pozwalającą na wytworzenie i rozszerzenie nowych ścieżek neuronowych w mózgu. ze szczególnym uwzględnieniem systemu nerwowego. Z drugiej strony techniki metody dr Batesa. Dlatego też dzięki odpowiedniemu używaniu naszego umysłu jesteśmy w stanie opanować sztukę świadomego widzenia i poprzez to wpłynąć na poprawę jakości naszego widzenia. proces widzenia jest zależny w głównej mierze od naszego umysłu. Niemożność dostrzeżenia jakiegoś obiektu powoduje zdenerwowanie i irytację. Zatem zastosowanie metod dr Batesa ma zbawienny wpływ nie tylko na narząd wzroku. Z drugiej strony należy zauważyć. w tym także mięśni gałki ocznej. że u osób mocno znerwicowanych. oddziaływu-ją na cały organizm. lękowe i stresy powodują napięcie naszych mięśni. siłą nierozerwalnej całościowej natury człowieka. stany nerwicowe.Innymi słowy terapia wzroku polega na wykształceniu trwałego nawyku naturalnego sposobu patrzenia. w tym także na system nerwowy. która z kolei jest przyczyną zwiększonego napięcia mięśni gałki ocznej.

czyli końcowego etapu tj. wielkość. ponieważ wzrok jak żaden inny organ jest związany z umysłem i od niego zależny. sens i znaczenie. Uwagą spontaniczną dysponujemy od czasów dzieciństwa i jest ona wspólna dla całego królestwa zwierząt. Uwaga jest elementem niezbędnym w procesie widzenia. Negatywne stany psychiczne jak żal. które pozwalają w niedostatecznie oświetlonych miejscach zauważać nieistniejących bandziorów. Dla potrzeb sztuki świadomego widzenia uwagę można podzielić na uwagę spontaniczną i uwagę świadomą.obniżenie jakości widzenia i tak dalej. niemalże namacalny i rzeczywisty. smutek. Stan psychiczny w jakim się znajdujemy oddziaływuje nie tylko na funkcjonowanie mięśni gałki ocznej. Nie ma możliwości widzenia. a co skutkiem takiego stanu. a właściwie jej brak i rozproszenie. ale także upośledzenie wzroku. wybujała ambicja. Kolejnym czynnikiem. Uwaga pozwala wyselekcjonować i odseparowć określone przedmioty (zjawiska. złość. która określonym postrzeganym i wyselekcjonowanym obiektom przypisuje odległość. czyli rozpoznawanie. ale również na końcową fazę procesu widzenia. barwę i znaczenie. pająki czy węże w sposób realny. charakterystycznego szczególnie dla dalekowidzów i osób z rozbieżnym zezem. a tym samym jesteśmy w stanie nad nim panować to uwaga. w formie niekończącego się koła ciągle wzrastającego napięcia. trudno po pewnym czasie zorientować się co jest przyczyną. osoby) w polu widzenia. To uwaga pozwala wyodrębnić i wyselekcjonować przedmiot widzenia. W tym kole wzajemnie napędzającego się napięcia. oraz określić zakres pola widzenia. który wpływa na złą jakość widzenia i jest zarazem zależny od naszego umysłu. O wpływie stanów psychicznych na jakość widzenia mówią takie powiedzenia jak: “być ślepym z wściekłości". “pociemniało w oczach". czy. zawiść. ale także ważną rolę odgrywają w prawidłowym widzeniu nasze emocje. W rozpoznawaniu główną rolę gra pamięć. rozpoznawania bez udziału umysłu. powodują nie tylko wrzody żołądka. odnaleźć je w pamięci. czy choroby serca. Ten rodzaj uwagi pozwala nam . nadać im odległość. że “świat stał się szary i ponury".

czy nauka. że podczas prawidłowego widzenia. Na tym poziomie sztukę świadomego widzenia można porównać do innych sztuk. rozwiązywanie krzyżówek. Tę właśnie właściwość umysłu i oka zauważył w swoich badaniach dr Bates. to jakby nieobecność świadomego “Ja". który stwierdził. jak na przykład do sztuk walki. To co jest istotne w ćwiczeniu świadomego widzenia. gałka oczna podlega ciągłym minimalnym ruchom. na nieświadome jego obecności zwierzęta. bez potrzeby koncentrowania się na tym. Zatem ciągły ruch oczu przy powstrzymywaniu poruszaniem ciała jest zasadą prawidłowej uwagi w sztuce świadomego widzenia.podnosić nogę przy przechodzeniu ulicy i wkraczaniu na chodnik. Dziecko uczące się wiersza na pamięć będzie wykazywać uwagę świadomą. Napięte mięśnie gałki ocznej nie są w stanie prawidłowo zadziałać. gdzie łucznik . Próba powstrzymywania tych minimalnych ruchów oka. powoduje nienaturalną pracę oczu i jest sprzeczna zarówno z naturalnym procesem widzenia jak i z naturalnym stanem uwagi. umysł i myśli krążą wokół tematu w nieustannym. a zwłaszcza japońskiej sztuki strzelania z łuku. Chęć lepszego widzenia poprzez wytężanie i unieruchomienie wzroku powoduje jedynie pogorszenie sytuacji. zmrużenie powiek.Takie zatrzymanie oczu powoduje ich napięcie. aczkolwiek niewielkim ruchu. czy czegoś. czy też konieczności ujrzenia kogoś. szycie na maszynie. że stan uwagi jest stanem dynamicznym. zgodnym z tym na co aktualnie nakierowana jest uwaga umysłu. Zatem widzenie powinno odbywać się spontanicznie. bez napięć wynikających z naszej chęci. wytrzeszczenie oczu. ale to samo dziecko bawiące się na podwórku wykazuje uwagę spontaniczną. Uwaga świadoma pozwala nam skupić się na określonej czynności. Ten sam rodzaj uwagi spontanicznej pozwala lwu czatować u wodopoju. jak nawlekanie nitki na igłę. uczucie napięcia psychicznego. a stan wytężania się i związanego z tym psychicznego napięcia powoduje dodatkowe napięcie mięśni pogarszające i tak już nie najlepszą sytuację. pogorszenie krążenia krwi w nieprawidłowo użytkowanym organie ciała. że krawężnik poiożony jest wyżej od jezdni. Psychologowie stwierdzili.

która wyprzedza myśl. otworzyć dłoń i ją pochwycić. o swoim “ja" i w sposób spontaniczny pod koniec długiego wydechu wypuszcza strzałę. dopóty nasze starania są bezowocne. Jeśli rozpoczniemy taki proces myślowy. W praktyce może to być na przykład uchwycenie spadającego ze stołu przedmiotu (szklanki lub butelki z drogocennym płynem). “ja". a więc czyn.nie powstaje intencja. oraz upośledza proces widzenia. gdy zapomina o swojej osobie. Można zauważyć. Sztuka widzenia jest więc porównywalna na tym poziomie do szeregu innych dziedzin szeroko pojmowanej odczuwanej zatem sztuki. a butelka w tym czasie rozbije się o podłogę. uniemożliwiają zrealizowanie celu. Taką spadającą rzecz uda się schwytać. tylko akcja. który oznacza działanie bez działania. to nie zdążymy się nawet ruszyć. Żądza widzenia. świadomej i mocno które osiągnięcia celu. przy napięcia. w znaczeniu bezczynności. powoduje uwagi. wyciągnąć rękę. chęci gdzie czynnik tzw. przypominamy sobie tę pozornie niemożliwą do przypomnienia rzecz. że gdy nasze świadome “ja" nie jest zaangażowane. wiec “Ja" powinienem ruszyć się do przodu. Dopóki wysilamy swój umysł i czynimy wysiłek aby sobie coś przypomnieć. Gdy jednak wysiłek naszego “ja" ulegnie rozproszeniu i przestajemy wysilać się w pocie czoła.dopiero wtedy ma szansę oddania celnego strzału. Sztuka świadomego widzenia wymaga świadomej. Inny przykład to chiński. chęć zadziałania i cały skomplikowany proces myślenia. analizą działania w stylu: o. tak jakby to ona sama odleciała w kierunku niewiadomego. nierozproszonej jednoczesnym . czy zdarzeń. Zatem nie jest to “niedziałanie". leci butelka. który nie jest poprzedzany myślą. zauważenia czegoś na czym zależy naszemu “ja". że podobnie rzeczy się mają z procesem przypominania sobie faktów. i pomimo tego (a może właśnie z tego powodu) jest właściwa i skuteczna. taoistyczny termin wu-wei. proste czynności mogą być wykonywane w sposób naturalny i bezbłędny. czy jakimś planem. powoduje zarówno napięcie psychiczne jak i napięcie narządu wzroku i w znacznym stopniu uniemożliwia. gdy czyn nie będzie poprzedzony świadomym zamiarem. Na tym prostym przykładzie można zauważyć. a zarazem skutecznie trafionego celu. nagle po takim “odpuszczeniu sobie".

czy uporczywych zaparć za pomocą lekarstw czy innych zabiegów jest jedynie powrotem do stanu normalnego funkcjonowania. Z tego też powodu. To w jaki sposób taki stan osiągnąć jest przedmiotem i treścią drugiej praktycznej części tej książki. Tak więc wykonywane protezy. czy inwalidzkiego wózka. czyli powrót do normalności. protezy. Wzrok stymulowany dodatkową szklaną soczewką okularu. Osoby o dużej wadzie wzroku. . lecz zamiast tego przepisuje się człowiekowi okulary? Przecież to tak jakby człowiekowi cierpiącemu na zaparcia. że reedukacja jest jedynie sposobem powrotu do stanu normalności. o 1-2) liczbie dioptrii. Okulary jedynie stanowią rodzaj zewnętrznej pomocy. przywróceniem normalnego funkcjonowania zmysłu wzroku w organizmie.dynamicznym rozluźnieniu zmysłu wzroku i jednoczesnym optymalnym napięciu systemu nerwowego. muszą zrezygnować z noszenia okularów. W ten sposób wyleczenie jelit z kolki. osoby. utrwalając jednakże stan wady wzroku i nie pozwalając na jego poprawę. zawodu. miał być czymś innym dla organizmu niż organ trawienia jakim są np. Dlatego dobrze jest rozpocząć ćwiczenia w trakcie urlopu. w celu rozwiązania tego problemu. zamiast leczenia wstawić jakąś rurę w miejsce jelit z ewentualnie podłączonym na końcu odkurzaczem. Dlaczego więc w leczeniu wad wzroku nie dąży się do przywrócenia stanu normalnego oka. Warto także podkreślić w tym miejscu. Okulary jak już zauważyliśmy nie leczą wzroku. ćwiczenia. które podejmują ćwiczenia wg metody dr. twierdząc. który ułatwia doraźnie widzenie. nie przy jednoczesnym wzroku do ciągłym noszeniu stanu sztucznej doprowadzą pierwotnego naturalnego. na czas podjęcia próby poprawy widzenia poprzez zastosowanie tych ćwiczeń. że jakakolwiek książka z instrukcjami nie zastąpi doświadczonego instruktora. jelita.Batesa. mogą się posiłkować szkłami o zmniejszonej (np. Sztuka świadomego widzenia jest często nazywana metodą reedukacji wzroku i tego też terminu bardzo często używał twórca tej metody. gdy używanie okularów nie jest niezbędne do wykonywania np. Nie ma powodów dla których organ wzroku jakim jest oko. ma tendencję do dostosowywania się do zmienionej przez tę sztuczną soczewkę perspektywy widzenia.

czy instruktora będzie lepszy od najlepiej napisanej książki. gdy jego podstawowe zajęcie — czytanie. Opisane tutaj ćwiczenia w żadnym wypadku nie mogą pogorszyć wad wzroku. Przy czym widzenie powodowało bezustanne zmęczenie i napięcie. doskonalonej następnie pod okiem instruktora. Huxley'a. Zawsze bezpośredni kontakt doświadczonego lekarza. W 1939 r. Techniki metody dr Batesa są pożyteczne we wszystkich przypadkach złego funkcjonowania zmysłu wzroku i przyniosły poprawę widzenia dziesiątkom tysięcy osób na całym świecie. pomimo stosowania coraz mocniejszych szkieł.zwłaszcza w przypadku poważnych wad wzroku1. doszedł do stanu. filozofa A. który w wyniku długotrwałej i ciągle pogarszającej się wady wzroku. zaś niemal niewidzące oko rozpoznawało na tablicy Snella literę wielkości 3 centymetrów z odległości 30 cm. drugie zaś przy pomocy bardzo silnych okularów i ciągłym zakrapianiu atropiny pozwalało rozróżniać znaki wielkości 25 centymetrów z odległości niecałych 3 metrów. jednakże książka wydaje się być czymś lepszym od niczego i mam nadzieję będzie stanowić zachętę do samodzielnej pracy. a mogą poprawić jakość widzenia. mógł czytać bez okularów. w wieku 46 lat stało się niemożliwe. Najbardziej znanym przykładem jest historia wybitnego pisarza. CZĘŚĆ II TROCHĘ PRAKTYKI . Huxley po kilku miesiącach intensywnych ćwiczeń reedukacji wizualnej. aż do osiągnięcia stanu normalnego i na pewno spowodują poprawę samopoczucia osób stosujących metodę dr Batesa. Jego jedno oko było w stanie rozróżnić jedynie światło i ciemność.

ROZDZIAŁ 4 WIĘCEJ ŚWIATŁA! W naszych czasach. Trudno znaleźć racjonalne uzasadnienie dla konieczności noszenia ciemnych szkiełek na . czyli tzw. cywilizowanych. wyłącznie wśród gatunku ludzkiego i przejawia się od lat sześćdziesięciu noszeniem ciemnych plastikowych zasłaniaczy. okularów przeciwsłonecznych. daje się zauważyć strach przed światłem. pomijając fobię spowodowaną opowieściami o zagrożeniu dziurą ozonową. wysoko uprzemysłowionych krajach. Ten strach można zaobserwować tylko w tzw.

poprzez najpierw naukę poprzez rozluźniania wyobrażenie mięśni sobie w sytuacjach sytuacji. jest jednym z podstawowych sposobów postępowania w sztuce świadomego widzenia. JAK POZBYĆ SIĘ LĘKU PRZED ŚWIATŁEM? Proces przyswojenia sobie prawidłowych reakcji na światło. zaś stan lękowy przekazywany jest do mięśni gałki ocznej i powoduje efekt wzmocnienia napięcia i niedogodności. że jest to objaw i manifestacja powszechnego lęku przed światłem. mrużeniem oczu. Takie doświadczenie bólu powoduje lęk przed światłem. Od tysięcy lat słoneczne dni nie stanowiły dla gatunku ludzkiego żadnej przeszkody. czy też lęk przed spojrzeniem drugiemu człowiekowi prosto w oczy. Z drugiej strony wiele osób wskutek niewłaściwego używania narządu wzroku ma stałe napięte mięśnie gałki ocznej (być może cierpi już na lekką 0. Nie czas i miejsce na doszukiwanie się przyczyn tej nienaturalnej mody. czy też tęsknota do ukrycia się w mrok bezpiecznej jaskini. które jest przyczyną dolegliwości odbieranych przez człowiekajako zły wpływ działania światła słonecznego na oczy. Bez względu na to jaka jest prawdziwa przyczyna tego stanu rzeczy. który można także zauważyć u wielu osób charakteryzujących się grymasami twarzy.nosie w słoneczne dni. przymykaniem powiek. które w takich warunkach sprawia ból napiętym i przemęczonym narządom wzroku. krótko mówiąc zwiększonym napięciem narządów wzroku.5-1 dioptrii wadę wzroku). a potem poprzez stopniowe . które są przemęczone i uszkodzone i z tego powodu oczy i umysł nie potrafią właściwie reagować na silne światło. a może atawistyczny lęk przed “złym" spojrzeniem. Odzwyczajone od normalnego natężenia światła oczy. Można sobie tylko zadać szereg pytań. a i dzisiaj w wielu krajach człowiek za ciemnymi szkiełkami wzbudza powszechne zdziwienie. W tym miejscu zostaje błędnie zdiagnozowana przyczyna1. czy jest to efekt kampanii reklamowych sprytnie przeprowadzonych przez firmy okularnicze. takiej zaobserwowanie napięć i rozluźnienie mięśni. Tak jak wyeliminowanie lęków natury psychicznej można przeprowadzić stresujących. jeśli nie śmiech i politowanie. można śmiało stwierdzić. reagują w sposób nienaturalny i ulegają napięciu i natężeniu.

Pamiętaj. dopóki nie pozbędzie się lęku przed światłem. jak bardzo szkodliwy jest dla wzroku brak światła i niedostateczne oświetlenie. który to lęk uniemożliwi jej dynamiczne odprężenie — warunek niezbędny zdrowego widzenia. że powieki są . Tak samo postępujemy w przypadku zwalczania lęku związanego z obawą przed zbyt silnym światłem. bez dostępu do naturalnego światła jest przykładem na to. ale dosyć szybkie ruchy. zamknij oczy i kierując się odczuciem zwiększającego się ciepła i coraz większej jasności. Tak więc osoba obawiająca się światła słonecznego i uzależniona od ciemnych okularów nie będzie w stanie doprowadzić swojego wzroku do normalnego widzenia. starając się utrzymać efekt rozluźnienie mięśni i relaksu w całym ciele. Historia “Łyska z pokładu Idy" z powieści Gustawa Morcinka. Poruszaj lekko głową w prawo i w lewo. Istotą ćwiczeń ze światłem słonecznym jest właśnie nabycie umiejętności biernego relaksu zmysłu wzroku w obliczu świecącego słońca i następne płynne przeniesienie tego stanu w stan dynamicznego relaksu narządu wzroku. a także jego współtowarzyszy — koni eksploatowanych w kopalniach. czy noszenie słonecznych okularów. będą musiały przekonać się o tym w sposób stopniowy. Naświetlanie Przyzwyczajenie do światła słonecznego rozpoczynamy od ćwiczeń przy oczach zamkniętych. szyi i barków. skieruj twarz i oczy w kierunku słońca odchylając głowę do tyłu2. nawet wyrażanej nieświadomie poprzez mrużenie oczu.przybliżanie się do takiej stresującej sytuacji (np. jazda windą) z ciągłym zwróceniem uwagi na rozluźniony tonus mięśni. Poruszaj głową swobodnie i lekko. wykonując niewielkie. Postaraj się rozluźnić (ćwiczenia relaksacyjne). Światło nie jest szkodliwe 1 Osoby o odmiennej opinii. twarzą do słońca. ze szczególnym uwzględnieniem mięśni twarzy. Konie pociągowe nie wychodzące na powierzchnię ziemi po pewnym czasie po prostu traciły wzrok. lub na leżaku. Usiądź wygodnie na krześle. który jest warunkiem koniecznym do uzyskania idealnego widzenia.

minutę. W ostatnich latach. które zupełnie swobodnie sobie pływają w zagłębieniach oczodołu. tę metodę. aż do momentu gdy nie ustąpi poświata. Przy zachowaniu możliwie pełnego relaksu i rozluźnienia. Zmieniamy i zasłaniamy kolejno oczy co ok. Dla osób zbyt wrażliwych na światło słoneczne zaleca się rozpoczynanie kąpieli słonecznych od skierowania twarzy na niebo zamiast bezpośrednio na tarczę słońca. Te ćwiczenia można także przeprowadzać przed lampąreflektorkiem (skupiona wiązka światła. W wypadku odczucia jakichkolwiek dolegliwości. . a nie żyrandol) z żarówką o mocy 150 W. zakrywając to. Hipotetycznie jest to spowodowane właśnie brakiem światła i wynikającym stąd niedoborem wytwarzanej w szyszynce melatoniny. Powtarzać kilka razy (3-6) w ciągu dnia. zakrywamy jedno oko dłonią. gdy uda się już wykonać kilka kąpieli bez napinania mięśni i mrużenia powiek. kręcąc głową tak jak poprzednio. czy innych skurczów będących objawem napięcia. przejeżdżamy okiem tam i z powrotem przez tarczę słońca. nie przekraczając pięciu minut na jedno oko. mogą spróbować kąpieli w wariancie z jednym okiem otwartym. z ewentualnymi przerwami na zasłanianie oczu dłońmi w razie potrzeby. że potrafią wykonywać kąpiel słoneczną z zamkniętymi powiekami bez jakichkolwiek napięć mięśniowych. z użyciem specjalnych lamp (i 2 oczywiście Słońca) stosuje się w leczeniu depresji nasilającej się w okresach zimowych. drugie pozostawiając otwarte. aby nie dopuścić do zbyt długiego naświetlenia jednej tylko części siatkówki. należy głowę odwrócić od słońca. Po czym można kontynuować ćwiczenie. umieszczoną na wysokości wzroku. zaś oczy zasłonić na chwilę dłońmi.bardzo ciężkie i same opadają. a gałki oczne to kulki wody. które przed chwilą było poddawane kąpieli słonecznej. Nieustanny ruch głowy jest bardzo ważny. które stwierdzą. Po minucie powtarzamy ćwiczenie z drugim okiem. Ćwiczenie można wykonywać do 3 minut. w odległości maximum 2 m. Osoby. mrugając przy tym szybko i swobodnie powiekami. można skierować twarz na krótki czas do słońca. Dopiero po pewnym czasie.

że ze względu na budowę oka. mrużenia oczu i noszenia okularów słonecznych. lekarstwa. Ćwiczenia takie jak naświetlanie. Stanowią także wstępny etap nauki relaksacji pasywnej i dynamicznej oczu. szczególnie zaś leki psycho-• tropowe. Zwiększona wrażliwość na światło bardzo często jest spowodowana spożytymi substancjami. działają leczniczo na różne stany zapalne oczu i powiek. CZYLI ZEŚRODKOWANIA. co jest jak już powiedzieliśmy. Oczywiście dotyczy to normalnych warunków słonecznego dnia i nie odnosi się do specyficznych warunków lodowo-śniegowych przestrzeni. spadek czułości na oślepiające i jaskrawe oświetlenie. nasłonecznianie przy zamkniętych i półotwartych oczach skutecznie eliminują napięcie i stres wynikający z lęku przed światłem.Staramy się przy tym pamiętać o swobodzie. Powodują ponadto rozluźnienie szkodliwego napięcia mięśni gałki ocznej. a zwłaszcza mięśni gałki ocznej. Należy przesuwać wzrok poniżej lub powyżej tarczy słońca. W takiej sytuacji nie należy naświetlać oczu. ALBO CENTRALNA FIKSACJA Bates stwierdził. ROZDZIAŁ 5 FOCUSING. kąpiele słoneczne. powodującym mrużenie oczu. likwidują lęk przed światłem. Zdaniem dr Batesa. barbiturany i niektóre krople do oczu (atropina). Uwaga: nigdy nie patrzeć unieruchomionym wzrokiem bezpośrednio w słońce. odbijających w każdym krysztale lodu promienie słońca. przy dobrym . jak np. dzięki bakteriobójczym właściwościom promieni słonecznych. konieczność marszczenia brwi. relaksie i rozluźnieniu całego ciała. niezbędnym warunkiem reedukacji wzroku.

Obrazy zarejestrowane zewnętrzną częścią siatkówki. Jeżeli kartka stanowi zadrukowaną stronę. zaś najostrzej widziana litera. Ponieważ umysł przemieszcza nieustannie swoją uwagę na poszczególne części obserwowanego obiektu. będzie stanowić okrąg o średnicy jednego centymetra. tak że następuje nieuświadomiony focusing oczu na obserwowanym detalu. a przy większych literach.oświetleniu. Podobnie wzrok i naturalny sposób patrzenia ma charakter dynamiczny i polega na ciągłych mniejszych. gdyż ilość światła jest niedostateczna. to obszar widzenia. lub większych ruchach oka i związanym z tym faktem świadomej uwagi. Jak już to zostało powiedziane. Dlatego też. obraz padający na macula lutea. na zewnętrznych stronach siatkówki. to obraz padający na punkt fovea centralis. nie rejestrowane przez naszą świadomą uwagę. czyli zogniskowanie. tylko jedna litera. czy promieni światła. to najbardziej precyzyjnie widoczna będzie sylaba złożona z co najwyżej trzech liter. W nocy przy minimalnym oświetleniu. idealnie wyraźny obraz rejestrowany jest tylko w centralnej części siatkówki macula lutea w punkcie najostrzejszego widzenia — fovea centralis. Opisane zjawisko jest różnie określane w literaturze. to co dostrzegamy “kątem oka". to widzenie peryferyjne. by zogniskować się w fovea centralis. czyli promienie światła odbijane przez obserwowany w danym momencie element obrazu padają . np. świadoma uwaga ma charakter dynamiczny i jest powiązana z mikroruchami oka. możemy zarejestrować i zauważyć wzrokiem całą stronę. niż to na co bezpośrednio patrzymy. ześrodkowanie. w nocy lepsze jet widzenie “peryferyjne". w niektórych pozycjach stosuje się nazwę: “focusing". ale także skupienie uwagi. Okrąg o średnicy jednego centymetra w tym przykładzie. który jakby “dodaje" brakujące elementy ostrości i kolorystyki czerpiąc z zasobów pamięci. a więc. mają mniej wyraźne kształty i mniej intensywne kolory od tych zarejestrowanych w części centralnej — fovea centralis i muszą być w związku z tym dodatkowo obrabiane przez umysł. Patrząc na kartkę papieru z odległości 30 centymetrów. Pozostała część widzianej kartki. ale to co będzie widziane z zadowalającą ostrością. oczy podążają automatycznie za wskazaniami umysłu. najlepsze postrzeganie można odnotować.

czy obiektu. zmęczenie. staje się niemożliwe widzenie poszczególnych części przedmiotu z centralną fiksacją. Gdy występuje brak takich przesunięć. lub kogoś. To tak jakbyśmy próbowali zjeść hot-doga za pomocą nosa. co powoduje nieostrość widzenia całości obrazu. jest zaprzeczeniem stanu normalnego czucia i prawidłowego widzenia. Przy problemach ze wzrokiem. Ten stan można także dla naszych potrzeb określić nazwą centralnej fiksacji. z którego dostrzeżesz. Naturalny stan ruchu jest spontanicznie wykazywany przez małe dzieci i niemowlęta. zostaje zagubiona przez dorastającego i dorosłego człowieka. Bez zmienności i opanowania (czy też niezagubienia) centralnej fiksacji niemożliwe jest prawidłowe widzenie. pacjentom nader rzadko udaje się odnotować takie spostrzeżenie. niewłaściwe jego używanie. że szczyt największej litery widziany jest najostrzej. minińąalne i trudne do określenia pod względem ilości i kierunków ruchy. jej dolna część powinna być gorzej widoczna od szczytu. czyli z centralną fiksacją. Niektórzy . Gapienie się i wytrzeszczanie oczu. ta wrodzona umiejętność centralnej fiksacji. Swobodny ruch oka jest jego naturalnym stanem i jest niezbędny dla prawidłowo funkcjonującego zmysłu wzroku. w końcu zniekształcenia tego narządu zmysłu. są odpowiednikiem stanu w którym patrzymy. a nie widzimy. z błędami refrakcji włącznie. oko musi wykonywać nieustanne. Ćwiczenie usprawniające centralną fiksację Patrząc na szczyt największej litery na tablicy. to stan w którym nasze przystosowane do nieustannych minimalnych ruchów gałki oczne są unieruchomione! Unieruchomienie oczu musi być nierozerwalnie związane ze stanem napięcia i pogorszenia się wizji. co wywołuje napięcia w narządzie wzroku. niemniej w późniejszym okresie życia człowieka. Aby obserwować obiekt z maksymalną wyrazistością. Patrz dookoła litery i znajdź taki punkt widzenia. ba nawet się intensywnie wpatrujemy w coś.bezpośrednio na macula i fovea centralis. Bez tej swobody występuje napięcie i usztywnienie mięśni gałki ocznej. czy “wytrzeszczanie oczu". Nieprzypadkowo słowa: “gapienie się". co może być przyczyną wady wzroku. przesuwające spojrzenie z jednego na drugi punkt obserwowanego przedmiotu.

W takich przypadkach pomocne jest nauczenie się w pierwszym rzędzie rozwijania zdolności widzenia umysłem (wizualizacji). że dopuszczamy do świadomości fakt. Dostrzeżenie delikatnych różnic w polu widzenia wymaga intymnego i bliskiego kontaktu z własnym umysłem. Powtarzaj ten cykl tak długo jak długo nie będzie to dla ciebie męczące. W niektórych trudniejszych przypadkach Bates stosował punkty świetlne zamiast liter w celu zwiększenia efektu przyciągnięcia uwagi umysłu. że wszystko co widzą jest w równym stopniu niewyraźne. ROZDZIAŁ 6 . skutkującą powrotem lepszego wzroku w całym polu widzenia. Gdy patrzysz prosto na daną literę. Przy wysokim stopniu bliskowzroczności. Stopniowo dystans pomiędzy tym na co patrzysz i punktem o najlepszej ostrości stanie się coraz krótszy i zacznie się ogniskować na plamce żółtej. możesz spróbować tej właśnie metody. że ich punkt centralnej fiksacji przy oddaleniu 20 stóp od tablicy umiejscowiony jest kilka stóp od niej! Zdobycie świadomości tego co się widzi jest podstawowym narzędziem prowadzącym do odzyskania prawidłowego wzroku.osiągają to poprzez patrzenie się w jedno miejsce i równoczesne obracanie głową. Inni stwierdzają. iż większość dostrzeganego pola widzenia może być niewyraźna. możesz spostrzec. co nie może być prawdą. Bardzo ważnym aspektem centralnej fiksacji jest paradoksalne zjawisko polegające na tym. To z kolei powoduje większą relaksację. że któraś z innych liter wykonuje podskoki w twoim kierunku. Niektórzy uważają. Wykonaj to ćwiczenie sześć razy i zastosuj palming przez minutę. Jeżeli widzisz wszystko rozmazane w takim samym stopniu i nie udało ci się osiągnąć większych sukcesów w odnalezieniu twojego punktu o największej ostrości. lepiej jest czasami podjąć próbę odnalezienia punktu najostrzejszego widzenia z bliska poprzez patrzenie na zadrukowaną stronę. Po zlokalizowaniu punktu największej ostrości przesuwaj płynnie wzrok w dół i w górę litery do miejsca najlepiej widzianego.

TECHNIKI URUCHAMIAJĄCE OCZY I UMYSŁ
Techniki, które nauczają centralnej fiksacji, w sposób bezpośredni pozwalają na zauważenie i doświadczenie faktu, że niemożliwe jest na przykład postrzeganie każdej części, jakiejś płaszczyzny z tą samą dokładnością i ostrością widzenia. Techniki pośrednie pozwalają oczom i umysłowi przyswoić nawyk ruchu, metodami przesuwania obszaru najostrzejszego widzenia, z jednego elementu na kolejny, tego samego obserwowanego obiektu. Początkowo należy skoncentrować się, nie na próbie osiągnięcia efektu centralnej fiksacji, gdyż takie próby jeżeli będą nieskuteczne (a w większości wypadków początkowo takie właśnie są), spowodują dodatkowe zbędne napięcie oczu, ale na metodach pośrednich mających za zadanie zwiększenie ruchliwości oczu i umysłu. Bujanie się Kilka poniżej przedstawionych technik dr Bates nazwał “bujaniem się", mają one na celu przekonanie uczących się sztuki widzenia, o pozornym ruchu obiektów świata zewnętrznego, a poprzez to ułatwienie odczucia i zrozumienia istoty ruchu, co pomaga również odczuwać stan znieruchomienia oka. Bujanie krótkie Należy wybrać sobie dwa przedmioty w polu widzenia, najlepiej pionowe i niezbyt szerokie (np. stojąc w oknie może to być framugai oddalone drzewo w ogrodzie, czy róg naprzeciwległej kamienicy lub bloku), jeden przedmiot blisko, drugi zaś w oddaleniu. Stajemy w szerokim rozkroku, ok. l m przed oknem, opuszczamy ramiona, barki i szyja rozluźnione i zaczynamy łagodnie kołysać ciałem, przerzucając ciężar ciała z jednej nogi na drugą, rytmicznie i niezbyt szybko. Głowa pozostaje nieruchoma w stosunku do ramion i wraz z nimi wykonuje ruch podobny do wahadła zegara. Zakres ruchu - szerokość balansu głowy nie powinien być większy niż trzydzieści centymetrów. Patrzymy prosto przed siebie nie starając się widzieć ostro ani przedmiotu bliskiego (np. okienna framuga), ani przedmiotu oddalonego (np. drzewo).

Staramy się rozluźnić, patrzeć, ale nie widzieć. Przy przechyleniu w prawo przedmiot bliski (framuga) przesuwa się w lewo w stosunku do przedmiotu odległego (np. drzewa), przy przechyle w lewo przedmiot bliższy pozornie wędruje na tle oddalonego w stronę prawą. Po kilkunastu takich przechyleniach, należy nie przerywając bujania, zamknąć oczy i wyobrazić sobie ten pozorny ruch framugi okiennej w poprzek drzewa. Następnie otwieramy oczy i ponawiamy obserwację ruchu bliższego przedmiotu — w naszym przypadku framugi, przez kilkanaście buj-nięć, po czym znowu zamykamy oczy i bujając się oczyma wyobraźni obserwujemy pozorny ruch framugi. Ćwiczenie należy wykonywać od 1-5 minut podczas jednej sesji. Bujanie ołówkowe Bujanie ołówkowe jest odmianą bujania krótkiego i może być praktykowane w małym pomieszczeniu podczas siedzenia, czy w przerwach w pracy. Przy tym bujaniu obiektem bliskim może być ołówek, pióro, długopis, czy też własny palec, trzymany ołówka pionowo w w odległości bardziej piętnastu oddalonych centymetrów przed nosem. Bujając głową z jednej strony na drugą, można obserwować przedmiotów. Oczy należy co pewien czas zamykać i kontynuować ten pozorny ruch wewnętrznym okiem wyobraźni. pozorny ruch poprzek

Podczas otwarcia oczu można spoglądać kolejno na ołówek, jak i na bardziej oddalone przedmioty w poprzek których ołówek odbywa pozorną drogę. Bujanie długie Stajemy w lekkim rozkroku, ręce na biodrach i wykonujemy pełny skręt bioder, tułowia i głowy, najpierw w lewo, a potem z powrotem w prawo. Przy skręcie w lewo ciężar ciała zostaje przesunięty na lewą stopę, zaś prawa pięta zostaje lekko uniesiona do góry. I odwrotnie przy skręcie w prawo lewa pięta zostaje lekko uniesiona do góry.

Ruch rozpoczynamy oczami, po czym podąża tułów, biodra i całe ciało. Po rozpoczęciu ruchu wzrok pozostaje nieruchomy, dodajemy jedynie swobodne mruganie oczami. Nie należy zwracać uwagi na jakiekolwiek rzeczy, w poruszającym się polu widzenia wzroku. Oczy wykonują wędrówkę po okręgu i należy całkowicie biernie pozwolić przesuwać się obrazom, bez najmniejszych prób zobaczenia tego co się aktualnie przesuwa. W ten sposób pozwalamy wypocząć umysłowi, pozwalając oczom na patrzenie się, dla samego aktu patrzenia. Doświadczamy wówczas faktu, że można patrzeć, a nie widzieć, bez szkody dla naszego samopoczucia, co pozwala odetchnąć naszej psychice i zrelaksować umysł. Dzieci bawiące się w “bąka", a więc kręcące się w koło, czynią to nie tylko po to, aby odczuć zawroty głowy, ale w ten sposób instynktownie

Ta technika udoskonala szybki ruch oczu i uwagę. W ten sposób możliwe jest połączenie dynamicznego relaksu. podążając za nią wzrokiem. rzucić je na stół. szybko mrugając powiekami. nauczyciel i dzieci). lub cztery kości.pozwalają wypocząć zmysłom wzroku. czyli odprężenie. Siedząc nieruchomo. ale także jak się okazuje do ćwiczeń usprawniających nasze widzenie. to rzucający powinien po sekundzie zakryć kostki i pytać o te liczby. a zwłaszcza do wykształcenia poprawnego nawyku centralnej fiksacji. rozluźnienie się . CZYLI PODWÓJNY RELAKS Dla potrzeb sztuki widzenia relaks. Kostki Kostki mogą służyć nie tylko do gry. Nie wolno patrzeć w górę oczekując pojawienia się piłeczki w polu widzenia. podrzucamy jedną z nich do góry i w tym czasie przekładamy drugą do pustej ręki i tak dalej. ale o poprawę ruchliwości wzroku i centralnej fiksacji. lub zamknąć oczy i wypowiedzieć liczby zauważone na górnym boku. ROZDZIAŁ 7 ODPOCZYNEK DLA OCZU. lub na przykład pudełkami zapałek. a jeszcze lepiej dwoma piłeczkami. Należy wziąć trzy. Oczy podążają swym ruchem za ruchem piłeczki. Żonglowanie Żonglowanie można wykonać jedną. dla poprawienia tolerancji wzroku na obecność światła słonecznego. przerzucić szybko wzrokiem z jednej na drugę. śledzimy tor lotu piłeczki. Zaczynając podrzucanie i obserwację lotu piłek na ciemnym tle np. ćwiczenia centralnej fiksacji i kąpieli słonecznej zarazem. kończąc podrzucanie krótką sekwencją przy twarzy zwróconej do słońca. Ćwiczenie to można też wykorzystać w plenerze. po sekundzie spojrzeć w bok. W tym ćwiczeniu nie chodzi bynajmniej o sprawność rąk. drzew. stopniowo skierowujemy się w stronę bardziej oświetlonej części nieba. Trzymając po jednej piłce w każdej ręce. Jeżeli zabawę wykonuje dwoje lub więcej osób (np.

stan rozluźnienia mięśni naszych kończyn i to samo próbujemy zrobić z najtrudniejszym miejscem do rozluźnienia. To samo powtarzamy z nogą prawą i z rękami. Aby opisać stan relaksu pasywnego oczu wg metody Batesa. Następnie staramy się zaobserwować wewnętrznym okiem. Pod głową niewielka poduszka (ideałem jest twarde podłoże. Jakby była zrobiona z miękkiego ołowiu. szyi i karku. gdyż trudno dać odpoczynek oczom poprzez rozluźnienie ich mięśni. itd. które charakteryzują ten stan. pod kolanami). że w ogóle poczuliśmy istnienie naszych mięśni i kończyn (co w codziennym życiu jest jakby niezauważalne. czyli okolicą barków. zmienia się oporność skóry. trzeba najpierw wspomnieć o sposobie relaksacji i odprężenia całego organizmu. co możemy sprawdzić w ten sposób. chyba że przy uderzeniu doświadczyć stanu relaksu należy wykonać następujące . częstotliwość skurczów serca ulega spowolnieniu. Istnieje cały szereg innych objawów. W trakcie głębokiego relaksu organizm wypoczywa na tyle mocno.można podzielić na dwa rodzaje: relaks (odprężenie) pasywny i relaks (odprężenie) dynamiczny. że całe ciało staje się coraz to bardziej ciężkie. na niezbyt miękkim (i nie zapadniętym) łóżku. Wyobrażamy sabie. Zamykamy oczy i oddychamy swobodnie. tak że praktycznie nie jesteśmy w stanie jej unieść. staramy się odczuć kontakt i dotyk całego naszego ciała. jeśli całe ciało pozostanie napięte. lub materacu. Aby ćwiczenie: Relaksacja ogólna Kładziemy się na plecach. kilka książek pod głową i gruby wałek np. że 15 minut relaksu zastępuje z powodzeniem 3-godzinną drzemkę. ręce wzdłuż tułowia lub oparte na kolcach biodrowych. Relaks to stan organizmu. że powoli od tego ciężaru zaczynamy zapadać się lekko w materac. że nasza lewa noga staje się coraz bardziej miękka i ciężka. z koca. każdego centymetra powierzchni z podłożem na którym leżymy. oddech jest zwolniony i pogłębiony. Jeśli nam się to udaje chociażby częściowo. Wyobrażamy sobie. w którym mięśnie człowieka ulegają rozluźnieniu. ale nie ma to dla nas praktycznego zastosowania.

że to ja oddycham. Po kilku tego rodzaju sesjach będziemy mniej więcej wiedzieli. pozwalamy. a więc dla naszych potrzeb powiedzmy w brzuchu. która znajduje się poniżej klatki piersiowej. jest technika nazwana przez Batesa zasłanianiem. . co to znaczy odprężenie.się). parzysta liczba wydech. o ile nie zapomnieliśmy o liczeniu. jakby własnym istnieniem sam dla siebie wydychał powietrze. wydychamy powietrze właśnie z brzucha. na której znajduje się wielka ilość prawie zawsze napiętych mięśni mimicznych. l wdech. Próbujemy rozluźnić te mięśnie. czy też przelatując przez płuca. Następnie przechodzimy naszym wewnętrznym okiem w rejon naszej twarzy. pozwalający na uświadomienie sobie pracy szkieletu i mięśni. pozwalamy opaść ciężkim policzkom. Przy wydłużonym wydechu. Wydech powinien być długi równy i mocny. otwarcie powiek. Następnie próbujemy zaobserwować co dzieje się wokół naszych oczu. 3 wdech. Następnie zaczynamy obserwować co robi nasz oddech. Chodzi o to. ale że oddech. aby powieki stawały się coraz to cięższe i swoim własnym ciężarem opadały na dół. jakby omijając. powinno wpaść do brzucha. czy też zęby jedynie lekko się dotykają. 2 wydech. Nieparzysta wdech. Powoli staramy się przedłużyć wydech przy liczbie parzystej. relaks. aby nie twierdzić. Aby zająć czymś umysł zaczynamy liczyć oddechy. kończymy nasz relaks poprzez powolne i jak najbardziej świadome tego ruchu. Oddychanie to praca przepony. Po takim wydechu powietrza nie trzeba wdychać — ono samo wpada do płuc. i tak dalej do 10. Akt ruchu i wstawania powinien być bardzo powolny. rozluźnienie się. Powietrze po pewnym czasie powinno nawet dochodzić dalej. Palming albo zasłanianie odprężania Najważniejszą techniką pasywnego. które potem w opróżnione płuca samo wpada. czy brwi są ściągnięte. zauważamy czy mamy zaciśnięte szczęki. a nawet do nóg. 4 wydech. czy podniesione w zdziwieniu. to już jest dobrze i może być tylko lepiej. Nie musimy ruszać klatką piersiową. Po kilku dziesiątkach.

Zasłanianie można również wykonać siedząc na krześle.Usiądź przy stole (biurku). opierając łokcie na kolanach. stwierdzą. Pole widzenia wskutek napięć w obrębie gałki ocznej. tak. Cała rzecz w tym. przy braku dostępu światła. że ich obszar widzenia jest w całości wypełniony jednolitą czernią. dolna część dłoni oparta na kości policzkowej. oraz związanych z tym napięć psychicznych. aby nie naciskać gałek ocznych i żeby było umożliwione mruganie. aby do otwartych oczu uniemożliwić dostęp światła. ruchem świateł i kolorów. te niekorzystne wrażenia . oprzyj na nim łokcie i zasłoń oczy dłońmi. Wraz z osiągnięciem pasywnego odprężenia oczu. będzie wypełnione szarymi chmurami. Osoby u których funkcjonowanie wzroku jest nieprawidłowe będą miały z początku poważne trudności z osiągnięciem efektu pełnej czerni przed oczyma. Osoby o wypoczętym organie wzroku. ciemnością w świetliste prążki. krawędzie zaś stykaję się bez nacisku z nosem. Palce powinny spoczywać na czole.

trudno czasami jest dociec co jest przyczyną. a co skutkiem. Aby jednakże tego dokonać należy w takim przypadku postąpić następująco: • nie staraj się “na siłę" zobaczyć czerni (ani czegokolwiek). Ćwiczenie pasywnego relaksu wzroku stosujemy przez ok. Dwie sesje relaksu. bezwiednie wstrzymuje oddech powodując utratę naturalnego rytmu oddychania i pogorszenie krążenia w mięśniach gałki ocznej. Osoba wytężająca wzrok. a co za tym idzie mięśniowego. tak jak to zostało opisane w technice relaksu. system nerwowy. ma prawo bez najmniejszych wątpliwości wystąpić wada wzroku. Dla nas najważniejszy jest fakt. 5 minut i można je zastosować tak często jak to jest nam potrzebne. a zwłaszcza powiek. szyi. pozwala przedłużyć niemal dwukrotnie czas pracy przy ekranie komputera! Oddychanie Bates. ani daleko. obręczy barkowej są nieustannie napięte. zacznij liczyć oddech od jeden do dziesięciu. przypomnij sobie ćwiczenie relaksacyjne i spróbuj rozluźnić mięśnie. oraz mięśnie np. gdyż jest to najlepszy spośród znanych sposobów odpoczynku dla zmęczonych oczu. nie starając się niczego zobaczyć. które powinny swobodnie opadać i podnosić się. A zatem jakość i sposób oddychania są ściśle powiązane z jakością widzenia. tworzy . plus krótka kąpiel słoneczna na godzinę. czyli wytrzeszczająca oczy. ani zbyt blisko. że osoby z wadami wzroku cechują się podwyższonym stopniem napięcia nerwowego.ulegną zanikowi. • po pewnej liczbie prób (a nawet przy pierwszej) odczucie widzenia czerni przyjdzie samo z siebie i będzie oznaczało nabycie umiejętności pasywnego relaksu. barków. W tym łańcuchu wzajemnych powiązań różnych napięć. oraz okolic oczu. U osoby u której mięśnie gałki ocznej. oraz nieprawidłowy sposób oddychania. wpłynie to bez wątpienia korzystnie na pozostałe upośledzone funkcje organizmu w tym także na proces widzenia. oraz późniejsi badacze tematu zauważyli. • patrząc przed siebie. że jeżeli usunie się skutecznie jedno z tych napięć. ze szczególnym uwzględnieniem karku.

Oczy zużywają 1/3 ilości tlenu. ale właśnie brzuch. a potem zrobimy długi i pogłębiony wydech to podczas wydechu litery tego tekstu będą wyraźniej widoczne.jeszcze gorsze warunki widzenia i wpada w błędne koło osoby wysilającej wzrok. zrób lekki skłon. By lepiej oddychać. tak jakby wypełniało nie klatkę piersiową. że jeżeli podczas czytania tego tekstu weźmiemy głębszy wdech. a wdech krótki. poprawa jakości oddychania i nawet sama świadomość oddechu. a ta z kolei jest uzależniona od pracy serca i właśnie od oddychania. W tym czasie obserwuj krajobraz. aby powietrze samo wpadło do twoich płuc. Jakość widzenia zależy w dużej mierze od jakości krążenia. obserwując wewnętrznym okiem drogę oddechu aż w okolice pępka. oraz samego narządu wzroku. Powtórz to ćwiczenie trzy razy. nie koncentrując się na żadnym z . To znaczy obserwacja wewnętrznym okiem jak działają nasze płuca i przepona. Jest to skutek chwilowej poprawy jakości krążenia w głowie wskutek większej ilości tlenu w krwi i nieznacznego skurczu żył szyjnych podczas wydechu. Jest godne zauważenia. pozwól. staraj się oddychać brzuchem czyli przeponowe. oprzyj dłonie o uda i za pomocą przepony i mięśni brzucha wypchnij z siebie resztę powietrza. O ile na pracę serca nie mamy bezpośredniego wpływu. jaka jest potrzebna do pracy serca. wystarczy sama świadomość oddechu. Znajdując się na świeżym powietrzu stań w lekkim rozkroku i zacznij wydychać powietrze. Gdy wydech będzie się miał ku końcowi i w płucach pozostanie niewiele powietrza. Postaraj się. Powoli prostując się. o tyle poprawne oddychanie możemy uzyskać i z powodzeniem stosować. Następnie w pozycji stojącej ćwicz samą świadomość oddychania. Wydech powinien być długi i mocny. zmniejsza stany napięcia zarówno mięśniowego jak i nerwowego. co jest warunkiem niezbędnym do uzyskania poprawy widzenia. Po głębokim wydechu powietrze samo “wpada" do płuc i nie ma potrzeby “brać" wdechu. aby doszło aż do brzucha. Z drugiej strony patrząc.

ale nic nie stoi na przeszkodzie. ale także na powierzchni naszych oczu. muszą świadomie przyswoić sobie nawyk częstego i swobodnego mrugania. Ćwiczenie świadomego oddychania trzeba wykonywać co najmniej przez pięć minut dziennie. Osoby używające wzroku w sposób naturalny mrugają często i bez trudu. tam gdzie występuje napięcie. ale głównie jest podstawą dobrego zdrowia. że mamy powieki.jego elementów. nie wymaga wysiłku i stanowi jednocześnie formę dynamicznego relaksu narządu wzroku. Niestety. jak twój organizm oddycha. że w wyniku nienaturalnego używania wzroku napinali wytrzeszczone oczy. jednocześnie w sposób automatyczny (zwłaszcza w otoczeniu zieleni) dokonuje się odprężenie dynamiczne zmysłu wzroku. po czym wykonać kilkusekundowe zasłanianie zamkniętych lekko oczu. Motyl Osoby mrugające zbyt rzadko i ze zbyt dużym napięciem. Ćwiczenie jest bardzo proste. Mruganie Mrugnąć do kogoś okiem. istnieje tendencja do zbyt rzadkiego mrugania i do pracy powiek w naprężeniu. Wbrew pozorom wiele osób o tym nie wie i zamiast mrugać powiekami. Oddychamy zawsze przez nos. dlatego częste i swobodne mruganie jest niezbędne do oczyszczania i nawilżania powierzchni oczu. gdyż głównie zwracasz uwagę na to. nie dopuszczając powiek do spełniania ich funkcji. Obecne w powietrzu tony kurzu osadzają się nie tylko na szybach. aby je wykonywać przez 24 godziny na dobę. Całość . Funkcje i zadania mrugania to: nasmarowanie i oczyszczenie łzami oczu oraz chwilowy odpoczynek pasywny (zasłanianie) poprzez odgrodzenie od źródła światła. naciera oczy pięściami tylko z tego powodu. jest jednoznaczne z uświadomieniem sobie. a więc u osób z wadą wzroku. Należy wykonać 6-10 szybkich swobodnych mrugnięć. czy “puścić oko". następnie 10-20 mrugnięć i ponowne kilkusekundowe zasłanianie. gdyż dobre oddychanie jest podstawą nie tylko właściwego widzenia.

nie zdając sobie z tego sprawy. W połączeniu z zasłanianiem. Fakt. który pozwala nam uniknąć obrażeń. rozpoznający i analizujący umysł. daje potężny efekt relaksu i odpoczynku dla zmęczonych oczu. czy chodnik..wykonujemy przez ok. Ta technika podobnie jak zasłanianie jest szczególnie cenna dla relaksu zmęczonych oczu np. w typie np. może mnie stuknąć. korzystamy w sposób “automatyczny" z naszego nieuświadomionego widzenia. Aby nabyć nawyku prawidłowego mrugania. Rozpoznawanie i cała praca analityczna umysłu jest w znacznej mierze ograniczone i wyłączone. Inny. l minutę. które nie przyciągnęły naszej uwagi. Gdybyśmy w tym czasie włączyli do działania świadomy. jest to stan w którym widzimy. jego Tak mięśnie więc idąc reagują ulicą bezpośrednio nasz wzrok na zaobserwowaną sytuację. to obrazy mijane za szybą samochodu (gdyż kieowca patrzy głównie na drogę przed sobą). Błysk Zwiększenie nazwana przez dr ruchliwości Batesa oraz możliwości Błysk jest rozpoznających i analizujących umysłu. a właściwie myślenia. czy nawet mijane wystawy sklepów. przy pracy z komputerem. przeciwieństwem wytrzeszczania oczu. jak również całego zmysłu wzroku rozwija technika “błyskiem". aby wejść na stopień. Czasami jest nam dane . bez udziału procesu rozpoznawania przez umysł analitycznego może zaobserwować niebezpieczeństwo w postaci np. nie znaczy że tego nie widzimy. Jednak w chwili w której podnosimy nogę. " Błysk" to sposób nauczenia się i wykorzystywania w praktyce nieuświadomionego widzenia. że na coś nie zwracamy uwagi. niewykorzystywany powszechnie rodzaj nieuświadomionego widzenia. spadającej dachówki i w tym samym czasie nasze ciało wykonuje ruch. “ o leci dachówka. Widzenie nieuświadomione to stan w którym nasze i ciało. trzebaby się uchylić". zaś narząd wzroku w tym sposobie widzenia jest bardziej świadomy od rozpoznającego umysłu. nie zdążylibyśmy wykonać żadnego ruchu i otrzymalibyśmy cios w czaszkę. warto powtarzać to krótkie ćwiczenie co godzinę.

Ćwiczenie “błysku" Domino Należy zaopatrzyć się w kostki domina lub karty do gry (gorszy wariant. Jeśli trafiłeś i wynik jest prawidłowy. to świetnie. a następnie co w dolnej. a nawet tylko i wyłącznie przypuszczenie i wyobrażenie tego co mogłoby być zobaczone. bez angażowania rozpoznającego umysłu. po odwróceniu się. lub odbierają ich obraz jako niewyraźną. Następnie natychmiast zamknij oczy. które następuje chwilę potem. Następnie otwórz oczy i sprawdź trafność odczytu. pozwala ku zdumieniu patrzącego rozpoznać i odtworzyć normalnie niewidziane przedmioty w stanie pasywnego odprężenia. lub zamknięciu oczu może pojawić się spontanicznie w wyobraźni. mniej lub bardziej kolorową plamę. to w wielu przypadkach okaże się. Jeśli się pomyliłeś.. Przede wszystkim nie wolno się wysilać i poprzez to napinać i . Przy zamkniętych oczach powiedz sobie co widziałeś w górnej części domina. przy “zasłanianiu". Jednakże obraz postrzeganego przedmiotu..przypomnieć sobie coś czego “nie widzieliśmy" w sposób świadomy. krótkie i szybkie spojrzenie. a więc w stanie dynamicznej relaksacji wzroku. Wykonaj 2-5 minutowe zasłanianie ( str . to też doskonale. Jeżeli takie osoby nie będą “na siłę" próbowały sobie wyobrazić obserwowanego przedmiotu.) Nie otwierając oczu wybierz losowo którąś z kostek domina i trzymając ją pionowo w wyciągniętej. wyprostowanej ręce. Osoby z wadami wzroku patrząc na różne obiekty. Przy nabytej wadzie wzroku. często po prostu ich nie widzą. że ich przypuszczenia były trafne i zgodne z rzeczywistością. Jest to częstokroć bardzo słaby i niewyraźny obraz. rzuć na nią błyskawiczne spojrzenie (tylko jedno). Świadczy to o możliwościach naturalnego widzenia przez organy wzroku i o możliwościach poprawy każdej wady wzroku. wybieramy karty bez figur) i rozsypać w zasięgu ręki. przy szybkim i swobodnym mruganiu. lecz po prostu z zamkniętymi oczami rozluźnią się i okiem wyobraźni “zmaterializują" w umyśle ten przedmiot.

ale także od naszego entuzjazmu. jak na białej kartce. “kot") na krótkie otwarcie oczu. (początkowo graniczną) z jakiej dziecko dotychczas w ogóle nie rozpoznawało liter. eksperymentować z odległością patrzenia i wielkością . tak jak by tam była napisana. musimy uwolnić się od jakichkolwiek napięć i oczekiwania na wynik. Pamiętajmy. Wariant dla dzieci (plus ewentualna nauka liter 5-7 lat) Z takiej odległości. zły wynik to też dobry wynik. możemy rozpocząć próby widzenia na odległość. literą do twarzy. lub część liter. Zabawa powinna być wartością sama dla siebie. otworzy oczy i dłoń i niech “przeczyta" literę z otwartej dłoni. Następnie wykonując ruch ręką i “łapiąc" w zamkniętą dłoń. pokaż dziecku literę (domino. W tej zabawie z dzieckiem należy powstrzymać się nie tylko od wyrażania naszego zawodu. gdy coś nie wyjdzie (“zły wynik to też dobry wynik"). (Dziecko powinno już znać alfabet. niech przybliży zamkniętą rączkę ze “złapaną" np. co 10 “losów" wykonaj krótkie zasłanianie. krótki wyraz np. Próbuj dalej.wytrzeszczać oczu. pamiętaj chodzi o relaks zarówno twój jak i (tym samym) twoich oczu. te które są pokazywane). to nie jest nauka. Ćwicz 5-10 minut. Czasami wynik może pojawić się nawet po kilku sekundach. I jeszcze jedna ważna uwaga. Niech zaraz zamknie oczy i w wyobraźni chwyci ten przedmiot (literę) rączką w powietrzu. Można domina. z której dziecko nie widzi wyraźnie. Nie gramy o pieniądze. jak zgaduj-zgadulę. W miarę. “dom". jak czas rozpoznawania będzie coraz krótszy. Dla naszych celów domino można wykonać samemu z białego kartonu. Jako rodzice też powinniśmy się poddać atmosferze zabawy. ale bawimy się w zgadujzgadulę. Rezultaty są zdumiewające ! Przede wszystkim jednakże należy pamiętać: żadnych stresów. ani zawody! Zły wynik to też jest dobry wynik! Należy traktować to ćwiczenie jako zabawę. tzn.

Proces wizualizacji działa także w drugą stronę. Jednak z czasem proces wizualizacji ulega stopniowej (czasem radykalnej) poprawie. zabawki). że nasze oczy zaczynają pracować tak jak chce tego nasza wyobraźnia i nasz umysł. będą pracować tak. jest wystarczającą nagrodą i radością. zobaczyło się przy zamkniętych oczach. ot błysnęło. czy obraz przedmiotu pojawi się. gdyż oczekiwanie na nagrodę (czy nie daj spowoduje do dziecka wzroku napięcia cel automatycznie ćwiczenia. że rzucamy spojrzenie na jakiś przedmiot będący poza zasięgiem naszego wzroku. jakby obraz “wyobrażony" był rzeczywiście widziany przez oczy. to ośrodki odpowiedzialne w mózgu za widzenie. narządu zniweczy wykonywanego . u czy jakiejkolwiek efekt i formy nagradzania przeniesiony (czekoladki. Ćwiczenie “błysku" możemy przeprowadzać w każdej chwili i o każdej porze (pominąwszy prowadzenie samochodu). oklasków. czy też wytrzeszczania oczu. Nie rozpamiętujmy tego “błysku". cukierki. ale ponieważ nie jest to nam potrzebne. Pamiętajmy. Prawdopodobnie widzimy i pamiętamy absolutnie wszystko. tak jakby oczy rzeczywiście widziały. że większość wad wzroku jest wynikiem napięć psychofizycznych przeniesionych do narządu wzroku. Idźmy dalej. to zupełnie nieważne. bez intencji zobaczenia tego przedmiotu. żeby podnieść i opuścić powieki. czy też nie pojawi się w naszej wyobraźni. To krótkie spojrzenie musi być bezwiedne. po prostu tyle ile trzeba. że jeżeli będziemy pracować nad procesem widzenia w wyobraźni.nadmiernej Boże karę) radości. czy też nie. następnie zamykamy oczy i sprawdzamy. Fizjologiczny proces widzenia nie jest do końca zbadany. osobom z wadą wzroku trudniej przychodzi precyzyjne “zbudowanie w wyobraźni" danego obiektu. to nie korzystamy z tych absolutnych możliwości naszego umysłu. w ten sposób. Dla dziecka sama świadomość. Daje to automatyczne sprzężenie zwrotne takie. To co jest pewne to fakt. że dorosły doskonale się razem z nim bawi. bez wysilania się.

Wyobraź sobie. To ćwiczenie. Stopniowo przyspieszaj ten proces. gdzie wielka niebieska przestrzeń nieba łączy się z zieloną powierzchnią morza. Powtórz w myślach kilka razy oddalanie się i zbliżanie statku. a ilość szczegółów w miarę powtórzeń może stopniowo narastać. Na mostku kapitańskim wydano rozkazy do odpłynięcia. spróbuj zaobserwować jak ta wizualizacja wpływa na twoje gałki oczne i na ich faktyczny ruch. inni piją ze szklanek i butelek napoje chłodzące. niektórzy stoją patrząc na ląd. inni przechadzają się po pokładach. znajduje się na pełnym morzu.Najprostszym tego przykładem jest następujące ćwiczenie: Odpływający statek Usiądź wygodnie w fotelu. Oczywiście “statek" może być zastąpiony jakimkolwiek obiektem w ruchu. Nie przerywając wyobrażenia odpływającego i przybliżającego się statku. W miarę jak się oddala widzisz coraz mniej szczegółów na pokładach. Statek stopniowo coraz bardziej się oddala. stając się coraz większym. musisz skręcić głowę w prawo. Teraz spróbuj odwrócić kierunek zdarzeń i niech statek powoli przypłynie z daleka w twoim kierunku. . Okna i postacie ludzi są coraz mniejsze. w miejscu. Na kilku pokładach widzisz rozmawiających pasażerów. że stoisz na nabrzeżu portu. Powoli ogromny statek odbija od brzegu. Ćwicz przez 5 minut. powoli staje się malutkim punkcikiem na horyzoncie. musisz skręcić głowę w lewą stronę. Wokół statku zaczyna rozpościerać się coraz większa przestrzeń zajęta przez morze. Na koniec statek jest już bardzo daleko. Żeby zobaczyć jego rufę. Świeci słońce. malutkim punkcikiem. żeby zobaczyć dziób. naprzeciw przycumowanego wielkiego transatlantyka w połowie jego długości. chociaż odbywa się przy zamkniętych oczach wpływa znakomicie na mięśnie i refrakcję gałki ocznej. rozluźnij się. Za każdym razem statek musi dopłynąć do linii horyzontu i stać się ledwie dostrzegalnym. Niektórzy trzymają nerwowo w rękach papierosa. Staje się coraz mniejszy i widać coraz więcej morza. Stanowi także znakomity relaks. zamknij oczy.

itd). podczas uważnej obserwacji jakiegoś obiektu. bezustannych aktów ruchu.. Corbett w jej książce pt. u . Stąd staje się w takim przypadku niezbędne przyswojenie sobie nawyku drobnych przesunięć wzroku. na której jednocześnie mieściłyby się oznaczenia literowe dni tygodnia (wt. proces poprawnego widzenia i uwagi składa się z minimalnych. Ten tak potrzebny i niezbędny do prawidłowego widzenia ruch oczu. doprowadzają do ograniczenia takich ruchów i zaczynają przez to wytrzeszczeć oczy. Przeciwieństwem ruchu jest bezruch. Bez ruchu nie ma widzenia. Bez ruchu nie ma życia. czw. czyli ze wzrokiem uszkodzonym. utrzymują oczy w takim położeniu. Jak już zostało powiedziane. używanym w sposób nienaturalny. to “wybałuszone gały".. załzawiony i mętny wzrok. zagubionego w trakcie życia człowieka. niemożność poprawnego widzenia. że do wykonywania tego ćwiczenia znakomicie nadaje się kalendarz. Stan bezruchu gałki ocznej.. Osoby z wadami wzroku.Regułą jest wyobrażanie sobie obiektów i scen przynoszących nam przyjemne odczucia (byle nie za bardzo — gdyż wywołamy niepożądane napięcie). śr. oraz dni od 1-30 (31) poprzedzającego miesiąca małymi literami i cyframi (np. minimalny i nieświadomy z jednego punktu tego obiektu na kolejny punkt (z szybkością do 70 razy na sekundę). można i należy ćwiczyć podobnie jak i inne elementy sztuki świadomego widzenia. Jednym z najlepszych ćwiczeń mających na celu usprawnienie przesuwania spojrzenia zostało wymyślone i opisane przez Margaret D. ROZDZIAŁ 8 RUCH I JESZCZE RAZ RUCH Ruch jest nierozerwalnie związany z życiem. narządu wzroku. gapiowatość. “How To Improve Yours Eyes" i zostało nazwane: Kalendarz z uwagi na fakt. Tak więc pożądana byłaby kartka z kalendarza. Ludzie o prawidłowym wzroku. który posiada cyfry i litery o różnej wielkości. Jest niemalże jego synonimem. że te przesuwają się w sposób ciągły. stąd powiada się: “zamarł w bezruchu".

podobnie jak przed ćwiczeniami z dominem. Bardzo ważne jest aby były naklejone (lub namalowane) równo i nie różniły się odcieniami. oraz miesiąc następny o wielkości czcionek jak ubiegły — u dołu kartki kalendarza. przy założeniu że nie wywołuje najmniejszych stresów u ćwiczącego. Kalendarz należy zawiesić w dobrze oświetlonym miejscu (nawet bezpośrednio w świetle słońca). dlatego należy nań skierować dodatkowe bezpośrednie źródło światła. czy też tablicy Snella.góry kartki kalendarza). podobnie zapisany byłby miesiąc bieżący. Należy jednakże dodać. Zwykłe światło żarówki zawieszonej u sufitu nie wystarczy. Dla osoby siedzącej. mniejsze o połowę mniejsze. tego samego kroju czcionki. Pracę z kalendarzem rozpoczynamy od relaksu. do testowania wzroku u okulistów. że tablica Snella. lub poziomej A4. Większe powinny mieć ok.5 cm wysokości (jest to uzależnione od możliwości wzrokowych ćwiczącego). czyli od zasłaniania. Litery i cyfry (oczywiście po powiększeniu) najlepiej wykonać z gotowych i dostępnych liter do naklejania na kartce formatu A3. kalendarz powinien znajdować się na wysokości oczu. oraz że ćwiczący bardzo dobrze zapoznał się ze wszystkimi znakami na tablicy. 1.2-2. Taki arkusz z różnej wielkości literami i cyframi odpowiada z wyglądu tablicy Snella. . Jednak zawieszenie tablicy Snella na ścianie we własnym mieszkaniu mogłoby powodować niepotrzebne napięcia. może spełnić bardzo dobrze funkcje kalendarza w ćwiczeniach przesuwania spojrzenia. możemy wykonać przyrząd pomocny w naszych ćwiczeniach według poniżej przedstawionego rysunku. aby można było bez trudu dojrzeć największe cyfry. Przy braku odpowiedniego kalendarza. wywołane wspomnieniem stresu związanego z każdorazową wizytą u okulisty. w odległości takiej. ale większymi (najlepiej dwukrotnie) cyframi i literami. czy stopniem nasycenia koloru.

aż zobaczysz swoje prawe ramię. bujając jednocześnie miarowo głową. ćwicz w następujący sposób: Przekręć głowę w lewo. po czym przekręć głowę z powrotem. Oddychaj spokojnie i głęboko. tak aby nie wypaść z rytmu. Następnie zamknij oczy. aż do momentu gdy wzrok napotka cyfrę “l" dużych liter “kalendarza". Zapamiętaj widok tej cyfry. . delikatnie i niezbyt szybko. Po kilku sekundach przekręć głowę.Po wstępnym 3-5 minutowym zasłanianiu oczu. tak jakbyś chciał spoglądać przez swoje lewe ramię.

Powtarzaj ćwiczenie z kolejnymi liczbami w ten sam sposób. następnie skieruj wzrok w dół na lewo na małą “l". pomyśl sobie o jakiejś liczbie od jeden do trzydziestu jeden. ćwicz do 10. Ponownie zamknij oczy. że pomyślałeś sobie o liczbie numer “siedemnaście". Nie musi być perfekcyjne. zaś narząd wzroku i całe ciało ulega rozluźnieniu — pamiętaj o oddechu. Ponownie spójrz na dużą “2" i przesuń wzrok na małe “2" po prawej stronie. następnie popatrz na małą “2" po lewej stronie. przekręć głowę w lewo i następnie z powrotem do “3" i tak dalej według podanego wzoru. Zamknij ponownie oczy. Jeśli tylko zwraca się nań uwagę — oddychanie samo się poprawia. aż do momentu. zrelaksuj się. a następnie do 30. nie przerywaj. Jeśli ćwiczenie byłoby zbyt męczące. Zamknij oczy. cztery wahnięcia głowy. potem do 20. jak tylko to potrafisz. jak oddychasz? Ponownie otwórz oczy na dużej cyfrze “l" i zjedź na dół w prawo do małej “l".otwórz oczy i przekręcaj z powrotem głowę (oczy przesuwaj ą się równo z głową). Teraz zwróć oczy na cyfrę “l" drukowaną dużymi literami. Popatrz tylko przez chwilę i zamknij oczy. lecz płynnym ruchem oczu obserwuj biały obszar tuż pod linią druku. Załóżmy. Po krótkiej przerwie biernego relaksu-zasłanianie. Następnie zasłoń oczy na jedną minutę. Odpręż się. Otwórz więc oczy tak szybko. a następnie na “kalendarzu z małymi . Gdy dojdziesz spojrzeniami do ostatniej cyfry w dolnym rzędzie. Znowu zamknij oczy. W czasie wszystkich ćwiczeń zwracaj uwagę na oddychanie. zlokalizuj swoją “siedemnastkę" wpierw na kalendarzu drukowanym dużymi cyframi. Teraz otwórz oczy na dużej “2". gdy wzrok napotka cyfrę “2". pogłębia. Z zamkniętymi oczyma. odpręż się. cały czas równomiernie oddychaj . można przystąpić do następnej fazy tego ćwiczenia. przez trzy. oddech. Proszę zwrócić uwagę na sposób oddychania. ustala swój równy rytm.

cyframi po lewej stronie". Po czym równo, spokojnie oddychając, zamknij oczy. Otwórz je ponownie na dużej “siedemnastce" i spuść wzrok na odpowiednią małą cyfrę po prawej stronie. Jeszcze raz zamknij oczy, oddychaj równomiernie, pomyśl sobie o jakiejś innej liczbie i powtórz z nią to samo ćwiczenie. Po dziesięciu lub dwunastu powtórzeniach możesz przejść do kolejnego etapu tego cyklu ćwiczeń. W tym ćwiczeniu powracamy do drobnych przesunięć spojrzenia, których uczymy się poprzez wykonywanie systematycznych i krótkich, rytmicznych ruchów wahadłowych oczu, skierowanych na litery i cyfry. Spójrz na wielką “jedynkę". Na początku zwróć uwagę na jej szczyt, potem na podstawę, po czym skieruj wzrok jeszcze raz na szczyt i ponownie na podstawę przez cały czas natężając umysł. W górę i w dół, w górę i w dół, dwa lub trzy razy. Po zrobieniu tego zamknij oczy, rozluźnij się i oddychaj głęboko, ale łagodnie. Następnie otwórz ponownie oczy i powtórz całe ćwiczenie na wielkiej “dwójce". Po przejściu w ten sposób przez “pół miesiąca", skieruj wzrok na cyfrę drobno drukowanego “kalendarza" i zacznij od początku, jeśli zaistnieje potrzeba — przysuń bliżej krzesło. Metodę tę należy urozmaicać ruchem poziomym, przerzucając wzrok z jednej strony danej liczby na drugą, zamiast w górę i w dół, w pionie. Poza tym, nie ograniczaj się wyłącznie do liczb. Ćwicz również z takimi oznaczeniami skrótów dni i tygodni jak - Pon., Wt., Śr. i tak dalej. Wykonaj drobne, pionowe przesunięcia wzroku od szczytów do podstaw tych liter i z jednej na drugą ich stronę w poziomie, a w przypadku szerszych i bardziej kanciastych znaków przekątnie, z rogu do rogu. Litery i liczby należą do najbardziej znanych nam obiektów w naszym sztucznym świecie, oraz do przedmiotów o największym dla nas znaczeniu i dlatego też musimy je wyraźnie widzieć. Z tego też powodu jest szczególnie wskazane, abyśmy nabyli nawyk drobnych przesunięć wzroku podczas obserwacji. Świadome praktykowanie tych właśnie opisanych wahadłowych przesunięć doprowadzi do automatyzmu w postrzeganiu, co jest ważne w życiu. Kiedykolwiek będziemy patrzeć na litery lub cyfry, będziemy nieświadomie i automatycznie zmierzali do wykonywania drobnych przesunięć spojrzenia, te przesunięcia skłonią oczy i umysł do wykonywania swych

zadań z centralną fiksacją i w ten sposób doprowadzą do poprawy naszego spostrzegania i rozpoznawania, co z kolei wpływa na jakość efektu końcowego — naszego widzenia. Dobrym uzupełnieniem ćwiczeń z kalendarzem jest sposób patrzenia “analitycznego". Ten sposób patrzenia jest możliwy do przeprowadzania w dowolnej chwili, czasie i miejscu. Można ćwiczyć zarówno na dużych obiektach jak na przykład budynki, oraz na małych elementach jakimi są np. litery. Każda próba obejrzenia dużego budynku we wszystkich jego szczegółach, jako całości, z równą wyrazistością takich jest skazana na niepowodzenie. Zamiast podejmowania nieudanych prób,

powinniśmy w tym samym czasie trenować zdolności ruchu naszego zmysłu wzroku. Można tego dokonać w następujący sposób: oglądając budynek kieruj swój wzrok kolejno na jego okna, próbuj “obrysowywać" wzrokiem zewnętrzne Krawędzi okien, popatrz jak jest ułożona dachówka, ile ma kominów, drzwi, przesuń wzrokiem po obrysie zewnętrznym całego budynku, wzdłuż, rynny, piorunochrona itd. Po takiej szczegółowej analizie spróbuj ponownie popatrzeć na całość budowli bez wytężania wzroku. Zastanów się, czy zauważasz różnicę w postrzeganiu. Podobnie możemy postępować z mniejszymi od domu obiektami otaczającej nas rzeczywistości, włącznie z mijającymi nas osobami. Przy bliższym kontakcie patrząc analitycznie na twarz swojego rozmówcy, obserwuj kolejno elementy twarzy przerzucając wzrok z jednego punktu na inny. Twarz nie jest wielkim obiektem, twoje oczy nie będą sprawiały wrażenia “rozbieganych", przy przesuwaniu spojrzenia z np. górnej prawej powieki na lewe ucho, z ucha na podbródek, z podbródka na czoło, z czoła na drugie oko itd. Po takim “analitycznym" obejrzeniu twarzy twojego rozmówcy, ponownie spojrzyj rozluźnionym wzrokiem na całość twarzy i spróbuj uchwycić różnicę w ostrości widzenia. Takie częste patrzenie “uruchomionym" naturalnego wzrokiem ciągłych spowoduje powrót zmysłu wzroku oraz do do stanu mikroruchów gałki ocznej,

prawidłowego widzenia z “centralną fiksacją". Inne ćwiczenie, które możemy bardzo często wykonywać jako np.

przerwę w czytaniu, to analityczne patrzenie na znane litery. Podczas patrzenia na litery i cyfry można przejechać wzrokiem po konturach litery, czy cyfry, zaobserwować jaką przestrzeń wypełniają sobą te litery, jak jest zagospodarowana pozostała powierzchnia, poza literami i naokoło nich, ile i jakich jest w danej literze kątów, itp. Ćwiczenie z literą Dobrym ćwiczeniem nie tylko na ruchliwość wzroku, ale i na poznanie alfabetu, jest analityczny “rozbiór" liter, który nie tylko usprawnia nasz wzrok, ale powoduje dodatkowe zakodowanie kształtu litery w pamięci, a poprzez to lepsze “rozpoznawanie" w umyśle, co wydatnie usprawnia proces widzenia liter, tekstu i czytania. Wybierz możliwie dużą literę, np. “H" z nagłówka gazety. Popatrz najpierw na lewą pionową kreskę, najpierw na całej jej długości, później w jej dolnej części, środkowej i górnej, następnie rzuć okiem ponownie na podstawę tej kreski i znowu na całą jej długość. Zauważ, że lewa kreska sprawia wrażenie wyraźniejszej i ciemniejszej od prawej. Teraz powtórz to samo ćwiczenie z prawą kreską litery “H". Następnie wybierz również duże “H", ale z nieco mniejszego nagłówka i powtórz cały proces raz jeszcze. To samo można robić z innymi literami i cyframi jak np. “E", “B", “3", z ich poziomymi, górnymi i dolnymi kreskami i brzuszkami. Po pewnym czasie dojdziesz do zaskakującego wniosku, że widzisz bez okularów połowę litery, której normalnie w całości nie widziałeś w sposób dostatecznie ostry i wyraźny. W stanach relaksu wzroku i dynamicznego odprężenia może przejawiać się spontaniczny przejaw ostrego widzenia bez okularów. Takie przebłyski normalnej wizji mogą trwać początkowo tylko kilka, kilkanaście sekund. Później wydłużają się do kilku minut. Zdarza się to nawet na wczesnym etapie nauki relaksacji, a zwłaszcza po osiągnięciu pewnego stopnia dynamicznego odprężenia wzroku. Notowane są nieliczne przypadki, że już po kilku dniach wstępnych ćwiczeń rozluźniających, powraca pierwotna, spontaniczna zdolność

Odstęp pomiędzy palcami powinien wynosić ok. objętego wyłącznie widzeniem peryferyjnym. aż do naturalnego ciągłego stanu poprawnego widzenia.widzenia rozluźnionym zmysłem wzroku. Tym niemniej należy stwierdzić ze spokojem. Mogą także. które normalnie pozostają zamglone. Spójrz na prawy palec. że jakkolwiek z początku krótkotrwały i tymczasowy stan relaksu psychofizycznego. . może wytworzyć w sobie nieświadomie stan podwyższonego napięcia. na ile pacjent potrafi utrzymać stan dynamicznego relaksu. Takie przebłyski są częstym i bardzo cennym doświadczeniem osób praktykujących sztukę świadomego widzenia. mięśniowego. Nie należy jednak lekceważyć doniosłej roli takich przypadków dla powodzenia terapeutycznego w procesie reedukacji wzroku. zaświadcza o tym. Jednakże w większości przypadków te “przebłyski" normalnego widzenia trwają na tyle krótko. zaś fakt że przedmioty. gdyż właśnie te “przebłyski" dają wiarę w powodzenie stosowania metody i ćwiczeń oraz pozwalają na wytrwałą i systematyczną pracę. a wraz z nim ostrość widzenia. wpływa w efekcie na poprawę funkcjonowania oczu i tymczasową poprawę refrakcji. mogą zostać w sposób ostry i wyraźny zobaczone. Czasami takie przebłyski mogą wywołać euforię i stan wzruszenia połączonego z płaczem. Jak z tego wynika. wady wzroku nie są stanem nieodwracalnym. będzie zanadto “pazerny" na osiągnięcie szybkiegi o trwałego rezultatu. Proszę podnieść do góry wskazujące palce obu dłoni w odległości ok. Będzie on widoczny wyraźniej od lewego. 40 cm. lub zgoła niewidoczne. redukujący napięcia w zmyśle wzroku i w samym oku. niestety wywołać nadzieję na osiągnięcie błyskawicznych efektów i jeżeli praktykujący sztukę świadomego widzenia. który zniweczy jego wysiłki. Oto kolejne proste ćwiczenie służące poprawie ruchliwości wzroku. przebłyski wyraźnego widzenia będą występowały coraz częściej i będą stawały się coraz dłuższe. 60 cm od twarzy. iż wraz z opanowywaniem umiejętności dynamicznego relaksu wzroku.

że trzymasz elastyczny gumowy krążek. powinien być wyraźniej i ostrzej widoczny od palca prawego w tej chwili. że proces widzenia kończy się aktem rozpoznawania przedmiotu przez umysł. Ćwiczenie dr. Palec na który aktualnie spoglądasz (nawet po zetknięciu się). powinien być za każdym razem wyraźniej widoczny od tego drugiego. Arnau Wyobraź sobie. że łatwo przyjmuje formę elipsy (wydłużonego “jajowego" kółka) po jego ściśnięciu. tak aby uformowała się pionowo ułożona elipsa. Powtórz ćwiczenie 10 razy. Zaniknij oczy i obserwuj swój wymyślony krążek. Znakomite ćwiczenie wpływające na usprawnienie czynności gałki ocznej poprzez pracę w sferze wyobraźni zaproponował uczeń dr Batesa. wszystkie ćwiczenia które będą usprawniać nasze wyobrażenie widzenia. dr R. ROZDZIAŁ 9 TECHNIKI POPRAWIAJĄCE RUCHLIWOŚĆ WZROKU POPRZEZ PRACĘ WYOBRAŹNI Ponieważ wzrok i jego sprawność zależą w równej mierze od oczu jak i od stanu umysłu. następnie rozluźnij rękę i pozwól krążkowi powrócić do . w którym się zetkną.Odwróć głowę i popatrz na lewy palec. Arnau. przebiegając wewnętrznym okiem wokół jego formy. Spójrz przez chwilę na tę elipsę. automatycznie wpływają na poprawę funkcjonowania i sprawność narządu wzroku. oraz że po zaprzestaniu nacisku natychmiast wraca do swojej postaci okręgu. aż do momentu (włącznie). Jest to rodzaj przesuwania spojrzenia za pomocą umysłu wpływający na fizyczny narząd akomodacji. Powoli zbliżaj palce do siebie. Tak więc doskonalenie widzenia w wyobraźni i w pamięci powoduje polepszenie samej funkcji rozpoznawania. Warto w tym miejscu zwrócić uwagę na fakt. w sposób który nie występuje w przypadku wahadłowego przesuwania wzroku. Następnie w wyobraźni naciśnij palcem wskazującym i kciukiem na boki krążka. a także na jego funkcjonalne i organiczne niedomagania. który można zginać tak. W trakcie zbliżania spójrz po sześć razy na każdy palec.

Proszę nie rezygnować z wyobrażenia sobie naciskającej ręki. Zamknij oczy i napisz dowolne krótkie zdanie u góry strony. jak silne i nieprzerwane są ruchy mięśni podczas trwania cyklu “uzmysławiania" sobie. zmień ułożenie i tak dalej 10-15 razy cykl zmian. Zwolnij rękę z uścisku i patrz na boki krążka powracające do swojej pierwotnej formy okręgu. Chociaż oczy są zamknięte i “nie widzą". 3-4 razy. możemy rozpocząć od faktycznego pisania z zamkniętymi oczami. cały czas nie otwierając oczu trzy-cztery razy (oprócz pierwszego). aby przekształcił się w elipsę ułożoną poziomo. aż do najmniejszych mikroskopijnych rozmiarów. Przygotuj sobie dużą (A4) białą kartkę i pióro.swojej poprzedniej formy. Powtórz ćwiczenie na nowej czystej kartce. . albo cienkopis. Ćwiczenie dr R. aż do normalnie pisanych rozmiarów. Na przykład “Ala ma kota". psuje znaczną część terapeutycznego aspektu tego ćwiczenia. rozluźnij dłoń. wszystkie mięśnie odpowiedzialne za refrakcję i akomodację działają i to działają w sposób prawidłowy w stanie dynamicznego relaksu. Pisanie i rysowanie z zamkniętymi oczami Ćwiczenia pisania i rysowania przeprowadzane w wyobraźni z zamkniętymi oczami. naciśnij. a w szczególności w przypadkach krótkowzroczności. Usiądź przy stole. Staraj się napisać pod spodem to samo zdanie ciągle pomniejszając litery. Arnau jest odpowiednie do stosowania we wszystkich wadach wzroku. to pozorne uproszczenie ćwiczenia. To ćwiczenie pozwala nam dodatkowo uzmysłowić sobie. Teraz przesuń kciuk i palec wskazujący z boków krążka na jego górę i dół i naciśnij tak. napisz pod spodem to samo zdanie trzy-cztery razy. w dalszym ciągu nie otwierając oczu. Następnie znowu zmień ułożenie swojej ręki. lub biurku. (dlatego najlepszy jest rysik. lub jeszcze większych. Następnie. stopniowo powiększając litery. lub cienkopis). chociaż wydaje się logiczne.

teraz przesuń (w wyobraźni) spojrzenie na prawą stronę kropki. Teraz możemy odłożyć nasze przybory do pisania i rozpocząć pisanie i rysowanie wyłącznie w sferze wyobraźni.5 cm. Wyobraź sobie. że stopniowo pismo staje się coraz wyraźniejsze. ze względu na ich mały rozmiar. których normalnie. 10 cm jedna od drugiej. nie potrafisz odczytać bez okularów. Teraz swoim okiem wyobraźni przesuń spojrzenie z kropki po lewej stronie do kropki po prawej stronie okręgu. czy kółka. Następne ćwiczenie umysłowego uruchamiania zmysłu wzroku wygląda następująco: Wyobraź sobie. Powtarzaj rytmicznie przesunięcia kilkanaście razy. To samo ćwiczenie można wykonywać poprzez rysowanie jakiegoś powtarzanego tego samego wzoru. Zakończeniem twojego nowego nosa jest ołówek. namalowałeś okrąg o średnicy ok 1. gdy przesuwasz wzrok w lewo. podobnie jakby to miało miejsce w rzeczywistości. pióro. Zauważ. że na czystej kartce papieru namalowałeś dwie kropki oddalone o ok. 2-3 cm poniżej. lub cienki pędzelek i w swojej wyobraźni. Tak więc twój nos (w . że kropka. Wyobraź sobie. Kolejne ćwiczenie przypomina nieco wyobrażenie kłamiącego Pinokia. W lewo. ale ok. Skoncentruj się na białym tle przylegającym do lewej strony kropki. Okrąg w twojej wyobraźni powinien być bardzo mocno czarny. mając zamknięte oczy na środku pierwszej kartki papieru narysuj okrągłą czarną kropkę. masz przygotowany papier do pisania. że siedzisz przy biurku. Przesuwaj rytmicznie spojrzenie tam i z powrotem. zaś biała przestrzeń w środku intensywnie śnieżno-biała. sprawia wrażenie ruchu przesuwania się. gdy przesuwasz wzrok w prawo i w prawo. oraz że potrafisz pisać literki.Zauważ. Zauważ. że twój nos uległ przedłużeniu o około 20-25 cm. pomiędzy nimi. że okrąg będzie się “przesuwał" w kierunku przeciwnym do ruchu twojej uwagi. znaku.

czy też nie. Następnie. Dojedź do środka okręgu — miejsca przecięcia się tych dwóch linii i po skosie poprowadź do góry kolejną linię do granic okręgu. Płynnie przekręcaj głową od jednego do drugiego ramienia i przejedź po tym znaku 10-15 razy. więc początkowo rysowane kółka będą lekko kanciaste. sprawdź czy czubek “ołówkonosa" przesuwa się po narysowanych liniach. ślimaka. swojego podpisu. nie odrywając “ołówkonosa" od rysunku. jest wbrew pozorom niezwykle skuteczne w metodzie reedukacji wizualnej. Na pewno szyja nie jest tak sprawna jak pisząca ręka. Nie otwierając oczu i nie rezygnując z tworzenia dzieł swoim nowym instrumentem do rysowania. Spróbuj to (możliwie duże) koło obrysować 6-10 razy. Chociaż to ćwiczenie może się wydać zabawne i dziecinne. a obwód po którym rysujesz coraz grubszy. Później wyprowadź odpowiednią linię w lewo do góry i na dół. Gdy masz już podzielone kółko na osiem części przez cztery średnice. weź (w wyobraźni) kolejną czystą kartkę. . możliwie jak największą (jak tablica szkolna) i narysuj olbrzymią leżącą na boku ósemkę — znak nieskończoności. Doskonale sprawdza się rysowanie nosem klucza wiolinowego. Na pewno kolejne kółka będą coraz bardziej okrągłe. a potem z powrotem. przejedź kilka razy linią prostą przez środek okręgu zaczynając od prawej strony do lewej i z powrotem. w prawo i kilka razy po niej przeciągnij. Potem przejedź po obwodzie \ okręgu i zrób taką samą linię z góry do dołu i z dołu do góry.wyobraźni) przybrał formę dwudziestocentymetrowego ołówka. przez środek na dół po przekątnej. stosując utrudnienia poprzez stopniowe zmniejszanie wielkości liter. czy sprali. rozpocząć rysowanie okręgów na wyobrażonej kartce papieru. zakończ rysunek wbiciem ołówka w miejsce przecięcia się tych czterech linii. Spróbuj teraz twoim nowym piszącym organem. Te ćwiczenia można i należy kontynuować poprzez ćwiczenie pisania różnych liter. słów.

Poniżej zostanie podane to. mogą i powinny być stosowane przy wszystkich wadach wzroku. Koncentrują ponadto światło na plamce żółtej . lub może być zmieniony stopień zakrzywienia albo soczewki nieznacznemu przemieszczeniu. Przyczyny tego zjawiska mogą być różne: wydłużona oś gałki ocznej na linii pomiędzy soczewką. tylko podążaj wzrokiem za ich obrysem. Krótkowzroczność wskazuje także na umysł krytyczny. pozostawiając zamazany widok padający na plamkę żółtą (macula). Fizjologia tego zjawiska polega na tym.Zakończ ćwiczenia kilkuminutowym zasłanianiem. W kategoriach emocjonalnych krótkowzroczność jest rodzajem zamknięcia się w sobie i wycofaniem się. Jest wyrazem niedowierzania w to co się widzi i sposobem patrzenia na świat wypełnionym lękiem (mniej lub bardziej uświadomionym). Poważne stresy i problemy emocjonalne mogą być przyczyną przejściowego pogorszenia się wzroku w tym zakresie. ze szczególnym uwzględnieniem krótkowzroczności. Same soczewka mogą może ulec wykazywać nadmierną akomodację. oddychaj często i jeszcze częściej mrugaj. które zostały już w tej książce opisane. wymieniana soczewki. a siatkówką (najczęściej rogówki. analityczny. na co należy zwrócić szczególną uwagę przy reedukacji wzroku. osądzający i mający zbyt wielką skłonność do przywiązywania wagi do szczegółów. ROZDZIAŁ 10 KRÓTKOWZROCZNOŚĆ Techniki i ćwiczenia. że wytworzony w oku obraz zostaje zogniskowany przed siatkówką. Znanym powodem jest cukrzyca i ogólnie zły stan zdrowia. przyczyna). Odwróć książkę odwrotnie niż normalnie przy czytaniu i śledź wzrokiem krawędzie liter. co bywa spowodowane także zbyt wielkim ciśnieniem w oku. Soczewki krótkowidzów mają wartość ujemną i tak też pozwalają im się czuć. Nieliczne przypadki są spowodowane genetycznymi wadami pigmentacji siatkówki. Krótkowzroczność często wskazuje na utratę poczucia bezpieczeństwa i uogólnionym zbyt wielkim dążeniu do zobaczenia. Nie próbuj rozpoznawać liter. Książki i gazety — ćwiczenie opracowane przez Meir Schneider.

gdyż to nie wielkość liter decyduje o komforcie pracy wzroku. Bez wątpienia najbardziej efektywna praca reedukacyjna wzroku. ale nie ulega wątpliwości.pozbawiając pozostałą część siatkówki udziału w procesie widzenia. szczególnie w skomplikowanych przypadkach. Ten proces nauczenia się nowych. po pewnym okresie wpatrywania się w intensywne zaczernienie powinna . elementem chęcią współzawodnictwa występującym uczniów. oraz umownych obiektów musi wytwarzać stan napięcia psychicznego. dlatego też. ale ich rozstawienie. Ta wada wzroku u dzieci ma swoje przyczyny w kilku niekorzystnych zjawiskach. który z kolei w łatwy i bezpośredni sposób może się przekształcić w wadę wzroku. które w krótkim okresie czasu występują niemal jednocześnie. dziecko jest zmuszone zaprząc nie tylko spostrzeganie. Krótkowzroczność. Te elementy nie występują w przyrodzie jako naturalny składnik otoczenia. zostanie przeprowadzona pod kontrolą doświadczonego instruktora sztuki świadomego widzenia. grubość. ale także w procesie rozpoznawania pamięć i techniki skojarzeń. Głównym elementem wydaje się być czynnik psychologiczny stresu związanego zarówno z nauką. że każdy może czerpać korzyści z zaprezentowanych tutaj ćwiczeń i technik. nienaturalnych i wysoce abstrakcyjnych. stopień zaczernienia i kontrast. Do tego można dodać częstokroć niedostateczne oświetlenie sal lekcyjnych. dziecko pracuje w szkole. z reguły w okresie dzieciństwa. Dzieci w przypadku porzucenia i odrzucenia mają tendencję do rozwijania wysokiego stopnia krótkowzroczności. to prawie zawsze stan nabyty. Widzenie peryferyjne jest stosowane do umiejscowienia siebie w czasie i w przestrzeni. gdyż to właśnie tym narządem w głównej mierze. jak również źle zaprojektowane dla narządu wzroku podręczniki. oraz otrzymywania dobrych ocen (bądź unikania złych). jak i (w głównej mierze) z faktem nauki czytania i pisania oraz przyswajania w związku z tym zupełnie nowych w dużej mierze abstrakcyjnych elementów wizualnych jakimi są litery i cyfry. przyswajaniem wśród wiedzy. Dla krótkowidza ogólnie i powszechnie stosowana technika zasłaniania.

należy zakryć jedno oko opaską lub chustką i rozpocząć ćwiczenie od nowa każdym okiem osobno. sunący po nieskończenie długich szynach aż do granic horyzontu. Po krótkim czasie (2-3 min. dla tej wady wzroku. oraz nawyk centralnej fiksacji (focusingu). nawet znikający za horyzontem.być połączona z wyobrażaniem sobie oddalających się obiektów (np. które widzi gorzej wymaga więcej pracy i odpowiednio dłuższego okresu ćwiczeń.). Dla krótkowidzącego początkowo jest w to częstokroć jedyna droga do uruchomienia. należy (jeżeli jest to akurat możliwe) przeprowadzić krótką kąpiel słoneczną i przejść do ćwiczeń określonych w poprzedniej części pozycji jako bujanie (zarówno krótkie jak i długie). oraz jest to sposób na pozbycie się barier i ograniczeń narzuconych przez dotychczasowy upośledzony ogląd świata. pływacy. tak jak to zostało opisane w ćwiczeniach z kalendarzem. Ćwiczenia należy rozpoczynać obydwoma oczami. Ten rodzaj wyobrażonego widzenia oddalających się i przybliżających się przedmiotów. rybacy na łodziach wyruszający na połów itd. ograniczonym zakresie. Zatem można sobie wyobrażać sytuację. Należy zacząć od takiej odległości. znikający za horyzontem tabun koni. z której bez specjalnego wysiłku będą widoczne duże cyfry. akomodacji prawidłowej dla normalnie widzącego oka. niezmiernie mały punkcik na samym końcu wizualizacji. ćwiczenie “Statek"). jak i ćwiczenia usprawniające ruch oka. Nie należy jednakże zapominać o odpoczywaniu poprzez . czy osób można modyfikować na różne sposoby np. To oko. Po kilku minutach takiej pracy wizualizacyjnej. gdy stoimy na wiadukcie i obserwujemy przejeżdżający pod nami i później oddalający się pociąg. Ćwiczenia z kalendarzem wymagają niewielkiego dostosowania. można stosować bez modyfikacji dla tej wady wzroku. Ćwiczenia analitycznego patrzenia.: zawody sportowe — biegacze.

tym dłuższe powinny być okresy odpoczynku. na wpół w rzeczywistości cyferek normalnie niedostrzegalnych. gdyż wyostrzone widzenie wcześniej. W celu zapoznania się z małym kalendarzykiem przy zachowaniu jednoczesnego dynamicznego relaksu wzroku wykonaj następujące . Oczy krótkowidza wymagają częstych ćwiczeń pozwalających na zmianę ogniskowej z bliskiej na daleką. Nie ma tutaj znaczenia fakt. W ostateczności możemy zaopatrzyć się w mały reklamowy kalendarzyk wielkości i tej strony książki. dlatego też. Jednakże nasz umysł i nasza pamięć podpowiadają nam kształt poszukiwanych cyferek. chyba że tego wymaga wyjątkowość sytuacji jak np. Po kilku dniach regularnych (5-10 razy dziennie) ćwiczeń. przesuń swoje miejsce siedzenia o 30-60 centymetrów od kalendarza i kontynuuj ćwiczenia z tej zwiększonej odległości. Przypominam też o nie noszeniu okularów po rozpoczęciu regularnych ćwiczeń. co pozwala nam na zobaczenie na wpół w wyobraźni. przez co nasz wzrok nie wytęża się i pozostaje rozluźniony. czy ten obraz jest podpowiadany przez umysł. ku naszemu zdziwieniu bardzo łatwe stanie się rozpoznawanie cyferek z odległości. Z tego powodu należy wykonać. lub zakupić mały model naszego “kalendarza". czy później zostanie i tak przyswojone przez wzrok. zaś małe proporcjonalnie mniejsze. To zapoznawanie zostanie połączone z ćwiczeniem ruchliwości narządu wzroku. oraz przyzwyczajania oczu i umysłu do widzenia bez pomocy okularów. Niezbędne stanie się bardzo dobre zapoznanie się z graficznym ułożeniem cyfr poszczególnych 12 miesięcy. prowadzenie samochodu. z której przy pierwszej próbie wydawałoby się niemożliwe dostrzeżenie czegokolwiek na tak małym kawałku kartonika.zasłanianie. gdzie duże litery i cyfry będą wielkości cyferek na ręcznym męskim zegarku. chodzenie po zatłoczonych ulicach itp. Taka forma kalendarza jest nam znana podobnie jak cyfry na nim wydrukowane. Po kilku tygodniach powinno być możliwe ćwiczenie z jeszcze większej odległości. Im większe wydaje się zmęczenie.

Ku twojemu zdziwieniu może się okazać. a następnie przybliż się do kalendarzyka. Zakładamy. Dzięki temu. 7. że masz "kalendarz" zarówno duży. Teraz ćwicz przerzucanie spojrzenia z dowolnie wybranej cyfry miesiąca.). w styczniu. Usiądź na przeciw “kalendarza dużego". jak i z jednym zasłoniętym. który powinien znajdować . żeby cyferki oznaczające kolejne dni miesiąca stały się lekko rozmazane i nieostre. a co dwie. która cyfra to 30. Co pewien czas wykonuj przerwę na zasłanianie. w takiej odległości. zamieszczonej w książce “Naturalne leczenie wzroku". na literę “E" w każdym z miesięcy. Ćwiczenie na dwa kalendarze Ćwiczenie na dwa kalendarze ma na celu usprawnienie akomodacji oka krótkowidzącego i zmiany ogniskowej. Wykonaj relaks przez zasłanianie. a która 31. czy to jest 30. w dobrze oświetlonym miejscu na wysokości oczu. potem po prostych możliwie daleko.). a potem po coraz bliżej od siebie leżących miesiącach.ćwiczenie: Postaw kalendarzyk na podwyższeniu. To że nie widzisz. że wiesz jak wygląda “l" pomimo niewyraźnego obrazu będzie to stosunkowo proste zadanie. Najpierw jak najdalej po przekątnych. Można także stosować odpowiednie ćwiczenia z tablicą Snella (np. nie zatrzymując wzroku na żadnej z nich na dłużej niż i sekundy. że jednak zauważasz. W takich kalendarzykach jedynkę jest z reguły najłatwiej odnaleźć. w którym się ona znajduje (podobnie z innymi literami). 16 itd. jak i mały. Następnie zacznij przerzucać spojrzenie po jedynkach kolejnych miesięcy. To samo powtórz z cyfrą 30 i 31. Należy je wykonywać zarówno dwojgiem oczu. gdyż jest równie łatwa do zlokalizowania — na końcu słupka. gdyż usytuowana jest po lewej stronie na początku słupków z dniami miesiąca. Spróbuj zobaczyć cyfrę “l" w pierwszym miesiącu np. trzy przerwy spójrz na nazwę miesiąca i dokonaj analitycznego patrzenia np. czy 31 (29-28) nie ma najmniejszego znaczenia. tak aby widzieć cyferki na granicy ostrości. odszukując ją w kolejnych słupkach (np. chodzi o ruch oczu.

należy zrobić przerwę na zasłanianie. Popatrz na duże “l" na małym kalendarzu. pamiętaj o prawidłowym oddychaniu. by w trakcie jego wykonywania odczytywał nam pomału zamieszczony poniżej opis — do czasu. Jeśli żadna z tych możliwości nie wchodzi w rachubę. Powtarzaj to ćwiczenie z kolejnymi cyframi. aby cyfry były wyraźnie widoczne. Ćwiczenie to bowiem składa się z wielu szczegółowych instrukcji i jedynie dokładne ich wykonanie może zagwarantować sukces. a następnie spójrz na dużą jedynkę z dużego “kalendarza". a więc z okien autobusu. Mały kalendarzyk trzymaj na tyle blisko oczu. aż dokładnie opanujemy jego wykonanie. Swobodne patrzenie Do wykonania tego ćwiczenia1 potrzebne są dwie kartki papieru formatu A5. warto przed rozpoczęciem ćwiczenia nauczyć się go na pamięć. Przy pierwszych objawach zmęczenia i napięcia w oczach. gdyż techniki stosowane przy napiętym i zmęczonym wzroku nie są skuteczne. Jeżeli nie jest to możliwe należy kogoś poprosić. jednakże bez przesadnego forsowania się. przy stopniowym (co kolejny seans) przesuwaniu się o kilka rzędów krzeseł do tyłu. z wymalowanym czarnym flamastrem znakiem X na środku każdej znich. oraz czarna kartka papieru formatu A4. a gdy to już nie pomaga. mogą być próby czytania podejmowane z większej niż zazwyczaj odległości (i bez okularów). Tekst tego ćwiczenia warto nagrać sobie na taśmę. przy zachowanym stanie dynamicznego odprężenia. Należy ćwiczyć tak często jak to jest możliwe (3-10 razy dziennie). Można także zastosować metodę kilkukrotnego obejrzenia tego samego filmu w kinie. Korzystnym urozmaiceniem w rekonwalescencji krótkowidzów. zakończyć ćwiczenie. także w warunkach codziennego życia. praktykowanie techniki “Błysku". zarówno równocześnie dwojgiem oczu. Zamknij oczy i odpręż się. Stopniowo zwiększaj odległość od dużego kalendarza. jak i z jednym okiem zasłoniętym (na zmianę).się na wysokości oczu w odległości będącej granicą “ostrego" widzenia. Czarną kartkę przypinamy do ściany i na jej środku mocujemy jedną z białych kartek ze znakiem X. czy tramwaju. .

gitarę klasyczną lub muzykę barokową. gdyż dalekowidze wykonują to ćwiczenie dokładnie odwrotnie. nie odrywając wzroku od znaku X. Powinno się przy tym wydawać. Oddalamy się od kartki na ścianie dokładnie na odległość granicy ostrości naszego wzroku. Również kartka na ścianie powinna sprawiać wrażenie jakby poruszała się w . Korzystnie jest wprowadzić element odprężający w trakcie wykonywania tego ćwiczenia. na przkład zastosować podkład muzyczny w tle . Drugą kartkę papieru ze znakiem X trzymamy w ręku. Ćwiczenie z przesuwaniem powtarzamy również dziesięciokrotnie. Przy każdym następnym wykonaniu z pewnością uda się posunąć o krok naprzód. Czubkiem nosa zakreślamy dziesięciokrotnie jej lewą krawędź. a następnie. Na ścianie na wysokości oczu mamy kartkę czarnego papieru na której centralnie jest usytuowana biała kartka z czarnym znakiem X. Zmieszczona poniżej szczegółowa instrukcja jest pomyślana dla krótkowidzów. odsuwamy ją od siebie maksymalnie. Jeśli jesteś dalekowidzem — przeczytaj szczegółowy aneks zamieszczony na końcu opisu. aż do pełnego wyprostu ręki. Ćwiczenie powtarzamy dziesięć razy. przy czym wzrok powinien przesuwać się po lewej krawędzi kartki. Początkowo przezwyciężenie tego oporu wydaje się niemożliwe i lepiej jest zdobyć się na cierpliwość i przerwać ćwiczenie.Wielu ludziom ćwiczenie to może wydawać się przesadnie dokładne i z tego powodu osoby te odczuwają przed nim podświadomy opór. szybkim ruchem przywodzimy ją do samego nosa.) i poruszamy głową lekko w górę i w dół. niż kontynuować je czując wzrastające napięcie i złość. następnie głęboko oddychamy i mrugamy. tak aby znak X wydawał się już lekko rozmyty. Ćwiczenie można wykonywać stojąc lub siedząc. Utrzymując rytmiczny ruch głowy przenosimy wzrok na lewą krawędź białej kartki umocowanej na czarnym tle na ścianie. że kartka przesuwa się pionowo w przeciwną stronę. Następnie ustawiamy kartkę trzymaną w ręku tak by widzieć ostro znak X (normalny wzrok: — ca 35 cm.spokojne odprężające utwory na harfę. Oddychamy głęboko i mrugamy oczkami. Koncentrujemy wzrok na literze X znajdującej się na kartce trzymanej w ręku. Następnie unosimy rękę z drugą kartką papieru nieco poniżej linii oczu.

Powinno się wydawać. Prowadzimy czubek nosa delikatnie z lewa na prawo i z prawa na lewo wzdłuż poziomej krawędzi. lewa krawędź dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. Wydaje się. Zamykamy oczy i końcem nosa rysujemy czarny znak w . Otwieramy oczy i kilka razy mrugamy. utrzymując jednak skręty głowy w lewo i w prawo. Następnie zamykamy oczy i powtarzamy to w pamięci. że kartka przesuwa się w przeciwnym kierunku.kierunku przeciwnym do ruchów głowy. Kręcimy dziesięć razy głową i wydaje się. Zamknij oczy i wyobraź sobie ten znak z taką dokładnością. Następnie kartka na ścianie — powtórzenie dziesięć razy — krawędź się rozjaśnia. Teraz otwieramy oczy i rozpoczynamy ćwiczenie z górną krawędzią. by na koniec odtworzyć to ćwiczenie przy zamkniętych oczach. otwieramy ponownie na krótko oczy. Następnie w identyczny sposób postępujemy z kartką na ścianie. że na krawędzi kartki powstaje bardzo jasna pionowa kreska. kręcąc przy tym dalej głową. Nie zapominamy przy tym o głębokim. Teraz widzimy to. na jaką jesteś w stanie się zdobyć. Ponownie widzimy białą kreskę. Następnie to samo wykonujemy z dolną krawędzią kartki umocowanej na ścianie. Powtarzamy całe ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach. oczy rzucając przelotne spojrzenie na znak X znajdujący się na kartce trzymanej w ręku. Powtarzamy dziesięć razy. Powtarzamy całość omiatając wzrokiem dolną krawędź kartki trzymanej w ręku. Otwieramy oczy i omiatamy wzrokiem (i końcem nosa) wszystkie cztery krawędzie kartki trzymanej w ręku — przez cały czas utrzymując ruch głowy z prawa na lewo i z powrotem. co również powinniśmy dostrzec przy omiataniu wzrokiem kartki trzymanej w ręku. Kartka w ręce. Potem znowu powtarzamy to ćwiczenie w pamięci przy zamkniętych oczach i utrzymanych ruchach głowy. Jest to dowód na prawidłowe wykonanie ćwiczenia. Jeśli mamy kłopoty z przypomnieniem sobie dokładnego obrazu znaku X. Następnie otwieramy. spoglądając na znak trzymany w ręku. Utrzymujemy ruch głowy. spokojnym oddychaniu. że obramowana jaśniejszymi liniami kartka papieru każdorazowo przesuwa się w przeciwnym kierunku. Teraz kierujemy wzrok na kartkę na ścianie i powtarzamy śledzenie górnej krawędzi kręcąc łagodnie dziesięć razy głową — w efekcie krawędź się rozjaśnia.

Na koniec ćwiczenia należy spojrzeć na kartkę trzymaną w ręku — ostry i wyraźny znak X jest dowodem. Niektórzy widzą ostro jedynie fragmenty ostrego obrazu. jest to które poprzednio na przy zamkniętych oczach byli sobie w stanie wyobrazić. by nie koncentrować spojrzenia bezpośrednio na znaku. nieprawidłowe nawyki świadomego postrzegania (i niepostrzegania). Jeśli udało się osiągnąć przebłysk widzenia. z rzadka dłużej niż kilka sekund. Powinniśmy go zobaczyć równie ostro i wyraźnie. aby był rozmyty i niewyraźny. Znak widziany przed zamkniętymi oczyma powinien być intensywnie czarny. albo nadwzroczność. lecz raczej na białej krawędzi lub poniżej. Nie należy się jednak denerwować — stosujemy krótki relaks — na przykład ćwiczymy krótkie kołysanie i jeśli mamy ochotę. że jesteśmy w stanie ponownie nauczyć się odprężonego i swobodnego patrzenia. dowodem skuteczne przeprowadzenie ćwiczenia i jednocześnie podstawą do wyciągnięcia wniosku. Te mianowicie. Jeżeli jednak udało się ostro i wyraźnie wyobrazić sobie głęboko czarny znak X przed oczami. przechytrzając tym samym dotychczasowe. Zazwyczaj ostre widzenie znaku X na ścianie osiąga się na mniej niż jedną sekundę.powietrzu. w której oko . Teraz otwieramy oczy. natomiast znak X trzymany w ręku przybliża do granicy ostrości wzroku tak. otwieramy je i przelotnie patrzymy na znak na ścianie. głęboko czarnego znaku X przed oczyma. Ważne jest przy tym. jednak z jedną ważną różnicą: dalekowidz ustawia się w takiej odległości od ściany. Aneks dla dalekowidzów Dla dalekowidzów sposób wykonywania tego ćwiczenia jest zasadniczo identyczny. że ćwiczenie się powiodło. by spojrzeć na znak X trzymany w ręku. możemy zacząć od początku lub przełożyć wykonanie tego ćwiczenia na następny dzień. Jeśli w tym momencie nie możemy sobie wyobrazić ostrego. lepiej ćwiczenie przerwać. Zamykamy oczy i wyobrażamy sobie znak X znajdujący się na ścianie i w myślach sprowadzamy go bliżej. ROZDZIAŁ 11 DALEKOWZROCZNOŚĆ Hipermetropia. wyraźnego. by znak X widzieć ostro i wyraźnie. Jest to wada.

W wymiarze psychicznym nadwzroczność jest rodzajem zdystansowania się od czasu teraźniejszego i kwestii ważnych tu i teraz. oraz presbiopia inaczej zwana starczowzrocznością. żyje znaczna liczba . Z drugiej strony rzecz ujmując. Presbiopia. lub całkowicie doprowadzić do stanu normalnego widzenia. po skutecznym zastosowaniu metody reedukacji wzroku dr Batesa. Przyczyny powstawania tej wady nie są dobrze zrozumiane. niech świadczy fakt. w jednym oku. które zostały usunięte dopiero wraz z przyczyną tzn. która występuje u młodych ludzi i trwa do późnej starości. O tym jak bardzo wady wzroku mogą wpływać na cały organizm człowieka. że wszystkie formy dalekowzroczności można częściowo. Najczęściej wymienianą przyczyną jest niedostateczna długość gałki ocznej. występującą i ujawniającą się u ludzi po czterdziestce. zwykło się uważać za jeden ze skutków ubocznych ogólnego starzenia się organizmu i postępującego pogorszenia się funkcjonowania wszystkich organów człowieka. Większość ludzi rodzi się dalekowzrocznymi. Sztuczne soczewki i lekarstwa mogą czasami zmniejszyć powyższe dolegliwości. czyli starczowzroczność jak sama nazwa wskazuje. Uwaga dalekowzrocznych jest kierowana w przyszłość i na zewnątrz. Zgodnie z doświadczeniami i pozytywnymi wynikami stosowania sztuki świadomego widzenia przez dr Batesa i jego następców można stwierdzić. itd. niedostateczna akomodacja itd. ale notowane są przypadki wieloletniego występowania wymienionych objawów. Dalekowzroczność może być także rodzajem patrzenia poprzez filtr lęku. a nawet później. że hiperopia (dałekowzroczność) bardzo często wywołuje złe samopoczucie i bóle w okolicy skroniowej.wykazuje tendencję do ogniskowania obrazu poza siatkówką. inne możliwości to odklejenie siatkówki. staje się przyczyną bólów i zawrotów głowy oraz nudno-ści. podobnie jak wszystkie inne zagadnienia związane z problemami widzenia. Z reguły nie stanowi problemu przy niewielkich wadach i może być przezwyciężona za pomocą akomodacji. Wadę dalekowzroczności można podzielić na dwa rodzaje: Hiperopia. zaś gdy jest połączona z chociażby minimalnym zezem rozbieżnym np.

Techniki usprawniające refrakcję są analogiczne do tych. lub większym stopniu utwardzenie się i zmętnienie soczewki oka. oraz o krótkowzroczności można wykonywać z powodzeniem. w tym przypadku hipero-pii. włącznie z tymi najdrobniejszymi. z tym. Oczywiście w obu przypadkach chodzi o odnalezienie tej samej cyfry. że techniki metody dr Batesa stanowią skuteczne antidotum. które zostały opisane w rozdziale o krótkowzroczności. znikające za horyzontem. to należy stwierdzić. jak również pogorszenie stanu mięśni gałki ocznej. tylko jakby “odwrócone" w drugą stronę. Jakkolwiek trudno zaprzeczyć tezie. krótkowidz. oraz technik usprawniających refrakcję i “focusing" (czyli centralną fiksację). które wprowadzają oczy i umysł w stan dynamicznego relaksu. Na przykład: jednym ze . ćwiczenia zwiększające ruchliwość wzroku. Jak należy przestawiać ćwiczenia Tak przedstawię jak na pierwszym stojący się na po przykładzie ćwiczenia wyobraźni. Większość ćwiczeń z kalendarzem opisanych w rozdziałach o usprawnieniu ruchu oka. wyobrażonym wiadukcie kolejowym obserwował oddalające niekończącym się torze pociągi. Do tych wymienionych i opisywanych już ćwiczeń konieczne jest dołączenie ćwiczeń w wyobraźni.osób w podeszłym wieku. a następnie przerzucamy spojrzenie na mały kalendarzyk trzymany na granicy nieostrego widzenia. że te dotyczące krótkowzroczności należy niejako przestawić o 180 stopni dla potrzeb dalekowidza. a więc: zasłanianie. tak że jest wyraźnie widoczny. Na przykład: spoglądamy na duży “kalendarz" z dużej odległości. przeczą tezie nieuchronnego pogarszania się wzroku. pomocne są wszystkie techniki i ćwiczenia. tak dalekowidz powinien obserwować nadjeżdżający i zbliżający się do niego z bardzo daleka pociąg. bujanie. ćwiczenie “błysku" na bliską odległość. który w miarę jak się przybliża ujawnia coraz więcej szczegółów. które nie zgłaszając potrzeby noszenia okularów. W reedukacji stanu dalekowzroczności. wraz z postępującym wiekiem. na te niekorzystne zmiany. że w podeszłym wieku następuje w mniejszym.

po czym widok cyfry ulegnie . powodując jej coraz głębsze zaczernienie. z taką samą intensywnością. lub cyfr. sprawia wrażenie szarego i niewyraźnego.szczegółów może być coraz wyraźniej i bliżej widoczny reflektor pociągu. Ważne. lub cyfr małego “kalendarza". Po pewnym czasie mała literka (cyferka) w wyobraźni powinna być wyraźnie widoczna. zamknij oczy i rozluźnij się. I tak dalej. a może (jeśli to możliwe) jeszcze czarniejszą kropkę. Czarne kropki na dole i na górze powinny rozmazywać się po kształcie litery. który najpierw jest białą (nie zapaloną) plamką. został zastosowany przy druku małego “kalendarza". przy nie zmienianiu swej wielkości. które są widzialne jako szare i niewyraźne. że ten sam kolor. Być może będziesz widział wyraźnie tylko przez krótki moment. Metoda pracy z “kalendarzami" dalekowidza powinna wyglądać następująco: Wybierz jedną z dużych cyfr. żeby pociąg się zbliżał. później można dostrzec za szkłem żarówkę. Na poprawę tej wady w sposób bezpośredni wpływamy poprzez zastosowanie technik ćwiczenia w pamięci i w wyobraźni. słoneczne kąpiele. że czytany przez niego tekst. na dole tego znaku umieść taką samą. Zwróć uwagę na intensywność czerni druku i zauważ. W wyniku stosowania podstawowych metod sztuki świadomego widzenia takich jak zasłanianie. Przejedź swoim wewnętrznym okiem wyobraźni po tej literce z góry na dół i z dołu do góry kilkakrotnie. Teraz wyobraź sobie którąś z małych liter. później daje się w nim wyróżnić metalowe obramowanie i płaskie okrągłe szkło. ze wszystkimi dostrzegalnymi elementami. a w miarę jego zbliżania się nie zmniejszała się ostrość i wyrazistość “widzenia". To ćwiczenie w wyobraźni spróbuj powtórzyć w rzeczywistości z jedną z literek. Sposób widzenia dalekowidza powoduje. w sposób pośredni ten stan rzeczy ulega zmianie. bujanie. lub liter dużego kalendarza. ćwiczenia usprawniające ruchomość wzroku. małego “kalendarza" i postaw na szczycie tej dotychczasowo szarej literki (lub cyferki) czarną kropkę. przekształcić się z szarej i rozmazanej w kontrastujący z białym tłem czarny symbol. a w tej żarówce wyróżnić druciki podtrzymywane przez bardziej sztywne pręciki.

czy cyferek małego “kalendarza". Wtedy powtórz ćwiczenie w pamięci i wyobraźni.ponownemu rozmazaniu. w wyobraźni skoncentrować się na czerni liter. powinna być reedukowana poprzez stosowanie niemalże wszystkich technik sztuki świadomego widzenia. oraz pod i ponad literami. Ćwicz 10-20 razy. ogniskowej przy oglądaniu przedmiotów z bliskiej i dalekiej odległości są przydatne i pożyteczne zarówno dla krótko. i dokładnego której przejawem jest widzenia blisko ustawionych przedmiotów. Zauważ. czy podczas tego ćwiczenia pogłębiła się automatycznie czerń niejako pomijanych liter i cyfr. czy literami. Ćwiczenia polegające na dostosowywaniu umysłu i oczu do zmiany refrakcji. oraz czy dostrzegasz kontrast na granicy czarnego druku i białego tła. aż do uzyskania stanu normalnego niemożność widzenia. Bielsze niż mogą być w rzeczywistości. wyraźnego Starczowzroczność. jest uleczalna i większość osób stosujących tę metodę zanotowało znaczną poprawę jakości widzenia. otwórz oczy i kontynuuj ćwiczenie postrzegania białego tła na małym “kalendarzu" pomiędzy. jak wynika z doświadczeń osób stosujących metodę dr Batesa. Po krótkiej koncentracji na efekcie pogłębionego dostrzegania bieli tła pomiędzy i wewnątrz liter. następnie przerzuć wzrok twojej wyobraźni na białą przestrzeń. dobieranych według indywidualnych potrzeb i upodobań (oprócz tych na krótkowzroczność). która znajduje się wewnątrz litery. ponad i pod cyframi. Spróbuj na chwilę.jak i dla dalekowidzów i zostały opisane w poprzedniej części poświęconej ćwiczeniom na krótkowzroczność. poprawiających jakość widzenia w przypadku dalekowzroczności. czy cyfry. Oprócz technik opisanych powyżej. Staraj się wyobrazić te białe przestrzenie jako coraz bielsze i coraz jaśniejsze. wewnątrz. która pozostaje pomiędzy czarno odwzorowanymi formami liter. a także zaobserwuj białe tło pomiędzy. Starczowzroczność. warto w tym przypadku położyć nacisk na . Następne ćwiczenie jest w pewnym sensie odwrotnością poprzedniego i polega na wyobrażeniu białej przestrzeni.

Pozwól oczom wędrować wzdłuż białej przestrzeni pomiędzy liniami druku. mruganie. Stopniowo zwiększaj skalę trudności. w bardzo dobrze oświetlonym miejscu. należy robić częste przerwy w celu zasłaniania. Niezbędnym warunkiem skuteczności ćwiczeń jest wykonywanie ich w stanie dynamicznego odprężenia! Próby czytania tekstu poprzez “wysilanie" wzroku. Ćwiczenie czytania należy wykonać w następujący sposób: Przeprowadzamy serię ćwiczeń relaksujących narząd wzroku. nie próbuj ich jeszcze czytać! Jeżeli w trakcie ćwiczenia jakieś słowo staje się bardziej widoczne. Ponieważ takie czytanie może szybko okazać się męczące. Co pewien czas rób przerwy na zasłanianie i kąpiel słoneczną. bez najmniejszego wysiłku. Tak więc podczas prób czytania tekstu bez okularów. 30 cm. równomiernie oddychając i nie zapominając o mruganiu oczyma. jak oddech. Uwaga! Nigdy nie należy wykonywać ćwiczeń w stanach napięcia zmysłu wzroku i zmęczenia. nasłoneczniania i bujania. odprężenie. czytanki dla dzieci) i starając się zachować sposób widzenia w stanie dynamicznego odprężenia przeczytaj jeden-dwa wersy. staje się możliwe (początkowo przez krótki okres czasu) rozpoznawanie i czytanie liter bez pomocy okularów. Nie próbuj widzieć liter czy słów. po czym umieszczamy książkę z drobnym drukiem. . jego wytężanie i napięcie mogą spowodować nawet pogorszenie się wady. lub słowa stały się bardziej widoczne. nie zapominając o podstawowych warunkach. Patrz na stronę spokojnie. gdy tylko pojawi się napięcie. należy natychmiast przerwać ćwiczenie i wykonać relaks poprzez zasłanianie. Jeżeli w trakcie tego ćwiczenia litery.ćwiczenia polepszające warunki i możliwości czytania. Początkowo trzymaj książkę w wyprostowanych rękach i stopniowo ją przybliżaj do odległości ok. weź książkę z dużymi literami (np. Przebiegaj wzrokiem po białych pasach tak jakbyś czytał te linie. W warunkach uzyskania (poprzez odpowiednie ćwiczenia) umiejętności osiągnięcia i utrzymania stanu dynamicznego odprężenia zmysłu wzroku.

Dla osób astygmatycznych najlepsze są ćwiczenia z zakresu ćwiczeń poprawiających ruchliwość wzroku. dlatego trzeba zachować zrelaksowany umysł i wzrok.ROZDZIAŁ 12 ASTYGMATYZM Astygmatyzm występuje wtedy. zaś w tym przedziale ćwiczenia z dominem. wszystkie tak. by były widoczne. jak to jest możliwe. wydaje się być jedyną alternatywną drogą prowadzącą do poprawy stanu narządu wzroku. Obok w odległości ok. Stan ten w wielu przypadkach nie jest stały i podlega wahaniom. po czym w górnych i dolnych połówkach na przemian. po czym tak szybko. Ustaw na wysokości wzroku (np. Po każdym rzędzie wykonaj zasłanianie. wymagające zaopatrzenia się w komplet domina o możliwie największym zestawie kostek. godne polecenia są następujące techniki. na brzegu stołu) trzy poziome rzędy domina po 8-10 sztuk w rzędzie. Zastosuj modyfikacje polegające na spoglądaniu na kostki po . Wykonaj krótkie zasłanianie. Należy pamiętać. wymawiaj liczby w górnych połówkach pierwszego rzędu domina. można je do czegoś prowizorycznie przymocować. Promienie świetlne przechodzące przez to zniekształcone środowisko skupiają się w sposób nieprawidłowy. a następnie w kolejnych rzędach. 30 cm postaw luzem dwie kostki. Okulary usztywniaj ą rogówkę w takim akurat zmienionym stanie w jakim znajdowała się w chwili badania u okulisty. a następnie w dolnych. po odłożeniu na bok okularów. że nie są to zawody sportowe. Oczy swobodnie przesuwają się z jednej kostki domina na drugą. patrząc na te dwie oddzielone na odległość granicy ostrego widzenia. gdy promień krzywizny rogówki nie jest równy we wszystkich południkach. ani żaden inny rodzaj wyczynu. oddychamy równo i swobodnie i równie swobodnie mrugamy. Dla astygmatyka nauczenie się sztuki pasywnego i dynamicznego relaksu wzroku i takiego właśnie sposobu widzenia. które już zostało opisane. Następnie oddal się od kostek domina. Oprócz ćwiczenia. albo przykleić.

A oto jeszcze jedno proste ćwiczenie wpływające na poprawę ruchliwości wzroku. Po jednej-dwóch minutach należy zmienić kierunek na pionowy. może sprawiać wrażenie niepoważnego. Jaka jest suma górnych połówek? A jaka dolnych? . Nie należy starać się dostrzegać pojedynczych kropek. 12 kostek domina ustawiamy na krawędzi stołu. 12 kolejnych połówkach domin itd. kartonik w górę — głowa w dół. w górę i w dół. po prostu należy rozluźnić wzrok i poddać się widokowi jaki się sam ukazuje. Być może to ćwiczenie jest śmieszne. tak aby można było je trzymać i poruszać w powietrzu. w odległości 8-10 cm. tak szybko jak to jest możliwe z lewej strony rzędu na prawą. zabawne.przekątnej. Należy spróbować podczas tego ruchu policzyć liczby górnych połówek. tym razem pionowo. Trzymając kartonik 8-10 cm przed oczami. Pomyłki nie mają istotnego znaczenia. lub zawroty głowy. W ten sposób przesuwające się kropki domina tworzą przed oczami mniej lub bardziej nieprzerwaną linię. praktycznie jest to niemożliwe. a wrażliwe osoby z poważnym astygmatyzmem przyprawiać o chwilowe nudności. 6. policz ilość kropek w 3. gdy kartonik z dominem przesuwa się w prawo. W czasie. karton). Trzymając kostki domina w dogodny sposób przed oczami. Następnie robimy to samo z dolnymi połówkami. najlepiej jest to wykonać w jednym “przejeździe". ale wbrew pozorom wymienione tutaj ćwiczenia pomogły wielu osobom dotkniętym astygmatyzmem. tak upośledzoną u osób astygmatycznych. ale w rytmie przeciwnym tzn. odpowiednio poruszając głową także w górę i w dół. od końca do końca. Siadamy naprzeciwko w zasięgu naszego widzenia i rozpoczynamy “bujanie" oczami. to na górne połówki. rozpoczynamy pionowy ruch kostkami domina. poruszaj nim poziomo tam i z powrotem w zakresie ruchu 15-20 cm. przekręć głowę w lewą stronę i na odwrót. to na dolne. Trudniejsza wersja tego ćwiczenia wymaga przytwierdzenia rzędów domina do jakiegoś podłoża (np.

Teraz rysunek jest podobny do tęczówki. Powtórz to samo z dolnymi i górnymi połówkami na raz. abyś mógł rozróżnić większość linii bez okularów. Jasne kolory pomagają uaktywnić umysł i stymulują wszystkie meridiany oka. Popatrz teraz na linie blisko środka. że linie w niektórych kierunkach wydają się być ciemniejsze niż w innych. Podkreśl każdą “szprychę" koła pomarańczowym pisakiem i wypełnij przestrzeń pomiędzy szprychami kolorem żółtym. Wykonaj następujące doświadczenia: spróbuj poruszać głową. Rysunek nr 3 należy dwukrotnie powiększyć na dobrej jakości kserografie i pokolorować fluoryzującymi pisakami służącymi do podkreślania tekstu. albo ziewnąć. czy o stopień z matematyki. ale o twój wzrok. . albo dwie palming. albo patrzeć na “lustro" z boku. Wykonaj przez minutkę. Spróbuj pomrugać. Kolory nie są najważniejsze. Nie przejmuj się błędnymi wynikami. Wewnętrzne koło pozostaw białe. Sprawdź. Zapamiętaj co widziałeś w każdym z tych przykładów. można nawet zostawić rysunek czarno-biały. Spróbuj przejść wzrokiem poza koło. LUSTRO DO LECZENIA ASTYGMATYZMU “Lustro" jest niezastąpionym narzędziem pomocnym w leczeniu przypadków astygmatyzmu.Teraz popatrz na pierwszą kostkę i spróbuj przypomnieć sobie jakie liczby są na górnych połówkach kostek następnych. Co zauważasz? Jeżeli jesteś astygmatykiem stwierdzisz. nie chodzi tutaj o pamięć. Zasłaniaj każde z oczu osobno i sprawdź czy jest różnica w widzeniu poszczególnymi oczami. ale my proponujemy użycie koloru jasno żółtego i jasno pomarańczowego. Zawieś go na oknie na wysokości oczu i odsuń się na taką odległość. Próbuj patrząc obwieść spojrzeniem wewnętrzne i zewnętrzne koło. Przejedź teraz wzrokiem jeszcze trzy razy i sprawdź w pamięci jakie są kolejne liczby w dolnych połówkach kostek patrząc na pierwszą kostkę w rzędzie.

W niektórych przypadkach można stwierdzić. Jeżeli twoje okulary nie korygują prawidłowo astygmatyzmu. linie poziome powinny wydawać się wyraźniejsze i ciemniejsze od linii pionowych. że wewnętrzne koło nie jest idealnie okrągłe. wówczas nadal niektóre spośród linii będą ciemniejsze od innych. Możesz także zauważyć. Jeżeli jesteś “typowym" astygmatykiem.Diagram do ćwiczenia “lustro". aby ciemniejsze stały się linie pionowe. wówczas wszystkie linie powinny być równie czarne. Ćwiczenia z “lustrem" Lustro do leczenia astygmatyzmu daje bezpośredni i pełny obraz twojej wady. Zacznij od zdjęcia sztucznych soczewek. Jeżeli twoje okulary w pełni korygują astygmatyzm. jakie uda ci się uzyskać i jakie nauczysz się wytwarzać będą się natychmiast odbijać. Twoim zamiarem jest sprawić. Możesz używać go jako narzędzia działającego na zasadzie sprzężenia zwrotnego. że linie poziome wydają się być dla ciebie ciemniejsze. Spróbuj popatrzeć na “lustro" w swoich okularach. Lustra — w którym wszystkie zmiany. Powiedzmy. a odległości pomiędzy nimi identyczne. rozluźnienia się i kilku głębszych . że przestrzeń pomiędzy liniami zbliżonymi do poziomu jest większa niż odległości pomiędzy pionowymi “szprychami".

Pomocne jest także zawieszenie kółek w pracy. niezbędna jest pomoc wykwalifikowanego instruktora. Nie znaczy to. Powtarzaj sobie. Po pewnym czasie praktyki. Być może zechcesz rozpocząć to ćwiczenie od masażu twarzy wokół oczu i kilku minut palmingu. ale że następujące po nich ćwiczenia mogłyby być wykonywane przy nie usuniętym w dostatecznym stopniu napięciu zmysłu wzroku. że będą one pracować z korzyścią dla ciebie. gdyż przy tego rodzaju wadach. że linia w dowolnie wybranym przez ciebie kierunku jest ciemniejsza od pozostałych ale twoim celem jest uczynienie ich wszystkich równie ciemnymi. Podkreślić jednakże należy. w domu. że metody i ćwiczenia relaksu zarówno pasywnego jak i dynamicznego są ze . “Lustro" astygmatyczne pozwoli ci przekształcić twoje zwyczajowe wzrokowe zniekształcenia w taki sposób. jaki efekt na twój wzrok ma zabawa z kółkiem. możesz także sprawdzić rzutem oka za okno.oddechów. wrażenie odczuwania dynamicznego relaksu może być mylnie zinterpretowane i niewłaściwie zastosowane. ROZDZIAŁ 13 ZEZ Dla osób z bardziej skomplikowanymi rodzajami zeza. aby uzyskać większy kontrast pomiędzy czernią i fluoryzującymi kolorami twojego “lustra". że linia staje się coraz to ciemniejsza. Mrugaj i oddychaj w naturalnym rytmie. Znajdź linię. Kluczowym zagadnieniem jest zrelaksowanie twoich oczu na tyle na ile potrafisz. Wówczas te ćwiczenia nie polepszyły sytuacji praktykującego sztukę świadomego widzenia. to warto zawiesić kółko w oknie. że jesteś zrelaksowan(a)y (oby tak było naprawdę) i wyobrażaj sobie. która jest najbledsza i poruszaj okiem powoli i dokładnie w górę i w dół tej linii wyobrażając sobie. że staje się ona coraz ciemniejsza i czarniejsza. aby w czasie przerw w pracy można było wykonać serię ćwiczeń i sprawdzić co w rzeczywistości dzieje się z oczami. Jeżeli jesteś bliskowzroczny. że techniki dynamicznego i pasywnego relaksu mogłyby być źle zastosowane i wykonane. będziesz w stanie sprawić.

Dla równolegle ustawionych oczu. jakby były oddalone od siebie o około dziesięciu centymetrów. Oto bardzo dobry przykład ćwiczenia stosowany w przypadku zeza opisany w książce A. Huxley'a “The Art of Seeing": Zrelaksuj się poprzez zakrycie dłońmi oczu. ołówek umiejscowiony bliżej oczu będzie sprawiał wrażenie rozdwojonego. Ale tam. następnie weź ołówek i trzymaj go na odległość wyciągniętej ręki. gdy otworzymy ponownie oczy i spojrzymy jeszcze raz w rzeczywistości na ten . że ciągle jeszcze patrzymy na ten oddalony przedmiot. z czubkiem skierowanym w stronę nosa. to zjawisko to w ogóle nie da się zaobserwować. to znaczy rozbieżność jednego lub obu oczu. często niedostrzegalna wada wzroku. “odpuścić sobie" i wyobrazić. na wysokości oczu. zarówno jak chodzi o napięcie zmysłu wzroku. Mała. to zmień jego pozycję z poziomej na pionową. nieznaczne zaburzenie równowagi mięśni oczu może być przyczyną złego samopoczucia. te dwa ołówki będą wyglądały. nawet w najcięższych przypadkach schorzeń wzroku. Należy skupić się na ołówku i aby uniknąć wytrzeszczania oczu.wszech miar zalecane. jak i ogólnego samopoczucia. Trzymaj go tak bezpośrednio na wysokości nosa po prawej jego stronie w odległości około dziesięciu centymetrów od twarzy. Należy wykonać to pół tuzina razy. w którym będą mogły zaopatrzyć umysł w środki do widzenia właśnie takiego obrazu. Po czym przybliżaj ołówek coraz bliżej siebie normalnie mrugając oczami. potem spojrzeć ponownie przez szczyt ołówka na jakiś oddalony przedmiot w drugim końcu pokoju. Kiedy ołówek będzie już blisko twarzy.) Gdy te dwa obrazy będą widziane zbyt blisko siebie. należy zamknąć oczy. Gdy wyraźnie wyobrazimy sobie normalny obraz. Gdy oczy pozostają skupione na tym oddalonym obiekcie. W związku z tym. z bólem głowy i nudnościami włącznie. (A jeśli chodzi o silnego zeza. przy czym odległość między tymi dwoma obrazami ołówka powinna zostać trochę zwiększona. dystans między dwoma obrazami ołówka okaże się dużo mniejszy. trzeba przesuwać szybko uwagę ze szczytu do jego podstawy. gdzie występuje brak równowagi mięśni. to oczy automatycznie zmierzać będą do takiego położenia.

aby nieprawidłowo używać oczu i umysłu. to te dwa obrazy ołówka. to należy zacząć bujać delikatnie z jednej na drugą stronę głową. Zainteresowanie tym co czytamy pogłębia nasze. Czytanie. jeśli wprowadzeniem do niego będzie odprężenie poprzez przykrycie oczu dłońmi i towarzyszyć mu będzie swobodne mruganie i regularne oddychanie. Huxley'a dotyczący czytania. jakże ludzkie. poprzednio widziane w mniejszym odstępie. a przez to . jak już to było wspominane jest niezmiernie trudną czynnością dla naszego wzroku. po czym ponownie otwórz oczy i zweryfikuj swoją wyobraźnię. Kolejny rozdział prezentuje krótki esej autorstwa cytowanego już A. Niewłaściwe funkcjonowanie staje się nawykiem. Ćwiczenie to można powtarzać często w przeciągu całego dnia. lecz odprężenie i rozluźnienie mięśni. l znowu zamknij oczy i powtórz ten cały proces. dążenie do posiadania wytyczonego celu. Tak bardzo chcemy przeczytać jak najwięcej w możliwie jak najkrótszym czasie. co może rodzić napięcia w organach wzroku i rzeź to powodować wady tego narządu. to szczególnie podczas czytania nachodzą nas silne pokusy. tak jak to robimy zazwyczaj — i oczywiście nie przestawać patrzeć na ten oddalony przedmiot. gdy obydwa obrazy będą od siebie mniej więcej tak oddalone. tym razem wyobrażając sobie jednak. ROZDZIAŁ 14 CZYTANIE Gdy jesteśmy dotknięci jakąś wadą wzroku. że ołówki są jeszcze dalej od siebie oddalone. dzięki którym moglibyśmy to osiągnąć. że kompletnie zaniedbujemy prawidłowe i naturalne metody. Natychmiastowym rezultatem będzie nie zmęczenie. Gdy to zostanie już osiągnięte. Często jest też praktykowane nawet przez kilkanaście godzin dziennie. spokojnie i regularnie mrugając oczyma i oddychając. że będą odpowiadały obrazom rzeczywiście oddalonych obrazów ołówka. będą teraz sprawiały wrażenie (oczywiście jeśli twój obraz wyobraźni był czysty i dokładny) dalej od siebie oddalonych. Rób to dalej.oddalony przedmiot. aż do czasu. a długotrwałym następstwem będzie stopniowa poprawa dawno nabytych nawyków nierównowagi mięśni. ale zachowają swoją odległość od siebie. Te dwa obrazy ołówka będą sprawiały teraz wrażenie ruchu w przeciwnym kierunku do ruchu głowy.

to przed przykryciem oczu dłońmi nastaw je do niego. to spraw im taką kąpiel . Innymi słowy.osłabiamy nasz wzrok. Pierwszą rzeczą. którego tak usilnie potrzebują. oczy. i że takie usilne dążenie do wytyczonego celu jest tylko samoośmieszaniem się. Następnie. a którego ich bezustannie pozbawiamy poprzez nawyki niewłaściwego używania. W początkowych etapach reedukacji wzroku. Trzecia: Jeżeli jest osiągalne światło słoneczne. Jeżeli jednak słońca nie ma. z pewnością dostarczymy naszym oczom i umysłowi odpowiedniego odprężenia: Pierwsza: Na końcu każdego lub co drugiego zdania zamykaj. że podczas czytania bardzo chcemy osiągnąć cel. Chciwym łowcom sukcesu z pewnością będzie się to wydawało na j nieznośni ej szą przeszkodą i niewygodą. relaks jest jedną z elementarnych zasad. wpierw zamknięte. powinniśmy ograniczyć naszą niecierpliwość i zachłanność w celu dostarczenia oczom i umysłowi odprężenia. bez częstego odpoczynku i odprężenia się. “Odpuść sobie" i wyobraź ostatnie przeczytane słowo i następujące po nim znaki przestankowe. że przerwy te łatwiej i szybciej doprowadzą ich do celu. Przyswajając sobie następujące proste zasady. którą powinniśmy uczynić to zdać sobie sprawę. zaś pewne specyficzne “upokorzenie" ich zniecierpliwienia okaże się prawdopodobnie bardzo budujące dla charakterów. aby móc zakryć oczy dłońmi. Po ponownym otworzeniu oczu spójrz na to słowo i znaki przestankowe. Po tym możesz powrócić do swego zadania. które okażą się o wiele wyraźniejszymi niż były w trakcie czytania. ale za to z największym stopniem sprawności intelektualnej. na sekundę lub dwie. dzięki której możemy zrealizować swój cel. Druga: Przerywaj czytanie na końcu każdej lub co drugiej strony na kilka minut. W związku z tym. którym jest odczytanie jak największej ilości jakiegoś pisma w jak najkrótszym czasie i z możliwie najmniejszym stopniem zmęczenia. później otwarte i powtórz to jeszcze raz. podczas każdego czytania. ale powinni oni zdać sobie sprawę z tego. wyraźne i nie wymagające wysiłku czytanie nie może być niestety osiągnięte. musimy ograniczyć swoją niecierpliwość i intelektualną żarłoczność.

dzięki którym dalekowidzowie mogli poprawić swój wzrok podczas czytania poprzez swobodne patrzenie na mikroskopijny druk — przede wszystkim na białe przestrzenie między kolejnymi wierszami. które sobie poprzednio wyobraziłeś z zamkniętymi oczyma. abyś dogodnie mógł widzieć zawieszony na przeciwległej ścianie kalendarz lub jakiś inny dobrze znany arkusz papieru zapisany dużymi literami. kto odczuwa trudności przy czytaniu może z korzyścią. Jeszcze raz zamknij oczy i powtórz to ponownie. Następnie wyobraź sobie. Tyle o tych prostych technikach odprężania. którymi każda sesja z książką powinna być rozpoczynana i przerywana. po czym otwórz oczy i wyobraź sobie. Jeżeli natomiast czytasz przy świetle dziennym. przed i w czasie czytania. Ćwiczenie to nie ogranicza się tylko do starszych ludzi z uszkodzonym wzrokiem. lub na jej prawym i lewym boku. Czwarta: Podczas czytania usiądź tak. wziąć wymyślone pióro i postawić kropki intensywnej czerni na jej szczycie i u jej podstawy. Otwórz ponownie oczy.pod silną. “odpuść sobie" i zapamiętaj przeczytaną pojedynczą literę lub całe słowo. . jak te. używać tej metody. Przerwij czasami czytanie. Obserwuj je swym wewnętrznym okiem na płaszczyźnie białego tła. Przesuwaj teraz uwagę z kropki na kropkę pół tuzina razy. elektryczną lampą. Ktokolwiek. Alternatywnie możesz zamknąć oczy. że widzisz idealnie takie same kropki intensywnej czerni na tej prawdziwej literze i kilkakrotnie powtórz całe ćwiczenie. Od czasu do czasu odrywaj wzrok od swojej książki. Szósta: w rozdziale poświęconym dalekowzroczności podano kilka sposobów. spójrz na biel wokół i w środku tych liter i spróbuj widzieć je tak białym. przypomnieć sobie właśnie widzianą literę. zakryj oczy dłońmi i możesz kontynuować czytanie. że to tło jest jeszcze bielsze niż było w rzeczywistości. to spoglądaj na jakiś oddalony obiekt za oknem. Piąta: Do pomocy lepszego czytania mogą zostać zaangażowane pamięć i wyobraźnia. aby spojrzeć analitycznie na litery lub cyfry tego kalendarza. Rozważmy teraz odpowiedni sposób samego aktu czytania. Po dwóch lub trzech powtórzeniach zakryj na chwilę oczy dłońmi i powróć do czytania.

jakby były między krótkimi następującymi po sobie przesunięciami wzroku. skoncentruj się raptownie na czole i przyłap mięśnie twarzy na tym zabronionym triku. Często mrugaj i oddychaj łagodnie. a w ten sposób wprowadzisz do gry centralną fik-sację. głęboko i rytmicznie. poprzez częste akty rozmyślnego powstrzymywania się od niego. w locie.Tutaj. Wyrazy i litery będą tak dostrzegane. gdy znajdują się. który aktualnie jest odczytywany. że to w niemałym stopniu przyczyniło się do wyraźnego i nie wymagającego wysiłku czytania. nawyk marszczenia brwi zniknie. W środku czytania. a psychiczne i fizyczne napięcie usunięte. tak powiedziawszy. nieprawidłowo pokierowana uwaga i wytrzeszczanie oczu. są też łatwiej odbierane jako przerwy w jednolicie białym tle. jak na rzeczy istniejące tylko dla samych siebie i wymagające w dodatku odszyfrowania. gdy pozwolisz oczom na nieprzerwane przebieganie w tą i z powrotem wzdłuż białej przestrzeni pod linią druku. Utrzymuj nieprzerwany ruch oczu i uwagi. Litery i słowa będą widziane o wiele łatwiej. niż gdy patrzy się na nie. Potem zamknij na moment oczy “odpuść sobie pieczołowicie przestrzegać następujących prostych . W celu zlikwidowania tych przeszkód należy w trakcie czytania zasad: Pierwsza: Nie wytrzeszczaj oczu i nie trzymaj sztywno i przez długi czas bez ruchu powiek. Lecz po krótkim czasie stwierdzimy. Marszczenie brwi jest oznaką nerwowego napięcia mięśni w obrębie oczu i nieprawidłowo skierowanej uwagi wraz z wysiłkiem poświęconym widzeniu. Trzecia: Podczas czytania nie marszcz brwi. niż gdy pozostają unieruchomione przez niewzruszone gapienie się. Na początku technika czytania. Najlepiej ci się powiedzie. Ale jego odejście może zostać jeszcze przyspieszone. polegająca na szybkich ruchach oczu po białych przestrzeniach pomiędzy wierszami. Z osiągnięciem dynamicznego odprężenia i prawidłowego funkcjonowanią mięśni. największymi wrogami są napięcia. tak jak i we wszystkich innych sytuacjach widzenia. Druga: Nie wytrzeszczaj oczu i nie staraj się równie dobrze widzieć wszystkich części całej linii lub frazy. może sprawić wrażenie czegoś niepokojącego.

Poprzez przymykanie powiek ograniczamy wielkość naturalnego pola widzenia i w ten sposób pozbawiamy się niektórych z wywołanych bodźców (i części rozproszonego światła). że duża część oświetlonego pola widzenia zostaje zredukowana. natychmiastowe polepszenie trzeba będzie zapłacić w przyszłości — podniesionym Dlatego zmęczeniem istotne postępującym. rozpraszają światło w rodzaj świetlnej mgły. Ale zwężenie szczeliny między powiekami wymaga ciągłego skurczu mięśni. w normalnych przypadkach. Zamiast likwidować braki skupienia i niepotrzebne oświetlenie w odbiorniku tzn. bardzo znalezienie korygującej tą niepożądaną tendencję. Patrzenie sposobem spomiędzy na wpół-przymkniętych powiek jest niewątpliwie ale za to natychmiastowe napięciem. . u których występuje zmętnienie rogówki lub innych. nie będzie niestety wystarczające. Skurcz ten zwiększa napięcie wkoło oczu i odbija się wzmożeniem napięć psychologicznych w umyśle. też. musimy likwidować je w samym źródle — na drukowanej stronie. tak aby pozostawały nienapięte i otwarte na swą normalną szerokość. a w ten sposób zostaje jednocześnie zredukowana gęstość mgły spowodowana rozproszeniem światła. jest polepszenie i wzroku. Większość osób z wadami wzroku czyta przez wąską szparkę między rzęsami. przez którą trudne jest wyraźne widzenie. tak że przez zwykłą samoobronę musielibyśmy powrócić do naszych starych i złych nawyków. przejrzystych tkanek oka. Na szczęście. dzięki której można osiągnąć ten sam efekt co przy przymkniętych powiekach. Świadome odprężenie powiek. dochodzących do oczu z nie obserwowanej części czytanej strony. ale tendencja ta jest szczególnie zauważana wśród tych. Czwarta: Nie przymykaj powiek podczas czytania. Nieprzejrzysto-ści takie powstają w analogiczny sposób do parujących cząsteczek wody zawieszonych w powietrzu jesiennego poranka. jakiejś dalszym metody osłabieniem zdolności widzenia. Prawdopodobnie wzrok będzie przez to jeszcze gorszy niż był w przeszłości.wszystko" i umyślnie pogłaszcz brwi. istnieje jednak bardzo prosta mechaniczna metoda. Odmiennie do marszczenia brwi przymykanie powiek ma swój sens. w oku. Częściowe przymknięcie powiek sprawia.

W tym też miejscu przymocujemy ten pasek spinaczami biurowymi). przesuwanego od góry tego otworu. a szybkie przesuwanie wzroku . W środku kartki wytnij otwór trochę dłuższy od przeciętnego wiersza i wystarczająco szeroki. po której spokojnie i głęboko przejeżdżać mogą oczy. Wyraźna krawędź czarnego papieru działa.Wszystko co do tego potrzebujemy. Tym. gdy powieki zostaną całkowicie otwarte i odprężone. linijka i ostry nóż. połóż czarny papier na otwartej stronie książki. W szczególnych przypadkach nawyk próbowania jednoczesnego zobaczenia zbyt dużej ilości tekstu można błyskawicznie skorygować poprzez używanie nie dłuższego. aby przykryć. aż do momentu. komu czytanie sprawi jakąkolwiek trudność. podwoi to wyrazistość odczytywanego tekstu — i to wtedy. aby pomieścił w sobie dwa wiersze (szerokość tego otworu może być dostosowana do indywidualnych życzeń i do różnych rozmiarów liter. gdy osiągniemy oczekiwaną szerokość. Ponadto. Można to osiągnąć za pomocą paska czarnego papieru. mniej więcej trzy milimetry. połowę przeciętnej wielkości strony książki. ile może zostać przyjęte przez macula lutea. gdy te białe przestrzenie będą obserwowane (następnie zapamiętane) wspólnie z tworzącą kontrast czarną ramką. poniżej aktualnie czytanego wiersza. Czytanie przez otwór ułatwi metodę stosowaną przeciwko wytrzeszczaniu oczu. Weź wystarczającą ilość czarnego papieru. powiedzmy. Otwór taki pozwoli osobie z niego korzystającej widzieć tylko tyle z danej linii. to arkusz grubego. czarnego papieru. o której przed chwilą mówiłem. zadanie fantazyjnego widzenia białych przestrzeni pomiędzy wierszami bielszymi niż są w rzeczywistości zostanie ułatwione. niż dwa centymetry otworu. Ten absurdalnie prosty pomysł okaże się z pewnością pomocny każdemu. polegającą na szybkim przesuwaniu w tą i z powrotem naszego wzroku po białej przestrzeni bezpośrednio pod linią druku. którzy cierpią na nieprzejrzystość rogówki lub innej tkanki oka. dolną krawędzią otworu. Gdy wszystko zostało już przygotowane. Gdy dojdziesz już do końca jednego wiersza przesuń otwór w dół do następnego i tak dalej. jak pewnego rodzaju szyna.

ale nie jest dla wzroku całkiem naturalne. które mają przyciągnąć wzrok — wciągnąć siedzącego przed komputerem w wirtualną przestrzeń na płaszczyźnie. jaki jeszcze nigdy mu się nie przydarzył. Promieniowanie monitora. etc. Niekorzystne relacje świetlne. 2. 5.wewnątrz tej ograniczonej przestrzeni wprowadzi do gry fo-vea. Ad. tym bardziej jeśli się myśli. które godzinami patrzą w ekrany komputerów. Aby tę niedogodność ograniczyć do minimum. Dodatkowe ćwiczenia dla pracujących przy komputerach umieszczono na końcu książki. monitory. że dzięki niemu będzie możliwe nabycie pozytywnych nawyków funkcjonowania wzroku. Nie powinno sprawić większych trudności podjęcie na krótki czas jakiegoś przykrego zadania. W ten sposób pobudzony zostanie centralny obszar siatkówki i doprowadzony do takiego funkcjonowania. Wszystko to służy łatwiejszemu skupianiu uwagi na ekranie. . 2. 1. ROZDZIAŁ 15 NIE TRAĆ OCZU PRZY KOMPUTERZE Rozdział ten jest kierowany głównie do osób. gdy podejmowano próby jednoczesnego widzenia całych fraz i wersetów z taką samą wyrazistością. Cząsteczki kurzu rozpędzone w polu elekrostatycznym monitora. Firmy produkujące oprogramowanie wymyślają coraz to nowe rozwiązania plastyczne. Taka praca bardzo męczy wzrok. Ten mały otworek powinien być w miarę szybko przesuwany z jednego na kolejne słowo wzdłuż jednej linii. Skupianie wzroku ciągle na tej samej odległości. 4. któreś z opisanych wcześniej ćwiczeń. Można temu stosunkowo prosto zaradzić wykonując co jakiś czas. Szczególnie polecane są wszystkie ćwiczenia odprężające i poprawiające ruchliwość wzroku opisane w rozdziałach 6-8. 3. Szkodliwe czynniki A oto uproszczona lista szkodliwych czynników: 1. a czytanie z jego pomocą będzie na początku prawdopodobnie raczej irytujące. Drgania obrazu. zmieniaj kolejno otwór z długiego na krótki. Szczególnie dokuczliwie promieniują monitory starego typu. Ad. warto więc wiedzieć jak wynikające stąd zagrożenia można zmniejszyć.

Ale w tym okresie zażywamy często leki. olejki syntetyczne.. które mogą prowadzić odwracalna. Ad.. niekiedy pomaga zmiana rozdzielczości (jeśli pracujemy w trybie graficznym). które wywołują uczulenie na światło: pochodne tiazydu. barwniki. Otóż praca przy komputerze nie uchodzi za ciężką. ale trzeba wspomnieć o jeszcze jednym problemie. Istnieją też leki. Możemy łatwo poznać czy nasz komputer posiada monitor stanowiący zagrożenie pod tym względem. do uszkodzenia komórek oka. tetracykliny. Przy nowszych monitorach taki ochronny ekran nie jest już potrzebny. Radą na to jest dobra karta graficzna i dobry monitor. Niestabilność obrazu bardzo szybko daje się we znaki.. estrogeny.Promieniowanie to można osłabić ekranami ochronnymi. bo czas nagli. Nie wyczerpuje to całej listy. Wymienione zagrożenia można nazwać bezpośrednimi. środki znieczulające miejscowo. których skutki uboczne uwidaczniają się jako stany uczuleniowe powiek i spojówek. salicylany. W rezultacie oko jest bombardowane tysiącami drobinek kurzu. biochemiczne. 5. sulfonamidy. Radą na to jest stosowanie uziemianych ekranów ochronnych. Powinna się zsunąć pod własnym ciężarem. Jeżeli przylgnie ona do jego powierzchni. to nie jest dobrze. których na pozór nie widzimy. Musimy sobie zdać sprawę z tego. kiedy chorujemy: bo nie ma nas kto zastąpić. Takimi lekami są: epinefryna. sulfonamidy. penicyliny. 3. 4. Część tych o zmian jest niektórym możemy zapobiegać dbając odpowiednie . Ad. że wszystkie te wymienione szkodliwe czynniki przyspieszają proces starzenia się wzroku. Nie idzie tylko o wyraźne drgania. ale także o te. Ad. cyklaminiany. Wystarczy zbliżyć do ekranu kartkę papieru. etc. Nasilają one bowiem różne przemiany fizykochemiczne. a to z kolei podnosi poziom promieniowania. Monitory nowej generacji charakteryzują się bardzo niskim poziomem szkodliwego promieniowania. kortykosteroidy. ale zahacza o grupę często używanych środków. Naładowane cząsteczki kurzu ulegają przyspieszeniu w polu elektrostatycznym monitora i uderzają w oko.. Jeżeli monitor umieszczony jest na tle jasnego okna to musimy go mocno rozjaśnić. pracujemy często nawet wtedy.

. ale po kilku tygodniach krople przestały pomagać. zależy to od naszych predyspozycji. dopóki organizm jest w stanie zachować równowagę w tym obszarze. że była to reakcja uczuleniowa na aspirynę i . Zaczęło się dosyć typowo. że przeciążył wzrok. Pan Nowaic pracuje w telewizji. przerywników graficznych. Nowak został praktycznie sam i spędził kilkadziesiąt godzin w pracy.. Tymczasem Nowak zareagował jak przy infekcji. Sezon grypowy. Pan Nowak wybrał drogę terapii zastępującej. odczuwamy rozmaite dolegliwości. Pomogło na pewien czas i to radykalnie. trzeba było obciąć końcówkę. które miały •'Istnieje też możliwość. Wydaje się to naturalnym myśleniem.coś. część obsady studia rozchorowała się na dobre. Od pewnego czasu dokuczały mu oczy. Sulph. a wszystko to na określoną porę — “na wczoraj". takie kapsułki. Pogorszyła się ostrość widzenia. aby nie przeciążać wzroku. więc ktoś mu podrzucił krople. Dopiero kiedy mechanizmy adaptacyjne są niewystarczające. Uruchomione zostały mechanizmy naprawcze. Warto jednak problematyki następujący wszystkie szkodliwości nie dają o sobie znać. ale niektórych niestety nie potrafimy odwrócić. Krople zastąpiły wysiłek organizmu. wręcz banalnym — nieprawdaż? Dlaczego w takim razie większość osób odwołuje się do terapii zastępującej miast regulacyjnej? Dwa podejścia do terapii A teraz przykład “z życia wzięty". przekrwienie wzmagało metabolizm1. Jakie podejść do mogą tej być konsekwencje w przeciążania sposób: wzroku przy te komputerze? Różne. Jakoś przetrwał przeziębienie — pomogła aspiryna i mocna kawa.składniki w pożywieniu. Jego praca polega na przygotowywaniu różnego rodzaju “zajawek". doskwierało uczucie piasku pod powiekami. denerwowały zaczerwienione brzegi powiek. A przecież wszystkie te dokuczliwe objawy były informacją. Okulista stwierdził niewielką krótkowzroczność i przepisał okulary. Co prawda oczy miał jak królik. jest grafikiem komputerowym. Krople do uczu zażywane przez dłuższy czas skutecznie wyjałowiły środowisko i w miejsce bakterii.

balneoterapię. Samo pojęcie równowagi (homeostazy) jest bardzo złożone. że dziecko po urodzeniu kładzie się matce na brzuchu — pozwala to miedzy innymi na skolonizowanie skóry noworodka przez bakterie mające siedlisko na skórze matki. które “popychają" organizm w tę samą stronę. że znajdzie siły na zwalczenie procesu chorobowego. Rolę takiej nieswoistej terapii regulacyjnej bardzo często może odegrać. itp. wręcz przeciwnie. pathos = cierpienie. jakie obserwujemy u chorego. Na czym polega podejście regulacyjne. aby szybciej mógł pokonać potrzebną drogę3. klimatoterapię. Otóż zastosować takie bodźce. To i owo o homeopatii Homeopatia zaliczana jest do metod regulacyjnych. która przekłada się na bardzo skomplikowany ciąg reakcji i bodźców. Otóż choremu podaje się taki środek. że dobór środków jest specyficzny dla rodzaju zaburzenia. niespecyficznych metod regulacyjnych. 3Oczywiście jest to bardzo grube uproszczenie. Co należy więc zrobić. jest to prawdopodobnie najszybszy sposób przywrócenia równowagi. zalecona przez lekarza. Odróżnia to home-opatię od innych. Niektórzy może wiedzą o tym. Wraz z mlekiem matki noworodek otrzymuje informację o tych bakteriach. albo grzyby. Ale wróćmy do homeopatii — nazwa tej metody leczenia pochodzi od greckich słów Homoios = podobny. Ustaliła się nowa równowaga. zmiana trybu życia4. To bardzo dobrze określa sposób postępowania. Niekiedy granica pomiędzy metodami regulacyjnymi a zastępującymi bywa bardzo płynna. w których pobudza się cały organizm licząc na to. niekorzystna. nie stanowią one dlań zagrożenia. który u zdrowej osoby wywołuje objawy podobne tym. zaledwie zarys idei. Takich bodźców dostarcza metoda homeopatyczna. Traktujemy organizm jako autorytet w swoich sprawach. Jeżeli pojawiają się jakieś objawy. Wyróżnia się jednak tym. tam siedlisko od urodzenia2 pojawiły się inne bakterie. Idea jest następująca.światło monitora. Jej środki mają za zadanie pobudzić organizm. może to być terapia regulacyjna. Do tych metod zaliczyć można leczenie dietą. albo chemioterapia. *Gdyby pan Nowak zaraz po tym długim dyżurze wyjechał na 2 . Jeżeli idzie o fitoterapię to w zależności od sposobu stosowania ziół.

Tego typu badań nie należy się obawiać ponieważ w homeopatii stosuje się bardzo 5 . aby tak chorować. Objawy powyższe znajdziemy w opisie środka Belladonna i rzeczywiście kilka dawek Belladonna D6 wyeliminowało chorobę w ciągu dwóch dni. oczy suche. wysuszenie śluzówek. które cofają się natychmiast po odstawieniu środka. spojówki jasnoczerwone. gdzie jest “właściwy kierunek" to źle dobrany środek po prostu nie zadziała. zaobserwowała u siebie natępujące objawy: nie mogła wręcz znieść światła monitora. gwałtowne pojawienie się objawów. Oczywiście ktoś może powiedzieć. Środki homeopatyczne nie działają bezpośrednio na czynnik chorobotwórczy. palące. źrenice miała rozszerzone. Ochotnicy zażywają środek nie wiedząc o nim nic. szczególną uwagę zwracając na czynniki. być może to prawda. Dlatego trzeba uważnie zanalizować swoje odczucia. ale będzie jej się to zdarzać częściej niż innym — jeżeli przeciąża wzrok. a wszystko zaczęło się “wczoraj po południu". które nasilają lub osłabiają objawy. A że choruje podobnie — cóż. kiedy dla ochłodzenia atmosfery w pracy kilkakrotnie otworzyła okno. Na podstawie tych objawów.. Ponieważ organizm sam wie. ich zadaniem jest pobudzić oraganizm. wcale nie musi pracować przy komputerze. Cóż. przeszkadzało jej bardzo światło świetlówek.dwutygodniowy urlop prawdopodobnie zmiany chorobowe nie zdążyłyby się utrwalić. stosuje się go w leczeniu. zaczerwienienie spojówek. pchnąć go we właściwym kierunku. że będzie regularnie otwierać okno. że pani M. Wszystkie wymienione objawy przyczyniły się do wyboru środka. Nadwrażliwość na światło. W homeopatii określa się to mianem modalności.. jakby wypełnione krwią. Przy doborze środka homeopatycznego ważne jest aby rzeczywiście był podobny. przeciąg. Tym samym nie wywołuje skutków ubocznych5. Jeżeli byśmy jednak taki środek zażywali wiele tygodni mogłyby się pojawić niektóre objawy charakterystyczne dla danego środka. Niekiedy jedna taka modalność pozwala wybrać odpowiedni środek z trzech na pozór odpowiednich. następnie analizuje się objawy jakie się u nich pojawiają. informatycy mają oczy jak wszyscy. Wystarczy. Pani M. W ten sposób prowadzi się zresztą homeopatyczne badania leków i gromadzi wiedzę zawartą w opisach działania środków homeopatycznych.

Cholina — źródłem choliny są kiełki pszenicy. kiwi. które wspomagają naturalne enzymy komórkowe w walce z wolnymi rodnikami. Coś jeść musimy W pożywieniu nie powinno brakować choliny. Lekarz prowadzi przecież interes oparty na istnieniu chorych. Trzeba także pamiętać o tym. Ta ostatnia występuje właściwie w dwóch formach. Naturalne antyutleniacze to witaminy C. Przede wszystkim profilaktyka Chińskim medykom płacono. Istotnym źródłem witaminy C są także ziemniaki. E.. Jeżeli kogoś dopadła choroba. kiedy wszyscy byli zdrowi. lecytyny. A. że procesy starzenia się komórek są przyspieszane jeżeli brakuje naturalnych antyutleniaczy. pełnoziarniste pieczywo. a sam też odgrywa rolę wygaszacza wolnych rodników. Witaminy B — bogatym ich źródłem są drożdże piwne. soja. substancji. acetylocholina odgrywa zasadniczą rolę w utrzymaniu fizjologicznej wilgotności błon śluzowych. nie był chętny do płacenia. W takim jednak przypadku jest to źródło samej tylko wyizolowanej witaminy. Karoten jest przetwarzany w aktywną witaminę w miarę potrzeby. samej witaminy A zwanej retinolem i prowitaminy zwanej Bkarotenem. więc niewielki jego nadmiar nie jest szkodliwy. Poniżej zestawiono niektóre najważniejsze substancje z ich najbogatszymi źródłami. rybach i jajkach. czarnej porzeczki. pestki słonecznika. jogurt. np. często niemierzalne analitycznie. owoce cytrusowe. kiełki pszenicy. witaminy C.. orzeszki ziemne. może się znajdować w serze. dzikiej róży. produktach mlecznych. od których zależy synteza acetylo-choliny. W nowoczesnym społeczeńswie oczywiście takie “absurdalne" pomysły są niedopuszczalne.duże rozcieńczenia wyjściowych substancji. Oprócz wpływu na koncentrację. . procesy zapamiętywania. Witamina C — jej źródłem są przede wszystkim owoce. Wiele osób zażywa witaminę C w tabletkach. Witamina B^ jest syntetyzowana przez mikroorganizmy. i witamin B — czyli substancji. pełnoziarniste pieczywo. wątroba cielęca.

gorący i aromatyczny. aby były przestrzegane. Inne sposoby przygotowywania są z reguły zbyt absorbujące. przetrzymując pod językiem Cały system uzupełniania pożywienia o niezbędne. Kompres z wacika nasączonego odpowiednim naparem może sprawić naszym oczom wielką ulgę. me jest to ani pożyteczne. sklepach Herba-polu. łagodzą podrażnienia. Zioła te można łatwo zakupić w aptekach. ale nie ma tu miejsca na ich opis. odczekać minutę i zakryć termos. Sprzedaje się je w postaci kropli — taka ciecz zawiera około 40% alkoholu etylowego — dostępne są także w postaci granulek. W jaki sposób sporządzamy napar — najprościej jest zalać zioła wrzątkiem w termosie.Witamina E — dobrym źródłem tej witaminy są migdały. morelach. Co do granulek zażywa się zwykle po 5. fixów. Niektóre zmniejszają rośliny mogą działać ochronnie na wzrok — przykre dolegliwości. najlepiej około pół godziny przed jedzeniem. torebek. która za pomocą sieci bezpośrednich dystrybutorów rozprowadza miedzy innymi przetwory z Aloe barbadensis — leczniczej 6 . które ułatwiają robienie naparów. Profilaktyka ziołowa i homeopatyczna i. brokułach. melonach. doustnie dwa razy dziennie. tzn. Jakie zioła warto tu wziąć pod uwagę? Przede wszystkim ziele świetlika i koszyczki rumianku pospolitego. Nie stosować ich do wkraplama do oczu. laskowe i ziemne. firma FOREVER LIVING PRODUCTS. dynii. a rzadko występujące substancje opracowała np. orzechy włoskie. to sacharoza nasączona odpowiednim środkiem. Jeżeli idzie o środki homeopatyczne to w profilaktyce sprawdzają się się następujące środki Ruta D6 i Euphrasia D6. to najlepszym wyjściem wydaje się “suplementacja". Niekiedy dostępne są w postaci tzw.. Po około pół godzinie napar jest gotowy. Granulki te.. Jeżeli jednak nie mamy ochoty się tym zajmować z różnych powodów. Substancji. których nie może braknąć w pożywieniu jest znacznie więcej. Zajmuje się tym dietetyka. na pusty żołądek. B-karoten znajduje się w marchwi. ani przyjemne. działają przeciwza-palnie. Ale musi to być robione “z głową"6. Odpowiednie proporcje to łyżka ziół na szklankę wody. Zwykle wystarcza zażywać po 10 kropli w odrobinie wody. pestki słonecznika.

wystarczy w okresach nasilonej pracy i spowodowanego tym zmęczenia oczu. . Zanurzamy twarz w wodzie i kilkakrotnie otwieramy i zamykamy oczy. 7 ROZDZIAŁ 16 LECZENIE ZAPALENIA SPOJÓWEK Niektóre środki homeopatyczne Samoleczenie ma swoje granice. gorące i zaczerwienione spojówki. Niekiedy bardzo skuteczne są kąpiele oczu. Niektórzy homeopaci uważają ten sposób za szybszy. Najważniejsze objawy to: • gwałtowne pojawienie się objawów. Granulki innych firm mają zwykle zakrętkę-dozownik. rumianku. dopóki się same nie rozpuszczą7. Nie trzeba zażywać ich ciągle. • suche. który z tych środków najbardziej nam odpowiada. Wykonanie ich jest proste — trzeba mieć tylko czystą wodę. Dotyczy to granulek firmy Boiron. • bóle oczu (piekące i uciskowe) — nasilają się przy poruszaniu okiem.odmiany aloesu. aby był pod ręką. która pozwala odmierzyć odpowiednią jednorazową dawkę. Najlepiej wypraktykować. niegazowana) to możemy wkropić sobie bezpośrednio na język 6-10 kropli. jeżeli w ciągu kilku dni nie nastąpi zdecydowana poprawa. Zamiast czystej wody możemy używać wody z dodatkiem naparu ze świetlika. niekiedy podrażnieniem mechanicznym. które “bardzo pomogły koleżance". Jeżeli nie mamy (powinna to być zwykła woda. jeżeli w oku tkwi jakieś obce ciało nie powinniśmy odwlekać wizyty u lekarza. Granulki te są stosunkowo duże. bo środek wchłaniany jest już w jamie ustnej. Aconitum napellus Stosuje się przy chorobach wywołanych zimnym ale suchym wiatrem. lub odwaru z nasion kopru włoskiego. Oczywiście zażywamy je także na “pusty żołądek". a potem schować w szufladzie biurka. • zimny okład (nawet z samej wody) zmniejsza chwilowo ból. • częste mruganie. W każdym razie nie należy sobie wkraplać do oczu kropli. przeciążeniem oczu.

przeciągiem. • rozszerzone źrenice. • bóle palące. W takich przypadkach 1 stosujemy go podobnie jak przy zapaleniu spojówek. • początkowa suchość może się przerodzić w obfity łzotok. obrzęknięte i wrażliwe na zimne powietrze. Najważniejsze objawy: . Dawkowanie podobne jak w przypadku zapalenia spojówek. nadmiarem światła słonecznego (np. • początek choroby często około 15. Jest to także jeden z najczęściej stosowanych środków w początkowym okresie grypy1. bez odpowiednich okularów). Atropa Belladonna Stosuje się przy chorobie wywołanej głównie wilgotnym zimnym wiatrem. Aconitum stosujemy w potencji D6 (10 kropli) lub CHS (5 granulek). pięć razy dziennie. jazdą na nartach w wysokich górach. Najważniejsze objawy: • bardzo szybkie wystąpienie objawów. przez 3-5 dni. Zwykle pojawienie się potu sprawia ulgę. • silna nadwrażliwość na sztuczne światło. • silnie zaczerwienione spojówki.). to na ogół nocą. duże pragnienie i szybkie. zaczerwieniona i spocona twarz oraz wysuszone śluzówki. niekiedy lekki wytrzeszcz. przez okres trzech do pięciu dni. Apis mellifica Przyczyną może być uczulenie jak również infekcje. Dawkowanie: zwykle 5 x dziennie po 10 kropli (D6) lub po 5 granulek (CHS). Belladonna podobnie jak Aconitum jest stosowana w chorobach przeziębieniowych. • jeżeli pojawiają się łzy. tętno. niekiedy sprawiają wrażenie wyładowania. umyciem włosów lub ścięciem ich na krótko. wysoka gorączka przy suchej na ogół skórze. Niekiedy stan zapalny może pojawić się bardzo szybko. Z reguły poprawa jest szybko widoczna. W takich przypadkach charakterystyczna jest wahającą się wysoka gorączka. 21. Charakterystyczny jest wtedy niepokój. promieniowaniem UV.• powieki stwardniałe. twarde Dobrym wprowadzeniem do homeopatycznego leczenia grypy jest książka “Homeopatyczne leczenie chorób przeziebieniowych". lub wieczorem (ok.

poprawa w chłodzie. niekiedy piekące — nasilające się wieczorem. także infekcje. • spojówki lekko obrzęknięte i zaczerwienione. a wtedy rano oczy są sklejone wydzieliną. • z czasem wydzielina z oczu może stać się ropna. Euphrasia officinalis Bodajże najczęściej stosowany środek. Środek stosowany profilaktycznie. swędzące. Pulsatilla jest środkiem stosowanym w wielu schorzeniach. działa . • silne zaczerwienienie. łzy są ostre i drażniące. • obfity łzotok. Przyczyną może być przeciążenie. jak i powiek). • uczucie piasku pod powiekami. zmuszają do mrugania. przez okres kilku do kilkunastu dni.• znaczne obrzęki (tak spojówek. ulgę przynosi pocieranie powiek. Zasadnicze objawy: • łzotok z wrażeniem suchości zwiększający się na świeżym powietrzu. • wrażliwość na światło i dotyk. przez kilka dni lub dłużej. • bóle palące. jak i przewlekłych. palące. • źrenice przeważnie zwężone. infekcje. Stosuje się go w stanach ostrych. • wrażenie piasku w oczach — nasilające się w cieple. • objawy nasilają się w cieple. kłujące. Dawkowanie: Euphrasia stosowana jest przeważnie 3-5 x dziennie po dziesięć kropli (D6) lub 5 granulek (CH9). alergia. • nadwrażliwość na światło. • obfity łzotok. Jest to środek stosowany także w katarze siennym czy zapaleniu zatok czołowych. • bóle uciskowe. Dawkowanie 3x dziennie po 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). Najważniejsze objawy: • wrażliwość na światło nasilająca się w miarę upływu dnia. Pulsatilla pratensis Przyczyną choroby może być uczulenie. • powieki obrzęknięte. przeciążenie. powikłania po niektórych chorobach wirusowych.

Częściej stosuje się go u kobiet. Ruta graveolens Środek ten wskazany jest po przemęczeniu wzroku. dwa. Środek bywa także skuteczny przy doleczeniu mechanicznych podrażnień oka. D12. ciepły okład. • ból piekący. • ulgę przynosi ciepło. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH5). Likwiduje zarówno stan zapalny towarzyszący jęczmieniowi. Najważniejsze objawy: • światłowstręt. trzy razy dziennie. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS). łatwo zmieniają nastroje. • bóle oczu palące. Staphysagria Środek jest bardzo skuteczny w przypadku jęczmienia. przez kilka dni. przez kilka. nie znoszą przegrzanych. Najlepiej zaraz po przebudzeniu się i przed snem. kilkanaście dni. przemęczenie. • pryszczyki i owrzodzenia na spojówkach. dusznych pomieszczeń. • spojówki zaczerwienione. warto dlatego zwrócić uwagę na to. Główne objawy to: • uczucie bolesnego przemęczenia wzroku. np. CH9. nasilają się w ruchu. często ropna wydzielina — obfite i bardzo drażniące — powieki bolą jak pokaleczone. jak i zapobiega nawrotom choroby. Często pomaga przy gradówkach.głęboko. Rhus toxicodcndron Przyczyną choroby na ogół jest wilgotne zimno. Profilaktycznie: w okresach nasilenia pracy. CH15. • łzotok. stwardnieniach . • rano oczy sklejone. przemoczenie. nasila się przy natężaniu wzroku. Dawkowanie: 2x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CH7). Jeżeli dodatkowo pokrywają się objawy natury ogólnej lepiej może zadziałać wyższa potencja np. że osoby podatne na leczenie tym środkiem na ogół lepiej czują się na świeżym powietrzu. przy sztucznym świetle.

Po pięciu minutach odstawiamy odwar na kwadrans i przecedzamy. Bardzo często stosuje się napar z kwiatów rumianku pospolitego. Wygodniejszy jest rumianek w torebce. Jeżeli nie ma wyraźnej poprawy w ciągu 3-4 dni lub jeżeli przyczyną jest uraz. Napar taki można łatwo przyrządzić nawet w pracy. Sposób przygotowywania odwaru jest podobny. że istnieją granice samoleczenia. Bóle mają charakter piekący i nasilają się przy poruszaniu oczami. Do sporządzenia odwaru trzeba wziąć l łyżkę kwiatów na szklankę wody. Odwar ten ma także działanie przeciwbólowe. Niekiedy ból zdaje się promieniować do zębów. nie sprawia kłopotów. Bardzo skutecznym środkiem jest odwar z liści babki lancetowatej.brzegów powiek. zalewając łyżeczkę kwiatów szklanką wrzącej wody i odstawiając na kwadrans pod przykryciem. Innym cennym środkiem jest kwiat bzu czarnego. Z wielu ziół leczących stany zapalne spojówek wybraliśmy kilka — kierując się ich skutecznością i dostępnością. Staphysagria jako środek profilaktyczny u osób ze skłonnościami do jęczmienia stosowana jest zwykle w wysokich potencjach (CH30). Niektóre zioła Jest cały szereg ziół. pod przykryciem. a jego działanie lecznicze jest wręcz zadziwiające2. trzeba się niezwłocznie udać do specjalisty. nie trzeba wtedy przecedzać . Można go stosować do kompresów lub przemywań — zużyć w ciągu dnia3. Warto uprawiać w domu aloes drzewiasty. Kiedy choroba ma charakter nawrotowy najlepszym rozwiązaniem wydaje się konsultacja z homeopatą. Jedną łyżkę ziół zalewa się trzema szklankami wody i powoli ogrzewa doprowadzając do delikatnego wrzenia. które mogą być skuteczne w leczeniu zapaleń spojówek. przez tydzień. Stosujemy go głównie do okładów. Zwykle obserwuje się łzotok przy wrażeniu suchości oczu nasilającym się rano i wieczorem. wystarczy jednak utrzymywać wrzenie przez 2-3 minuty. jak dla liści babki. Trzeba jednak mieć świadomość. Jednym z najskuteczniejszych środków jest miąższ ze świeżego liścia aloesu. Dawkowanie: 3x dziennie 10 kropli (D6) lub 5 granulek (CHS).

Ludzie z wadami refrakcji wykazują tendencję do mrugania w rytmie rzadszym niż 20 mrugnięć na minutę. Nie wszystkie Babka lancetowata jest bardzo popularną rośliną. widząc go dokładnie i ostro na tle pozostałego niewyraźnie postrzeganego pola widzenia. Skieruj wzrok na lewą dłoń i szybko ją przybliż na odległość kilku centymetrów od prawego oka. przesuwając ją w lewo na tyle na ile pozwala na to zakres widzenia"prawego oka. z daleka od miasta i drogi. Klasycznym środkiem jest ziele świetlika łąkowego. Szybka ręka To ćwiczenie jest zalecane przez Lisette Scholl jako szczególnie pomocne w stanach napięcia obwódki (mięśni) rzęskowej. to powinniśmy znaleźć czyste stanowisko. ale jeżeli chcemy ją mają tak wyraźne działanie lecznicze. że twój kciuk podzielił się na dwa obrazy. Możemy stosować napar sporządzony z łyżki ziół zalanych 2 w termosie szklanką wrzątku. Napar stosowany jest do przemywania oczu i do kompresów. 3 zebrać sami. Można używać zgniecionych świeżych liści babki lancetowatej. jak i do kompresów. Babka szerokolistna ma nieco słabsze działanie. Wykonaj to ćwiczenie kilka razy i zmień ćwiczące oko i rękę. Zakryj swoją prawą ręką lewe oko i wyciągnij przed siebie lewą rękę.naparu. Trzeba jednak zwrócić uwagę na to. jaki to aloes. Mruganie Pamiętaj o częstym mruganiu. . ROZDZIAŁ 17 DODATKOWE ĆWICZENIA WZROKU PRZYDATNE W PRACY PRZY KOMPUTERZE Zoom przy użyciu kciuka Wyciągnij przed siebie rękę z podniesionym kciukiem. Już nazwa rośliny wskazuje na jej działanie. Można go stosować zarówno do przemywań. Kieruj wzrok naprzemiennie na kciuk i odległe tło. wnętrzem dłoni do siebie. Teraz popatrz na tło i zauważ. Zmuszaj prawe oko do szybkiej zmiany ogniskowej. Gdy tylko obraz dłoni się wyostrzy natychmiast powróć dłonią do pozycji wyjściowej. Spójrz na kciuk.

to okazywało się. metoda czarnej kropki znalazła zastosowanie w procesie przypominania sobie zapomnianych faktów. staraj się nakierować ją w ten region umysłu. tak aby stała się tobie doskonale znajoma. gimnastykuje zewnętrzne mięśnie gałki ocznej. Nie musisz widzieć wyraźnie litery.Zbyt mała częstotliwość mrugania prowadzi do gapienia się. Moment utrzymania w pamięci. nawilża rogówkę. lub zeza. uwolniony od nawykowego stanu napięcia. aby jej czerń nie zbladła i nie zszarzała. Niektórzy stosują umieszczanie karteczek przy klawiaturach komputerów przypominających o częstym mruganiu. Czy intensywność czarnego koloru kropki zmienia się. Zamknij oczy i ponownie wyobraź sobie swoją czarną kropkę. wyobraź sobie swoją czarną kropkę i koncentrując się na tym. otwórz oczy i raz jeszcze postaw ją na fragmencie litery. masuje gałkę oczną i zmusza źrenicę do zwężania się i rozszerzania. Ponieważ wraz ze zmysłem wzroku umysł także podlega relaksacji. Metoda skutecznych “czarnej metod kropki" była jedną przez z najbardziej w lubianych i stosowanych Batesa leczeniu swoich pacjentów. czy też nie? Powtórz z innymi literami. aby przypomnienie sobie jej czerni i kształtu było możliwe w każdej chwili. Popatrz na jakąś (niewyraźnie widzianą) literę na tablicy i “połóż" na jej fragmencie swoją kropkę. w której wzrok pracuje normalnie. Jeżeli nie możesz sobie czegoś przypomnieć. Praca przy monitorach komputerowych powoduje wysuszenie oka i w tej sytuacji częstsze mruganie pomaga nawilżyć prawidłowo rogówkę. Badaj kolor tej kropki. Czarna kropka Narysuj czarną kropkę za pomocą najbardziej czarnego z dostępnych tuszy (atramentu). Porównaj różnicę w kolorach. Jeżeli pacjent potrafił po otworzeniu oczu utrzymać jej idealnie czarny kolor i kształt (z reguły jednak w początkowym okresie leczenia kropka “bladła"). po otworzeniu oczu obrazu czarnej kropki jest po prostu chwilą. że potrafił wyraźnie zobaczyć tę (i inne) literę. a następnie nałożył ją na literę na tablicy testowej. Bates odkrył zadziwiające sprzężenie zwrotne związane z możliwością wyobrażenia i wywoływania z pamięci idealnie czarnej kropki. Prawidłowe mruganie daje odpoczynek oczom. w .

wzdłuż nerwu wzrokowego do centrum wzrokowego w lewej tylnej części kory mózgowej. Następnie powtórz ten wahadłowy ruch pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinom 3 i 9. Wyobraź sobie. spróbuj przesuwać kropkę po konturach tej litery. że gdy umysł-oko nie jest zogniskowane. Zamknij oczy i wyobraź sobie okrągłą. zamknij oczy i oddychaj swobodnie. Wyobraźnia opiera się na pamięci i jej sposób zastosowania w procesie odzyskiwania dobrego wzroku jest podobny. Ćwiczenia percepcji wzrokowej Widzenie jest w głównej mierze funkcją umysłu. Kładąc nań obraz swojej kropki. Powtórz ten cykl sześć razy. Powoli przemieszczaj to żółte słoneczne światło do tyłu. umysł-mózg także znajduje się w rozproszeniu.którym podejrzewasz istnienie tymczasowo zapomnianego faktu. Czasami sarno przywołanie z pamięci wyobrażenia czarnej kropki powoduje nagły i dokładny przypływ pożądanych wspomnień. że możesz widzieć dobrze. postaw dużą czarną kropkę na miejscu godziny 12 i 6. skieruje twój umysł w tym kierunku. Jeżeli uda ci się umiejscowić kropkę na literze. powoli zaczną pojawiać się wszystkie potrzebne chwilowo zapomniane szczegóły. później przesuń światło w prawo i wzdłuż prawego nerwu optycznego powróć do prawego oka. Droga koloru Ćwiczenie opracowane przez Martin Sussman. Traktując swój nos jak długi ołówek. iż potrafisz wyraźnie odczytać tę literę! 0 — wahadło Ćwiczenie opracowane przez Margaret Corbett. Bates stwierdził. to być może ze zdumieniem spostrzeżesz. tak jakby słońce wpadło do niego. Jeżeli ci się to uda. a ona nie straciła swojego głęboko czarnego koloru. że twoje lewe oko jest wypełnione jasno-żółtym światłem. dużą czarną literę O. . czy zdarzenia. Widzenie jest naszą interpretacją wrażeń odbitych na siatkówce. Usiądź wygodnie. Tak jak gdyby to była tarcza zegara. Wyobrażanie sobie. przy nadal zamkniętych oczach obrysuj krawędź litery O tam i z powrotem pomiędzy punktami odpowiadającymi godzinie 12 i 8.

Na koniec wraz z czwartym oddechem wykonaj krótką powtórkę wszystkich trzech poprzednich spostrzeżeń i odnieś je do wszystkiego innego co pozostało. na ich spontaniczne i “samoistne" nadejście. Wypowiedz w pamięci słowo “ruch" i obejrzyj swoje otoczenie próbując dostrzec w nim ruch.Cierpliwość jest kolejnym ważnym czynnikiem pomagającym w stosowaniu metody Bates'a. rodzaje percepcji: postrzeganie ruchu. postrzeganie koloru i percepcja objętości. albo przestrzeni. po czym umiejętnie zlokalizuj te wrażenia w przestrzeni. aż nie stanie się nieświadomym nawykiem. oraz sposób w jaki odbieramy i odczuwamy świat przedstawiony naszym zmysłom. niektóre po prostu mogą być bardziej przystające do określonych uwarunkowań. Te metafory reprezentują nasz system przekonań i wierzeń. Często ograniczamy naszą świadomość nie korzystając z niej w pełni i koncentrując się wyłącznie na jednym lub dwóch jej rodzajach. jak również uświadom sobie samą przestrzeń zarówno zajmowaną przez obiekt jak i rozciągającą się przed. Emocjonalna natura widzenia Każdy z nas postrzega świat jako zbiór metafor. . niż inne. Każdy ma prawo do posiadania swojego indywidualnego zbioru metafor. Przy trzecim oddechu powtórz “kolor" i dodaj percepcję koloru. Wraz z drugim oddechem powtórz “kształt" i dodaj świadomość kształtu. Systemy przekonań są relatywne w stosunku do każdej jednostki. To wszystko może stać się naprawdę przyjemnym doświadczeniem. za i wokół niego (odległość. czy formy. o wiele lepiej jest użyć wyobraźni i pozwolić na dokonanie się zmian w swoim własnym czasie. wysokość). linii i struktury obiektów. postrzeganie formy. że któryś z tych zbiorów jest bardziej prawidłowy i bardziej właściwy od innych. Napięcie wytworzone w związku z oczekiwaniami szybkich postępów jest szkodliwe. lub jego brak. szerokość. Ten zabieg można stosować w stosunku do każdego obiektu i można go z łatwością wykonywać co godzinkę. Integracja percepcji John rozszerzania Selby zaproponował Selby doskonałe wyróżnił ćwiczenie cztery służące do postrzegania. Ale nikt nie ma prawa twierdzić.

które stosujemy w życiu. Natura twoich metafor (zespołów wierzeń. powodzenia. Krótki test • Co działo się z tobą i twoim otoczeniem w czasie. możesz wierzyć lub nie — dzięki tej książce wiele osób usprawniło i wyleczyło swój wzrok.. a szczególnie w uaktywnianiu i używaniu naszych ciał. Autor.. .Terapia reedukacji wzroku polega na użyciu zewnętrznych środków w taki sposób. wyobrażeń.. swoich emocji i metafor. gdy pierwszy raz założyłe(a)ś okulary? • Dlaczego chcesz poprawić swój wzrok i widzenie? • Jak wyglądały pierwsze kontakty z twoim okulistą? • Czego się obawiasz? Jak poszczególnego rodzaju lęki wpływają na to. by umożliwić wgląd wewnątrz siebie samego. przenośni) odzwierciedla się w naturze twoich psychofizycznych problemów i vice versa. Powodzenia. czego nie chcesz zobaczyć? • Co jest ukryte przed tobą przy twoim obecnym stanie wzroku? • Jakie odnosisz korzyści z twojego obecnego stanu wzroku? • Jak wyglądały twoje doświadczenia z nauką czytania? • Jaki masz stosunek do swoich okularów? • Jaki wzrok mają twoi rodzice? Życzę Tobie wytrwałości. przekonań. sposobów postrzegania..

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful