BATUAN DAN PROSES PEMBENTUKANNYA

Batuan merupakan pepejal yang terdiri daripada himpunan bahan mineral. Penjenisan batuan dapat dibuat berdasarkan cara pembentukannya, saiz dan tekstur batuan, ketelusan dan ketelapan air serta ketahanan terhadap proses penggondolan. Batuan boleh dibahagikan kepada tiga jenis iaitu; a)Batu igneus b)Batu enapan c)Batu metamorfosis

Batuan igneus jalar dalam / rejahan Batuan igneus jalar luar / terobosan Batuan igneus tidak mengandungi fosil kerana bahan asalnya sangat panas dan tidak berlapislapis. Terdapat dua jenis batuan igneus iaitu.BATU IGNEUS Ciri utama batuan igneus ialah bertekstur hablur. Batuan igneus juga sangat keras dan berkilat. .

Setiap lapisan batuan enapan boleh dibezakan daripada lapisan lain berdasarkan ketebalan. tasik dan dasar lautan untuk satu jangkamasa yang panjang. syal dan batu pasir. Contoh batu enapan ialah batu kapur. Batuan enapan mekanika Batuan enapan kimia Batuan enapan organik . dan haiwan yang telah mati di bawah permukaan air seperti di dasar sungai. konglomerat. Batuan enapan boleh dibahagikan kepada tiga jenis utama iaitu. kekerasan. Pemendapan ini berlaku secara berlapis-lapis di bawah suhu dan tekanan yang tinggi Batuan ini tidak berhablur dan sering kali mengandungi fosil. warna dan tekstur. tumbuh-tumbuhan.BATUAN ENAPAN Terbentuk daripada pemendapan bahan-bahan hakisan. kandungan.

Suhu yang tinggi mengubah kandungan mineral batuan. . Pada umumnya batuan metamorfosis lebih keras dan mampat daripada jenis batuan asalnya kecuali sekiranya batuan asalnya adalah batuan igneus. misalnya semasa proses lipatan kerak bumi dan aliran magma dalam kerak bumi. Metamorfosis terma  Berlaku apabila batuan menjadi panas akibat bersentuhan dengan magma. Metamorfosis serantau  Berlaku apabila geseran antara lapisan menyebabkan tekanan dan suhu yang tinggi.BATUAN METAMORFOSIS / BATUAN JELMAAN Tekanan dan haba yang sangat tinggi akan mengubah batuan igneus dan batuan enapan menjadi batuan metemorfosis. Batuan metamorfosis berlaku secara. Tekanan dan haba yang tinggi ini disebabkan oleh gerakan kerak bumi secara besar-besaran.

pengangkutan dan pemendapan oleh agen-agen penggondolan seperti air mengalir. pemusnahan atau perubahan jenis batuan akibat tindakan proses endogenetik dan eksogenetik. Batuan igneus berubah dari segi kandungan kimia. hakisan. Proses ini melibatkan pembentukan batuan baru. Batuan juga mengalami proses penggondolan seperti luluhawa. . Melalui kitaran ini. angin dan pergerakan glasier. ombak.Kitaran Batuan Kitaran batuan bermaksud perubahan batuan daripada satu jenis kepada jenis yang lain. tasik atau laut dan membentuk batuan enapan. struktur dan tekstrur akibat tekanan dan kepanasan oleh sentuhan ignues jalar dalam atau sentuhan igneus jalar luar. B atuan juga boleh berubah apabila batuan terdedah kepada pergerakan dan letusan magma iaitu ketika letusan gunung berapi yang dikenali sebagai batuan jelmaan/ metemorfosis. kumin-kumi batuan akan bergerak daripada beberapa meter sehingga ke beberapa kilometer. sama ada ke atas atau ke bawah atau secara mendatar di permukaan bumi. Sisa batuan yang mengalami proses penggodolan ini akan diangkut dan dimendapkan di dasar sungai.

. rekahan. dan proses endogenetik dalam membentuk konfigurasi bentuk muka bumi sesuatu kawasan. luluhawa. kejerapan air.Pengaruh Batuan Terhadap Pembentukan Konfigurasi Bentuk Bumi. Pengaruh geologi ini dibantu oleh proses geomorfologi seperti hakisan. Ciri-ciri batuan seperti kekerasan. Batuan keras seperti batuan granit membentuk banjaran gunung. manakala batuan lembut seperti syal dan tanah lempung pula membentuk lurah atau dataran pamah. keporosan. dan lain-lain akan menentukan rupa bumi di kawasan tersebut.

§ Batuan igneus yang terluluhawa akan membentuk tanih laterit yang sesuai untuk pelbagai jenis tanaman pertanian seperti kelapa sawit.Pertanian § Batuan yang terluluhawa akan menghasilkan tanih yang subur dan sesuai untuk pertanian. 1.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 1. getah dan koko. § Contohnya batuan basalt yang terluluhawa menjadi tanih yang subur untuk pertanian di Pulau Jawa. .

Kepentingan Batuan Kepada Manusia 2. § Logam ini biasanya terdapat di celahan atau alur rekahan batuan seperti arang batu dan bijih besi. § Terdapat juga logam yang dihanyutkan dari kawasan tanah tinggi dan dimendapkan di sungaisungai seperti bijih timah dan emas.Perlombongan § Batuan juga kaya dengan kandungan logam. 1. . 3.

batu kapur. batu pasir. § Batu kapur digunakan untuk membuat simen bagi membina bangunan § Marmar merupakan antara bahan yang digunakan untuk membuat kemasan dalam pembinaan. § Batu granit digunakan untuk membina jalan dan bagunan. marmar dan slat yang boleh digunakan sebagai bahan binaan.Bahan binaan § Terdapat banyak batuan seperti granit. . 1.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 3.

§ Batuan juga mengandungi pelbagai jenis garam yang boleh digunakan dalam pelbagai jenis industri. US) 1. UK) dan nitrat (Gurun Ataccama.Bahan Mentah § Batuan lempung seperti kaolin banyak digunakan dalam industri pembuatan tembikar dan jubin. . § Pasir merupakan bahan mentah utama dalam industri pembuatan barangan kaca.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 4. § Antara garam yang penting ialah fosfat (Maghribi) kalium karbonat (Stassfort.

Kepentingan Batuan Kepada Manusia 5. 1. garnet. § Antaranya intan. 6. . delima. 7.Perhiasan § Batuan metemorfik menghasilkan pelbagai jenis batu permata yang digunakan untuk membuat barang kemas. nilam dan zirkon.

1. 8. bitumen dan arang batu wap. arang batu lignit. kilang dan kenderaan.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 6.Bahan api. 7. antrasit dan minyak galian. § Batuan yang boleh digunakan sebagai bahan api ialah gambut. . § Bahan api ini digunakan sebagai sumber haba dan tenaga di rumah.

§ Contohnya Gua Niah dan Gua Mulu di Sarawak 1. 9.Ekopelancongan § Pandang darat karst dan kawasan gua batu kapur menjadi kawasan tarikan pelancong kerana mempunyai pemandangan yang indah dan mempunyai nilai sejarah.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 7. 8. .

Keagamaan § Terdapat juga penganutpenganut agama yang menjadikan gua sebagai tempat ibadat mereka.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 8. . 10. 9. § Contohnya Gua Batu Caves (Hindu) dan Gua Sam Poh Tong (Buddha) 1.

diorit dan granit. Pembentukannya berlaku akibat terdedah kepada permukaan bumi hasil daripada proses penggondolan. Contohnya batuan gabro.Batuan Igneus Jalar Dalam / Rejahan Batuan ini terbentuk akibat penyejukan magma secara perlahan-lahan dalam kerak bumi yang menghasilkan bentuk batuan berhablur kasar. .

dan riolit. Batuan ini terbentuk apabila magma yang disejukkan dan dibekukan dengan cepat di permukaan bumi.Batuan Igneus Jalar Luar / Terobosan Batuan ini terbentuk di permukaan bumi. . punis. Tindakan ini menghasilakn batuan yang berhablur halus. Contohnya basol.

syal. konglomerat dan pasir. dan batu tongkol oleh glasier dan loes oleh angin. Lempung dan tanah lanar dimendapkan oleh air. morain.Batuan Enapan Mekanika Batuan ini terbentuk melalui pemadatan sisa batuan lain seperti batu pasir. brekia. .

Gipsum (kalisum sulfat terbentuk daripada penyejatan air di tasik-tasik masin seperti di Laut Mati. Stalaktit dan stalagmit terbentuk hasil daripada larutan kalsium karbonat dalam air hujan setelah airnya tersejat.Batuan Enapan Kimia Batuan ini terbantuk melalui pelbagai tindakan larutan kimia. .

. Batu kapur dan batuan karang terbentuk daripada kulit keras hidupan laut. arang b atu dab lignit. tumbuh-tumbuhan dan organisma laut. Pemendapan sisa tumbuhtumbuhan akan menjadi karbon dan berubah menjadi gambut.Batuan Enapan Organik Batuan ini terbentuk melalui sisa haiwan.

Contoh Batuan Metamorfosis Batuan Asal Arang batu (batu enapan) Batu kapur (batu enapan) Batu pasir (batu enapan) Syal (batu enapan) Granit (batu igneus) Batuan Metamorfosis Grafit Marmar Kuartzit Syis Gneis .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful