You are on page 1of 15

EVRE MHENDSL BLMLER ARASINDA MFREDAT FARKLILII VE ETM AKREDTASYONU

Kamil B.VARINCA
Yldz Teknik niversitesi evre Mhendislii Blm, 34349 Yldz-Beikta/stanbul kvarinca@yildiz.edu.tr

ZET Trkiyedeki niversitelerin evre mhendislii blmleri, ilk kurulmaya balandklar 1978li yllardan itibaren nitelik ve nicelik bakmndan deiiklik gstermitir. Geen yaklak 30 senenin ardndan bugn lke apndaki lisans eitimi veren 28 farkl niversitedeki evre mhendislii blm ile lkemizin evre mhendisi ihtiyac karlanr duruma gelinmitir. evre mhendislii blmlerinin kurulduklar yllardaki evre teknolojilerinin durumu ile kurucu retim yelerinin branlarnn farkllndan dolay blmler arasnda gerek verilen dersler gerekse de ders ieriklerinde farkllklar meydana gelmitir. Bu farkllk uzmanlama yolunda bir adm olarak grlebilirse de lkenin herhangi bir yerindeki evre mhendislii blmnden mezun olan evre mhendislerinin, dier niversitelerden mezun olan evre mhendisleri ile belirli bir erevede benzer eitim almas gereklilii gz ard edilmemelidir. Bu, btn lke apnda bu alandaki eitimde frsat eitliini de ortaya karacaktr. Branlama/uzmanlamaya ynelik eitimin verilmesi ise lisansst seviyede gerekletirilmelidir. Bu almada, lisans retimi veren 28 farkl niversitenin evre mhendislii blm hakknda genel bilgiler verilmi, ardndan bu blmlerde okutulan dersler gruplandrlarak her bir niversitenin evre mhendislii blmnde hangi grup dersler zerine younlald tespit edilmeye allmtr. Yaplan snflandrmadan lkemizdeki evre mhendislii blmlerinde Su ve Atksu zerine okutulan derslerin Kat Atk ve Hava Kirlilii konularna nazaran daha fazla olduu grlmtr. Ayrca almada eitim akreditasyonu hakknda bilgi verilmi ve niversitelerin evre mhendislii blmlerinin akreditasyon almalarndaki durumu ortaya konmutur. Anahtar Kelimeler: evre Mhendislii Mfredat, Eitim Akreditasyonu

CURRICULUM DIFFERENCES AND EDUCATIONAL PROGRAMS ACCREDITATION AMONG ENVIRONMENTAL ENGINEERING DEPARTMENTS ABSTRACT The Environmental Engineering Departments in Turkey have shown variations in respect to both quality and quantity since the 1978s when they were first started being established. Today, after about 30 years, with country-wide 28 departments which offer undergraduate study, they have become institutions capable of meeting the need for qualified environmental engineers of our country. Due to the Status of Environmental Technologies and to the charter faculty members branch diversities in those years when Environmental Engineering Departments were established, there have been differences among departments both in terms of the given

courses and scope of those courses. Even if these differences may seem as a step in the process of specializing, there is a fundamental need which must be emphasized in such a way that the environmental engineers graduating from Environmental Engineering Department in any university in the country must be provided with environmental engineering education in determined framework similar to the that which environmental engineers who graduate from other Environmental Engineering Departments in the countrys other universities has been provided. This also would bring about equality of opportunity for education in this field across the country. As for that offering education aimed at experting/specializing must be performed in graduate grade. In this study, general information was given about 28 Environmental Engineering Departments which offer undergraduate education and then courses provided in these departments were classified thus it has been tried to determine which group of courses are mostly provided in each of these Environmental Engineering Departments. From this classification it was demonstrated that courses of Water and Wastewater subjects are more than as compared to those of Solid Waste and Air Pollution subjects in these Environmental Engineering Departments. In the study, furthermore, information on the accreditation of educational programs was given and the current position of the Environmental Engineering Departments regarding accreditation practices was introduced. Keywords: Environmental Engineering Curriculum, Education Accreditation

1. GR nsan faaliyetleri sonucunda doada meydana gelen tahribat insanlarn evreye duyarlln artrmtr. evrenin korunmas ve tahribatn en aza indirilmesi iin artm teknikleri giderek nem kazanmaktadr. Bu sebeple; mhendislik ve teknik bilgileri kullanan, zm reten insanlara ihtiya duyulmaktadr. evre mhendislii programlar bu ihtiyac giderme ve evrenin korunmasnda nemli bir grevi yerine getirmektedir. Bu sene renci almaya balayan anakkale Onsekiz Mart niversitesi evre Mhendislii Blm ile lkemizde lisans dzeyinde evre Mhendisi yetitiren lisans program says 28e ulamtr. Her bir niversitenin evre mhendislii blmnn kurulduu zamanki evre

teknolojilerinin deiiklii, imknlar ve kurucu retim yelerinin branlarnn eitliliinden dolay dersler ve ders ieriklerinde de farkllk bulunmaktadr. Ayrca evre Mhendislii Mfredat gelien teknoloji ve lke ihtiyalar dorultusunda niversiteler tarafndan srekli deitirilmekte ve gelitirilmektedir. niversitelerin evre Bu farkllklarn her zaman olaca, hibir zaman

mhendislii blmleri arasnda

tam bir eitliin salanamayaca

dncesinden yola karak asgari bir birlikteliin ve denkliin salanmas iin Blmler arasnda salam bir koordinasyonun kurulmas gerektii grlmektedir. Eitim akreditasyonu byle bir birliktelik iin ilk adm olarak kullanlabilir. Bu almada, gelinen noktada niversitelerin evre mhendislii blmlerinin

mfredatlar arasndaki farklln ortaya konmas ve mfredatta evre mhendislii konular arasnda hangilerine arlk verildiinin yaklak olarak tespiti amalanmtr. Bu amaca ynelik olarak, niversitelerin evre mhendislii blmlerinde okutulan dersler

gruplandrlm ve bu gruplara gre dersler, ieriklerine baklmakszn sadece isimlerine gre her bir niversitenin evre mhendislii blm iin incelenmitir. Sadece ders isimlerine gre bir ayrmn yaplmas yzeysel olarak grlse de ders ieriklerine gre yaplacak ayrm ile yaklak ayn sonular verecei dnld ve almann amacna ynelik olarak yeterli bir bilgi kayna olduu iin bu yol izlenmitir. lerleyen almalarda bu ayrmn ders ieriklerine gre yaplmas ve daha geni sonulara ulalmas hedeflenmektedir.

2. EVRE MHENDSL BLMLER lkemizde farkl niversitelerdeki evre mhendislii blmlerinin kurulularndan

evvel de eitli isimlerle evre mhendislii konularnda retim veren kurumlar bulunmakta idi. Ancak 1980lere gelmeden ilk evre Mhendislii Blmleri kurulmu ve lisans seviyesinde retime balamlardr. Gnmzde otuz seneye yaklaan evre Mhendislii retimi bugn lisans seviyesinde retim veren toplam 28 niversitede yaplmaktadr. lkemizde lisans seviyesinde retim veren niversitelerin evre mhendislii blmleri izelge 1de verilmitir. izelge 1den de grld zere, lkemizde hizmet veren 28 deiik niversitenin evre mhendislii blmnden 26snn bal olduu niversite Devlet niversitesi, 2 tanesininki ise Vakf niversitesidir. Hlihazrda kurulu 4 adet Teknik niversitenin 3nde

evre Mhendislii Blm bulunmakta ve lisans retimi verilmektedirler. niversitelerde evre mhendislii blmlerinin bal olduklar Fakltelere bakldnda 19 tanesinin

Mhendislik Fakltesi, 7 tanesinin Mhendislik-Mimarlk Fakltesi, 2 tanesinin de naat Fakltesi bnyesinde yer ald grlmektedir. naat Fakltesi bnyesinde yer alan 2 Blm, Teknik niversitelerden stanbul Teknik ve Yldz Teknik niversitelerindeki evre

Mhendislii Blmleridir. Trkiyedeki evre Mhendislii Blmlerinin corafi dalmna bakldnda

genelde batda younlatklar grlmektedir. 23 farkl ilde kurulu olan niversitelerin evre mhendislii blmlerinden her biri kurulu olduklar ilde tek olmalarna ramen stanbulda 6 adet niversitede evre mhendislii blm bulunmaktadr. 2 Vakf niversitesinde bulunan evre mhendislii blm de stanbulda bulunmaktadr. niversitelerin evre mhendislii blmlerinin hepsinde renim sresi 4 yl olup, tamam SSde SAY-2 puan trnden renci kabul etmektedirler. evre Mhendisliinde genel olarak renim dili Trke olmakla birlikte sadece 3 niversitedeki evre mhendislii blmnde renim dili ngilizcedir. Bunlar; Orta Dou Teknik niversitesi, Marmara niversitesi ve Vakf niversitesi olan Fatih niversitesi bnyesindeki evre Mhendislii Blmdr. Fatih niversitesi evre Mhendislii Blmnde ayrca Trke retim de verilmektedir. 28 farkl niversitede kurulu olan evre mhendislii blmnde 26 Trke, 3 adet Trke Burslu, 3 adet ngilizce, 1 adet de ngilizce Burslu rgn retim olmak zere toplamda 33 rgn retim bulunmaktadr. Bunun yan sra 6 adet Trke ikinci retim bulunmaktadr.

izelge 1. lkemizde lisans seviyesinde retim veren niversitelerin evre mhendislii blmleri
Sra No 1 2 3 4 5 SYM Kodu 1041155 1631029 1051315 1071469 1073239 2021465 2021542 2021473 6 7 8 9 10 11 12 1081364 1111228 1113071 1121478 1131247 1133143 1151445 1181665 2091719 2091727 2091234 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28 2091369 1191153 1251099 1271688 1281127 1341182 1343197 1351546 1361213 1611042 1411222 1413135 1421269 1451203 1453173 1461563 1471161 1491299 1501127 1521325 Seluk niversitesi Sleyman Demirel niversitesi Uluda niversitesi Yldz Teknik niversitesi Zonguldak Karaelmas niversitesi TOPLAM (*) 2007 SS ilk sonular Mhendislik-Mimarlk Fakltesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi naat Fakltesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet Konya Isparta Bursa stanbul Zonguldak 4 4 4 4 4 SAY-2 SAY-2 SAY-2 SAY-2 SAY-2 Trke Trke Trke Trke Trke Orta Dou Teknik niversitesi Sakarya niversitesi Mhendislik Fakltesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii evre Mhendislii Devlet Devlet Ankara Sakarya 4 4 SAY-2 SAY-2 ngilizce Trke Marmara niversitesi Mersin niversitesi Namk Kemal niversitesi Ondokuz Mays niversitesi Mhendislik Fakltesi Mhendislik Fakltesi orlu Mhendislik Fakltesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii Devlet Devlet Devlet Devlet stanbul Mersin Tekirda Samsun 4 4 4 4 SAY-2 SAY-2 SAY-2 SAY-2 ngilizce Trke Trke Trke Frat niversitesi Harran niversitesi stanbul niversitesi stanbul Teknik niversitesi Kocaeli niversitesi Mhendislik Fakltesi Mhendislik Fakltesi Mhendislik Fakltesi naat Fakltesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii Devlet Devlet Devlet Devlet Devlet Elaz anlurfa stanbul stanbul Kocaeli 4 4 4 4 4 SAY-2 SAY-2 SAY-2 SAY-2 SAY-2 ngilizce Trke Trke Trke Trke Trke Dokuz Eyll niversitesi Erciyes niversitesi Fatih niversitesi Mhendislik Fakltesi Mhendislik Fakltesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii Devlet Devlet Vakf zmir Kayseri stanbul 4 4 4 SAY-2 SAY-2 SAY-2 Trke Trke Trke anakkale Onsekiz Mart niversitesi ukurova niversitesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi evre Mhendislii evre Mhendislii Devlet Devlet anakkale Adana 4 4 SAY-2 SAY-2 Trke Trke Balkesir niversitesi Cumhuriyet niversitesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii evre Mhendislii Devlet Devlet Balkesir Sivas 4 4 SAY-2 SAY-2 Trke Trke B al Olduu niversite Akdeniz niversitesi Aksaray niversitesi Anadolu niversitesi Atatrk niversitesi Baheehir niversitesi B al Olduu Faklte Mhendislik Fakltesi Mhendislik Fakltesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi Mhendislik Fakltesi Mhendislik Fakltesi Program evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii evre Mhendislii niversite Tr Devlet Devlet Devlet Devlet Vakf B ulunduu l Antalya Aksaray Eskiehir Erzurum stanbul renim Sresi 4 4 4 4 4 Puan Tr SAY-2 SAY-2 SAY-2 SAY-2 SAY-2 retim Dili Trke Trke Trke Trke Trke retim Tr rgn rgn rgn rgn kinci rgn %50 Burslu Burslu rgn rgn kinci rgn rgn kinci rgn rgn rgn Burslu rgn Burslu rgn rgn rgn rgn rgn kinci rgn rgn rgn rgn kinci rgn rgn kinci rgn rgn rgn rgn rgn 2006 Yl Toplam Kontenjan 42 36 54 64 41 34 --6 31 62 41 --43 41 64 31 37 3 27 3 41 41 64 64 64 31 44 54 36 54 31 59 64 41 54 41 54 54 31 1.582 2006 Yl Yerleen 44 38 53 63 44 2 --6 32 64 41 --42 41 63 31 --3 --3 41 41 63 62 62 31 41 54 37 53 31 52 62 41 52 42 52 51 31 1.469 2007 Yl Toplam Kontenjan 41 36 62 62 62 20 10 10 31 62 41 31 52 41 62 31 38 6 38 6 52 41 62 62 62 31 41 52 36 52 41 41 62 41 52 41 52 52 31 1.646 2007 Yl Yerletirilen (*) 41 36 62 62 62 20 10 10 31 62 41 31 52 41 62 31 26 6 29 6 52 41 62 62 62 31 41 52 36 52 41 41 62 41 52 41 52 52 31 1.625 2007 Yl En Dk Puan (*) 303.029 292.155 306.135 291.378 283.778 258.013 285.756 320.006 302.672 289.835 285.666 298.611 299.540 292.638 310.714 297.777 --318.449 --316.022 287.747 284.678 313.562 332.606 306.029 302.387 323.860 295.395 295.513 296.848 292.673 342.832 301.310 297.075 298.418 296.426 307.936 321.346 294.475 2007 Yl En Yksek Puan (*) 319.941 298.668 315.917 302.967 296.248 282.660 319.127 331.263 311.710 298.525 291.902 306.123 311.657 299.498 325.451 305.873 --321.739 --323.702 305.401 307.381 321.281 341.642 321.187 305.691 332.294 310.437 312.771 305.713 296.596 349.809 314.234 312.944 306.437 305.794 320.486 335.785 298.744

Tm bu programlar iin toplamda 2006 ylnda bulunan 1.582 kiilik kontenjan, yeni programlarn almas ve Blm kontenjanlarndaki deiiklikler ile 2007 ylnda 1.646 kiiye ykselmitir. 2006 yl iin verilen kontenjan deerleri ierisinde genel kontenjan, okul birincileri ve yabanc uyruklu renci kontenjan bulunmaktadr. Ancak 2006 yl yerleme sonularna gre bu kontenjanlardan sadece 1.469 tanesi dolmutur. Bo kalan kontenjanlarn tamam yabanc uyruklu renci kontenjandr. izelge 1den de grlecei zere 2006 ylnda baz niversitelerin evre mhendislii blmlerine kontenjandan fazla renci alnmtr. Bu fazlalk, Dikey Gei Snav (DGS) ile nlisans programlarndan lisans programlarna geiten kaynaklanmaktadr. 2007 yl

deerleri iin 2007 SSnin ilk sonular kullanlmtr. Bildirinin yazld tarihte henz yaplmam olan kaytlar ve sonrasndaki ek yerletirmeler ve yabanc uyruklu rencilerin yerletirmeleri yapldktan sonra bu sonular deiecektir. izelge 1de grld zere anakkale Onsekiz Mart niversitesi evre Mhendislii Blm 2007 ylnda ilk defa renci almaya balamtr. izelge 1de ayrca 2007 ylnda niversitelerin evre mhendislii blmlerine

yerleme sonularna gre en dk ve en yksek puanlar verilmitir. Buna gre en dk puanlar dikkate alndnda lkemizde en yksek puanla renci alan ilk drt niversitenin evre mhendislii blm; Ortadou Teknik niversitesi, stanbul Teknik niversitesi, Marmara niversitesi ve Yldz Teknik niversitesi evre Mhendislii Blmdr.

3. EVRE MHENDSL MFREDATI lkemizde herhangi bir niversitenin evre mhendislii blmnden mezun olan bir evre Mhendisi dier evre mhendisleri ile kanunen eit hak ve imknlara sahiptir. Ancak bunun uygulamada da ayn olabilmesi iin verilen eitim-retimin de ayn veya benzer olmas gerekir. Ancak branlama haricindeki temel eitim-retimin denk olmas ile bu

benzerlik salanabilecektir. Aksi takdirde farkl retim yelerinin farkl ortam ve mfredatla tamamen eit bir eitim-retim vermesi zaten dnlemez. lke genelinde denk bir evre mhendislii eitim-retiminin verilmesi birok farkl etkene baldr. Bu etkenlerden en nemlileri; sralanabilir. retim yeleri, renciler, fiziki artlar, imknlar ve mfredat olarak

Bu almada

mfredat zerine younlaldndan dier etkenler zerinde

durulmamtr. almada, niversitelerin evre mhendislii blmlerinde okutulan derslerin isim, ierik, kredi ve trleri olduka fazla olduundan dersler arasnda bir gruplandrma yaplmas ve gruplandrma sonucunda bir yargya varlmas hedeflenmitir. Bu amala, evre

mhendislii blmlerinde okutulan dersler; Temel Bilimler, Temel Mesleki Bilimler, naatJeoloji-Jeodezi, Kat Atk Ynetimi, Hava Kirlilii ve Kontrol, Su Temini ve Artm, Atksu Artm ve Teknolojileri, Ynetim Sistemleri-ED-Modelleme, Mesleki Semeli ve DierSosyal erikli olacak ekilde 10 farkl gruba ayrlmtr. Bu gruplar ve ierisindeki dersler izelge 2de verilmitir. Bilindii zere birok mhendislik programnda olduu gibi evre Mhendislii programnda da genellikle ilk sene temel mhendislik bilimleri, ikinci sene temel bran bilimleri, nc ve drdnc seneler ise mesleki dersler okutulmaktadr. Hlihazrda

uygulanan sistemde temel mhendislik ve bran bilimleri olarak nitelendirilen dersler zorunlu olarak verilmekte, dier dersler ise rencinin branlamak istedii konu zerine

younlamas amacyla semeli olarak verilmektedir. almadaki gruplandrmada da bu dikkate alnarak ilk sene okutulan Fizik, Kimya, Matematik gibi dersler Temel Bilimler kategorisinde; ikinci sene okutulan temel bran dersleri evre Kimyas, evre

Mikrobiyolojisi, evre Mhendisliinde Temel lemler, evre Mhendisliine Giri gibi dersler de Temel Mesleki Bilimler kategorisinde; inaat, zemin, yap, jeoloji ve jeodezi konulu dersler naat-Jeoloji-Jeodezi kategorisinde; Kat Atklar, Tehlikeli Atklar, Atk Ynetimi

konularndaki dersler Kat Atk Ynetimi kategorisinde; Hava Kirlilii, Hava Kirlilii Kontrol Teknolojileri ve Meteoroloji konularndaki dersler Hava Kirlilii ve Kontrol kategorisinde; Su Kaynaklar, Su Temini, me Suyu Artm konularndaki dersler Su Temini ve Artm kategorisinde; Kanalizasyon, Atksu Artm, Atksu Artma Teknolojileri konularndaki

dersler Atksu Artm ve Teknolojileri kategorisinde; evre Ynetim Sistemleri, ED evre Modelleme konularndaki dersler Ynetim Sistemleri-ED-Modelleme kategorisinde; dier mesleki semeli derslerin tm Mesleki Semeli kategorisinde; dier mesleki olmayan, niversitenin vermi olduu sosyal ierikli dersler ise Dier-Sosyal erikli kategorisinde deerlendirilmitir. niversitelerin evre mhendislii blmlerinde okutulan derslere ilikin yaplm olan aratrma izelge 3de verilmitir. izelge 3, lisans retimi veren 28 niversitenin evre mhendislii blmnn dayanlarak her birinin izelgede, internet evre sayfasnda verilmi olan retim planna blmnn bal olduu

hazrlanmtr.

mhendislii

niversitenin ismi ile 10 adet ders kategorisine gre blmlerde okutulan ders saylar ve bu derslerin kredileri yazlmtr. izelge 3de Aksaray niversitesi ve Frat niversitesi evre Mhendislii Blmlerinin internet sayfasnda dersler ile ilgili yeterli bilgi bulunmadndan veri girii yaplamamtr. izelge 3den grlecei gibi; hemen hemen btn niversitelerin evre mhendislii blmlerinde ayn sayda ders okutulmaktadr. Ayrca, her bir ders grubunun tm evre mhendislii blmlerine gre ortalamas da izelgede verilmitir. izelgedeki ortalamalar dikkate alndnda evre Mhendislii eitim-retiminde okutulan ders gruplarna gre genel ortalama dalm ekil 1de verilmitir.

izelge 2. Ders gruplandrmas ve ierdikleri dersler Temel Bilimler Matematik Diferansiyel Denklemler Fizik Genel Kimya Mhendislikte Matematik statistik Temel Bilgisayar Bilimleri Bilgi Teknolojileri Kullanm Teknik Resim Bilgisayar Destekli izim vb dersler naat- Jeoloji-Jeodezi Jeoloji Zemin Mekanii lme Bilgisi Statik-Mukavemet Malzeme Bilgisi Yap Mhendislii Hidroloji Akkanlar Mekanii- Hidrolik vb dersler Kat Atk Ynetimi Kat Atk Ynetimi Tehlikeli Atklar Artma amurlarnn Kontrol vb dersler Su Temini ve Artm Su Kalite Kontrol Yeralt Sular Deniz Kirlenmesi Su Temini me Sularnn Artlmas vb dersler Ynetim Sistemleri-ED-Modelleme evre Ynetimi evre Modelleme evresel Etki Deerlendirmesi (ED) evre Kaynaklar Planlamas vb dersler Temel Mesleki Bilimler evre Mhendisliine Giri evre Kimyas evre Mikrobiyolojisi evre Ekolojisi / Ekoloji evre Sal evre Hukuku evre Ekonomisi Temek lemler (Fiziksel, Kimyasal, Biyolojik) vb dersler Dier-Sosyal erikli Trk Dili / Trke Atatrk lkeleri ve nklp Tarihi Yabanc Dil niversitelerin sosyal dersleri vb dersler

Hava Kirlilii ve Kontrol Hava Kirlilii Hava Kirlilii Kontrol vb dersler Atksu Artm ve Teknolojileri Kanalizasyon Atksularn Artlmas Atksu Mhendislii Artma Tesisi Tasarm ve letimi Endstriyel Atksularn Artm vb dersler Mesleki Semeli Dersler Semeli olarak verilen tm mesleki dersler

izelge 3. Trkiyede lisans retimi veren evre Mhendislii Blmlerinde okutulan derslere ilikin ders gruplandrmasna gre ders say ve kredileri
Temel Bilimler Ders Kredisi Ders Says Temel Mesleki Bilimler Ders Kredisi Ders Says naatJeolojiJeodezi Ders Kredisi Ders Says Kat Atk Ynetimi Ders Kredisi Ders Says Hava Kirlilii ve Kontrol Ders Kredisi Ders Says Atksu Ynetim S u Temini Artm ve S is-EDve Artm Teknolojileri Modelleme Ders Kredisi Ders Kredisi Ders Kredisi Ders Says Ders Says Ders Says Mesleki S emeli Ders Kredisi Ders Says DierS osyal erikli Ders Kredisi Ders Says Toplam Ders Kredisi 183 -141 122 118 147 138 145 136 139 129 141 -156 -133 148 143 161 147 137 143 156 147 159 146 145 144 Ders Says 58 -44 42 36 54 55 53 43 47 49 47 -56 -47 65 48 53 49 51 43 58 54 55 52 51 51

S ra No 1 2 3 4 5 6 7 8 9 10 11 12 13 14 15 16 17 18 19 20 21 22 23 24 25 26 27 28

Bal Olduu niversite Akdeniz niversitesi Aksaray niversitesi Anadolu niversitesi Atatrk niversitesi Baheehir niversitesi Balkesir niversitesi Cumhuriyet niversitesi anakkale Onsekiz M art niversitesi ukurova niversitesi Dokuz Eyll niversitesi Erciyes niversitesi Fatih niversitesi Frat niversitesi Harran niversitesi stanbul niversitesi stanbul Teknik niversitesi Kocaeli niversitesi M armara niversitesi M ersin niversitesi Namk Kemal niversitesi Ondokuz M ays niversitesi Orta Dou Teknik niversitesi Sakarya niversitesi Seluk niversitesi Sleyman Demirel niversitesi Uluda niversitesi Yldz Teknik niversitesi Zonguldak Karaelmas niversitesi Toplam Ortalama (---) nternet sitesinde bilgi bulunmamtr.

12 -13 9 15 13 14 10 9 11 11 10 -13 9 9 12 16 14 11 11 10 13 13 14 9 11 10 302 12

48 -50 28 55 40 38 32 31 38 38 33 -46 36 32 31 54 44 33 35 39 39 39 44 30 37

10 -9 10 7 15 11 9 14 11 13 12 -12 10 11 16 9 15 10 13 13 10 9 8 14 9

33 -33 29 21 36 28 32 38 30 29 34 -33 29 31 37 28 64 30 29 41 28 25 23 39 28 26 834 32

8 -3 3 3 7 11 6 8 11 7 3 -8 5 5 7 6 7 10 12 3 5 10 12 5 6 9 180 7

24 -10 9 9 19 29 14 27 29 20 9 -25 13,5 15 18 20 15 32 33 10 13 27 36 13 18 24 512 20

2 -1 0 1 4 3 3 2 2 3 0 -5 2 3 5 1 1 3 2 1 2 3 3 3 4 2 61 2

6 -4 0 3 11 7 9 6 5 8 0 -12 5 8 10 3 3 10 5 3 5 9 9 8 10 6 165 6

1 -1 1 2 3 1 2 2 3 1 1 -1 1 1 2 1 1 1 1 1 1 1 1 2 1 2 36 1

3 -3 3 6 7 3 6 6 10 3 3 -4 2,5 3 4 3 4 3 4 3 3 4 3 6 4 6 110 4

3 -3 2 2 3 4 5 3 1 3 1 -4 3 3 5 1 2 4 2 1 3 4 5 4 2 3 76 3

12 -8 6 6 10 12 12 12 3 10 3 -14 9 10 11 4 6 11 7 3 9 13 12 11 6 10 230 9

5 -2 1 1 3 4 3 3 5 2 2 -2 1 1 4 3 1 3 1 2 4 3 2 2 2 1 63 2

17 -5 3 3 9 9 9 13 16 7 6 -8 3 4 8 12 3 9 4 6 10 10 7 5 5 3 194 7

3 -2 0 2 3 4 2 3 2 2 0 -3 1 1 5 0 2 1 3 1 4 2 2 1 1 2 52 2

8 -6 0 6 7 8 5 9 5 4 0 -6 2,5 3 10 0 4 4 7 3 8 5 5 3 2

3 -5 6 0 6 0 7 2 0 0 9 -3 13 8 6 5 9 4 2 6 8 3 4 4 5

8 -10 18 0 18 0 14 6 0 0 27 -6 26 17 12 13 18 12 4 18 18 6 8 12 10 16 297 11

14 -8 12 5 0 7 11 0 2 10 10 -9 8 8 8 7 3 6 6 6 11 10 9 12 12 12 206 8

36 -20 32 15 0 16 24 0 6 20 29 -16 16 20 18 10 6 14 16 20 32 22 24 30 31 24 497 19

33 9 1003 289 39 11

5 8 125,5 126 5 5

55 143 1265 3603

10

ekil 1. evre Mhendislii eitim-retiminde okutulan ders gruplarna gre genel ortalama dalm
Genel Ders Grubu Dalm 3% 4% 4% 5% 5% 9% 21% 13% 15% 21%
Temel Bilimler Temel Mesleki Bilimler Dier-Sosyal erikli naat-Jeoloji-Jeodezi Mesleki Semeli Su Temini ve Artm Atksu Artm ve Teknolojileri Kat Atk Ynetimi Ynetim Sis-ED-Modelleme Hava Kirlilii ve Kontrol

ekil 1den de anlalaca zere; herhangi bir niversitenin evre mhendislii blmnde okuyan bir rencinin renim hayat boyunca grd tm derslerin ortalama olarak %21i Temel Bilimler, %21i Temel Mesleki Bilimler, %15i Dier-Sosyal erikli, %13 naat-Jeoloji-Jeodezi, %9u Mesleki Semeli, %5i Su Temini ve Artm, %5i, Atksu Artm ve Teknolojileri, %4 Kat Atk Ynetimi, %4 Ynetim Sistemleri-EDModelleme, %3 Hava Kirlilii ve Kontrol derslerinden olumaktadr. Ayn ortalama dalm sadece mesleki zorunlu derslere gre yapldnda ekil 2deki Mesleki Zorunlu Ders Grubu Dalm elde edilmektedir. ekil 2. Mesleki Zorunlu Ders Grubu Dalm
Mesleki Zorunlu Ders Grubu Dalm
13% 26% Su Temini ve Artm 18% Atksu Artm ve Teknolojileri Kat Atk Ynetimi Ynetim Sis-ED-Modelleme 21% 22% Hava Kirlilii ve Kontrol

11

ekil 2de grld zere, niversitelerin evre mhendislii blmlerinde zorunlu okutulan derslerin sadece saylarna gre yaplan bir dalmn sonucunda, eer ders grubunda okutulan ders says o grup zerine verilen nemi veya younlamay gsteriyor ise, evre Mhendislii Blmlerinde srasyla; en fazla Su Temini ve Artm, Atksu Artm ve Teknolojileri ve Kat Atk Ynetimi konularna, ardndan Ynetim Sistemleri-ED-

Modelleme ve Hava Kirlilii konularna nem verilmekte veya younlalmaktadr.

4. EVRE MHENDSL MFREDAT SORUNLARI VE ETM AKREDTASYONU lkemizdeki niversitelerin evre mhendislii blmleri gerek kurulduklar yllarn farkl oluundan yelerinin gerekse kurucularn branlarnn eitliliinden ve devamnda retim dolay evre mfredatlarnda farkllklar

alma lke

alanlarnn

deiikliinden

bulunmaktadr. mezun olan

genelindeki farkl niversitelerin alm olduklar evre evre

mhendislii blmlerinden formasyonunun farkl verilen

mhendislerin lke

Mhendislii

olmamas iin

genelindeki niversitelerin

mhendislii blmlerinde

mfredatn belirli bir dzeyde denk olmas gerekmektedir. Bugn lkemizdeki farkl niversitelerin evre mhendislii blmlerinde verilen

dersler ve ieriklerinin hzla gelien ve deien teknoloji karsnda gncelliinin korunmas gerekmektedir. aa ayak uydurmann tesinde an nnde olmas gereken bir meslein eitiminde, retilen teorik ve pratik bilgilerin de teknolojinin son imknlarn ve gelimeleri iermesi gerekmektedir. Bunun iin ders ierikleri srekli ve sklkla kontrol edilmeli, gncellenmeli ve gerekli ekleme-karma yaplarak srekli gncel olmas salanmaldr. Mfredat farkllnn giderilmesi ve gncelliin korunmas iin en iyi yntemlerden biri eitim akreditasyonudur. Akreditasyon, bir denklik sistemi olup bugn uygulanan her eitim programnn belgelendirilmesi konusunda birok kurulu bulunmaktadr. Bunlardan 12 evre Mhendislii eitim-retimin

biri

de

Mhendislik

Eitim

Programlar

Deerlendirme

ve

Akreditasyon

Dernei

(MDEK)dir. MDEK, Ocak 2001 ylnda Mhendislik Dekanlar Konseyinin (MDK) kuruluunun ardndan Mays 2002de kurulmutur. MDEK, Mays 2007de tzel kiilik kazanmtr. MDEKin temel amac; mhendislik eitimini tevik edip ilerletmek; bylece daha iyi eitilmi, kalitesi yksek mhendisler yetitirilmesini salayarak toplum refahn ileri gtrmek; temel ilevi ise mezunlarna mhendislik alanlarnda lisans derecesi verilen MDK bnyesindeki mhendislik programlar iin ayrntl bir deerlendirme program

dzenlemek ve uygulamaktr. niversitelerimizin evre mhendislii blmleri arasnda Dokuz Eyll niversitesi evre Mhendislii Blm 2005 ylnda, Seluk niversitesi evre Mhendislii Blm ise 2006 ylnda MDEK tarafndan akredite olmulardr. Orta Dou Teknik niversitesi evre Mhendislii Blm ve stanbul Teknik niversitesi evre Mhendislii Blm ise ABET:2000 almlardr. (Accreditation Board for Engineering and Technology) denklik sertifikas

5. SONU VE NERLER niversitelerin evre mhendislii blmlerinde okutulan dersler ve ieriklerine

bakldnda birok sebepten tr farkllklar olduu grlmektedir. lke genelinde herhangi bir niversitenin evre mhendislii blmnden mezun olan bir evre Mhendisinin dier niversitelerin evre mhendislii blmnden mezun olmu meslektalar ile denk bir eitim alm olmas frsat eitliinin bir gereidir. Bu almada, niversitelerin evre mhendislii blmleri arasndaki mfredat

farkll ve bu blmlerde hangi mesleki konulara younlald sadece ders isimlerine gre

13

yaplm bir alma ile ortaya konmaya allmtr. Bir sonraki admda bu almann ders ieriklerine gre daha detayl yaplmas hedeflenmektedir. Bu okutulan almann derslere sonularna gre, mesleki niversitelerin derslerin evre mhendislii blmlerinde oranla az olduu

bakldnda

dier

derslere

grlmektedir. Mesleki dersler arasnda da Su ve Atksu grubu derslerinin dier derslere oranla daha fazla mfredatta yer ald, buradan yola karak evre Mhendislii

Blmlerinin su ve atksu konularna younlat sylenebilir. Kat Atk ve Hava Kirlilii konular ise, Su ve Atksu konularna nazaran mfredatta daha az yer bulmaktadr. Bu, piyasa ihtiyalarnn bir sonucu olarak grlebilir. Ancak ilerleyen zamanlarda piyasada kat atk ve hava kirlilii konularnda da olduka fazla ihtiya olaca aikrdr. Ders dalmlarnn deimesi veya dengeye gelmesi, ihtiyalarn doal bir sonucu olarak karmza kacaktr. Blmlerin imdiden bu deiime hazr olmas ve gerekli altyapy salamas evre Mhendislii ve eitim-retiminin kalite standardnn yerlemesinde olduka nemlidir. evre admlardan Blmlerinin Mhendislii biri eitim eitim-retiminde akreditasyonudur. tamamlanm, bir birlik kadar oluturulmasnda baz evre almalar en nemli

Bugne bazlar

Mhendislii ierisinde,

akreditasyonu

akreditasyon

bazlar ise henz balamamtr. lke genelindeki niversitelerin evre mhendislii eitimretiminde belli bir standardn ve kalitenin yakalanarak korunmas iin bu tr almalarn en ksa srede yaplmas ve bitirilmesi gerekmektedir. evre Mhendislii eitim-retiminin istenen kalite seviyesinde srekli eitim

verebilmesi iin Blmler aras irtibatn glendirilmesi ve gerek eitim-retim gerekse de aratrma-gelitirme konularnda ortak almalarn artrlmas bunun iin gerekli almalarn yaplmas gerekmektedir.

14

KAYNAKLAR
[1]. [2]. [3]. [4]. [5]. [6]. [7]. [8]. [9]. [10]. [11]. [12]. [13]. [14]. [15]. [16]. [17]. [18]. [19]. [20]. [21]. [22]. [23]. [24]. [25]. [26]. [27]. [28]. [29]. [30]. Akdeniz niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.akdeniz.edu.tr/muhfak/cevre Aksaray niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.aksaray.edu.tr/muhendislik Anadolu niversitesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.mm.anadolu.edu.tr/enve Atatrk niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://fakulteler.atauni.edu.tr/muhendislik/anabilim_detay.php?x=evre%20Mhendislii Baheehir niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://muh.bahcesehir.edu.tr/index.php?lang=TR&sablon_id=12&ana_id=10407 Balkesir niversitesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://cevre.balikesir.edu.tr Cumhuriyet niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm int ernet sitesi, http://muhendislik.cumhuriyet.edu.tr/bolumler/cevre/turkce/index.ht m anakkale Onsekiz Mart niversitesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi evre Mhendis lii Blm internet sitesi, http://cevremuh.comu.edu.tr/ ukurova niversitesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.mmf.cu.edu.tr/cmb/turkish/giris.html Dokuz Eyll niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.deu.edu.tr/DEUWeb/Icerik/Icerik.php?KOD=59 Erciyes niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://mf.erciyes.edu.tr/cevre/cmdefault.htm Fatih niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://env.fatih.edu.tr/ Frat niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.firat.edu.tr/cevremuh/ Harran niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://eng.harran.edu.tr/cevre/ stanbul niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.istanbul.edu.tr/eng/cevre/static/ stanbul Teknik niversitesi naat Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.ins.itu.edu.tr/cevre/ Kocaeli niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://mf.kou.edu.tr/cevre Marmara niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.eng.marmara.edu.tr/english/enve/index.html Mersin niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.mersin.edu.tr/bolumler.php?fid=8&id=43 Namk Kemal niversitesi orlu Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.corlu.edu.tr/cevre/dersler.htm Ondokuz Mays niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www2.omu.edu.tr/akademik_birimler/ muhendislik/cevremuh.ht m Orta Dou Teknik niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.enve.metu.edu.tr/ Sakarya niversitesi Mhendislik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.cmbb.sakarya.edu.tr/ Seluk niversitesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi http://www.mmf.selcuk.edu.tr/cevre/ Sleyman Demirel niversitesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://sablon.sdu.edu.tr/fakulteler/mmf/bolumler/cevre/ Uluda niversitesi Mhendislik-Mimarlk Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://cevre.uludag.edu.tr/ Yldz Teknik niversitesi naat Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://www.cem.yildiz.edu.tr/ Zonguldak Karaelmas niversitesi Mhendis lik Fakltesi evre Mhendislii Blm internet sitesi, http://mf.karaelmas.edu.tr/cevre/ renci Seme ve Yerletirme Merkezi (SYM) internet sitesi, http://www.osym.gov.tr Mhendislik Eitim Programlar Deerlendirme ve Akreditasyon Dernei (MDEK) internet sitesi, http://www.mudek.org.tr

15