T¨ng tr−ëng kinh tÕ vµ ®Çu t− trùc tiÕp n−íc ngoµi t¹i ViÖt Nam ThS.

§Æng Tµi An Trang* Häc viÖn Ng©n hµng TS. NguyÔn Phi L©n** §¹i häc Kinh tÕ Quèc d©n Mèi quan hÖ hai chiÒu gi÷a vèn ®Çu t− trùc tiÕp n−íc ngoµi (FDI) vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ ®· vµ ®ang lµ mét ®Ò tµi tranh c·i nãng báng trong lÜnh vùc kinh tÕ ph¸t triÓn. MÆc dï cã rÊt nhiÒu nghiªn cøu ®Þnh l−îng chuyªn s©u vÒ mèi quan hÖ gi÷a vèn FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi, ®Æc biÖt lµ c¸c quèc gia ®ang ph¸t triÓn, nh−ng c¸c nghiªn cøu ®Þnh l−îng vÒ mèi quan hÖ gi÷a vèn FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i ViÖt Nam cßn t−¬ng ®èi h¹n chÕ. Bµi viÕt nµy sÏ cung cÊp cho b¹n ®äc mét c¸ch nh×n tæng quan vÒ mèi quan hÖ gi÷a vèn FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam th«ng qua c¸c d÷ liÖu cña 61 tØnh thµnh cña ViÖt Nam tõ n¨m 1996 ®Õn 2005. KÕt qu¶ nghiªn cøu cho thÊy vèn FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam cã mèi quan hÖ tÝch cùc hai chiÒu. Tuy nhiªn, t¸c ®éng tÝch cùc cña vèn FDI tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam phô thuéc rÊt nhiÒu vµo kh¶ n¨ng hÊp thô cña nÒn kinh tÕ. Vèn FDI chØ t¸c ®éng tÝch cùc tíi t¨ng tr−ëng ViÖt Nam khi nÒn kinh tÕ ViÖt Nam héi tô c¨n b¶n c¸c nh©n tè vÒ ®Çu t− con ng−êi, c«ng nghÖ, nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn, vµ mét thÞ tr−êng tµi chÝnh ph¸t triÓn. Lêi më ®Çu T¹i nhiÒu quèc gia trªn thÕ giíi nh− Trung Quèc, Malaysia vµ Th¸i Lan, dßng vèn ®Çu t− FDI ®· ®−îc xem lµ mét nguån vèn quan träng ¶nh h−ëng trùc tiÕp vµ gi¸n tiÕp tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ. Tuy nhiªn, vÒ mÆt lý thuyÕt còng nh− thùc tÕ vÉn tån t¹i nhiÒu quan ®iÓm kh¸c nhau vÒ vai trß cña FDI trong t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i c¸c quèc gia tiÕp nhËn vèn ®Çu t−. LiÖu FDI cã ®em l¹i lîi Ých hay kh«ng tíi c¸c nÒn kinh tÕ tiÕp nhËn nã vµ chÝnh phñ t¹i c¸c quèc gia tiÕp nhËn nªn lµm g× ®Ó thu hót còng nh− sö dông dßng vèn FDI mét c¸c hiÖu qu¶ lµ nh÷ng vÊn ®Ò ®ang g©y tranh c·i t¹i nhiÒu quèc gia vµ héi th¶o kinh tÕ ph¸t triÓn. Trong lý thuyÕt t¨ng tr−ëng néi sinh, c¸c nhµ kinh tÕ nh− Lucas (1988 & 1990), Romer (1986 & 1987), vµ Mankiw (1992) ®· nhÊn m¹nh t¸c ®éng tÝch cùc cña FDI tíi vèn con ng−êi, nh− kü n¨ng, kiÕn thøc... t¹i c¸c quèc gia ®ang ph¸t triÓn. Lý thuyÕt t¨ng tr−ëng néi sinh chØ râ FDI cã thÓ thóc ®Èy t¨ng tr−ëng kinh tÕ th«ng qua tÝnh trµn c«ng nghÖ. C¸c c«ng ty ®a quèc gia cã t¸c ®éng quan träng tíi nguån vèn con ng−êi t¹i n−íc së t¹i th«ng qua c¸c khãa ®µo t¹o ng¾n vµ dµi h¹n cho c«ng nh©n ®Þa ph−¬ng. C¸c khãa ®µo t¹o nµy cã t¸c ®éng tÝch cùc tíi toµn bé ®éi ngò lao ®éng cña doanh nghiÖp, tõ lao ®éng kh«ng kü n¨ng tíi lao ®éng cã kü n¨ng. Ho¹t ®éng nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn (R&D) ®−îc thùc hiÖn bëi c¸c c«ng ty ®a quèc gia ®−îc ®¸nh gi¸ lµ mét trong nh÷ng ®ãng gãp quan träng tíi nguån vèn con ng−êi t¹i c¸c quèc gia tiÕp nhËn ®Çu t− vµ do ®ã, thóc ®Èy t¨ng tr−ëng t¹i c¸c quèc gia nµy trong dµi h¹n. Bªn c¹nh ®ã, c¸c lý thuyÕt vÒ FDI, cô thÓ lµ lý thuyÕt Eclectic Theory, ®−îc ph¸t triÓn bëi Dunning (1988), ®· cung cÊp cho ng−êi ®äc mét c«ng cô ph©n tÝch vÒ mèi quan hÖ gi÷a FDI 1

tuy nhiªn. mµ t¹i ®ã. m« h×nh vÒ mèi quan hÖ gi÷a FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam sÏ ®−îc −íc l−îng th«ng qua hÖ ph−¬ng tr×nh sau: 2 . §Ó kh¾c phôc hiÖn t−îng néi sinh gi÷a c¸c biÕn. FDI thóc ®Èy t¨ng tr−ëng kinh tÕ vµ tíi l−ît t¨ng tr−ëng kinh tÕ ®−îc xem lµ mét tÝn hiÖu quan träng ®Ó thu hót FDI. t¹i ®ã. vµ tæng c¸c nh©n tè t¨ng tr−ëng n¨ng suÊt lao ®éng (TFP). mèi quan hÖ hai chiÒu gi÷a FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ. bµi viÕt nµy chØ tËp trung nghiªn cøu mèi quan hÖ gi÷a FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam trong giai ®o¹n 1996. Bé KÕ ho¹ch vµ §Çu t− (MPI). Tuy nhiªn. Borensztein vµ c¸c t¸c gi¶ kh¸c (1998) ®· kiÓm ®Þnh t¸c ®éng cña FDI tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ cña 69 quèc gia ®ang ph¸t triÓn trong thêi gian 1970-1979 vµ tõ n¨m 1980-1989. c¸c nghiªn cøu vÒ vai trß cña FDI trong thóc ®Èy t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i c¸c khu vùc vµ vïng kinh tÕ kh¸c nhau trong mét quèc gia vÉn cßn rÊt h¹n chÕ. nguån vèn con ng−êi. MÆc dï c¸c nghiªn cøu trªn ®· cho thÊy mèi liªn hÖ qua l¹i gi÷a FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i c¸c quèc gia ®ang ph¸t triÓn. VÝ dô: Chakrabarti (2001) chØ ra r»ng. Bengoa vµ Sancher-Robles (2003) thÊy r»ng: T¸c ®éng cña FDI tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ lµ tÝch cùc chØ khi c¸c n−íc tiÕp nhËn së h÷u mét nguån vèn con ng−êi ®Çy ®ñ. Bé C«ng nghiÖp (MOI). vµ Bé Lao ®éng vµ Th−¬ng binh. bµi viÕt nµy sÏ kh¸m ph¸ mèi quan hÖ hai chiÒu gi÷a FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i ViÖt Nam. s¶n l−îng. t¨ng tr−ëng kinh tÕ cao t¹i c¸c quèc gia ®ang ph¸t triÓn lµ mét tÝn hiÖu quan träng ®Ó thu hót nguån vèn FDI. §Ó chøng minh ®iÒu nµy. vµ mét thÞ tr−êng ®−îc tù do hãa. c¸c t¸c gi¶ ®· øng dông ph−¬ng ph¸p b×nh ph−¬ng nhá nhÊt hai giai ®o¹n (2SLS) ®Ó −íc l−îng m« h×nh vµ thÊy r»ng FDI t¸c ®éng tÝch cùc tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i 69 quèc gia ®ang ph¸t triÓn. chi tiªu chÝnh phñ. ®Çu t− trong n−íc. Lý thuyÕt nµy ®· chØ ra r»ng. V× vËy. do c¸c yÕu tè chñ quan vµ kh¸ch quan.2005. FDI dÉn tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ phô thuéc rÊt nhiÒu vµo mèi quan hÖ gi÷a FDI víi vèn ®Çu t− trong n−íc. chØ sè gi¸ tiªu dïng. Dùa trªn c¸c lý thuyÕt vÒ t¨ng tr−ëng kinh tÕ néi sinh vµ FDI. De Mello (1999) ®· kiÓm ®Þnh t¸c ®éng cña FDI tíi tÝch lòy ®Çu t−. c¸c d÷ liÖu tr−íc n¨m 1996 lµ kh«ng thÓ thu thËp ®−îc. c¸c quèc gia cã t¨ng tr−ëng kinh tÕ cao th× sÏ thu hót ®−îc nhiÒu vèn FDI vµo. De Mello ®· t×m thÊy r»ng. B»ng c¸ch sö dông d÷ liÖu cña c¸c n−íc n»m trong khèi OECD vµ kh«ng n»m trong khèi OECD trong giai ®o¹n tõ n¨m 1979-1990. Sö dông d÷ liÖu cña 18 n−íc Ch©u Mü La tinh trong thêi gian tõ n¨m 1970-1999. vµ vèn FDI cã vai trß thóc ®Èy t¨ng tr−ëng nguån vèn ®Çu t− trong n−íc. Do vËy. t¨ng tr−ëng kinh tÕ ®−îc x¸c ®Þnh bëi FDI. FDI lµ mét ®éng lùc t¨ng tr−ëng kinh tÕ trong dµi h¹n th«ng qua chuyÓn giao c«ng nghÖ vµ tÝnh trµn kiÕn thøc gi÷a c¸c doanh nghiÖp cã vèn FDI vµ c¸c doanh nghiÖp ®Þa ph−¬ng. kinh tÕ æn ®Þnh. Hä ®· sö dông m« h×nh t¨ng tr−ëng néi sinh. H¬n thÕ n÷a. nhÊt lµ t¹i ViÖt Nam.vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ. vÉn ch−a ®−îc kh¸m ph¸ mét c¸ch réng r·i t¹i nhiÒu quèc gia. C¸c d÷ liÖu nµy ®−îc thu thËp tõ Tæng côc Thèng kª (GSO). c¸c nghiªn cøu ®Þnh l−îng ®· sö dông m« h×nh t¨ng tr−ëng néi sinh ®Ó ®o l−êng t¸c ®éng cña vèn FDI tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i c¸c quèc gia ®ang ph¸t triÓn. de Mello nhÊn m¹nh r»ng.x· héi (MOLISA). xuÊt khÈu vµ c¸c tiªu chÝ kh¸c. Ph©n tÝch thùc nghiÖm t¹i ViÖt Nam C¸c −íc l−îng thèng kª ®−îc tr×nh bµy trong phÇn nµy dùa trªn d÷ liÖu cña 61 tØnh thµnh t¹i ViÖt Nam tõ n¨m 1996 tíi n¨m 2005. Tuy nhiªn.

Git = α0 +α1FDIit +α2SIit +α3 XGit +α4HCit +α5DIGit +α6LAit +α7LDit +α8RERit +εit (1) FDIit = β0 + β1git + β2Yit + β3DIit + β4 Xit + β5SKILLit + β6WAit + β7TELit + β8RERit + µit (2) T¹i ®ã: i ®−îc ®Þnh nghÜa lµ tØnh. møc l−¬ng b×nh qu©n hµng th¸ng (®o l−êng b»ng ngh×n VND.000 ng−êi d©n Häc vµ Lµm (Learning by doing).a + + + + + + 3 .a n. theo møc gi¸ n¨m 1994) Tû lÖ xuÊt khÈu so víi GDP Nguån vèn con ng−êi. t ®−îc ®Þnh nghÜa lµ thêi gian.a n.a n.a + +/+ + + + + n.a n. §Þnh nghÜa c¸c biÕn vµ nguån d÷ liÖu Ký hiÖu G Y FDI SI X XG HC DIG DI TEL LD RER SKILL WA LA DUMMY §Þnh nghÜa c¸c biÕn Tû lÖ t¨ng tr−ëng kinh tÕ cña tØnh hoÆc thµnh phè (% hµng n¨m) GDP b×nh qu©n ®Çu ng−êi (®o l−êng b»ng ngh×n ®ång VND. hay §«ng Nam Bé.a n.a n.a n.a FDI + n. Kú väng vÒ mèi quan hÖ gi÷a c¸c biÕn gi¶i thÝch vµ c¸c biÕn phô thuéc BiÕn phô thuéc g FDI SI Xg HC Dig LA LD RER Y DI X SKILL WA TEL g n. theo møc gi¸ n¨m 1994) C¬ së h¹ tÇng. biÕn gi¶ =1 nÕu c¸c tØnh hoÆc thµnh phè n»m t¹i c¸c vïng kinh tÕ t¨ng tr−ëng cao nh− §ång b»ng s«ng Hång. µit B¶ng 2. biÓu thÞ sù t¨ng tr−ëng cña thÞ tr−êng tµi chÝnh Tæng ®Çu t− trong n−íc b×nh qu©n ®Çu ng−êi (®o l−êng b»ng ngh×n VND.a n. ®o l−êng b»ng tû lÖ lao ®éng cã kü n¨ng so víi lùc l−îng lao ®éng Chi phÝ lao ®éng. B¶ng 1. b»ng 0 víi c¸c tØnh thµnh kh¸c NhiÔu ngÉu nhiªn Nguån GSO GSO MPI GSO GSO GSO GSO GSO GSO GSO MOI GSO MOLISA MOLISA MOLISA ε it .a n. theo møc gi¸ n¨m 1994) Tû lÖ chi tiªu ChÝnh phñ so víi GDP cña tØnh hoÆc thµnh phè XuÊt khÈu b×nh qu©n ®Çu ng−êi (®o l−êng b»ng ngh×n ®ång VND. theo møc gi¸ n¨m 1994) T¨ng tr−ëng lao ®éng b×nh qu©n (% hµng n¨m) BiÕn gi¶.a n. theo møc gi¸ n¨m 1994) FDI b×nh qu©n ®Çu ng−êi (®o l−êng b»ng ngh×n ®ång VND. ®o l−êng b»ng sè ®Çu m¸y ®iÖn tho¹i trªn 1.a n. ®o l−êng b»ng tû lÖ gi¸ trÞ gia t¨ng trong s¶n xuÊt c«ng nghiÖp so víi GDP Tû gi¸ hèi ®o¸i thùc Kü n¨ng cña lao ®éng. ®o l−êng b»ng sè sinh viªn ®¹i häc vµ cao ®¼ng trªn 1000 ng−êi Tû lÖ ®Çu t− trong n−íc so víi GDP.

vèn con ng−êi vµ tû gi¸ hèi ®o¸i.99)* 0.157515 (2. Bªn c¹nh ®ã. Bªn c¹nh ®ã.417532 (0.34)* 0.80)* 0. KÕt qu¶ −íc l−îng ph−¬ng tr×nh 1: Thêi kú 1996-2005 Ph−¬ng tr×nh t¨ng tr−ëng (1) FDI (FDI) XuÊt khÈu (Xg) Chi tiªu chÝnh phñ (SI) T¨ng tr−ëng tµi chÝnh (Dig) T¨ng tr−ëng lao ®éng (LA) Häc vµ Lµm (LD) Vèn con ng−êi (HC) Tû gi¸ hèi ®o¸i (RER) BiÕn gi¶ theo vïng (DUMMY) ¦íc l−îng kh«ng ®æi Hansen test (p-value) Durbin-Wu-Hausman test (p-value) Pagan-Hall test (p-value) 18. ph¸t triÓn tµi chÝnh.184253 (2.41) 1.29 0.094108 (-4.27)* (2) 0.15 0. bµi viÕt nµy sÏ sö dông ph−¬ng ph¸p −íc l−îng GMM (Generalized Method of Moments).005950 (6.95)** 0.58)* 0.017551 (3.05)* 0. §iÒu nµy nãi lªn r»ng.000049 (3.08)* 0. 4.13) 19. HÖ sè −íc l−îng cña FDI trong cét 1 cña B¶ng 3 cã møc ý nghÜa vÒ mÆt thèng kª lµ 1% vµ chØ ra r»ng.243119 (1.068351 (0.706020 (6.71)* 0.01 (1) 0. n.64)* -0.05 0.a: kh«ng ®−îc øng dông B¶ng 1 tr×nh bµy ®Þnh nghÜa c¸c biÕn trong hÖ ph−¬ng tr×nh.00 0. chi tiªu chÝnh phñ. ph−¬ng ph¸p ®−îc ®¸nh gi¸ lµ hiÖu qu¶ vµ tèi −u trong viÖc kh¾c phôc c¸c hiÖn t−îng ®a céng tÝnh vµ ph−¬ng sai sai sè thay ®æi trong m« h×nh håi quy h¬n c¸c ph−¬ng ph¸p truyÒn thèng nh− hai giai ®o¹n (2SLS) vµ ba giai ®o¹n (3SLS).038917 (2.2005.92)** 0.93)* 0.136351 (-4. vµ Pagan-Hall test ®Ó ®¶m b¶o −íc l−îng chÝnh x¸c (xem B¶ng 3.82)* 0. ph−¬ng ph¸p GMM cho chóng ta kÕt qu¶ nh− sau: KÕt qu¶ −íc l−îng ®−îc tr×nh bµy trong B¶ng 3. 4 vµ 5 cho thÊy FDI lµ mét nh©n tè quan träng cña t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam trong suèt thêi kú 1996.000054%. t¨ng tr−ëng lao ®éng.02 4 .408601 (2.018336 (3. B¶ng 3. c¸c nh©n tè ¶nh h−ëng tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam lµ xuÊt khÈu. vµ 5).88)* 0.000 VND trong vèn FDI b×nh qu©n ®Çu ng−êi lµm møc t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam t¨ng lªn kho¶ng 0.256011 (2. HÖ sè −íc l−îng cña c¸c nh©n tè nµy cã møc ý nghÜa vÒ mÆt thèng kª vµ ®óng víi kú väng cña t¸c gi¶.391238 (1.58)* -0.Chó ý: + vµ – ®¹i diÖn cho mèi quan hÖ d−¬ng (tÝch cùc) vµ ©m (tiªu cùc). FDI t¸c ®éng tÝch cùc tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam. viÖc t¨ng 1.245129 (1. víi ®iÒu kiÖn c¸c nh©n tè kh«ng ®æi.037175 (2. kú väng dÊu cña hÖ sè c¸c biÕn gi¶i thÝch ®−îc tr×nh bµy trong B¶ng 2.000054 (4. häc vµ lµm.46)* 0. Durbin-Wu-Hausman test. Sau khi −íc l−îng vµ tháa m·n c¸c kiÓm ®Þnh nh− Hansen test.29) 1.

FDI kh«ng ph©n bæ ®ång ®Òu t¹i c¸c tØnh thµnh vµ c¸c vïng cña ViÖt Nam. H¶i D−¬ng.6789 (3.86)* 0.9019 (3.90)* 145.83)* 0.460676 (12.3292 (2.1244 (2.12 0. KÕt qu¶ −íc l−îng ph−¬ng tr×nh 1: Thêi kú 1996-2005 Ph−¬ng tr×nh FDI (2) Tû lÖ t¨ng tr−ëng kinh tÕ (g) Quy m« thÞ tr−êng (Y) Tæng vèn ®Çu t− (DI) XuÊt khÈu (X) Kü n¨ng lao ®éng (SKILL) Chi phÝ lao ®éng (WA) C¬ së h¹ tÇng (TEL) Tû gi¸ hèi ®o¸i (RER) BiÕn gi¶ theo vïng (DUMMY) ¦íc l−îng kh«ng ®æi Hansen test (p-value) Durbin-Wu-Hausman test (p-value) Pagan-Hall test (p-value) Observations -34870.53)* 0. (ii) *** ý nghÜa ë møc 10%. víi ®iÒu kiÖn c¸c yÕu tè kh¸c kh«ng ®æi. Do vËy. VÜnh Phóc. vµ * ý nghÜa ë møc 1%. ** ý nghÜa ë møc 5%. mét nh©n tè ph¶n ¸nh quy m« thÞ tr−êng trong n−íc. th× cµng cã søc thu hót lín tíi c¸c nhµ ®Çu t−. cµng cao.9732 (4. Qu¶ng Ninh).47)* 120.Sè quan s¸t 563 563 Chó ý: (i) Thèng kª t-statistics trong ngoÆc. Bµ rÞa. Nh− chóng ta ®· biÕt. §ång Nai. B¶ng 4. c¬ së h¹ tÇng. B¶ng 4 cho thÊy t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam cã t¸c ®éng tÝch cùc tíi thu hót FDI vµo ViÖt Nam.8359 (2.000 VND.050031 (5. §iÒu nµy hµm ý r»ng.052338 (6.00 0.64)* 0. PhÇn lín FDI tËp trung t¹i c¸c tØnh thµnh phÝa Nam (nh− Thµnh phè Hå ChÝ Minh.934665 (7.01 543 (1) 992.05)* (2) 802. nÕu t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¨ng lªn kho¶ng 1% sÏ lµm vèn FDI b×nh qu©n ®Çu ng−êi t¨ng lªn kho¶ng 993.934665 (7.867383 (-4.00 0.77 (-3.70)* -5.71)* 0.3072 (2.05)* -31513. vµ * ý nghÜa ë møc 1%.05)* 1179.44)** -4. HÖ sè −íc l−îng nµy cho thÊy. C¸c nh©n tè kh¸c nh− hÖ thèng tµi chÝnh trong n−íc.64)* 49. chóng ta sÏ më réng m« h×nh b»ng viÖc ®−a vµo trong m« h×nh mét biÕn gi¶ ®¹i diÖn cho c¸c tØnh thµnh t¹i ®ã cã tËp trung phÇn lín c¸c dù ¸n 5 . H¶i Phßng.13 0. kü n¨ng ng−êi lao ®éng.619 (3. ** ý nghÜa ë møc 5%. t¨ng tr−ëng kinh tÕ cao t¹i ViÖt Nam ph¶n ¸nh dÊu hiÖu tÝch cùc vÒ nÒn kinh tÕ ViÖt Nam tíi c¸c nhµ ®Çu t− n−íc ngoµi.460528 (-4.73)* 1.00)* 141.62)* 161.34)** 1. GDP b×nh qu©n ®Çu ng−êi. B×nh D−¬ng. vµ t¹i c¸c tØnh thµnh miÒn B¾c (nh− Hµ Néi.01 543 Chó ý: (i) Thèng kª t-statistics trong ngoÆc. KÕt qu¶ còng cho thÊy. HÖ sè −íc l−îng cña biÕn t¨ng tr−ëng kinh tÕ lµ d−¬ng vµ cã møc ý nghÜa vÒ mÆt thèng kª lµ 5%.41)* 47.32)* 0. chi phÝ lao ®éng thÊp vµ tû gi¸ hèi ®o¸i còng lµ c¸c nh©n tè quan träng thu hót FDI vµo ViÖt Nam. (ii) *** ý nghÜa ë møc 10%.79898 (6.Vòng tµu).451904 (11.23 (-3.

nh−ng hÖ sè cña biÕn FDI trong cét 2 cña b¶ng 5 lµ ©m vµ kh«ng cã ý nghÜa vÒ mÆt thèng kª.34)* 0.22)** 18. Do vËy.53)* 0.89)* 0. Nh− ®−îc tr×nh bµy trong B¶ng 5. B¶ng 5.69) 1.000004 (2.028890 (1. T−¬ng tù nh− vËy. c¬ së h¹ tÇng.020171 (3.34 0.30)* 0.167893 (2.30)* -0.83) 0. §iÒu nµy ph¶n ¸nh r»ng c¸c tØnh thµnh cña ViÖt Nam ch−a héi tô ®ñ mét l−îng vèn c¬ b¶n vÒ con ng−êi ®Ó hÊp thô hiÖu qu¶ nguån vèn FDI.094292 (-4. n¬i cã c¬ së h¹ tÇng. lao ®éng cã kü n¨ng.69)* 0.01 (1) -0. hÖ sè −íc l−îng t¸c ®éng qua l¹i gi÷a c¸c biÕn FDI vµ nguån vèn con ng−êi lµ d−¬ng vµ cã ý nghÜa vÒ mÆt thèng kª ë møc ý nghÜa 5%.036969 (2. KÕt qu¶ −íc l−îng chØ ra r»ng.000089 (-1.569683 (-0. vµ thu nhËp cao sÏ cã xu h−íng thu hót FDI nhiÒu h¬n vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ nhanh h¬n c¸c tØnh thµnh kh¸c.90)** -0. §iÒu nµy hµm ý r»ng hÖ thèng tµi chÝnh cña ViÖt Nam cßn t−¬ng ®èi kÐm ph¸t triÓn.73)* 0.39)* 0.16)** -0. lao ®éng cã kü n¨ng tèt h¬n. T¸c ®éng cña FDI ®Õn t¨ng tr−ëng kinh tÕ c¸c tØnh thµnh th«ng qua kh¶ n¨ng hÊp thô t¹i c¸c ®Þa ph−¬ng Ph−¬ng tr×nh t¨ng tr−ëng (1) FDI (FDI) XuÊt khÈu (Xg) Chi tiªu chÝnh phñ (SI) T¨ng tr−ëng tµi chÝnh (Dig) T¨ng tr−ëng lao ®éng (LA) Häc vµ Lµm (LD) Vèn con ng−êi (HC) Tû gi¸ hèi ®o¸i (RER) FDI*Vèn con ng−êi (t¸c ®éng qua l¹i) FDI*T¨ng tr−ëng tµi chÝnh (t¸c ®éng qua l¹i) ¦íc l−îng kh«ng ®æi Hansen test (p-value) Durbin-Wu-Hausman test (p-value) 19.165762 (2. hÖ sè −íc l−îng t¸c ®éng qua l¹i gi÷a c¸c biÕn FDI vµ hÖ thèng thÞ tr−êng tµi chÝnh còng cho thÊy lµ ©m vµ cã møc ý nghÜa thèng kª lµ 5%.42)* 0.50)* -0.25)** (2) 0. t¸c ®éng tÝch cùc cña FDI tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i c¸c tØnh thµnh cña ViÖt Nam bÞ h¹n chÕ bëi kh¶ n¨ng hÊp thô FDI cña nÒn kinh tÕ th«ng qua vèn con ng−êi vµ thÞ tr−êng tµi chÝnh lµ cßn t−¬ng ®èi yÕu. C¸c nghiªn cøu gÇn ®©y còng nhÊn m¹nh t¸c ®éng cña FDI tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ phô thuéc rÊt nhiÒu vµo kh¶ n¨ng hÊp thô cña nÒn kinh tÕ cña c¸c n−íc së t¹i.22)** -0.390307 (-0.264740 (2.54)* 0. B¶ng 5 tr×nh bµy t¸c ®éng cña FDI tíi t¨ng tr−ëng c¸c tØnh thµnh cña ViÖt Nam th«ng qua ®o l−êng tÝnh hÊp thô.747579 (3.57) 1. vµ quy m« thÞ tr−êng lín h¬n.21 0. sÏ thu hót nhiÒu vèn FDI h¬n (xem kÕt qu¶ cét 2 B¶ng 4).096025 (-4.419888 (3.59838 (6. c¸c tØnh thµnh phè t¹i c¸c vïng §ång b»ng S«ng Hång vµ §«ng Nam bé. n¬i cã ®iÒu kiÖn tèt vÒ hÖ thèng tµi chÝnh.334157 (2.018908 (3. hay nãi mét c¸ch kh¸c.19335 (6.01)* 0.000084 (4. kh¶ n¨ng hÊp thô FDI cña nÒn kinh tÕ ViÖt Nam th«ng qua hÖ thèng tµi chÝnh cßn t−¬ng ®èi kÐm.FDI. t¨ng tr−ëng cao h¬n. Nã kú väng r»ng c¸c tØnh thµnh.000059 (-2.00 6 .

Pagan-Hall test (p-value) Observations 0.70)* -0.31)** 0.000025 (-2. kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ.00 0.957675 (2.25)** 0.19)* 0. Chóng ta kú väng r»ng R&D sÏ t¸c ®éng tÝch cùc tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ vµ kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ cµng lín sÏ c¶n trë sù t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam nãi chung vµ c¸c tØnh thµnh cña ViÖt Nam nãi riªng.018457 (3.86)*** -1.574779 (-2.127988 (2. chóng ta sÏ xem xÐt vai trß cña R&D.2005.018639 (3.25 0.00 563 0.04)** 1. ** ý nghÜa ë møc 5%.000225 (-4. R&D vµ c¸c vïng kinh tÕ ViÖt Nam Lý thuyÕt t¨ng tr−ëng néi sinh chØ ra r»ng.148923 (1. vµ kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ tíi kh¶ n¨ng hÊp thô FDI t¹i c¸c tØnh thµnh cña ViÖt Nam trong thêi kú 1996. B¶ng 6.124454 (2.83)*** -2.25)* -0.628443 (-2.25) -1.04 563 16.64)*** -2.99)** 0. vµ kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ.210997 (-4. (ii) *** ý nghÜa ë møc 10%.00 0.178576 (-3. ®−îc ®o l−êng b»ng ®Çu t− cña ChÝnh phñ vµo c¸c ho¹t ®éng R&D t¹i c¸c tØnh thµnh. vµ * ý nghÜa ë møc 1%. mét nh©n tè t¸c ®éng tÝch cùc tíi vèn con ng−êi.064482 (-3.27)* 0.592068 (-1.07)* 15.00)* -0.033599 (2. chóng ta sÏ ®−a c¸c biÕn R&D.65)* (2) 0. vµo ph−¬ng tr×nh.74285 (6.21)* 0.33)* 0. Do ®ã.120881 (2.05) 0.05742 (7.056075 (-3.139887 (1. Mét ph©n tÝch s©u h¬n vÒ mèi quan hÖ gi÷a FDI.66)* 0.42)* 0.063214 (-3.000028 (2.442873 (-2.23)* -0. T¨ng tr−ëng kinh tÕ vµ FDI: Sö dông c¸c biÕn R&D vµ kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ Ph−¬ng tr×nh t¨ng tr−ëng (1) FDI (FDI) XuÊt khÈu (Xg) Chi tiªu chÝnh phñ (SI) T¨ng tr−ëng tµi chÝnh (Dig) T¨ng tr−ëng lao ®éng (LA) Häc vµ Lµm (LD) Nghiªn cøu vµ Ph¸t triÓn (R&D) Kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ Tû gi¸ hèi ®o¸i (RER) FDI*R&D FDI*Kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ ¦íc l−îng kh«ng ®æi Hansen test (p-value) Durbin-Wu-Hausman test (p-value) Pagan-Hall test (p-value) Observations 17.01 0.23) -1.73)* 0.153391 (1.19 0.169995 (1.01 563 Chó ý: (i) Thèng kª t-statistics trong ngoÆc.167511 (1.62)* 0. c¸c ho¹t ®éng R&D vµ kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ t¹i c¸c n−íc tiÕp nhËn ®Çu t− ¶nh h−ëng v« cïng quan träng tíi kh¶ n¨ng hÊp thô FDI cña c¸c nÒn kinh tÕ.19 0. ®−îc ®o l−êng b»ng kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ gi÷a c¸c doanh nghiÖp cã vèn FDI vµ c¸c doanh nghiÖp trong n−íc.133530 (1.021126 (4.87612 (7.00)** 0.00 563 7 .999145 (2.28) -1.000053 (3.00 563 (1) 0.83)* -0.43)* 0.01)** (3) -0. Trong ph−¬ng tr×nh 1.000006 (-0.81)* 0.47)* 0.88)* 0. t¨ng tr−ëng kinh tÕ.

KÕt qu¶ −íc l−îng ®· cho thÊy trong giai ®o¹n 19962005. ®Ó thu hót vèn FDI ®Õn ViÖt Nam ngµy cµng nhiÒu h¬n. vµ * ý nghÜa ë møc 1%. Do vËy. FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ c¶ n−íc cã mèi quan hÖ hai chiÒu tÝch cùc. B¾c Trung Bé. xãa ®ãi gi¶m nghÌo vµ thu hót c¸c nhµ ®Çu t− n−íc ngoµi. ®Çu t− cho c¸c ho¹t ®éng R&D t¹i c¸c ®Þa ph−¬ng. Tuy nhiªn. (ii) *** ý nghÜa ë møc 10%. kh¶ n¨ng hÊp thô vèn FDI cña nÒn kinh tÕ ViÖt Nam th«ng qua thÞ tr−êng tµi chÝnh. vµ vèn ®Çu t− con ng−êi lµ c¸c nh©n tè quan träng ®Ó hÊp dÉn c¸c nhµ ®Çu t− ®Õn ViÖt Nam. chi phÝ lao ®éng thÊp. c¸c nh©n tè c¬ së h¹ tÇng. kÕt qu¶ nghiªn cøu còng cho thÊy FDI vµ xuÊt khÈu cã mèi quan hÖ chÆt chÏ víi nhau. §iÒu nµy cã nghÜa r»ng. H¬n thÕ n÷a. Do vËy trong t−¬ng lai c¸c vïng kinh tÕ nµy sÏ cã ®iÒu kiÖn ®Ó ph¸t triÓn. ph¶n ¸nh FDI t¹i ViÖt Nam cã xu h−íng thóc ®Èy xuÊt khÈu trong khu vùc c«ng nghiÖp. vèn con ng−êi nh− c¬ së vËt chÊt kü thuËt cho gi¸o dôc. Bªn c¹nh ®ã. kü n¨ng lao ®éng. c¶i c¸ch thÞ tr−êng tµi chÝnh. ®Çu t− con ng−êi. Ngoµi ra. Cét 2 vµ 3 b¶ng 6 cho thÊy hÖ sè −íc l−îng t¸c ®éng qua l¹i gi÷a c¸c biÕn FDI vµ R&D lµ ©m vµ cã ý nghÜa vÒ mÆt thèng kª ë møc 5%. Cét 1 B¶ng 6 chØ ra r»ng hÖ sè cña biÕn R&D lµ d−¬ng vµ cã ý nghÜa vÒ mÆt thèng kª ë møc 10%. kh¶ n¨ng c«ng nghÖ. Do ®ã. thÞ tr−êng tµi chÝnh. KÕt luËn Bµi viÕt ®· kiÓm ®Þnh mèi quan hÖ hai chiÒu gi÷a vèn FDI vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam tõ n¨m 1996-2005 th«ng qua −íc l−îng mét m« h×nh kinh tÕ l−îng ®ång thêi gåm hai ph−¬ng tr×nh t¨ng tr−ëng kinh tÕ vµ vèn FDI. C¸c −íc l−îng nµy ph¶n ¸nh r»ng ®Çu t− cho R&D vµ møc ®é c«ng nghÖ t¹i ViÖt Nam nãi chung vµ t¹i c¸c tØnh thµnh cña ViÖt Nam nãi riªng cßn t−¬ng ®èi thÊp. n©ng cÊp c«ng nghÖ ®Ó cã thÓ thu hót vµ hÊp thô vèn FDI vµo ViÖt Nam nãi chung còng nh− vµo c¸c ®Þa ph−¬ng nãi riªng mét c¸ch hiÖu qu¶. Do ®ã. T−¬ng tù nh− vËy. Bªn c¹nh ®ã. viÖc ®Çu t− vµo ho¹t ®éng R&D cã t¸c ®éng tÝch cùc tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i c¸c tØnh thµnh cña ViÖt Nam trong giai ®o¹n 1996. FDI t¸c ®éng tÝch cùc tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam.2005. Nam Trung Bé vµ T©y Nguyªn.Chó ý: (i) Thèng kª t-statistics trong ngoÆc. hÖ sè −íc l−îng cña biÕn kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ vµ biÕn FDI lµ ©m vµ cã ý nghÜa vÒ mÆt thèng kª ë møc 1%. ChÝnh quyÒn trung −¬ng còng nh− chÝnh quyÒn ®Þa ph−¬ng nªn chó träng tíi ®Çu t− vµo c¬ së h¹ tÇng. vµ t¨ng tr−ëng kinh tÕ cao t¹i ViÖt Nam lµ dÊu hiÖu tÝch cùc ®Ó thu hót c¸c nhµ ®Çu t− ®Õn ViÖt Nam. ** ý nghÜa ë møc 5%. Tµi liÖu tham kh¶o: 8 . hÖ sè −íc l−îng cña kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ cho thÊy c¸c tØnh thµnh n¬i cã kho¶ng c¸ch c«ng nghÖ t−¬ng ®èi nhá sÏ t¨ng tr−ëng nhanh h¬n c¸c tØnh thµnh kh¸c. kü n¨ng ®éi ngò lao ®éng. nghiªn cøu vµ ph¸t triÓn cßn t−¬ng ®èi thÊp. t¸c ®éng tÝch cùc cña FDI tíi t¨ng tr−ëng kinh tÕ ViÖt Nam nãi chung vµ c¸c ®Þa ph−¬ng cña ViÖt Nam nãi riªng bÞ h¹n chÕ. FDI chØ ®em l¹i lîi Ých cho t¨ng tr−ëng kinh tÕ t¹i c¸c tØnh thµnh ViÖt Nam khi vµ chØ khi c¸c tØnh thµnh nµy cã mét møc tèi thiÓu vÒ ®Çu t− cho R&D vµ c«ng nghÖ. ChÝnh phñ cÇn quan t©m −u ®·i ®Çu t− cho ph¸t triÓn t¹i c¸c vïng kÐm ph¸t triÓn bao gåm T©y B¾c. kiÕn thøc.

LUCAS. 13. 19.E. economic freedom and growth: new evidence from Latin America..BENGOA. 10021037. 1-31. Direct Investment in the E. Journal of International Business Studies. 54. 107. LUCAS. ROMER. (2003) Foreign direct investment. A. (1988) The Eclectic Paradigm of International Production: A Restatement and Some Possible Extensions. 89-113.C. 529-545. European Journal of Political Economy. (1992) A Contribution to the Empirics of Economic Growth. 408-437. & WEIL. 94. 93-101. 342. ROMER.S. 19. & SANCHEZ-ROBLES. 22.: Further Evidence. N. MANKIW. (1993) On the Determinants of U. R. (2001) The determinants of foreign direct investment: sensitivity analyses of crosscountry regressions. Kyklos. D. 9 . The Quarterly Journal of Economics. CHAKRABARTI. Journal of Political Economy. (1988) On the Mechanics of Economic Development. R. B. European Economics Review. M. DUNNING. J. D. (1986) Increasing Returns and Long-Run Growth. Journal of Monetary Economics. M.