You are on page 1of 20

U PHI BI CUC I

Bi phng vn Charlotte Joko Beck Thc hin bi Amy Gross Vit dch: Diu Lin L Thu Linh
---o0o---

Ngun http://thuvienhoasen.org Chuyn sang ebook 8-8-2009 Ngi thc hin : Nam Thin namthien@gmail.com Link Audio Ti Website http://www.phatphaponline.org Mc Lc
LI GII THIU LI CH TI A PHNG VN THIN S S.N. GOENKA QUAN IM CA C PHT VT TR NGI
---o0o---

LI GII THIU Charlotte Joko Beck, nm nay 81. B bt u tu Thin khi hn 60, sau khi hon thnh nhim v mt mnh nui bn con trng thnh. B trng thnh trong mt gia nh theo o Tin Lnh New Jersey. i hc Oberlin, b theo hc dng cm, v sau biu dng chuyn nghip, chuyn m theo b "chng c g ng k". Tuy nhin b kim sng li bng cc ngh dy hc, th k, v cui cng l qun l phng ha hc trng i hc San Diego. Nm 1977, b hu tr, v sng Trung Tm Thin Los Angeles. Vo nm 1983, b thnh lp Trung Tm Thin San Diego, hng dn cc thin sinh. Phng php dy ca B l lun lun ci m, n nhn nhng iu mi m. "Ti s tip nhn tt c nhng g ti xt thy l hu ch. Vn l cch nhn nhn ra nhng g tht s chuyn i cuc sng ca con ngi". Ti sao b bt u tu Thin? Ti c mt i sng t sng gi. Chng ti bnh tm thn, chng ti ly d, nhng ng y rt tt. Cc con ti u ngoan. Ti c mt ngh nghip vng vng. Nhng ti thng thc gic vi cu hi: "Sng ch c th ?"

Th ri ti gp c Roshi Maezumi. Mt ln Roshi n ging nh th Unitarian, ti i cng vi ngi bn. Sau chng ti lp thnh nhm tu Thin m bt u ch c hai ngi, ti l ngi th ba. Do u b lp ra Trung Tm Thin? Chng ti chung tin li mua hai ngi nh st lin nhau. Ti cn mt ni , v h cn mt ni n ta Thin. Chng ti chia nhau khng gian y. Khng hon ton l tng, nhng cng nh m ni ny thnh th v. Khng c hon cnh no xy ra hon ton theo mnh, nn chng ti phi tp sng vi ci mnh c, v coi l mt cch tu tp. i khi nhng iu khng nh cng c ch cho ta. Vic tu tp Trung tm ny ra sao? Thin sinh rt ng, kh m nhn ht c -chng ti phi gii hn con s 50. Kha tu di nht l nm, hay su ngy. Nm ngy l . chun b hnh trang cho h khi hnh. Bui sng chng ti tr dy lc nm gi, lm v sinh c nhn khong mt gi. Sau , tt c thi gi cn li dnh cho vic tu tp cho n mi gi ti. Cc Thin sinh thc tp nh th no? Cn bn l cc Thin sinh mi hc lm quen vi thn tm mnh. Tp thi quen t tn cc vng tng ca h. Khng c ngha l h phi phn tch, m x t tng mnh. Cng gn ging nh Thin Vipassana, nhng thay v ni: "Ngh, ngh", ti yu cu h ni li t tng ca mnh. Nu bn thc tp nh th trong vng ba, bn nm, bn s bit rt r tm bn hot ng ra sao. Lm sao t tn t tng? Th d: "C ngh v Mary... C ngh rng ti khng thch c y...C ngh rng ti khng th chu c cch c y honh h mi ngi". Chng ta c suy ngh nh th phi khng? Vi phng cch -qun st tm, dn dn s suy ngh ca ta s tr nn khch quan hn. Phn ng chng ta thay v dng li ch c ngh n Mary, li i xa hn. "i, ti khng th chu ni c ta, c y lm ti in ln c". V th l h b li cun theo dng t tng . iu ta cn lm l tp nhn mt tng theo ng thc cht ca n -mt tm hnh, ri cm nhn nh hng ca n trn thn: s cng thng thn chng hn. Khi bn ang gin ai, bn thy cng thng, phi khng? V th hy sng vi trng thi . Ngay gi pht , hy qun ci tng i, hy

ch l ci gin, s xung t, hay cng thng. Khi lm nh th, c ngha l bn khng c gng chuyn i cn gin ca mnh. Bn hon ton ha nhp vo n. Ri th t n s chuyn i. S chuyn i ny rt khc vi s thay i -mt khc bit quan trng. Tn gio thng c khuynh hng thay i con ngi: H ni "Bn khng tt; bn phi thay i lm ngi tt". Nhng y, trong qu trnh t tn v t kinh nghim, bn tp luyn tr nn bt cm tnh, bt b li cun bi tt c nhng g i qua u mnh. Tnh hay nng gin s gim, s bt sc mnh, cho ti mt lc no bn s nhn thy s chuyn i mnh. C th bn vn phn ng mt cch gin d trc mt vic g , nhng gi bn c th qun st n. V ngi quan st vin ngy cng sc so. Hnh gi tin n ci Khng nh th no? Ti khng ngh ngi ta c th thy tnh Khng, m ch c th ha nhp vo , mt cch t ti. Tnh Khng n gin ch l s vng mt ca cc phn ng. Trong lin h, khng c ti, c anh, v trong tm chng ta khng c nhng s so snh n kia. Khi tt c nhng th khng cn, th ta t c tnh Khng. Tht kh din t nhng iu y bng li. l mt vn i vi nhiu ngi. H c gng chng nghim c tnh Khng. Nhng tu tp khng phi l c ci g c. Tu tp ch c mc ch l chuyn i c bn thn mnh. V th ti thng ni vi mi ngi: "Bn khng th i tm ci g . Bn phi s chuyn ha t thnh hnh". C ngha l phi tinh tn, kh nhc hun tp mi ngy. Ti khng bao gi mt tng gin hn i qua u m khng qun st n. Khng phi l m x n, m ch l dng n li. Phi c kh nng dng li, nhn li qun st n. Khng phi ni l tt hay xu, nhng ch l thun quan st xem bng cch no n n vi tm bn. B ngh ti sao ngy nay nhiu ngi tm n vi Thin, vi Pht gio? V ngi ta tin rng Pht gio hay Thin c th gii thot h khi nhng kh au, tht vng. Khi h ni: "Ti s th hnh thin". Nhng tr khi bn hiu r ti sao, thi d ch lm tr ngi thm cho bn. Bn phi hiu s thc tp ca mnh khng phi dp b au kh hay tht vng m l c th sng vi chng. Ngy nay khi b ngi Thin, tm b ngh g?

Khng c g nhiu. Vng tng n ri i, chng ngi g -nhim v ca tm l suy tng m. Nhng ti c gng tnh thc cng nhiu cng tt. Ch c th. Ti khng lo lng phi lm sao cho tt hn th na. Tm ti kh yn tnh, nn ti khng b n phin h. C phi trc y b c tnh nng ny? Vng, ti hay ling . Chi vo ca s. Ngi tt cng c nhng cn gin gh gm lm. Khng phi lc no ti cng th, nhng ti rt d nng gin. Lm th no vic tu tp c th thay i c b? Bn phi i mt vi ni s hi ca mnh, thay v chy trn n, hay bin h cho n. Tt c l do lng s hi m ra. Bn phi nhn thng n, tp lm quen vi chnh nhng iu lm bn s. Th d nh gi in thoi xin li mt ngi bn. Khng phi chng t iu g, ch l tip xc trc tip vi ni s th hin qua nhng cm gic ni thn. Lm c nhng iu bn khng mun lm rt hu ch. Cuc i y nhng bi hc cho ta tu tp, nu ta c kin tr. Th d bn thy mnh khng c kin nhn vi ngi no . Ngay lc y, hy t hi: "S bc bi ny l g y? Ti sao ta c thi ny?" Nu bn hay bc mnh, th bt c iu g cng khin bn nng gin. Cn nu bn khng mnh bn tm, th bn s thy mi th trn i u d chu. Diu Lin L Thu Linh (Lc dch theo Lifes Not a Problem, Tricyle : Buddhist Review 1998)

---o0o---

LI CH TI A Danai Chanchaochai - Vit dch: Diu Lin L Thu Linh

Danai Chanchaochai, ngi Thi, mt doanh nhn thnh t, ng thi cng l tc gi, dch gi ca nhiu u sch ni ting. ng c mi tham gia vit cc chuyn mc ca t Bangkok Post v nhiu t bo uy tn khc. Danai cng thng c thnh ging cc t chc trong nc v quc t. Bn cnh nhng thnh cng k trn, Danai cn dn cc chng trnh giao lu trn i pht thanh v qun l, th trng v pht trin bn thn theo tinh thn Pht gio, l ti m ng rt am tng. Trn tt c, ng nguyn tun v thc hnh theo gio l ca c Pht trong thin nh v trong i sng hng ngy. ng c cng nhn rng ri l mt v i s Pht gio. i vi Danai, mi thi khc trong cuc i l mi thi khc sng theo Php. c Pht ban em cho chng ta nhng li khuyn v kinh t rt thit thc trong gio l ca Ngi. Dng nh mi ngy chng ta u b tn cng bi bao thng tin v kinh t. Mi t bo u c nhng trang dnh cho ch . Tt c cc i pht thanh v truyn hnh u c cc chuyn mc v kinh doanh thng mi, ni cc pht trin kinh t mi nht trn th gii c nghin cu, tho lun. m chm trong nhng lo toan trong i sng hng ngy, phn ng chng ta t mun ni n vic cn bng chi tiu, lm pht, gi c sinh hot hay nhng th i loi nh th. C th chng ta tin chc rng cc thng tin kinh t khng lin quan g n ta, hoc cn tin c rng, l Pht t, chng ta khng nn quan tm n nhng iu , v ta xem c th gii kinh doanh thng mi nh l bt thin - mt iu g cn phi trnh xa. D nhin thc t l chng ta khng th trn trnh n. Bt c chng ta lm g, du ta sng n gin n u, mi chng ta l mt b phn khng th tch ri ca ton h thng. Nu chng ta khng th thot khi cc hu qu bao trm ca ci m hin nay c coi nh l khoa hc kinh t, th chng ta c th chp nhn cc quy lut ca n phn nh cc quan nim Pht gio ca chng ta khng? Thc ra c th c, mt th c coi nh l kinh t Pht gio (Buddhist Economics) khng?

Nu ta chp nhn rng kinh t tht ra l mt khoa hc, th n c th khng gi mt vai tr quan trng trong vic mang li li ch cho nhn loi, gip to nn nhng x hi phn thnh, ha hp, mang n s bnh n, v mt mc sng c th chp nhn c cho tt c mi ngi sao? Cu tr li r rng l c, n cn phi nh th, nhng chng ta cng c th thy r rng khng km l n tht bi, n khng th thc hin c nhng iu . Tht ra, trong nhiu quc gia trn th gii, nhng s qun l kinh t ti t em li ngho i, cng vi cc hu qu x hi bt an v xo trn. Cc nn kinh t th trng thng tht bi v mc tiu ca chng hn hp v khng mng n cc gi tr o c. i vi mt nh kinh t th trng, mt chai ru whisky v mt quyn sch ni v s p dng cc nguyn tc Pht gio trong thong mi, c hai u c cng mt gi tr kinh t. Nhng tc dng tai hi tim tng trong ru c th mang n cho c nhn v x hi hoc nhng ch li ca cc nguyn tc thng mi da trn Pht gio, c rt t nh hng hoc khng nh hng g n vic quyt nh m mt tim ru hay mt tim sch ca h. Theo quan im Pht gio, kinh t khng c xem nh l mt phm tr hiu bit c bit. ng hn, n cn phi c xem nh l mt trong s nhng nguyn tc tng quan ha hp vi nhau tin ti mt mc ch chung l m bo an ton cho c nhn, x hi, v mi trng. Rt lu trc khi kinh t c coi nh l mt khoa hc, c Pht ra nhng nguyn tc cho vic thc hnh kinh t bn vng, v ngay chnh trong th gii hin i vi nhng cng ty lin doanh a quc gia v vi nn kinh t v m, chng vn cn ng, v c th c p dng c cho cc cng ty ln hay cho cc c nhn. c Pht dy rng iu tin quyt trong cc nguyn tc ny l khi chng ta lm vic c c ti sn, chng ta phi thc hin n mt cch o c, khng li dng ngi khc hoc tham gia vo nhng cng vic hay cc th kinh doanh khng Chnh mnh (Right Livelihood), ni mt cch khc l bt thin (unwholesome). Th d, trong danh sch ny phi k n vic bun bn v kh, bun bn n l, bn th vt cn sng cho cc l git m, bun bn ru v nhng cht gy nghin khc, v kim sng bng vic cho vay ly li. Danh sch ny cn c th ko di thm na, nhng chng ta cng khng cn phi c nhc nh rng ngy nay, trong phn ln cc quc gia trn th gii,

tt c cc loi kinh doanh thng mi ny ng mt vai tr quan trng trong vic pht trin nn kinh t ca cc quc gia y. Cc nh lnh o cng ng thng khuyn khch mi ngi phi gp tay vo vic gip chin u vi s e da ca ma tu. l mt thng ip nhm thng n nhng ngi ang phi chu au kh nht v chng ngi tiu dng. Khng c kinh doanh no c th trng tn nu khng c khch hng. c bit l nhng ngi tr, cn c khuyn khch tun theo Bt Chnh o v sng cuc i ca h theo ng gii. Ch ring hnh ng n gin ny cng bo m rng s khng cn c khch hng no cho nhng k bun bn ma ty. Nguyn tc kinh t th hai ca c Pht ni n s quan trng ca vic cn thn tch tr tin bc v ca ci m chng ta kim c. l s khn ngoan bit dnh tin cho nhng ngy ma bo, nhng lc kh khn -ca vic tiu dng ng tin mt cch khn ngoan ch khng phi cho mt cuc sng b tha, phung ph. Sng trong gii hn ca mnh l trng tm ca nguyn tc th ba. Ngy nay, khi c qu nhiu ngi tr t lm mnh b vng vo n nn v tiu xi th tn dng qu mc, li dy c bn ny c bit quan trng. Li khuyn thit thc th t ca c Pht l to ra nhng ngi bn tt trong i. c Pht nhn mnh n s quan trng ca c tnh ny, c bit trong phm vi kinh t, bng cch dy rng ch lo thu gom, tch tr v s dng ca ci th cha tt. Chng ta cn phi tm kim, o to nhng ngi tt lm vic chung, trc khi ta c th s dng ti sn ca mnh. c Pht cng khuyn trong khi kim sng, chng ta cn trnh giao tip vi nhng ngi phm gii. Li khuyn ca c Pht i vi nhng vn lin quan n kinh t thc tin mt cch ng ngc nhin n mc c c nhng li khuyn ta nn phn chia v qun l ngn sch gia nh nh th no. Mt phn cn c dnh cho nhu cu sinh hot gia nh, mt phn gip bn b, mt phn dnh cho nhng ngy kh khn hay trng hp khn cp, mt phn cho t thin, v mt phn cng dng qu tng ni.

Nhng bn c th ni, c ngi gn nh kim khng sng, lm sao h c th ngh n vic dnh? C ngi cn b y n vic trm cp hay phm cc loi hnh s khc ch nui nng con ci. Bn cm thy ti nghip cho h, ri bn trch chnh ph, tha cho lng bng thp ging nh cc vin chc cnh st tham nhng m ta c mi ngy trn bo. Hy ngh k li xem bn c thc s tin rng vic trm cp, vic i hi v nhn hi l c th c chp nhn n gin v ngi ham mun nhiu hn kh nng c th c ca h? May mn thay vn cn c nhng cu chuyn cho ta thy mt mt khc ca ng tin. l cu chuyn ca nhng bc cha m chu thng, chu kh, lm bt c nhng cng vic tay chn vt v g v sng trong nhng hon cnh ngho kh phi tranh u mi ngy nui nng, chm sc, v gio dc con ci, m trng cho con h nhng c tnh ca lng chn tht, ngay thng - ca Chnh mng. H qun l nhng ng tin m h c mt cch khn ngoan v i khi cn c th gip ngi khc. S qun l kinh t ca h da trn nhng nguyn tc thit thc, bn vng, nhng nguyn tc ca nn kinh t Pht gio. Diu Lin L Thu Linh (trch dch theo Dhamma Moments, NXB Third Printing International Ediition)

---o0o---

PHNG VN THIN S S.N. GOENKA Vit dch: Diu Lin L Thu Linh (trch dch t Superscience: An Interview with S.N.Goenka, Tricycles, Winter 2000)

Thin s S.N.Goenka ging dy v thin Minh St (Vipassana) hn ba mi mt nm v rt ni ting, c l v nhng kha tu thin tch cc 10 ngy ca thin s, c t chc ti cc trung tm thin khp ni trn th gii hon ton min ph, nh vo s h tr ca cc cu thin sinh. Thin s S.N.Goenka sinh nm 1924, ti Mandalay, Min in, l t ca Ngi Thin S Sayagyi U Ba Khin (1899-1971). Sau mi bn nm tu tp, ngi S.N.Goenka quyt nh t b v tr ca mt nh doanh nghip thnh t dc ton lc vo vic dy thin. Ngy nay Thin s coi qun mt t chc vi hn tm mi trung tm thin trn th gii v thnh cng vang di trong vic mang thin Minh St (Vipassana) vo cc tri giam, u tin l n , ri lan rng n nhiu nc trn th gii. T chc ny c tnh c khong hn 10,000 phm nhn, cng nh nhiu thnh vin trong ngnh cnh st, v qun i, d cc kha thin 10 ngy ny. B Helen Tworkov, bin tp vin ca tp ch Tricycles phng vn thin s S.N.Goenka nhn dp Thin s n tham d Hi Ngh Thng nh v Ha Bnh Th gii Thin Nin K ti Lin Hip Quc vo ma Thu, nm 2000. Nhn dp Thin s S.N.Goenka sp n Vit Nam t chc hai kha thin Minh St 10 ngy ti TX Ngc Thnh, Th c, chng ti xin trch dch bi phng vn ny gii thiu vi bn c mt s nt v Thin s v phng php tu thin Minh st (Vipassana) ca Ngi. Theo mt s ngi th thin Minh St (Vipassana) l mt phng php thin c bit ca h phi Nguyn Thy; theo mt s khc, th l mt dng thin c lp. Tha theo Thin s th nh th no? l mt dng thin, nhng khng lin quan n mt h phi no. Theo ti, c Pht chng bao gi thit lp ra cc tng phi. Khi ti bi kin ngi Sayagi U Ba Khin, thy ti, ngi ch hi ti vi iu. Ngi hi, l mt ngi n c danh phn, ti c phn i vic gi gii (sila) khng? Lm sao ti li phn i vic gi gn o c, gii lut ch? Nhng lm sao gi c gii lut khi tm ta khng n nh? Ngi bo, ta s dy cho con thc hnh gi gii vi tm bnh n. Ta s dy con thin nh (samadhi). ng khng? Lm sao c th khng chp nhn thin nh? Ri s ph ti tip, nhng ch n thun c nh cng khng ch li g nh ch c th thanh

lc tm con b ni. Su thm bn trong cn c nhng iu phc tp hn, c nhng thi quen hnh ng m thin nh khng th ph v. Ta s dy cho con prajna, tr tu, gip con i su hn vo tm thc, ci ngun, ni pht sinh ca nhng u, bt thin, ri nhn rng, tch ly chng, ta phi ra sc tiu tr. Do khi s ph bo ti: Ta s dy cho con ch ba iu gii, nh v tuv khng c g hn th na, ti hon ton b thuyt phc. Ti tr li: Xin ngi, hy cho con c th. Lm sao c th gi c gii ch bng cch theo di tm? Khi ti bt u hc thin Minh St (Vipassana), ti i n kt lun rng c Pht khng phi l ngi to dng nn mt tn gio, Ngi l mt nh khoa hc, mt nh khoa hc tm linh siu vit. Khi c Pht dy v Gii, d nhin, mc ch l v chng ta l nhng con ngi, sng trong x hi loi ngi, th chng ta khng nn lm bt c iu g c th xm hi n x hi. iu hon ton ng. Nhng ri nh mt nh khoa hc- c Pht ni nhng li sau y, khi ta lm hi ngi, khi ta lm nhng iu bt thin, th ta s l nn nhn u tin. Trc tin l ta hi mnh, ri mi hi n ngi. Ngay khi mt t tng u, bt thin pht khi trong tm, th t nhin ta s cm thy bt rt, bt an. Tu minh st dy cho ti bit iu . Nh th nu ngi ta c th thy rng tm bt thin to ra s au kh, bt an cho bn thn, th c phi l s khi u ca gii v tm bi mn? Nu bn c th chuyn ha iu thnh tm bi mn, th lc mt thc ti khc s tr nn r rng. Nu thay v dy khi sn, on th, s hi, ng mn, ti pht khi lng thng yu, bi mn, thin tm, th ri t nhin ti s c p tr. Ti s cm thy rt t ti, bnh an trong ni tm. Tng t, nu tm ti u, bt thin th ti s b trng pht bng cch ny hay cch khc, cng nh khi ti thanh lc tm th ti s c n p bng cch ny hay cch khc. Kha thin Minh St (Vipassana) 10 ngy l g? C qu trnh l mt phn ca s chng nghim hon ton, qu trnh ca s t chng, chn l lin quan n bn thn, do bn thn, t trong bn thn. khng phi l mt tr chi ca l tr, cng khng phi l tr chi ca tnh cm hay lng tn ngng: , c Pht ni rng, v rng . . . Tht qu tuyt

vi, ti phi chp nhn chng thi. . . . Tri li, n hon ton khoa hc, ti phi tht s hiu iu g ang xy ra bn trong ti. Chn l no bn trong ti? Chng ta bt u bng hi th. C v nh l mt khi nim vt l, hi th vo, ra. ng l th. Nhng mt mc su xa hn, hi th gn kt cht ch vi tm, vi nhng u nhim, bt thin trong tm. Trong khi hnh thin, chng ta theo di hi th, nhng khi tm bt u phng i xa v nhng k nim trong qu kh, nhng vin nh trong tng lai- th lp tc ta nhn thy hi th khng cn bnh thng: hi gp rt, hi nng n. V ngay khi cc u nhim qua i, th hi th tr li bnh thng. iu c ngha l hi th c kt ni vi tm mt cch mnh lit, khng ch vi tm bnh thng, m cn vi cc tm u nhim. Do , chng ta c mt kha thin 10 ngy l tri nghim, khm ph ra nhng g ang xy ra bn trong ta. mt mc su xa hn, ngi ta thy rng tm v thn gn kt nhau qua cc cm xc (sensations). iu ny a n mt s khm ph ln khc rng bn khng phn ng vi mt i tng bn ngoi. Th d ti nghe m thanh v ti nhn ra l li khen hay ting ch ca ai . Ti tr nn hi lng hay gin d. b ni th l bn phn ng li vi m thanh. ng. Bn ang phn ng. Nhng c Pht cho rng chnh l bn ang phn ng li vi cm xc, cm xc ni thn. Rng khi bn cm nhn mt cm xc ni thn, v nu bn v minh, th bn c tip tc lm u nhim tm mnh bng lng ham mun, hay ght b, bng i dc hay sn hn. V bn khng bit iu g ang xy ra. Khi bn nghe li khen hay ting ch, c phi l phn ng c lc qua tm l a n cm xc ni thn, hay c hai xy ra cng mt lc? Vic ny xy ra tip theo vic kia, nhng v chng xy ra qu nhanh n ni bn khng th tch ri chng ra. Qu nhanh! Cho n mt lc no , t ng bn c th bt u nhn thc c rng, Hy xem iu g ang xy ra ny! Ti va khi tm gin. V ngi thin sinh hnh minh st tu s lp tc ni: , rt nhiu sn hn! Rt nhiu sn hn ni thn, mch ang nhy lin hi. . . i, ti kh s qu. Kh s qu. Nu khng i mt vi nhng cm gic ni thn, th ta ch i ph vi n trn l tr. Bn c th ni, Sn hn l khng tt, hay Tham l khng tt, S hi l khng . . . . Tt c u l tri thc, nhng o c chng ta c dy t u th. Tuyt vi. Cng ch li. Nhng khi tu tp, bn s hiu ti sao chng khng hon ho. Khng ch l chng ta em li tai hi cho ngi

khc, bng cch pht khi nhng u nhim ca tm sn hn hay am m, s hi, hay th on, m ta cng hi chnh bn thn. Thin Minh st qun st s tht. Vi hi th ti ang qun st chn l b ni, trn mt. Nhng t n a ti n nhng tng su, su hn na. Trong ba ngy thc tp rt ro, tm tr nn sc bn, v bn lun thc tp qun st chn l. Khng phi l s tng tng, khng phi l trit l hay t duy. Chn l, hi th, chn l cng nh l hi th, su hay cn. Tm tr nn r rng, sc bn quanh vng mi, bn bt u cm nhn c mt s phn ng sinh ha (biochemical), ngha l mt s cm xc ni thn. Nhng cm xc ny lun c mt khp thn, nhng tm th lu ch c th cm nhn c nhng cm xc mnh m nh au n hay g . Trong khi c bit bao cm xc khc ni thn m tm khng th nhn ra. Tha Thin s c phi phng cch tu tp ny l trng tm ca Pht gio? ng vy. Nu s qun st ng n khng c hng n cc cm gic th chng ta s khng th i vo nhng tng thc su hn trong tm. Tng thc su nht ca tm, theo c Pht, lun kt ni vi cc cm gic ni thn. V bn ch c th khm ph ra iu bng thc hnh. Vai tr ca ngi thy nh Ngi l nh th no? Mt ngi thy v lng bi mn v thng yu, thy rng ai ang au kh nn mun ch cho h con ng. Nhng chnh mi c nhn phi t i trn con ng . Ngi thy khng c php mu g. Chc chn nh th. ng ch l ngi ch ng. l nhim v duy nht ca ngi thy, khng c g hn th na. Thin s to dng nn h thng tu thin ny khp th gii, nhng dng nh Ngi khng c ngi k tha. C qu nhiu ngi theo hc, do chn ra mt ngi no k tha s lm xo trn s thanh tnh. c Pht chng bao gi c ai lm ngi k tha. Vy ti l ai m chn la? Tt c nm hay su trm ngi thy ti hun luyn, h s k tha. Nu ti khng cn c mt, h vn tip tc. Khng phi v h c lng tin vo v thy m h c lng tin vo phng php, vo phng php em n cho h kt qu. l nhng g s cn tn ti. Nu khng, h s ngh rng v thy ta cn nn ta c tt c mi iu li ch khi thy khng cn na, tt c u cng mt. l s

sng bi c nhn. Phng php thin Minh st ny rt tuyt vi. N s tn ti. ng lo (ci). Ti rt t tin. N s tn ti. . . . Nhn v chu, thy cc quc gia nh Min in, Sri Lanka, vi nhng s bo ng, au thng trong cc quc gia Pht gio ny chng ta c th s dng s tu tp, thc hnh ca mnh nh th no c th mang li ha bnh, tha Thin s? Qua bao th k, trong lch s ca Pht gio cha tng c mt s kin no trong ngi Pht t nhn danh truyn b o php gy ra mu. Pht gio i ti u, cng mang theo tnh thng yu, lng bi mn. V th truyn thng ni ln rng y l con ng khng c bo ng hay mu. . . Theo gio l ca c Pht, theo khoa hc, khoa hc nhn vn, v thc ti m chng ta ang i mt, chng ta rt mong mun ha bnh trong x hi loi ngi. Chc chn l ai cng mong mun iu . Pht t hay khng Pht t, u mong mun iu . Nhng lm sao c mt x hi ha bnh, nu con ngi sng trong x hi khng c ha bnh, an lc. Nu cc c nhn lun gin d, si sc, th khng th c an lc. Th lm sao ta c c x hi ha bnh. Theo ti, l iu khng tng. Khng hp l cht no. Tha Thin s, khng s dng t Pht gio c ch li khng, nh th ai cng c th tip cn vi n, tt c mi ngi? C hai t ti trnh dng trong sut ba mi mt nm qua. Trong sut ba mi my nm qua k t khi ti bt u ging dy, ti khng dng t Pht gio. Ti cng khng bao gi dng t tn gio, ni v gio l ca c Pht. Theo ti, c Pht cha bao gi thit lp ra mt tn gio. c Pht cha bao gi dy v Pht gio. c Pht cha bin ai thnh mt Pht t. Mi ngi cng nhn rng mi tn gio trn th gii u c nhng yu t chung, m ti gi l ct li ni ti ca tn gio o c, lm ch tm, thanh tnh tm, vn vn. Ti coi l ct li, ct li thin ca tt c mi tn gio. Ri mi n ci v bn ngoi. Ci v bn ngoi ca mi tn gio c khc nhau. Hy mi ngi t do, bng lng vi cc nghi l, hnh thc tn gio ca h -nhng h khng c qun iu ct li bn trong. Nu h qun iu , m li t xng, ti l ngi theo tn gio ny hay tn gio kia v ti tun theo cc nghi l, cc quy cch, th l h t la di mnh, h ang la di ngi. . .

Diu Lin L Thu Linh (trch dch t Superscience: An Interview with S.N.Goenka, Tricycles, Winter 2000)
---o0o---

QUAN IM CA C PHT Diu Lin L Thu Linh (Trch Dch trong The Zen Eye, NXB Weatherhill)

Ngi Sokei Shigetsu Sakaki, mt trong nhng thin s Nht Bn n truyn o t rt sm M, v hin c cuc i mnh gii thiu v Thin n ng (Sudden Awakening Zen) cho ngi M. Thin s bt u thuyt ging Manhattan t nhng nm 1930. Khi thin s Shigetsu chun b sang M hong php, mt ngi bn hi ng, Lm sao ng gio hun c nhng k khng bit g ?. Ngi Sokei tr li: Ti gio hun h bng s Im lng. Thin s mt vo thng 5 nm 1945. Bi ny trch trong The Zen Eye (Con Mt Thin) l tng hp cc bi ging v Thin ca Thin s. Trong Dighanikaya (Trng B Kinh), c knh lu i nht ca Pht gio, c ni v quan im ca c Pht nim tin ca chnh Ngi. c Pht trong nhng ngy cui i, khong 80 tui, i v thnh Kusinara, ni Pht s nhp Nit Bn. mnh t kh cn , Ngi khng th gi c 1250 t li vi Ngi, v th Ngi khuyn h gii tn v t i kim sng. Sau Ngi i n vng cy sala Kusinara vi Ananda, v t trung thnh ca Ngi.

Ngi Ananda bn hi c Pht, Bch Th Tn, Th Tn sp nhp Nit Bn, sao Th Tn khng t hp cc t li ging cho h nghe bi Php cui cng?. c Pht tr li: Ta ni cho h nghe tt c Php ca ta, v ni cho h nghe tt c nhng kinh nghim ta tri qua. Nhng nu h khng c kinh nghim t thn, th h khng th nghe ng li ca ta. Ta Gic Ng, ta t o. H cng phi lm nh ta. Ta khng mun ni vi h v nhng kinh nghim ca ring ta h gi mi bn mnh, cho li ch ca ring ta. C ln ta ni vi h v kinh nghim ca mnh v th l . Sao phi t hi h li lm mt i thi gian tu tp t Gic Ng ca h? Nhng li ta ni h hiu, ta ni sao phi lp li ln na?. Nu bn kinh nghim v vn g , th khi ngi khc ni v kinh nghim ca h, bn s hiu ngay. Nhng nu bn cha tng kinh qua mt iu g , th du ngi khc c ni bao nhiu li, bn cng s kh thu hiu. Trong Pht gio, hnh gi phi t mnh tu tp, t mnh thc hnh khai sng tr tu, t gii p cho mnh nhng thc mc v cuc i, thin nhin, v tr. Cn u th gi ni v k khc. V th, ngi ta cho rng Pht gio c thi ch k, ch lo tu cho ring mnh -khng n nhng au kh ca ngi khc. V kt ti cc nh s lun sng n dt trong cc ni rng ni ho lnh, khng n cuc sng th gii bn ngoi. Ngy nay, Nht mt s tu s Pht gio cng bt chc theo Thin Cha gio dy kinh in cho tr con vo ngy Ch Nht. S khc vn duy tr truyn thng c - khng c nhng hot ng bn ngoi x hi. Tng phi ca ti, Thin tng, rt th ng. Chng ti bn rn vi vic tu hc gic ng mnh trc, ri nu cn th gi sau , chng ti mi gip ngi khc nh mt cch bo n c Pht Thch Ca Mu Ni. Chng ti coi vic tu truyn Pht gio nh l mt cch bo n v c ung ngun sa ca Php. Ging nh a b ang i, hnh gi c ung ngun sa o lut t v Thy ca mnh. Hnh gi t nui dng thn tm mnh nhu th, v t m mt ra nhn thy c nhng lut chn tht ca v tr, thin nhin v con ngi. Nh th khi bc chn vo i, hnh gi khng cm thy s hi, bi ri, khng thy nghi ngi cuc i mnh ang sng. Hnh gi y t tin. i vi hnh gi hnh nh th gii bn ngoi

khng c bng ti v th gii bn trong th r rng, phn minh. Chng ta mang n Thy, v Thy Gic Ng c Pht Ca Mu Ni, v th hnh gi phi lm g bo n Thy. Truyn php cho ngi khc cng l mt cch bo n -khng phi v nhng mc ch khc nh tin bc, danh li- hnh gi ch bo n trong kh nng ca mnh. Nu khng c nhn duyn bo n, hnh gi cng ch ch chng n. V th, nu c ai n vi ti, ti s da vo nhn duyn m bo n cho Pht. Chng ta hy vng c th truyn tha nhng iu Pht dy c lu di - qua nhng kip ngi v cn xa hn na trong tng lai. Nhng chng ta khng th to ra s gic ng cho ngi khc. Ti khng th n gim cho bn. i khi chng ta bn khon khng bit phi lm g, truyn dy iu g, ku gi Pht t nh th no -nhng tt c nhng s lo u u l v ch. Hnh gi ch cn qun tng v thc hnh, v nu c th gi th hnh gi bo n thm cht na. Nu khng c nhn duyn th ch vic ch i. mi chnh l quan nim ca cc bc thy cng nh ca ngi tu hc chn chnh. Khng cn thit phi lm g hn th na. Khng cn thit phi qung co v s Gic ng ca chnh mnh, ca qu thy. Khng cn phi ch trch ai hay ch bai ch ny, ch kia. Hnh gi ch cn gi tm mnh cho sng. Nu v thy c c lng tin ng n v c kh nng gip bn hiu c o mt cch chn chnh, l tt c nhng g bn cn -ri bn s i n ch thi. Diu Lin L Thu Linh (Trch Dch trong The Zen Eye, NXB Weatherhill)

---o0o---

VT TR NGI Ca Linda Ruth Cutts Diu Lin L Thu Linh (Lc dch theo Breaking Through The Concrete) Tc ga Linda R. Cutts l ging s v Thin, hng dn vic tu Thin Green Gulch Farm, California. B tu theo dng Thin ca Thin S Shynryu Suzuki. Khi ti bt u tu tp, khang hai mi tm nm v trc, ti ang trong trng thi trm ut, au n, tng nh khng c g cu c ti. C lc ti ng trc cnh cng m vng, chm tr cng phu ca Ghiberti (ND: Ghiberti Lorenzo, nh iu khc ni ting ca ), Florence, c gi l

The Gates Of Haven (Cng Thin ng). Trong cc lp hc v M thut, ti c nghe nhiu v chng, m c c nhn thy tn mt. Vy m gi chng ang trc mt ti, nhng hon ton khng gy c cm xc g trong ti. Ti nh t trch mnh: "Ngc qu, y l mt tc phm ngh thut v i. Hy quan st! Hy ngm nhn!". Nhng khng ch c ci u ca ti ng bng m c con ngi ti dng nh cng t di. c lc trong cuc sng, ti phi sng nh mt tng bng t cu ly mnh. Ti quyt nh khin cc cm gic ti ng lnh trc nhng ni au kh ca mnh. Ti sp tinh thn l do phn ng ca gia nh khi bit ti mang thai vo nm u tin bc chn vo i hc. l nm 1966, v l mt tn thm kch cho c ti v gia nh ti. Ti t vn tt mi cm gic, khng cn ai c th lm cho ti au n thm. Ti khng khc na trc mt nhng ngi thn ca ti. Chnh s chuyn i trong c th ti -mt cch b mt v nhc nh- lm ti au n. Khng cn ci c vy, chic qun trt tuyt ca ti pht rch khi ti khom ngi. V s nn i. Khng cn g l tt p na. Th gii khng cn l ch dung thn an ton, mt mi nh cho ti na. V thn th xinh p ca ti cng bin mt. Ci thn th tng c ngi thn ca ti thng yu, v v, gi li l mc tiu ca s ch bai, ght b. M dn ti i mua mc bu tn New York, tht xa cc ca hng quen thuc thnh ph ti , ln trnh mt gp g tnh c no vi nhng ngi quen bit. Ri ti c gi i n mt ni rt xa, qua bao min t nc, n t tc vi mt cp v chng chu cha chp nhng c gi Do Thi cha hoang. M ti ra v sau khi nhn lt qua ngi nh ni ti s trong su thng. Vy l ti ch c mt mnh ni xa l ny. M khng k g vi ti v kinh nghim sinh n ca b. Mc bao kh khn, mi thng qua, ti cng cm thy gn b su m hn vi a con trong bng mnh. Khi n bt u my m, ti cm thy hnh phc bng ln nh mt ngn la trong ci lnh ca kh au. Ti t chun b bng cch c sch. C mt th vin nh gn nh, v mi tun vi chuyn ti li n mn hng ng sch v sinh sn. Nm ngy sau khi sinh, ngi ta mang con ti i cho.

Ngay bui ti ti tr v gia nh, khng ai nhc n chuyn y na. Ti tr v nh sau khi sinh con v b tc i quyn lm m, nhng cu u tin cha m ti ni l: "Con nh chn mn g trong kha ti?". Ti tr li hc ng, nhng cm thy mnh gi dn so vi cc bn gi quanh ti. C th ti i thay; ti c nhng vt rn nt. tui mi ln , ln u ti bit v tnh cch v thng ca thn. Trong tnh trng , ti c bit v thin. Ti s khng bao gi qun n nhng ngi thy dy cho ti bit Php. S tu tp i vi ti nh mt s tnh thc. Chnh nim l tnh thc. Nh mt ngi ng qun, ti c lay dy, c ch ng tnh li. Nhng iu rt n gin nh: gi thng sng lng, m hi th, ngi nh nhng... Bng nhng iu thc tp nh nht nh th, ti bt u tnh thc. Ln u tin bc chn n trung tm Thin, ti rt lo u. Sau ba n, ti c giao nhim v ct dp mui m. Ngi ta bo: "N, lm ci ny i. Em s thch ". C my ci t ng mui m vi nhng ci mung nh xu xiu, mt bn chi cng c bit nh v mt h to ng mui m. Bn phn ca ti l dng nhng ci mung nh xc mui m trong t b tr vo h ln, dng bn chi qut trong lng t cho sch, ri xp t chng ln nhau, tng ci mt. Tht hnh phc c lm cng vic nh mn . Khng c g i hi phi suy ngh, ch cn xc tng mung, qut, qut, ri xung. Ti c cm tng nh mnh ang lm nhng cng vic ny vi tt c s cn trng, nh th ang chm sc tng hnh ng ca ti, v nh th cng c ngha l ti ang chm sc chnh ti. i vi ti c lm cng vic nh mn vi tt c lng chn thnh l mt liu php gip ti tr v vi cuc sng. bao nhiu nm nay, ti ch hnh ng c khen thng, c chp nhn, thu nh mnh li trnh b : tng l th gii ca ti. l ngy 2 thng 1, nm 1971. Ti s khng bao gi qun ngy . Ti c yu cu lm mt vic vn ton, khng c iu kin, ti coi l mt hnh ng t bi. Ngi bo ti lm vic hn nhn thy ni au ca ti v ni: "y -em s yu thch vic ny". Thc tp chnh nim gip ta b c tm phn an, ph bnh. Chnh nim gip ta ch tm vo i tng, lun vi n, trong khi th gii chung quanh ta, vn vt vn xoay vn. Ta c th tr hin ti, m vn thc c s chuyn i, v thng ca vn vt. thi im trong cuc i, ti rt

may mn c hc thin, ta thin, thc tp chnh nim, ch tm n hi th, ng ngi trong s tnh thc. Vi thi gian, nhng nm thng ng lnh dng nh bc hi, s t di trong tm hn ti bin mt. Sc sng nh nhng si dy leo xuyn mnh qua bc tng tr ngi cho n khi n r ra tng chm l xanh. Nhng qu trnh tr v vi thn khng phi l bng phng. Nhng nm sng Thin vin Tassajara trn ni, ti khng th ngi yn khi ta thin. Trong thin ng, ti nhch bn ny, bn kia b on khng ngng, n ni ti phi bm cht ly b on, nh th ang ngi trn chic chiu thn l lng, trong khi mi ngi chung quanh u ngi yn tnh. May m ting chung nh ln, ti ng dy sa li ta c, i ra ngoi, lm cng vic ca mnh th mi vic dng nh bnh thng tr li. Nhng c h bc vo thin ng, ti nh mt m n b ln cn in. Khng kim ch c ti ng ngi ny, ngi kia, ln qua ln ranh. Ri ding, ci ly i ra, v tr li bnh thng. Ti sao vy? Cu hi l cng n ca ti trong sut mi nm. Trong mi nm, ti ngi vi nhng c ng khng cng ch c. Lc u chng phng tng t tc, nhng dn dn cc c ng thu hp li, bt li dn cho n ngy ti c th ngi yn. By gi ti hiu mi nm l thi gian c th ng cng ca ti cn c v ra. Nhng c ng khng kim ch l biu hin ca nhng kh th ti bng bt, chn kn trong lng. Nhng ni au ni thn tm i hi ti phi ch tm n chng, v quy ph ti cho n lc ti phi nhn din chng. Dn dn ti tm n chng, chp nhn s c mt ca chng trong ti; cc kh th i xuyn qua ti, ph v bc tng ng cng. Hu truyn: Vi nm trc y ti nhn c mt c in thoi t mt cn s x hi Philadelphia. Ti bng hong -iu ny ch c th l.... nhiu nm qua, ti c cng tm a con trai tht lc ca ti, v li a ch, in thoi khi cn ngi ta s lin lc vi ti. Ngi cn s x hi, sau khi chc chn ti l ngi b mun tm, ni: "Con trai ca b hin c mt trong vn phng ti, n trng thnh!" Ri b chuyn in thoi li cho con ti. "C tht l con khng? Con tn l g?", ti hi. Hai chng ti ni chuyn gn ting ng h, v ri hn ngy gp mt. Tht vui mng v sung sng khi bit rng con ti sng st v c nui dng nn ngi. Con ti cn sng! Vt thng ti vn mang trong lng lnh ming. Mt ln na, ti thc s c sng!

Diu Lin L Thu Linh (Lc dch theo Breaking Through The Concrete)

---o0o---

HT