BATUAN DAN PROSES PEMBENTUKANNYA

Batuan merupakan pepejal yang terdiri daripada himpunan bahan mineral. Penjenisan batuan dapat dibuat berdasarkan cara pembentukannya, saiz dan tekstur batuan, ketelusan dan ketelapan air serta ketahanan terhadap proses penggondolan. Batuan boleh dibahagikan kepada tiga jenis iaitu; a)Batu igneus b)Batu enapan c)Batu metamorfosis

BATU IGNEUS Ciri utama batuan igneus ialah bertekstur hablur. Batuan igneus jalar dalam / rejahan Batuan igneus jalar luar / terobosan Batuan igneus tidak mengandungi fosil kerana bahan asalnya sangat panas dan tidak berlapislapis. . Terdapat dua jenis batuan igneus iaitu. Batuan igneus juga sangat keras dan berkilat.

kekerasan. konglomerat.BATUAN ENAPAN Terbentuk daripada pemendapan bahan-bahan hakisan. warna dan tekstur. tasik dan dasar lautan untuk satu jangkamasa yang panjang. Contoh batu enapan ialah batu kapur. Batuan enapan boleh dibahagikan kepada tiga jenis utama iaitu. dan haiwan yang telah mati di bawah permukaan air seperti di dasar sungai. tumbuh-tumbuhan. kandungan. syal dan batu pasir. Setiap lapisan batuan enapan boleh dibezakan daripada lapisan lain berdasarkan ketebalan. Pemendapan ini berlaku secara berlapis-lapis di bawah suhu dan tekanan yang tinggi Batuan ini tidak berhablur dan sering kali mengandungi fosil. Batuan enapan mekanika Batuan enapan kimia Batuan enapan organik .

Metamorfosis terma  Berlaku apabila batuan menjadi panas akibat bersentuhan dengan magma.BATUAN METAMORFOSIS / BATUAN JELMAAN Tekanan dan haba yang sangat tinggi akan mengubah batuan igneus dan batuan enapan menjadi batuan metemorfosis. Suhu yang tinggi mengubah kandungan mineral batuan. Tekanan dan haba yang tinggi ini disebabkan oleh gerakan kerak bumi secara besar-besaran. Pada umumnya batuan metamorfosis lebih keras dan mampat daripada jenis batuan asalnya kecuali sekiranya batuan asalnya adalah batuan igneus. Metamorfosis serantau  Berlaku apabila geseran antara lapisan menyebabkan tekanan dan suhu yang tinggi. . misalnya semasa proses lipatan kerak bumi dan aliran magma dalam kerak bumi. Batuan metamorfosis berlaku secara.

pemusnahan atau perubahan jenis batuan akibat tindakan proses endogenetik dan eksogenetik. ombak. B atuan juga boleh berubah apabila batuan terdedah kepada pergerakan dan letusan magma iaitu ketika letusan gunung berapi yang dikenali sebagai batuan jelmaan/ metemorfosis. .Kitaran Batuan Kitaran batuan bermaksud perubahan batuan daripada satu jenis kepada jenis yang lain. kumin-kumi batuan akan bergerak daripada beberapa meter sehingga ke beberapa kilometer. sama ada ke atas atau ke bawah atau secara mendatar di permukaan bumi. Sisa batuan yang mengalami proses penggodolan ini akan diangkut dan dimendapkan di dasar sungai. hakisan. pengangkutan dan pemendapan oleh agen-agen penggondolan seperti air mengalir. struktur dan tekstrur akibat tekanan dan kepanasan oleh sentuhan ignues jalar dalam atau sentuhan igneus jalar luar. Proses ini melibatkan pembentukan batuan baru. Batuan igneus berubah dari segi kandungan kimia. tasik atau laut dan membentuk batuan enapan. angin dan pergerakan glasier. Batuan juga mengalami proses penggondolan seperti luluhawa. Melalui kitaran ini.

dan proses endogenetik dalam membentuk konfigurasi bentuk muka bumi sesuatu kawasan. manakala batuan lembut seperti syal dan tanah lempung pula membentuk lurah atau dataran pamah. luluhawa.Pengaruh Batuan Terhadap Pembentukan Konfigurasi Bentuk Bumi. . dan lain-lain akan menentukan rupa bumi di kawasan tersebut. Pengaruh geologi ini dibantu oleh proses geomorfologi seperti hakisan. Batuan keras seperti batuan granit membentuk banjaran gunung. Ciri-ciri batuan seperti kekerasan. keporosan. kejerapan air. rekahan.

1.Pertanian § Batuan yang terluluhawa akan menghasilkan tanih yang subur dan sesuai untuk pertanian. § Batuan igneus yang terluluhawa akan membentuk tanih laterit yang sesuai untuk pelbagai jenis tanaman pertanian seperti kelapa sawit.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 1. . getah dan koko. § Contohnya batuan basalt yang terluluhawa menjadi tanih yang subur untuk pertanian di Pulau Jawa.

.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 2. 3. § Terdapat juga logam yang dihanyutkan dari kawasan tanah tinggi dan dimendapkan di sungaisungai seperti bijih timah dan emas. § Logam ini biasanya terdapat di celahan atau alur rekahan batuan seperti arang batu dan bijih besi.Perlombongan § Batuan juga kaya dengan kandungan logam. 1.

marmar dan slat yang boleh digunakan sebagai bahan binaan. 1. § Batu kapur digunakan untuk membuat simen bagi membina bangunan § Marmar merupakan antara bahan yang digunakan untuk membuat kemasan dalam pembinaan. .Kepentingan Batuan Kepada Manusia 3.Bahan binaan § Terdapat banyak batuan seperti granit. batu kapur. § Batu granit digunakan untuk membina jalan dan bagunan. batu pasir.

US) 1. .Bahan Mentah § Batuan lempung seperti kaolin banyak digunakan dalam industri pembuatan tembikar dan jubin.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 4. UK) dan nitrat (Gurun Ataccama. § Antara garam yang penting ialah fosfat (Maghribi) kalium karbonat (Stassfort. § Pasir merupakan bahan mentah utama dalam industri pembuatan barangan kaca. § Batuan juga mengandungi pelbagai jenis garam yang boleh digunakan dalam pelbagai jenis industri.

1. § Antaranya intan. 7. garnet. nilam dan zirkon.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 5. delima.Perhiasan § Batuan metemorfik menghasilkan pelbagai jenis batu permata yang digunakan untuk membuat barang kemas. . 6.

arang batu lignit. kilang dan kenderaan. bitumen dan arang batu wap. antrasit dan minyak galian. 8. 1. 7.Bahan api.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 6. . § Bahan api ini digunakan sebagai sumber haba dan tenaga di rumah. § Batuan yang boleh digunakan sebagai bahan api ialah gambut.

Kepentingan Batuan Kepada Manusia 7.Ekopelancongan § Pandang darat karst dan kawasan gua batu kapur menjadi kawasan tarikan pelancong kerana mempunyai pemandangan yang indah dan mempunyai nilai sejarah. § Contohnya Gua Niah dan Gua Mulu di Sarawak 1. 9. . 8.

9.Kepentingan Batuan Kepada Manusia 8. 10. .Keagamaan § Terdapat juga penganutpenganut agama yang menjadikan gua sebagai tempat ibadat mereka. § Contohnya Gua Batu Caves (Hindu) dan Gua Sam Poh Tong (Buddha) 1.

Batuan Igneus Jalar Dalam / Rejahan Batuan ini terbentuk akibat penyejukan magma secara perlahan-lahan dalam kerak bumi yang menghasilkan bentuk batuan berhablur kasar. . Contohnya batuan gabro. diorit dan granit. Pembentukannya berlaku akibat terdedah kepada permukaan bumi hasil daripada proses penggondolan.

Batuan Igneus Jalar Luar / Terobosan Batuan ini terbentuk di permukaan bumi. dan riolit. Tindakan ini menghasilakn batuan yang berhablur halus. punis. . Contohnya basol. Batuan ini terbentuk apabila magma yang disejukkan dan dibekukan dengan cepat di permukaan bumi.

dan batu tongkol oleh glasier dan loes oleh angin.Batuan Enapan Mekanika Batuan ini terbentuk melalui pemadatan sisa batuan lain seperti batu pasir. morain. syal. Lempung dan tanah lanar dimendapkan oleh air. brekia. konglomerat dan pasir. .

Batuan Enapan Kimia Batuan ini terbantuk melalui pelbagai tindakan larutan kimia. Gipsum (kalisum sulfat terbentuk daripada penyejatan air di tasik-tasik masin seperti di Laut Mati. Stalaktit dan stalagmit terbentuk hasil daripada larutan kalsium karbonat dalam air hujan setelah airnya tersejat. .

arang b atu dab lignit. .Batuan Enapan Organik Batuan ini terbentuk melalui sisa haiwan. Pemendapan sisa tumbuhtumbuhan akan menjadi karbon dan berubah menjadi gambut. tumbuh-tumbuhan dan organisma laut. Batu kapur dan batuan karang terbentuk daripada kulit keras hidupan laut.

Contoh Batuan Metamorfosis Batuan Asal Arang batu (batu enapan) Batu kapur (batu enapan) Batu pasir (batu enapan) Syal (batu enapan) Granit (batu igneus) Batuan Metamorfosis Grafit Marmar Kuartzit Syis Gneis .

Sign up to vote on this title
UsefulNot useful