Diamond Sutra Chapter 1 This is what I heard.

At one time the Buddha was staying in the Jeta Grove, near the city of Sravasti. With him there was a community of 1,250 venerable monks and devoted disciples. One day before dawn, the Buddha clothed himself, and along with his disciples took up his alms bowl and entered the city to beg for food door to door, as was his custom. After he had returned and eaten, he put away his bowl and cloak, bathed his feet, and then sat with his legs crossed and body upright upon the seat arranged for him. He began mindfully fixing his attention in front of himself, while many monks approached the Buddha, and showing great reverence, seated themselves around him. Chapter 2 After a time a most venerable monk named Subhuti, who was sitting in the congregation, rose from his seat. He uncovered his right shoulder, placed his right knee on the ground, and as he joined his palms together he respectfully bowed and then addressed the Buddha: "Most Honored One, It is truly majestic how much knowledge and wisdom your monks and disciples have been given through your most inspired teachings! It is remarkable that you look after our welfare so selflessly and so completely." "Most Honored One, I have a question to ask you. If sons and daughters of good families want to develop the highest, most fulfilled and awakened mind, if they wish to attain the Highest Perfect Wisdom, what should they do to help quiet their drifting minds and help subdue their craving thoughts?" The Buddha then replied: "So it is as you say, Subhuti. Monks and disciples have been favored with the highest favor by the Buddha, the monks and disciples have been instructed with the highest instruction by the Buddha. The Buddha is constantly mindful of the welfare of his followers. Listen carefully with your full attention, and I will speak to your question." "If sons and daughters of good families want to develop the highest, most fulfilled and awakened mind, if they wish to attain the Highest Perfect Wisdom and quiet their drifting minds while subduing their craving thoughts, then they should follow what I am about to say to you. Those who follow what I am about to say here will be able to subdue their discriminative thoughts and craving desires. It is possible to attain perfect tranquility and clarity of mind by absorbing and dwelling on the teachings I am about to give." Then the Buddha addressed the assembly. Chapter 3 "All living beings, whether born from eggs, from the womb, from moisture, or spontaneously; whether they have form or do not have form; whether they are aware or unaware, whether they are not aware or not unaware, all living beings will eventually be led by me to the final Nirvana, the final ending of the cycle of birth and death. And when this unfathomable, infinite number of living beings have all been liberated, in truth not even a single being has actually been liberated." "Why Subhuti? Because if a disciple still clings to the arbitrary illusions of form or phenomena such as an ego, a personality, a self, a separate person, or a universal self existing eternally, then that person is not an authentic disciple." Chapter 4 "Furthermore, Subhuti, in the practice of compassion and charity a disciple should be detached. That is to say, he should practice compassion and charity without regard to appearances, without regard to form, without regard to sound, smell, taste, touch, or any quality of any kind. Subhuti, this is how the disciple should practice compassion and charity. Why? Because practicing compassion and charity without attachment is the way to reaching the Highest Perfect Wisdom, it is the way to becoming a living Buddha." "Subhuti, do you think that you can measure all of the space in the Eastern Heavens?" "No, Most Honored One. One cannot possibly measure all of the space in the Eastern Heavens." "Subhuti, can space in all the Western, Southern, and Northern Heavens, both above and below, be measured?" "No, Most Honored One. One cannot possibly measure all the space in the Western, Southern, and Northern Heavens." "Well, Subhuti, the same is true of the merit of the disciple who practices compassion and charity without any attachment to appearances, without cherishing any idea of form. It is impossible to measure the merit they will accrue. Subhuti, my disciples should let their minds absorb and dwell in the teachings I have just given."

I must . and giving alms. most awakened minds arise from the teachings in this Sutra. Subhuti. Think Subhuti. of other people. They have planted the seeds of good deeds and charity not simply before one Buddhist temple." The Buddha continued. Furthermore. or of a universal self. or five. This person's merit would be even greater than the other person's. Most Honored One. Why? Because all Buddhas and all the teachings and values of the highest. this person does not have a separate existence to which merit could accrue. This person would gain great merit and spread much happiness. would this person not gain great merit and spread much happiness?" "Yes." "When the Buddha explains these things using such concepts and ideas. Nor is there any independently existing teaching that the Buddha teaches. most fulfilled. Subhuti. that such persons have long ago planted the seeds of goodness and merit that lead to this realization. However. Otherwise. they will be inspired with belief. So when a person who hears the words and phrases of this Sutra is ready for it to happen. It neither is." The Buddha then spoke to Subhuti: "All that has a form is illusive and unreal. in truth. ultimately these arbitrary conceptions can be discarded. Subhuti. or a universal self. they will have understood intuitively that these words are the truth. but by an internally intuitive process which is spontaneous and is part of their own inner nature. is it possible for that person to have a true faith and knowledge of Enlightenment awaken in their mind?" "Without a doubt. After they come to hear these teachings. other people. Subhuti. or two temples. a pure faith and clarity can awaken within their minds. what do you think? Can the Buddha be recognized by means of his bodily form?" "No." "How do I know this? Because this person must have discarded all arbitrary notions of the existence of a personal self." "But you must also remember. And yet. but nevertheless took it upon themselves to explain these lines to someone else. and should be discarded. Most Honored One. most fulfilled. Otherwise their minds would still grasp after such relative conceptions. charity. These arbitrary concepts and ideas about spiritual things need to be explained to us as we seek to attain Enlightenment. When you see that all forms are illusive and unreal. any person who awakens faith upon hearing the words or phrases of this Sutra will accumulate countless blessings and merit." "Subhuti. their minds would still be grasping at such notions. most fulfilled. but they should also discard all notions of the non-existence of such concepts. there is no independently existing object of mind called the highest. but before hundreds of thousands of Buddhas and temples. The truth in them is uncontainable and inexpressible. awakened or enlightened mind. even though. then you will begin to perceive your true Buddha nature. the raft is of no more use. Why? Because this person's merit is characterized with the quality of not being merit. and while practicing compassion and charity. of other selves. independent things and therefore cannot be described.Chapter 5 "Subhuti. "What do you think. if a person hears this teaching. Why? Because the teachings that the Buddha has realized and spoken of cannot be conceived of as separate. Once the river has been crossed over. will believe in the words and phrases of this Sutra and will awaken their minds purely. Why? Because when the Buddha speaks of bodily form. What does this mean? What this means is that Buddhas and disciples are not enlightened by a set method of teachings. Even 500 years after the Enlightenment of this Buddha there will be some who are virtuous and wise. even as I speak. This is because when some people hear these words. "Then suppose another person understood only four lines of this Sutra. people should remember the unreality of all such concepts and ideas. the Buddha cannot be recognized by means of his bodily form. but only an illusion. or of a universal self." Chapter 8 "Let me ask you Subhuti? If a person filled over ten thousand galaxies with the seven treasures for the purpose of compassion. it is not a real form. even if it is a only a phrase or sentence. isn't it even more obvious that we should also give up our conceptions of nonexistent things?" Chapter 7 Then Buddha asked Subhuti. "As far as I have understood the lord Buddha's teachings. most awakened and enlightened mind? Does the Buddha teach any teaching?" Subhuti replied. has the Buddha arrived at the highest. They should recall that in teaching spiritual truths the Buddha always uses these concepts and ideas in the way that a raft is used to cross a river. Therefore anyone who seeks total Enlightenment should discard not only all conceptions of their own selfhood. nor is it not. these people must have already discarded all arbitrary notions of the non-existence of a personal self." Chapter 6 Subhuti respectfully asked the lord Buddha. "Most Honored One! In the future.

touch or for any quality can truly be called a disciple who has entered the stream. with Dipankara Buddha. I will declare a truth to you. A disciple should develop a mind which does not rely on anything. does one who has entered the stream which flows to Enlightenment. and would therefore not be a Perfectly Enlightened Buddha." "Subhuti. A 'Non-returner' is merely a name. Subhuti. if after studying and observing even a single stanza of this Sutra. that he neither knows nor does he not know bliss. Subhuti? When I was in a previous life. for it is in fact neither existence nor non-existence. tastes. did I receive any definite teaching or attain any degree of self-control. "Does a disciple who is subject to only one more rebirth say to himself. Only that disciple who does not differentiate themselves from others. If a good man or a good woman filled over ten thousand galaxies of worlds with the seven treasures for each grain of sand in all those Ganges rivers. So it only has the name 'personal existence'.'?" "No." Subhuti answered.'?" "No. taste." Chapter 9 Buddha then asked.'?" "No. 'I am entitled to the honors and rewards of a Once-to-be-reborn. excel amongst thy disciples in knowing the bliss of Enlightenment. There is no passing away. Subhuti. indeed. "Most Honored One! You have said that I. Why? Because a paradise cannot be created nor can it not be uncreated." Chapter 10 The Buddha then continued. and gave it all away for the purpose of compassion. and that he is neither free from nor enslaved by his passions. charity and giving alms. lord." "Tell me. Most Honored One." Buddha continued." "Therefore.take back my words as soon as they are uttered. Subhuti. shape." . tasting." "Subhuti. "His sense of personal existence would be enormous. for if I ever thought of myself as such then it would not be true that I escaped ego delusion. the happiness and merit that would result from this virtuous act would be far greater. odor." Subhuti then said. There is no such thing as Perfect Enlightenment to obtain. smells. another person were to explain it to others. If the number of Ganges rivers were that large. existence. sounds. Does a Buddha say to himself. Buddha. There is actually no one returning and no one not-returning. Subhuti. Only one who realizes this can really be called a disciple. and in being free from all passions. 'I am enlightened' he would be admitting there is an individual person. does a venerable One who will never more be reborn as a mortal say to himself. They should use their minds spontaneously and naturally. But the Buddha has taught that personal existence is just a name. "Very much so. without being constrained by preconceived notions arising from the senses. I know that in truth there is no Subhuti and therefore Subhuti abides nowhere. "A true disciple entering the stream would not think of themselves as a separate person that could be entering anything. whereby I later became a Buddha?" "No. Most Honored One. in being perfectly content in seclusion. sound." Chapter 11 "Subhuti. a separate self and personality. who has no regard for name. or coming into. nor did you attain any definite degree of self-control. 'I have obtained Perfect Enlightenment. the minds of all disciples should be purified of all thoughts that relate to seeing. say 'I have entered the stream'?" "No. know also that if any Buddha would say. how much more so would be the number of grains of sand in all those Ganges rivers. would you say that the number of grains of sand in all those Ganges rivers would be very many?" Subhuti answered. for there are no Buddhas and there are no teachings. 'Once-to-be-reborn' is only a name." "Suppose. Lord. Subhuti replied. Subhuti. touching. if there were as many Ganges rivers as the number of grains of sand in the Ganges. 'I am entitled to the honor and rewards of a Non-returner. 'I will create a paradise. hearing. When you were a disciple of Dipankara Buddha. sensory sensations or any mental conceptions. "Very many indeed. "What do you think. in truth." "Subhuti. Yet I do not say to myself that I am so. honorable one. and discriminating. a man had an enormous body. Buddha"." "A disciple should develop a mind which is in no way dependent upon sights. "What do you think. Would the sense of personal existence he had also be enormous?" "Yes. you received no definite teaching. Perfectly Enlightened One." "Subhuti.' he would speak falsely. smelling. If a Perfectly Enlightened Buddha were to say to himself. would this man or woman not gain great merit and spread much happiness?" Subhuti replied.

on hearing this Sutra. and has pure and clear confidence in it they will have a profound insight into the truth. Why? Because if they continue to hold onto arbitrary conceptions as to their own selfhood. for the sake of compassion and charity. "By what name shall we know this Sutra. They are not real. these words do not assert any definite or arbitrary idea.in the last five hundred years. and have penetrated the illusion of all forms. And what the Buddha teaches as the highest perfection. when the Buddha speaks of particles of dust. it does not mean I am thinking of any definite or arbitrary thought. I am merely using these words as a figure of speech. I have never before heard teachings so deep and wonderful as these. I do not hold onto any arbitrary conceptions about the phenomena of patience. or terrified in any way. He said." "Subhuti. other selves. been sacrificing their life for generation upon generation. The Buddha cannot be perceived by his thirty-two physical characteristics. "This Sutra shall be known as 'The Diamond that Cuts through Illusion'." The Buddha replied: "So it is. if any person in any place were to teach even four lines of this Sutra. many. Subhuti. the place where they taught it would become sacred ground and would be revered by all kinds of beings. what do you think? Can the Buddha be perceived by means of his thirty-two physical characteristics?" "No. Most Honored One. I merely refer to it as the practice of transcendent patience. having listened to this Sutra. has. These are all expressions of non-existent things. It is the same with all arbitrary conceptions of other selves." "Subhuti. after listening to this Sutra. thanks to the guidance of the Buddha. Since the day I attained the eyes of understanding. And why is that? Because when. How much more sacred would the place become if that person then studied and observed the whole Sutra! Subhuti. they have transcended all perceptions. when I talk about the practice of transcendent patience. Most Honored One!" "Subhuti.000 universes. Such a person will be able to awaken pure faith because they have ceased to cherish any arbitrary notions of their own selfhood. Most Honored One. This Sutra is hard and sharp. Buddhas are Buddhas because they have been able to discard all arbitrary conceptions of form and phenomena. will not tremble. Why? Because the Buddha teaches that they are not real but are merely called the thirty-two physical characteristics.Chapter 12 "Furthermore. Most Honored One. Therefore is it called the 'highest perfection'. and another follower has been studying and observing even a single section of this Sutra and explains it to others. Subhuti. like a diamond that will cut away all arbitrary conceptions and bring one to the other shore of Enlightenment. the Prince of Kalinga severed the flesh from my limbs . who receives and retains it with faith and understanding. I am able to receive and retain it with faith and understanding. whether male or female. for as many generations as the grains of sands in 3. so that it can be honored and studied?" The lord Buddha replied. What does this name mean? It means that when the Buddha named it. nor be frightened. if someone hears this Sutra. or a universal self. Subhuti? Has the Buddha taught any definite teaching in this Sutra?" "No lord. that also the innumerable Blessed Buddhas do teach. a person of most remarkable achievement. only illusion. And why? The Buddha has taught this Sutra as the highest perfection. that person's blessings and merit would be far greater. but is what the Buddha calls insight into the truth. they will be holding onto something that is non-existent. but in ages to come . "What a rare and precious thing it is that you should deliver such a deeply profound teaching. the Buddha has not taught any definite teaching in this Sutra. This is not difficult for me. if a good and faithful person. then that person will be a rare one. living beings. that insight into the truth is essentially not insight into the truth." Chapter 13 Subhuti said to the Buddha. living beings." "Subhuti. Wherever this Sutra is honored and revered there is a sacred site enshrining the presence of the Buddha or one of the Buddha's most venerable disciples. or a universal self. By this name it shall be revered and studied and observed." "Most Honored One." Chapter 14 At that time. Having perceived that profound insight. It is just the same with the word universe." "What do you think. and so named it. you should know that any person who does that would surely attain something rare and profound. Subhuti had understood its profound meaning and was moved to tears. Subhuti? Are there many particles of dust in this vast universe?" Subhuti replied: "Yes. he did not have in mind any definite or arbitrary conception." "What do you think. Most wonderfully blest will be those beings who. I am only using the words as words. thousands of lifetimes ago. if there is a person who hears this Sutra. that person will realize the rarest kind of virtue.

if a person is satisfied with lesser teachings than those I present here. Subhuti. In fact." "Subhuti. That is the power of this Sutra. Such places. flavors." "Subhuti. will be revered as though they were famous temples. or a universal self. if they are despised or insulted. I had made offerings to and had been attendant of all 84. I would have fallen into anger and hatred. The Buddha has declared this teaching for the benefit of initiates on the path to Enlightenment. studied and explained. When their prior life's evil acts have finally been dissolved and extinguished. A disciple should do this by not allowing their mind to depend upon ideas evoked by the world of the senses . or a universal self. "World-Honored One. Such a place is a shrine and should be venerated with formal ceremonies. then the happiness and merit brought about by this virtuous act would be hundreds of thousands of times greater than that which I brought about by my service to the Buddhas in ancient times. and boundless merit and virtue. in ancient times before I met Dipankara Buddha. more distant age. Subhuti. if a good man or good woman who accepts. a soul. and countless pilgrims will come there to worship. a person. as disciples practice compassion and charity for the welfare of all living beings they should do it without relying on appearances. we can summarize by saying that the merit and virtue of this Sutra is inconceivable. and their minds may even become disoriented or confused." "Therefore. and continues doing so for countless ages. or explain this Sutra to others. Subhuti. reciting. and without attachment. and sharing this Sutra with others. another person listens to this Sutra with complete confidence and without contention. and if. most fulfilled. If someone is able to receive. Such a person is known to be carrying the Supreme Enlightenment attained by the Buddha. what should they do to help quiet their drifting minds and master their thinking?" The Buddha replied: "Subhuti. the venerable Subhuti then asked the Buddha. it means that in prior lives they committed evil acts and as a result are now suffering the fruits of their actions. and explains it to others cannot even be compared it is so great." Chapter 16 "Furthermore. Likewise. a soul. and gives as many again in the afternoon and as many again in the evening. or any other qualities. such happiness and merit cannot be conceived or compared with anything. This is why Buddha teaches that the mind of a disciple should not accept the appearances of things as a basis when exercising charity. recites. Just as the Buddha declares that form is not form. if on the one hand. you should know that the meaning of this Sutra is beyond conception and discussion. incalculable and boundless. a living being.by not allowing their mind to depend upon ideas stirred by sounds. and awakened mind must create this resolved attitude of mind: 'I must help to lead all beings to the shore of awakening." "Subhuti. recite. Even then my mind was free of arbitrary conceptions of the phenomena of my self. even mathematically. If there is someone capable of receiving. that place will become sacred ground to which countless spiritually advanced beings will bring offerings. If I had cherished any of these arbitrary notions at the time my limbs were being torn away." "I also remember Subhuti that during my five hundred previous lives I had used life after life to practice patience and to look upon my life humbly. receives. if they wish to attain the Highest Perfect Wisdom.and my body I had no perception of a self. study. and practice this Sutra in a later. that person's happiness will be far greater. incalculable. not living beings. then that person would not be able to listen to. disciples should leave behind all distinctions of phenomena and awaken the thought of the attainment of Supreme Enlightenment. most fulfilled and awakened mind. in fact." Chapter 15 "Subhuti. and offerings of flowers and incense.000 million Buddhas. Why? Subhuti. a being. he or she will attain the supreme clarity of the most fulfilled. however humble they may be. but. wherever this Sutra shall be observed. a being. and he or she will receive immeasurable. may I ask you a question again? If sons or daughters of a good family want to develop the highest. if he or she is still caught up in the idea of a self. sensory touch. If I were to explain all this in detail now some people might become suspicious and disbelieving. a good son or daughter who wants to give rise to the highest. the fruit resulting from receiving and practicing this Sutra is beyond conception and discussion. The disciple's mind should be kept independent of any thoughts that might arise within it. practicing. odors. But the happiness of one who writes this Sutra down. as though I were a saint called upon to suffer humility. or a universal self. a son or daughter of a good family gives up his or her life in the morning as many times as there are grains of sand in the Ganges river as an act of generosity. Subhuti. after . reads or recites this Sutra is disdained or slandered. on the other hand. the Buddha will see and know that person. upholds. and awakened mind. he has declared it for the benefit of initiates on the path to Nirvana. so he also declares that all living beings are. receive. recite." Chapter 17 At that time. If the disciple's mind depends upon anything in the sensory realm it will have no solid foundation in any reality.

What would you understand me to mean if I spoke of a 'large human body'?" "I would understand that the lord Buddha was speaking of a 'large human body' not as an arbitrary conception of its being. This prediction was made because there is. Subhuti. in truth I know that not even a single being has been liberated. did he attain anything called the highest. "Honored one. he has human eyes." The Buddha said: "You are correct. Subhuti? In ancient times. or a universal self. In fact. Because if there had been any such thing. 'I have to create a serene and beautiful Buddha field'. there is really nothing for a disciple to liberate. lord Buddha. regardless of any modes of thought. and if there were as many buddhalands as there are grains of sand in all those innumerable rivers. Dipankara Buddha would not have predicted of me. otherwise he would not be the Buddha. most fulfilled. you love all sentient life." "Does the Buddha have the eyes of love and compassion for all sentient beings?" Subhuti agreed and said. nothing to be attained. and even to hold onto a present thought.' Why is this so? If a disciple cherishes the idea of a self. a comparison can be made with the idea of a large human body." "Subhuti. my teachings reveal that even such a thing as is called a 'disciple' is non-existent." "What do you think. I would understand that the words carried merely an imaginary meaning." "What do you think." To make this teaching even more emphatic. and awakened mind because there is no such thing as a highest. you will come to be a Buddha known as The Most Honored One'. and awakened mind that the Buddha attains. Most Honored One. "Lord. a person. when the Buddha was living with Dipankara Buddha." "A true disciple knows that there is no such thing as a self. in fact. then that person is not an authentic disciple." Chapter 19 The Buddha continued: "What do you think Subhuti? If a follower were to give away enough treasures to fill 3. and awakened mind?" "No. but as a series of words only. And yet they are called 'mind'." "Does the Buddha have the eyes of transcendent intelligence?" "Yes. did I assert that they were truly grains of sand?" "No blessed lord. most fulfilled. that person is not yet truly a disciple. "If a disciple were to speak as follows. would these buddhalands be considered numerous?" "Very numerous indeed. devoid of any separate individuality.000 universes. the Buddha has the eyes of spiritual intuition. lord. If they have in mind any arbitrary conception of sentient beings or of definite numbers. a person. Someone would be mistaken to say that the Buddha has attained the highest. the Buddha has the eyes of Enlightenment." "Subhuti. conceptions and tendencies of thought are not mind. According to what I understand from the teachings of the Buddha." . most fulfilled. only a disciple who is wholly devoid of any conception of separate selfhood is worthy of being called a disciple. When the Buddha speaks of a large human body. a living being. the Buddha has the eyes of transcendent intelligence. there does not exist any so-called highest. such a follower would acquire considerable blessings and merit. "What do you think? Does the Buddha have human eyes?" "Subhuti replied. Why? It is impossible to retain a past thought. it is just the same when a disciple speaks of liberating numberless sentient beings. Subhuti. there is no attaining of anything called the highest. Subhuti. most fulfilled. "Yes. the lord Buddha continued." "Does he have the eyes of Enlightenment?" "Of course. then they are unworthy of being called a disciple. I know the mind of every sentient being in all the host of universes. and awakened mind. For all modes. a living being or a universal self. to seize a future thought." "Does the Buddha have the eyes of spiritual intuition?" "Yes. most fulfilled. if there were as many Ganges rivers as there are grains of sand in the river Ganges." "Subhuti. Subhuti? When I referred to the grains of sand in the river Ganges." Chapter 18 The Buddha then asked Subhuti. 'In the future. Furthermore. most fulfilled." "Subhuti. And that is why it is called a serene and beautiful Buddha field. A true disciple knows that all things are devoid of selfhood. Why? What the Buddha calls a 'serene and beautiful Buddha field' is not in fact a serene and beautiful Buddha field. Why? Because in fact there is no independently existing object of mind called the highest.these beings have become liberated. you only spoke of them as grains of sand. or awakened mind to be attained. he uses the words only as words. and awakened mind. would a great blessing and merit incur to him or her?" Subhuti replied. conceptions or tendencies.

Why? The Buddha has said perfect appearances are not perfect appearances." Chapter 20 "Subhuti. a living being. if it were anything other than a figure of speech. one should not look for Buddha in all his perfect appearances. When I attained total Enlightenment. explained it to others. Subhuti. one should not look for Buddha in his perfect physical body. living beings. what I have attained in total Enlightenment is the same as what all others have attained." Chapter 25 "Subhuti. for kindness is. Subhuti. Even the words 'total Enlightenment' are merely words. what I just said about kindness does not mean that when someone is being charitable they should hold onto arbitrary conceptions about kindness. he would be caught in the idea of a self. Subhuti. when you attained complete Enlightenment. There is no conceivable comparison. The latter person would accumulate hundreds of times the merit." Chapter 21 "Subhuti. Therefore it is called 'speaking truth'." Chapter 24 The Buddha continued: "Subhuti.000 of the highest mountains. all the different kinds of living beings the Buddha speaks of are not living beings. what the Buddha calls a self essentially has no self in the way that ordinary persons think there is a self. do not maintain that the Buddha has this thought: 'I have spoken spiritual truths. or a universal self. will there be living beings in the future who believe in this Sutra when they hear it?" The Buddha said: "The living beings to whom you refer are neither living beings nor not living beings." Chapter 23 "Furthermore Subhuti.The lord Buddha said: "Subhuti. Why? The Buddha has said that the perfect physical body is not the perfect physical body. Therefore they are called perfect appearances. It is undifferentiated." "Subhuti. or a universal self. if a person collected treasures as high as 3. should one look for Buddha in all his perfect appearances?" "No Most Honored One. no truth can be spoken. Subhuti. "Blessed lord. Practice kindness and charity without attachment and you can become fully enlightened. when someone is selflessly charitable. as the mind feels. only a word and charity needs to be spontaneous and selfless. hundreds of thousands of millions of times the merit. regarded neither as a high state. their merit would be less than what would accrue to another person who simply observed and studied this Sutra and. a person. "Most Honored One. Therefore it is called the perfect physical body. done without regard for appearances. addressed the Buddha. Subhuti. Why? Subhuti." .' Do not think that way. the Buddha does not regard anyone as an ordinary person. what do you think. as to speaking truth. other selves. nor a low state. Why? If someone says the Buddha has spoken spiritual truths. any arbitrary conception of spiritual truth. Thus one practices charity by giving not only gifts. the Most Honored One would not have used the words 'blessings and merit'. Why? In truth there is not one single being for the Buddha to lead to Enlightenment. It is wholly independent of any definite or arbitrary conceptions of an individual self. But they are referred to as living beings. what do you think. do not say that the Buddha has the idea. they are used merely as a figure of speech.' Do not think that way. the wise elder." At that time Subhuti. 'I will lead all sentient beings to Nirvana. That is why he can speak of them as ordinary persons. I did not feel. If the Buddha were to think there was. after all. did you feel in your mind that nothing had been acquired?" The Buddha replied: "That is it exactly. if such a blessing had any substantiality." "Subhuti. not even the slightest. out of kindness. they should also practice being ethical by remembering that there is no distinction between one's self and the selfhood of others. Perfectly Enlightened One." Chapter 22 Subhuti again asked. he slanders the Buddha due to his inability to understand what the Buddha teaches. and gave them all to others. but through kindness and sympathy. should one look for Buddha in his perfect physical body?" "No." "Subhuti.

you are mistaken." Chapter 28 The lord Buddha continued: "Subhuti. to other . although ordinary people have always grasped after an arbitrary conception of matter and galaxies." The Buddha then said: "Should anyone.000 galaxies really existed. that person would be mistaken. realizing his error. most fulfilled.000 galaxies. the concept has no true basis.Chapter 26 Then the Buddha inquired of Subhuti: "What do you think Subhuti? Is it possible to recognize the Buddha by the 32 physical marks?" Subhuti replied. thus gone." Chapter 30 The lord Buddha resumed: "Subhuti." "Subhuti. when the Most Honored One refers to the '3. their only reality would consist in their cosmic unity. they would not have understood the principle I have been teaching. but they see them as the common possession of all beings. as a microscopic powder blown into space. has constantly referred to himself. "Most Honored One." Subhuti inquired of the lord Buddha. Please do not think in that way. the latter would be more blessed than the one who practiced external charity. claim to know the Buddha and worship him. "What do you mean 'great disciples do not see blessings and merit as a private possession'?" The Buddha replied: "Because those blessings and merit have never been sought after by those great disciples. do not think in that way. Subhuti. in his teachings. Do not think that when one gives rise to the highest. if any person were to say that the Buddha is now coming or going. Why? Because great disciples do not see blessings and merit as a private possession. if any good person." "Furthermore. cut off from life. would be called a Buddha. not knowing the true Buddha. one needs to see all objects of mind as nonexistent. One who gives rise to the highest. "Yes. were to take 3." Chapter 27 "However. as something to be gained." Then Subhuti. it is an illusion of the mortal mind. they do not see them as private possessions. and awakened mind. Why? Because if the 3. either man or woman. it might be said to have a relative existence. having realized the egolessness of all things. thereby understands selflessness. which it is not.' he could only do so as a figure of speech. but as you use words. the Buddha may thus be recognized. most fulfilled. if you think that the Buddha realizes the highest. and awakened mind does not contend that all objects of mind are nonexistent and cut off from life. if that were true then Chakravartin. and if another. "Yes. if someone gives treasures equal to the number of sands on the shores of the Ganges river. said. lord. or sitting up or lying down. the mythological king who also had the 32 marks." Chapter 29 The Buddha said: "Subhuti. Why? Because while the expression 'Buddha' means 'he who has thus come. The name 'Buddha' is merely an expression. most fulfilled. a figure of speech. looking at an image or likeness of the Buddha. what does it matter? Only in the sense of the cosmic unity of ultimate being can the Buddha rightfully refer to it. Most Honored One." The lord Buddha was very pleased with this reply and said: "Subhuti. The words are used only as a figure of speech.000 galaxies and grind them into microscopic powder and blow it into space. it has no existence. and awakened mind and does not need to have all the marks." Chapter 31 The lord Buddha continued: "If any person were to say that the Buddha.' the true Buddha is never coming from anywhere or going anywhere. Otherwise the words would imply a belief in the existence of matter as an independent and self-existent thing. would this powder have any individual existence?" "Subhuti replied. now I realize that the Buddha cannot be recognized merely by his 32 physical marks of excellence. Whether as microscopic powder or as galaxies. Subhuti. That is not what I say. Even when it is referred to as 'cosmic unity' it is unthinkable and unknowable. what do you think.

in seeking to attain complete Enlightenment were to earnestly and faithfully observe and study even a single section of this Sutra and explain it to others. dù chứng đến thanh tịnh Niết bàn đều thuộc về ngã tướng. Bạch Thế Tôn! Những thiện nam. khéo phó chúc cho các Bồ tát. to understand. Bạch Thế Tôn. and to realize that all things and all spiritual truths are no-things. "No. to perceive. siêu việt tất cả chứng. they ought not to conceive within their minds any arbitrary conceptions whatsoever. trịch vai áo tay phải. mang Bát. trở về chỗ ở thọ trai. cùng chúng Đại Tỳ kheo một ngàn hai trăm năm mươi vị. Lược Giải Tứ tướng có hai thứ: Mê Thức Tứ Tướng của phàm phu: Chấp thật cái thân ngũ uẩn này là ta. when people begin their practice of seeking to attaining total Enlightenment.selves. Bỏ nhân loại chấp vào toàn chúng sanh gọi là chúng sanh tướng." "So is all conditioned existence to be seen. as symbols. Bấy giờ đến giờ ăn. thọ giả tướng ắt chẳng phải Bồ tát. nghĩa Hán là Thiện Hiện. That person would not have understood the meaning of your teachings. liễu tri năng chứng năng ngộ là ngã tướng nhơn tướng. to living beings. Như Lai khéo hộ niệm cho các Bồ tát.This is how to contemplate our conditioned existence in this fleeting world:" "Like a tiny drop of dew. hoặc hữu tướng. Thế Tôn đắp Y. 3/ Đại thừa Chánh Tông Phật bảo Tu Bồ Đề: Các Bồ tát Ma ha tát nên hàng phục tâm như vầy: Tất cả các loài chúng sanh. chỗ . Tại sao? Tu Bồ Đề! Nếu Bồ tát có ngã tướng." Chapter 32 Buddha continued: "Subhuti. 2/ Thiện Hiện Khởi Thỉnh (Tu Bồ Đề là tiếng Phạn. Nay tiến thêm một bậc nữa. they ought to see. Subhuti. Bát cùng đại chúng rửa chân. quỳ gối chân phải. to know. hoặc phi Vô tướng.) Khi ấy. một thuở Phật ở nước Xá Vệ. Like a flash of lightning in a summer cloud. by keeping the mind in perfect tranquility and free from any attachment to appearances. ta sẽ vì ngươi nói rõ. blessed lord. Nay ngươi hãy lắng nghe. Nay ngộ thêm một bậc. you are not referring to their actual existence. trưởng lão Tu Bồ Đề ở trong đại chúng từ chỗ ngồi đứng dậy. hoặc phi hữu tướng. Mê Trí Tứ Tướng của bậc Thánh: Bậc Thánh tâm biết có sở chứng. Bỏ ngã tướng chấp vào toàn nhân loại gọi là nhơn tướng. ta đều khiến vào Vô Dư Niết bàn mà diệt độ. For when you refer to those things. hoặc thai sanh. chúng sanh tướng. Những thiện nam. chắp tay cung kính bạch Phật rằng: Hy hữu Thế Tôn! Như Lai khéo hộ niệm cho các Bồ tát. and if another person. hoặc hóa sanh. limited truths. 1/ Pháp Hội Nhân Do Tôi nghe như vầy. vào đại thành Xá Vệ." "Subhuti. khéo phó chúc cho các Bồ tát. nhơn tướng. for conceptions. hoặc Vô sắc. Only in that sense can words be used." Thus spoke Buddha. tín nữ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nên an trụ tâm như thế nào? Hàng phục tâm như thế nào? Phật bảo: Lành thay! Lành thay! Tu Bồ Đề! Theo như ngươi nói. gọi là ngã tướng. Diệt độ Vô lượng Vô số chúng sanh như thế. or a bubble floating in a stream. hoặc hữu sắc. trải tọa cụ cùng ngồi. nơi Tinh Xá Kỳ Thọ Cấp Cô Độc. and. or to a universal self." Then the lord Buddha made his meaning even more emphatic by saying: "Subhuti. tín nữ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nên an trụ tâm như vầy. if anyone gave to the Buddha an immeasurable quantity of the seven treasures sufficient to fill the whole universe. con rất mong được nghe." "So I say to you . a phantom. whether a man or woman. theo thứ tự khất thực từng nhà trong thành xong. hàng phục tâm như vầy. Bỏ chúng sanh tướng cho là chỉ có Chơn Như Phật tánh vĩnh viễn tồn tại trong thời gian gọi là thọ giả tướng (thọ là thời gian). or a dream. Or a flickering lamp. the accumulated blessing and merit of that latter person would be far greater. nhưng còn cái tâm năng ngộ gọi là nhơn tướng. would that person have understood my meaning?" Subhuti replied. ideas. how can one explain this Sutra to others without holding in mind any arbitrary conception of forms or phenomena or spiritual truths? It can only be done. hoặc Vô tướng. biết chẳng phải ta chứng. what do you think. and spiritual truths have no more reality than have matter or phenomena. therefore. hoặc thấp sanh. rồi cất Y. an illusion. you only use the words as figures of speech. hoặc noãn sanh. mà thật ra chẳng có chúng sanh nào được diệt độ cả.

Vì thế chẳng nên chấp Pháp. Rồi tiến thêm một bậc nữa. Bắc và trên. Nếu chấp phi Pháp tướng (là bóng phân biệt của Pháp trần). bốn. chẳng thể diễn tả. xúc. từ Tượng Pháp cho đến Mạt Pháp. chẳng nên chấp phi Pháp. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Hư không bên phương Đông có thể suy lường chăng? Bạch Thế Tôn. Thập trụ. (Lược giải hết) 6/ Chánh Tín Hy Hữu Tu Bồ Đề thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Nếu có chúng sanh được nghe những lời nói. ưng Vô sở trụ mà hành việc bố thí. Phải biết người ấy đã nghe lời nói văn tự này. Nếu còn trụ nơi Niết bàn thì mạng căn chưa dứt. dưới có thể suy lường được chăng? Bạch Thế Tôn. Do nghĩa này Như Lai thường nói: Các Tỳ kheo phải biết lời thuyết Pháp của ta ví như chiếc bè qua sông. cũng chẳng có Pháp nhất định cho Như Lai thuyết. chỉ một giác thể thanh tịnh. Tu Bồ Đề! Hư không bên các phương Nam. (Lược giải hết) 4/ Diệu Hạnh Vô Trụ Lại nữa. Lược Giải Ý Phật ở đây là phá chấp tướng.ngã tướng nhơn tướng chẳng thể đến (năng chứng năng ngộ chẳng thể đến). chứ chẳng phải gieo trồng thiện căn nơi một Phật. thọ giả tướng. nhơn. chỉ còn tâm liễu tri. phước đức cũng như vậy. vị. Pháp bố thí. gọi là thọ giả tướng. (Lược giải hết) 8/ Y Pháp Xuất Sanh Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như có người đem thất bửu đầy khắp cõi tam thiên đại thiên thế giới dùng để bố thí. thấy rõ những chúng sanh ấy được Vô lượng phước đức như thế. chúng sanh. cho đó là thật. ba. Nếu thấy các Pháp có tướng là chấp vào tướng có. Nếu chấp Pháp tướng (Pháp trần) cũng là dính mắc bốn tướng ngã. Tây. cũng chẳng chấp phi Pháp tướng. Nếu thấy các tướng phi tướng. tức là chẳng trụ sắc bố thí. Lược Giải Tất cả Hiền Thánh đều dựa theo Pháp Vô vi mà nói có sai biệt: Pháp Vô vi tức là Pháp Vô sanh. chẳng thể suy lường. cho đến được một niệm sanh khởi lòng tin trong sạch. người ấy được phước đức nhiều chăng? Tu Bồ Đề đáp: Bạch Thế Tôn. nhơn. cũng gọi là Niết bàn. chẳng trụ thanh. chúng sanh. mà nếu chấp vào phi tướng cho là chẳng phải tướng. Nay dựa theo đường đi Vô vi. cho là không tướng thì vẫn còn chấp tướng. nên Như Lai nói là phước đức nhiều. Thập hồi hướng. nếu đã đến Diệu giác tức là chỗ Vô vi thì chẳng còn sai biệt. Tu Bồ Đề! Bồ tát ở nơi các Pháp. đừng nói vậy! Sau khi Như Lai diệt độ năm trăm năm về sau. gọi là chúng sanh tướng. thọ giả. Nên ở đây Kinh nói "các tướng phi tướng". Tại sao? Như Lai nói thân tướng tức phi thân tướng. 5/ Như Lý Thật Kiến Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Có thể nhờ thân tướng mà thấy Như Lai chăng? Bạch Thế Tôn. chúng sanh. vậy Pháp còn phải bỏ. Phật bảo: . cho đến Thập địa. không. tất cả Tịch diệt. Tu Bồ Đề! Như Lai biết rõ. thọ giả. tức là thấy Như Lai. năm Phật. Thập hạnh. văn tự kể trên có thể sanh lòng tin chơn thật chăng? Phật bảo: Tu Bồ Đề. nhơn tướng. chẳng thể nói là Pháp. Tu Bồ Đề! Bồ tát cần an trụ tâm như ta đã bảo. Phật bảo Tu Bồ Đề: Phàm tất cả tướng đều là hư vọng. gọi là cứu kính giác. Tại sao? Vì Pháp của Như Lai thuyết đều chẳng thể chấp thật. vì chưa đến chỗ Vô vi nên mới có đủ thứ sai biệt như Thập tín. huống là phi Pháp! 7/ Vô Đắc Vô Thuyết Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như Lai có chứng đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác chăng? Như Lai có thuyết Pháp chăng? Tu Bồ Đề đáp: Như con hiểu nghĩa của Phật nói thì chẳng có Pháp nhất định gọi là Pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. đến bờ thì phải bỏ bè. Tại sao? Vì tất cả Hiền Thánh đều dựa theo Pháp Vô vi mà nói có sai biệt. rất nhiều. chúng sanh tướng. Tu Bồ Đề! Bồ tát bố thí nên chẳng trụ nơi tướng như thế. hoặc hai. chẳng thể tu chứng. Nếu thấy các Pháp không tướng là chấp vào tướng không. Tại sao? Phước đức ấy tức phi phước đức tánh. nhơn. không. thọ giả. là phi Pháp hay phi phi Pháp. Tại sao? Vì những chúng sanh ấy nếu khởi tâm chấp tướng (tiền trần) tức là dính mắc bốn tướng ngã. chiếu soi tâm liễu tri cũng bất khả đắc. Tu Bồ Đề! Bồ tát bố thí chẳng trụ nơi tướng. chẳng chấp Pháp tướng. hương. Tại sao? Vì những chúng sanh ấy chẳng còn có ngã tướng. văn tự kể trên được sanh lòng tin. là vì đã từng gieo trồng thiện căn nơi muôn ngàn Vô lượng Phật. không. Tại sao? Nếu Bồ tát chẳng trụ nơi tướng bố thí thì phước đức chẳng thể suy lường. nếu có người tu phước trì giới đối với lời nói. chẳng thể suy lường. Chẳng thể nhờ thân tướng thấy được Như Lai. cũng là dính mắc bốn tướng ngã. Đẳng giác.

như có thiện nam. Vì Tu Bồ Đề vốn là Vô sở hành. rất nhiều. Chỉ những sông Hằng ấy cũng nhiều Vô số rồi. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Bồ tát có trang nghiêm Phật độ chăng? Bạch Thế Tôn. không. Chẳng lọt vào tứ cú là thực hành theo tứ cú kệ. Cho nên Tu Bồ Đề! Chư Bồ tát Ma ha tát nên sanh tâm trong sạch như thế. là chẳng nên khởi tâm trụ sắc. ấy gọi là A Na Hàm. tín nữ. thanh. hương. được phước nhiều chăng? Bạch Thế Tôn. không ạ. cho đến chỉ thực hành theo tứ cú kệ rồi giảng cho người khác nghe. Thế Tôn! Nếu A La Hán nghĩ rằng "Ta đắc đạo A La Hán". Tại sao? A Na Hàm gọi là Bất Lai mà thật chẳng phải bất lai. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Tư Đà Hàm có thể nghĩ rằng "Ta đắc quả Tư Đà Hàm" chăng? Bạch Thế Tôn. câu thứ ba cho tất cả tên gọi đều là giả danh. Tại sao? Tư Đà Hàm gọi là Nhất Vãng Lai mà thật chẳng vãng lai. cho nên Phật nói: "Phàm là lời nói đều chẳng phải nghĩa thật. xúc. phải biết nơi đó tất cả thế gian. thị danh trang nghiêm. Tu Bồ Đề! Bất cứ nơi nào có thuyết Kinh này. (Ghi chú hết) 9/ Nhất Tướng Vô Tướng Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Tu Đà Hoàn có thể nghĩ rằng "Ta đắc quả Tu Đà Hoàn" chăng? Tu Bồ Đề đáp: Bạch Thế Tôn. pháp. câu thứ nhì phi trang nghiêm cũng là giả danh. thì phước đức lại nhiều hơn người kia. Thế Tôn! Nhưng con nghĩ rằng con là ly dục A La Hán. Vậy phàm nơi nào có . ấy gọi là Tư Đà Hàm. thì phước đức lại nhiều hơn người kia. nhơn. ý ngươi thế nào? Thân ấy có đại chăng? Bạch Thế Tôn. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? A Na Hàm có thể nghĩ rằng "Ta đắc quả A Na Hàm" chăng? Bạch Thế Tôn. Lược Giải Nói trang nghiêm Phật độ. Câu thứ nhất trang nghiêm Phật độ là giả danh. Tu Bồ Đề! Nên biết người ấy thành tựu Pháp hy hữu tối thượng hạng nhất. Tại sao? Thật chẳng có Pháp gọi là A La Hán. Vậy giả danh thì chẳng có nghĩa thật. chẳng nhập sắc. câu thứ ba thị danh trang nghiêm cũng là giả danh. Pháp. là hạng nhất trong bậc ly dục A La Hán. không. huống chi là cát. là hạng nhất trong loài người. rồi giảng cho người khác nghe. cho đến chỉ thuyết tứ cú kệ. không ạ. vị. Ý ngươi thế nào? Số cát ở trong những sông Hằng ấy có phải nhiều chăng? Tu Bồ Đề đáp: Bạch Thế Tôn. 12/ Tôn Trọng Chánh Giáo Lại nữa. Tại sao? Phật nói phi thân thị danh đại thân (Chữ đại ở đây là siêu việt số lượng). huống chi có người được thọ trì đọc tụng cả Kinh này. chúng sanh. thọ giả. Chẳng có chẳng không là cú thứ tư. rất đại. Như Lai ở nơi Phật Nhiên Đăng thật Vô sở đắc. Tại sao? Tu Đà Hoàn gọi là Nhập Lưu mà Vô sở nhập. câu thứ nhì dùng chữ phi để phá cái chấp thật của câu thứ nhất. thị danh trang nghiêm (nghĩa ba câu). Tại sao? Tu Bồ Đề! Tất cả chư Phật và Pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác của chư Phật đều từ Kinh này ra. chẳng nên khởi tâm trụ thanh. Không là cú thứ nhì. Tu Bồ Đề. ấy gọi là Tu Đà Hoàn. tức phi trang nghiêm. Thế Tôn! Phật nói con đắc Vô Tránh Tam muội." (Lược giải hết) 11/ Vô vi Phước Thắng Tu Bồ Đề! Như có nhiều sông Hằng bằng số cát trong một sông Hằng. 10/ Trang Nghiêm Tịnh độ Phật bảo: Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Xưa kia Như Lai ở nơi Phật Nhiên Đăng có đắc Pháp gì chăng? Bạch Thế Tôn. trời. Tại sao? Nói trang nghiêm Phật độ. ưng Vô sở trụ mà sanh kỳ tâm. Ghi Chú Tứ Cú Kệ: Có là cú thứ nhất. gọi là Phật Pháp. nếu con nghĩ rằng con đắc đạo A La Hán. Đây là nghĩa ba câu trong Kinh này: Câu thứ nhất cho trang nghiêm Phật độ là thật. tức là dính mắc bốn tướng ngã. đem thất bửu chứa đầy các đại thiên thế giới bằng số cát kể trên dùng để bố thí. cho đến chỉ thực hành theo tứ cú kệ. Tu Bồ Đề! Nay ta nói thật cho ông nghe. rất nhiều.Nếu có người thọ trì (tín thọ mà thực hành) Kinh này. không. Tu Bồ Đề! Ví như có người thân như núi chúa Tu Di. Thế Tôn. xúc. tức phi trang nghiêm. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? A La Hán có thể nghĩ rằng "Ta đắc đạo A La Hán" chăng? Bạch Thế Tôn. Phật bảo Tu Bồ Đề: Nếu có thiện nam tín nữ thọ trì Kinh này. A tu la đều nên cúng dường như Tháp miếu của Phật. vị. nên mới gọi Tu Bồ Đề là hành giả thanh tịnh hạnh. tức phi Phật Pháp. thì Thế Tôn chẳng nói Tu Bồ Đề là một hành giả thanh tịnh hạnh. hương. người. không. Cũng có cũng không là cú thứ ba.

hiểu thấu nghĩa thâm sâu. Tại sao? Vì người ấy Vô ngã tướng. đời vị lai có chúng sanh nghe được Kinh này. đều được thành tựu công đức Vô lượng Vô biên. nên sanh tâm Vô sở trụ. Bạch Thế Tôn! Đây nói thật tướng tức là phi tướng. bất dị ngữ. 13/ Như Pháp Thọ Trì Khi ấy Tu Bồ Đề thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Kinh này nên đặt tên gì? Chúng con phải thọ trì như thế nào? Phật bảo Tu Bồ Đề: Kinh này tên là Kim Cang Bát Nhã Ba la mật. nhơn tướng. cho nên Như Lai nói giả danh thật tướng (nghĩa ba câu). xúc động chảy nước mắt mà bạch Phật rằng: Hy hữu Thế Tôn! Phật thuyết Kinh điển thâm sâu như thế. Tại sao? Như Lai nói ba mươi hai tướng tức là phi tướng. (Lược giải hết) 15/ Trì Kinh Công Đức . nhơn tướng. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Tất cả vi trần trong tam thiên. Tại sao? Vì xưa kia khi ta bị phanh xé thân thể từng miếng. bất dị ngữ. thì trí huệ của Như Lai biết rõ người ấy. Tại sao? Tu Bồ Đề! Như ta xưa kia bị vua Ca Lợi xẻ nát thân thể. thật ngữ. Như Lai Vô sở thuyết. nhơn tướng. liền sanh thật tướng. nên Phật nói Pháp ấy là Vô thật Vô hư. chúng sanh tướng. tức phi Bát Nhã Ba la mật. thật ngữ là nghĩa chung với Bồ tát (nghĩa Đại thừa. vị. thị danh ba mươi hai tướng (nghĩa ba câu). như ngữ là nghĩa chẳng chung với tam thừa (trí huệ chẳng thể suy lường. tín. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như Lai có thuyết Pháp chăng? Bạch Thế Tôn. lại nói tất cả chúng sanh tức phi chúng sanh. thật ngữ. Tu Bồ Đề! Nếu tâm của Bồ tát trụ nơi Pháp mà hành việc bố thí. thọ trì chẳng cho là khó. cho đến chỉ thực hành theo tứ cú kệ và giảng cho người khác nghe. Phật thuyết chơn ngữ là nghĩa chung với Nhị thừa (có sanh tụ để diệt. thọ giả tướng. bất dị ngữ: thấy trước việc chưa đến gọi là bất dị. và cũng chẳng nên sanh tâm trụ nơi thanh. bất cuống ngữ. Tại sao? Tu Bồ Đề! Như Lai nói đệ nhất Ba la mật. rất nhiều. tức phi đệ nhất Ba la mật. thọ giả tướng cũng là phi tướng. thọ giả tướng. tất cả thấy rõ đủ thứ sắc tướng. tức phi nhẫn nhục Ba la mật. Tại sao? Lìa tất cả chư tướng. cần phải bố thí như thế. vị. xúc. Bạch Thế Tôn! Lại nếu có người nghe được Kinh này lòng tin trong sạch. giải. xúc. bất cuống ngữ: chẳng dối tức là Vô hư. Tu Bồ Đề! Nhớ lại kiếp quá khứ. phải biết người ấy rất là hy hữu. thấy rõ người ấy. Nếu năm trăm năm về sau. Tu Bồ Đề! Pháp của Như Lai chứng đắc. chẳng khiếp sợ. nếu tâm có trụ tức là phi trụ. thị danh thế giới (nghĩa ba câu). thì được phước hơn người kia rất nhiều. Bạch Thế Tôn! Nay con được nghe Kinh này tín. 14/ Ly Tướng Tịch diệt Bấy giờ Tu Bồ Đề nghe Phật thuyết Kinh này. tức là Vô thật. thị danh Bát Nhã Ba la mật (đây cũng là nghĩa ba câu đã được giải ở trên). với người thọ trì Kinh này. ngươi cứ theo tên gọi thọ trì. Tu Bồ Đề! Bồ tát vì lợi ích tất cả chúng sanh. tức gọi là chư Phật. Nếu tâm của Bồ tát chẳng trụ nơi Pháp mà hành việc bố thí. chưa từng được nghe Kinh như vầy. hương. Chẳng thể nhờ ba mươi hai tướng thấy được Như Lai. đọc tụng Kinh này. Như Lai nói thế giới tức phi thế giới. nếu có ngã tướng. Cho nên Phật nói tâm của Bồ tát chẳng nên trụ nơi sắc bố thí. Phật bảo Tu Bồ Đề: Đúng thế! Đúng thế! Lại nếu có người được nghe Kinh này mà chẳng kinh ngạc. pháp bố thí. chúng sanh tướng. nếu có thiện nam tín nữ thọ trì. hương. thị danh đệ nhất Ba la mật (nghĩa ba câu). Tu Bồ Đề! Như có thiện nam tín nữ đem thân mạng nhiều bằng số cát sông Hằng dùng để bố thí. thọ trì thì người ấy là hy hữu hạng nhất. chúng sanh tướng. nhơn tướng. giải.Kinh điển này tức là có Phật. Tại sao? Tu Bồ Đề. Lược Giải Ngũ ngữ: Chơn ngữ. con từ khi được huệ nhãn đến nay. thị danh vi trần. bất cuống ngữ. như ngữ. những đời ấy đều Vô ngã tướng. như ngữ. sanh tử Niết bàn đều như hoa đốm trên không). Tu Bồ Đề! Như Lai nói nhẫn nhục Ba la mật. Tu Bồ Đề! Như Lai là người chơn ngữ. Phật nói Bát Nhã Ba la mật. được Phật tử tôn trọng. Tu Bồ Đề! Về đời sau này. thọ giả tướng thì phải sanh tâm sân hận. Pháp. thị danh tâm trụ (nghĩa ba câu). chẳng nên trụ nơi thanh. thị danh nhẫn nhục Ba la mật. phải biết người ấy thành tựu được công đức hy hữu hạng nhất. lời nói chẳng thể diễn tả). ta làm tiên nhẫn nhục trải qua năm trăm đời. thì cũng như người có mắt dưới ánh sáng mặt trời. Tu Bồ Đề! Vì thế Bồ tát phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác phải lìa tất cả tướng. có Niết bàn để chứng). thọ giả tướng. không. thì cũng như người vào chỗ tối chẳng thấy gì cả. Tu Bồ Đề! Như Lai nói những vi trần ấy tức phi vi trần. Như Lai nói tất cả các tướng tức là phi tướng. Tại sao? Vì ngã tướng tức là phi tướng. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Có thể nhờ ba mươi hai tướng thấy Như Lai chăng? Bạch Thế Tôn. lúc đó ta Vô ngã tướng. chúng sanh tướng. Chẳng nên sanh tâm trụ nơi sắc. nhơn tướng. chúng sanh tướng. ấy là Pháp Vô thật Vô hư. đại thiên thế giới có nhiều chăng? Tu Bồ Đề thưa: Bạch Thế Tôn.

nên Phật Nhiên Đăng mới thọ ký cho ta rằng: "Về đời sau ngươi sẽ được thành Phật. Tu Bồ Đề! Vì thật ra Phật chẳng đắc Pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Tu Bồ Đề! Nói tóm lại. nếu bị người khinh rẽ. được gặp tám trăm bốn nghìn muôn ức na do tha chư Phật. đọc tụng. nếu có Kinh này. Nếu ta kể ra hết. thọ trì. Cho nên Phật thuyết tất cả Pháp Vô ngã. Tu Bồ Đề! Nếu Bồ tát thông đạt Pháp Vô ngã thì Như Lai nói ấy mới gọi là Chơn Bồ tát. dùng các thứ hương hoa rải quanh chỗ đó. nhơn tướng. giảng giải cho người khác nghe. thí dụ đều chẳng thể sánh bằng. Như Lai ở nơi Phật Nhiên Đăng thật chẳng có đắc Pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. Cho nên Như Lai nói "Tất cả các Pháp đều là Phật Pháp. thị danh thân lớn (nghĩa ba câu). Tu Bồ Đề! Nói Như Lai đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. hoặc có người nghe rồi tâm liền cuồng loạn. Nếu có người nào hay thọ trì đọc tụng. Tu Bồ Đề! Như thiện nam tín nữ thọ trì đọc tụng Kinh này. huống chi lại còn biên chép. tất cả thế gian. được công đức Vô lượng. chẳng bằng một phần trăm. thị danh trang nghiêm (nghĩa ba câu). đọc tụng Kinh này và giảng giải cho người khác nghe. nhơn kiến. Nếu có người nói rằng Như Lai đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác là chẳng đúng như nghĩa. Kinh này có công đức Vô lượng Vô biên. một phần nghìn. Tu Bồ Đề! Nếu Bồ tát nói rằng ta phải trang nghiêm cõi Phật thì chẳng thể gọi là Bồ tát. lại còn được đắc đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. chẳng thể suy lường." Tu Bồ Đề! Nói tất cả Pháp. nghìn. Tại sao? Vì Như Lai nói trang nghiêm cõi Phật. phổ biến cho người. Tu Bồ Đề! Bất cứ nơi nào. Phải biết chỗ đó chính là Tháp Phật. Tại sao? Tu Bồ Đề! Thật chẳng có Pháp gọi là Bồ tát. Tu Bồ Đề thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Như Lai nói thân người cao lớn. Nếu nói rằng ta phải diệt độ Vô lượng chúng sanh thì chẳng thể gọi là Bồ tát. thọ giả tướng thì chẳng phải Bồ tát. Tu Bồ Đề! Ví như thân người cao lớn đã kể trên. thì những người này do nghiệp nhân đời trước đáng lẽ phải đọa ác đạo. chúng sanh tướng. Ghi Chú Các Pháp như nghĩa: là đúng như thật nghĩa. bất khả tư nghì. Tu Bồ Đề! Nếu ở đời mạt kiếp. trời. 16/ Năng Tịnh Nghiệp Chướng Lại nữa. Tại sao? Tu Bồ Đề! Vì thật chẳng có Pháp gì để phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. chẳng thể suy lường. muôn ức. Tu Bồ Đề! Bồ tát cũng như thế. quả báo cũng bất khả tư nghì. ta đều cúng dường thờ phụng. Với người nghe Kinh điển này lòng tin vững chắc. thật nghĩa vô nghĩa cũng như Phật nói "thật tướng vô tướng" vậy.Tu Bồ Đề! Nếu có thiện nam tín nữ. Theo con hiểu nghĩa của Phật nói. Tu Bồ Đề! Phải biết ý nghĩa Kinh này bất khả tư nghì. Lại. Như Lai vì người phát tâm Đại thừa và người phát tâm tối thượng thừa mà thuyết. nên những nghiệp nhân đời trước liền được tiêu diệt. trước Phật Nhiên Đăng Vô lượng Vô số kiếp." Bởi thật chẳng có đắc Pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. muôn ức kiếp. diệt độ tất cả chúng sanh rồi mà chẳng có một chúng sanh nào được diệt độ. Vô thọ giả. vì nay bị người đời khinh rẽ. buổi chiều cũng bố thí thân thể nhiều bằng số cát sông Hằng. thì được phước nhiều hơn người kia. buổi sáng bố thí thân thể nhiều bằng số cát sông Hằng. đem công đức cúng dường chư Phật của ta so với công đức ấy. Những người như thế mới là gánh vác được đạo Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác của Như Lai. đều nên cung kính lễ bái. cho đến toán số. không." Tại sao? Nói Như Lai tức là các Pháp như nghĩa. hiệu là Thích Ca Mâu Ni. dính mắc ngã kiến. thì chẳng thể tín thọ. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như Lai ở nơi Phật Nhiên Đăng có đắc Pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác chăng? Bạch Thế Tôn. Tu Bồ Đề! Ta nhớ đời quá khứ. Tu Bồ Đề! Nếu Như Lai có đắc Pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác thì Phật Nhiên Đăng chẳng thọ ký cho ta rằng: "Về đời sau ngươi sẽ được thành Phật. thì Như Lai biết rõ người ấy. đều nên cúng dường. nghĩa là siêu việt số lượng. buổi trưa lại bố thí thân thể nhiều bằng số cát sông Hằng. Vô chúng sanh. chúng sanh kiến. ở trong đó Vô thật Vô hư. bất khả tư nghì. tức phi tất cả Pháp. hiệu là Thích Ca Mâu Ni. Phật bảo: Đúng thế! Đúng thế! Tu Bồ Đề! Như Lai thật chẳng đắc Pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. được nhiều công đức. nghi ngờ chẳng tin. thị danh tất cả Pháp (nghĩa ba câu). Tại sao? Tu Bồ Đề! Nếu người ưa Pháp Tiểu thừa. 17/ Cứu Kính Vô Ngã Lúc bấy giờ. Vô nhơn. thọ giả kiến (chẳng ngoài sáu mươi hai kiến chấp). tức phi trang nghiêm. A tu la. cứ bố thí thân thể như thế cho đến Vô lượng trăm. nên sanh tâm như thế này: Ta phải diệt độ cho tất cả chúng sanh. (Ghi chú hết) 18/ Nhất Thể Đồng Quán . chẳng bỏ sót Phật nào. có thiện nam tín nữ thọ trì đọc tụng Kinh này. tức phi thân lớn. Tại sao? Tu Bồ Đề! Nếu Bồ tát có ngã tướng. người. Tu Bồ Đề thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Những thiện nam tín nữ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác nên an trụ tâm như thế nào? Hàng phục tâm như thế nào? Phật bảo Tu Bồ Đề: Những thiện nam tín nữ phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. thấy rõ người ấy đều được thành tựu Vô biên công đức. nếu có người đời mạt kiếp hay thọ trì đọc tụng Kinh này.

Phật nói là cát chăng? Bạch Thế Tôn. Tại sao? Nếu người nào nói Như Lai có thuyết Pháp tức là phỉ báng Phật. Chẳng nên nhờ các tướng đầy đủ mà thấy Như Lai. Chiếu dị (khác) thể vẫn đồng.Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như Lai có nhục nhãn chăng? Bạch Thế Tôn. tâm hiện tại bất khả đắc. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như Lai có huệ nhãn chăng? Bạch Thế Tôn. không. Nhục nhãn ngại phi thông. Phật bảo Tu Bồ Đề: Bao nhiêu thứ tâm niệm của chúng sanh trong cõi Phật ấy. như thế có phải là nhiều chăng? Bạch Thế Tôn. được phước đức nhiều chăng? Bạch Thế Tôn. chẳng hiểu lời nói của ta. Dịch nghĩa: Thiên nhãn thông chẳng ngại. (Lược giải hết) 19/ Pháp Giới Thông Hóa Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Nếu có người đem thất bửu chất đầy tam thiên đại thiên thế giới dùng để bố thí. sự nghiệp hoằng Pháp độ sanh chẳng gián đoạn gọi là huệ mạng. người ấy nhờ nhân duyên đó. Huệ nhãn liễu tri không. có bài kệ rằng: Thiên nhãn thông phi ngại. thị danh các tướng đầy đủ (nghĩa ba câu). đúng thế! Như Lai có Pháp nhãn. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Có thể nhờ các tướng đầy đủ thấy Như Lai chăng? Bạch Thế Tôn. tức phi các tướng đầy đủ. đúng thế! Như Lai có thiên nhãn. phi bất chúng sanh. Tu Bồ Đề! Nói thuyết Pháp là Vô Pháp để thuyết. Tu Bồ Đề! Nếu phước đức có thật thì Như Lai chẳng nói được phước đức nhiều. đúng thế! Người ấy nhờ nhân duyên đó. Tại sao? Như Lai nói các tướng đầy đủ. được phước đức rất nhiều. rất nhiều. Vì phước đức vốn chẳng thật nên Như Lai nói được phước đức nhiều. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như Lai có thiên nhãn chăng? Bạch Thế Tôn. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như có những sông Hằng nhiều bằng số cát trong một sông Hằng. thị danh thuyết Pháp (nghĩa ba câu). đúng thế! Như Lai có nhục nhãn. Phật nhãn như ngàn nhật (mặt trời). 20/ Ly Sắc Ly Tướng Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Có thể nhờ sắc thân đầy đủ thấy Phật chăng? Bạch Thế Tôn. đúng thế! Như Lai có Phật nhãn." đừng nghĩ vậy. không. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như số cát trong sông Hằng kia. Như Lai đều biết rõ. Tại sao? Như Lai nói sắc thân đầy đủ. (Ghi chú hết) . Pháp nhãn hay quán tục (tục đế). Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như Lai có Phật nhãn chăng? Bạch Thế Tôn. Chẳng nên nhờ sắc thân đầy đủ mà thấy Phật. Tại sao? Tu Bồ Đề! Tâm quá khứ bất khả đắc. thị danh chúng sanh (nghĩa ba câu). Ghi Chú Huệ Mạng: Pháp thân là thể của tự tánh. tức phi sắc thân đầy đủ. Chiếu dị thể hoàn đồng. 21/ Phi Thuyết Sở Thuyết Tu Bồ Đề! Ngươi chớ nói Như Lai có nghĩ rằng "Ta phải có thuyết Pháp. đúng thế! Như Lai có huệ nhãn. huệ mạng là dụng của tự tánh. Huệ Mạng Tu Bồ Đề thưa Phật rằng: Bạch Thế Tôn! Những chúng sanh đời vị lai nghe được Pháp này sanh lòng tin chăng? Phật bảo: Tu Bồ Đề! Những chúng sanh ấy là phi chúng sanh. Lược Giải Để lược giải nghĩa Ngũ nhãn. Phật nhãn như thiên nhật. thị danh là tâm (nghĩa ba câu). Bấy giờ. Tại sao? Như Lai nói các tâm. đều là phi tâm. thị danh sắc thân đầy đủ (nghĩa ba câu). Như Lai nói phi chúng sanh. Nhục nhãn ngại chẳng thông. đúng thế! Như Lai nói là cát. Pháp nhãn duy quán tục. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Như Lai có Pháp nhãn chăng? Bạch Thế Tôn. Tại sao? Tu Bồ Đề! Chúng sanh cho là chúng sanh. rồi lại có cõi Phật nhiều bằng số cát trong những sông Hằng ấy. Huệ nhãn thấu rõ không (chơn đế). tâm vị lai bất khả đắc (Phá chấp tâm là thật có).

Bất năng kiến Như Lai. thì chẳng nên dùng ba mươi hai tướng để quán Như Lai. thọ giả. Tu Bồ Đề! Nếu ngươi nghĩ như thế thì người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác là nói các Pháp đoạn diệt sao! Đừng nghĩ vậy. đừng nghĩ vậy! Tại sao? Thật chẳng có chúng sanh mà Như Lai độ. Vô thọ giả mà tu tất cả thiện Pháp. Vì chấp sắc tướng và chấp lìa sắc tướng đều chẳng thể đạt đến kiến tánh. Tại sao? Tu Bồ Đề. Tự tánh bất nhị. với Bồ tát biết tất cả Pháp Vô ngã. Lược Giải Phần 20 nói "Chẳng nên nhờ các tướng đầy đủ mà thấy Như Lai" là phá chấp sắc tướng. thật chẳng đắc một chút gì cả. chúng sanh. 26/ Pháp Thân Phi Tướng Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Có thể dùng ba mươi hai tướng để quán Như Lai chăng? Tu Bồ Đề đáp: Đúng thế! Đúng thế! Có thể dùng ba mươi hai tướng quán Như Lai. Chẳng thể thấy Như Lai. và giảng giải cho người khác nghe. được thành tựu Pháp nhẫn (lòng tin vững chắc). thì phước đức bố thí so với phước đức thọ trì chẳng bằng một phần trăm. gọi là Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. chẳng có năng sở. Tu Bồ Đề! Như Lai nói thiện Pháp tức phi thiện Pháp. Vì Vô ngã. Lược Giải Nếu dùng sắc thấy ta. 25/ Hóa Vô Sở Hóa Tu Bồ Đề! Các ngươi chớ cho Như Lai có nghĩ rằng "Ta phải độ chúng sanh. Là người hành tà đạo. 24/ Phước Trí Vô Tỷ Tu Bồ Đề! Nếu có người đem thất bửu chất đầy bằng núi Tu Di chứa trong tam thiên đại thiên thế giới dùng để bố thí. Tại sao? Vì người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. đừng nghĩ như vậy! Nói Như Lai vì chẳng nhờ tướng đầy đủ mới đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác là chẳng đúng. Đức Thế Tôn nói kệ rằng: “Nhược dĩ sắc kiến ngã. Phật bảo Tu Bồ Đề: Nếu dùng ba mươi hai tướng để quán Như Lai thì Chuyển Luân Thánh Vương cũng là Như Lai sao? (Chuyển Luân Thánh Vương cũng có ba mươi hai tướng) Tu Bồ Đề thưa rằng: Bạch Thế Tôn. Chẳng thể thấy Như Lai. Chữ Ta ở đây là tự tánh Phật. Vô chúng sanh. như con hiểu ý nghĩa lời Phật. một phần nghìn. thấy sở cầu. thì liền được Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác.” Dịch nghĩa: Nếu dùng sắc thấy ta. Dĩ âm thanh cầu ngã. thì Bồ tát này được công đức hơn Bồ tát kia. cho đến toán số thí dụ cũng chẳng thể sánh bằng. Dùng âm thanh cầu ta. . Là người hành tà đạo. 23/ Tịnh Tâm Hành Thiện Lại nữa. nên chẳng thấy sở." Tu Bồ Đề. thị danh phàm phu (nghĩa ba câu). Vô nhơn.22/ Vô Pháp Khả Đắc Tu Bồ Đề thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Phật đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác là Vô sở đắc chăng? Đúng thế! Đúng thế! Tu Bồ Đề! Ta ở nơi Pháp Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. thì Như Lai mắc vào bốn tướng ngã. (Lược giải hết) 28/ Bất Thọ Bất Tham Tu Bồ Đề! Nếu Bồ tát đem thất bửu chất đầy những thế giới như số cát sông Hằng dùng để bố thí." Tu Bồ Đề. Khi ấy. vì các Bồ tát này chẳng thọ phước đức. thị danh Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác (nghĩa ba câu). Nếu đuổi theo căn trần để thấy để cầu là hành theo tà đạo. Phần 27 nói "Chớ nên nghĩ rằng Như Lai vì chẳng nhờ tướng đầy đủ mới đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác" là phá chấp phải lìa sắc tướng. Dùng âm thanh cầu ta. mà phàm phu chấp là có ngã. nơi Pháp chẳng nói tướng đoạn diệt. Tu Bồ Đề! Như Lai nói phàm phu tức phi phàm phu. (Lược giải hết) 27/ Vô Đoạn Vô Diệt Tu Bồ Đề! Nếu ngươi nghĩ rằng: "Như Lai vì chẳng nhờ tướng đầy đủ mới đắc Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. chẳng thể đạt đến kiến tánh. muôn ức. thị danh thiện Pháp (nghĩa ba câu). với người thọ trì đọc tụng Kinh Bát Nhã Ba la mật này. nhơn. Nếu nói Như Lai có độ chúng sanh. Tu Bồ Đề! Pháp ấy bình đẳng. Thị nhơn hành tà đạo. cho đến chỉ hành theo tứ cú kệ. chẳng có cao thấp. Tu Bồ Đề! Như Lai nói có ngã tức phi có ngã.

Tu Bồ Đề! Như Lai nói Pháp tướng. Như sương mù. hoặc đi.. v. chẳng lớn chẳng nhỏ. Tại sao? Vì Như Lai chẳng từ đâu đến. trưởng lão Tu Bồ Đề với các Tỳ kheo. huyễn. Lược Giải Như Như Bất Động. ảnh.. Tất cả những đối đãi như động tịnh. kiến như thế. huyễn. tức phi vi trần chúng. thị danh vi trần chúng (nghĩa ba câu). Về bề mặt thì chẳng thể diễn tả. Tại sao? “Nhất thiết hữu vi Pháp. tức là nhất hợp tướng. bóng. (Lược giải hết) 30/ Nhất Hợp Tướng Lý Tu Bồ Đề! Nếu có thiện nam tín nữ. đều rất hoan hỷ. cũng chẳng đi về đâu. tín thọ phụng hành. Như lộ diệc như điện. hoặc nằm" thì người ấy chẳng hiểu được ý nghĩa lời ta nói. Tại sao? Nếu những vi trần chúng là thật có thì Phật chẳng nói là vi trần chúng. chúng sanh kiến. và giảng giải cho người khác nghe. thị danh thế giới. lớn nhỏ. tức phi thế giới. nếu tả theo bề trái thì chẳng động chẳng tịnh. Ưu Bà Tắc. tín giải như thế. trời. chẳng nên chấp nơi tướng: Theo lời Phật thì hai chữ Như Như là như thật tế. nhơn kiến. ý ngươi thế nào? Những vi trần chúng có phải nhiều chăng? Tu Bồ Đề thưa rằng: Bạch Thế Tôn. cho nên nói chẳng thọ phước đức. . A tu la. chẳng có biến chuyển nên nói bất động. chúng sanh kiến. khắp không gian thì chẳng có khứ lai. bọt. nên gọi là Như Lai. hoặc ngồi. nên gọi là Như Lai. nhơn kiến. Tỳ kheo ni. Ưu Bà Di và tất cả thế gian. Như Lai nói nhất hợp tướng. cho đến chỉ hành theo tứ cú kệ. Bạch Thế Tôn! Như Lai nói tam thiên đại thiên thế giới. chẳng nên chấp nơi tướng. Nên chỉ có thể nói là Như Như Bất Động. thọ giả kiến. nghe lời Phật thuyết. Như mộng. đem cõi tam thiên đại thiên thế giới nghiền nát ra thành vi trần. vì tự tánh bất nhị. thọ giả kiến.. chẳng một chẳng nhiều. thị danh Pháp tướng (nghĩa ba câu). Tại sao? Như Lai nói ngã kiến. Phật thuyết Kinh này xong. 31/ Tri Kiến Bất Sanh Tu Bồ Đề! Nếu có người nói Phật thuyết ngã kiến. bào. tức phi ngã kiến. Lược Giải Tự tánh cùng khắp không gian và thời gian. đối với tất cả Pháp nên tri như thế. nhơn kiến. điện chớp.v. Vậy phải giảng giải như thế nào? Nên giảng giải như thế này: Như như bất động. khắp thời gian thì chẳng có gián đoạn (chẳng có sanh diệt). Tu Bồ Đề! Người phát tâm Vô thượng Chánh đẳng Chánh giác. thị danh nhất hợp tướng (nghĩa ba câu). Như mộng. thì phước đức hơn người kia. thị danh ngã kiến. nhơn kiến. chẳng chấp nơi tướng mới được gọi là Như Như Bất Động.. 29/ Oai Nghi Tịch Tịch Tu Bồ Đề! Nếu có người nói rằng "Như Lai hoặc đến. Nên quán theo như thế.Tu Bồ Đề thưa rằng: Bạch Thế Tôn! Sao nói Bồ tát chẳng thọ phước đức? Tu Bồ Đề! Vì Bồ tát làm việc phước đức chẳng sanh khởi lòng tham. cho đến Bồ đề Niết bàn đều là tướng. người. Hai chữ Bất Động chẳng phải đối với động mà nói bất động. chẳng thêm chẳng bớt. không! Người ấy chẳng hiểu ý nghĩa của Như Lai nói. Tu Bồ Đề! Ý ngươi thế nào? Người ấy có hiểu được ý nghĩa lời ta nói chăng? Bạch Thế Tôn. chúng sanh kiến. tức phi nhất hợp tướng. tức phi Pháp tướng. thọ giả kiến là thật.. Tại sao? Vì Phật nói vi trần chúng. nên gọi là Niết bàn. 32/ Ứng Hóa Phi Chơn Tu Bồ Đề! Nếu có người đem thất bửu chất đầy Vô lượng A Tăng Kỳ thế giới dùng để bố thí. Tại sao? Nếu thế giới thật có. là như bản thể của tự tánh. chúng sanh kiến. Ưng tác như thị quán” Dịch nghĩa: Tất cả Pháp hữu vi. rất nhiều. với thiện nam tín nữ phát tâm Bồ đề thọ trì đọc tụng Kinh này. thọ giả kiến (nghĩa ba câu). chẳng sanh Pháp tướng.

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful