NGHEÄ THUAÄT LAÕNH ÑAÏO

VAØ ÑOÄNG VIEÂN
(Leadership and Motivation)
MUÏC TIEÂU CUÛA KHOÙA HOÏC
Khoùa hoïc naøy ñöôïc thieát keá nhaèm naâng cao naêng löïc cuûa
caùc nhaø quaûn trò trong vieäc phaùt huy taøi naêng vaø söùc löïc cuûa
caáp döôùi höôùng vaøo thöïc hieän muïc tieâu cuûa coâng ty vaø öùng
phoù hieäu quaû vôùi moâi tröôøng kinh doanh thay ñoåi.
Khoùa hoïc seõ trang bò cho caùc hoïc vieân caùc kyõ naêng laõnh
ñaïo vaø ñoäng vieân hieäu quaû.
Ñaëc bieät laø khoùa hoïc seõ chuù troïng vaøo vieäc öùng duïng
nhöõng lyù thuyeát vaø kyõ naêng laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân trong ñieàu
kieän Vieät nam noùi chung vaø caùc coâng ty Vieät nam noùi rieâng.
LÔÏI ÍCH CUÛA KHOÙA HOÏC
Sau khi keát thuùc khoùa hoïc naøy, hoïc vieân seõ
º Hieåu caùc kyõ naêng veà laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân
º Hieåu bieát veà caùc phong caùch laõnh ñaïo vaø caùc ñoái töôïng bò
laõnh ñaïo
º Phaùt trieån caùc kyõ naêng laõnh ñaïo hieäu quaû
º Nhaän thöùc ñöôïc nhöõng vaán ñeà thöôøng gaëp phaûi trong laõnh
ñaïo vaø ñoäng vieân vaø giaûi phaùp khaéc phuïc
º Hoïc hoûi nhöõng kinh nghieäm veà laõnh ñaïo thaønh coâng ôû Vieät
nam vaø theá giôùi
º AÙp duïng caùc kyõ naêng laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân hieäu quaû
vaøo thöïc tieãn cuûa doanh nghieäp
NOÄI DUNG CUÛA KHOÙA HOÏC
º Baûn chaát vaø vai troø
cuûa laõnh ñaïo
º Phaân bieät laõnh ñaïo vaø
quaûn lyù
º Caùc phong caùch laõnh
ñaïo
º Kyõ naêng laõnh ñaïo hieäu
quaû
º Phaùt trieån taàm nhìn &
Chia seû taàm nhìn
º Phaùt trieån kyõ naêng
laõnh ñaïo trong giai
ñoïan hieän nay.
º Caùc ví duï laõnh ñaïo
gioûi
º Caùc yeáu toá ñoäng vieân
º Kyõ naêng ñoäng vieân
hieäu quaû
º Quy trình phaùt trieån vaø
thöïc hieän vieäc ñoäng
vieân coù hieäu quaû trong
coâng ty
º Nhöõng ví duï ñieån hình
veà ñoäng vieân hieäu
quaû
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 1 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
NHÖÕNG NGÖÔØI NEÂN THAM GIA KHOÙA HOÏC
Khoùa hoïc naøy ñöôïc thieát keá cho caùc nhaø quaûn trò cuûa coâng
ty.
Nhöõng ngöôøi sau ñaây neân tham gia khoùa hoïc:
º Giaùm ñoác vaø phoù giaùm ñoác
º Tröôûng phoøng vaø phoù phoøng trong coâng ty
º Tröôûng phoù caùc boä phaän trong coâng ty
PHÖÔNG PHAÙP GIAÛNG DAÏY
Khoùa ñaøo taïo chuù troïng vieäc öùng duïng caùc kieán thöùc vaø
kyõ naêng vaøo thöïc tieãn, nhaán maïnh söï tham gia tích cöïc cuûa hoïc
vieân trong qua trình hoïc. Phöông phaùp ñaøo taïo seõ laø söï keát hôïp
giöõa vieäc giôùi thieäu caùc khaùi nieäm, kyõ naêng, vaø vieäc thaûo luaän
nhoùm, baøi taäp tình huoáng vaø troø chôi. Caùc hoïc vieân ñöôïc khuyeán
khích chia seû nhöõng kinh nghieäm thöïc tieãn vaø nhöõng yù töôûng vôùi
caùc hoïc vieân khaùc. Ñoàng thôøi, hoïc vieân seõ coù cô hoäi ñeå trao ñoåi
veà nhöõng vaán ñeà thöïc tieãn cuûa laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân maø hoï
ñang gaëp phaûi vôùi giaûng vieân vaø töø ñoù coù khaû naêng tìm ra
nguyeân nhaân cuõng nhö giaûi phaùp höõu hieäu. Nhöõng ví duï thöïc tieãn
lieân quan ñeán laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân gioûi cuûa caùc coâng ty Vieät
nam vaø coâng ty nöôùc ngoaøi seõ ñöôïc ñöa ra laøm ví duï minh hoïa.
Chöông trình ñöôïc giaûng treân maùy vi tính baèng phöông phaùp
Power Point
+ SAÙCH THAM KHAÛO :
Ngoaøi boä giaùo trình baøi giaûng khoaûng 50 tr
khoå A4
Do giaûng vieân cung caáp cho coâng ty ñeå
phaùt cho hoïc vieân caàn ñoïc theâm:
1. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi. Quaûn trò nhaân söï - Nxb
Thoáng keâ - HN – 2002 (Taùi baûn laàn thöù 4)
2. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi. Quaûn trò hoïc - Nxb Thoáng keâ - HN –
2002(Taùi baûn laàn thöù 2)
3. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi. Ngheä thuaät laõnh ñaïo -Vieän quaûn
trò doanh nghieäp.
4. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi – Giao tieáp kinh doanh- Vieän quaûn trò
doanh nghieäp
5. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi- Quaûn lyù hieäu quaû –Phoøng thöông
maïi Vieät-nam-
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 2 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
6. 6- MASAAKII MAI- KAI ZEN- Chìa khoùa rthaønh coâng cuûa kinh
teá Nhaät- Baûn-NXB TP HCM
7. OUCHI- THUYEÁT Z- Söï thaùch thöùc ñoái vôùi Myõ vaø Taây AÂu-
Vieän kinh teá theá giôùi
8. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi. Quaûn trò hoïc – Trong xu theá hoäi
nhaäp theá giôùi. NXB Thoáng keâ. Haø noäi 2004
A. BAÛN CHAÁT CUÛA LAÕNH ÑAÏO TRONG QUAÛN TRÒ :
I. LAÕNH ÑAÏO
1. Khaùi nieäm veà laõnh ñaïo :
Laõnh ñaïo laø moät thuaät ngöõ phöùc taïp, chöa coù söï nhaát trí cao
vaø ñöôïc hieåu raát khaùc nhau vaø ñöôïc hieåu raát khaùc nhau ôû
nhöõng ngöôøi khaùc nhau*(Xem baûng 6).
Baûng 6: Nhöõng nhaän thöùc khaùc nhau veà ngöôøi laõnh
ñaïo
Caùch hieåu roäng lôùn Caùch hieåu cuï theå vaø haïn heïp
1. Caù nhaân aûnh höôûng
tôùi caùc thaønh vieân
nhoùm
1. Caù nhaân thöïc hieän phaàn lôùn
nhöõng aûnh höôûng tôùi nhöõng
thaønh vieân khaùc cuûa nhoùm
(laõnh ñaïo taäp trung)
2. Caù nhaân aûnh höôûng
tôùi caùc thaønh vieân
nhoùm treân moïi phöông
dieän.
2. Caù nhaân aûnh höôûng moät
caùch coù heä thoáng tôùi haønh
vi cuûa caùc thaønh vieân nhoùm
ñeå ñaït tôùi nhöõng muïc tieâu
cuûa nhoùm
3. Caù nhaân aûnh höôûng
tôùi caùc thaønh vieân
nhoùm tuaân thuû nhöõng
ñoøi hoûi cuûa anh ta.
3. Caù nhaân ñaït tôùi söï tích cöïc
nhieät tình cuûa caùc thaønh
vieân nhoùm trong vieäc tích cöïc
thöïc hieän caùc ñoøi hoûi cuûa
anh ta.
Theo Gary Yuki. “Leadership In Organizations” Prentice Hall
International Edition. 1989
Anh/ Chò haõy ñöa ra khaùi nieäm veà laõnh ñaïo ?
Laõnh ñaïo
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 3 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Baøi taäp tình huoáng
Troïng laøm vieäc ôû phoøng kyõ thuaät ñaõ 5 naêm. A luoân laøm
vieäc tích cöïc vaø ñöôïc ñeà baït leân laøm tröôûng phoøng kyõ thuaät.
Trong cöông vò môùi anh caûm thaáy mình nhieàu quyeàn löïc anh quaùt
naït, anh ra leänh vaø ñoøi hoûi moïi ngöôøi phaûi tuaân phuïc. Troïng ít
khi quan taâm ñeán yù kieán cuûa hoï, anh muoán nhaân vieân thöïc
hieän moïi yeâu caàu.
Bình laø toå tröôûng baûo veä cuûa moät khaùch saïn, vôùi anh ñöôïc
moïi ngöôøi yeâu meán. Anh khoâng bao giôø toû ra mình laø xeáp, anh
luoân hoøa nhaäp vôùi moïi ngöôøi, saün loøng giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi
gaëp khoù khaên. Anh luoân ñeå nhaân vieân cuøng tham gia ra quyeát
ñònh. Khi caáp döôùi hoûi yù kieán anh thöôøng traû lôøi “ Cöù theo
caùch cuûa caäu maø laøm “
Caâu hoûi :
1-Baïn cho bieát hai phong caùch laûnh ñaïo treân laø gì ?
2- Veà laâu daøi hai caùch quaûn lyù treân seõ gaây ra haäu quaû gì ?
3- Laø moät nhaø quaûn lyù baïn haõy ñem ra caùch quaûn lyù coù
hieäu quaû ?
Theo Geor ge R. Terry : Laõnh ñaïo laø moät hoaït ñoäng gaây
aûnh höôûng ñeán con ngöôøi nhaèm phaán ñaáu moät caùch töï
nguyeän cho nhöõnh muïc tieâu cuûa nhoùm “
Qua ñònh nghóa treân chuùng ta thaáy raèng , laõnh ñaïo laø moät
daïng hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi nhaèm gaây taùc ñoäng, aûnh höôûng
ñeán nhöõng ngöôøi khaùc , tuy nhieân khaùc vôùi nhöõng ngöôøi thoâi
mieân , cuûa nhöõng nhaø ngoaïi caûm maø chuùng ta bieát, caùc hoaït
ñoäng veà laõnh ñaïo cuûa caùc nhaø quaûn trò chuû yeáu taùc ñoäng tôùi
nhaän thöùc cuûa nhöõng ngöôøi bò quaûn lyù
Tuy vaäy, caùch hieåu sau ñaây veà laõnh ñaïo ñöôïc nhieàu ngöôøi
söû duïng vaø bao quaùt ñaày ñuû nhaát:
Laõnh ñaïo laø quaù trình gaây aûnh höôûng ñeán hoaït ñoäng
cuûa caù nhaân hoaëc moät nhoùm nhaèm thöïc hieän moät muïc
tieâu chung cuûa toå chöùc trong nhöõng ñieàu kieän nhaát ñònh.
Vôùi caùch hieåu treân coù theå ruùt ra moät soá ñieåm caàn löu yù
khi nghieân cöùu veà phaïm truø lao ñoäng ñoù laø :
* Laõnh ñaïo laø quaù trình gaây aûnh höôûng cuûa chuû theå laõnh
ñaïo vôùi nhöõng caù nhaân hoaëc moät nhoùm nhaát ñònh.
AÛnh höôûng laø toaøn boä caùc bieän phaùp do moät ngöôøi hoaëc
nhieàu caù nhaân thöïc hieän nhaèm taïo ra nhöõng thay ñoåi thaùi ñoä
hoaëc haønh vi cuûa moät hoaëc nhieàu caù nhaân khaùc.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 4 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Vì vaäy, aûnh höôûng thöïc chaát laø, söï taùc ñoäng töø beân naøy
sang beân khaùc. Beân thöïc hieän söï taùc ñoäng trong quaù trình gaây
aûnh höôûng ñöôïc goïi laø chuû theå laõnh ñaïo vaø beân chòu söï taùc
ñoäng laøm aûnh höôûng ñeán hoaït ñoäng cuûa noù ñöôïc goïi laø ñoái
töôïng laõnh ñaïo.

Chuû theå Ñoái töôïng
Taùc ñoäng
Hình 1. Quaù trình gaây aûnh höôûng trong
laõnh ñaïo
Treân thöïc teá chuû theå laõnh ñaïo coù theå taùc ñoäng gaây aûnh
höôûng trong caùc tröôøng hôïp sau :
- Caàn söï giuùp ñôõ cuûa ngöôøi khaùc
- Giao vieäc cho ngöôøi khaùc
- Ñoøi hoûi ngöôøi khaùc phaûi ñaït ñieàu gì hoaëc hoaøn
thaønh nhieäm vuï naøo ñoù.
- Caàn khôûi xöôùng hoaëc muoán taïo ra nhöõng thay ñoåi
nhaát ñònh trong toå chöùc.
Taát nhieân, sau khi taùc ñoäng ñoái töôïng thöôøng coù nhöõng thay
ñoåi nhaát ñònh veà haønh vi hoaëc nhaän thöùc.
Theo anh chò, Söï thay ñoåi ñoù coù theå dieãn ra theo ba
höôùng naøo ?
* Laõnh ñaïo chæ thöïc hieän khi coù ñoái töôïng bò laõnh ñaïo. Ñoái töôïng
ôû ñaây coù theå laø moät toå chöùc hoaëc moät caù nhaân hoaëc
nhoùm ngöôøi nhaát ñònh.
* Laõnh ñaïo ñöôïc tieán haønh nhaèm thöïc hieän nhöõng muïc tieâu ñaõ
xaùc ñònh cuï theå.
* Hoaït ñoäng laõnh ñaïo luoân gaén lieàn vôùi nhöõng ñieàu kieän cuï theå
nhaát ñònh.
Theo Anh / Chò taïi sao hieän nay phaûi thay ñoåi phong caùch
laõnh ñaïo?
2 .Ñaëc ñieåm cuûa ngöôøi laõnh ñaïo :
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 5 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
- Ngöôøi laõnh ñaïo, theo caùch hieåu khaùi quaùt, laø nhöõng
ngöôøi khoâng chæ phaûi chòu traùch nhieäm veà keát quaû hoaït
ñoäng cuûa baûn thaân maø coøn phaûi chòu traùch nhieäm veà
keát quaû hoaït ñoäng cuûa nhöõng ngöôøi khaùc hoaëc cuûa toå
chöùc.
* Coù theå so saùnh ngöôøi laõnh ñaïo vôùi ngöôøi laøm coâng taùc
khoa hoïc
Baûng soá 8 : Söï khaùc nhau giöõa nhau giöõa nhaø laõnh ñaïo vaø
nhaø khoa hoïc.
Nhaø laõnh ñaïo Nhaø khoa hoïc
1. Ra quyeát ñònh thuoäc yeáu
toá khaùch quan.
* Thôøi ñieåm ra quyeát ñònh do
yeâu caàu thöïc teá.
* Ra quyeát ñònh trong ñieàu
kieän thieáu thoâng tin.
1. Coâng boá keát quaû nghieân
cöùu thuoäc yeáu toá chuû
quan.
* Thôøi gian coâng boá chuû yeáu
do caùc nhaø nghieân cöùu
quyeát ñònh.
* Thöôøng caùc keát quaû coâng
boá sau khi coù ñuû thoâng tin
vaø ñöôïc kieåm tra kyõ.
2. Quaù trình nghieân cöùu taïo ra
moät quyeát ñònh thöôøng ôû
traïng thaùi phaân taùn, khoâng
taäp trung.
* Naêng suaát thöôøng thaáp vì
lao ñoäng giaùn ñoaïn vaø
ñaùnh giaù keát quaû khoù
khaên.
2. Taäp trung cao ñoä cho moät
vaán ñeà.
* Vì vaäy thöôøng gaây ra hieän
töôïng :
“Ñaûng trí baùc hoïc”
3. Ñoøi hoûi traùch nhieäm cao
veà caùc quyeát ñònh cuûa
mình.
3. Coù theå ñaïi dieän caù nhaân
ñeå phaùt trieån quan ñieåm
cuûa mình.
4. Laøm vieäc quaù taûi vaø
luoân caûm giaùc thieáu thôøi
gian.
4. Khoâng bò taùc ñoäng veà
yeáu toá thôøi gian.
Thöïc haønh
Baïn tình côø nghe ñöôïc cuoäc troø chuyeän sau :
Ngöôøi A : Ngöôøi laõnh ñaïo laø ngöôøi coù khaû naêng thieân
phuù. Ngöôøi noåi baät trong ñaùm ñoâng. OÂng coù khaû naêng ñoù
khoâng ?
Ngöôøi B : Thaät laø voâ lyù. Ai cuõng coù theå trôû thaûnh nhaø
laõnh ñaïo. Laõnh ñaïo laø moät kyõ naêng maø ngöôøi ta coù theå hoïc
ñöôïc nhö baát cöù nhöõng kyõ naêng naøo khaùc.
Baïn ñoàng yù vôùi yù kieán ngöôøi A hay ngöôøi B ? Hay baïn
coù theå chaúng ñoàng yù vôùi yù kieán naøo caû ?
Vaäy nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo caàn coù nhöõng phaåm
chaátø gì ?
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 6 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Caùc phaåm chaát cuûa ngöôøi laõnh ñaïo gioûi chia thaønh boán
nhoùm :
× Kyõ naêng laøm vieäc vôùi con ngöôøi.
× Phaåm chaát caù nhaân toát.
× Kyõ naêng quaûn lyù.
× Beà daày thaønh tích.
LAÕNH ÑAÏO
Phaân bieät Laõnh ñaïo vaø quaûn lyù
LAÕNH ÑAÏO QUAÛN LYÙ
• Quaûn lyù vaø Laõnh ñaïo boå sung cho nhau vaø caàn thieát cho söï
thaønh coâng
• Vaán ñeà laø keát hôïp toát Quaûn lyù vaø Laõnh ñaïo.
· Trong thöïc teá: “Quaûn lyù quaù möùc” vaø “Thieáu laõnh
ñaïo”.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 7 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
BEÀ DAØY
THAØNH
TÍCH
PHAÅM CHAÁT
CAÙ NHAÂN
TOÁT
KYÕ NAÊNG
LAØM
VIEÄC VÔÙI CON
NGÖÔØI
KYÕ NAÊNG
QUAÛN LYÙ
· Thieáu höôùng ñi vaø khoâng coù khaû naêng öùng phoù vôùi
thay ñoåi cuûa moâi tröôøng
• Moâi tröôøng caøng thay ñoåi, laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân khuyeán
khích caøng caàn ñöôïc taêng cöôøng.
Caâu hoûi:
-Keát hôïp quaûn lyù vaø laõnh ñaïo nhö theá naøo cho toái
öu?
-Toå chöùc cuûa anh (chò) caàn taêng cöôøng laõnh
ñaïo hay taêng cöôøng quaûn lyù? Taïi sao?
3-Vai troø cuûa laõnh ñaïo :
º Phaùt trieån “Taàm nhìn” vaø chia seû taàm nhìn
º Cam keát ñaït muïc tieâu, giaù trò vaø chuaån muïc
º Nhaän thöùc ñöôïc nhöõng thaùch thöùc vaø aûnh höôûng cuûa
chuùng, ñöa ra quyeát ñònh öùng phoù
º Chòu traùch nhieäm hoaøn toaøn veà hoaït ñoäng vaø keát quaû cuûa
toå chöùc
º Laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân ñeå xaây döïng vaên hoùa toå chöùc
phuø hôïp
º Giao quyeàn cho caáp döôùi
º Laø taám göông vaø coù aûnh höôûng maïnh ñeán caáp döôùi
º Ñieàu chænh haønh vi nhaèm ñaït muïc tieâu, thích öùng ñeå ñaùp laïi
nhöõng thay ñoåi cuûa tình huoáng vaø moâi tröôøng
º Söû duïng kyõ naêng vaø khaû naêng cuûa nhaân vieân phuø hôïp
vôùi nhieäm vuï vaø traùch nhieäm cuûa hoï
º Taïo nieàm tin vaø truyeàn nhieät huyeát/caûm höùng
º Ñoäng vieân khuyeán khích
º Phaùt trieån nhaân vieân
º Ghi nhaän thaønh tích vaø khen ngôïi
º Kieân ñònh ñoái vôùi nhöõng quyeát ñònh ñuùng duø coù aùp löïc
TOÙM LAÏI
Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù phaûi laø ngöôøi coù kinh nghieäm,
coù yù chí, coù khaû naêng thöïc hieän, bieát höôùng daãn, ñoäng vieân
vaø giuùp ñôõ ngöôøi khaùc hoaøn thaønh coâng vieäc.
Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù phaûi chæ coù khaû naêng phaân
coâng cho moät nhoùm, moät toå chöùc naøo ñoù, maø coøn caàn phaûi
coù baûn lónh, coù hoaøi baõo ñeå hoaøn thaønh söù maïng cuûa mình,
baát chaáp moïi khoù khaên, gian khoå.
Quyeát ñònh moät vaán ñeà : khoâng coù nghóa gì caû. Ñieàu quan
troïng laø quyeát ñònh ñoù coù ñöôïc thi haønh hay khoâng ? Vì theá,
ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù khoâng nhöõng ñieàu khieån, maø coøn
phaûi choïn löïa nhöõng vieäc gì caàn thöïc hieän, vieäc naøo tröôùc, vieäc
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 8 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
naøo sau, phaûi ñònh höôùng, baûo veä, hoå trôï vaø kieåm tra nhöõng
vieäc aáy.
Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù phaûi bieát laøm cho ngöôøi khaùc
vöøa tuaân phuïc, vöøa meán moä mình.
Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù khoâng nhöõng phaûi coù khaû
naêng hoaøn thaønh moät coâng trình, moät söï nghieäp, maø coøn caàn
phaûi coù khaû naêng giao tieáp vôùi caáp döôùi cuûa mình. Phaûi bieát
chinh phuïc hoï, yeâu meán hoï vaø ñöôïc hoï yeâu meán. Trong taùc
phaåm “Terre des hommes”, Saint Exupeùry ñaõ noùi :
“Muoán trôû thaønh ngöôøi laõnh ñaïo, tröôùc
heát phaûi coù khaû naêng taäp trung nhaân löïc”.
Ñaây laø moät chaân lyù maø ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù caàn
ghi nhôù.
Baïn coù muoán bieát ai laø ngöôøi laõnh ñaïo thaät söï cuûa moät Xí
nghieäp khoâng? Baïn haõy hoûi ngöôøi naøo daùm ñöùng ra chòu traùch
nhieäm khi Xí nghieäp cuûa hoï gaëp thaát baïi.
Ngöôøi laõnh ñaïo phaûi laø ngöôøi ñöùng muõi chòu saøo tröôùc moïi
vaán ñeà cuûa toå chöùc.
Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù khoâng nhöõng theå hieän söï raén
roûi, taøi huøng bieän, tính taùo baïo, söï kheùo leùo, khoâng chæ taäp hoïp
ñöôïc nhaân löïc, maø coøn phaûi coù nhöõng ñöùc tính chuû yeáu nhö :
bieát laøm cho moïi ngöôøi hôïp taùc vôùi nhau ñeå laøm vieäc, bieát nhaän
ra vaø bieát khai thaùc, söû duïng khaû naêng cuûa hoï, bieát giuùp hoï
ñoaøn keát vaø yù thöùc ñöôïc traùch nhieäm rieâng cuûa mình, cuøng
nhau hoaøn thaønh söù maïng, nhieäm vuï chung cuûa toå chöùc, cuûa
nhoùm.
Ngöôøi ta nhaän ra ngöôøi laõnh ñaïo khoâng chæ qua taùc phong
ñieàm ñaïm, khieâm toán, maø coøn qua caùch chæ ñaïo coâng vieäc.
Tröôùc nhöõng trôû ngaïi khoù khaên, ngöôøi laõnh ñaïo aáy coù daùm
nghó, daùm laøm hay khoâng ?.
Thoâng thöôøng, tröôùc maét ngöôøi laõnh ñaïo, caùc thuoäc caáp
thöôøng hay toû ra haêng haùi, nhieät tình trong coâng vieäc. Ngöôøi laõnh
ñaïo phaûi coù ñoâi maét tinh töôøng, saâu saéc. Phaûi thaáy ñöôïc ñaâu
laø ñoäng löïc chính cuûa hoaït ñoäng ñoù. Do baûn chaát tích cöïc, taän
tuïy hay chæ laø moät hieän töôïng nhaát thôøi ñeå laáy loøng caáp treân.
Töø ñoù ngöôøi laõnh ñaïo coù theå ñaùnh giaù ñuùng thöïc chaát cuûa
thuoäc caáp mình, ñoàng thôøi coù nhöõng bieän phaùp cuï theå ñeå uoán
naén kòp thôøi.
Thay vì laõnh ñaïm vôùi thuoäc caáp, ngöôøi laõnh ñaïo neân côûi
môû vaø aân caàn vôùi hoï, laøm cho hoï tuaân phuïc mình moät caùch vui
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 9 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
veû, thoaûi maùi, chöù khoâng goø eùp, mieãn cöôõng. Ñöøng ñeå xaûy ra
tình traïng “Phuïc dieän baát phuïc taâm”.
Con ngöôøi laø moät baûn theå xaõ hoäi, ai cuõng coù quyeàn töï do
caù nhaân, nhöng noù phaûi ñöôïc höôùng vaøo moät neàn neáp, moät kyû
luaät. Laø ngöôøi thi haønh neàn neáp, kyû luaät aáy, ngöôøi laõnh ñaïo
phaûi toû ra thaät xöùng ñaùng laø moät taám göông ñeå moïi ngöôøi noi
theo.
Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù laø ngöôøi ñöôïc söï uûy nhieäm
cuûa taäp theå, coù boån phaän phaûi giaûi thích, baûo veä, thöïc hieän
cho kyø ñöôïc nhöõng coâng vieäc vì lôïi ích toái cao cuûa caû taäp theå.
Ngöôøi ta seõ nhaän ra baïn laø ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù
nhöõng bieåu hieän sau : Söï coù maët cuûa baïn laø moät nguoàn ñoäng
vieân ñeå thuoäc caáp cuûa baïn theâm haêng haùi vöôït qua moïi trôû
ngaïi trong coâng vieäc. Neáu moät luùc naøo ñoù baïn khoâng xuaát hieän,
nhöng caû taäp theå vaãn tieán haønh toát coâng vieäc, khi ñoù baïn laø
ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù gioûi roài ñaáy.
Moät gia ñình, moät taäp theå, moät toå chöùc, moät quoác gia maø
khoâng coù ngöôøi laõnh ñaïo, quaûn lyù thì chaúng khaùc naøo nhö moät
thaân theå khoâng coù ñaàu. Gia ñình, taäp theå, toå chöùc, quoác gia aáy
khoâng theå toàn taïi vaø phaùt trieån ñöôïc.
Maëc duø coù raát nhieàu lyù thuyeát veà söï
bình ñaúng, nhöng raát nhieàu ngöôøi caàn ñeán
moät ngöôøi laõnh ñaïo coù ñuû naêng löïc ñeå hoï
tin töôûng vaø daãn daét hoï vöôït qua moïi choâng
gai trong coâng vieäc. Khi khoâng coù moät ai am
hieåu veà vieäc laøm vaø ñoäng vieân hoï, hoï
caûm thaáy boàn choàn,lo laéng. Söï xuaát hieän
cuûa ngöôøi laõnh ñaïo trong luùc naøy raát phuø
hôïp vôùi nhu caàu taâm lyù cuûa hoï. Ngöôøi laõnh
ñaïo seõ laø choã döïa, laø söùc maïnh vaø laø nguoàn an uûi cuûa moãi
ngöôøi.
Moät cuoäc hoäi nghò goàm caùc ñaïi bieåu xuaát saéc
nhaát seõ khoâng laøm ñöôïc gì, thaäm chí khoâng chuaån
bò ñöôïc moät böõa aên tröa, neáu khoâng coù ngöôøi
chuû trì cuoäc hoäi nghò aáy. (MAUROIS).
Ngöôøi laõnh ñaïo ñoùng vai troø raát quan troïng vaø caàn thieát
ñoái vôùi moät toå chöùc, moät quoác gia, nhö caùi ñaàu ñoái vôùi moät cô
theå.
Caùi ñaàu ñieàu khieån vaø quyeát ñoaùn moïi cô cheá hoaït ñoäng
trong cô theå. Neáu chaúng may heä thaàn kinh trung öông bò suy yeáu
ñeán möùc khoâng coøn phaùt huy taùc duïng ñöôïc nöõa, thöû hoûi caùc
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 10 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
boä phaän coøn laïi cuûa cô theå coù hoaït ñoäng vaø phaùt trieån bình
thöôøng ñöôïc khoâng ?.
Töông töï, tình traïng voâ toå chöùc seõ xuaát hieän khi thieáu ngöôøi
laõnh ñaïo vaø quaûn lyù. Tình traïng naøy seõ daãn ñeán söï tan raõ cuûa
toå chöùc.
Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù laø bieåu töôïng roõ reät nhaát cuûa
quyeàn löïc, cuûa söï ñoàng nhaát. Vöøa ñieàu khieån, vöøa phoái hôïp caùc
coâng vieäc, caùc quan heä cuûa thuoäc caáp, ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn
lyù kòp thôøi ngaên chaën nhöõng nhoùm choáng ñoái hoaëc coù yù chia
reõ.
Trong moät toå chöùc, moät ñôn vò khoâng coù ngöôøi laõnh ñaïo vaø
quaûn lyù thì sau moät thôøi gian, nhöõng yù chí toát ñeïp seõ bò phaân
hoùa, nhöõng naêng löïc ñaõ ñöôïc toâi luyeän seõ bò thui choät. Vaø sau
cuøng laø söï ñuïng chaïm, söï maâu thuaãn xuaát hieän. Ñieàu naøy döùt
khoaùt seõ ñöa moät toå chöùc, moät ñôn vò ñeán choã dieät vong.
Ñeå taäp trung nhaân löïc moät caùch coù hieäu quaû, nhaát thieát
phaûi coù moät ngöôøi laõnh ñaïo laøm vieäc treân nguyeân taéc ñoàng
nhaát, coù khaû naêng höôùng daãn vaø khích leä caùc thuoäc caáp theo
ñuoåi ñeán cuøng söù maïng ñöôïc giao.
Baát kyø moät toå chöùc naøo cuõng coù nhöõng maâu thuaãn, baát
ñoàng. Neáu ai cuõng haønh ñoäng theo yù rieâng, theo söï heïp hoøi cuûa
mình thì nhöõng cuoäc xung ñoät, söï hieåu laàm vaø söï cheånh maûng
seõ gaây ra moïi phieàn phöùc, trôû ngaïi, aûnh höôûng ñeán söï ñoaøn
keát vaø giaûm hieäu quaû coâng vieäc. Vì vaäy, moãi toå chöùc phaûi coù
ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù.
Chính oâng ta laø ngöôøi chòu traùch nhieäm ñieàu khieån moïi hoaït
ñoäng cuûa toå chöùc. Cho duø moãi caù nhaân trong toå chöùc coù tính
voâ tö, loøng ñoä löôïng vaø söï taän taâm ñeán ñaâu ñi chaêng nöõa maø
thieáu söï laõnh ñaïo, quaûn lyù ñieàu khieån cuûa ngöôøi ñöùng ñaàu thì
toå chöùc ñoù cuõng bò thaát baïi.
Ñeå hoaøn thaønh moät coâng trình , moät söï nghieäp lôùn, ngöôøi
laõnh ñaïo vaø quaûn lyù phaûi bieát thu huùt moïi khaû naêng tieàm aån
cuûa töøng caù nhaân. Vì khoâng phaûi chæ ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn
lyù môùi coù nhöõng ñònh höôùng, nhöõng khaû naêng saùng taïo trong
coâng vieäc. Ñoâi khi nhöõng saùng kieán coù ích baét nguoàn töø nhöõng
ñaùm ñoâng.
Moät nhoùm, naêng löïc raát xoaøng, khoâng coù gì ñaùng chuù yù,
coù theå linh hoaït vaø troäi hôn ngaøy thöôøng nhôø söï ñieàu khieån cuûa
ngöôøi laõnh ñaïo. Nhoùm khaùc, vôùi naêng löïc xuaát saéc laïi coù theå
suy suùt, tan raõ theo böôùc höôùng daãn cuûa ngöôøi laõnh ñaïo, maø
chính thaùi ñoä, caùch laøm vieäc cuûa oâng ta laøm cho nhöõng ngöôøi
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 11 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
coù yù chí nhaát cuõng phaûi naûn loøng vaø daäp taét nôi hoï tính tích
cöïc, loøng haêng haùi.
Coù moät vaøi quan ñieåm raát thieån caän veà vai troø cuûa ngöôøi
laõnh ñaïo vaø quaûn lyù cho raèng : Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù
chaúng caàn laéng nghe moät yù kieán naøo cuûa nhöõng ngöôøi coäng
taùc, cuûa nhöõng thuoäc caáp. Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù luoân
luoân laø ngöôøi tuyeät ñoái vaø hoaøn haûo veà moïi maët. Caùc quan
nieäm ñoù ñaõ phuû nhaän vai troø cuûa taäp theå vaø nhöõng ngöôøi
quan nieäm nhö vaäy ñaõ queân raèng:
“Tinh thaàn ñoàng ñoäi laø yeáu toá raát quan troïng, moät ngöôøi
laõnh ñaïo vaø quaûn lyù cho duø ñöôïc thieân phuù ñeán ñaâu cuõng
khoâng theå am töôøng heát taát caû caùc ngoõ ngaùch cuûa coâng vieäc.
Neáu ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù bieát khai thaùc ôû nhöõng ngöôøi
coäng taùc, ôû thuoäc caáp cuûa mình, caùc naêng löïc vaø thieän caûm
cuûa hoï thì oâng ta ñaõ thaønh coâng 50% roài ñaáy. Loøng nhieät tình
vaø khoái oùc cuûa hoï seõ khoâng ngöøng phaùt sinh nhöõng saùng kieán
quyù baùu. Ñaáy khoâng phaûi laø nhöõng ñieàu kieän toát ñeå ngöôøi
laõnh ñaïo vaø quaûn lyù ñöa söï nghieäp cuûa mình mau ñeán thaønh
coâng hay sao ?”.
Khoâng neân cho raèng laõnh ñaïo vaø quaûn lyù laø moät coâng
vieäc taàm thöôøng, ai cuõng laøm ñöôïc : Chæ caàn moät göông maët
ñaêm ñaêm khoù chòu, ra gioïng keû caû, thaùi ñoä tròch thöôïng laø ñuû.
Muoán trôû thaønh ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù gioûi, caàn coù loøng
thöông yeâu ñoái vôùi nhöõng ngöôøi coäng söï vaø thuoäc caáp cuûa
mình. Chính ñöùc tính naøy cho pheùp ta thaáu hieåu ñöôïc nhöõng taâm tö
nguyeän voïng vaø khaû naêng cuûa moãi ngöôøi. Ñaây laø moät trong
nhöõng nguyeân taéc cô baûn ñeå thu huùt ñöôïc nhaân taâm.
Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù cuõng caàn coù yù thöùc phuïng söï,
phuïng söï heát mình söï nghieäp maø chính mình vaø moïi ngöôøi trong toå
chöùc ñang ñeo ñuoåi. Nhöõng coâng vieäc khoâng vuï lôïi, tinh thaàn
duõng caûm, nieàm phaán khôûi luoân luoân xuaát phaùt töø moät nieàm
tin maõnh lieät vaøo söï nghieäp ñöôïc giao.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 12 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
II. HIEÄU QUAÛ LAÕNH ÑAÏO
Caùc tieâu chuaån hieäu quaû coù theå raát khaùc bieät nhau tuøy
theo töøng giai ñoaïn, söï phaùt trieån cuûa nhoùm, söï thoûa maõn cuûa
ngöôøi döôùi quyeàn, söï tích cöïc cuûa ngöôøi döôùi quyeàn, söï phaùt
trieån vaø tröôûng thaønh veà taâm lyù cuûa ngöôøi döôùi quyeàn, vaø
hình aûnh cuûa ngöôøi laõnh ñaïo trong taâm trí cuûa ngöôøi döôùi quyeàn.
1. Ngöôøi laõnh ñaïo hieäu quaû
º Quan ñieåm hieäu quaû
º Nhaän thöùc con ngöôøi khaùc nhau
º Chuû ñoäng, baûn lónh
º Baét ñaàu baèng muïc tieâu cuoái cuøng
º “Hieåu tröôùc khi ñöôïc hieåu”
º Tö duy “Thaéng-Thaéng”
º Nguyeân taéc “coäng höôûng”
º Caùc daïng laõnh ñaïo cuï theå coù hieäu quaû trong nhöõng tình
huoáng cuï theå
º Nhaø laõnh ñaïo hieäu quaû theå hieän taâm traïng vaø haønh vi phuø
hôïp vôùi tình huoáng hieän taïi
º Laïc quan, tin töôûng, ñaày nghò löïc vaø baèng haønh ñoäng cuûa
mình khieán cho caáp döôùi caûm nhaän vaø haønh ñoäng theo mình
º Taâm traïng vaø haønh vi cuûa nhaø laõnh
ñaïo aûnh höôûng keát quaû coâng vieäc
cuûa caáp döôùi
º “Haõy mæm cöôøi vaø caû theá giôùi seõ
mæm cöôøi vôùi baïn”
º Laõnh ñaïo laïc quan vui veû
- nhöõng ngöôøi xung quanh laïc quan
veà muïc tieâu
- kích thích tính saùng taïo cuûa hoï
- taêng hieäu quaû ra quyeát ñònh cuûa
hoï
- taêng nhieät tình giuùp ñôõ
º Nhaø laõnh ñaïo hieäu quaû coù nhöõng khaû naêng
- Töï nhaän thöùc ñöôïc xuùc caûm cuûa chính mình
- Töï quaûn lyù mình: kieåm soaùt xuùc caûm, haønh vi
- Nhaän thöùc veà xaõ hoäi: Nhaïy caûm vaø ñoàng caûm
- Quaûn lyù caùc moái quan heä: Giao tieáp, tranh thuû söï uûng
hoä, xaây döïng cam keát cuûa caùc caù nhaân
Nhaø laõnh ñaïo hieäu quaû coù kyõ naêng aûnh höôûng ñeán
haønh vi/thaùi ñoä cuûa nhöõng ngöôøi lieân quan.
º Tö vaán cho ngöôøi khaùc
º Thuyeát phuïc hôïp lyù
º Taïo ra caûm höùng
º Laøm vöøa loøng
º Lieân keát moïi ngöôøi
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 13 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
º Gaây aùp löïc ngöôøi choáng ñoái
º Tranh thuû söï giuùp ñôõ cuûa caáp treân
º Ñaùnh ñoåi
Hoûi: ÖÙng duïng nhöõng kyõ naêng ñoù nhö theá naøo cho
hieäu quaû?
2. Uy tín cuûa laõnh ñaïo.
Uy tín aùm chæ söï gaây aûnh höôûng cuûa moät ngöôøi tôùi caáp
döôùi vaø ñöôïc caáp döôùi toân troïng.
* AÛnh höôûng cuûa ngöôøi laõnh ñaïo ñoái vôùi caáp döôùi :
Ñeå hieåu roõ ñöôïc aûnh höôûng cuûa ngöôøi laõnh ñaïo ñoái vôùi
caáp döôùi, ta coù theå daãn ra ñaây moät ví duï minh hoïa :
Naêm 1911 nhaø thaùm hieåm noåi tieáng teân laø Raun Rabuùtxen –
ngöôøi ñaàu tieân ñeán Nam Cöïc cuûa traùi ñaát. Khi trôû veà ñaát lieàn,
oâng ñaõ ñöôïc nieàu nöôùc ñoùn tieáp nhö moät vò khaùch danh döï. Khi
sang thaêm nöôùc Anh theo lôùi môøi cuûa Nöõ Hoaøng Anh, trong toïa
ñaøm vò chöôûng lyù coù hoûi Raun Rabuùtxen moät caâu : “Thöa ngaøi,
ngaøi döï ñònh thi haønh bieän phaùp kyû luaät gì vôùi caùc nhaân vieân
caáp döôùi cuûa ngaøi, khi ñoaøn thaùm hieåm saép tôùi Nam Cöïc?”.
OÂng Raun Rabuùtxen traû lôøi : “Toâi khoâng heà bieát tôùi nhöõng töø
ñoù. Toâi choïn nhöõng ngöôøi bieát toân troïng toâi, côù sao toâi laïi coù
theå thi haønh kyû luaät hoï?Moïi yù muoán cuûa toâi ñoái vôùi hoï ñeàu
laø phaùp luaät”.
Khi ñoù vò chöôûng lyù Anh hoûi tieáp : “Tröôøng hôïp baát ngôø ngaøi
caàn ra leänh cho moät ngöôøi trong ñoaøn nhaûy xuoáng vöïc thì sao?”.
Raun Rabuùtxen traû lôøi : “Anh ta seõ nhaûy, vì hoï laø nhöõng ngöôøi tin
töôûng toâi voâ cuøng. Khi toâi ra leänh nhö vaäy, anh ta seõ hieåu raèng
ñieàu ñoù laø caàn thieát”.
Khi moät ngöôøi laõnh ñaïo coù uy tín tuyeät ñoái thì baát kyø moät
meänh leänh naøo, moät yù muoán naøo cuûa oâng cuõng trôû thaønh
chaân lyù theo ñuùng nghóa cuûa noù. Ñoái vôùi taát caû nhöõng ngöôøi
döôùi quyeàn vaø caáp döôùi cuûa hoï seõ ñem heát nghò löïc, khaû naêng,
saùng kieán ñeå thöïc hieän nhöõng meänh leänh ñoù.
Neáu ngöôøi laõnh ñaïo khoâng coù uy tín, moïi meänh leänh cuûa
oâng ta seõ bò caáp döôùi nghi ngôø, ñem ra baøn taùn vaø taát nhieân
khoâng ñöôïc thöïc hieän ngay. Coù theå hoï coøn chôø ñôïi theâm moät
meänh leänh khaùc ñeå baõi boû meänh leänh ñoù.
Moïi yù kieán quyeát ñònh cuûa ngöôøi laõnh ñaïo coù uy tín ñeàu raát
coù giaù trò vaø coù söùc caõm hoùa cao ñoä.
Nhö vaäy, söùc caõm hoùa chính laø baûn thaân cuûa uy tín cuûa
ngöôøi laõnh ñaïo.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 14 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
* Hieäu quaû laõnh ñaïo thöôøng ñöôïc ño baèng söï ñoùng
goùp cuûa hoï ñoái vôùi ngöôøi döôùi quyeàn nhö sau : (Keát quaû
thaêm doø ñaõ tieán haønh caâu hoûi : Anh/Chò thích ngöôøi laõnh ñaïo
cuûa mình veà ñieåm gì ? Cho thaáy nhö sau :
- Nhöõng ñaëc ñieåm öa thích ?
- Nhöõng ñaëc ñieåm khoâng öa thích?
3. Moät soá hình thöùc “ Uy tín giaû taïo”
Söï reøn luyeän phong caùch laõnh ñaïo laø moät chuoãi thôøi gian
nhaän thöùc. Ñoù løaø chaëng ñöôøng khoù khaên, ñoøi hoûi ñöùc tính
kieân nhaãn, beàn bæ höôùng thieän ñeå trû thaønh moät thoùi quen baát
di baát dòch. Caàn phaûi traùnh nhöõng loaïi hình thöùc “ Uy tín giaû taïo”
sau ñaây :
Baûng 7: Nhöõng bieåu hieän cuûa “Uy tín giaû hieäu”
CAÙC LOAÏI
“UY TÍN”
BIEÅU HIEÄN
1. Uy tín sôï
haõi
- Luoân luoân phoâ tröông quyeàn löïc söùc maïnh cuûa
mình.
- Ñe doïa caáp döôùi baèng caùc hình thöùc kyû luaät
- Hay “ Ñoùng vai” laõnh ñaïo soáng söôïng.
- AÛnh höôûng cuûa noù tôùi ngöôøi khaùc.
2. Uy tín gia
tröôûng
- Ñaây laø loaïi uy tính loäng haønh.
- Ngöôøi laõnh ñaïo töï coi mình cao sang hôn ngöôøi
khaùc.
- Töï coi mình coù quyeàn löïc ñoái vôùi moïi ngöôøi.
- Luoân luoân ñaåy heát nhöõng ngöôøi hoï khoâng öa
thích vaø laäp ra phe caùnh goàm nhöõng ngöôøi hôïp
vôùi hoï.
- Khi ñi coâng taùc hoï thöôøng keùo theo moät ñoaøn
tuyø tuøng goàm nhöõng ngöôøi thaân caän cuûa hoï.
- Caùch ñoái xöû cuûa hoï laø “Coù ñi coù laïi”
3. Uy tín
khoaûng
caùch
- Hoï khoâng bao giôø daùm chan hoøa gaàn guõi vôùi
quaàn chuùng.
- OÂng ta muoán baûo veä moät “Vaønh ñai”.
- Trang ñieåm cho mình thaønh moät con ngöôøi “Ñaëc
bieät, khaùc ngöôøi”.
SÖÏ THAY ÑOÅI TRONG PHONG CAÙCH LAÕNH ÑAÏO
VAØ QUAÛN LYÙ HIEÄN NAY ?
B - TAÂM LYÙ QUAÛN LYÙ
I .VAI TROØ CUÛA TAÂM LYÙ TRONG QUAÛN LYÙ
- Quaûn lyù kinh teá,xeùt cho cuøng,laø quaûn lyù con ngöôøi.Vì
vaäy ,ñoái töôïng taùc ñoäng chuû yeáu cuûa quaûn lyù chuû yeáu laø con
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 15 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
ngöôøi.Muoán quaûn lyù toá ñoøi hoûi caùc nhaø quaûn trò phaûi hieåu con
ngöôøi vaø moät trong nhöõng khía caïnh caàn hieåu laø taâm lyù con
ngöôøi noùi chung vaø taâm lyù quaûn lyù noùi rieâng.
- Muïc tieâu quaûn lyù khoâng chæ ñoøi hoûi phaûi ñöôïc thöïc hieän
maø coøn phaûi tính toaùn ñeå ñaït muïc tieâu vôùi hieäu quaû toái öu.
Muoán ñaït ñöôïc hieäu quaû treân ñoøi hoûi caùc nhaø quaûn trò phaûi
taïo ñöôïc traïng thaùi taâm lyù thoaùi maùi cuûa ngöôøi lao ñoäng trong
quaù trình thöïc hieän muïc tieâu cuûa quaûn lyù.
-Taát caû caùc phaïm truø kinh teá ñeàu chöùa ñöïng taâm lyù. Vì
vaäy, ñeå quaûn lyù thaønh coâng ,ñaït hieäu quaû kinh teá cao phaûi coù
kieán thöùc veà taâm lyù.
Vôùi ba lyù do treân vieäc nghieân cöùu veà taâm lyù laø söï caàn
thieát ñoái vôùi caùc nhaø quaûn lyù vaø nhaø doanh nghieäp.
KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN LIEÂN QUAN ÑEÁN TAÂM LYÙ TRONG
QUAÛN LYÙ
1. Caùc thuoäc tính taâm lyù caù nhaân .
1.1 Tính khí cuûa nhaân vieân
a. Tính khí laø gì?
(Anh /Chò haõy neâu ra cho mình moät khaùi nieäm) :
Tính khí cuûa con ngöôøi…



Vôùi caùch hieåu treân, coù theå noùi, tính khí cuûa con ngöôøi chuû
yeáu bò aûnh höôûng bôûi heä thaàn kinh cuûa con ngöôøi vaø mang tính
baåm sinh. Caên cöù vaøo caùc tính chaát hoaït ñoäng heä thaàn kinh cuûa
co ngöôøi, nhö : Cöôøng ñoä hoaït ñoäng, traïng thaùi cuûa heä thaàn kinh
… Coù theå phaân thaønh 4 loaïi tính khí cô baûn cuûa con ngöôøi nhö sau :

Caùc loaïi tính khí cuûa con ngöôøi
Tính chaát
thaàn kinh
Tính khí
Cöôøng
ñoä hoaït
ñoäng
cuûa heä
thaàn kinh
Traïng thaùi
cuûa heä
thaàn kinh
Toác ñoä chuyeån
ñoåi 2 quaù trình
cuûa heä thaàn
kinh
Linh hoaït Maïnh Caân baèng Nhanh(Linh hoaït)
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 16 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Hieän
töôïng
Caù nhaân
- Caûm giaùc
thuaän



- Caûm giaùc
ngöôïc



- Khoâng
caûm giaùc
Ñieàm tónh Maïnh Caân baèng Chaäm(khoânglin
h hoaït)
Soâi noåi Maïnh Khoâng caân
baèng
Nhanh(linh hoaït)
Öu tö Yeáu Khoâng caân
baèng
Chaäm(khoâng
linh hoaït)
b. Caùc öu nhöôïc ñieåm cuûa caùc loaïi tính khí cuûa con ngöôøi
Baûng soá 2 : Öu – Nhöôïc ñieåm cuûa caùc loaïi tính khí con ngöôøi –
Boá trí coâng vieäc ?
Tính khí Öu ñieåm Nhöôïc ñieåm
1.
Linh
hoaït
Coâng
vieäc
Thích hôïp : Khoâng thích hôïp :
2
Ñieà
m
tónh
Coâng
vieäc
Thích hôïp : Khoâng thích hôïp :
3. Soâi
noåi
Coâng
vieäc
Thích hôïp : Khoâng thích hôïp :
4. Öu tö
Coâng
vieäc
Thích hôïp : Khoâng thích hôïp :
1.2 Tính caùch (Caù tính) cuûa nhaân vieân.
1.2.1 Khaùi nieäm .
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 17 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Vôùi muïc ñích cuûa chuùng ta, coù theå hieåu tính caùch laø
toång theå caùc caùch thöùc trong ñoù moät caù nhaân phaûn
öùng vaø töông taùc vôùi moâi tröôøng cuûa anh (chò) ta.
1.2.2 Caùc yeáu toá caùc ñònh tính caùch (caù tính)
Ñaõ coù moät cuoäc tranh luaän töø xa xöa laø tính caùch do baåm sinh
hay moâi tröôøng maø coù vaø cuoäc tranh luaän ñeán nay vaãn chöa
chaám döùt. Tuy nhieân, tính caùch theå hieän nhö laø keát quaû cuûa caû
hai.
a.Tính caùch di truyeàn :
“Di truyeàn ñöôïc thöïc hieän thoâng qua gen, gen laïi xaùc
ñònh söï caân baèng veà hormone, söï caân baèng veà
hormone xaùc ñònh cô theå vaø cô theå taïo ra tính caùch”
Nhaø taâm lyù hoïc ngöôøi Ñöùc Emst Kretschmer (1888 – 1964) sau
bao nhieâu naêm nghieân cöùu ñaõ vieát taùc phaåm veà caáu truùc thaân
xaùc vaø tính caùch. Qua taùc phaåm naøy oâng ñaõ chuû tröông coù moät
moái lieân heä raát maät thieát giöõa moät loaïi hình moät caù nhaân vaø
tính caùch cuûa caù nhaân ñoù.
© Tính caùch noäi höôùng :
Khi ta ñaõ saép xeáp moät caù nhaân vaøo moät loaïi hình thaùi naøo
roài, vaán ñeà ñaët ra laø hình thaùi ñoù töông öùng vôùi tính caùch naøo ?
Tröôùc heát ta haõy baøn veà tính caùch noäi höôùng phaân lieät
cuûa loaïi hình gaày, maûnh.
Loaïi hình naøy coù khuynh höôùng noåi baät laø khoâng thích xaõ
giao, thôø ô vôùi moïi vaät xung quanh. Ngöôøi coù khuynh höôùng noäi
höôùng khoâng phaûi laø ngöôøi beänh nhöng tính caùch cuûa hoï thích
traàm maëc, öa coâ ñoäc, gaàn vôùi ñaëc tính cuûa ngöôøi beänh phaân
lieät. Do ñoù khoâng phaûi ngöôøi naøo noäi höôùng phaân lieät cuõng
ñeàu tieâu cöïc daán thaân. Nhöng phaûi noùi ñaëc ñieåm chung naøy laø
thieáu tính thích öùng vôùi xaõ hoäi.
Ngoaøi ra keû höôùng noäi, vì thích taïo cho mình moät theá giôùi
rieâng, khoâng öa keû khaùc xaâm phaïm vaøo caùi gì rieâng tö cuûa mình
neân duø coù giao thieäp vôùi tha nhaân, keû höôùng noäi vaãn vaïch
moät ñöôøng phaân caùch giöõa hoï vaø ngöôøi khaùc. Ñoái vôùi theá giôùi
beân ngoaøi ngöôøi noäi höôùng coù maëc caûm töï ti vì söï thieáu thích
öùng cuûa baûn thaân, nhöng ñoái vôùi theá giôùi beân trong cuûa mình,
ngöôøi noäi höôùng laïi raát töï kieâu vôùi giaù trò mình theo ñuoåi. Söï
maâu thuaãn naøy cuõng laø neùt ñaëc tröng cuûa ngöôøi noäi höôùng.
Moät Khuaát Nguyeân thôøi Chu Maït, thaáy cuoäc ñôøi laø ñuïc,
ngöôøi ñôøi laø say maø mình laïi tænh, laïi trong neân töø ñoù boû phuù
quyù ra ñi. Ñoù laø maâu thuaãn noäi höôùng ñieån hình.
Neáu khoâng bieát ñöôïc nhöõng neùt ñaëc tröng cuûa nhaân caùch
noäi höôùng ta coù theå cho raèng ngöôøi noäi höôùng phöùc taïp, maâu
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 18 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
thuaãn, laïnh luøng, kieâu ngaïo… Söï thöïc ngöôøi noäi höôùng ñaõ luùng
tuùng vôùi theá giôùi khaùch quan vì thieáu tin töôûng vaøo khaû naêng
cuûa mình trong theá giôùi naøy. Vaøo tieäm nöôùc, ngöôøi noäi höôùng
baên khoaên suy nghó mình neân uoáng nöôùc gì cho ngon. Nhöng duø ñaõ
maát thì giôø löïa choïn, ngöôøi noäi höôùng roát cuoäc vaãn khoâng öng
buïng vôùi söï löïa choïn cuûa mình. Hoï coù maëc caûm theá giôùi khaùch
quan laø nguyeân nhaân ñöa tôùi söï thaát baïi cuûa cuûa hoï. Vì theá hoï
troán vaøo theá giôùi aûo töôûng.
Coù ngöôøi phaân chia loaïi noäi höôùng thaønh nhieàu nhoùm nhö
nhoùm baát maõn, lyù töôûng, aûo töôûng vaø nhoùm ñoäc thieän (giöõ
rieâng mình cho trong saïch)… nhöng nhöõng ñieåm chung cuûa lôùp
ngöôøi naøy thì ñoàng nhaát vaø phong phuù.
© Tính caùch ngoaïi höôùng :
Coù theå noùi coù söï töông phaûn giöõa tính caùch cuûa ngöôøi noäi
höôùng vaø tính caùch cuûa ngöôøi ngoaïi höôùng.
Ngöôøi ngoaïi höôùng côûi môû vôùi theá giôùi beân ngoaøi, öa xaõ
giao, deã boäc loä tình caûm vaø tính caùch. Thích tìm caùch trao ñoåi tình
caûm vaø trí tueä vôùi ngöôøi khaùc vaø vui möøng trong caùc cuoäc tieáp
xuùc naøy.
Nhöng trong maãu ngöôøi ngoaïi höôùng laïi coù nhöõng ngöôøi coù
bieåu loä moät taâm lyù vui buoàn baát thöôøng, laïc, bi töøng luùc. Maãu
ngöôøi naøy, Krestschmer goïi laø ”cyclothymes” vaø theo oâng hoï
“thöôøng maäp maïp, to troøn, coù khaû naêng haøi hoøa vôùi xaõ hoäi.
Tình caûm cuûa hoï dao ñoäng vôùi moâi tröôøng vaø tuøy theo ñoù maø
naûy sinh vui, buoàn hay giaän döõ. Hoï xaõ giao vaø thöïc teá. Nhaân vaät
Sancho Panca, ngöôøi haàu cuûa Don Quichotte laø loaïi hình naøy” (theo
N. Sillamy). ÔÛ möùc ñoä quaù ñaùng, maãu ngöôøi naøy coù theå ñi töø
cöïc ñoan naøy veà caûm xuùc cöïc ñoan kia chæ vì nhöõng nguyeân nhaân
bình thöôøng.
Trong vieäc löïa choïn ngheà nghieäp, ngöôøi noäi höôùng vaø ngöôøi
ngoaïi höôùng coù nhöõng sôû thích khaùc nhau. Ngöôøi noäi höôùng öa
nhöõng ngheà nghieäp caàn nhieàu trí töôûng töôïng nhö thô vaên, toaùn
hoïc, trieát hoïc … Coøn ngöôøi ngoaïi höôùng laïi thích ngheà thöïc haønh
nhö kyõ sö, kieán truùc sö, nhaø phaåu thuaät vaø buoân baùn…
Neáu cuøng hoaït ñoäng ngheä thuaät, ngöôøi noäi höôùng laïi öa
saùng taùc caùi tröøu töôïng, coøn ngöôøi ngoaïi höôùng laïi thieân veà caùi
thöïc teá, cuï theå, veà maët chính trò, kinh teá … ngöôøi noäi höôùng ñeo
ñuoåi lyù töôûng cuûa mình vaø khoù thoûa hieäp vôùi ngöôøi khaùc. Trong
khi ñoù, ngöôøi ngoaïi höôùng coù thaùi ñoä trung dung neân deã thoûa
hieäp vôùi tha nhaân.
© Ñaëc ñieåm cuûa tính caùch boäc phaùt:
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 19 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
* Loaïi noäi höôùng?
Boá trí nhaân vieân döôiù
quyeàn ?
* Loaïi ngoaïi höôùng ?
Boá trí nhaân vieân döôiù
quyeàn ?
Loaïi boäc phaùt ?
Boá trí nhaân vieân döôiù
quyeàn ?
Ngöôøi coù tính caùch boäc phaùt thöôøng laø ngöôøi coù cô baép
phaùt trieån, hoï beàn gan trong coâng vieäc nhöng thieáu linh ñoäng khi
laøm. Trí tueä cuûa hoï cuõng khoâng hoaït ñoäng toát cho laém. Hoï deã
chòu ñöïng nhöng laïi thöôøng boäc phaùt nhöõng côn giaän gheâ gôùm
hay thaùi ñoä höng phaán khaùc ngöôøi. Do ñoù, hoï cuõng khoâng hoøa
hôïp ñöôïc nhö vôùi moâi tröôøng xung quanh.
Nghieân cöùu voõ sí, nhöõng ñoâ vaät … coù nhieàu ngöôøi thuoäc
moâ hình naøy.
Lieân quan ñeán caùc loaïi tính caùch noäi höôùng, ngoaïi höôùng vaø
boäc phaùt chuùng ta ñaõ bieát qua ôû phaàn treân. Tuy nhieân, ñeå tieän
vieäc tìm hieåu ñoái töôïng ta cuõng neân döïa vaøo moät soá heä thoáng
tieâu chuaån tieâu bieåu nhö sau:
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 20 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
b. Moâi tröôøng :
Coù raát nhieàu yeáu toá aûnh höôûng ñeán vieäc hình thaønh tính
caùch: Neàn vaên hoùa trong ñoù con ngöôøi lôùn leân, nhöõng ñieàu
kieän soáng ban ñaàu chuùng ta, caùc chuaån möïc trong gia ñình, baïn
beø, taàng lôùp xaõ hoäi vaø caùc kinh nghieäm soáng cuûa con ngöôøi.
Roõ raøng moâi tröôøng ñoùng vai troø quan troïng trong vieäc hình thaønh
tính caùch.
Neàn vaên hoùa trong ñoù con ngöôøi lôùn leân seõ quy ñònh
caùch suy nghó vaø haønh ñoäng cuûa con ngöôøi, Ví duï, ngöôøi phöông
Taây raát quen vôùi xaõ hoäi coâng nghieäp, tinh thaàn caïnh tranh ñoäc
laäp trong khi ñoù ngöôøi phöông Ñoâng laïi laø tính coäng ñoàng tinh
thaàn hôïp taùc vaø caùc giaù trò gia ñình.
Moâi tröôøng soáng cuûa con ngöôøi, ñieàu kieän soáng cuûa hoï,
caùch thöùc giaùo duïc cuûa cha meï laø giaûi thích coù lyù kdo cho söï
khaùc bieät tính caùch cuûa caùc anh chò em ruoät trong khi quan ñieåm di
truyeàn khoâng theå lyù giaûi ñöôïc.
Roõ raøng caû hai yeáu toá di truyeàn vaø moâi tröôøng ñeàu quan
troïng trong vieäc hình thaønh neân tính caùch con ngöôøi: Di truyeàn taïo
ra caùc yeáu toá, nhöng toaøn boä caùc tieàm naêng cuûa moät con ngöôøi
seõ ñöôïc xaùc ñònh bôûi khaû naêng maø con ngöôøi ñieàu chænh ñoái
vôùi caùc nhu caàu vaø ñoøi hoûi cuûa moâi tröôøng.
Nhöõng nghieân cöùu ñaàu tieân veà tính caùch ñaõ noå löïc nhaän
daïng caùc phaåm chaát moâ taû caùc haønh vi cuûa moät caù nhaân.
Nhöõng ñaëc tính ñöôïc chæ ra laø : beõn leõn, xoâng xaùo, deã phuïc
tuøng, löôøi bieáng, tham voïng, trung thaønh vaø nhuùt nhaùt. Nhöõng
ñaëc tính naøy neáu ñöôïc theå hieän ra trong nhieàu tình huoáng khaùc
nhau ñöôïc goïi laø phaåm chaát.
Söï nhaát quaùn cuûa caùc phaåm chaát caøng cao, söï theå hieän
caøng thöôøng xuyeân cuûa noù trong nhieàu tình huoáng khaùc nhau thì
caùc phaåm chaát naøy caøng trôû neân quan troïng trong vieäc moâ taû
veà caù nhaân.
- Nghieân cöùu ñaàu tieân veà ñaõ chæ ra 17.953 ñaëc tính moâ taû
tính caùch.
- Sau ñoù caùc cuoäc nghieân cöùu coá gaéng ruùt goïn laïi coøn 171
ñaëc tính.
- Cuoäc nghieân cöùu sau ñoù coøn laïi 16 caù tính sau ñaây :
1. Kín ñaùo Côûi môû
2. Keùm thoâng minh hôn Thoâng minh hôn
3. Bò chi phoái bôûi caûm giaùc OÅn ñònh
4. Deã phuïc tuøng Thoáng trò
5. Nghieâm troïng Vui veû, thoaûi maùi
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 21 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
6. Thöïc duïng Taän taâm
7. Ruït reø, nhuùt nhaùt Maïo hieåm
8. Cöùng raén Nhaïy caûm
9. Thaät thaø Ña nghi
10. Thöïc teá Mô moäng
11. Thaúng thaén Khoân ngoan , saéc saûo
12. Töï tin Tri giaùc, tröïc giaùc
13. Baûo thuû Thöïc nghieäm
14. Phuï thuoäc vaøo nhoùm Ñoäc laäp – töï chuû
15. Khoâng bieát kieåm soaùt Bieát kieåm soaùt
16. Thoaûi maùi Caêng thaúng
- Treân cô sôû caùc ñaëc tính cuûa heä thaàn kinh ta coù theå xeáp
thaønh 04 nhoùm ngöôøi sau :
* Loaïi ngöôøi xaõ hoäi :
+
+
+
+
+
+
+
* Loaïi ngöôøi ngheä só:
+
+
+
+
+
+
+
* Loaïi ngöôøi quy cuõ:
+
+
+
+
+
+
*Loaïi ngöôøi quyeán ruõ :
+
+
+
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 22 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
+
+
+
1.2.3. Bieåu hieän cuûa tính caùch.
Tö theá ñöùng, ngoài laø söï quan troïng cuûa ngoân ngöõ ñieäu boä.
Ngay laàn gaëp gôõ ñaàu tieân coù ba ñieäu boä coù theå taïo ra aán
töôïng raát khaùc nhau. Ñieäu boä tích cöïc coù taùc duïng toát vaø
khuyeán khích cuoäc giao tieáp côûi môû, ñieäu boä trung bình, ñieäu boä
tieâu cöïc laøm cho söï giao tieáp trôû neân khoù khaên
1.4. KIEÅU HAØNH VI KHOÂNG PHAÛI LAØ CAÙ TÍNH
Noù laø moät loaït caùc haønh ñoäng maø moïi ngöôøi coù theå thaáy
vaø ñoàng yù raèng noù neâu ra ñöôïc haønh vi thoâng thöôøng cuûa moät
ngöôøi.
Coøn caù tính thì goàm : Giaù trò, mong muoán, tö töôûng, caùc öôùc
voïng…
Kieåu haønh vi = Caùc haønh ñoäng thaáy ñöôïc
Kieåu haønh vi giao tieáp cuûa ngöôøi ñoù
Cho pheùp döï ñoaùn haønh vi coù theå xaûy ra
trong töông lai
Coù theå xaây döïng moái quan heä hieäu quaû
hôn
CAÙC DAÏNG HAØNH VI
CDaïng khuyeách tröông.
Hieáu ñoäng vaø öa hoaït ñoäng.
ÑAËC ÑIEÅM CAÙCH TIEÁP CAÄN COÂNG VIEÄC
- Maïnh meõ traøn ñaày
sinh löïc
- Haêng haùi nhieät tình
- Kích ñoäng, coå vuõ.
- Gaây xuùc ñoäng, gaây
aán töôïng.
- Deã bò kích ñoäng, loâi
keùo.
- Coù khaû naêng saùng
taïo.
- Deã buoàn.
- Duøng nhöõng ñoäng cô thuùc ñaåy.
- Baøy toû yù töôûng cuûa mình moät
caùch thuyeát phuïc.
- Deã loâi cuoán ngöôøi khaùc.
- Ra quyeát ñònh nhanh.
- Deã thay ñoåi quyeát ñònh neáu
quyeát ñònh khoâng taùc duïng.
- Cô caáu giaûn ñôn nhaèm toái ña
hoùa saùng taïo
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 23 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
- Thích nhöõng caùi môùi.
C.Daïng phaân tích
Khuoân pheùp vaø traät töï
ÑAËC ÑIEÅM CAÙCH TIEÁP CAÄN COÂNG
VIEÄC
- Kyõ naêng laäp keá hoaïch
toát
- Nghieâm tuùc, quan troïng,
nhieät tình
- Coù löông taâm ngheà
nghieäp, caån thaän, chu
ñaùo, tæ mæ.
- Khoâng coá chaáp.
- Vöõng chaéc ñieàu ñoä,
kieân ñònh.
- Chính xaùc
- Thu thaäp thoâng tin nhö laø
böôùc ñaàu tieân.
- Caûnh giaùc trong vieäc ra
quyeát ñònh, ít khi maéc loãi
lôùn.
- Döïa vaøo ngöôøi khaùc ñeå duy
trì tieâu chuaån.
- Nghieân cöùu vaø phaân tích
tröôùc khi ra quyeát ñònh.
- Ra quyeát ñònh döïa vaøo thöïc
teá.
C. Daïng hoã trôï.
Quan taâm tình caûm ngöôøi khaùc
ÑAËC ÑIEÅM CAÙCH TIEÁP CAÄN COÂNG
VIEÄC
Xaõ hoäi
Quan heä
Trung thaønh, tình nghóa
Vui thích, deã öa
Hieáu ñoäng
Saün saøng hôïp taùc.
Thoâng caõm.
Nhaãn naïi.
- Ngöôøi xaây döïng nhoùm maïnh
- Xaây döïng moái quan heä ñeå
coâng vieäc ñöôïc thöïc hieän.
- Taïo ra giaûi phaùp ñeå chieán
thaéng
- Deã tieáp thu khoâng aùp ñaët
ngöôøi khaùc.
- Toát veà khaû naêng hoøa giaûi
C. Daïng kieåm soaùt
Nhaän laõnh traùch nhieäm
ÑAËC ÑIEÅM CAÙCH TIEÁP CAÄN COÂNG
VIEÄC
- Coù yù chí
- Thuyeát phuïc
- Nhaïy caõm vôùi tình huoáng
khaån caáp
- Coù naêng löïc vaø quyeát
ñoaùn
- Ñònh höôùng coâng vieäc thích
kinh doanh
- Khoâng tìm kieám nhöõng khích
leä hoaëc hoã trôï
- Taäp trung vaøo caáp döôùi
- Saün saøng ñöông ñaàu
- Quyeát ñoaùn
- Quan taâm hieäu quaû
- Giôùi haïn trong coâng vieäc
hôïp taùc vaø xaây döïng
nhoùm laøm vieäc.
- Thoáng trò.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 24 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
2. Moät soá vaán ñeà taâm lyù taäp theå
Taâm lyù taäp theå coù moät soá hieän töôïng ñaëc tröng nhaát ñònh,
neáu khoâng bieát, caùc nhaø quaûn trò khoù lyù giaûi ñöôïc caùch xöû söï
cuûa nhaân vieân. Vieäc nghieân cöùu caùc hieän töôïng taâm lyù taäp
theå ñoái vôùi nhaø quaûn trò laø moät vieäc heát söùc caàn thieát.
2.1. Vai troø cuûa quan heä cô caáu chính thöùc vaø khoâng
chính thöùc cuûa moät taäp theå.
- Quan heä chính thöùc, laø nhöõng moái quan heä thieát laäp
töø caùc yeâu caàu coâng vieäc cuûa moät toå chöùc vaø ñöôïc theå
hieän trong caùc vaên baûn, quy cheá, ñieàu leä… Chính thöùc cuûa
toå chöùc ñoù.
- Quan heä khoâng chính thöùc, laø nhöõng moái quan heä
ñöôïc thieát laäp moät caùch ngaãu nhieân, boät phaùt giöõa caùc
caù nhaân trong taäp theå do nhöõng lyù do mang tính chaát hoaøn
toaøn caù nhaân, nhö : Truøng hôïp sôû thích, tính khí, quan ñieåm…
Quan heä chính thöùc thöôøng khoâng bao quaùt heát ñöôïc caùc loaïi
hoaït ñoäng cuï theå cuûa moät taäp theå. Vì vaäy, treân thöïc teá vaãn
toàn taïi nhöõng tröôøng hôïp ngoaïi leä.
Quan heä khoâng chính thöùc treân thöïc teá coù aûnh höôûng ñeán
naêng suaát lao ñoäng vaø hieäu quaû lao ñoäng cuûa moät taäp theå.
Nhaø baùc hoïc MARINO – Ngöôøi YÙ ñaõ thöïc hieän ñieàu tra trong
moái quan heä giöõa caùc caù nhaân trong moät taäp theå döïa treân
caâu traû lôøi cuûa hai caâu hoûi döôùi ñaây :
- Trong taäp theå naøy baïn thích laøm vieäc vôùi ai ?
- Vaø khoâng thích laøm vieäc vôùi ai ?
Tröôøng hôïp thích ñaùnh daáu + khoâng thích ñaùnh daáu –
Baûng 3 : Phaân loaïi caùc caù nhaân trong moät taäp theå
PHAÂN LOAÏI CÔ SÔÛ ÑAÙNH GIAÙ
1. Ngoâi sao taäp theå 1. Caùc phieáu ñeàu mang
daáu +
2. Tích cöïc (ngöôøi ñöôïc öa
chuoäng)
2. Caùc phieáu coù daáu +
> -
3. Chaáp nhaän ñöôïc
3. Caùc phieáu coù ∑ + = ∑
-
4. Bò xa laùnh
4. Caùc phieáu coù ∑ - > ∑
+
5. Bò coâ laäp 5. Caùc phieáu ñeàu mang
daáu -
Baûng 4 : Caùc yeáu toá caàn löu yù khi thöïc hieän caùc moái quan
heä trong moät taäp theå
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 25 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
YEÁU TOÁ TAÙC DUÏNG
1.Soá löôïng caùc
thaønh vieân.
2. Naêng löïc
quaûn lyù.
3. Ña daïng hoùa
caùc loaïi tính
khí.
4. Ña daïng hoùa
theá heä trong
taäp theå.
6. Giôùi
tính
6. Tyû leä noàng
coát.
Baûng 5 : Caùc giai ñoaïn phaùt trieån cuûa moät taäp theå
GIAI ÑOAÏN ÑAËC ÑIEÅM
1.Tröôûng
thaønh
- Quan heä khoâng chính thöùc chöa hình thaønh.
- Chöa coù söï phaân hoùa giöõa caùc thaønh vieân
trong taäp theå
- Laõnh ñaïo söû duïng phong caùch ñoäc taøi.
2. Töông ñoái
oån ñònh
- Quan heä khoâng chính thöùc ñöôïc thieát laäp.
- Coù söï phaân hoùa.
- Phong caùch laõnh ñaïo: daân chuû.
3. Phaùt trieån
- Quan heä khoâng chính thöùc ñöôïc thieát laäp.
- Phong caùch laõnh ñaïo : töø daân chuû sang töï
do.
2.2. Moät soá hieän töôïng taâm lyù taäp theå
* Taâm lyù laây lan taäp theå. Laø moät hieän töôïng phoå bieán
trong taäp theå ñang hoaït ñoäng.
Hieän töôïng laây lan taâm lyù ñöôïc bieåu hieän döôùi hai hình thöùc :
- Hieän töôïng dao ñoäng töø töø.
- Hieän töôïng buøng noå.
* Baàu khoâng khí taâm lyù taäp theå.
Baàu khoâng khí taâm lyù taäp theå ñöôïc hình thaønh töø caùc moái
quan heä qua laïi giöõa con ngöôøi, nhöng khoâng ñoàng nhaát vôùi toång
theå noùi treân.
Baàu khoâng khí taâm lyù taäp theå ñöôïc hình thaønh töø thaùi ñoä
cuûa moïi ngöôøi ñoái vôùi lao ñoäng, baïn beø vaø ngöôøi laõnh ñaïo cuûa
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 26 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
hoï. Nhöõng quan heä naøy ñöôïc cuûng coá trong quaù trình lao ñoäng vaø
phuï thuoäc raát nhieàu vaøo tính caùch vaø phong caùch laøm vieäc cuûa
ngöôøi laõnh ñaïo taäp theå.
Baàu khoâng khí taâm lyù taäp theå tröôùc heát, lieân quan tôùi trình
ñoä, nhaän thöùc, tö töôûng vaø hieåu bieát cuûa moïi ngöôøi. Vì vaäy,
caùch ñoái xöû vôùi töøng ngöôøi phaûi tuøy theo trình ñoä cuûa hoï. Cô
sôû cuûa baàu khoâng khí taâm lyù taäp theå laø möùc ñoä thoûa maõn
coâng vieäc cuûa caùc thaønh vieân trong taäp theå.
* Dö luaän xaõ hoäi trong taäp theå laø hình thöùc bieåu hieän
taâm traïng cuûa taäp theå tröôùc nhöõng söï kieän, nhöõng hieän töôïng,
nhöõng haønh vi cuûa con ngöôøi xaûy ra trong cuoäc soáng vaø bieåu thò
trí tueä taäp theå, taâm tö vaø nguyeän voïng cuûa hoï.
Theo Anh / Chò Dö luaän xaõ hoäi trong taäp theå traûi qua
maáy giai ñoaïn ?
Dö luaän taäp theå coù hai loaïi : Toát vaø xaáu; Chính thöùc vaø khoâng
chính thöùc
* Truyeàn thoáng taäp theå, laø caùc thoâng leä, caùc quy taéc xöû
söï chung ñöôïc hình thaønh töø ñôøi soáng taâm lyù chung cuûa taäp theå
qua nhieàu theá heä vaø luoân ñöôïc baûo veä, toân troïng, trong vieäc
giaûi quyeát nhöõng nhieäm vuï naøo ñoù cuûa taäp theå.
Tính truyeàn thoáng ñoù khoâng chæ coù taïo ra moät taäp theå maïnh,
maø coøn taïo ra tính ñoäc ñaùo cuûa moät taäp theå.
3. Naêng löïc
- Naêng löïc caù nhaân, xeùt döôùi giaùc ñoä taâm lyù, ñöôïc
hieåu laø nhöõng nhoùm phaåm chaát, taâm lyù nhaát ñònh maø
nhôø noù ngöôøi ta coù theå thöïc hieän hay hoaït ñoäng thaønh
coâng trong moät lónh vöïc nhaát ñònh.
THÖÏC HAØNH
Anh/Chò haõy nhaän daïng caùc phaåm chaát caàn coù cuûa moät
ngöôøi laõnh ñaïo theo boán nhoùm baèng caùch ñaùnh daáu vaøo coät
thích hôïp, sau ñoù suy nghó xem nhöõng phaåm chaát hoaëc kyõ naêng
naøo coù theå hoïc hay reøn luyeän ñöôïc (löu yù raèng moät phaåm chaát
coù theå rôi vaøo hôn moät nhoùm)
PHAÅM CHAÁT
KYÕ
NAÊNG
LAØM
VIEÄC
VÔÙI
CON
NGÖÔ
ØI
PHAÅM
CHAÁT
CAÙ
NHAÂ
N
TOÁT
KYÕ
NAÊN
G
QUAÛ
N LYÙ
BEÀ
DAÀY
THAØN
H TÍCH
COÙ
THEÅ
HOÏC
ÑÖÔÏ
C
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 27 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
1. Khaû naêng gaây aûnh
höôûng ñeán ngöôøi khaùc
2. Khaû naêng khôi daäy söï
töï tin
3. Tính kieân ñònh
4. Tính ñaùng tin caäy
5. Loøng chính tröïc
6. Moät quaù trình phaán ñaáu
vaø thaønh coâng
7. Coâng baèng
8. Bieát laéng nghe
9. Nhaát quaùn
10. Quan taâm chaân thaønh
ñeán ngöôøi khaùc
11. Boäc loä söï tin töôûng vaøo
taäp theå
12. Ñaùnh giaù coâng traïng
ñuùngngöôøi
13. Saùt caùnh beân taäp theå
14. Cung caáp thoâng tin kòp
thôøi cho taäp theå
- Nhöõng löu yù naøo khi ñaùnh giaù naêng löïc?
4. Voâ thöùc vaø caùc cô cheá töï veä :
Caùc haønh vi giao tieáp cuûa con ngöôøi coøn chòu söï taùc ñoäng
cuûa voâ thöùc vaø caùc cô cheá töï veä.
4.1 Voâ thöùc : Voâ thöùc laø nhöõng hieän töôïng taâm lyù
khoâng coù söï tham gia cuûa yù thöùc vaø chuùng xaûy ra ngoaøi
söï kieåm soaùt cuûa con ngöôøi. Voâ thöùc ñöôïc nhaø phaân taâm
hoïc Z. Freud phaùt hieân vaø neâu leân trong luaän thuyeát veà “Söï voâ
thöùc trong ñoäng cô thuùc ñaåy”.
Haønh vi öùng xöû cuûa con ngöôøi thöôøng xuaát phaùt töø ñoäng
cô thuùc ñaåy nhaèm ñaït tôùi moät muïc tieâu nhaát ñònh. Ñoäng cô ñoù,
muïc ñích ñoù thöôøng ñöôïc chuùng ta yù thöùc vaø kieåm soaùt. Nhöng
vaãn coù nhöõng haønh vi, cöû chæ, caâu noùi ñöôïc chuùng ta thöïc hieän
theo voâ thöùc, töùc laø khoâng nhaän bieát ñöôïc ñoäng cô vaø muïc ñích
cuûa haønh ñoäng.
Voâ thöùc coù theå ñöôïc hình thaønh töø baûn naêng, nhöõng yeâu
caàu töï nhieân; nhöng cuõng coù khi laïi laø moät haønh ñoäng voán laø
coù yù thöùc, nhöng ñöôïc laäp ñi laäp laïi nhieàu laàn maø trôû neân voâ
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 28 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
thöùc (coøn goïi laø tieàm thöùc). Caùc thoùi quen vaø kyõ xaûo giao
tieáp cuûa chuùng ta thöïc hieän chuùng moät caùch töï ñoäng ôû daïng
tieàm thöùc.
Voâ thöùc thöôøng ñöôïc theå hieän ôû nhöõng cô cheá töï veä taâm
lyù.
4.2 Caùc cô cheá töï veä
Khi con ngöôøi gaëp nhöõng söùc eùp cuûa söï ñe doïa, moät va chaïm,
moät söï lo aâu, thì caùc cô cheá töï veä xuaát hieän nhaèm giuùp ngöôøi
ta traùnh ñöôïc nhöõng phieàn phöùc, giöõ ñöôïc söï caân baèng taâm lyù.
Caùc cô cheá töï veä thöôøng laø :
- Cô cheá ñeø neùn :
- Cô cheá ñeàn buø:
- Cô cheá qui chuïp
- Cô cheá giaû taïo :
- Cô cheá di chuyeån:
- Cô cheá thoaùi boä :
5. Theá giôùi quan
Laø heä thoáng quan ñieåm cuûa con ngöôøi veà töï nhieân,
xaõ hoäi vaø baûn thaân, xaùc ñònh phöông chaâm haønh ñoäng
cuûa ngöôøi ñoù. Theá giôùi quan quyeát ñònh thaùi ñoä cuûa con ngöôøi
ñoái vôùi theá giôùi xung quanh, quyeát ñònh nhöõng phaåm chaát vaø
phöông höôùng phaùt trieån cuûa nhaân caùch. Theá giôùi quan ñoùng vai
troø ñònh höôùng haønh vi cuûa chuùng ta.
Trong nhöõng daïng ñaëc bieät cuûa theá giôùi quan laø nieàm tin.
Nieàm tin laø moät heä thoáng quan nieäm maø con ngöôøi
nhaän thöùc ñöôïc qua hieän thöïc ñeå xem xeùt cuoäc ñôøi, ñeå
ñònh höôùng haønh ñoäng, haønh vi cuûa mình.
Coù nhieàu loaïi nieàm tin : Nieàm tin khoa hoïc, nieàm tin cha meï, vôï
con, phaùp luaät, chính trò, toân giaùo, soá phaän…. Nhôø ñoù laøm cho
con ngöôøi caân baèng, giuùp cho con ngöôøi khoûe maïnh veà taâm hoàn
ñeå soáng vaø laøm vieäc.
Nieàm tin giöõ vai troø kim chæ nam cho cuoäc soáng. Do ñoù, khi tin
vaøo ai, tin caùi gì thì hoï phuïc vuï, phuïng söï heát loøng vì ngöôøi ñoù. Vì
vaäy, nhaø quaûn trò phaûi gaây ñöôïc nieàm tin vaøo moïi ngöôøi, taïo
ñöôïc chöõ tín trong kinh doanh.
6. Caûm xuùc – tình caûm
- Caûm xuùc : Laø nhöõng rung caûm cuûa
con ngöôøi ñoái vôùi nhöõng söï vaät, hieän
töôïng coù lieân quan ñeán vieäc thoûa maõn
nhu caàu.
Neáu hieän töôïng söï vaät thoûa maõn nhu caàu
thì seõ naûy sinh ra caûm xuùc tích cöïc, nhö haøi
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 29 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
?
loøng, söï thuù vò, sung söôùng. Nhöng khoâng thoûa maõn nhu caàu thì
seõ naûy sinh ra caûm xuùc tieâu cöïc nhö : Khoù chòu, böïc mình, ñau
khoå. Caûm xuùc thöôøng laø nhöõng rung caûm ngaén, nhaát thôøi,
khoâng oån ñònh, hay thay ñoåi.
- Tình caûm : Laø nhöõng rung caûm ñaõ trôû neân oån ñònh,
beàn vöõng vaø keùo daøi.
Trong giao tieáp, neáu nhöõng caûm xuùc cuøng loaïi ñöôïc laëp ñi,
laëp laïi qua nhöõng laàn tieáp xuùc thì seõ daàn hình thaønh neân tình
caûm töông öùng.
Nhöõng tình caûm tích cöïc nhö : yeâu thöông, quyù troïng vaø nhöõng
caûm xuùc deã chòu naûy sinh treân cô sôû nhöõng tình caõm ñoù laøm
cho ngöôøi ta coù nhu caàu giao tieáp vôùi nhau. Ngöôïc laïi, nhöõng tình
caõm tieâu cöïc nhö : söï caêm gheùt, khinh bæ vaø nhöõng caûm xuùc
khoù chòu laøm cho ngöôøi ta xa laùnh nhau, ngaïi giao tieáp.
Nhö vaäy tình caûm, caûm xuùc laø choã maïnh nhaát nhöng cuõng laø
choã yeáu nhaát cuûa con ngöôøi. Vì vaäy, ñeå giao tieáp coù hieäu quaû
caàn kieàm cheá vaø laøm chuû ñöôïc tình caõm, caûm xuùc cuûa mình.
C- PHONG CAÙCH LAÕNH ÑAÏO
I. KHAÙI NIEÄM :
Phong caùch Laõnh ñaïo laø nhöõng moâ hình hoaëc caùch thöùc
maø ngöôøi laõnh ñaïo thöôøng söû duïng ñeå gaây aûnh höôûng
ñeán caáp döôùi trong quaù trình thuùc ñaåy hoï thöïc hieän caùc
muïc tieâu chung cuûa toå chöùc.
II. CAÙC PHONG CAÙCH LAÕNH ÑAÏO CÔ BAÛN :
Baûng 9 Öu khuyeát ñieåm cuûa caùc phong caùch laõnh ñaïo
PHONG
CAÙCH
ÑAËC ÑIEÅM (ÑOÁI
TÖÔÏNG ÑÖÔÏC SÖÛ
DUÏNG)
ÖU ÑIEÅM
KHUYEÁT
ÑIEÅM
ÑOÄC
ÑOAÙN
(CÖÔÕ
NG
BÖÙC,
ÑOÄC
TAØI)
º Ngöôøi laõnh ñaïo
naém baét caùc
thoâng tin, quan heä
trong toå chöùc ñöôïc
thöïc hieän moät
chieàu töø treân
xuoáng.
º Ngöôøi laõnh ñaïo
chæ döïa vaøo kinh
nghieäm, uy tín,
chöùc traùch ñeå ñöa
ra caùc quyeát ñònh
khoâng thaûo luaän,
khoâng baøn baïc.
º Giao tieáp: treân
xuoáng döôùi
º Giaûi quyeát
vaán ñeà moät
caùch nhanh
choùng.
º Noù caàn thieát
khi taäp theå
môùi thaønh
laäp.
º Khi taäp theå
ñoù nhieàu
maâu thuaån
khoâng thoáng
nhaát.
º -Nhaán maïnh
vaøo keát quaû
döï baùo tröôùc,
º Trieät tieâu
tính saùng
taïo cuûa
quaàn
chuùng.
º Boùp ngheït
tính chuû
ñoäng
saùng taïo
cuûa caáp
döôùi
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 30 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
º Giao cho caáp döôùi
thöïc hieän caùc
nhieäm vuï ñaõ ñònh.
chính xaùc,
traät töï
ÑOÁI
TÖÔÏNG
SÖÛ
DUÏNG
- Nhöõng ngöôøi coù
t/ñoä choáng ñoái
- Nhöõng ngöôøi
khoâng töï chuû.
DAÂN
CHUÛ
-Thu huùt nhieàu
ngöôøi tham gia
- UÛy quyeàn roäng
raõi
- Thoâng tin hai chieàu
- Quyeát ñònh thoâng
qua taäp theå.
º Caáp döôùi
phaán khôûi hoà
hôõi laøm vieäc.
º Khai thaùc
saùng kieán
cuûa moïi
ngöôøi
º Nhaän ñöôïc söï
cam keát cuûa
caáp döôùi
thoâng qua söï
tham gia cuûa
hoï.
º Toán
keùm thôøi
gian
º Ngöôøi
laõnh ñaïo
maø nhu
nhöôïc seõ
theo ñuoâi
qc
ÑOÁI
TÖÔÏNG
SÖÛ
DUÏNG
- Nhöõng ngöôøi coù
t/thaàn hôïp taùc.
- Nhöõng ngöôøi thích
soáng t/theå
TÖÏ DO
- Ít tham gia vaøo hoaït
ñoäng cuûa taäp theå .
- Taát caû ñöôïc tham
gia hoaït ñoäng.
- Caùc thaønh vieân
cuûa nhoùm töï thöïc
hieän coâng vieäc theo
caùch toát nhaát maø
hoï coù theå
- Giao tieáp: Theo
chieàu ngang
- Quyeàn quyeát ñònh
thuoäc veà l/ñaïo
- Phaùt huy cao
saùng kieán cuûa
moïi ngöôøi.
-Cho pheùp caáp
döôùi thöïc hieän
coâng vieäc khi
thaáy phuø hôïp
maø khoâng caàn
söï can thieäp
cuûa laõnh ñaïo
- Deã sinh ra
hieän töôïng
hoãn loaïn,
voâ toå
chöùc.
ÑOÁI
TÖÔÏNG
SÖÛ
- Nhöõng ngöôøi coù
ñaàu oùc caù nhaân
- Nhöõng ngöôøi noäi
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 31 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
DUÏNG höôùng.
LAÕNH ÑAÏO THEO TÌNH HUOÁNG
º La ølaõnh ñaïo thaønh coâng khi phong caùch laõnh ñaïo phuø hôïp
vôùi tình huoáng
º Boán ñaëc ñieåm phong caùch laõnh ñaïo tình
huoáng
- Ñònh höôùng: Noùi vôùi caáp döôùi
nhöõng kyø voïng veà hoï, cung caáp caùc
höôùng daãn, lòch trình, quy ñònh vaø
chuaån möïc.AÛnh höôûng tích cöïc ñeán
söï thoûa maõn vaø kyø voïng cuûa caáp
döôùi,
- Hoã trôï: Ñoái xöû bình ñaúng vôùi caáp döôùi vaø quan taâm
ñeán lôïi ích cuûa hoï ,tích cöïc ñeán söï thoûa maõn cuûa caáp
döôùi, ngöôøi thöïc hieän nhöõng nhieäm vuï khoù khaên nhieàu
aùp löïc. Tham gia ñoùng goùp yù kieán ngöôøi ñang haùo höùc
tham gia
- Ñònh höôùng keát quaû: Muïc tieâu thaùch thöùc, nhaän
maïnh söï xuaát saéc, caûi tieán lieân tuïc, duy trì nieàm tin
Nhaø quaûn trò caàn bieát caù tính cuûa con ngöôøi haàu nhö
khoâng coù giôùi haïn. Moãi caù tính seõ coù caùch suy nghó vaø haønh
ñoäng khaùc nhau do söï muoân maøu muoân veû cuûa trí töôûng töôïng
con ngöôøi. Do ñoù moãi caù tính vaø haønh vi cuûa hoï ñeàu phaûi coù
phöông phaùp söû duïng cho phuø hôïp
III. HÖÔÙNG GIAÛI QUYEÁT CAÙC KHOÙ KHAÊN TRONG LAÕNH ÑAÏO
&TAÀM NHÌN LAÕNH ÑAÏO
1-Moät soá vaán ñeà ñaët ra
VAÁN ÑEÀ ÑAËT
RA
HÖÔÙNG GIAÛI QUYEÁT
1. Töø phía caùc
nhaø quaûn trò
2. Maát nhieàu thôøi
gian cho nhöõng
coâng vieäc vaët.
3. Nhieàu quyeát
ñònh khoâng ñöôïc
thöïc hieän.
4. Giaûi quyeát vaán
ñeà naøy laïi naûy
sinh vaán ñeà khaùc.
5. Khoù khaên trong
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 32 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
vieäc baûo veä yù
ñònh.
6. Hoïp khoâng ñaït
ñöôïc yù ñònh.
7. Caáp döôùc saün
saøng vöôït maët.
8. Khoâng coù ai
thay theá khi caàn
thieát.
9. Khoù khaên trong
vieäc hoøa nhaäp.
10. Bò caêng thaúng
thaàn kinh.
11. Caùc nhaân
vieân luoân noùi
raèng hoï quaù baän
roän.
2-Taàm nhìn laõnh ñaïo
º Coù theå hình dung: Böùc tranh veà töông lai
º Coù theå mong öôùc: Phuø hôïp vôùi lôïi ích daøi haïn cuûa caùc beân
lieân quan
º Khaû thi: Muïc tieâu mang tính hieän thöïc, coù theå ñaït ñöôïc
º Taäp trung: Roõ, giuùp cung caáp höôùng daãn cho vieäc ra quyeát
ñònh
º Linh hoaït: Töông ñoái toång quaùt, cho pheùp caù nhaân chuû ñoäng
vaø öùng phoù vôùi nhöõng thay ñoåi
º Coù theå truyeàn ñaït: Deã giaûi thích, deã hieåu
* Phaùt trieån höôùng ñi
º Thu thaäp vaø phaân tích thoâng tin, soá lieäu: khuynh höôùng, moái
quan heä vaø nhöõng lieân keát
º Phaùt trieån höôùng ñi: Taàm nhìn vaø chieán löôïc
- Moâ taû moâi tröôøng hoaït ñoäng trong töông lai
- Caùch ñeå ñaït muïc tieâu
º Taàm nhìn vaø chieán löôïc
- YÙù töôûng môùi
- Keát hôïp nhöõng gì ñaõ ñöôïc moïi ngöôøi bieát ñeán
º Coù caùi nhìn bao quaùt mang tính chieán löôïc
º Bieát nhìn thaáy nhöõng gì maø ngöôøi khaùc khoâng nhìn thaáy.
*Phaùt trieån yù töôûng môùi
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 33 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Lou Gerstner (President of the Travel Related Services at American
Express)
º Lónh vöïc kinh doanh ñaõ baõo hoøa, caïnh tranh khoác lieät
º Taàm nhìn môùi: Thò tröôøng toaøn caàu, taäp trung sinh vieân vaø
phuï nöõ, nhieàu saûn phaåm dòch vuï môùi, taêng naêng suaát vaø
giaûm chi phí, dòch vuï toát nhaát
º Truyeàn ñaït “taàm nhìn”, gaây döïng nieàm tin
º Thay ñoåi “caùch nghó, caùch laøm cuõ”
º Tieâu chuaån tuyeån choïn môùi vaø ñaøo taïo nhaân vieân
º “Thöôûng daùm nghó daùm laøm”, “Thöôûng keát quaû xuaát saéc”
*Ñöa moïi ngöôøi lieân quan veà cuøng moät höôùng
º Laøm cho moïi ngöôøi hieåu veà “Taàm nhìn”
º Taïo nieàm tin vaø ñaït ñöôïc cam keát
º Trao quyeàn
- Khi haønh vi nhaát quaùn vôùi “taàm nhìn” ngöôøi khaùc khoâng
theå can thieäp
- Traùnh nhöõng caûn trôû
º Taïo ra “naêng löôïng” cho nhaân vieân baèng caùch thoûa maõn nhu
caàu cuûa con ngöôøi
º Nhaø laõnh ñaïo gioûi ñoäng vieân khuyeán khích nhaân vieân theo
nhieàu caùch
- Truyeàn ñaït taàm nhìn
- Tham gia cuûa nhaân vieân
- Hoã trôï giuùp ñôõ
- Ghi nhaän thaønh tích vaø thöôûng.
º Khuyeán khích phaùt trieån naêng löïc laõnh ñaïo cuûa caáp döôùi
D .QUYEÀN LÖÏC VAØ UÛY QUYEÀN TRONG QUAÛN TRÒ
I. MOÄT SOÁ KHAÙI NIEÄM
Sô ñoà 1. Quyeàn haïn vaø quyeàn löïc.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 34 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Tuy nhieân, söï phaân bieät naøy chæ coù giaù trò töông ñoái bôûi vì
treân thöïc teá aùp duïng vieäc uûy quyeàn trong caùc toå chöùc quaûn trò
hieän nay, hai töø vaãn thöôøng ñöôïc söû duïng thay theá laãn nhau trong
caùc vaên baûn.
II. CÔ SÔÛ CUÛA QUYEÀN LÖÏC
1. Caùc yeáu toá cuûa quyeàn löïc
Coù raát nhieàu yeáu toá coù theå taïo ra quyeàn löïc cho moät caù
nhaân trong moät toå chöùc. Caùc yeáu toá ñoù coù theå ñöôïc theå hieän
qua baûng sau :
Baûng 10 : Caùc yeáu toá cuûa quyeàn löïc
YEÁU TOÁ NOÄI DUNG
1. Quyeàn löïc vò trí
(Do vò trí mang laïi
quyeàn löïc)
- Quyeàn haïn do heä toå chöùc quy ñònh chính
thöùc.
- Quyeàn ñöôïc kieåm soaùt taát caù caùc lónh
vöïc cuûa toå chöùc.
- Quyeàn ñöôïc khen thöôûng vaø tröøng phaït.
- Quyeàn kieåm soaùt vaø phaân phoái thoâng tin.
- Quyeàn kieåm soaùt moâi tröôøng laøm vieäc
cuûa toå chöùc
2. Quyeàn löïc caù
nhaân
- Do naêng löïc kinh nghieäm baûn thaân.
- Do quan heä giao tieáp vaø quen bieát.
- Do uy tín cuûa baûn thaân, phaåm chaát caù
nhaân.
3. Quyeàn löïc chính trò
- Quyeàn kieåm soaùt quaù trình ra quyeát ñònh
- Quyeàn lieân keát giöõa caù nhaân vaø caùc toå
chöùc khaùc.
- Quyeàn theå cheá hoùa caùc quy ñònh vaø caùc
quyeát ñònh.
- Quyeàn hôïp taùc, lieân minh.

Ñeå söû duïng quyeàn löïc coù hieäu quaû caàn löu yù :
- Quyeàn löïc ñöôïc taïo thaønh vaø coù theå maát ñi trong thôøi gian
nhaát ñònh.
- Ñeå ñaùnh giaù thaønh coâng trong söû duïng quyeàn löïc, coù hai
tieâu thöùc :
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 35 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
+ Söï thoûa maõn cuûa ñoái töôïng.
+ Keát quaû cuoái cuøng cuûa toå chöùc ñaït ñöôïc
2. Caùc chieán löôïc gaây aûnh höôûng nhaèm taïo quyeàn löïc
cho ngöôøi laõnh ñaïo
Treân thöïc teá coù 7 chieán löôïc ngöôøi laõnh ñaïo coù theå söû duïng
ñeå gaây quyeàn löïc cho mình.
Baûng 11: Caùc chieán löôïc gaây aûnh höôûng nhaèm taïo quyeàn löïc
CHIEÁN LÖÔÏC NOÄI DUNG
1. Chieán löôïc thaân
thieän
Gaây thieän caõm vôùi ngöôøi khaùc ñeå hoï coù
caùch nghó toát veà ta.
2. Chieán löôïc trao
ñoåi
Thöông löôïng giaûi quyeát vaán ñeà treân cô sôû “Hai
beân cuøng coù lôïi”
3. Chieán löôïc ñöa
ra lyù do
Ñöa ra caùc thoâng tin, chöùng côù… ñeå baøo chöõa
vaø thuyeát phuïc yù kieán cuûa mình.
4. Chieán löôïc
quyeát ñoaùn
Ñöa ra caùc quyeát ñònh taùo baïo, khi gaëp khoù
khaên
5. Chieán löôïc tham
khaûo caáp treân
Ghi nhaän vaø xin yù kieán caáp treân
(tranh thuû yù kieán cuûa caáp döôùi)
6. Chieán löôïc lieân
minh
Söû duïng ngöôøi khaùc nhaèm taïo uy tín cho mình
7. Chieán löôïc
tröøng phaït
Ruùt bôùt ñaëc quyeàn, ñaëc lôïi, quyeàn haïn,… cuûa
moät soá ñoái töôïng trong tröôøng hôïp caàn thieát.
III. UÛY QUYEÀN TRONG QUAÛN TRÒ :
1. Khaùi nieäm : UÛy quyeàn (delegation) laø giao phoù
quyeàn haïn vaø traùch nhieäm cho ngöôøi khaùc ñeå hoï thay
quyeàn thöïc hieän moät nhieäm vuï rieâng bieät.
Nguyeân nhaân khoâng phaân quyeàn
* Khoâng tin caáp döôùi
* AÛnh höôûng lôïi ích caù nhaân: quyeàn kieåm soaùt
* Ñaëc ñieåm caù nhaân
Taùc duïng cuûa phaân quyeàn
* Taêng thôøi gian cho nhaø laõnh ñaïo
* Phaùt trieån khaû naêng, loøng nhieät tình/nhieät huyeát cuûa
caáp döôùi
* Taêng chaát löôïng coâng vieäc
* Taêng quyeàn löïc caù nhaân
Phaân quyeàn giao vieäc khi naøo ?
* Caáp döôùi coù ñuû thoâng tin, khaû naêng?
* Caáp döôùi coù ñuû nhieät tình, quyeát taâm?
* Khaû naêng phaùt trieån cuûa caáp döôùi khi ñöôïc giao vieäc?
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 36 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
* Caáp döôùi hieåu, coù cuøng caùch suy nghó vaø ñaùnh giaù
vaán ñeà?
* Coù ñuû thôøi gian ñeå giao vieäc?
2. Quy trình uûy quyeàn : Toaøn boä quy trình uûy quyeàn bao
goàm :
- Xaùc ñònh keát quaû mong muoán. Vieäc giao quyeàn laø nhaèm
cho ngöôøi khaùc coù khaû naêng thöïc hieän ñöôïc coâng vieäc – vieäc
giao quyeàn maø ngöôøi ñöôïc giao khoâng theå thöïc hieän ñöôïc coâng
vieäc uûy quyeàn naøy laø voâ nghóa. Do ñoù caàn phaûi uûy quyeàn
töông xöùng vôùi coâng vieäc vaø taïo ñieàu kieän cho hoï thöïc hieän
coâng taùc ñöôïc giao.
- Choïn ngöôøi vaø giao nhieäm vuï.
- Giao quyeàn haïn ñeå thöïc hieän caùc nhieäm vuï ñoù.
- Yeâu caàu ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn phaûi chòu traùch nhieäm.
3. Nguyeân taéc uûy quyeàn : Ñeå vieäc uûy quyeàn thaät söï
coù giaù trò vaø mang laïi hieäu quaû, khi uûy quyeàn caàn phaûi
tuaân theo caùc nguyeân taéc sau :
1) Trong heä thoáng toå chöùc, vieäc uûy quyeàn thöôøng laø uûy
quyeàn cho caáp döôùi tröïc tieáp, nghóa laø caáp treân uûy
quyeàn cho caáp döôùi tröïc tieáp maø khoâng ñöôïc vöôït caáp
theo sô ñoà sau :
Ghi chuù :
+ Muõi teân thaúng : Ñöôïc pheùp uûy quyeàn
+ Muõi teân voøng cung : Khoâng ñöôïc pheùp
uûy quyeàn
Hình 2. Sô ñoà uûy quyeàn thuoäc caáp.
2) Söï uûy quyeàn khoâng laøm maát ñi hay thu nhoû traùch nhieäm
cuûa ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn.
3) Quyeàn lôïi, nghóa vuï traùch nhieäm cuûa ngöôøi uûy quyeàn
vaø ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn phaûi baûo ñaûm vaø gaén boù vôùi
nhau.
Nguyeân taéc naøy ñoøi hoûi phaûi ñaûm baûo söï töông xöùng giöõa
nghóa vuï, quyeàn lôïi vaø traùch nhieäm.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 37 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Q u y e àn l ô ïi T r a ùc h n h i e äm
N g h ó a v u ï
Hình 3. Sô ñoà moái quan heä töông xöùng giöõa nghóa vuï,
quyeàn lôïi vaø traùch nhieäm.
4) Noäi dung, ranh giôùi cuûa nhieäm vuï ñöôïc uûy quyeàn phaûi
xaùc ñònh roõ raøng.
5) UÛy quyeàn phaûi töï giaùc khoâng aùp ñaët.
6) Ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn phaûi coù ñaày ñuû thoâng tin tröôùc khi
baét tay vaøo vieäc.
7) Luoân luoân phaûi coù söï kieåm tra trong quaù trình thöïc hieän
söï uûy quyeàn.
Tuy nhieân, caùc nghieân cöùu veà nhöõng thaát baïi quaûn trò haàu
nhö ñeàu chæ ra nguyeân nhaân laø giao quyeàn khoâng ñuùng möùc
hoaëc thoâ thieån. Noùi caùch khaùc, veà phöông dieän naøo ñoù, uûy
quyeàn laø ngheä thuaät cuûa quaûn trò. UÛy quyeàn laø taïo ñöôïc cho
caáp döôùi ñöôïc reøn luyeän trong nhieäm vuï môùi, ñoù laø cô sôû ñeå
löïa choïn, ñeà baït nhöõng ngöôøi coù naêng löïc vaøo nhöõng vò trí caàn
thieát trong boä maùy quaûn trò.
Söï uûy quyeàn phaûi ñöôïc tieán haønh moät caùch coù yù thöùc töø
caû hai phía.
Do ñoù nhaø laõnh ñaïo phaûi tin caäy vaøo caáp döôùi, saün saøng
höôùng daãn, chia seû vaø cho pheùp caáp döôùi maéc sai laàm, ñoàng
thôøi phaûi coù söï kieåm tra ñoân ñoác thöôøng xuyeân caáp döôùi khi
ñöôïc uûy quyeàn phaûi thaáy ñöôïc traùch nhieäm vaø nhöõng giôùi haïn
trong quyeàn löïc ñeå khoâng trôû thaønh ngöôøi laïm quyeàn gaây thieät
haïi cho toå chöùc.
E . ÑOÄNG VIEÂN TINH THAÀN LAØM VIEÄC
CUÛA NHAÂN VIEÂN
1.Quan nieäm cuûa Maslow
Trong heä thoáng lyù thuyeát veà quaûn trò vaø ñoäng vieân, thuyeát
caáp baäc nhu caàu cuûa Abraham Maslow laø thuyeát coù ñöôïc moät söï
hieåu bieát roäng lôùn.
Maslow cho raèng haønh vi cuûa con ngöôøi baét nguoàn töø nhu
caàu vaø nhöõng nhu caàu cuûa con ngöôøi ñöôïc saép xeáp theo moät
thöù töï öu tieân töø thaáp tôùi cao veà taàm quan troïng. Caáp baäc nhu
caàu ñöôïc saép xeáp thaønh naêm baäc sau :
1) Nhöõng nhu caàu cô baûn hay nhu caàu sinh lyù : laø nhöõng
nhu caàu ñaûm baûo cho con ngöôøi toàn taïi nhu : aên, uoáng,
maëc, toàn taïi vaø phaùt trieån noøi gioáng vaø caùc nhu caàu cuûa
cô theå khaùc.
2) Nhöõng nhu caàu veà an toaøn vaø an ninh : laø caùc nhu caàu
nhö an toaøn, khoâng bò ñe doïa, an ninh, chuaån möïc, luaät leä…
3) Nhöõng nhu caàu xaõ hoäi : laø caùc nhu caàu veà tình yeâu,
ñöôïc chaáp nhaän, baïn beø, xaõ hoäi …
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 38 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
4) Nhöõng nhu caàu töï troïng : laø caùc nhu caàu veà töï troïng,
toân troïng ngöôøi khaùc, ñöôïc ngöôøi khaùc toân troïng, ñòa vò …
5) Nhöõng nhu caàu töï theå hieän : laø caùc nhu caàu nhö chaân,
thieän, myõ, töï chuû, saùng taïo, haøi höôùc…
Sô ñoà 2 : Söï phaân caáp nhu caàu cuûa Maslow.
Maslow ñaõ chia caùc nhu caàu thaønh hai caáp : caáp cao vaø caáp
thaáp. Caùc nhu caàu caáp thaáp laø caùc nhu caàu sinh lyù vaø an toaøn,
an ninh. Caùc nhu caàu caáp cao bao goàm caùc nhu caàu xaõ hoäi, töï
troïng, vaø töï theå hieän. Söï khaùc bieät giöõa hai loaïi naøy laø caùc nhu
caàu caáp thaáp ñöôïc thoûa maõn chuû yeáu töø beân ngoaøi (
1
) trong khi
ñoù caùc nhu caàu caáp cao laïi ñöôïc thoûa maõn chuû yeáu laø töø noäi
taïi (
2
) cuûa con ngöôøi.
Maslow cho raèng laøm thoûa maõn caùc nhu caàu ôû caáp thaáp laø
deã laøm hôn so vôùi vieäc laøm thoûa maõn caùc nhu caàu ôû caáp cao vì
caùc nhu caàu caáp thaáp laø coù giôùi haïn vaø coù theå ñöôïc thoûa
maõn töø beân ngoaøi. OÂng coøn cho raèng ñaàu tieân caùc nhu caàu ôû
caáp thaáp nhaát hoaït ñoäng, noù ñoøi hoûi ñöôïc thoûa maõn vaø nhö
vaäy noù laø ñoäng löïc thuùc ñaåy con ngöôøi – noù laø nhaân toá ñoäng
vieân. Khi caùc nhu caàu naøy ñöôïc thoûa maõn thì noù khoâng coøn laø
yeáu toá ñoäng vieân nöõa luùc ñoù caùc nhu caàu ôû caáp ñoä cao hôn
seõ xuaát hieän.
Thuyeát caáp baäc nhu caàu cuûa Maslow ñaõ coù moät aån yù quan
troïng ñoái vôùi caùc nhaø quaûn trò ñoù laø muoán ñoäng vieân nhaân
vieân thì ñieàu quan troïng laø baïn phaûi hieåu ngöôøi lao ñoäng cuûa baïn
ñang ôû caáp ñoä nhu caàu naøo. Töø söï hieåu bieát ñoù cho pheùp baïn
ñöa ra caùc giaûi phaùp phuø hôïp cho vieäc thoûa maõn nhu caàu cuûa
ngöôøi lao ñoäng ñoàng thôøi baûo ñaûm ñaït ñeán caùc muïc tieâu toå
chöùc.
1
Extrinsic needs
2
Intrinsic needs
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 39 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
N h u
c a àu t ö ï
t h a ân v a än ñ o än g
N h ö õn g n h u c a àu
v e à s ö ï t o ân t r o ïn g
N h ö õn g n h u c a àu v e à
l i e ân k e át v a ø c h a áp n h a än
N h ö õn g n h u c a àu v e à a n
n i n h h o a ëc a n t o a øn
N h ö õn g n h u c a àu v e à s i n h l y ù
Anh/Chò Vaän duïng lyù thuyeát cuûa Maslow trong laõnh
ñaïo?
Loaïi nhu caàu Khu vöïc aûnh höôûng cuûa quaûn trò
Töï theå hieän
mình
Söï toân troïng
Xaõ hoäi
An toaøn
Vaät chaát
2. Thuyeát hai nhaân toá cuûa Herzberg :
Herzberg ñaõ phaùt trieån thuyeát ñoäng vieân cuûa oâng ta baèng
caùch ñeà nghò caùc chuyeân gia laøm vieäc trong caùc Xí nghieäp coâng
nghieäp lieät keâ caùc nhaân toá laøm hoï thoûa maõn vaø caùc nhaân toá
laøm cho hoï ñöôïc ñoäng vieân cao ñoä. Ñoàng thôøi yeâu caàu hoï lieät
keâ caùc tröôøng hôïp (nhaân toá) maø hoï khoâng ñöôïc ñoäng vieân vaø
baát maõn. Phaùt hieän cuûa Herzberg ñaõ taïo ra moät söï ngaïc nhieân
lôùn vì noù laøm ñaûo loän nhaän thöùc thoâng thöôøng cuûa chuùng ta.
Chuùng ta thöôøng cho raèng ñoái ngöôïc vôùi thoûa maõn laø baát maõn
vaø ngöôïc laïi. Töùc laø chæ coù hai tình traïng hoaëc laø thoûa maõn
hoaëc laø baát maõn. Herzberg cho raèng coù moät soá nhaân toá lieân
quan tôùi söï thoûa maõn ñoái vôùi coâng taùc – coøn ñöôïc goïi laø caùc
nhaân toá ñoäng vieân – vaø caùc nhaân toá naøy laø khaùc bieät vôùi
caùc yeáu toá lieân quan tôùi söï baát maõn – coøn ñöôïc goïi laø caùc
nhaân toá duy trì hay löôõng tính. Ñoái vôùi caùc nhaân toá ñoäng vieân
neáu giaûi quyeát toát seõ taïo ra söï thoûa maõn vaø töø ñoù seõ ñoäng
vieân neáu giaûi quyeát toát seõ taïo ra söï thoûa maõn vaø töø ñoù seõ
ñoäng vieân ngöôøi lao ñoäng laøm vieäc tích cöïc vaø chaêm chæ hôn.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 40 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Nhöng neáu giaûi quyeát khoâng toát thì taïo ra tình traïng khoâng thoûa
maõn chöù chöa chaéc ñaõ baát maõn. Trong khi ñoù ñoái vôùi caùc nhaân
toá duy trì, neáu giaûi quyeát khoâng toát seõ taïo ra söï baát maõn, nhöng
neáu giaûi quyeát toát thì taïo ra tình traïng khoâng baát maõn chöù chöa
chaéc ñaõ coù tình traïng thoûa maõn. Ví duï nhö heä thoáng phaân phoái
thu nhaäp ôû ñôn vò baïn neáu ñöôïc xaây döïng khoâng toát seõ taïo cho
baïn söï baát maõn, song neáu noù ñöôïc xaây döïng ñuùng thì chöa chaéc
taïo ra cho baïn söï thoûa maõn.
Anh chò haõy saép xeáp Caùc nhaân toá duy trì vaø ñoäng
vieân thaønh 2 baûng:
Caùc nhaân toá duy trì & Caùc nhaân
toá ñoäng vieân
1. Phöông phaùp giaùm saùt.
2. Heä thoáng phaân phoái thu nhaäp.
3. Quan heä vôùi ñoàng nghieäp.
4. Ñieàu kieän laøm vieäc.
5. Chính saùch cuûa Coâng ty.
6. Cuoäc soáng caù nhaân.
7. Ñòa vò.
8. Quan heä qua laïi giöõa caù nhaân.
1. Söï thaùch thöùc cuûa coâng vieäc.
2. Caùc cô hoäi thaêng tieán.
3. YÙ nghóa cuûa caùc thaønh töïu.
4. Söï nhaän daïng khi coâng vieäc ñöôïc
thöïc hieän.
9. YÙ nghóa cuûa caùc traùch nhieäm
Baûng 12 : AÛnh höôûng cuûa caùc nhaân toá :
Caùc nhaân toá duy trì
Caùc nhaân toá ñoäng
vieân
Khi ñuùng Khi sai Khi ñuùng Khi sai
º Khoâng coù söï
thoûa maõn
Khoâng ñoäng vieân
º Khoâng taïo ra söï
höng phaán
Thuyeát hai nhaân toá cuûa Herzberg coù nhöõng aån yù quan troïng
ñoái vôùi caùc nhaø quaûn trò :
O Nhöõng nhaân toá laøm thoûa maõn ngöôøi lao ñoäng laø khaùc vôùi
caùc nhaân toá taïo ra söï baát maõn. Vì vaäy, baïn khoâng theå mong ñôïi
söï thoûa maõn cuûa ngöôøi lao ñoäng baèng caùch ñôn giaûn laø xoùa boû
caùc nguyeân nhaân gaây ra söï baát maõn.
O Vieäc ñoäng vieân nhaân vieân ñoøi hoûi phaûi giaûi quyeát thoûa
ñaùng, ñoàng thôøi caû hai nhoùm nhaân toá duy trì vaø ñoäng vieân,
khoâng theå chæ chuù troïng moät nhoùm naøo caû.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 41 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
3. Taïi sao moïi ngöôøi laøm vieäc ?
-Tröôùc ñaây khi kinh teá coøn khoù khaên, ñoäng cô haøng ñaàu
cuûa con ngöôøi laø kinh teá, laø thu ñöôïc nhöõng nguoàn cuûa caûi
ñeå ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu vaät chaát cuûa anh ta vaø hoã trôï gia
ñình, lyù töôûng nhaát laø nhöõng tieän nghi ngaøy caøng taêng. Do ñoù
tham voïng ñoùng moät vai troø quan troïng, vôùi nghóa laø mong
muoán tieán boä vaø thu ñöôïc nhieàu ñieàu toát ñeïp hôn trong cuoäc
soáng. Nhöng tham voïng veà thöïc chaát laø moät vaán ñeà caù nhaân
vaø ñöôïc quy ñònh trong moät chöøng möïc naøo ñoù bôûi hoaøn caûnh
cuûa moâi tröôøng. Nhö vaäy nhöõng öu ñaõi trong coâng vieäc cuûa
moät caù nhaân laø raát quan troïng. Ví duï, anh ta coù theå thích moät
coâng vieäc ñöôïc traû löông thaáp hôn nhöng ôû ñoù anh ta ñöôïc ñeå
maëc töï xoay sôû laáy, traùnh xa ñöôïc tieáng oàn vaø söï caêng thaúng
cuûa khu vöïc saûn xuaát.
- Ñoäng cô thöù hai lieân quan ñeán nhu caàu xaõ hoäi cuûa con
ngöôøi, nhu caàu ñoù coù nhieàu nhaùnh roäng lôùn. Anh ta muoán caõm
thaáy raèng anh ta thuoäc veà coâng ty raèng anh ta ñöôïc caùc ñoàng
nghieäp chaáp nhaän. Ñieàu naøy chöùng toû raèng lieân quan ñeán moät
mong muoán coù baïn beø. Söï mong muoán veà ñòa vò xaõ hoäi naøy
gaén lieàn vôùi nhu caàu phaùt trieån naêng khieáu baûn thaân (Self –
realization). Caùc yeáu toá veà moät coâng vieäc ñaùp öùng nhu caàu laø
nhöõng yeáu toá thöû thaùch khaû naêng anh ta, ñoøi hoûi anh ta phaûi
ñaït ñöôïc nhöõng nguyeän voïng cuûa mình, vaø ñaët anh ta vaø moät vò
trí coù traùch nhieäm trong maét cuûa caùc baïn ñoàng nghieäp vaø
nhöõng ngöôøi haøng xoùm nôi anh ta soáng. (Nhö thaùp ñoäng cô thuùc
ñaåy cuûa Maslow) .Tuy nhieân, khi naác thang giaù trò soáng ñaõ thay
ñoåi nhu caàu cuõng thay ñoåi . Ñoù laø:
Nghieân cöùu haønh vi ôû nôi laøm vieäc
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 42 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Copyright ©2003 by South-Wes tern/Thomson Learning. All ri ghts reserved.
Trongmoät cuoäc nghieâncöùuthuùvòtaïi 1000 QTV vaø
5000 Coângnhaânvieântaïi TP HCM.Caâuhoûi laøCoâng
nhaânmuoángì töøcoângvieäccuûahoï?Anh/Chòhaõyxeáp
theothöùtöïtöøcao xuoáng thaáp baûng sau ñaây
º LÖÔNG CAO
º ÑAÛM BAÛO COÂNG VIEÄC
º TRI EÅN VOÏNG VAØSÖÏPHAÙT TRIEÅN CUÛA COÂNG TY
º ÑIEÀU KI EÄN LAØM VIEÄC
º COÂNG VI EÄC THUÙVÒ
º SÖÏTRUNG THAØNH VEÀQUAÛN LYÙÑOÁI VÔÙI COÂNG
NHAÂN
º THAÊNG TIEÁN
º SÖÏÑAÙNH GIAÙÑAÀY ÑUÛCUÛA CAÁP TREÂN VEÀHOÏ
º SÖÏÑOÀNG CAÛM (DAÂN CHUÛHOÙA-COÂNG BAÈNG)
º LAØM CHUÛCOÂNG VIEÄC
CNV QTV CAÙC YEÁU TOÁ
Vieäc nghieân cöùu tính chaát naøy ñaõ thu ñöôïc moät loaït caùc
nguyeân taéc veà haønh vi coâng nghieäp coù aûnh höôûng to lôùn ñeán
thöïc tieãn laõnh ñaïo hieän nay. Nhöõng nguyeân taéc naøy laø :
• Thoâng thöôøng caùc coâng nhaân mong muoán giao thieäp
vôùi caùc nhoùm nôi hoï tìm thaáy söï an toaøn ñöôïc coâng nhaän.
• Söï thoûa maõn cuûa coâng nhaân ñöôïc theå hieän chuû yeáu
veà maët hoï quan taâm ñeán ñòa vò xaõ hoäi cuûa hoï trong coâng
ty nhö theá naøo. Nhöõng xem xeùt nhö vaäy thöôøng gaây ra raéc
roái hôn nhieàu so vôùi nhöõng yeâu caàu veà tieàn löông.
• Nhöõng phaøn naøn khoâng nhaát thieát phaûi döïa vaøo thöïc
teá – Chuùng coù theå chæ laø nhöõng trieäu chöùng veà nhöõng
xaùo troän ngaám ngaàm. Cung caáp cho moïi ngöôøi cô hoäi noùi
chuyeän vaø thoå loä nhöõng phaøn naøn cuûa hoï coù theå naâng
tinh thaàn leân moät caùch ñaùng keå.
• Taát caû nhöõng vaán ñeà quaûn lyù veà tình traïng boû vieäc,
möùc chu chuyeån lao ñoäng cao, söï keùm hieäu quaû vaø tinh
thaàn keùm ñeàu quy veà moät vaán ñeà duy nhaát laø laøm caùch
naøo ñeå giaûi quyeát cuoäc soáng cuûa nhoùm chuû choát ñaàu
tieân, vì söï keát dính toát nhaát coù theå ñaït ñöôïc baèng caùch
xaây döïng daàn töø caùc nhoùm nhoû gaëp nhau haøng ngaøy
(quan heä khoâng chính thöùc).
• Ngöôøi giaùm saùt hieäu quaû nhaát laø “Höôùng vaøo nhaân
vieân”, nhaïy caõm vôùi caùc nhu caàu cuûa hoï vaø daønh öu tieân
trong coâng vieäc cuûa hoï laøm cho hoï tích cöïc hôn.
• Xaùc ñònh traùch nhieäm roõ raøng, giao quyeàn thích hôïp,
giaûm söï hieåu laàm vaø taêng hieäu quaû giöõa caùc nhoùm.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 43 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
• Heä thoáng thoâng tin môû treân toaøn toå chöùc laøm giaûm
ruûi ro hieåu laàm vaø xung ñoät.
• Nhöõng thay ñoåi cuûa moâi tröôøng xaõ hoäi coù aûnh höôûng
ñeán nhöõng ngöôøi laøm vieäc trong moät toå chöùc deã chaáp
nhaän nhaát khi cuõng nhöõng ngöôøi ñoù ñöôïc pheùp tham gia
vaøo vieäc ra nhöõng quyeát ñònh thích hôïp.
Moâi tröôøng caù nhaân
Söï aên khôùp Giöõa
Moâi tröôøng coâng vieäc
Sô ñoà 4 : Moâi tröôøng thò tröôøng saûn phaåm
Tìm hieåu nguyeän voïng cuûa coâng nhaân
Trong moät doanh nghieäp, nhieäm vuï cuûa moät quaûn trò vieân
khoâng nhöõng theo doõi coâng vieäc ñöôïc giao phoù, ñaït ñöôïc söï thònh
vöôïng vaø phaùt trieån cuûa coâng ty maø coøn phaûi tìm hieåu öôùc
voïng cuûa coâng nhaân nöõa.
Moät lôøi an uûi maø caáp chæ huy ñoái vôùi moät coâng nhaân vöøa
coù ngöôøi thaân töø traàn. Moät caâu thaêm hoûi chaân thaønh khi coâng
nhaân ñau yeáu, hay coù ñieàu buoàn khoå trong gia ñình. Moät lôùi khen
thaønh thaät khi coâng nhaân hoaøn taát moät coâng taùc ñöôïc giao phoù.
Moät lôøi khuyeán khích, voã veà khi coâng nhaân ñöùng tröôùc moät
coâng vieäc khoù khaên. Taát caû nhöõng cöû chæ noùi treân cuûa ngöôøi
laõnh ñaïo laø moät phöông thuoác maàu nhieäm coù moät söùc maïnh tinh
thaàn giuùp cho thuoäc caáp vöôït qua moïi khoù khaên thöû thaùch ñeå
laøm troøn traùch nhieäm.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 44 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Tình huoáng coâng vieäc
Mong ñôïi caù nhaân
veà :
Hôïp ñoàng trí thöùc
Hôïp ñoàng taâm lyù
Hôïp ñoàng naêng
suaát /thöôûng
Hôïp ñoàng ñaïo ñöùc
Hôïp ñoàng caáu truùc
coâng vieäc
Coâng
ngheä
Caáu truùc
haønh chính
Caùc tieâu
chuaån vaø
vaên hoùa
trong nhaø
maùy
Thaùi ñoä vaø
tö töôûng
cuûa baïn
Mong ñôïi caù nhaân
veà :
Giao keøo kieán thöùc
Giao keøo taâm lyù
Giao keøo naêng suaát
/thöôûng
Giao keøo ñaïo ñöùc
Giao keøo caáu truùc
coâng vieäc
Nhaân
caùch
Lòch söû caù nhaân
Hoaøn caûnh gia
ñình
Giaùo duïc – ñaøo
taïo
Coâng vieäc tröôùc
ñaåy
Kinh nghieäm
Nhaän thöùc
veà thò
tröôøng lao
ñoäng
Caùc tieâu
chuaån nhoùm
ngöôøi cuøng
vò trí
Nhu caàu vaø khaùt
voïng caù nhaân
Nhöõng nguyeän voïng vöøa neâu treân goàm coù nhöõng ñieåm
naøo ?
• Öôùc voïng coù ñôøi soáng vaät chaát deã chòu hôn.
Nhöõng coâng nhaân laøm vieäc taïi xí nghieäp ñeàu coá gaéng laøm
sao taïo cho mnh moät cuoäc soáng deã chòu. Hoï caàn cuø laøm vieäc ñeå
cuûng coá ñòa vò, coá gaéng caûi tieán thaønh tích ñeå thaêng tieán.
• Muoán ñöôïc caùc ñoàng nghieäp kính neå
Trong nhieàu tröôøng hôïp, nhieàu ngöôøi toû ra raát coù tinh thaàn
thöôïng voõ trong vieäc laøm cuûa mình. Con ngöôøi thích chöùng toû
raèng mình hôn keû khaùc, mình laäp nhöõng thaønh tích toát hôn trong
phaïm vi cuûa mình. Con ngöôøi thích ñöôïc moïi ngöôøi kính neå cuõng nhö
caàn thöùc aên vaäy. Toång soá nhöõng toäi aùc vì mieáng aên do nhaân
loaïi gaây neân cuõng khoâng keùm nhöõng troïng toäi gaây neân do loøng
töï aùi bò toån thöông.
Trong thöïc teá chuùng ta thaáy raèng nguyeän voïng cuûa ngöôøi
coäng söï ñöôïc caùc ñoàng nghieäp kính neå laø yeáu toá caên baûn khích
leä hoï, vaø vieäc khích leä naøy khoâng coù giôùi haïn
• Muoán ñoùng moät vai troø tích cöïc hôn trong nhoùm.
Nhaân vieân caûm thaáy thích thuù ñöôïc ñoùng moät vai troø quan
troïng trong toaùn cuûa mình, muoán bieát vò trí vai troø cuûa mình cuõng
nhö cuûa caùc baïn ñoàng nghieäp, muoán bieát nhöõng noåi khoù khaên,
nhöõng thaønh quaû hoaït ñoäng do toaùn mình thu ñaït ñöôïc. Neáu
nhöõng öôùc voïng ñoù ñöôïc toaïi nguyeän, thì nhaân vieân ñoù seõ phaán
khôûi vaø noå löïc phaùt huy tinh thaàn ñoàng ñoäi.
• Thích nhöõng ñieàu môùi laï.
Coù moät nhu caàu cuõng raát thoâng thöôøng song khoù xaùc ñònh :
Ñoù laø sau moät thôøi gian laøm vieäc, con ngöôøi ñaâm ra nhaøm chaùn
nhöõng caûm giaùc vaø nhöõng hoaït ñoäng taùi dieãn thöôøng xuyeân.
Coù phaûi laø vì nhu caàu tìm nhöõng caûm giaùc môùi laï chaêng ? chuùng
ta coù caûm töôûng laø con ngöôøi thích thay ñoåi vaø muoán tìm nhöõng
ñieàu môùi laï. Nhu caàu naøy thöôøng bieåu loä vôùi nhöõng möùc ñoä
khaùc nhau, tuøy theo caù nhaân. Nhu caàu naøy raát maõnh lieät trong
giôùi treû, nhöng giaûn daàn cöôøng ñoä khi con ngöôøi ñaõ lôùn tuoåi.
Quy taéc khi khen thöôûng nhaân vieân
Khoâng coù ai maø khoâng muoán ñöôïc khen thöôûng, song vaán
ñeà laø khen thöôûng nhö theá naøo ñeå vöøa ñoäng vieân khuyeán khích
ñöôïc ngöôøi ñöôïc khen laïi vöøa loâi keùo, coå vuõ ñöôïc ngöôøi chöa
ñöôïc khen coá gaéng hôn nöõa. Khi xeùt thöôûng, laøm theá naøo ñeå
khoâng boû soùt nhöõng ngöôøi thöïc söï xöùng ñaùng vaø khoâng trao
nhaàm phaàn thöôûng cho nhöõng keû chaây löôøi. Ñoù luoân laø ñieàu
traên trôû cuûa caùc nhaø laõnh ñaïo vaø quaûn lyù chaân chính.
Caùc nhaø quaûn lyù thuoäc Haõng General Electric (Myõ) ñaõ tìm ra
moät bí quyeát : chæ khen thöôûng nhöõng coâng nhaân khi hoï ñaùp öùng
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 45 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
ñöôïc caùc muïc tieâu ñaõ ñeà ra. Tuy vaäy, ñeå coù theå phaùt huy ñöôïc
taùc duïng cuûa bí quyeát naøy, Haõng General Electric ñaõ ñuùc keát
ñöôïc 8 quy taéc khen thöôûng vaø ñaõ aùp duïng thaønh coâng taïi coâng
ty nhieàu naêm nay. Nhöng vôùi tö caùch laø nhaø quaûn lyù, vaø muoán
vaän duïng caùc quy taéc treân cho coâng ty mình, tröôùc heát baïn phaûi
löu yù hai ñieåm : ñaët ra ñöôïc muïc tieâu cuï theå, chöù khoâng phaûi
chung chung, cho caùc nhaân vieân vaø xaây döïng ñöôïc heä thoáng ño
löôøng keát quaû laøm vieäc cuûa hoï.
* Ñöøng gaén tieàn löông, tieàn thöôûng vaø quyeàn löïc.
Vaøo nhöõng naêm 50 vaø 60, khi cô caáu coâng ty heát söùc coàng
keành vôùi nhieàu taàng naác quaûn lyù, caùc nhaân vieân thöôøng ñöôïc
khuyeân raèng, neáu coá gaéng phaán ñaáu leo leân ñöôïc caùc naác thang
naøy thì anh ta seõ ñöôïc höôûng nhieàu quyeàn lôïi vaø boång loäc. Nhöng
ngaøy nay heä thoáng quaûn lyù ñaõ ñôn giaûn hoùa hôn, thì chuùng ta seõ
coù raát nhieàu nhaân vieân chaïy ñua ñeå laøm sao leo nhanh leân ñöôïc
chieác thang caáp baäc ñaõ bò ruùt ngaén laïi. Do vaäy cöù tieáp tuïc gaén
tieàn löông, tieàn thöôûng vôùi caáp baäc thì chaéc chaén seõ khieán cho
raát nhieàu ngöôøi baát maõn do khoâng ñöôïc thaêng caáp, ñöôïc ñeà baït.
ÔÛ General Electric, caùc nhaø quaûn lyù ñaõ coá gaéng traùnh taïo
ra taâm lyù cho raèng, chæ coù leân chöùc môùi deã ñöôïc höôûng löông
thöôûng cao hôn, thay vì noå löïc trau doài chuyeân moân nghieäp vuï. Hoï
ñaõ giaûm töø 29 baäc löông xuoáng coøn 6 baäc. Ñieàu naøy vaãn cho
pheùp nhaân vieân coù cô hoäi ñöôïc thaêng löông maø khoâng caàn
thaêng chöùc. Ñoàng thôøi, hoï cuõng taêng ñaùng keå soá nhaân vieân
ñöôïc quyeàn mua coå phaàn cuûa coâng ty vaø chæ khen thöôûng cho
caùc caùn boä quaûn lyù theo naêng löïc cuûa hoï chöù khoâng phaûi theo
thaâm nieân coâng taùc taïi coâng ty.
* Laøm cho nhaân vieân hieåu roõ ñöôïc höôûng nhöõng gì
Moät coâng ty saûn xuaát phuï tuøng oâ toâ cho Haõng Detroit ñaõ
coù laàn giaät mình khi bieát raèng, moät soá coâng nhaân gioûi nhaát
cuûa mình ñang chuyeån sang laøm vieäc cho moät coâng ty ñoái thuû
maëc duø toång thu nhaäp maø coâng ty naøy traû khoâng baèng cuûa hoï.
Coâng ty naøy traû möùc löông giôø cao hôn, song neáu tính caû caùc
khoûan phuï caáp khaùc – nhö y teá, baûo hieåm nhaân thoï thì toång thu
nhaäp giöõa hai coâng ty chaúng khaùc gì nhau. Nguyeân nhaân cuûa tình
hình laø coâng ty cung caáp phuï tuøng oâ toâ treân ñaõ khoâng giaûi thích
roõ veà caùc khoaûn thu nhaäp cho ngöôøi coâng nhaân neân hoï khoâng
bieát thöïc chaát toång thu nhaäp cuûa hoï laø bao nhieâu. Coâng ty ñaõ
khaéc phuïc vaán ñeà baèng caùch in moät quyeån saùch nhoû coù minh
hoïa keøm theo, trong ñoù giaûi thích roõ veà moïi thöù quyeàn lôïi maø
ngöôøi coâng nhaân coù theå ñöôïc höôûng.
* Phoå bieán coâng khai baát cöù vieäc khen thöôûng naøo
Khi baïn thöôûng cho coâng nhaân 1000 USD, maø chaúng ai ngoaøi
baïn vaø ngöôøi ñöôïc thöôûng bieát ñöôïc ñieàu ñoù caû, thì taùc duïng
khuyeán khích cuõng chæ baèng khoâng maø thoâi. Töø laâu, trong chuùng
ta ñaõ aên saâu moät quan ñieåm cho raèng, thu nhaäp cuûa moãi ngöôøi
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 46 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
hoaøn toaøn laø vieäc rieâng tö nhaát cuûa hoï. Song khi caùc nhaân vieân
khoâng coù thoâng tin chính xaùc veà caùc khoaûn tieàn thöôûng ñoù thì
hoï baét ñaàu xì xaøo, baøn taùn. Vaø caùc ñieàu tra thöôøng cho thaáy
raèng, ngöôøi ta thöôøng ñaùnh giaù thaáp nhöõng lôïi ích maø hoï ñöôïc
höôûng khi so saùnh vôùi caùc ñoàng nghieäp. Neáu baïn nieâm yeát taát
caû caùc möùc löông vaø thöôûng cuûa moïi ngöôøi leân baûng thoâng
baùo thì coù theå giaûi toûa ñöôïc tình traïng tieâu cöïc naøy.
Nhöõng haäu quaû cuûa söï baát maõn veà tieàn löông
Tuy nhieân, baïn caàn löu yù moät ñieàu tröôùc khi aùp duïng caûnh
naøy laø neáu baïn chöa coù moät heä thoáng ño löôøng hoøan chænh cho
coâng vieäc cuûa nhaân vieân thì khoâng neân noùi veà möùc löông
thöôûng cuûa moïi ngöôøi voäi. Bôûi vì neáu baïn chöa theå giaûi thích noåi
nhöõng thaéc maéc ñaïi loïai nhö : taïi sao anh A laïi chæ ñöôïc thöôûng coù
2500 USD maø anh B laïi ñöôïc thöôûng tôùi 3000 USD, thì coù leõ toát hôn
haõy neân thaän troïng, ñöøng noùi ra ñieàu naøy voäi. Hôn nöõa, khoâng
phaûi moïi coâng nhaân ñeàu thích ñöôïc tuyeân döông caù nhaân. Chaúng
haïn, moät soá nhaân vieân ôû Nhaät Baûn coøn caûm thaáy seõ khoù
khaên trong vieäc hoøa nhaäp vôùi caùc ñoàng nghieäp khaùc neáu ñöôïc
tuyeân döông caù nhaân coâng khai tröôùc moïi ngöôøi.
* Caàn khen thöôûng kòp thôøi
Moät khoaûn khen thöôûng bò trì hoaõn coù theå coù taùc duïng tieâu
cöïc chaúng keùm gì vieäc töø choái khoâng thöôûng cho moät ai ñoù
ñaùng ñöôïc thöôûng. ÔÛ haõng General Electric, caùc nhaø quaûn lyù ñeà
nghò caùc nhaân vieân ñaùnh giaù vaø xeùt thöôûng ngay taïi choã cho
caùc ñoàng nghieäp cuûa mình . Hoï ñaõ söû duïng cho mình moät chöông
trình ñöôïc goïi laø, cho pheùp moät nhaân coù quyeàn giôùi thieäu baát
cöù moät ñoàng nghieäp naøo maø anh ta cho laø ñaõ hoaøn thaønh xuaát
saéc nhieäm vuï ñöôïc giao (keå caû ngöôøi laøm ôû moät boä phaän
khaùc) nhaän moät phieáu thöôûng quaø trò giaù 25 USD (coù theå söû
duïng trong moät soá quaùn aên hoaëc cöûa haøng). Chæ rieâng naêm
vöøa qua, General Electric ñaõ taëng thöôûng chöøng 10.000 phieáu
thöôûng nhö vaäy cho caùc nhaân vieân cuûa mình. Ngöôøi nhaân vieân
thöôøng töï mình trao moùn quaø ñoù cho ñoàng nghieäp cuûa mình. Caùc
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 47 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
Trí löïc
yeáu
Thaønh tích
giaûm suùt
Ñình coâng
Keâu ca phaøn
naøn
Tìm coâng vieäc
ñöôïc traû löông
cao hôn
Söùc haáp daãn
cuûa coâng
vieäc keùm ñi
Mong muoán
coù möùc
löông cao hôn
Baát maõn
veà tieàn
löông
Vaéng
maët
khoâng lyù
do
Bieán
ñoäng
nhaân söï
Khoâng
haøi loøng
vôùi CV
Vaéng
maët
khoâng lyù
do
Thu mình
laïi
Theå löïc
yeáu
nhaân vieân thöôøng khaét khe hôn nhieàu so vôùi caùc oâng chuû trong
vieäc xeùt thöôûng caùc ñoàng nghieäp, do ñoù nhöõng ngöôøi nhaän
thöôûng laø raát xöùng ñaùng. Ñoái vôùi nhaân vieân, ñaây khoâng ñôn
thuaàn chæ laø 25 USD, maø quan troïng hôn hôn laø chieám ñöôïc söï tín
nhieäm cuûa moïi ngöôøi. Tuy nhieân, noùi nhö vaäy khoâng coù nghóa laø
moïi vieäc khen thöôûng kòp thôøi laø toái öu. Chaúng haïn, coù laàn moät
oâng giaùm ñoác ñieàu haønh chæ noùi moãi caâu “Caùm ôn” khi nhaän
ñöôïc baûn baùo caùo toùm taét töø moät nhaân vieân quaûn lyù caáp
döôùi. Nhöng ngay hoâm sau oâng ñaõ goïi ñieän cho nhaân vieân quaûn
lyù kia vaø noùi “Toâi thaät söï ñaùnh giaù cao söï ñoùng goùp cuûa anh
trong baûn baùo caùo hoâm qua”. Trong tröôøng hôïp naøy, vieäc trì hoõan
coá yù nhö vaäy laïi caøng laøm taêng theâm giaù trò cuûa vieäc ñaùnh
giaù. Vì sao? Vì ngöôøi nhaân vieân nghó raèng, oâng chuû ñaõ coù theâm
thôøi gian nghieàn ngaãm vaø thaáy heát giaù trò baùo caùo cuûa mình.
* Neân söû duïng hình thöùc khen thöôûng phi tieàn teä
ÔÛ moät soá coâng ty, maëc duø quyõ löông chaúng ñaùng laø bao,
vaäy maø caùc nhaø quaûn lyù ñaõ phaûi maát tôùi haøng traêm giôø ñeå
ñaùnh giaù xeáp baäc töøng nhaân vieân moät. Song, coù moät ñieàu
khoâng theå phuû nhaän laø chaúng coù ai haøi loøng vôùi chieác baùnh
beù xíu naøy caû. Neáu baïn thieáu tieàn maët ñeå laøm vieäc ñoù, baïn
haõy thöû moät soá caùch khuyeán khích phi taøi chính. Tieàn, khi ñöôïc
söû duïng ñuùng, seõ coù taùc duïng khuyeán khích raát lôùn, song nhöõng
khen thöôûng phi tieàn teä cuõng coù raát nhieàu lôïi theá.
Baïn seõ deã daøng hôn khi giaûm bôùt quyeàn haïn cuûa moät nhaân
vieân hoaëc ñình chæ vieäc tham gia cuûa moät nhaân vieân naøo ñoù
vaøo moät döï aùn toát coù theå ñem laïi cho anh ta nhieàu lôïi loäc. Baïn
coù theå töï taïo ñöôïc nhieàu nguoàn khen thöôûng. Neáu baïn thöôûng
100 USD cho nhaân vieân A, thì baïn cuõng phaûi coù chöøng ñoù ñeå
thöôûng cho nhaân vieân B, do ñoù vieäc khen thöôûng cuûa baïn seõ bò
haïn cheá bôûi ngaân quyõ. Vôùi caùch khen thöôûng phi tieàn teä, baïn
seõ ít bò haïn cheá nhö vaäy hôn. Baïn coù theå giao cho nhaân vieân C
nhöõng coâng vieäc thuù vò hôn hoaëc neâu göông anh ta treân tôø thoâng
tin noäi boä cho pheùp anh ta ñöôïc thuyeát trình taïi buoåi hoäi thaûo quan
troïng vaø hoâm sau baïn cuõng coù theå taïo cô hoäi töông töï cho nhaân
vieân D. Tuy vaäy, baïn cuõng khoâng neân laïm quaù laïm duïng hình
thöôûng phi tieàn teä naøy, vì sôùm muoän noù cuõng seõ bò maát taùc
duïng neáu ñöôïc söû lyù nhieàu laàn.
* Khi khen thöôûng phaûi löu yù ñeán taäp quaùn cuûa töøng
nöôùc, töøng ñòa phöông
Neáu baïn ñang hoïat ñoäng ôû nöôùc ngoaøi, baïn caàn hieåu raèng,
ôû moät soá nöôùc vieäc khen thöôûng baèng tieàn khoâng phaûi luùc
naøo cuõng ñöôïc hoï öa thích. Moät laàn, trong moät buoåi thuyeát trình
veà söï caàn thieát phaûi khen thöôûng nhieàu hôn baèng tieàn cho caùc
nhaân vieân, moät nhaø quaûn lyù Nhaät Baûn ñaõ ñöùng leân phaûn ñoái :
“OÂng ñöøng cho tieàn boïn treû ñeå chuùng laøm baøi taäp ôû nhaø, hay
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 48 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
ñöøng thöôûng tieàn cho caùc baø vôï ñeå hoï naáu aên, hoaëc oâng cuõng
ñöøng neân hoái loä caùc nhaân vieân ñeå hoï laøm vieäc cho coâng ty”.
ÔÛ moät soá nöôùc, vieäc phaûn ñoái hình thöùc khen thöôûng baèng tieàn
coù leõ laø do caùc nguyeân nhaân taøi chính hôn laø do yù thöùc. Thay
cho tieàn maëc, caùc nhaân vieân cuõng muoán ñöôïc thöôûng baèng
caùch taêng theâm thôøi gian nghæ hay ñöôïc nghæ ôû caùc khu ñieàu
döôõng… Do vaäy, cuõng neân löu yù ñeán nhöõng taäp quaùn vaên hoùa
khaùc nhau ñeå vaän duïng caùc nguyeân taéc ñoù cho phuø hôïp khi hoïat
ñoäng ôû nöôùc ngoaøi.
* Caùc quyeát ñònh khen thöôûng cuõng coù theå thay ñoåi
ñöôïc
Seõ khoâng toát neáu baïn cöù laøm ra veû laø mình luoân luoân
ñuùng, bôøi vì ñoâi khi baïn coù theå trao nhaàm phaàn thöôûng cho moät
nhaân vieân khoâng xöùng ñaùng. Neáu nhö vaäy baïn phaûi duõng caõm
söûa chöõa baèng caùch huûy boû quyeát ñònh aáy. Laø ngöôøi quaûn lyù,
baïn thöôøng phaûi ngaäp ñaàu trong moät nuùi caùc giaáy tôø vaø nhöõng
lôøi yeâu caàu töôûng nhö voâ taän cuûa caáp döôùi. Nhöng neáu baïn
thöôûng cho moät nhaân vieân naøo ñoù, ngoøai vieäc naâng löông cô
baûn, thì khoâng coù nghóa laø baïn cöù giöõ maõi quyeát ñònh ñoù.
Ngöôøi nhaân vieân ñoù phaûi hieåu raèng, sang naêm tôùi anh ta seõ chæ
ñöôïc thöôûng neáu anh ta vaãn duy trì ñöôïc hieäu suaát laøm vieäc.
Nhöng xin baïn haõy löu yù moät ñieàu laø ôû moät soá coâng ty,
vieäc thöôûng ñaõ trôû thaønh moät thoâng leä ñeán noãi caùc nhaân
vieân ñaõ xem ñoù laø moät daïng löông khaùc, chæ thay ñoåi caùch goïi
maø thoâi. Tuy vaäy, neáu caùc nhaân vieân cuûa coâng ty baïn troâng
chôø vaøo caùc khoaûn tieàn thöôûng ñeå buø ñaép cho phaàn sinh hoaït
bò thieáu huït do giaù caû taêng, thì raát coù theå laø baïn ñaõ traû khoâng
ñuû löông cô baûn vaø neáu vaäy thì baïn caàn phaûi ñieàu chænh laïi.
* Cuoái cuøng quan troïng nhaát vaãn laø caùch ñöa tieàn
Neáu caùch thöùc khen thöôûng cuûa coâng ty baïn khoâng phuø hôïp
vôùi baát kyø moät quy taéc ôû treân, thì cuõng ñöøng quaù thaát voïng, vì
caùc ñoái thuû cuûa baïn cuõng ñang trong tình theá ñoù. Do vaäy, neáu
baïn aùp duïng ñöôïc caùc quy taéc naøy thì baïn seõ coù cô hoäi tuyeät
vôøi ñeå chieám öu theá so vôùi caùc ñoái thuû cuûa mình maø khoâng
caàn phaûi ñaàu tö theâm tieàn. Tuy nhieân, neáu baïn ñònh khen thöôûng
cho moät nhaân vieân naøo ñoù, ñieàu quan troïng nhaát khoâng phaûi laø
baïn ñöa cho hoï bao nhieâu tieàn, maø laø caùch maø baïn ñöa cho hoï
caùi maø baïn coù nhö theá naøo.
BAØI TAÄPTÌNH HUOÁNG
Baøi taäp 1 :
• Troïng laøm vieäc ôû phoøng kyõ thuaät ñaõ 5
naêm. A luoân laøm vieäc tích cöïc vaø ñöôïc ñeà
baït leân laøm tröôûng phoøng kyõ thuaät. Trong
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 49 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
cöông vò môùi anh caûm thaáy mình nhieàu quyeàn löïc anh quaùt
naït, anh ra leänh vaø ñoøi hoûi moïi ngöôøi phaûi tuaân phuïc. Troïng
ít khi quan taâm ñeán yù kieán cuûa hoï, anh muoán nhaân vieân
thöïc hieän moïi yeâu caàu.
• Bình laø toå tröôûng baûo veä cuûa moät khaùch saïn, vôùi anh ñöôïc
moïi ngöôøi yeâu meán. Anh khoâng bao giôø toû ra mình laø xeáp,
anh luoân hoøa nhaäp vôùi moïi ngöôøi, saün loøng giuùp ñôõ nhöõng
ngöôøi gaëp khoù khaên. Anh luoân ñeå nhaân vieân cuøng tham gia
ra quyeát ñònh. Khi caáp döôùi hoûi yù kieán anh thöôøng traû lôøi “
Cöù theo caùch cuûa caäu maø laøm “
• Caâu hoûi :
1-Baïn cho bieát hai phong caùch laûnh ñaïo treân laø gì ?
2- Veà laâu daøi hai caùch quaûn lyù treân seõ gaây ra haäu quaû
gì ?
3- Laø moät nhaø quaûn lyù baïn haõy ñem ra caùch quaûn lyù coù
hieäu quaû ?
Thöïc haønh 1
Baïn tình côø nghe ñöôïc cuoäc troø chuyeän sau :
Ngöôøi A : Ngöôøi laõnh ñaïo laø ngöôøi coù khaû naêng thieân
phuù. Ngöôøi noåi baät trong ñaùm ñoâng. OÂng coù khaû naêng ñoù
khoâng ?
Ngöôøi B : Thaät laø voâ lyù. Ai cuõng coù theå trôû thaûnh nhaø
laõnh ñaïo. Laõnh ñaïo laø moät kyõ naêng maø ngöôøi ta coù theå hoïc
ñöôïc nhö baát cöù nhöõng kyõ naêng naøo khaùc.
Baïn ñoàng yù vôùi yù kieán ngöôøi A hay ngöôøi B ? Hay baïn coù
theå chaúng ñoàng yù vôùi yù kieán naøo caû ?
THÖÏC HAØNH 2 :
Baïn haõy nhaän daïng caùc phaåm chaát caàn coù cuûa moät ngöôøi
laõnh ñaïo theo boán nhoùm baèng caùch ñaùnh daáu vaøo coät thích hôïp,
sau ñoù suy nghó xem nhöõng phaåm chaát hoaëc kyõ naêng naøo coù
theå hoïc hay reøn luyeän ñöôïc (löu yù raèng moät phaåm chaát coù theå
rôi vaøo hôn moät nhoùm)
PHAÅM CHAÁT
KYÕ
NAÊNG
LAØM
VIEÄC
VÔÙI
CON
NGÖÔ
ØI
PHAÅM
CHAÁT
CAÙ
NHAÂ
N
TOÁT
KYÕ
NAÊN
G
QUAÛ
N LYÙ
BEÀ
DAÀY
THAØN
H TÍCH
COÙ
THEÅ
HOÏC
ÑÖÔÏ
C
• Khaû naêng gaây aûnh
höôûng ñeán ngöôøi khaùc
• Khaû naêng khôi daäy söï
töï tin
• Tính kieân ñònh
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 50 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
• Tính ñaùng tin caäy
• Loøng chính tröïc
• Moät quaù trình phaán
ñaáu vaø thaønh coâng
• Coâng baèng
• Bieát laéng nghe
• Nhaát quaùn
• Quan taâm chaân thaønh
ñeán ngöôøi khaùc
• Boäc loä söï tin töôûng
vaøo taäp theå
• Ñaùnh giaù coâng traïng
ñuùngngöôøi
• Saùt caùnh beân taäp
theå
• Cung caáp thoâng tin kòp
thôøi cho taäp theå
Baøi taäp tình huoáng 2
Ngoïc môùi ñöôïc boå nhieäm laø giaùm ñoác chi
nhaùnh Ñaø Naüng cuûa coâng ty du lòch TP.HCM. Chi
nhaùnh coù 10 ngöôøi, moät giaùm ñoác phuï traùch
chung, 03 höôùng daãn vieân, 03 nhaân vieân kinh
doanh, 01 thö kyù vaên phoøng, 01 nhaân vieân keá
toaùn vaø 01 nhaân vieân baûo veä.Haûi moät nhaân
vieân trong chi nhaùnh naøy, töøng coù trieån voïng
ñöôïc boå nhieäm laø giaùm ñoác chi nhaùnh, raát phaãn
noä khi Ngoïc ñöôïc boå nhieäm. Anh cho raèng mình
hieåu bieát ñòa baøn nhieàu hôn Ngoïc vaø coù quan heä
toát vôùi haàu heát caùc thaønh vieân trong nhoùm.
Coâng ty muoán phaùt trieån caùc chi nhaùnh ñeå hoï coù theå naém caùc
ñòa baøn khaùc. Nhöõng ngöôøi quaûn lyù cao caáp hy voïng Ngoïc quan
taâm ñeán vieäc paùht tieån quy trình môùi, huaán luyeän nhaân vieân…
ñeå thöïc hieän ñöôïc nhieäm vuï.
Caâu hoûi :
1. Ngoïc coù theå gaëp phaûi nhöõng khoù khaên gì khi thieát laäp
quyeàn haïn cuûa mình vôùi nhaân vieân môùi?.
2. Ngoïc phaûi laøm theá naøo ñeå thieát laäp quyeàn haïn moät
caùch hieäu quaû nhaát ñeå coù ñöôïc nhöõng keát quaû toát
ñeïp nhaát töø nhaân vieân cuûa mình?
3. Ngoïc caàn nhöõng phöông thöùc naøo ñeå quaûn lyù chi
nhaùnh, taïo ra söï thay ñoåi vaên hoùa cho coâng ty nhö yeâu
caàu cuûa Ban giaùm ñoác caáp cao?.
4. Ngoïc phaûi laøm theá naøo ñeå coù theå baûo ñaûm raèng moïi
quyeát ñònh quan troïng ñöa ra ñeàu taïo ra nhöõng keát quaû
toát nhaát cho coâng ty vaø chi nhaùnh?.

Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 51 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
• BAØI TAÄP TÌNH HUOÁNG 3
•Hueä laø tröôûng phoøng haønh chaùnh cuûa moät nhaø
maùy vôùi naêm nhaân vieân döôùi quyeàn . Hueä ñöôïc
bieát ngaân saùch chi tieâu seõ bò thu heïp vaø boä phaän
cuûu coâ phaûi caét giaûm 15% chi phí trong naêm tôùi (Töø
300 tr ñoàng xuoáng coøn 255 tr ñoàng ) trong khi khoái
löôïng coâng vieäc vaãn nhö cuõ .Hueä coù hai tuaàn ñeã
chuaån bò giaõi trình nhöõng ñeà xuaát cho tình hình môùi
• BAØI TAÄP TÌNH HUOÁNG 4
• Linh laø tröôûng moät nhoùm 15 coâng nhaân laøm vieäc
taïi kho phaân phoái cuûa coâng ty chuyeân cung caáp
haøng cho moät heä thoáng nhieàu sieâu thò lôùn trong
Thaønh phoá. Coâng vieäc chia laøm hai ca : töø 07 giôø
saùng ñeán 02 giôø chieàu vaø töø 01 giôø chieàu ñeán 08
giôø toái. Nhieäm vuï chính cuûa nhoùm laø ñoùng goùi caùc
khaåu phaàn thöïc phaåm. Naêng suaát cuûa nhoùm khoaûng
10.000 goùi moät giôø. Vôùi moät tieáng nghæ giöõa ca, daây chuyeàn
ñoùng goùi hoaït ñoäng 12 giôø moãi ngaøy.
•Caáp treân vöøa thoâng baùo cho Linh bieát daây chuyeàn phaûi cung
caáp 150.000 goùi moät ngaøy vì coâng ty ñang chuaån bò khai tröông
theâm 02 sieâu thò trong voøng moät thaùng nöõa. Linh phaûi leân keá
hoaïch öùng phoù vôùi tình hình môùi.

•CAÂU HOÛI :
1. Haõy trình baøy vaán ñeà maø Linh ñang gaëp phaûi.
2. Trong ñeà xuaát cuûa mình, Linh seõ phaûi ñaùp öùng nhöõng muïc
tieâu naøo ?
3. Nhöõng raøng buoäc ñoái vôùi caùc vaán ñeà xuaát cuûa Linh laø gì ?
4. Neáu baïn laø Linh, baïn seõ caàn theâm nhöõng thoâng tin gì ñeå ra
quyeát ñònh ?
5. Nhöõng giaûi phaùp naøo laø khaû dó nhaát maø Linh coù theå xem
xeùt ?
6. Döïa vaøo nhöõng phaân tích cuûa baïn, giaûi phaùp naøo laø toát
nhaát cho vaán ñeà cuûa Linh ?
7. Linh phaûi caân nhaéc nhöõng ruûi ro chuû yeáu naøo tröôùc khi thöïc
thi quyeát ñònh cuûa mình ?
Baøi taäp tình huoáng 5
Thaûo vöøa ñöôïc giao phuï traùch keá toaùn cho
coâng ty coù heä thoáng moät soá cöûa haøng baùn vaø
cung caáp dòch vuï söûa chöõa xe maùy. Coâ phaûi toång
hôïp soá lieäu töø caùc cöûa haøng vaøo moãi tuaàn vaø
roài coâ nhaän thaáy raèng vieäc naøy toán raát nhieàu
thôøi gian. Nhöõng ngöôøi quaûn lyù cöûa haøng raát baän
roän maëc duø hoï nhanh choùng göûi ñeán cho coâ caùc soá
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 52 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
lieäu xe baùn. Nhöõng soá lieäu bao goàm hieäu quaû laøm vieäc, caùc
dòch vuï söûa chöõa, nhaân vieân soá giôø laøm, xöû lyù thoâng tin khaùch
haøng theo yeâu caàu, vieäc baùn giaûm giaù, vaø caùc chi phí vaët.
Khi Thaûo coù taát caû nhöõng baùo caùo naøy, coâ phaûi nhaäp
caùc soá lieäu vaøo maùy, toång hôïp vaø ñöa leân Ban giaùm ñoác.
Do coøn môùi meõ coâng vieäc Thaûo thöôøng töï hoûi taïi
sao ?
• Taïi sao nhöõng ngöôøi quaûn lyù cöûa haøng khoâng töï
nguyeän gôûi caùc soá lieäu khaùc ?
• Taïi sao phaûi thu thaäp soá lieäu haøng tuaàn maø khoâng
phaûi laø haøng thaùng ?.
• Taïi sao Ban giaùm ñoác caàn nhöõng soá lieäu naøy ?.
Caâu hoûi :
1. Baïn haõy aùp duïng quaù trình giaûi quyeát vaán ñeà 06 böôùc ?
2. Haõy ñöa ra moät vaøi thay ñoåi trong heä thoáng laøm vieäc
giuùp ñaït hai muïc tieâu cuøng luùc :Giaûm khoái löôïng coâng
vieäc cho Thaûo vaø vaãn baûo ñaûm raèng nhöõng ai coù lieân
quan ñeàu coù ñöôïc nhöõng thoâng tin hoï caàn ?
Baøi taäp 6
Baïn phuï traùch moät nhoùm thieát keá trong moät
coâng ty quaûng caùo vaø thieát keá. Phong vaø Giang laø
hai nhaân vieân coù kinh nghieäm trong nhoùm. Ñaùng tieác
laø hoï döôøng nhö khoâng theå laøm vieäc ñöôïc vôùi nhau,
hoï luoân caõi vaõ, tranh luaän vôùi nhau. Hoï thöôøng tranh
caõi veà nhöõng vaán ñeà lieân quan ñeán coâng vieäc maø
caû hai ñang cuøng laøm vaø ngöôøi naøy buoäc toäi
ngöôøi kia can thieäp vaøo coâng vieäc cuûa mình. Thöïc
teá laø hoï khoâng hôïp taùc vôùi nhau vaø haønh vi cuûa
hoï ñang aûnh höôûng ñeán hieäu quaû laøm vieäc cuûa nhoùm.
Caâu hoûi:
Baïn seõ laøm gì ñeå xöû lyù tình huoáng naøy ?
BAØI TAÄP 7
“Chuyeän xaûy ra ôû cöûa haøng Baùch hoùa toång hôïp”.
Coâ Haø moät nhaân vieân baùn haøng ñang to tieáng
vôùi khaùch haøng. OÂng Nam cöûa haøng tröôûng
ñöùng ra can thieäp vaø baûo coâ Haø im mieäng, tieáp
tuïc laøm vieäc. Thaät baát ngôø, töø choã caõi nhau
vôùi khaùch haøng, coâ Haø quay ra caõi nhau vôùi oâng
Nam. Keát quaû laø oâng Nam buoäc coâ Haø thoâi vieäc.
Caâu hoûi :
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 53 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
1. Baïn ñaùnh giaù nhö theá naøo veà quyeát ñònh cuûa oâng Nam?.
2. Neáu baïn laø tröôûng phoøng nhaân söï, baïn haõy ñöa ra giaûi
phaùp gì trong tình huoáng neâu treân ?
Baøi taäp 8
“Ñaáy khoâng phaûi laø coâng vieäc cuûa toâi”
Phöông Thaûo ñöôïc tuyeån vaøo laøm vieäc cho coâng ty
ñieän thoaïi phoøng dòch vuï khaùch haøng. Trong quaù trình
tuyeån duïng baûng moâ taû coâng vieäc khoâng coù ñieàu
khoaûn naøo ñeà caäp öùng cöû vieân phaûi bieát tieáng Hoa.
Phöông Thaûo noùi thoâng thaïo tieáng Anh vaø tieáng Hoa.
Do ñoù, coâng vieäc cuûa coâ thöôøng xuyeân bò giaùn ñoaïn
vì caùc ñoàng nghieäp nhôø coâ phieân dòch hoä moãi khi
gaëp khaùch haøng noùi tieáng Hoa. Luùc ñaàu Phöông Thaûo vui veû
giuùp ñôõ ñoàng nghieäp cuûa mình. Tuy nhieân, khi coâng vieäc phieân
dòch xaûy ra quaù thöôøng xuyeân khieán coâ phaûi luoân luoân baän roän
vôùi coâng vieäc cuûa mình. Baét ñaàu coâ caûm thaáy khoù chòu vaø cho
raèng coâng ty ñaõ ñoái xöû khoâng coâng baèng vì coâ khoâng ñöôïc traû
theâm tieàn löông, tieàn thöôûng cho thôøi gian laøm coâng vieäc phieân
dòch. Cuoái cuøng coâ ñaõ töø choái phieân dòch hoä cho caùc ñoàng
nghieäp : “Ñaáy khoâng phaûi laø coâng vieäc cuûa toâi.”
Caâu hoûi :
1. Neáu baïn laø tröôûng phoøng dòch vuï khaùch haøng, baïn seõ
giaûi quyeát vaán ñeà naøy nhö theá naøo?.
2. Theo baïn, baûng moâ taû coâng vieäc caàn phaûi ñöôïc trình baøy
nhö theá naøo ñeå traùnh ñöôïc hieän töôïng töø choái cuûa nhaân
vieân : “Ñaáy khoâng phaûi laø coâng vieäc cuûa toâi”?.
BAØI TAÄP 9
Chuyeán ñi coâng taùc ra moät tænh mieàn Trung.
Taïi moät xí nghieäp A tröôûng phoøng keá hoaïch cuøng hai nhaân
vieân cuûa mình ñi coâng taùc ra moät tænh mieàn Trung ñeå kyù hôïp
ñoàng vôùi toång trò giaù 80 trieäu VNÑ. Sau 10 ngaøy laøm vieäc vôùi
beân B (ñôn vò lyù hôïp ñoàng), tröôûng Phoøng KH cuøng caùc nhaân
vieân trôû veà xí nghieäp vaø ñöa cho phoøng taøi vuï moät baûn lieät keâ
caùc chi phí nhö sau :
- Tieàn aên (4 ngöôøi keå caû laùi xe) : 30.000ñ/ngaøy/ngöôøi.
- Tieàn nhaø khaùch : 45.000/ngaøy/2 ngöôøi.
- Giao teá phí : 3.000.000ñ
Tröôûng phoøng taøi vuï ñaõ khoâng ñoàng yù thanh toaùn vôùi lyù
do laø chi phí quaù cao so vôùi hieäu quaõ hôïp ñoàng ñaõ kyù. Vì lôïi
nhuaän ñaït ñöôïc chæ chieám 10% giaù trò hôïp ñoàng, trong ñoù chi phí
cho chuyeán ñi ñaõ chieám hôn 60% lôïi nhhuaän toái thieåu. Tröôûng
phoøng taøi vuï cho raèng moïi vieäc ñöôïc ñöa leân giaùm ñoác giaûi
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 54 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
quyeát. Sau khi nghe töôøng trình cuûa hai beân vaø kieåm tra chöùng töø
keá toaùn giaùm ñoác quyeát ñònh phoøng taøi vuï chæ thanh toaùn 60%
chi phí cuûa chuyeán ñi, soá coøn laïi theo taïm öùng tröôûng phoøng KH
vaø caùc nhaân vieân ñi theo phaûi traû nôï xí nghieäp :
Caâu hoûi :
1. OÂng giaùm ñoác ñaõ thöïc hieän chöùc naêng gì trong quaûn lyù ?
2. Baïn thaáy caùch giaûi quyeát treân cuûa giaùm ñoác laø hôïp lyù hay
khoâng ? Neáu baïn laø giaùm ñoác baïn coù caùch giaûi quyeát naøo
cho hôïp lyù ?
3. Nhaän xeùt gì veà naêng löïc cuûa giaùm ñoác ? Tröôûng phoøng KH,
tröôûng phoøng taøi vuï trong vieäc thöïc hieän chöùc naêng nhieäm
vuï cuûa mình ?
Baøi taäp tình huoáng 10
Coâng ty “TÑ” laø Coâng ty chuyeân saûn xuaát
linh kieän ñieän töû - Ñaây laø moät trong nhöõng Coâng
ty haøng ñaàu ôû Thaønh phoá Hoà Chí Minh. Tuy
nhieân, Giaùm ñoác Coâng ty “TÑ” oâng Trieån - Ngöôøi
coù coâng trong vieäc ñöa Coâng ty “TÑ” ñeán söï
thaønh coâng veà moïi maët - Vì lyù do söùc khoûe phaûi
veà höu - Trong khi chôø boå nhieäm Giaùm ñoác môùi, Phoù Giaùm Ñoác
kinh doanh - oâng Trieát - leân laøm quyeàn Giaùm ñoác, vôùi khoái löôïng
coâng vieäc quaù lôùn, oâng Trieát khoâng theå ñieàu haønh Coâng ty nhö
tröôùc, keát quaû laø sau 6 thaùng keå töø khi oâng Trieån veà höu, Coâng
ty “TÑ” ñaõ laâm vaøo tình traïng phaù saûn, caáp treân ñaõ cöû baø
Hoàng veà laøm Giaùm ñoác Coâng ty “ TÑ “.
CAÂU HOÛI :
1- Anh ( chò ) ñaùnh giaù nhö theá naøo veà oâng Trieån, oâng
Trieát ?
2- Theo anh (chò) baø Hoàng seõ ñöa ra nhöõng giaûi phaùp naøo ñeå
giaûi quyeát tình hình treân cuûa Coâng ty “TÑ”?
3- Theo anh (chò) baø Hoàng neân söû duïng oâng Trieát laøm Phoù
Giaùm Ñoác kinh doanh nöõa hay khoâng?
BAØI TAÄP 11
Coù hai doanh nghieäp cuøng coù 4096 coâng nhaân vieân thöøa
haønh. Taàm haïn quaûn trò cuûa doanh nghieäp A laø 4, coøn cuûa doanh
nghieäp B laø 8.
Caâu hoûi :
a) Taàm haïn quaûn trò 4 coù maáy caáp quaûn trò ?
Taàm haïn quaûn trò 8 coù maáy caáp quaûn trò ?
b) Neáu taàm haïn quaûn trò 8 tieát kieäm ñöôïc soá quaûn trò vieân
laø bao nhieâu so vôùi taàm haïn quaûn trò 4?
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 55 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
c) Trong ñieàu kieän bình thöôøng, neáu löông bình quaân cuûa moät
nhaø quaûn trò laø 30.000 USD/l naêm thì soá tieát kieäm do môû
roäng taàm haïn quaûn tròcuûa doanh nghieäp B laø bao nhieâu ?
Baøi taäp 12
CHOÏN ÑÒA ÑIEÅM XAÂY DÖÏNG XÍ NHIEÄP
Hoäi ñoàng quaûn trò cuûa coâng ty TNHH “Baïn Beø “môùùi ñöôïc
thaønh laäp. Trong phieân hoïp ñaàu tieân ñeå thoâng qua döï aùn thaønh
laäp coâng ty, cuoäc hoïp quan troïng phaûi ñöa ra quyeát ñònh veà vieäc
löïa choïn ñòa ñieåm xaây döïng Nhaø maùy cheá bieán thöùc aên gia suùc.
Hoäi ñoàng coù 11 thaønh vieân, haàu heát trong soá hoï laø nhöõng
ngöôøi coù kinh nghieäm trong nhieàu lónh vöïc kinh doanh. OÂng Haûi-
Ngöôøi coù nhieàu kinh nghieäm trong quaûn lyù kyõ thuaät vaø kinh
doanh thöùc aên gia suùc, oâng ñöa ra yù kieán : Choïn ñòa ñieåm xaây
döïng nhaø maùy cheá bieán thöùc aên gia suùc ngay treân quoác loä 1,
oâng cho raèng vieäc choïn ñòa ñieåm nhö vaäy gaàn khu vöïc tieâu thuï
vaø coù lôïi nhieàu cho vieäc tieáp thò cuûa coâng ty, tieän lôïi cho khaùch
haøng lui tôùi. Coù nhieàu lôïi theá trong caïnh tranh.
Tuy nhieân moät thaønh vieân khaùc trong hoäi ñoàng- OÂng La
Nghóa,moät thöông gia Ngöôøi Hoa coù tieáng taïi khu vöïc Chôï Lôùn cho
raèng neân choïn ñòa ñieåm nhaø maùy ngay saùt ñöôøng soâng ñeå deã
daøng vaän chuyeån nguyeân vaät lieäu vaø saûn phaåm cho nhaø maùy.
Vaø haøng naêm seõ tieát kieäm ñöôïc moät khoaûng chi phí 700 trieäu
ñoàng /naêm.
Caùc thaønh vieân khaùc baên khoaên vì yù kieán moãi ngöôøi ñeàu
coù maët ñuùng, hoï thöïc söï khoâng bieát uûng hoä quan ñieåm naøo.
Caâu hoûi:
Neáu baïn vôùi tö caùch laø Nhaø tö vaán cho coâng ty , vaø ñöôïc
quyeàn tham gia yù kieán, baïn seõ ñaët ra nhöõng caâu hoûi gì ñeå tieáp
tuïc laøm saùng toû vaán ñeà töø ñoù giuùp cho caùc thaønh vieân trong
HÑQT cuûa coâng ty coù cô sôû suy nhó ñeå ñi ñeán moät quyeát ñònh
ñuùng.
BAØI TAÄP TÌNH HUOÁNG 13
- Coâng ty nhöïa gia duïng Thaùi Phong do anh Haûi laøm Toång giaùm
ñoác coù keá hoaïch xem xeùt vaø ñieàu chænh laïi chính saùch ñaõi
ngoä vaø cheá ñoä löông thöôûng haøng naêm cho nhaân vieân trong
coâng ty. Muïc ñích nhaèm giöõ chaân nhaân vieân gioûi, thu huùt
theâm nhaân taøi, toái öu hoùa vieäc quaûn lyù nhaân söï trong giai
ñoaïn coâng ty môû roäng saûn xuaát kinh doanh sang thò tröôøng
nöôùc ngoaøi.
- Anh Haûi ñaõ giao cho giaùm ñoác nhaân söï chòu traùch nhieäm
chính trong vieäc trieån khai keá hoaïch naøy. Hôn 03 thaùng qua,
giaùm ñoác nhaân söï ñaõ tieán haønh thaêm doø yù kieán cuûa nhaân
vieân trong coâng ty, tham khaûo caùc coâng trong cuøng lónh vöïc
veà chính saùch vaø cheá ñoä löông thöôûng, ñoàng thôøi cuõng raø
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 56 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi
soaùt laïi nhöõng ñieåm coøn baát hôïp lyù trong heä thoáng löông
thöôûng cuûa coâng ty.
- Döïa treân phaân tích veà nhöõng soá lieäu vaø thoâng tin coù ñöôïc,
Giaùm ñoác Nhaân söï ñaõ ñöa ra moät ñeà xuaát khaù taùo baïo veà
moät caùch tính löông thöôûng môùi. OÂng Haûi nhaän thaáy raèng
ñeà xuaát naøy tuy coøn moät vaøi haïn cheá nhöng mang laïi nhieàu
lôïi ích cho coâng ty bôûi leû noù chæ ra phöông thöùc tính môùi coù
theå söû duïng hieäu quaû quyõ löông ñoàng thôøi cuõng giaùn tieáp
taïo ra söï gaén boù cuûa nhaân vieân vôùi coâng ty.
- Theo nhö ñeà xuaát naøy, cuõng coù nhöõng thay ñoåi lôùn trong thu
nhaäp haøng naêm cuûa raát nhieàu ngöôøi laâu nay voán höôûng lôïi
töø nhöõng nhöôïc ñieåm trong caùch tính löông thöôûng hieän taïi.
OÂng Haûi cuõng ñaõ hình dung ra ñöôïc nhöõng phaûn öùng cuûa
hoï.
- Tröôùc khi hoaøn thaønh vaø thöïc thi ñeà xuaát, oâng Haûi quyeát
ñònh trieäu taäp moät cuoäc hoïp vôùi nhöõng Giaùm ñoác chöùc
naêng (hoaëc tröôûng phoøng) trong coâng ty ñeå thaêm doø phaûn
öùng ñoàng thôøi tham khaûo yù kieán cuûa hoï.
- Cuoäc hoïp ñöôïc aán ñònh vaøo thöù tö tuaàn sau, vì ñaây laø ñeà taøi
khaù “Nhaïy caûm” neân ñích thaân oâng Giaùm ñoác Haûi vaø Giaùm
ñoác nhaân söï baét tay vaøo chuaån bò cuoäc hoïp quan troïng naøy.
- Caâu hoûi :
1. Theo baïn thì ai neân laøm chuû toïa
cuoäc hoïp naøy ?
2. Chuû toïa cuûa cuoäc hoïp neân chuaån
bò nhöõng gì tröôùc cuoäc hoïp?
3. Nhöõng ngöôøi ñöôïc môøi döï hoïp caàn
phaûi ñöôïc cung caáp nhöõng thoâng
tin vaø nhöõng löu yù gì ñeå tham gia
vaøo cuoäc hoïp moät caùch hieäu
quaû ?
4. Trong cuoäc hoïp, Giaùm ñoác Nhaân söï
seõ trình baøy veà ñeà xuaát chính saùch vaø cheá ñoä
löông thöôûng môùi tröôùc caùc thaønh vieân döï hoïp.
Baïn seõ khuyeân Giaùm ñoác Nhaân söï trieån khai noäi
dung nhö theá naøo ?
5. Ngoaøi noäi dung ra, Giaùm ñoác Nhaân söï caàn chuaån
bò gì khaùc cho phaàn trình baøy khoâng ?
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân - 57 -
TS. Nguyeãn Thanh Hoäi

NHÖÕNG NGÖÔØI NEÂN THAM GIA KHOÙA HOÏC Khoùa hoïc naøy ñöôïc thieát keá cho caùc nhaø quaûn trò cuûa coâng ty. Nhöõng ngöôøi sau ñaây neân tham gia khoùa hoïc:  Giaùm ñoác vaø phoù giaùm ñoác  Tröôûng phoøng vaø phoù phoøng trong coâng ty  Tröôûng phoù caùc boä phaän trong coâng ty

PHÖÔNG PHAÙP GIAÛNG DAÏY Khoùa ñaøo taïo chuù troïng vieäc öùng duïng caùc kieán thöùc vaø kyõ naêng vaøo thöïc tieãn, nhaán maïnh söï tham gia tích cöïc cuûa hoïc vieân trong qua trình hoïc. Phöông phaùp ñaøo taïo seõ laø söï keát hôïp giöõa vieäc giôùi thieäu caùc khaùi nieäm, kyõ naêng, vaø vieäc thaûo luaän nhoùm, baøi taäp tình huoáng vaø troø chôi. Caùc hoïc vieân ñöôïc khuyeán khích chia seû nhöõng kinh nghieäm thöïc tieãn vaø nhöõng yù töôûng vôùi caùc hoïc vieân khaùc. Ñoàng thôøi, hoïc vieân seõ coù cô hoäi ñeå trao ñoåi veà nhöõng vaán ñeà thöïc tieãn cuûa laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân maø hoï ñang gaëp phaûi vôùi giaûng vieân vaø töø ñoù coù khaû naêng tìm ra nguyeân nhaân cuõng nhö giaûi phaùp höõu hieäu. Nhöõng ví duï thöïc tieãn lieân quan ñeán laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân gioûi cuûa caùc coâng ty Vieät nam vaø coâng ty nöôùc ngoaøi seõ ñöôïc ñöa ra laøm ví duï minh hoïa. Chöông trình ñöôïc giaûng treân maùy vi tính baèng phöông phaùp Power Point

 SAÙCH THAM KHAÛO :

Ngoaøi boä giaùo trình baøi giaûng khoaûng 50 tr khoå A4 Do giaûng vieân cung caáp cho coâng ty ñeå phaùt cho hoïc vieân caàn ñoïc theâm:

1. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi. Quaûn trò nhaân söï - Nxb

Thoáng keâ - HN – 2002 (Taùi baûn laàn thöù 4) 2. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi. Quaûn trò hoïc - Nxb Thoáng keâ - HN – 2002(Taùi baûn laàn thöù 2)
3. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi. Ngheä thuaät laõnh ñaïo -Vieän quaûn

trò doanh nghieäp. doanh nghieäp maïi

4. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi – Giao tieáp kinh doanh- Vieän quaûn trò 5. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi- Quaûn lyù hieäu quaû –Phoøng thöông

Vieät-nam-

Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Nguyeãn Thanh Hoäi

-2-

6. 6- MASAAKII MAI- KAI ZEN- Chìa khoùa rthaønh coâng cuûa kinh

teá Nhaät- Baûn-NXB TP HCM 7. OUCHI- THUYEÁT Z- Söï thaùch thöùc ñoái vôùi Myõ vaø Taây AÂuVieän kinh teá theá giôùi 8. TS. Nguyeãn Thanh Hoäi. Quaûn trò hoïc – Trong xu theá hoäi nhaäp theá giôùi. NXB Thoáng keâ. Haø noäi 2004

A. BAÛN CHAÁT CUÛA LAÕNH ÑAÏO TRONG QUAÛN TRÒ :
I. LAÕNH ÑAÏO 1. Khaùi nieäm veà laõnh ñaïo : Laõnh ñaïo laø moät thuaät ngöõ phöùc taïp, chöa coù söï nhaát trí cao vaø ñöôïc hieåu raát khaùc nhau vaø ñöôïc hieåu raát khaùc nhau ôû nhöõng ngöôøi khaùc nhau*(Xem baûng 6). Baûng 6: Nhöõng nhaän thöùc khaùc nhau veà ngöôøi laõnh ñaïo Caùch hieåu roäng lôùn Caùch hieåu cuï theå vaø haïn heïp

1. Caù nhaân aûnh höôûng 1. Caù nhaân thöïc hieän phaàn lôùn tôùi caùc thaønh vieân nhöõng aûnh höôûng tôùi nhöõng nhoùm thaønh vieân khaùc cuûa nhoùm (laõnh ñaïo taäp trung) 2. Caù nhaân aûnh höôûng 2. Caù nhaân aûnh höôûng moät tôùi caùc thaønh vieân caùch coù heä thoáng tôùi haønh nhoùm treân moïi phöông vi cuûa caùc thaønh vieân nhoùm dieän. ñeå ñaït tôùi nhöõng muïc tieâu cuûa nhoùm 3. Caù nhaân aûnh höôûng 3. Caù nhaân ñaït tôùi söï tích cöïc tôùi caùc thaønh vieân nhieät tình cuûa caùc thaønh nhoùm tuaân thuû nhöõng vieân nhoùm trong vieäc tích cöïc ñoøi hoûi cuûa anh ta. thöïc hieän caùc ñoøi hoûi cuûa anh ta. Theo Gary Yuki. “Leadership In Organizations” Prentice Hall International Edition. 1989 Anh/ Chò haõy ñöa ra khaùi nieäm veà laõnh ñaïo ? Laõnh ñaïo

Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Nguyeãn Thanh Hoäi

-3-

Baøi taäp tình huoáng Troïng laøm vieäc ôû phoøng kyõ thuaät ñaõ 5 naêm. A luoân laøm vieäc tích cöïc vaø ñöôïc ñeà baït leân laøm tröôûng phoøng kyõ thuaät. Trong cöông vò môùi anh caûm thaáy mình nhieàu quyeàn löïc anh quaùt naït, anh ra leänh vaø ñoøi hoûi moïi ngöôøi phaûi tuaân phuïc. Troïng ít khi quan taâm ñeán yù kieán cuûa hoï, anh muoán nhaân vieân thöïc hieän moïi yeâu caàu. Bình laø toå tröôûng baûo veä cuûa moät khaùch saïn, vôùi anh ñöôïc moïi ngöôøi yeâu meán. Anh khoâng bao giôø toû ra mình laø xeáp, anh luoân hoøa nhaäp vôùi moïi ngöôøi, saün loøng giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi gaëp khoù khaên. Anh luoân ñeå nhaân vieân cuøng tham gia ra quyeát ñònh. Khi caáp döôùi hoûi yù kieán anh thöôøng traû lôøi “ Cöù theo caùch cuûa caäu maø laøm “ Caâu hoûi : 1-Baïn cho bieát hai phong caùch laûnh ñaïo treân laø gì ? 2- Veà laâu daøi hai caùch quaûn lyù treân seõ gaây ra haäu quaû gì ? 3- Laø moät nhaø quaûn lyù baïn haõy ñem ra caùch quaûn lyù coù hieäu quaû ? Theo Geor ge R. Terry : Laõnh ñaïo laø moät hoaït ñoäng gaây aûnh höôûng ñeán con ngöôøi nhaèm phaán ñaáu moät caùch töï nguyeän cho nhöõnh muïc tieâu cuûa nhoùm “ Qua ñònh nghóa treân chuùng ta thaáy raèng , laõnh ñaïo laø moät daïng hoaït ñoäng cuûa con ngöôøi nhaèm gaây taùc ñoäng, aûnh höôûng ñeán nhöõng ngöôøi khaùc , tuy nhieân khaùc vôùi nhöõng ngöôøi thoâi mieân , cuûa nhöõng nhaø ngoaïi caûm maø chuùng ta bieát, caùc hoaït ñoäng veà laõnh ñaïo cuûa caùc nhaø quaûn trò chuû yeáu taùc ñoäng tôùi nhaän thöùc cuûa nhöõng ngöôøi bò quaûn lyù Tuy vaäy, caùch hieåu sau ñaây veà laõnh ñaïo ñöôïc nhieàu ngöôøi söû duïng vaø bao quaùt ñaày ñuû nhaát: Laõnh ñaïo laø quaù trình gaây aûnh höôûng ñeán hoaït ñoäng cuûa caù nhaân hoaëc moät nhoùm nhaèm thöïc hieän moät muïc tieâu chung cuûa toå chöùc trong nhöõng ñieàu kieän nhaát ñònh. Vôùi caùch hieåu treân coù theå ruùt ra moät soá ñieåm caàn löu yù khi nghieân cöùu veà phaïm truø lao ñoäng ñoù laø : * Laõnh ñaïo laø quaù trình gaây aûnh höôûng cuûa chuû theå laõnh ñaïo vôùi nhöõng caù nhaân hoaëc moät nhoùm nhaát ñònh. AÛnh höôûng laø toaøn boä caùc bieän phaùp do moät ngöôøi hoaëc nhieàu caù nhaân thöïc hieän nhaèm taïo ra nhöõng thay ñoåi thaùi ñoä hoaëc haønh vi cuûa moät hoaëc nhieàu caù nhaân khaùc.
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Nguyeãn Thanh Hoäi -4-

Vì vaäy, aûnh höôûng thöïc chaát laø, söï taùc ñoäng töø beân naøy sang beân khaùc. Beân thöïc hieän söï taùc ñoäng trong quaù trình gaây aûnh höôûng ñöôïc goïi laø chuû theå laõnh ñaïo vaø beân chòu söï taùc ñoäng laøm aûnh höôûng ñeán hoaït ñoäng cuûa noù ñöôïc goïi laø ñoái töôïng laõnh ñaïo. Chuû theå Ñoái töôïng Taùc ñoäng

Hình 1. Quaù trình gaây aûnh höôûng trong laõnh ñaïo Treân thöïc teá chuû theå laõnh ñaïo coù theå taùc ñoäng gaây aûnh höôûng trong caùc tröôøng hôïp sau : Caàn söï giuùp ñôõ cuûa ngöôøi khaùc Giao vieäc cho ngöôøi khaùc Ñoøi hoûi ngöôøi khaùc phaûi ñaït ñieàu gì hoaëc hoaøn thaønh nhieäm vuï naøo ñoù. Caàn khôûi xöôùng hoaëc muoán taïo ra nhöõng thay ñoåi nhaát ñònh trong toå chöùc. Taát nhieân, sau khi taùc ñoäng ñoái töôïng thöôøng coù nhöõng thay ñoåi nhaát ñònh veà haønh vi hoaëc nhaän thöùc. Theo anh chò, Söï thay ñoåi ñoù coù theå dieãn ra theo ba höôùng naøo ? * Laõnh ñaïo chæ thöïc hieän khi coù ñoái töôïng bò laõnh ñaïo. Ñoái töôïng ôû ñaây coù theå laø moät toå chöùc hoaëc moät caù nhaân hoaëc nhoùm ngöôøi nhaát ñònh. * Laõnh ñaïo ñöôïc tieán haønh nhaèm thöïc hieän nhöõng muïc tieâu ñaõ xaùc ñònh cuï theå. * Hoaït ñoäng laõnh ñaïo luoân gaén lieàn vôùi nhöõng ñieàu kieän cuï theå nhaát ñònh. Theo Anh / Chò taïi sao hieän nay phaûi thay ñoåi phong caùch laõnh ñaïo?

2 .Ñaëc ñieåm cuûa ngöôøi laõnh ñaïo :
Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Nguyeãn Thanh Hoäi -5-

Quaù trình nghieân cöùu taïo ra 2. yeâu caàu thöïc teá. * Coù theå so saùnh ngöôøi laõnh ñaïo vôùi ngöôøi laøm coâng taùc khoa hoïc Baûng soá 8 : Söï khaùc nhau giöõa nhau giöõa nhaø laõnh ñaïo vaø nhaø khoa hoïc. Coâng boá keát quaû nghieân toá khaùch quan. Ai cuõng coù theå trôû thaûnh nhaø laõnh ñaïo. Khoâng bò taùc ñoäng veà luoân caûm giaùc thieáu thôøi yeáu toá thôøi gian. Nguyeãn Thanh Hoäi -6- . Ngöôøi noåi baät trong ñaùm ñoâng. 4. Ñoøi hoûi traùch nhieäm cao 3. traïng thaùi phaân taùn. khoâng * Vì vaäy thöôøng gaây ra hieän taäp trung. 3. 2.Ngöôøi laõnh ñaïo. Baïn ñoàng yù vôùi yù kieán ngöôøi A hay ngöôøi B ? Hay baïn coù theå chaúng ñoàng yù vôùi yù kieán naøo caû ? Vaäy nhöõng ngöôøi laõnh ñaïo caàn coù nhöõng phaåm chaátø gì ? Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Ra quyeát ñònh thuoäc yeáu 1. theo caùch hieåu khaùi quaùt. * Thöôøng caùc keát quaû coâng boá sau khi coù ñuû thoâng tin vaø ñöôïc kieåm tra kyõ. cuûa mình. Laõnh ñaïo laø moät kyõ naêng maø ngöôøi ta coù theå hoïc ñöôïc nhö baát cöù nhöõng kyõ naêng naøo khaùc. laø nhöõng ngöôøi khoâng chæ phaûi chòu traùch nhieäm veà keát quaû hoaït ñoäng cuûa baûn thaân maø coøn phaûi chòu traùch nhieäm veà keát quaû hoaït ñoäng cuûa nhöõng ngöôøi khaùc hoaëc cuûa toå chöùc. * Thôøi gian coâng boá chuû yeáu * Ra quyeát ñònh trong ñieàu do caùc nhaø nghieân cöùu kieän thieáu thoâng tin. Thöïc haønh Baïn tình côø nghe ñöôïc cuoäc troø chuyeän sau : Ngöôøi A : Ngöôøi laõnh ñaïo laø ngöôøi coù khaû naêng thieân phuù. Taäp trung cao ñoä cho moät moät quyeát ñònh thöôøng ôû vaán ñeà. Laøm vieäc quaù taûi vaø 4. OÂng coù khaû naêng ñoù khoâng ? Ngöôøi B : Thaät laø voâ lyù. gian.. töôïng : * Naêng suaát thöôøng thaáp vì “Ñaûng trí baùc hoïc” lao ñoäng giaùn ñoaïn vaø ñaùnh giaù keát quaû khoù khaên. cöùu thuoäc yeáu toá chuû * Thôøi ñieåm ra quyeát ñònh do quan. quyeát ñònh. Nhaø laõnh ñaïo Nhaø khoa hoïc 1. Coù theå ñaïi dieän caù nhaân veà caùc quyeát ñònh cuûa ñeå phaùt trieån quan ñieåm mình.

 Kyõ naêng quaûn lyù. BEÀ DAØY THAØNH TÍCH KYÕ NAÊNG LAØM VIEÄC VÔÙI CON NGÖÔØI LAÕNH ÑAÏO KYÕ NAÊNG QUAÛN LYÙ PHAÅM CHAÁT CAÙ NHAÂN Phaân bieät Laõnh ñaïo vaø quaûn lyù LAÕNH ÑAÏO QUAÛN LYÙ TOÁT • Quaûn lyù vaø Laõnh ñaïo boå sung cho nhau vaø caàn thieát cho söï thaønh coâng • Vaán ñeà laø keát hôïp toát Quaûn lyù vaø Laõnh ñaïo. Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.  Beà daày thaønh tích.Caùc phaåm chaát cuûa ngöôøi laõnh ñaïo gioûi chia thaønh boán nhoùm :  Kyõ naêng laøm vieäc vôùi con ngöôøi.  Phaåm chaát caù nhaân toát.  Trong thöïc teá: “Quaûn lyù quaù möùc” vaø “Thieáu laõnh ñaïo”. Nguyeãn Thanh Hoäi -7- .

giaù trò vaø chuaån muïc  Nhaän thöùc ñöôïc nhöõng thaùch thöùc vaø aûnh höôûng cuûa chuùng. baát chaáp moïi khoù khaên. Quyeát ñònh moät vaán ñeà : khoâng coù nghóa gì caû. laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân khuyeán khích caøng caàn ñöôïc taêng cöôøng. coù hoaøi baõo ñeå hoaøn thaønh söù maïng cuûa mình. ñöa ra quyeát ñònh öùng phoù  Chòu traùch nhieäm hoaøn toaøn veà hoaït ñoäng vaø keát quaû cuûa toå chöùc  Laõnh ñaïo vaø ñoäng vieân ñeå xaây döïng vaên hoùa toå chöùc phuø hôïp  Giao quyeàn cho caáp döôùi  Laø taám göông vaø coù aûnh höôûng maïnh ñeán caáp döôùi  Ñieàu chænh haønh vi nhaèm ñaït muïc tieâu. Ñieàu quan troïng laø quyeát ñònh ñoù coù ñöôïc thi haønh hay khoâng ? Vì theá. coù yù chí. moät toå chöùc naøo ñoù. Nguyeãn Thanh Hoäi -8- öu? . Caâu hoûi: -Keát hôïp quaûn lyù vaø laõnh ñaïo nhö theá naøo cho toái -Toå chöùc cuûa anh (chò) caàn taêng cöôøng laõnh ñaïo hay taêng cöôøng quaûn lyù? Taïi sao? 3-Vai troø cuûa laõnh ñaïo :  Phaùt trieån “Taàm nhìn” vaø chia seû taàm nhìn  Cam keát ñaït muïc tieâu. thích öùng ñeå ñaùp laïi nhöõng thay ñoåi cuûa tình huoáng vaø moâi tröôøng  Söû duïng kyõ naêng vaø khaû naêng cuûa nhaân vieân phuø hôïp vôùi nhieäm vuï vaø traùch nhieäm cuûa hoï  Taïo nieàm tin vaø truyeàn nhieät huyeát/caûm höùng  Ñoäng vieân khuyeán khích  Phaùt trieån nhaân vieân  Ghi nhaän thaønh tích vaø khen ngôïi  Kieân ñònh ñoái vôùi nhöõng quyeát ñònh ñuùng duø coù aùp löïc TOÙM LAÏI Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù phaûi laø ngöôøi coù kinh nghieäm. gian khoå. bieát höôùng daãn. maø coøn phaûi choïn löïa nhöõng vieäc gì caàn thöïc hieän. Thieáu höôùng ñi vaø khoâng coù khaû naêng öùng phoù vôùi thay ñoåi cuûa moâi tröôøng • Moâi tröôøng caøng thay ñoåi. ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù khoâng nhöõng ñieàu khieån. vieäc naøo tröôùc. coù khaû naêng thöïc hieän. ñoäng vieân vaø giuùp ñôõ ngöôøi khaùc hoaøn thaønh coâng vieäc. vieäc Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù phaûi chæ coù khaû naêng phaân coâng cho moät nhoùm. maø coøn caàn phaûi coù baûn lónh.

Baïn coù muoán bieát ai laø ngöôøi laõnh ñaïo thaät söï cuûa moät Xí nghieäp khoâng? Baïn haõy hoûi ngöôøi naøo daùm ñöùng ra chòu traùch nhieäm khi Xí nghieäp cuûa hoï gaëp thaát baïi. ñoàng thôøi coù nhöõng bieän phaùp cuï theå ñeå uoán naén kòp thôøi. ngöôøi laõnh ñaïo neân côûi môû vaø aân caàn vôùi hoï. moät söï nghieäp. cuûa nhoùm. Ñaây laø moät chaân lyù maø ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù caàn ghi nhôù. laøm cho hoï tuaân phuïc mình moät caùch vui Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. vöøa meán moä mình. cuøng nhau hoaøn thaønh söù maïng. maø coøn phaûi coù nhöõng ñöùc tính chuû yeáu nhö : bieát laøm cho moïi ngöôøi hôïp taùc vôùi nhau ñeå laøm vieäc. maø coøn caàn phaûi coù khaû naêng giao tieáp vôùi caáp döôùi cuûa mình. Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù khoâng nhöõng phaûi coù khaû naêng hoaøn thaønh moät coâng trình. Trong taùc phaåm “Terre des hommes”. Ngöôøi laõnh ñaïo phaûi laø ngöôøi ñöùng muõi chòu saøo tröôùc moïi vaán ñeà cuûa toå chöùc. Ngöôøi ta nhaän ra ngöôøi laõnh ñaïo khoâng chæ qua taùc phong ñieàm ñaïm. söï kheùo leùo. maø coøn qua caùch chæ ñaïo coâng vieäc. ngöôøi laõnh ñaïo aáy coù daùm nghó. hoå trôï vaø kieåm tra nhöõng vieäc aáy. nhieät tình trong coâng vieäc. taän tuïy hay chæ laø moät hieän töôïng nhaát thôøi ñeå laáy loøng caáp treân. Thay vì laõnh ñaïm vôùi thuoäc caáp. tính taùo baïo. tröôùc maét ngöôøi laõnh ñaïo. taøi huøng bieän. Ngöôøi laõnh ñaïo phaûi coù ñoâi maét tinh töôøng. Phaûi thaáy ñöôïc ñaâu laø ñoäng löïc chính cuûa hoaït ñoäng ñoù. söû duïng khaû naêng cuûa hoï. Do baûn chaát tích cöïc. khieâm toán.naøo sau. yeâu meán hoï vaø ñöôïc hoï yeâu meán. Tröôùc nhöõng trôû ngaïi khoù khaên. saâu saéc. Nguyeãn Thanh Hoäi -9- . bieát giuùp hoï ñoaøn keát vaø yù thöùc ñöôïc traùch nhieäm rieâng cuûa mình. Saint Exupeùry ñaõ noùi : “Muoán trôû thaønh ngöôøi laõnh ñaïo. caùc thuoäc caáp thöôøng hay toû ra haêng haùi. phaûi ñònh höôùng. daùm laøm hay khoâng ?. Phaûi bieát chinh phuïc hoï. baûo veä. bieát nhaän ra vaø bieát khai thaùc. khoâng chæ taäp hoïp ñöôïc nhaân löïc. Töø ñoù ngöôøi laõnh ñaïo coù theå ñaùnh giaù ñuùng thöïc chaát cuûa thuoäc caáp mình. Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù khoâng nhöõng theå hieän söï raén roûi. Thoâng thöôøng. Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù phaûi bieát laøm cho ngöôøi khaùc vöøa tuaân phuïc. tröôùc heát phaûi coù khaû naêng taäp trung nhaân löïc”. nhieäm vuï chung cuûa toå chöùc.

thaäm chí khoâng chuaån bò ñöôïc moät böõa aên tröa. laø söùc maïnh vaø laø nguoàn an uûi cuûa moãi ngöôøi. mieãn cöôõng. Nguyeãn Thanh Hoäi . toå chöùc. nhöng caû taäp theå vaãn tieán haønh toát coâng vieäc. nhö caùi ñaàu ñoái vôùi moät cô theå. nhöng raát nhieàu ngöôøi caàn ñeán moät ngöôøi laõnh ñaïo coù ñuû naêng löïc ñeå hoï tin töôûng vaø daãn daét hoï vöôït qua moïi choâng gai trong coâng vieäc. moät kyû luaät. quaûn lyù thì chaúng khaùc naøo nhö moät thaân theå khoâng coù ñaàu. taäp theå. moät quoác gia maø khoâng coù ngöôøi laõnh ñaïo. thöïc hieän cho kyø ñöôïc nhöõng coâng vieäc vì lôïi ích toái cao cuûa caû taäp theå. Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù laø ngöôøi ñöôïc söï uûy nhieäm cuûa taäp theå. moät quoác gia. Ngöôøi ta seõ nhaän ra baïn laø ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù nhöõng bieåu hieän sau : Söï coù maët cuûa baïn laø moät nguoàn ñoäng vieân ñeå thuoäc caáp cuûa baïn theâm haêng haùi vöôït qua moïi trôû ngaïi trong coâng vieäc. Söï xuaát hieän cuûa ngöôøi laõnh ñaïo trong luùc naøy raát phuø hôïp vôùi nhu caàu taâm lyù cuûa hoï. Maëc duø coù raát nhieàu lyù thuyeát veà söï bình ñaúng. Moät cuoäc hoäi nghò goàm caùc ñaïi bieåu xuaát saéc nhaát seõ khoâng laøm ñöôïc gì. moät taäp theå. Neáu chaúng may heä thaàn kinh trung öông bò suy yeáu ñeán möùc khoâng coøn phaùt huy taùc duïng ñöôïc nöõa. Ngöôøi laõnh ñaïo ñoùng vai troø raát quan troïng vaø caàn thieát ñoái vôùi moät toå chöùc. coù boån phaän phaûi giaûi thích. khi ñoù baïn laø ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù gioûi roài ñaáy. neáu khoâng coù ngöôøi chuû trì cuoäc hoäi nghò aáy. Khi khoâng coù moät ai am hieåu veà vieäc laøm vaø ñoäng vieân hoï. Caùi ñaàu ñieàu khieån vaø quyeát ñoaùn moïi cô cheá hoaït ñoäng trong cô theå. quoác gia aáy khoâng theå toàn taïi vaø phaùt trieån ñöôïc. moät toå chöùc. ngöôøi laõnh ñaïo phaûi toû ra thaät xöùng ñaùng laø moät taám göông ñeå moïi ngöôøi noi theo. Ñöøng ñeå xaûy ra tình traïng “Phuïc dieän baát phuïc taâm”. baûo veä. Con ngöôøi laø moät baûn theå xaõ hoäi. thöû hoûi caùc Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.veû. chöù khoâng goø eùp. Laø ngöôøi thi haønh neàn neáp. nhöng noù phaûi ñöôïc höôùng vaøo moät neàn neáp. Neáu moät luùc naøo ñoù baïn khoâng xuaát hieän. (MAUROIS). Gia ñình.lo laéng. hoï caûm thaáy boàn choàn. Ngöôøi laõnh ñaïo seõ laø choã döïa. thoaûi maùi.10 - . kyû luaät aáy. Moät gia ñình. ai cuõng coù quyeàn töï do caù nhaân.

naêng löïc raát xoaøng. Neáu ai cuõng haønh ñoäng theo yù rieâng. theo söï heïp hoøi cuûa mình thì nhöõng cuoäc xung ñoät. Tình traïng naøy seõ daãn ñeán söï tan raõ cuûa toå chöùc. Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù laø bieåu töôïng roõ reät nhaát cuûa quyeàn löïc. coù theå linh hoaït vaø troäi hôn ngaøy thöôøng nhôø söï ñieàu khieån cuûa ngöôøi laõnh ñaïo. cuûa söï ñoàng nhaát. nhöõng khaû naêng saùng taïo trong coâng vieäc. caùc quan heä cuûa thuoäc caáp. Moät nhoùm. Trong moät toå chöùc. Vì khoâng phaûi chæ ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù môùi coù nhöõng ñònh höôùng. nhaát thieát phaûi coù moät ngöôøi laõnh ñaïo laøm vieäc treân nguyeân taéc ñoàng nhaát. tình traïng voâ toå chöùc seõ xuaát hieän khi thieáu ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù. Ñeå hoaøn thaønh moät coâng trình . moät ñôn vò khoâng coù ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù thì sau moät thôøi gian. söï maâu thuaãn xuaát hieän. Nguyeãn Thanh Hoäi . Ñeå taäp trung nhaân löïc moät caùch coù hieäu quaû.boä phaän coøn laïi cuûa cô theå coù hoaït ñoäng vaø phaùt trieån bình thöôøng ñöôïc khoâng ?. moãi toå chöùc phaûi coù ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù. vöøa phoái hôïp caùc coâng vieäc. khoâng coù gì ñaùng chuù yù. Vöøa ñieàu khieån. quaûn lyù ñieàu khieån cuûa ngöôøi ñöùng ñaàu thì toå chöùc ñoù cuõng bò thaát baïi. Vaø sau cuøng laø söï ñuïng chaïm. nhöõng naêng löïc ñaõ ñöôïc toâi luyeän seõ bò thui choät. Nhoùm khaùc. Chính oâng ta laø ngöôøi chòu traùch nhieäm ñieàu khieån moïi hoaït ñoäng cuûa toå chöùc. ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù phaûi bieát thu huùt moïi khaû naêng tieàm aån cuûa töøng caù nhaân. ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù kòp thôøi ngaên chaën nhöõng nhoùm choáng ñoái hoaëc coù yù chia reõ. caùch laøm vieäc cuûa oâng ta laøm cho nhöõng ngöôøi Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Ñoâi khi nhöõng saùng kieán coù ích baét nguoàn töø nhöõng ñaùm ñoâng. vôùi naêng löïc xuaát saéc laïi coù theå suy suùt. Ñieàu naøy döùt khoaùt seõ ñöa moät toå chöùc. moät ñôn vò ñeán choã dieät vong. nhöõng yù chí toát ñeïp seõ bò phaân hoùa. coù khaû naêng höôùng daãn vaø khích leä caùc thuoäc caáp theo ñuoåi ñeán cuøng söù maïng ñöôïc giao. moät söï nghieäp lôùn. loøng ñoä löôïng vaø söï taän taâm ñeán ñaâu ñi chaêng nöõa maø thieáu söï laõnh ñaïo.11 - . Baát kyø moät toå chöùc naøo cuõng coù nhöõng maâu thuaãn. maø chính thaùi ñoä. söï hieåu laàm vaø söï cheånh maûng seõ gaây ra moïi phieàn phöùc. trôû ngaïi. Vì vaäy. aûnh höôûng ñeán söï ñoaøn keát vaø giaûm hieäu quaû coâng vieäc. baát ñoàng. Töông töï. Cho duø moãi caù nhaân trong toå chöùc coù tính voâ tö. tan raõ theo böôùc höôùng daãn cuûa ngöôøi laõnh ñaïo.

Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù luoân luoân laø ngöôøi tuyeät ñoái vaø hoaøn haûo veà moïi maët. nieàm phaán khôûi luoân luoân xuaát phaùt töø moät nieàm tin maõnh lieät vaøo söï nghieäp ñöôïc giao. ôû thuoäc caáp cuûa mình. caùc naêng löïc vaø thieän caûm cuûa hoï thì oâng ta ñaõ thaønh coâng 50% roài ñaáy. ai cuõng laøm ñöôïc : Chæ caàn moät göông maët ñaêm ñaêm khoù chòu.12 - . Caùc quan nieäm ñoù ñaõ phuû nhaän vai troø cuûa taäp theå vaø nhöõng ngöôøi quan nieäm nhö vaäy ñaõ queân raèng: “Tinh thaàn ñoàng ñoäi laø yeáu toá raát quan troïng. caàn coù loøng thöông yeâu ñoái vôùi nhöõng ngöôøi coäng söï vaø thuoäc caáp cuûa mình. Coù moät vaøi quan ñieåm raát thieån caän veà vai troø cuûa ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù cho raèng : Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù chaúng caàn laéng nghe moät yù kieán naøo cuûa nhöõng ngöôøi coäng taùc. loøng haêng haùi. Ñaáy khoâng phaûi laø nhöõng ñieàu kieän toát ñeå ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù ñöa söï nghieäp cuûa mình mau ñeán thaønh coâng hay sao ?”. phuïng söï heát mình söï nghieäp maø chính mình vaø moïi ngöôøi trong toå chöùc ñang ñeo ñuoåi. moät ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù cho duø ñöôïc thieân phuù ñeán ñaâu cuõng khoâng theå am töôøng heát taát caû caùc ngoõ ngaùch cuûa coâng vieäc. Ñaây laø moät trong nhöõng nguyeân taéc cô baûn ñeå thu huùt ñöôïc nhaân taâm. Chính ñöùc tính naøy cho pheùp ta thaáu hieåu ñöôïc nhöõng taâm tö nguyeän voïng vaø khaû naêng cuûa moãi ngöôøi. Nguyeãn Thanh Hoäi . tinh thaàn duõng caûm. Loøng nhieät tình vaø khoái oùc cuûa hoï seõ khoâng ngöøng phaùt sinh nhöõng saùng kieán quyù baùu. cuûa nhöõng thuoäc caáp. Ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù cuõng caàn coù yù thöùc phuïng söï. Muoán trôû thaønh ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù gioûi. thaùi ñoä tròch thöôïng laø ñuû. Khoâng neân cho raèng laõnh ñaïo vaø quaûn lyù laø moät coâng vieäc taàm thöôøng. Neáu ngöôøi laõnh ñaïo vaø quaûn lyù bieát khai thaùc ôû nhöõng ngöôøi coäng taùc.coù yù chí nhaát cuõng phaûi naûn loøng vaø daäp taét nôi hoï tính tích cöïc. Nhöõng coâng vieäc khoâng vuï lôïi. ra gioïng keû caû. Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.

tranh thuû söï uûng hoä. HIEÄU QUAÛ LAÕNH ÑAÏO Caùc tieâu chuaån hieäu quaû coù theå raát khaùc bieät nhau tuøy theo töøng giai ñoaïn.taêng nhieät tình giuùp ñôõ Nhaø laõnh ñaïo hieäu quaû coù nhöõng khaû naêng .  Tö vaán cho ngöôøi khaùc  Thuyeát phuïc hôïp lyù  Taïo ra caûm höùng  Laøm vöøa loøng  Lieân keát moïi ngöôøi Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.Töï quaûn lyù mình: kieåm soaùt xuùc caûm.Töï nhaän thöùc ñöôïc xuùc caûm cuûa chính mình . haønh vi . söï phaùt trieån cuûa nhoùm. vaø hình aûnh cuûa ngöôøi laõnh ñaïo trong taâm trí cuûa ngöôøi döôùi quyeàn.taêng hieäu quaû ra quyeát ñònh cuûa hoï . tin töôûng. söï thoûa maõn cuûa ngöôøi döôùi quyeàn. Ngöôøi laõnh ñaïo hieäu quaû               Quan ñieåm hieäu quaû Nhaän thöùc con ngöôøi khaùc nhau Chuû ñoäng.13 - . 1.kích thích tính saùng taïo cuûa hoï . Nguyeãn Thanh Hoäi . baûn lónh Baét ñaàu baèng muïc tieâu cuoái cuøng “Hieåu tröôùc khi ñöôïc hieåu” Tö duy “Thaéng-Thaéng” Nguyeân taéc “coäng höôûng” Caùc daïng laõnh ñaïo cuï theå coù hieäu quaû trong nhöõng tình huoáng cuï theå Nhaø laõnh ñaïo hieäu quaû theå hieän taâm traïng vaø haønh vi phuø hôïp vôùi tình huoáng hieän taïi Laïc quan. xaây döïng cam keát cuûa caùc caù nhaân Nhaø laõnh ñaïo hieäu quaû coù kyõ naêng aûnh höôûng ñeán haønh vi/thaùi ñoä cuûa nhöõng ngöôøi lieân quan. söï phaùt trieån vaø tröôûng thaønh veà taâm lyù cuûa ngöôøi döôùi quyeàn.Quaûn lyù caùc moái quan heä: Giao tieáp.nhöõng ngöôøi xung quanh laïc quan veà muïc tieâu .Nhaän thöùc veà xaõ hoäi: Nhaïy caûm vaø ñoàng caûm . ñaày nghò löïc vaø baèng haønh ñoäng cuûa mình khieán cho caáp döôùi caûm nhaän vaø haønh ñoäng theo mình Taâm traïng vaø haønh vi cuûa nhaø laõnh ñaïo aûnh höôûng keát quaû coâng vieäc cuûa caáp döôùi “Haõy mæm cöôøi vaø caû theá giôùi seõ mæm cöôøi vôùi baïn” Laõnh ñaïo laïc quan vui veû . söï tích cöïc cuûa ngöôøi döôùi quyeàn.II.

ñem ra baøn taùn vaø taát nhieân khoâng ñöôïc thöïc hieän ngay. saùng kieán ñeå thöïc hieän nhöõng meänh leänh ñoù. Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. khi ñoaøn thaùm hieåm saép tôùi Nam Cöïc?”. khaû naêng. Moïi yù kieán quyeát ñònh cuûa ngöôøi laõnh ñaïo coù uy tín ñeàu raát coù giaù trò vaø coù söùc caõm hoùa cao ñoä. Ñoái vôùi taát caû nhöõng ngöôøi döôùi quyeàn vaø caáp döôùi cuûa hoï seõ ñem heát nghò löïc. Raun Rabuùtxen traû lôøi : “Anh ta seõ nhaûy. Khi toâi ra leänh nhö vaäy. vì hoï laø nhöõng ngöôøi tin töôûng toâi voâ cuøng. trong toïa ñaøm vò chöôûng lyù coù hoûi Raun Rabuùtxen moät caâu : “Thöa ngaøi. * AÛnh höôûng cuûa ngöôøi laõnh ñaïo ñoái vôùi caáp döôùi : Ñeå hieåu roõ ñöôïc aûnh höôûng cuûa ngöôøi laõnh ñaïo ñoái vôùi caáp döôùi. Neáu ngöôøi laõnh ñaïo khoâng coù uy tín. oâng ñaõ ñöôïc nieàu nöôùc ñoùn tieáp nhö moät vò khaùch danh döï. Khi sang thaêm nöôùc Anh theo lôùi môøi cuûa Nöõ Hoaøng Anh. Gaây aùp löïc ngöôøi choáng ñoái  Tranh thuû söï giuùp ñôõ cuûa caáp treân  Ñaùnh ñoåi Hoûi: ÖÙng duïng nhöõng kyõ naêng ñoù nhö theá naøo cho hieäu quaû? 2. OÂng Raun Rabuùtxen traû lôøi : “Toâi khoâng heà bieát tôùi nhöõng töø ñoù. anh ta seõ hieåu raèng ñieàu ñoù laø caàn thieát”. Nguyeãn Thanh Hoäi . moïi meänh leänh cuûa oâng ta seõ bò caáp döôùi nghi ngôø. moät yù muoán naøo cuûa oâng cuõng trôû thaønh chaân lyù theo ñuùng nghóa cuûa noù. Uy tín aùm chæ söï gaây aûnh höôûng cuûa moät ngöôøi tôùi caáp döôùi vaø ñöôïc caáp döôùi toân troïng. söùc caõm hoùa chính laø baûn thaân cuûa uy tín cuûa ngöôøi laõnh ñaïo.14 - . Nhö vaäy. Khi ñoù vò chöôûng lyù Anh hoûi tieáp : “Tröôøng hôïp baát ngôø ngaøi caàn ra leänh cho moät ngöôøi trong ñoaøn nhaûy xuoáng vöïc thì sao?”. Uy tín cuûa laõnh ñaïo. côù sao toâi laïi coù theå thi haønh kyû luaät hoï?Moïi yù muoán cuûa toâi ñoái vôùi hoï ñeàu laø phaùp luaät”. ta coù theå daãn ra ñaây moät ví duï minh hoïa : Naêm 1911 nhaø thaùm hieåm noåi tieáng teân laø Raun Rabuùtxen – ngöôøi ñaàu tieân ñeán Nam Cöïc cuûa traùi ñaát. Toâi choïn nhöõng ngöôøi bieát toân troïng toâi. Khi moät ngöôøi laõnh ñaïo coù uy tín tuyeät ñoái thì baát kyø moät meänh leänh naøo. Coù theå hoï coøn chôø ñôïi theâm moät meänh leänh khaùc ñeå baõi boû meänh leänh ñoù. ngaøi döï ñònh thi haønh bieän phaùp kyû luaät gì vôùi caùc nhaân vieân caáp döôùi cuûa ngaøi. Khi trôû veà ñaát lieàn.

Caàn phaûi traùnh nhöõng loaïi hình thöùc “ Uy tín giaû taïo” sau ñaây : Baûng 7: Nhöõng bieåu hieän cuûa “Uy tín giaû hieäu” CAÙC LOAÏI “UY TÍN” 1. .Ñaây laø loaïi uy tính loäng haønh.Töï coi mình coù quyeàn löïc ñoái vôùi moïi ngöôøi.AÛnh höôûng cuûa noù tôùi ngöôøi khaùc. . Ñoù løaø chaëng ñöôøng khoù khaên. .ñoái töôïng taùc ñoäng chuû yeáu cuûa quaûn lyù chuû yeáu laø con Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. . . .Nhöõng ñaëc ñieåm öa thích ? Nhöõng ñaëc ñieåm khoâng öa thích? 3. ñoøi hoûi ñöùc tính kieân nhaãn.Hoï khoâng bao giôø daùm chan hoøa gaàn guõi vôùi quaàn chuùng.15 - . Nguyeãn Thanh Hoäi . . .Quaûn lyù kinh teá. . Uy tín gia tröôûng 3.Ngöôøi laõnh ñaïo töï coi mình cao sang hôn ngöôøi khaùc.VAI TROØ CUÛA TAÂM LYÙ TRONG QUAÛN LYÙ . .Luoân luoân ñaåy heát nhöõng ngöôøi hoï khoâng öa thích vaø laäp ra phe caùnh goàm nhöõng ngöôøi hôïp vôùi hoï.Luoân luoân phoâ tröông quyeàn löïc söùc maïnh cuûa mình.xeùt cho cuøng. Moät soá hình thöùc “ Uy tín giaû taïo” Söï reøn luyeän phong caùch laõnh ñaïo laø moät chuoãi thôøi gian nhaän thöùc.* Hieäu quaû laõnh ñaïo thöôøng ñöôïc ño baèng söï ñoùng goùp cuûa hoï ñoái vôùi ngöôøi döôùi quyeàn nhö sau : (Keát quaû thaêm doø ñaõ tieán haønh caâu hoûi : Anh/Chò thích ngöôøi laõnh ñaïo cuûa mình veà ñieåm gì ? Cho thaáy nhö sau : .OÂng ta muoán baûo veä moät “Vaønh ñai”. Uy tín khoaûng caùch SÖÏ THAY ÑOÅI TRONG PHONG CAÙCH LAÕNH ÑAÏO VAØ QUAÛN LYÙ HIEÄN NAY ? B .Hay “ Ñoùng vai” laõnh ñaïo soáng söôïng.Khi ñi coâng taùc hoï thöôøng keùo theo moät ñoaøn tuyø tuøng goàm nhöõng ngöôøi thaân caän cuûa hoï. Uy tín sôï haõi BIEÅU HIEÄN . beàn bæ höôùng thieän ñeå trû thaønh moät thoùi quen baát di baát dòch.Trang ñieåm cho mình thaønh moät con ngöôøi “Ñaëc bieät.Vì vaäy . 2.Ñe doïa caáp döôùi baèng caùc hình thöùc kyû luaät .TAÂM LYÙ QUAÛN LYÙ I . khaùc ngöôøi”.laø quaûn lyù con ngöôøi.Caùch ñoái xöû cuûa hoï laø “Coù ñi coù laïi” .

-Taát caû caùc phaïm truø kinh teá ñeàu chöùa ñöïng taâm lyù.ngöôøi.Khoâng baåm sinh.Muoán quaûn lyù toá ñoøi hoûi caùc nhaø quaûn trò phaûi hieåu con ngöôøi vaø moät trong nhöõng khía caïnh caàn hieåu laø taâm lyù con ngöôøi noùi chung vaø taâm lyù quaûn lyù noùi rieâng. 1. Caên cöù vaøo caùc tính chaát hoaïtcaûm giaùc ñoäng heä thaàn kinh cuûa co ngöôøi.Muïc tieâu quaûn lyù khoâng chæ ñoøi hoûi phaûi ñöôïc thöïc hieän maø coøn phaûi tính toaùn ñeå ñaït muïc tieâu vôùi hieäu quaû toái öu. Vì vaäy.16 - Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Nguyeãn Thanh Hoäi . . coù theå noùi. traïng thaùi cuûa heä thaàn kinh … Coù theå phaân thaønh 4 loaïi tính khí cô baûn cuûa con ngöôøi nhö sau : Caùc loaïi tính khí cuûa con ngöôøi Tính chaát Cöôøng thaàn kinh ñoä hoaït Tính khí ñoäng cuûa heä thaàn kinh Linh hoaït Maïnh Traïng thaùi cuûa heä thaàn kinh Caân baèng Toác ñoä chuyeån ñoåi 2 quaù trình cuûa heä thaàn kinh Nhanh(Linh hoaït) . tính khí cuûa con ngöôøi chuû yeáu bò aûnh höôûng bôûi heä thaàn kinh cuûa con ngöôøi vaø mang tính . nhö : Cöôøng ñoä hoaït ñoäng. Vôùi ba lyù do treân vieäc nghieân cöùu veà taâm lyù laø söï caàn thieát ñoái vôùi caùc nhaø quaûn lyù vaø nhaø doanh nghieäp. Caùc thuoäc tính taâm lyù caù nhaân.Caûm giaùc ngöôïc Vôùi caùch hieåu treân.Caûm giaùc thuaän Hieän töôïng Caù nhaân . KIEÁN THÖÙC CÔ BAÛN LIEÂN QUAN ÑEÁN TAÂM LYÙ TRONG QUAÛN LYÙ 1. ñeå quaûn lyù thaønh coâng . Tính khí laø gì? (Anh /Chò haõy neâu ra cho mình moät khaùi nieäm) : Tính khí cuûa con ngöôøi… . Muoán ñaït ñöôïc hieäu quaû treân ñoøi hoûi caùc nhaø quaûn trò phaûi taïo ñöôïc traïng thaùi taâm lyù thoaùi maùi cuûa ngöôøi lao ñoäng trong quaù trình thöïc hieän muïc tieâu cuûa quaûn lyù.1 Tính khí cuûa nhaân vieân a.ñaït hieäu quaû kinh teá cao phaûi coù kieán thöùc veà taâm lyù.

Soâi noåi Coâng vieäc 4. Öu tö Coâng vieäc Thích hôïp : Khoâng thích hôïp : Thích hôïp : Khoâng thích hôïp : Khoâng thích hôïp : Thích hôïp : Khoâng thích hôïp : Öu ñieåm Nhöôïc ñieåm 1.2. Caùc öu nhöôïc ñieåm cuûa caùc loaïi tính khí cuûa con ngöôøi Baûng soá 2 : Öu – Nhöôïc ñieåm cuûa caùc loaïi tính khí con ngöôøi – Boá trí coâng vieäc ? Tính khí 1.17 - . Nguyeãn Thanh Hoäi . Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.1 Khaùi nieäm. 1.Ñieàm tónh Soâi noåi Öu tö Maïnh Maïnh Yeáu Caân baèng Khoâng caân baèng Khoâng caân baèng Chaäm(khoânglin h hoaït) Nhanh(linh hoaït) Chaäm(khoâng linh hoaït) b. Linh hoaït Coâng vieäc 2 Ñieà m tónh Thích hôïp : Coâng vieäc 3.2 Tính caùch (Caù tính) cuûa nhaân vieân.

Söï maâu thuaãn naøy cuõng laø neùt ñaëc tröng cuûa ngöôøi noäi höôùng. Nguyeãn Thanh Hoäi .Vôùi muïc ñích cuûa chuùng ta. keû höôùng noäi vaãn vaïch moät ñöôøng phaân caùch giöõa hoï vaø ngöôøi khaùc. Do ñoù khoâng phaûi ngöôøi naøo noäi höôùng phaân lieät cuõng ñeàu tieâu cöïc daán thaân. Tuy nhieân.  Tính caùch noäi höôùng : Khi ta ñaõ saép xeáp moät caù nhaân vaøo moät loaïi hình thaùi naøo roài. tính caùch theå hieän nhö laø keát quaû cuûa caû hai. thaáy cuoäc ñôøi laø ñuïc. Ñoái vôùi theá giôùi beân ngoaøi ngöôøi noäi höôùng coù maëc caûm töï ti vì söï thieáu thích öùng cuûa baûn thaân.18 - . khoâng öa keû khaùc xaâm phaïm vaøo caùi gì rieâng tö cuûa mình neân duø coù giao thieäp vôùi tha nhaân. Loaïi hình naøy coù khuynh höôùng noåi baät laø khoâng thích xaõ giao. Ngöôøi coù khuynh höôùng noäi höôùng khoâng phaûi laø ngöôøi beänh nhöng tính caùch cuûa hoï thích traàm maëc. a. thôø ô vôùi moïi vaät xung quanh. Ngoaøi ra keû höôùng noäi.2 Caùc yeáu toá caùc ñònh tính caùch (caù tính) Ñaõ coù moät cuoäc tranh luaän töø xa xöa laø tính caùch do baåm sinh hay moâi tröôøng maø coù vaø cuoäc tranh luaän ñeán nay vaãn chöa chaám döùt. nhöng ñoái vôùi theá giôùi beân trong cuûa mình. vaán ñeà ñaët ra laø hình thaùi ñoù töông öùng vôùi tính caùch naøo ? Tröôùc heát ta haõy baøn veà tính caùch noäi höôùng phaân lieät cuûa loaïi hình gaày. Neáu khoâng bieát ñöôïc nhöõng neùt ñaëc tröng cuûa nhaân caùch noäi höôùng ta coù theå cho raèng ngöôøi noäi höôùng phöùc taïp. söï caân baèng veà hormone xaùc ñònh cô theå vaø cô theå taïo ra tính caùch” Nhaø taâm lyù hoïc ngöôøi Ñöùc Emst Kretschmer (1888 – 1964) sau bao nhieâu naêm nghieân cöùu ñaõ vieát taùc phaåm veà caáu truùc thaân xaùc vaø tính caùch.2. gaàn vôùi ñaëc tính cuûa ngöôøi beänh phaân lieät. 1. maûnh. maâu Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. gen laïi xaùc ñònh söï caân baèng veà hormone. vì thích taïo cho mình moät theá giôùi rieâng. Qua taùc phaåm naøy oâng ñaõ chuû tröông coù moät moái lieân heä raát maät thieát giöõa moät loaïi hình moät caù nhaân vaø tính caùch cuûa caù nhaân ñoù.Tính caùch di truyeàn : “Di truyeàn ñöôïc thöïc hieän thoâng qua gen. ngöôøi noäi höôùng laïi raát töï kieâu vôùi giaù trò mình theo ñuoåi. coù theå hieåu tính caùch laø toång theå caùc caùch thöùc trong ñoù moät caù nhaân phaûn öùng vaø töông taùc vôùi moâi tröôøng cuûa anh (chò) ta. Ñoù laø maâu thuaãn noäi höôùng ñieån hình. ngöôøi ñôøi laø say maø mình laïi tænh. laïi trong neân töø ñoù boû phuù quyù ra ñi. Moät Khuaát Nguyeân thôøi Chu Maït. öa coâ ñoäc. Nhöng phaûi noùi ñaëc ñieåm chung naøy laø thieáu tính thích öùng vôùi xaõ hoäi.

Maãu ngöôøi naøy. lyù töôûng. Nhöng duø ñaõ maát thì giôø löïa choïn. laïc. Tình caûm cuûa hoï dao ñoäng vôùi moâi tröôøng vaø tuøy theo ñoù maø naûy sinh vui. Trong khi ñoù. Thích tìm caùch trao ñoåi tình caûm vaø trí tueä vôùi ngöôøi khaùc vaø vui möøng trong caùc cuoäc tieáp xuùc naøy. ngöôøi noäi höôùng baên khoaên suy nghó mình neân uoáng nöôùc gì cho ngon. aûo töôûng vaø nhoùm ñoäc thieän (giöõ rieâng mình cho trong saïch)… nhöng nhöõng ñieåm chung cuûa lôùp ngöôøi naøy thì ñoàng nhaát vaø phong phuù. Nhaân vaät Sancho Panca. Vaøo tieäm nöôùc. veà maët chính trò. Sillamy). deã boäc loä tình caûm vaø tính caùch. cuï theå. Vì theá hoï troán vaøo theá giôùi aûo töôûng. ngöôøi haàu cuûa Don Quichotte laø loaïi hình naøy” (theo N. Nhöng trong maãu ngöôøi ngoaïi höôùng laïi coù nhöõng ngöôøi coù bieåu loä moät taâm lyù vui buoàn baát thöôøng. coù khaû naêng haøi hoøa vôùi xaõ hoäi. Krestschmer goïi laø ”cyclothymes” vaø theo oâng hoï “thöôøng maäp maïp. Hoï coù maëc caûm theá giôùi khaùch quan laø nguyeân nhaân ñöa tôùi söï thaát baïi cuûa cuûa hoï. kieán truùc sö.  Ñaëc ñieåm cuûa tính caùch boäc phaùt: Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. buoàn hay giaän döõ. ngöôøi noäi höôùng vaø ngöôøi ngoaïi höôùng coù nhöõng sôû thích khaùc nhau. Nguyeãn Thanh Hoäi .thuaãn. laïnh luøng. ÔÛ möùc ñoä quaù ñaùng. ngöôøi ngoaïi höôùng coù thaùi ñoä trung dung neân deã thoûa hieäp vôùi tha nhaân. to troøn. trieát hoïc … Coøn ngöôøi ngoaïi höôùng laïi thích ngheà thöïc haønh nhö kyõ sö.19 - . öa xaõ giao. ngöôøi noäi höôùng roát cuoäc vaãn khoâng öng buïng vôùi söï löïa choïn cuûa mình. Hoï xaõ giao vaø thöïc teá. toaùn hoïc. Ngöôøi noäi höôùng öa nhöõng ngheà nghieäp caàn nhieàu trí töôûng töôïng nhö thô vaên. Trong vieäc löïa choïn ngheà nghieäp. kinh teá … ngöôøi noäi höôùng ñeo ñuoåi lyù töôûng cuûa mình vaø khoù thoûa hieäp vôùi ngöôøi khaùc. Ngöôøi ngoaïi höôùng côûi môû vôùi theá giôùi beân ngoaøi. maãu ngöôøi naøy coù theå ñi töø cöïc ñoan naøy veà caûm xuùc cöïc ñoan kia chæ vì nhöõng nguyeân nhaân bình thöôøng. nhaø phaåu thuaät vaø buoân baùn… Neáu cuøng hoaït ñoäng ngheä thuaät. kieâu ngaïo… Söï thöïc ngöôøi noäi höôùng ñaõ luùng tuùng vôùi theá giôùi khaùch quan vì thieáu tin töôûng vaøo khaû naêng cuûa mình trong theá giôùi naøy.  Tính caùch ngoaïi höôùng : Coù theå noùi coù söï töông phaûn giöõa tính caùch cuûa ngöôøi noäi höôùng vaø tính caùch cuûa ngöôøi ngoaïi höôùng. coøn ngöôøi ngoaïi höôùng laïi thieân veà caùi thöïc teá. ngöôøi noäi höôùng laïi öa saùng taùc caùi tröøu töôïng. bi töøng luùc. Coù ngöôøi phaân chia loaïi noäi höôùng thaønh nhieàu nhoùm nhö nhoùm baát maõn.

ngoaïi höôùng vaø boäc phaùt chuùng ta ñaõ bieát qua ôû phaàn treân.20 - Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. nhöõng ñoâ vaät … coù nhieàu ngöôøi thuoäc moâ hình naøy. Tuy nhieân. Do ñoù.Ngöôøi coù tính caùch boäc phaùt thöôøng laø ngöôøi coù cô baép phaùt trieån. hoï cuõng khoâng hoøa hôïp ñöôïc nhö vôùi moâi tröôøng xung quanh. Hoï deã chòu ñöïng nhöng laïi thöôøng boäc phaùt nhöõng côn giaän gheâ gôùm hay thaùi ñoä höng phaán khaùc ngöôøi. Lieân quan ñeán caùc loaïi tính caùch noäi höôùng. ñeå tieän vieäc tìm hieåu ñoái töôïng ta cuõng neân döïa vaøo moät soá heä thoáng tieâu chuaån tieâu bieåu nhö sau: * Loaïi noäi höôùng? Boá trí nhaân vieân döôiù quyeàn ? * Loaïi ngoaïi höôùng ? Boá trí nhaân vieân döôiù quyeàn ? Loaïi boäc phaùt ? Boá trí nhaân vieân döôiù quyeàn ? . Nguyeãn Thanh Hoäi . Nghieân cöùu voõ sí. Trí tueä cuûa hoï cuõng khoâng hoaït ñoäng toát cho laém. hoï beàn gan trong coâng vieäc nhöng thieáu linh ñoäng khi laøm.

Moâi tröôøng : Coù raát nhieàu yeáu toá aûnh höôûng ñeán vieäc hình thaønh tính caùch: Neàn vaên hoùa trong ñoù con ngöôøi lôùn leân. caùc chuaån möïc trong gia ñình. nhöõng ñieàu kieän soáng ban ñaàu chuùng ta.Sau ñoù caùc cuoäc nghieân cöùu coá gaéng ruùt goïn laïi coøn 171 ñaëc tính.Cuoäc nghieân cöùu sau ñoù coøn laïi 16 caù tính sau ñaây : 1.b. Keùm thoâng minh hôn Thoâng minh hôn 3. Söï nhaát quaùn cuûa caùc phaåm chaát caøng cao. Nhöõng nghieân cöùu ñaàu tieân veà tính caùch ñaõ noå löïc nhaän daïng caùc phaåm chaát moâ taû caùc haønh vi cuûa moät caù nhaân. baïn beø. Nguyeãn Thanh Hoäi . thoaûi maùi Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Deã phuïc tuøng Thoáng trò 5. löôøi bieáng. taàng lôùp xaõ hoäi vaø caùc kinh nghieäm soáng cuûa con ngöôøi. deã phuïc tuøng. Nhöõng ñaëc tính naøy neáu ñöôïc theå hieän ra trong nhieàu tình huoáng khaùc nhau ñöôïc goïi laø phaåm chaát. ñieàu kieän soáng cuûa hoï. Nghieâm troïng Vui veû. tham voïng. tinh thaàn caïnh tranh ñoäc laäp trong khi ñoù ngöôøi phöông Ñoâng laïi laø tính coäng ñoàng tinh thaàn hôïp taùc vaø caùc giaù trò gia ñình. Nhöõng ñaëc tính ñöôïc chæ ra laø : beõn leõn.Nghieân cöùu ñaàu tieân veà ñaõ chæ ra 17. trung thaønh vaø nhuùt nhaùt. . ngöôøi phöông Taây raát quen vôùi xaõ hoäi coâng nghieäp. Roõ raøng caû hai yeáu toá di truyeàn vaø moâi tröôøng ñeàu quan troïng trong vieäc hình thaønh neân tính caùch con ngöôøi: Di truyeàn taïo ra caùc yeáu toá. nhöng toaøn boä caùc tieàm naêng cuûa moät con ngöôøi seõ ñöôïc xaùc ñònh bôûi khaû naêng maø con ngöôøi ñieàu chænh ñoái vôùi caùc nhu caàu vaø ñoøi hoûi cuûa moâi tröôøng.21 - . Neàn vaên hoùa trong ñoù con ngöôøi lôùn leân seõ quy ñònh caùch suy nghó vaø haønh ñoäng cuûa con ngöôøi. Roõ raøng moâi tröôøng ñoùng vai troø quan troïng trong vieäc hình thaønh tính caùch. xoâng xaùo. . . Moâi tröôøng soáng cuûa con ngöôøi. Ví duï.953 ñaëc tính moâ taû tính caùch. Bò chi phoái bôûi caûm giaùc OÅn ñònh 4. Kín ñaùo Côûi môû 2. söï theå hieän caøng thöôøng xuyeân cuûa noù trong nhieàu tình huoáng khaùc nhau thì caùc phaåm chaát naøy caøng trôû neân quan troïng trong vieäc moâ taû veà caù nhaân. caùch thöùc giaùo duïc cuûa cha meï laø giaûi thích coù lyù kdo cho söï khaùc bieät tính caùch cuûa caùc anh chò em ruoät trong khi quan ñieåm di truyeàn khoâng theå lyù giaûi ñöôïc.

Töï tin 13.22 - . Thöïc teá 11.6. Cöùng raén 9.Treân cô sôû caùc ñaëc tính cuûa heä thaàn kinh ta coù theå xeáp thaønh 04 nhoùm ngöôøi sau : * Loaïi ngöôøi xaõ hoäi : + + + + + + + * Loaïi ngöôøi ngheä só: + + + + + + + * Loaïi ngöôøi quy cuõ: + + + + + + *Loaïi ngöôøi quyeán ruõ : + + + Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. nhuùt nhaùt 8. Khoâng bieát kieåm soaùt 16. Thaät thaø 10. Phuï thuoäc vaøo nhoùm 15. Thaúng thaén 12. saéc saûo Tri giaùc. tröïc giaùc Thöïc nghieäm Ñoäc laäp – töï chuû Bieát kieåm soaùt Caêng thaúng . Thoaûi maùi Taän taâm Maïo hieåm Nhaïy caûm Ña nghi Mô moäng Khoân ngoan . Nguyeãn Thanh Hoäi . Ruït reø. Thöïc duïng 7. Baûo thuû 14.

2. ÑAËC ÑIEÅM . gaây aán töôïng. .23 - Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.3. caùc öôùc voïng… Kieåu haønh vi = Caùc haønh ñoäng thaáy ñöôïc Kieåu haønh vi giao tieáp cuûa ngöôøi ñoù Cho pheùp döï ñoaùn haønh vi coù theå xaûy ra trong töông lai Coù theå xaây döïng moái quan heä hieäu quaû hôn CAÙC DAÏNG HAØNH VI Daïng khuyeách tröông. ñieäu boä trung bình.Baøy toû yù töôûng cuûa mình moät caùch thuyeát phuïc.4.Deã bò kích ñoäng. . ñieäu boä tieâu cöïc laøm cho söï giao tieáp trôû neân khoù khaên 1. .Haêng haùi nhieät tình . . ngoài laø söï quan troïng cuûa ngoân ngöõ ñieäu boä.Duøng nhöõng ñoäng cô thuùc ñaåy.Gaây xuùc ñoäng. .Ra quyeát ñònh nhanh. . coå vuõ. . loâi keùo. Nguyeãn Thanh Hoäi . tö töôûng.+ + + 1. . mong muoán. Bieåu hieän cuûa tính caùch. CAÙCH TIEÁP CAÄN COÂNG VIEÄC . KIEÅU HAØNH VI KHOÂNG PHAÛI LAØ CAÙ TÍNH Noù laø moät loaït caùc haønh ñoäng maø moïi ngöôøi coù theå thaáy vaø ñoàng yù raèng noù neâu ra ñöôïc haønh vi thoâng thöôøng cuûa moät ngöôøi.Deã loâi cuoán ngöôøi khaùc. . Hieáu ñoäng vaø öa hoaït ñoäng.Maïnh meõ traøn ñaày sinh löïc .Cô caáu giaûn ñôn nhaèm toái ña hoùa saùng taïo . Ngay laàn gaëp gôõ ñaàu tieân coù ba ñieäu boä coù theå taïo ra aán töôïng raát khaùc nhau. Coøn caù tính thì goàm : Giaù trò. Ñieäu boä tích cöïc coù taùc duïng toát vaø khuyeán khích cuoäc giao tieáp côûi môû.Kích ñoäng.Coù khaû naêng saùng taïo.Deã buoàn.Deã thay ñoåi quyeát ñònh neáu quyeát ñònh khoâng taùc duïng. Tö theá ñöùng.

chu ñaùo. quan troïng. Nhaãn naïi.Thoáng trò. kieân ñònh. Thoâng caõm.Thích nhöõng caùi môùi.Taäp trung vaøo caáp döôùi Thuyeát phuïc . kinh doanh .Daïng phaân tích Khuoân pheùp vaø traät töï ÑAËC ÑIEÅM . . Nguyeãn Thanh Hoäi . Daïng kieåm soaùt Nhaän laõnh traùch nhieäm CAÙCH TIEÁP CAÄN COÂNG VIEÄC Coù yù chí . . . . Quan taâm tình caûm ngöôøi khaùc ÑAËC ÑIEÅM Xaõ hoäi Quan heä Trung thaønh. tæ mæ.Coù löông taâm ngheà nghieäp. Daïng hoã trôï. tình nghóa Vui thích. . Toát veà khaû naêng hoøa giaûi ÑAËC ÑIEÅM - Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.Vöõng chaéc ñieàu ñoä. .Nghieâm tuùc.Kyõ naêng laäp keá hoaïch toát . Caûnh giaùc trong vieäc ra quyeát ñònh. nhieät tình .Khoâng coá chaáp. Nghieân cöùu vaø phaân tích tröôùc khi ra quyeát ñònh. caån thaän.Giôùi haïn trong coâng vieäc ñoaùn hôïp taùc vaø xaây döïng Ñònh höôùng coâng vieäc thích nhoùm laøm vieäc. Khoâng tìm kieám nhöõng khích leä hoaëc hoã trôï . Döïa vaøo ngöôøi khaùc ñeå duy trì tieâu chuaån. ít khi maéc loãi lôùn.Saün saøng ñöông ñaàu Nhaïy caõm vôùi tình huoáng .Quan taâm hieäu quaû Coù naêng löïc vaø quyeát .24 - - CAÙCH TIEÁP CAÄN COÂNG VIEÄC Ngöôøi xaây döïng nhoùm maïnh Xaây döïng moái quan heä ñeå coâng vieäc ñöôïc thöïc hieän.Chính xaùc CAÙCH TIEÁP CAÄN COÂNG VIEÄC Thu thaäp thoâng tin nhö laø böôùc ñaàu tieân. Ra quyeát ñònh döïa vaøo thöïc teá.. deã öa Hieáu ñoäng Saün saøng hôïp taùc.Quyeát ñoaùn khaån caáp . Taïo ra giaûi phaùp ñeå chieán thaéng Deã tieáp thu khoâng aùp ñaët ngöôøi khaùc.

Caùc phieáu coù ∑ + = ∑ 4. laø nhöõng moái quan heä thieát laäp töø caùc yeâu caàu coâng vieäc cuûa moät toå chöùc vaø ñöôïc theå hieän trong caùc vaên baûn. tính khí. Quan heä chính thöùc. caùc nhaø quaûn trò khoù lyù giaûi ñöôïc caùch xöû söï cuûa nhaân vieân. Ngoâi sao taäp theå 2. Nhaø baùc hoïc MARINO – Ngöôøi YÙ ñaõ thöïc hieän ñieàu tra trong moái quan heä giöõa caùc caù nhaân trong moät taäp theå döïa treân caâu traû lôøi cuûa hai caâu hoûi döôùi ñaây : Trong taäp theå naøy baïn thích laøm vieäc vôùi ai ? Vaø khoâng thích laøm vieäc vôùi ai ? Tröôøng hôïp thích ñaùnh daáu + khoâng thích ñaùnh daáu – Baûng 3 : Phaân loaïi caùc caù nhaân trong moät taäp theå PHAÂN LOAÏI 1. quan ñieåm… - Quan heä chính thöùc thöôøng khoâng bao quaùt heát ñöôïc caùc loaïi hoaït ñoäng cuï theå cuûa moät taäp theå. Chaáp nhaän ñöôïc 4. Caùc phieáu coù daáu + >3. ñieàu leä… Chính thöùc cuûa toå chöùc ñoù. Bò xa laùnh 5.> ∑ + 5.25 - . Quan heä khoâng chính thöùc treân thöïc teá coù aûnh höôûng ñeán naêng suaát lao ñoäng vaø hieäu quaû lao ñoäng cuûa moät taäp theå. treân thöïc teá vaãn toàn taïi nhöõng tröôøng hôïp ngoaïi leä. Vai troø cuûa quan heä cô caáu chính thöùc vaø khoâng chính thöùc cuûa moät taäp theå. Bò coâ laäp CÔ SÔÛ ÑAÙNH GIAÙ 1. 2. quy cheá. Moät soá vaán ñeà taâm lyù taäp theå Taâm lyù taäp theå coù moät soá hieän töôïng ñaëc tröng nhaát ñònh. Caùc phieáu ñeàu mang daáu - Baûng 4 : Caùc yeáu toá caàn löu yù khi thöïc hieän caùc moái quan heä trong moät taäp theå Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. boät phaùt giöõa caùc caù nhaân trong taäp theå do nhöõng lyù do mang tính chaát hoaøn toaøn caù nhaân. laø nhöõng moái quan heä ñöôïc thieát laäp moät caùch ngaãu nhieân.1. nhö : Truøng hôïp sôû thích. - Quan heä khoâng chính thöùc. Caùc phieáu ñeàu mang daáu + 2. Vieäc nghieân cöùu caùc hieän töôïng taâm lyù taäp theå ñoái vôùi nhaø quaûn trò laø moät vieäc heát söùc caàn thieát.2. Caùc phieáu coù ∑ . Nguyeãn Thanh Hoäi . Vì vaäy. Tích cöïc (ngöôøi ñöôïc öa chuoäng) 3. neáu khoâng bieát.

Ña daïng hoùa caùc loaïi tính khí. Giôùi tính 6. Naêng löïc quaûn lyù. Laø moät hieän töôïng phoå bieán trong taäp theå ñang hoaït ñoäng.Quan heä khoâng chính thöùc ñöôïc thieát laäp. nhöng khoâng ñoàng nhaát vôùi toång theå noùi treân. Baàu khoâng khí taâm lyù taäp theå ñöôïc hình thaønh töø thaùi ñoä cuûa moïi ngöôøi ñoái vôùi lao ñoäng.Soá löôïng caùc thaønh vieân. Hieän töôïng buøng noå.Chöa coù söï phaân hoùa giöõa caùc thaønh vieân thaønh trong taäp theå . baïn beø vaø ngöôøi laõnh ñaïo cuûa Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. 3.Quan heä khoâng chính thöùc ñöôïc thieát laäp.YEÁU TOÁ 1. Ña daïng hoùa theá heä trong taäp theå.Quan heä khoâng chính thöùc chöa hình thaønh. 1. Baàu khoâng khí taâm lyù taäp theå ñöôïc hình thaønh töø caùc moái quan heä qua laïi giöõa con ngöôøi. 4. Moät soá hieän töôïng taâm lyù taäp theå * Taâm lyù laây lan taäp theå. 2.Tröôûng .Phong caùch laõnh ñaïo : töø daân chuû sang töï do. Phaùt trieån . . 6.2.Laõnh ñaïo söû duïng phong caùch ñoäc taøi. 2.Coù söï phaân hoùa. Tyû leä noàng coát.26 - . TAÙC DUÏNG Baûng 5 : Caùc giai ñoaïn phaùt trieån cuûa moät taäp theå ÑAËC ÑIEÅM .Phong caùch laõnh ñaïo: daân chuû. Hieän töôïng laây lan taâm lyù ñöôïc bieåu hieän döôùi hai hình thöùc : Hieän töôïng dao ñoäng töø töø. . GIAI ÑOAÏN * Baàu khoâng khí taâm lyù taäp theå. Nguyeãn Thanh Hoäi . 3. Töông ñoái . oån ñònh . 2.

Nhöõng quan heä naøy ñöôïc cuûng coá trong quaù trình lao ñoäng vaø phuï thuoäc raát nhieàu vaøo tính caùch vaø phong caùch laøm vieäc cuûa ngöôøi laõnh ñaïo taäp theå. nhöõng haønh vi cuûa con ngöôøi xaûy ra trong cuoäc soáng vaø bieåu thò trí tueä taäp theå. caùc quy taéc xöû söï chung ñöôïc hình thaønh töø ñôøi soáng taâm lyù chung cuûa taäp theå qua nhieàu theá heä vaø luoân ñöôïc baûo veä. * Dö luaän xaõ hoäi trong taäp theå laø hình thöùc bieåu hieän taâm traïng cuûa taäp theå tröôùc nhöõng söï kieän. tö töôûng vaø hieåu bieát cuûa moïi ngöôøi. laø caùc thoâng leä. maø coøn taïo ra tính ñoäc ñaùo cuûa moät taäp theå. lieân quan tôùi trình ñoä. 3. Cô sôû cuûa baàu khoâng khí taâm lyù taäp theå laø möùc ñoä thoûa maõn coâng vieäc cuûa caùc thaønh vieân trong taäp theå. taâm lyù nhaát ñònh maø nhôø noù ngöôøi ta coù theå thöïc hieän hay hoaït ñoäng thaønh coâng trong moät lónh vöïc nhaát ñònh. Baàu khoâng khí taâm lyù taäp theå tröôùc heát. nhaän thöùc. taâm tö vaø nguyeän voïng cuûa hoï. Theo Anh / Chò Dö luaän xaõ hoäi trong taäp theå traûi qua maáy giai ñoaïn ? Dö luaän taäp theå coù hai loaïi : Toát vaø xaáu. toân troïng. trong vieäc giaûi quyeát nhöõng nhieäm vuï naøo ñoù cuûa taäp theå. nhöõng hieän töôïng. Tính truyeàn thoáng ñoù khoâng chæ coù taïo ra moät taäp theå maïnh. Vì vaäy.hoï. THÖÏC HAØNH Anh/Chò haõy nhaän daïng caùc phaåm chaát caàn coù cuûa moät ngöôøi laõnh ñaïo theo boán nhoùm baèng caùch ñaùnh daáu vaøo coät thích hôïp. xeùt döôùi giaùc ñoä taâm lyù. Nguyeãn Thanh Hoäi .Naêng löïc caù nhaân. sau ñoù suy nghó xem nhöõng phaåm chaát hoaëc kyõ naêng naøo coù theå hoïc hay reøn luyeän ñöôïc (löu yù raèng moät phaåm chaát coù theå rôi vaøo hôn moät nhoùm) KYÕ NAÊNG LAØM VIEÄC VÔÙI CON NGÖÔ ØI PHAÅM CHAÁT CAÙ NHAÂ N TOÁT PHAÅM CHAÁT KYÕ NAÊN G QUAÛ N LYÙ BEÀ DAÀY THAØN H TÍCH COÙ THEÅ HOÏC ÑÖÔÏ C Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Naêng löïc .27 - . Chính thöùc vaø khoâng chính thöùc * Truyeàn thoáng taäp theå. ñöôïc hieåu laø nhöõng nhoùm phaåm chaát. caùch ñoái xöû vôùi töøng ngöôøi phaûi tuøy theo trình ñoä cuûa hoï.

Voâ thöùc coù theå ñöôïc hình thaønh töø baûn naêng. nhöõng yeâu caàu töï nhieân. cöû chæ.1 Voâ thöùc : Voâ thöùc laø nhöõng hieän töôïng taâm lyù khoâng coù söï tham gia cuûa yù thöùc vaø chuùng xaûy ra ngoaøi söï kieåm soaùt cuûa con ngöôøi. Haønh vi öùng xöû cuûa con ngöôøi thöôøng xuaát phaùt töø ñoäng cô thuùc ñaåy nhaèm ñaït tôùi moät muïc tieâu nhaát ñònh. Freud phaùt hieân vaø neâu leân trong luaän thuyeát veà “Söï voâ thöùc trong ñoäng cô thuùc ñaåy”. Quan taâm chaân thaønh ñeán ngöôøi khaùc 11. Saùt caùnh beân taäp theå 14. Bieát laéng nghe 9. Loøng chính tröïc 6.1. Coâng baèng 8. Boäc loä söï tin töôûng vaøo taäp theå 12.Nhöõng löu yù naøo khi ñaùnh giaù naêng löïc? 4. Tính ñaùng tin caäy 5. nhöng cuõng coù khi laïi laø moät haønh ñoäng voán laø coù yù thöùc. Nhaát quaùn 10. Cung caáp thoâng tin kòp thôøi cho taäp theå . Moät quaù trình phaán ñaáu vaø thaønh coâng 7. töùc laø khoâng nhaän bieát ñöôïc ñoäng cô vaø muïc ñích cuûa haønh ñoäng. Voâ thöùc ñöôïc nhaø phaân taâm hoïc Z.28 - . muïc ñích ñoù thöôøng ñöôïc chuùng ta yù thöùc vaø kieåm soaùt. Ñaùnh giaù coâng traïng ñuùngngöôøi 13. 4. Ñoäng cô ñoù. Khaû naêng gaây aûnh höôûng ñeán ngöôøi khaùc 2. Nguyeãn Thanh Hoäi . caâu noùi ñöôïc chuùng ta thöïc hieän theo voâ thöùc. Voâ thöùc vaø caùc cô cheá töï veä : Caùc haønh vi giao tieáp cuûa con ngöôøi coøn chòu söï taùc ñoäng cuûa voâ thöùc vaø caùc cô cheá töï veä. Khaû naêng khôi daäy söï töï tin 3. nhöng ñöôïc laäp ñi laäp laïi nhieàu laàn maø trôû neân voâ Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Nhöng vaãn coù nhöõng haønh vi. Tính kieân ñònh 4.

chính trò.Cô cheá di chuyeån: . Caùc thoùi quen vaø kyõ xaûo giao tieáp cuûa chuùng ta thöïc hieän chuùng moät caùch töï ñoäng ôû daïng tieàm thöùc. khi tin vaøo ai. Caûm xuùc – tình caûm .2 Caùc cô cheá töï veä Khi con ngöôøi gaëp nhöõng söùc eùp cuûa söï ñe doïa.Cô cheá qui chuïp . Nieàm tin giöõ vai troø kim chæ nam cho cuoäc soáng. nhaø quaûn trò phaûi gaây ñöôïc nieàm tin vaøo moïi ngöôøi. ñeå ñònh höôùng haønh ñoäng. tin caùi gì thì hoï phuïc vuï. nieàm tin cha meï. Theá giôùi quan quyeát ñònh thaùi ñoä cuûa con ngöôøi ñoái vôùi theá giôùi xung quanh. xaõ hoäi vaø baûn thaân. Voâ thöùc thöôøng ñöôïc theå hieän ôû nhöõng cô cheá töï veä taâm lyù. Neáu hieän töôïng söï vaät thoûa maõn nhu caàu thì seõ naûy sinh ra caûm xuùc tích cöïc. xaùc ñònh phöông chaâm haønh ñoäng cuûa ngöôøi ñoù. phaùp luaät.Cô cheá thoaùi boä : ? 5. Coù nhieàu loaïi nieàm tin : Nieàm tin khoa hoïc. 4.Cô cheá ñeø neùn : . Trong nhöõng daïng ñaëc bieät cuûa theá giôùi quan laø nieàm tin.thöùc (coøn goïi laø tieàm thöùc). Do ñoù. vôï con. giuùp cho con ngöôøi khoûe maïnh veà taâm hoàn ñeå soáng vaø laøm vieäc. haønh vi cuûa mình. moät va chaïm. toân giaùo.29 - .Cô cheá ñeàn buø: . Vì vaäy. soá phaän…. Theá giôùi quan ñoùng vai troø ñònh höôùng haønh vi cuûa chuùng ta. Nguyeãn Thanh Hoäi . Nieàm tin laø moät heä thoáng quan nieäm maø con ngöôøi nhaän thöùc ñöôïc qua hieän thöïc ñeå xem xeùt cuoäc ñôøi. giöõ ñöôïc söï caân baèng taâm lyù. Caùc cô cheá töï veä thöôøng laø : . thì caùc cô cheá töï veä xuaát hieän nhaèm giuùp ngöôøi ta traùnh ñöôïc nhöõng phieàn phöùc.Caûm xuùc : Laø nhöõng rung caûm cuûa con ngöôøi ñoái vôùi nhöõng söï vaät.Cô cheá giaû taïo : . hieän töôïng coù lieân quan ñeán vieäc thoûa maõn nhu caàu. nhö haøi Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. quyeát ñònh nhöõng phaåm chaát vaø phöông höôùng phaùt trieån cuûa nhaân caùch. moät söï lo aâu. phuïng söï heát loøng vì ngöôøi ñoù. taïo ñöôïc chöõ tín trong kinh doanh. 6. Nhôø ñoù laøm cho con ngöôøi caân baèng. Theá giôùi quan Laø heä thoáng quan ñieåm cuûa con ngöôøi veà töï nhieân.

quyù troïng vaø nhöõng caûm xuùc deã chòu naûy sinh treân cô sôû nhöõng tình caõm ñoù laøm cho ngöôøi ta coù nhu caàu giao tieáp vôùi nhau. Nhö vaäy tình caûm. . nhöõng tình caõm tieâu cöïc nhö : söï caêm gheùt. ñau khoå.30 - . CAÙC PHONG CAÙCH LAÕNH ÑAÏO CÔ BAÛN : Baûng 9 Öu khuyeát ñieåm cuûa caùc phong caùch laõnh ÑAËC ÑIEÅM (ÑOÁI PHONG TÖÔÏNG ÑÖÔÏC SÖÛ ÖU ÑIEÅM CAÙCH DUÏNG) ÑOÄC  Ngöôøi laõnh ñaïo  Giaûi quyeát  ÑOAÙN naém baét caùc vaán ñeà moät (CÖÔÕ thoâng tin. Trong giao tieáp. C. ngaïi giao tieáp. khinh bæ vaø nhöõng caûm xuùc khoù chòu laøm cho ngöôøi ta xa laùnh nhau. neáu nhöõng caûm xuùc cuøng loaïi ñöôïc laëp ñi. Boùp ngheït tính chuû ñoäng saùng taïo cuûa caáp döôùi . khoâng oån ñònh. BÖÙC.  -Nhaán maïnh  Giao tieáp: treân vaøo keát quaû xuoáng döôùi döï baùo tröôùc. thöïc hieän moät  Noù caàn thieát ÑOÄC chieàu töø treân khi taäp theå TAØI) xuoáng. laëp laïi qua nhöõng laàn tieáp xuùc thì seõ daàn hình thaønh neân tình caûm töông öùng. Caûm xuùc thöôøng laø nhöõng rung caûm ngaén. Vì vaäy. uy tín. khoâng baøn baïc. böïc mình. Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. quan heä caùch nhanh NG trong toå chöùc ñöôïc choùng. ñoù nhieàu chöùc traùch ñeå ñöa maâu thuaån ra caùc quyeát ñònh khoâng thoáng khoâng thaûo luaän.Tình caûm : Laø nhöõng rung caûm ñaõ trôû neân oån ñònh. beàn vöõng vaø keùo daøi. nhaát. môùi thaønh   Ngöôøi laõnh ñaïo laäp.loøng. chæ döïa vaøo kinh  Khi taäp theå nghieäm. caûm xuùc cuûa mình. ñeå giao tieáp coù hieäu quaû caàn kieàm cheá vaø laøm chuû ñöôïc tình caõm. KHAÙI NIEÄM : Phong caùch Laõnh ñaïo laø nhöõng moâ hình hoaëc caùch thöùc maø ngöôøi laõnh ñaïo thöôøng söû duïng ñeå gaây aûnh höôûng ñeán caáp döôùi trong quaù trình thuùc ñaåy hoï thöïc hieän caùc muïc tieâu chung cuûa toå chöùc. Nguyeãn Thanh Hoäi .PHONG CAÙCH LAÕNH ÑAÏO I. nhaát thôøi. Nhöng khoâng thoûa maõn nhu caàu thì seõ naûy sinh ra caûm xuùc tieâu cöïc nhö : Khoù chòu. Ngöôïc laïi. Nhöõng tình caûm tích cöïc nhö : yeâu thöông. sung söôùng. hay thay ñoåi. ñaïo KHUYEÁT ÑIEÅM Trieät tieâu tính saùng taïo cuûa quaàn chuùng. caûm xuùc laø choã maïnh nhaát nhöng cuõng laø choã yeáu nhaát cuûa con ngöôøi. söï thuù vò.

traät töï ÑOÁI TÖÔÏNG SÖÛ DUÏNG . chính xaùc.Deã sinh ra ñoäng cuûa taäp theå .Nhöõng ngöôøi noäi Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.Ít tham gia vaøo hoaït .Phaùt huy cao . gian raõi  Khai thaùc  Ngöôøi .Thoâng tin hai chieàu saùng kieán laõnh ñaïo . cuûa nhoùm töï thöïc coâng vieäc khi TÖÏ DO hieän coâng vieäc theo thaáy phuø hôïp caùch toát nhaát maø maø khoâng caàn hoï coù theå söï can thieäp Giao tieáp: Theo cuûa laõnh ñaïo chieàu ngang . SÖÛ .Nhöõng ngöôøi coù TÖÔÏNG ñaàu oùc caù nhaân SÖÛ . -Cho pheùp caáp voâ toå Caùc thaønh vieân döôùi thöïc hieän chöùc. ngöôøi nhöôïc seõ CHUÛ theo ñuoâi  Nhaän ñöôïc söï qc cam keát cuûa caáp döôùi thoâng qua söï tham gia cuûa hoï.Taát caû ñöôïc tham moïi ngöôøi. gia hoaït ñoäng. saùng kieán cuûa hieän töôïng . Nguyeãn Thanh Hoäi .Nhöõng ngöôøi coù TÖÔÏNG t/thaàn hôïp taùc. hoãn loaïn. ÑOÁI .31 - .UÛy quyeàn roäng hôõi laøm vieäc.Quyeát ñònh thoâng cuûa moïi maø nhu DAÂN qua taäp theå.Quyeàn quyeát ñònh thuoäc veà l/ñaïo ÑOÁI . -Thu huùt nhieàu  Caáp döôùi  Toán ngöôøi tham gia phaán khôûi hoà keùm thôøi . Giao cho caáp döôùi thöïc hieän caùc nhieäm vuï ñaõ ñònh.Nhöõng ngöôøi thích DUÏNG soáng t/theå .Nhöõng ngöôøi coù t/ñoä choáng ñoái Nhöõng ngöôøi khoâng töï chuû.

duy trì nieàm tin - - Nhaø quaûn trò caàn bieát caù tính cuûa con ngöôøi haàu nhö khoâng coù giôùi haïn. 4. LAÕNH ÑAÏO THEO TÌNH HUOÁNG   La ølaõnh ñaïo thaønh coâng khi phong caùch laõnh ñaïo phuø hôïp vôùi tình huoáng Boán ñaëc ñieåm phong caùch laõnh ñaïo tình huoáng - Ñònh höôùng: Noùi vôùi caáp döôùi nhöõng kyø voïng veà hoï. Giaûi quyeát vaán ñeà naøy laïi naûy sinh vaán ñeà khaùc. Khoù khaên trong Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Maát nhieàu thôøi gian cho nhöõng coâng vieäc vaët.AÛnh höôûng tích cöïc ñeán söï thoûa maõn vaø kyø voïng cuûa caáp döôùi. ngöôøi thöïc hieän nhöõng nhieäm vuï khoù khaên nhieàu aùp löïc.DUÏNG höôùng. 3. Hoã trôï: Ñoái xöû bình ñaúng vôùi caáp döôùi vaø quan taâm ñeán lôïi ích cuûa hoï .tích cöïc ñeán söï thoûa maõn cuûa caáp döôùi. nhaän maïnh söï xuaát saéc. cung caáp caùc höôùng daãn. Do ñoù moãi caù tính vaø haønh vi cuûa hoï ñeàu phaûi coù phöông phaùp söû duïng cho phuø hôïp III. Töø phía caùc nhaø quaûn trò 2. 5. lòch trình. HÖÔÙNG GIAÛI QUYEÁT CAÙC KHOÙ KHAÊN TRONG LAÕNH ÑAÏO &TAÀM NHÌN LAÕNH ÑAÏO 1-Moät soá vaán ñeà ñaët ra VAÁN ÑEÀ ÑAËT RA 1. Nhieàu quyeát ñònh khoâng ñöôïc thöïc hieän. Nguyeãn Thanh Hoäi . Tham gia ñoùng goùp yù kieán ngöôøi ñang haùo höùc tham gia Ñònh höôùng keát quaû: Muïc tieâu thaùch thöùc. Moãi caù tính seõ coù caùch suy nghó vaø haønh ñoäng khaùc nhau do söï muoân maøu muoân veû cuûa trí töôûng töôïng con ngöôøi. caûi tieán lieân tuïc. quy ñònh vaø chuaån möïc.32 - HÖÔÙNG GIAÛI QUYEÁT .

coù theå ñaït ñöôïc Taäp trung: Roõ.YÙù töôûng môùi . Nguyeãn Thanh Hoäi . *Phaùt trieån yù töôûng môùi Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. 9. Caáp döôùc saün saøng vöôït maët. Hoïp khoâng ñaït ñöôïc yù ñònh. Bò caêng thaúng thaàn kinh. 8.Caùch ñeå ñaït muïc tieâu  Taàm nhìn vaø chieán löôïc . cho pheùp caù nhaân chuû ñoäng vaø öùng phoù vôùi nhöõng thay ñoåi Coù theå truyeàn ñaït: Deã giaûi thích. soá lieäu: khuynh höôùng. Khoâng coù ai thay theá khi caàn thieát. moái quan heä vaø nhöõng lieân keát  Phaùt trieån höôùng ñi: Taàm nhìn vaø chieán löôïc . 7. 6. Khoù khaên trong vieäc hoøa nhaäp.Keát hôïp nhöõng gì ñaõ ñöôïc moïi ngöôøi bieát ñeán  Coù caùi nhìn bao quaùt mang tính chieán löôïc  Bieát nhìn thaáy nhöõng gì maø ngöôøi khaùc khoâng nhìn thaáy.33 - . 11.vieäc baûo veä yù ñònh. giuùp cung caáp höôùng daãn cho vieäc ra quyeát ñònh Linh hoaït: Töông ñoái toång quaùt. 2-Taàm nhìn laõnh ñaïo       Coù theå hình dung: Böùc tranh veà töông lai Coù theå mong öôùc: Phuø hôïp vôùi lôïi ích daøi haïn cuûa caùc beân lieân quan Khaû thi: Muïc tieâu mang tính hieän thöïc. 10. Caùc nhaân vieân luoân noùi raèng hoï quaù baän roän.Moâ taû moâi tröôøng hoaït ñoäng trong töông lai . deã hieåu * Phaùt trieån höôùng ñi  Thu thaäp vaø phaân tích thoâng tin.

Traùnh nhöõng caûn trôû  Taïo ra “naêng löôïng” cho nhaân vieân baèng caùch thoûa maõn nhu caàu cuûa con ngöôøi  Nhaø laõnh ñaïo gioûi ñoäng vieân khuyeán khích nhaân vieân theo nhieàu caùch . taäp trung sinh vieân vaø phuï nöõ. MOÄT SOÁ KHAÙI NIEÄM Sô ñoà 1. “Thöôûng keát quaû xuaát saéc” *Ñöa moïi ngöôøi lieân quan veà cuøng moät höôùng  Laøm cho moïi ngöôøi hieåu veà “Taàm nhìn”  Taïo nieàm tin vaø ñaït ñöôïc cam keát  Trao quyeàn . Quyeàn haïn vaø quyeàn löïc.  Khuyeán khích phaùt trieån naêng löïc laõnh ñaïo cuûa caáp döôùi D .      Lou Gerstner (President of the Travel Related Services at American Express) Lónh vöïc kinh doanh ñaõ baõo hoøa.Truyeàn ñaït taàm nhìn . nhieàu saûn phaåm dòch vuï môùi.QUYEÀN LÖÏC VAØ UÛY QUYEÀN TRONG QUAÛN TRÒ I. dòch vuï toát nhaát Truyeàn ñaït “taàm nhìn”. Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.34 - .Ghi nhaän thaønh tích vaø thöôûng. taêng naêng suaát vaø giaûm chi phí.Khi haønh vi nhaát quaùn vôùi “taàm nhìn” ngöôøi khaùc khoâng theå can thieäp . caïnh tranh khoác lieät Taàm nhìn môùi: Thò tröôøng toaøn caàu. caùch laøm cuõ” Tieâu chuaån tuyeån choïn môùi vaø ñaøo taïo nhaân vieân “Thöôûng daùm nghó daùm laøm”. Nguyeãn Thanh Hoäi .Tham gia cuûa nhaân vieân .Hoã trôï giuùp ñôõ . gaây döïng nieàm tin Thay ñoåi “caùch nghó.

.Tuy nhieân.Do naêng löïc kinh nghieäm baûn thaân.Quyeàn theå cheá hoùa caùc quy ñònh vaø caùc quyeát ñònh. coù hai tieâu thöùc : Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. .Quyeàn haïn do heä toå chöùc quy ñònh chính thöùc. Quyeàn löïc vò trí (Do vò trí mang laïi quyeàn löïc) 2.Quyeàn lieân keát giöõa caù nhaân vaø caùc toå chöùc khaùc. CÔ SÔÛ CUÛA QUYEÀN LÖÏC 1. hai töø vaãn thöôøng ñöôïc söû duïng thay theá laãn nhau trong caùc vaên baûn. .Quyeàn löïc ñöôïc taïo thaønh vaø coù theå maát ñi trong thôøi gian nhaát ñònh.35 - .Quyeàn ñöôïc kieåm soaùt taát caù caùc lónh vöïc cuûa toå chöùc. II.Quyeàn ñöôïc khen thöôûng vaø tröøng phaït. . Caùc yeáu toá cuûa quyeàn löïc Coù raát nhieàu yeáu toá coù theå taïo ra quyeàn löïc cho moät caù nhaân trong moät toå chöùc. . Quyeàn löïc caù nhaân . phaåm chaát caù nhaân. . . Quyeàn löïc chính trò . söï phaân bieät naøy chæ coù giaù trò töông ñoái bôûi vì treân thöïc teá aùp duïng vieäc uûy quyeàn trong caùc toå chöùc quaûn trò hieän nay.Do quan heä giao tieáp vaø quen bieát.Quyeàn kieåm soaùt moâi tröôøng laøm vieäc cuûa toå chöùc . . Caùc yeáu toá ñoù coù theå ñöôïc theå hieän qua baûng sau : Baûng 10 : Caùc yeáu toá cuûa quyeàn löïc YEÁU TOÁ NOÄI DUNG .Quyeàn hôïp taùc. Nguyeãn Thanh Hoäi .Quyeàn kieåm soaùt vaø phaân phoái thoâng tin.Quyeàn kieåm soaùt quaù trình ra quyeát ñònh 3. 1. lieân minh.Do uy tín cuûa baûn thaân. Ñeå söû duïng quyeàn löïc coù hieäu quaû caàn löu yù : . .Ñeå ñaùnh giaù thaønh coâng trong söû duïng quyeàn löïc.

khaû naêng? * Caáp döôùi coù ñuû nhieät tình. thieän 2. quyeát taâm? * Khaû naêng phaùt trieån cuûa caáp döôùi khi ñöôïc giao vieäc? Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Chieán löôïc lieân Söû duïng ngöôøi khaùc nhaèm taïo uy tín cho mình minh 7. Chieán quyeát ñoaùn löôïc Ñöa ra caùc quyeát ñònh taùo baïo. Nguyeân nhaân khoâng phaân quyeàn * Khoâng tin caáp döôùi * AÛnh höôûng lôïi ích caù nhaân: quyeàn kieåm soaùt * Ñaëc ñieåm caù nhaân Taùc duïng cuûa phaân quyeàn * Taêng thôøi gian cho nhaø laõnh ñaïo * Phaùt trieån khaû naêng.36 - . ra lyù do 4. khi gaëp khoù khaên 5. Chieán löôïc trao Thöông löôïng giaûi quyeát vaán ñeà treân cô sôû “Hai beân cuøng coù lôïi” ñoåi 3. quyeàn haïn. ñaëc lôïi. löôïc Ruùt bôùt ñaëc quyeàn. UÛY QUYEÀN TRONG QUAÛN TRÒ : 1. + Keát quaû cuoái cuøng cuûa toå chöùc ñaït ñöôïc 2. Chieán löôïc tham Ghi nhaän vaø xin yù kieán caáp treân khaûo caáp treân (tranh thuû yù kieán cuûa caáp döôùi) 6. loøng nhieät tình/nhieät huyeát cuûa caáp döôùi * Taêng chaát löôïng coâng vieäc * Taêng quyeàn löïc caù nhaân Phaân quyeàn giao vieäc khi naøo ? * Caáp döôùi coù ñuû thoâng tin. chöùng côù… ñeå baøo chöõa vaø thuyeát phuïc yù kieán cuûa mình. Chieán löôïc thaân Gaây thieän caõm vôùi ngöôøi khaùc ñeå hoï coù caùch nghó toát veà ta. Chieán tröøng phaït III. Nguyeãn Thanh Hoäi .+ Söï thoûa maõn cuûa ñoái töôïng. Chieán löôïc ñöa Ñöa ra caùc thoâng tin.… cuûa moät soá ñoái töôïng trong tröôøng hôïp caàn thieát. Baûng 11: Caùc chieán löôïc gaây aûnh höôûng nhaèm taïo quyeàn löïc CHIEÁN LÖÔÏC NOÄI DUNG 1. Khaùi nieäm : UÛy quyeàn (delegation) laø giao phoù quyeàn haïn vaø traùch nhieäm cho ngöôøi khaùc ñeå hoï thay quyeàn thöïc hieän moät nhieäm vuï rieâng bieät. Caùc chieán löôïc gaây aûnh höôûng nhaèm taïo quyeàn löïc cho ngöôøi laõnh ñaïo Treân thöïc teá coù 7 chieán löôïc ngöôøi laõnh ñaïo coù theå söû duïng ñeå gaây quyeàn löïc cho mình.

Nguyeân taéc naøy ñoøi hoûi phaûi ñaûm baûo söï töông xöùng giöõa nghóa vuï.Choïn ngöôøi vaø giao nhieäm vuï. 3) Quyeàn lôïi.Giao quyeàn haïn ñeå thöïc hieän caùc nhieäm vuï ñoù. coù cuøng caùch suy nghó vaø ñaùnh giaù vaán ñeà? * Coù ñuû thôøi gian ñeå giao vieäc? 2. 3. T r a ùc h n h i e äm Q u y e àn l ô ïi g h ó a u ï Ngheä thuaätN laõnh ñaïo vnhaân vieân TS. .* Caáp döôùi hieåu. Nguyeãn Thanh Hoäi . nghóa laø caáp treân uûy quyeàn cho caáp döôùi tröïc tieáp maø khoâng ñöôïc vöôït caáp theo sô ñoà sau : Ghi chuù : + Muõi teân thaúng uûy quyeàn : Ñöôïc pheùp uûy quyeàn + Muõi teân voøng cung : Khoâng ñöôïc pheùp Hình 2. quyeàn lôïi vaø traùch nhieäm.37 - . Nguyeân taéc uûy quyeàn : Ñeå vieäc uûy quyeàn thaät söï coù giaù trò vaø mang laïi hieäu quaû. Do ñoù caàn phaûi uûy quyeàn töông xöùng vôùi coâng vieäc vaø taïo ñieàu kieän cho hoï thöïc hieän coâng taùc ñöôïc giao. . Quy trình uûy quyeàn : Toaøn boä quy trình uûy quyeàn bao goàm : . Sô ñoà uûy quyeàn thuoäc caáp.Xaùc ñònh keát quaû mong muoán. vieäc uûy quyeàn thöôøng laø uûy quyeàn cho caáp döôùi tröïc tieáp. Vieäc giao quyeàn laø nhaèm cho ngöôøi khaùc coù khaû naêng thöïc hieän ñöôïc coâng vieäc – vieäc giao quyeàn maø ngöôøi ñöôïc giao khoâng theå thöïc hieän ñöôïc coâng vieäc uûy quyeàn naøy laø voâ nghóa. 2) Söï uûy quyeàn khoâng laøm maát ñi hay thu nhoû traùch nhieäm cuûa ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn. .Yeâu caàu ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn phaûi chòu traùch nhieäm. khi uûy quyeàn caàn phaûi tuaân theo caùc nguyeân taéc sau : 1) Trong heä thoáng toå chöùc. nghóa vuï traùch nhieäm cuûa ngöôøi uûy quyeàn vaø ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn phaûi baûo ñaûm vaø gaén boù vôùi nhau.

ranh giôùi cuûa nhieäm vuï ñöôïc uûy quyeàn phaûi xaùc ñònh roõ raøng. ÑOÄNG VIEÂN TINH THAÀN LAØM VIEÄC CUÛA NHAÂN VIEÂN 1. thuyeát caáp baäc nhu caàu cuûa Abraham Maslow laø thuyeát coù ñöôïc moät söï hieåu bieát roäng lôùn. ñeà baït nhöõng ngöôøi coù naêng löïc vaøo nhöõng vò trí caàn thieát trong boä maùy quaûn trò. UÛy quyeàn laø taïo ñöôïc cho caáp döôùi ñöôïc reøn luyeän trong nhieäm vuï môùi. 5) UÛy quyeàn phaûi töï giaùc khoâng aùp ñaët. maëc. chia seû vaø cho pheùp caáp döôùi maéc sai laàm. toàn taïi vaø phaùt trieån noøi gioáng vaø caùc nhu caàu cuûa cô theå khaùc. Maslow cho raèng haønh vi cuûa con ngöôøi baét nguoàn töø nhu caàu vaø nhöõng nhu caàu cuûa con ngöôøi ñöôïc saép xeáp theo moät thöù töï öu tieân töø thaáp tôùi cao veà taàm quan troïng. E. 4) Noäi dung. veà phöông dieän naøo ñoù. quyeàn lôïi vaø traùch nhieäm. 7) Luoân luoân phaûi coù söï kieåm tra trong quaù trình thöïc hieän söï uûy quyeàn. ñöôïc chaáp nhaän. chuaån möïc. Nguyeãn Thanh Hoäi . xaõ hoäi … Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Noùi caùch khaùc. Do ñoù nhaø laõnh ñaïo phaûi tin caäy vaøo caáp döôùi. 1) Nhöõng nhu caàu veà an toaøn vaø an ninh : laø caùc nhu caàu nhö an toaøn. ñoàng thôøi phaûi coù söï kieåm tra ñoân ñoác thöôøng xuyeân caáp döôùi khi ñöôïc uûy quyeàn phaûi thaáy ñöôïc traùch nhieäm vaø nhöõng giôùi haïn trong quyeàn löïc ñeå khoâng trôû thaønh ngöôøi laïm quyeàn gaây thieät haïi cho toå chöùc. uûy quyeàn laø ngheä thuaät cuûa quaûn trò.38 - . an ninh. Söï uûy quyeàn phaûi ñöôïc tieán haønh moät caùch coù yù thöùc töø caû hai phía.Hình 3. ñoù laø cô sôû ñeå löïa choïn. 6) Ngöôøi ñöôïc uûy quyeàn phaûi coù ñaày ñuû thoâng tin tröôùc khi baét tay vaøo vieäc. Sô ñoà moái quan heä töông xöùng giöõa nghóa vuï. uoáng. Tuy nhieân. Caáp baäc nhu caàu ñöôïc saép xeáp thaønh naêm baäc sau : Nhöõng nhu caàu cô baûn hay nhu caàu sinh lyù : laø nhöõng nhu caàu ñaûm baûo cho con ngöôøi toàn taïi nhu : aên. khoâng bò ñe doïa.Quan nieäm cuûa Maslow Trong heä thoáng lyù thuyeát veà quaûn trò vaø ñoäng vieân. baïn beø. caùc nghieân cöùu veà nhöõng thaát baïi quaûn trò haàu nhö ñeàu chæ ra nguyeân nhaân laø giao quyeàn khoâng ñuùng möùc hoaëc thoâ thieån. luaät leä… 2) 3) Nhöõng nhu caàu xaõ hoäi : laø caùc nhu caàu veà tình yeâu. saün saøng höôùng daãn.

haøi höôùc… N h u c a àu t ö ï t h a ân v a än N h ö õn g n h v e à s ö ï t o ân ñ o än g u c a àu t r o ïn g v n e h à a än n N h ö õn g n h u c a àu l i e ân k e át v a ø c h a áp N n h h ö õn i n h ö õn g g h o n n a h h ëc u u c a a n c a àu àu t o v v e à a a øn e N à s i n h l y ù Sô ñoà 2 : Söï phaân caáp nhu caàu cuûa Maslow. Maslow cho raèng laøm thoûa maõn caùc nhu caàu ôû caáp thaáp laø deã laøm hôn so vôùi vieäc laøm thoûa maõn caùc nhu caàu ôû caáp cao vì caùc nhu caàu caáp thaáp laø coù giôùi haïn vaø coù theå ñöôïc thoûa maõn töø beân ngoaøi. töï troïng. Nguyeãn Thanh Hoäi . Söï khaùc bieät giöõa hai loaïi naøy laø caùc nhu caàu caáp thaáp ñöôïc thoûa maõn chuû yeáu töø beân ngoaøi (1) trong khi ñoù caùc nhu caàu caáp cao laïi ñöôïc thoûa maõn chuû yeáu laø töø noäi taïi (2) cuûa con ngöôøi. myõ. 1 2 Extrinsic needs Intrinsic needs Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. toân troïng ngöôøi khaùc. Maslow ñaõ chia caùc nhu caàu thaønh hai caáp : caáp cao vaø caáp thaáp. töï chuû. noù ñoøi hoûi ñöôïc thoûa maõn vaø nhö vaäy noù laø ñoäng löïc thuùc ñaåy con ngöôøi – noù laø nhaân toá ñoäng vieân. Caùc nhu caàu caáp cao bao goàm caùc nhu caàu xaõ hoäi. an ninh. OÂng coøn cho raèng ñaàu tieân caùc nhu caàu ôû caáp thaáp nhaát hoaït ñoäng.39 - . Khi caùc nhu caàu naøy ñöôïc thoûa maõn thì noù khoâng coøn laø yeáu toá ñoäng vieân nöõa luùc ñoù caùc nhu caàu ôû caáp ñoä cao hôn seõ xuaát hieän. thieän. saùng taïo. ñòa vò … 4) 5) Nhöõng nhu caàu töï theå hieän : laø caùc nhu caàu nhö chaân. Thuyeát caáp baäc nhu caàu cuûa Maslow ñaõ coù moät aån yù quan troïng ñoái vôùi caùc nhaø quaûn trò ñoù laø muoán ñoäng vieân nhaân vieân thì ñieàu quan troïng laø baïn phaûi hieåu ngöôøi lao ñoäng cuûa baïn ñang ôû caáp ñoä nhu caàu naøo. Caùc nhu caàu caáp thaáp laø caùc nhu caàu sinh lyù vaø an toaøn.Nhöõng nhu caàu töï troïng : laø caùc nhu caàu veà töï troïng. vaø töï theå hieän. Töø söï hieåu bieát ñoù cho pheùp baïn ñöa ra caùc giaûi phaùp phuø hôïp cho vieäc thoûa maõn nhu caàu cuûa ngöôøi lao ñoäng ñoàng thôøi baûo ñaûm ñaït ñeán caùc muïc tieâu toå chöùc. ñöôïc ngöôøi khaùc toân troïng.

40 - . Thuyeát hai nhaân toá cuûa Herzberg : Herzberg ñaõ phaùt trieån thuyeát ñoäng vieân cuûa oâng ta baèng caùch ñeà nghò caùc chuyeân gia laøm vieäc trong caùc Xí nghieäp coâng nghieäp lieät keâ caùc nhaân toá laøm hoï thoûa maõn vaø caùc nhaân toá laøm cho hoï ñöôïc ñoäng vieân cao ñoä. Ñoàng thôøi yeâu caàu hoï lieät keâ caùc tröôøng hôïp (nhaân toá) maø hoï khoâng ñöôïc ñoäng vieân vaø baát maõn. Nguyeãn Thanh Hoäi . Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Ñoái vôùi caùc nhaân toá ñoäng vieân neáu giaûi quyeát toát seõ taïo ra söï thoûa maõn vaø töø ñoù seõ ñoäng vieân neáu giaûi quyeát toát seõ taïo ra söï thoûa maõn vaø töø ñoù seõ ñoäng vieân ngöôøi lao ñoäng laøm vieäc tích cöïc vaø chaêm chæ hôn.Anh/Chò Vaän duïng lyù thuyeát cuûa Maslow trong laõnh ñaïo? Loaïi nhu caàu Töï theå mình hieän Khu vöïc aûnh höôûng cuûa quaûn trò Söï toân troïng Xaõ hoäi An toaøn Vaät chaát 2. Chuùng ta thöôøng cho raèng ñoái ngöôïc vôùi thoûa maõn laø baát maõn vaø ngöôïc laïi. Phaùt hieän cuûa Herzberg ñaõ taïo ra moät söï ngaïc nhieân lôùn vì noù laøm ñaûo loän nhaän thöùc thoâng thöôøng cuûa chuùng ta. Herzberg cho raèng coù moät soá nhaân toá lieân quan tôùi söï thoûa maõn ñoái vôùi coâng taùc – coøn ñöôïc goïi laø caùc nhaân toá ñoäng vieân – vaø caùc nhaân toá naøy laø khaùc bieät vôùi caùc yeáu toá lieân quan tôùi söï baát maõn – coøn ñöôïc goïi laø caùc nhaân toá duy trì hay löôõng tính. Töùc laø chæ coù hai tình traïng hoaëc laø thoûa maõn hoaëc laø baát maõn.

4. Cuoäc soáng caù nhaân. 3. YÙ nghóa cuûa caùc traùch nhieäm Baûng 12 : AÛnh höôûng cuûa caùc nhaân toá : Caùc nhaân toá duy trì Khi ñuùng  Khoâng coù söï thoûa maõn Khoâng ñoäng vieân  Khoâng taïo ra söï höng phaán Khi sai Caùc nhaân toá ñoäng vieân Khi ñuùng Khi sai Thuyeát hai nhaân toá cuûa Herzberg coù nhöõng aån yù quan troïng ñoái vôùi caùc nhaø quaûn trò :  Nhöõng nhaân toá laøm thoûa maõn ngöôøi lao ñoäng laø khaùc vôùi caùc nhaân toá taïo ra söï baát maõn. Ñòa vò. 8. Caùc cô hoäi thaêng tieán. Quan heä vôùi ñoàng nghieäp.41 - . Phöông phaùp giaùm saùt. Anh chò haõy saép xeáp Caùc nhaân toá duy trì vaø ñoäng vieân thaønh 2 baûng: Caùc nhaân toá duy trì & Caùc nhaân toá ñoäng vieân 1. ñoàng thôøi caû hai nhoùm nhaân toá duy trì vaø ñoäng vieân. Söï nhaän daïng khi coâng vieäc ñöôïc thöïc hieän. 2. 7. Vì vaäy. khoâng theå chæ chuù troïng moät nhoùm naøo caû. Chính saùch cuûa Coâng ty. Söï thaùch thöùc cuûa coâng vieäc. 9. Ví duï nhö heä thoáng phaân phoái thu nhaäp ôû ñôn vò baïn neáu ñöôïc xaây döïng khoâng toát seõ taïo cho baïn söï baát maõn. 1. song neáu noù ñöôïc xaây döïng ñuùng thì chöa chaéc taïo ra cho baïn söï thoûa maõn. Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.  Vieäc ñoäng vieân nhaân vieân ñoøi hoûi phaûi giaûi quyeát thoûa ñaùng. Ñieàu kieän laøm vieäc. Quan heä qua laïi giöõa caù nhaân. 5. YÙ nghóa cuûa caùc thaønh töïu. Nguyeãn Thanh Hoäi . 4. 2. nhöng neáu giaûi quyeát toát thì taïo ra tình traïng khoâng baát maõn chöù chöa chaéc ñaõ coù tình traïng thoûa maõn. Trong khi ñoù ñoái vôùi caùc nhaân toá duy trì. 6. neáu giaûi quyeát khoâng toát seõ taïo ra söï baát maõn.Nhöng neáu giaûi quyeát khoâng toát thì taïo ra tình traïng khoâng thoûa maõn chöù chöa chaéc ñaõ baát maõn. 3. Heä thoáng phaân phoái thu nhaäp. baïn khoâng theå mong ñôïi söï thoûa maõn cuûa ngöôøi lao ñoäng baèng caùch ñôn giaûn laø xoùa boû caùc nguyeân nhaân gaây ra söï baát maõn.

. traùnh xa ñöôïc tieáng oàn vaø söï caêng thaúng cuûa khu vöïc saûn xuaát. Anh ta muoán caõm thaáy raèng anh ta thuoäc veà coâng ty raèng anh ta ñöôïc caùc ñoàng nghieäp chaáp nhaän. Caùc yeáu toá veà moät coâng vieäc ñaùp öùng nhu caàu laø nhöõng yeáu toá thöû thaùch khaû naêng anh ta.Tuy nhieân. ñoäng cô haøng ñaàu cuûa con ngöôøi laø kinh teá. Nhöng tham voïng veà thöïc chaát laø moät vaán ñeà caù nhaân vaø ñöôïc quy ñònh trong moät chöøng möïc naøo ñoù bôûi hoaøn caûnh cuûa moâi tröôøng. Nguyeãn Thanh Hoäi . Ñieàu naøy chöùng toû raèng lieân quan ñeán moät mong muoán coù baïn beø. Ñoù laø: Nghieân cöùu haønh vi ôû nôi laøm vieäc Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Taïi sao moïi ngöôøi laøm vieäc ? -Tröôùc ñaây khi kinh teá coøn khoù khaên. vôùi nghóa laø mong muoán tieán boä vaø thu ñöôïc nhieàu ñieàu toát ñeïp hôn trong cuoäc soáng.Ñoäng cô thöù hai lieân quan ñeán nhu caàu xaõ hoäi cuûa con ngöôøi. Do ñoù tham voïng ñoùng moät vai troø quan troïng. vaø ñaët anh ta vaø moät vò trí coù traùch nhieäm trong maét cuûa caùc baïn ñoàng nghieäp vaø nhöõng ngöôøi haøng xoùm nôi anh ta soáng. laø thu ñöôïc nhöõng nguoàn cuûa caûi ñeå ñaùp öùng ñöôïc nhu caàu vaät chaát cuûa anh ta vaø hoã trôï gia ñình. nhu caàu ñoù coù nhieàu nhaùnh roäng lôùn. ñoøi hoûi anh ta phaûi ñaït ñöôïc nhöõng nguyeän voïng cuûa mình. Nhö vaäy nhöõng öu ñaõi trong coâng vieäc cuûa moät caù nhaân laø raát quan troïng.42 - . anh ta coù theå thích moät coâng vieäc ñöôïc traû löông thaáp hôn nhöng ôû ñoù anh ta ñöôïc ñeå maëc töï xoay sôû laáy. Söï mong muoán veà ñòa vò xaõ hoäi naøy gaén lieàn vôùi nhu caàu phaùt trieån naêng khieáu baûn thaân (Self – realization). (Nhö thaùp ñoäng cô thuùc ñaåy cuûa Maslow) .3. khi naác thang giaù trò soáng ñaõ thay ñoåi nhu caàu cuõng thay ñoåi . lyù töôûng nhaát laø nhöõng tieän nghi ngaøy caøng taêng. Ví duï.

möùc chu chuyeån lao ñoäng cao. söï keùm hieäu quaû vaø tinh thaàn keùm ñeàu quy veà moät vaán ñeà duy nhaát laø laøm caùch naøo ñeå giaûi quyeát cuoäc soáng cuûa nhoùm chuû choát ñaàu tieân. vì söï keát dính toát nhaát coù theå ñaït ñöôïc baèng caùch xaây döïng daàn töø caùc nhoùm nhoû gaëp nhau haøng ngaøy (quan heä khoâng chính thöùc). • Nhöõng phaøn naøn khoâng nhaát thieát phaûi döïa vaøo thöïc teá – Chuùng coù theå chæ laø nhöõng trieäu chöùng veà nhöõng xaùo troän ngaám ngaàm. • Ngöôøi giaùm saùt hieäu quaû nhaát laø “Höôùng vaøo nhaân vieân”. Nhöõng nguyeân taéc naøy laø : • Thoâng thöôøng caùc coâng nhaân mong muoán giao thieäp vôùi caùc nhoùm nôi hoï tìm thaáy söï an toaøn ñöôïc coâng nhaän. Cung caáp cho moïi ngöôøi cô hoäi noùi chuyeän vaø thoå loä nhöõng phaøn naøn cuûa hoï coù theå naâng tinh thaàn leân moät caùch ñaùng keå. Nhöõng xem xeùt nhö vaäy thöôøng gaây ra raéc roái hôn nhieàu so vôùi nhöõng yeâu caàu veà tieàn löông. Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. giao quyeàn thích hôïp. nhaïy caõm vôùi caùc nhu caàu cuûa hoï vaø daønh öu tieân trong coâng vieäc cuûa hoï laøm cho hoï tích cöïc hôn. Vieäc nghieân cöùu tính chaát naøy ñaõ thu ñöôïc moät loaït caùc nguyeân taéc veà haønh vi coâng nghieäp coù aûnh höôûng to lôùn ñeán thöïc tieãn laõnh ñaïo hieän nay. All rights reserved. • Xaùc ñònh traùch nhieäm roõ raøng. • Söï thoûa maõn cuûa coâng nhaân ñöôïc theå hieän chuû yeáu veà maët hoï quan taâm ñeán ñòa vò xaõ hoäi cuûa hoï trong coâng ty nhö theá naøo. Nguyeãn Thanh Hoäi . giaûm söï hieåu laàm vaø taêng hieäu quaû giöõa caùc nhoùm.Trongmoäcuoä nghieâ cöù thuù t c n u vòtaï 1000 QTVvaø i 5000 Coâgnhaâ vieâ taï TP HCM.43 - .Caâ ho laø ng n n n i u û Coâ i nhaâ muo gì töø ngvie cuû ho Anh/Chò y xeá n á n coâ c ä a ï? haõ p theo thöù töïtöø cao xuoá g thaá baûg sau ñaâ n p n y CAÙ YEÁ TOÁ C U           LÖÔNG C AO ÑAÛ BAÛ C OÂ G VIEC M O N Ä TRIEÅ VOÏ G VAØ N N SÖÏP HAÙ TR IEÅ CUÛ C OÂ G TY T N A N ÑIEÀ K IEÄ LAØ VIEÄ U N M C COÂ G VIEÄ TH UÙ N C VÒ SÖÏTR UN G T HANH VEÀ Ø QUAÛ LYÙ I VÔÙC OÂ G N ÑOÁ I N NH AÂ N THAÊ G TIEÁ N N SÖÏÑAÙ H GIAÙ Y ÑUÛ UÛ CAÁ TR E Â VEÀ N ÑAÀ C A P N HOÏ SÖÏÑOÀ G C AÛ (DAÂ C H U HOÙ-C OÂ G BAÈ G) N M N Û A N N LAØ CHUÛ NG VIEC M COÂ Ä QTV CNV Copyright© 2003 by South -Wes tern/Thomson Learning. • Taát caû nhöõng vaán ñeà quaûn lyù veà tình traïng boû vieäc.

Taát caû nhöõng cöû chæ noùi treân cuûa ngöôøi laõnh ñaïo laø moät phöông thuoác maàu nhieäm coù moät söùc maïnh tinh thaàn giuùp cho thuoäc caáp vöôït qua moïi khoù khaên thöû thaùch ñeå laøm troøn traùch nhieäm. hay coù ñieàu buoàn khoå trong gia ñình.• Heä thoáng thoâng tin môû treân toaøn toå chöùc laøm giaûm ruûi ro hieåu laàm vaø xung ñoät.44 - . Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. nhieäm vuï cuûa moät quaûn trò vieân khoâng nhöõng theo doõi coâng vieäc ñöôïc giao phoù. voã veà khi coâng nhaân ñöùng tröôùc moät coâng vieäc khoù khaên. Moät caâu thaêm hoûi chaân thaønh khi coâng nhaân ñau yeáu. Moâi tröôøng caù nhaân Nhaän thöùc veà thò tröôøng lao ñoäng Caùc tieâu chuaån nhoùm ngöôøi cuøng vò trí Nhu caàu vaø khaùt voïng caù nhaân Mong ñôïi caù nhaân veà : Giao keøo kieán thöùc Giao keøo taâm lyù Giao keøo naêng suaát /thöôûng Giao keøo ñaïo ñöùc Giao keøo caáu truùc aên khôùp coâng vieäc Nhaân caùch Lòch söû caù nhaân Hoaøn caûnh gia ñình Giaùo duïc – ñaøo taïo Coâng vieäc tröôùc ñaåy Giöõa Kinh nghieäm Söï Caùc tieâu chuaån vaø vaên hoùa trong nhaø maùy Thaùi ñoä vaø tö töôûng cuûa baïn Mong ñôïi caù nhaân veà : Hôïp ñoàng trí thöùc Hôïp ñoàng taâm lyù Hôïp ñoàng naêng suaát /thöôûng Hôïp ñoàng ñaïo ñöùc Hôïp ñoàng caáu truùc coâng vieäc Coâng ngheä Caáu truùc haønh chính Tình huoáng coâng vieäc Moâi tröôøng coâng vieäc Sô ñoà 4 : Moâi tröôøng thò tröôøng saûn phaåm Tìm hieåu nguyeän voïng cuûa coâng nhaân Trong moät doanh nghieäp. Moät lôøi an uûi maø caáp chæ huy ñoái vôùi moät coâng nhaân vöøa coù ngöôøi thaân töø traàn. • Nhöõng thay ñoåi cuûa moâi tröôøng xaõ hoäi coù aûnh höôûng ñeán nhöõng ngöôøi laøm vieäc trong moät toå chöùc deã chaáp nhaän nhaát khi cuõng nhöõng ngöôøi ñoù ñöôïc pheùp tham gia vaøo vieäc ra nhöõng quyeát ñònh thích hôïp. Nguyeãn Thanh Hoäi . Moät lôøi khuyeán khích. ñaït ñöôïc söï thònh vöôïng vaø phaùt trieån cuûa coâng ty maø coøn phaûi tìm hieåu öôùc voïng cuûa coâng nhaân nöõa. Moät lôùi khen thaønh thaät khi coâng nhaân hoaøn taát moät coâng taùc ñöôïc giao phoù.

Caùc nhaø quaûn lyù thuoäc Haõng General Electric (Myõ) ñaõ tìm ra moät bí quyeát : chæ khen thöôûng nhöõng coâng nhaân khi hoï ñaùp öùng Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Coù moät nhu caàu cuõng raát thoâng thöôøng song khoù xaùc ñònh : Ñoù laø sau moät thôøi gian laøm vieäc. Hoï caàn cuø laøm vieäc ñeå cuûng coá ñòa vò. Coù phaûi laø vì nhu caàu tìm nhöõng caûm giaùc môùi laï chaêng ? chuùng ta coù caûm töôûng laø con ngöôøi thích thay ñoåi vaø muoán tìm nhöõng ñieàu môùi laï. tuøy theo caù nhaân. Con ngöôøi thích ñöôïc moïi ngöôøi kính neå cuõng nhö caàn thöùc aên vaäy. Neáu nhöõng öôùc voïng ñoù ñöôïc toaïi nguyeän. vaø vieäc khích leä naøy khoâng coù giôùi haïn • Muoán ñoùng moät vai troø tích cöïc hôn trong nhoùm.45 - . • Thích nhöõng ñieàu môùi laï. con ngöôøi ñaâm ra nhaøm chaùn nhöõng caûm giaùc vaø nhöõng hoaït ñoäng taùi dieãn thöôøng xuyeân. Nhaân vieân caûm thaáy thích thuù ñöôïc ñoùng moät vai troø quan troïng trong toaùn cuûa mình. coá gaéng caûi tieán thaønh tích ñeå thaêng tieán. Nhu caàu naøy thöôøng bieåu loä vôùi nhöõng möùc ñoä khaùc nhau. muoán bieát nhöõng noåi khoù khaên. Trong thöïc teá chuùng ta thaáy raèng nguyeän voïng cuûa ngöôøi coäng söï ñöôïc caùc ñoàng nghieäp kính neå laø yeáu toá caên baûn khích leä hoï. nhöng giaûn daàn cöôøng ñoä khi con ngöôøi ñaõ lôùn tuoåi. Khi xeùt thöôûng. thì nhaân vieân ñoù seõ phaán khôûi vaø noå löïc phaùt huy tinh thaàn ñoàng ñoäi.Nhöõng nguyeän voïng vöøa neâu treân goàm coù nhöõng ñieåm naøo ? • Öôùc voïng coù ñôøi soáng vaät chaát deã chòu hôn. Quy taéc khi khen thöôûng nhaân vieân Khoâng coù ai maø khoâng muoán ñöôïc khen thöôûng. Nhöõng coâng nhaân laøm vieäc taïi xí nghieäp ñeàu coá gaéng laøm sao taïo cho mnh moät cuoäc soáng deã chòu. Ñoù luoân laø ñieàu traên trôû cuûa caùc nhaø laõnh ñaïo vaø quaûn lyù chaân chính. • Muoán ñöôïc caùc ñoàng nghieäp kính neå Trong nhieàu tröôøng hôïp. nhöõng thaønh quaû hoaït ñoäng do toaùn mình thu ñaït ñöôïc. song vaán ñeà laø khen thöôûng nhö theá naøo ñeå vöøa ñoäng vieân khuyeán khích ñöôïc ngöôøi ñöôïc khen laïi vöøa loâi keùo. mình laäp nhöõng thaønh tích toát hôn trong phaïm vi cuûa mình. laøm theá naøo ñeå khoâng boû soùt nhöõng ngöôøi thöïc söï xöùng ñaùng vaø khoâng trao nhaàm phaàn thöôûng cho nhöõng keû chaây löôøi. coå vuõ ñöôïc ngöôøi chöa ñöôïc khen coá gaéng hôn nöõa. nhieàu ngöôøi toû ra raát coù tinh thaàn thöôïng voõ trong vieäc laøm cuûa mình. Nguyeãn Thanh Hoäi . muoán bieát vò trí vai troø cuûa mình cuõng nhö cuûa caùc baïn ñoàng nghieäp. Toång soá nhöõng toäi aùc vì mieáng aên do nhaân loaïi gaây neân cuõng khoâng keùm nhöõng troïng toäi gaây neân do loøng töï aùi bò toån thöông. Con ngöôøi thích chöùng toû raèng mình hôn keû khaùc. Nhu caàu naøy raát maõnh lieät trong giôùi treû.

* Ñöøng gaén tieàn löông. ñeå coù theå phaùt huy ñöôïc taùc duïng cuûa bí quyeát naøy. caùc nhaø quaûn lyù ñaõ coá gaéng traùnh taïo ra taâm lyù cho raèng. Tuy vaäy. * Laøm cho nhaân vieân hieåu roõ ñöôïc höôûng nhöõng gì Moät coâng ty saûn xuaát phuï tuøng oâ toâ cho Haõng Detroit ñaõ coù laàn giaät mình khi bieát raèng. Vaøo nhöõng naêm 50 vaø 60. cho caùc nhaân vieân vaø xaây döïng ñöôïc heä thoáng ño löôøng keát quaû laøm vieäc cuûa hoï. maø chaúng ai ngoaøi baïn vaø ngöôøi ñöôïc thöôûng bieát ñöôïc ñieàu ñoù caû. moät soá coâng nhaân gioûi nhaát cuûa mình ñang chuyeån sang laøm vieäc cho moät coâng ty ñoái thuû maëc duø toång thu nhaäp maø coâng ty naøy traû khoâng baèng cuûa hoï. Nguyeân nhaân cuûa tình hình laø coâng ty cung caáp phuï tuøng oâ toâ treân ñaõ khoâng giaûi thích roõ veà caùc khoaûn thu nhaäp cho ngöôøi coâng nhaân neân hoï khoâng bieát thöïc chaát toång thu nhaäp cuûa hoï laø bao nhieâu. thu nhaäp cuûa moãi ngöôøi Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Nhöng vôùi tö caùch laø nhaø quaûn lyù. ñöôïc ñeà baït. caùc nhaân vieân thöôøng ñöôïc khuyeân raèng. tröôùc heát baïn phaûi löu yù hai ñieåm : ñaët ra ñöôïc muïc tieâu cuï theå. vaø muoán vaän duïng caùc quy taéc treân cho coâng ty mình. chæ coù leân chöùc môùi deã ñöôïc höôûng löông thöôûng cao hôn. Ñieàu naøy vaãn cho pheùp nhaân vieân coù cô hoäi ñöôïc thaêng löông maø khoâng caàn thaêng chöùc. tieàn thöôûng vôùi caáp baäc thì chaéc chaén seõ khieán cho raát nhieàu ngöôøi baát maõn do khoâng ñöôïc thaêng caáp. thì chuùng ta seõ coù raát nhieàu nhaân vieân chaïy ñua ñeå laøm sao leo nhanh leân ñöôïc chieác thang caáp baäc ñaõ bò ruùt ngaén laïi. Coâng ty naøy traû möùc löông giôø cao hôn. Ñoàng thôøi. song neáu tính caû caùc khoûan phuï caáp khaùc – nhö y teá.ñöôïc caùc muïc tieâu ñaõ ñeà ra. Haõng General Electric ñaõ ñuùc keát ñöôïc 8 quy taéc khen thöôûng vaø ñaõ aùp duïng thaønh coâng taïi coâng ty nhieàu naêm nay. Coâng ty ñaõ khaéc phuïc vaán ñeà baèng caùch in moät quyeån saùch nhoû coù minh hoïa keøm theo. chöù khoâng phaûi chung chung. Nhöng ngaøy nay heä thoáng quaûn lyù ñaõ ñôn giaûn hoùa hôn. * Phoå bieán coâng khai baát cöù vieäc khen thöôûng naøo Khi baïn thöôûng cho coâng nhaân 1000 USD. hoï cuõng taêng ñaùng keå soá nhaân vieân ñöôïc quyeàn mua coå phaàn cuûa coâng ty vaø chæ khen thöôûng cho caùc caùn boä quaûn lyù theo naêng löïc cuûa hoï chöù khoâng phaûi theo thaâm nieân coâng taùc taïi coâng ty. thay vì noå löïc trau doài chuyeân moân nghieäp vuï. tieàn thöôûng vaø quyeàn löïc. Hoï ñaõ giaûm töø 29 baäc löông xuoáng coøn 6 baäc. baûo hieåm nhaân thoï thì toång thu nhaäp giöõa hai coâng ty chaúng khaùc gì nhau. Do vaäy cöù tieáp tuïc gaén tieàn löông. thì taùc duïng khuyeán khích cuõng chæ baèng khoâng maø thoâi. ÔÛ General Electric. trong chuùng ta ñaõ aên saâu moät quan ñieåm cho raèng. Töø laâu. neáu coá gaéng phaán ñaáu leo leân ñöôïc caùc naác thang naøy thì anh ta seõ ñöôïc höôûng nhieàu quyeàn lôïi vaø boång loäc. Nguyeãn Thanh Hoäi .46 - . trong ñoù giaûi thích roõ veà moïi thöù quyeàn lôïi maø ngöôøi coâng nhaân coù theå ñöôïc höôûng. khi cô caáu coâng ty heát söùc coàng keành vôùi nhieàu taàng naác quaûn lyù.

Chaúng haïn. moät soá nhaân vieân ôû Nhaät Baûn coøn caûm thaáy seõ khoù khaên trong vieäc hoøa nhaäp vôùi caùc ñoàng nghieäp khaùc neáu ñöôïc tuyeân döông caù nhaân coâng khai tröôùc moïi ngöôøi.47 - Trí löïc yeáu . Ngöôøi nhaân vieân thöôøng töï mình trao moùn quaø ñoù cho ñoàng nghieäp cuûa mình. khoâng phaûi moïi coâng nhaân ñeàu thích ñöôïc tuyeân döông caù nhaân. Caùc Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Song khi caùc nhaân vieân khoâng coù thoâng tin chính xaùc veà caùc khoaûn tieàn thöôûng ñoù thì hoï baét ñaàu xì xaøo. Hoï ñaõ söû duïng cho mình moät chöông trình ñöôïc goïi laø. baïn caàn löu yù moät ñieàu tröôùc khi aùp duïng caûnh naøy laø neáu baïn chöa coù moät heä thoáng ño löôøng hoøan chænh cho coâng vieäc cuûa nhaân vieân thì khoâng neân noùi veà möùc löông thöôûng cuûa moïi ngöôøi voäi. Nguyeãn Thanh Hoäi . ñöøng noùi ra ñieàu naøy voäi. * Caàn khen thöôûng kòp thôøi Moät khoaûn khen thöôûng bò trì hoaõn coù theå coù taùc duïng tieâu cöïc chaúng keùm gì vieäc töø choái khoâng thöôûng cho moät ai ñoù ñaùng ñöôïc thöôûng. baøn taùn. General Electric ñaõ taëng thöôûng chöøng 10. Bôûi vì neáu baïn chöa theå giaûi thích noåi nhöõng thaéc maéc ñaïi loïai nhö : taïi sao anh A laïi chæ ñöôïc thöôûng coù 2500 USD maø anh B laïi ñöôïc thöôûng tôùi 3000 USD.hoaøn toaøn laø vieäc rieâng tö nhaát cuûa hoï. Chæ rieâng naêm vöøa qua. thì coù leõ toát hôn haõy neân thaän troïng. Hôn nöõa. ÔÛ haõng General Electric. Neáu baïn nieâm yeát taát caû caùc möùc löông vaø thöôûng cuûa moïi ngöôøi leân baûng thoâng baùo thì coù theå giaûi toûa ñöôïc tình traïng tieâu cöïc naøy. ngöôøi ta thöôøng ñaùnh giaù thaáp nhöõng lôïi ích maø hoï ñöôïc höôûng khi so saùnh vôùi caùc ñoàng nghieäp. Vaø caùc ñieàu tra thöôøng cho thaáy raèng. Nhöõng haäu quaû cuûa söï baát maõn veà tieàn löông Thaønh tích giaûm suùt Ñình coâng Mong muoán coù möùc löông cao hôn Keâu ca phaøn naøn Tìm coâng vieäc ñöôïc traû löông cao hôn Söùc haáp daãn cuûa coâng vieäc keùm ñi Baát maõn veà tieàn löông Vaéng maët khoâng lyù do Bieán ñoäng nhaân söï Khoâng haøi loøng vôùi CV Vaéng maët khoâng lyù do Thu mình laïi Theå löïc yeáu Tuy nhieân.000 phieáu thöôûng nhö vaäy cho caùc nhaân vieân cuûa mình. caùc nhaø quaûn lyù ñeà nghò caùc nhaân vieân ñaùnh giaù vaø xeùt thöôûng ngay taïi choã cho caùc ñoàng nghieäp cuûa mình . cho pheùp moät nhaân coù quyeàn giôùi thieäu baát cöù moät ñoàng nghieäp naøo maø anh ta cho laø ñaõ hoaøn thaønh xuaát saéc nhieäm vuï ñöôïc giao (keå caû ngöôøi laøm ôû moät boä phaän khaùc) nhaän moät phieáu thöôûng quaø trò giaù 25 USD (coù theå söû duïng trong moät soá quaùn aên hoaëc cöûa haøng).

Chaúng haïn. moät nhaø quaûn lyù Nhaät Baûn ñaõ ñöùng leân phaûn ñoái : “OÂng ñöøng cho tieàn boïn treû ñeå chuùng laøm baøi taäp ôû nhaø. maëc duø quyõ löông chaúng ñaùng laø bao. thì baïn cuõng phaûi coù chöøng ñoù ñeå thöôûng cho nhaân vieân B. song nhöõng khen thöôûng phi tieàn teä cuõng coù raát nhieàu lôïi theá. vaäy maø caùc nhaø quaûn lyù ñaõ phaûi maát tôùi haøng traêm giôø ñeå ñaùnh giaù xeáp baäc töøng nhaân vieân moät. Tuy nhieân. oâng chuû ñaõ coù theâm thôøi gian nghieàn ngaãm vaø thaáy heát giaù trò baùo caùo cuûa mình. töøng ñòa phöông Neáu baïn ñang hoïat ñoäng ôû nöôùc ngoaøi. seõ coù taùc duïng khuyeán khích raát lôùn. Tieàn. Nhöng ngay hoâm sau oâng ñaõ goïi ñieän cho nhaân vieân quaûn lyù kia vaø noùi “Toâi thaät söï ñaùnh giaù cao söï ñoùng goùp cuûa anh trong baûn baùo caùo hoâm qua”. baïn caàn hieåu raèng. Moät laàn. do ñoù nhöõng ngöôøi nhaän thöôûng laø raát xöùng ñaùng. Baïn coù theå töï taïo ñöôïc nhieàu nguoàn khen thöôûng. * Neân söû duïng hình thöùc khen thöôûng phi tieàn teä ÔÛ moät soá coâng ty. khi ñöôïc söû duïng ñuùng. trong moät buoåi thuyeát trình veà söï caàn thieát phaûi khen thöôûng nhieàu hôn baèng tieàn cho caùc nhaân vieân. Tuy vaäy. noùi nhö vaäy khoâng coù nghóa laø moïi vieäc khen thöôûng kòp thôøi laø toái öu.48 - . Ñoái vôùi nhaân vieân. vieäc trì hoõan coá yù nhö vaäy laïi caøng laøm taêng theâm giaù trò cuûa vieäc ñaùnh giaù. coù moät ñieàu khoâng theå phuû nhaän laø chaúng coù ai haøi loøng vôùi chieác baùnh beù xíu naøy caû. coù laàn moät oâng giaùm ñoác ñieàu haønh chæ noùi moãi caâu “Caùm ôn” khi nhaän ñöôïc baûn baùo caùo toùm taét töø moät nhaân vieân quaûn lyù caáp döôùi. ôû moät soá nöôùc vieäc khen thöôûng baèng tieàn khoâng phaûi luùc naøo cuõng ñöôïc hoï öa thích. maø quan troïng hôn hôn laø chieám ñöôïc söï tín nhieäm cuûa moïi ngöôøi. baïn haõy thöû moät soá caùch khuyeán khích phi taøi chính. baïn seõ ít bò haïn cheá nhö vaäy hôn. Baïn seõ deã daøng hôn khi giaûm bôùt quyeàn haïn cuûa moät nhaân vieân hoaëc ñình chæ vieäc tham gia cuûa moät nhaân vieân naøo ñoù vaøo moät döï aùn toát coù theå ñem laïi cho anh ta nhieàu lôïi loäc. * Khi khen thöôûng phaûi löu yù ñeán taäp quaùn cuûa töøng nöôùc. vì sôùm muoän noù cuõng seõ bò maát taùc duïng neáu ñöôïc söû lyù nhieàu laàn. Baïn coù theå giao cho nhaân vieân C nhöõng coâng vieäc thuù vò hôn hoaëc neâu göông anh ta treân tôø thoâng tin noäi boä cho pheùp anh ta ñöôïc thuyeát trình taïi buoåi hoäi thaûo quan troïng vaø hoâm sau baïn cuõng coù theå taïo cô hoäi töông töï cho nhaân vieân D. Vì sao? Vì ngöôøi nhaân vieân nghó raèng. hay Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Vôùi caùch khen thöôûng phi tieàn teä. baïn cuõng khoâng neân laïm quaù laïm duïng hình thöôûng phi tieàn teä naøy.nhaân vieân thöôøng khaét khe hôn nhieàu so vôùi caùc oâng chuû trong vieäc xeùt thöôûng caùc ñoàng nghieäp. Trong tröôøng hôïp naøy. Song. Neáu baïn thieáu tieàn maët ñeå laøm vieäc ñoù. Nguyeãn Thanh Hoäi . do ñoù vieäc khen thöôûng cuûa baïn seõ bò haïn cheá bôûi ngaân quyõ. ñaây khoâng ñôn thuaàn chæ laø 25 USD. Neáu baïn thöôûng 100 USD cho nhaân vieân A.

thì cuõng ñöøng quaù thaát voïng. baïn thöôøng phaûi ngaäp ñaàu trong moät nuùi caùc giaáy tôø vaø nhöõng lôøi yeâu caàu töôûng nhö voâ taän cuûa caáp döôùi. ngoøai vieäc naâng löông cô baûn. BAØI TAÄPTÌNH HUOÁNG Baøi taäp 1 : • Troïng laøm vieäc ôû phoøng kyõ thuaät ñaõ 5 naêm. Do vaäy. vieäc phaûn ñoái hình thöùc khen thöôûng baèng tieàn coù leõ laø do caùc nguyeân nhaân taøi chính hôn laø do yù thöùc. ÔÛ moät soá nöôùc. Nguyeãn Thanh Hoäi . Nhöng neáu baïn thöôûng cho moät nhaân vieân naøo ñoù. thì raát coù theå laø baïn ñaõ traû khoâng ñuû löông cô baûn vaø neáu vaäy thì baïn caàn phaûi ñieàu chænh laïi. chæ thay ñoåi caùch goïi maø thoâi. Tuy vaäy. vì caùc ñoái thuû cuûa baïn cuõng ñang trong tình theá ñoù. Thay cho tieàn maëc. neáu baïn aùp duïng ñöôïc caùc quy taéc naøy thì baïn seõ coù cô hoäi tuyeät vôøi ñeå chieám öu theá so vôùi caùc ñoái thuû cuûa mình maø khoâng caàn phaûi ñaàu tö theâm tieàn. thì khoâng coù nghóa laø baïn cöù giöõ maõi quyeát ñònh ñoù. sang naêm tôùi anh ta seõ chæ ñöôïc thöôûng neáu anh ta vaãn duy trì ñöôïc hieäu suaát laøm vieäc. maø laø caùch maø baïn ñöa cho hoï caùi maø baïn coù nhö theá naøo.ñöøng thöôûng tieàn cho caùc baø vôï ñeå hoï naáu aên. * Caùc quyeát ñònh khen thöôûng cuõng coù theå thay ñoåi ñöôïc Seõ khoâng toát neáu baïn cöù laøm ra veû laø mình luoân luoân ñuùng. Trong Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Laø ngöôøi quaûn lyù. Neáu nhö vaäy baïn phaûi duõng caõm söûa chöõa baèng caùch huûy boû quyeát ñònh aáy. Tuy nhieân.49 - . * Cuoái cuøng quan troïng nhaát vaãn laø caùch ñöa tieàn Neáu caùch thöùc khen thöôûng cuûa coâng ty baïn khoâng phuø hôïp vôùi baát kyø moät quy taéc ôû treân. Nhöng xin baïn haõy löu yù moät ñieàu laø ôû moät soá coâng ty. neáu caùc nhaân vieân cuûa coâng ty baïn troâng chôø vaøo caùc khoaûn tieàn thöôûng ñeå buø ñaép cho phaàn sinh hoaït bò thieáu huït do giaù caû taêng. caùc nhaân vieân cuõng muoán ñöôïc thöôûng baèng caùch taêng theâm thôøi gian nghæ hay ñöôïc nghæ ôû caùc khu ñieàu döôõng… Do vaäy. neáu baïn ñònh khen thöôûng cho moät nhaân vieân naøo ñoù. A luoân laøm vieäc tích cöïc vaø ñöôïc ñeà baït leân laøm tröôûng phoøng kyõ thuaät. hoaëc oâng cuõng ñöøng neân hoái loä caùc nhaân vieân ñeå hoï laøm vieäc cho coâng ty”. bôøi vì ñoâi khi baïn coù theå trao nhaàm phaàn thöôûng cho moät nhaân vieân khoâng xöùng ñaùng. Ngöôøi nhaân vieân ñoù phaûi hieåu raèng. ñieàu quan troïng nhaát khoâng phaûi laø baïn ñöa cho hoï bao nhieâu tieàn. vieäc thöôûng ñaõ trôû thaønh moät thoâng leä ñeán noãi caùc nhaân vieân ñaõ xem ñoù laø moät daïng löông khaùc. cuõng neân löu yù ñeán nhöõng taäp quaùn vaên hoùa khaùc nhau ñeå vaän duïng caùc nguyeân taéc ñoù cho phuø hôïp khi hoïat ñoäng ôû nöôùc ngoaøi.

Nguyeãn Thanh Hoäi .Laø moät nhaø quaûn lyù baïn haõy ñem ra caùch quaûn lyù coù hieäu quaû ? Thöïc haønh 1 Baïn tình côø nghe ñöôïc cuoäc troø chuyeän sau : Ngöôøi A : Ngöôøi laõnh ñaïo laø ngöôøi coù khaû naêng thieân phuù. Khi caáp döôùi hoûi yù kieán anh thöôøng traû lôøi “ Cöù theo caùch cuûa caäu maø laøm “ • Caâu hoûi : 1-Baïn cho bieát hai phong caùch laûnh ñaïo treân laø gì ? 2. Ngöôøi noåi baät trong ñaùm ñoâng. Laõnh ñaïo laø moät kyõ naêng maø ngöôøi ta coù theå hoïc ñöôïc nhö baát cöù nhöõng kyõ naêng naøo khaùc. anh luoân hoøa nhaäp vôùi moïi ngöôøi. • Bình laø toå tröôûng baûo veä cuûa moät khaùch saïn. Anh khoâng bao giôø toû ra mình laø xeáp. Ai cuõng coù theå trôû thaûnh nhaø laõnh ñaïo. OÂng coù khaû naêng ñoù khoâng ? Ngöôøi B : Thaät laø voâ lyù. anh muoán nhaân vieân thöïc hieän moïi yeâu caàu.cöông vò môùi anh caûm thaáy mình nhieàu quyeàn löïc anh quaùt naït.50 - . Troïng ít khi quan taâm ñeán yù kieán cuûa hoï. saün loøng giuùp ñôõ nhöõng ngöôøi gaëp khoù khaên. anh ra leänh vaø ñoøi hoûi moïi ngöôøi phaûi tuaân phuïc. Anh luoân ñeå nhaân vieân cuøng tham gia ra quyeát ñònh. sau ñoù suy nghó xem nhöõng phaåm chaát hoaëc kyõ naêng naøo coù theå hoïc hay reøn luyeän ñöôïc (löu yù raèng moät phaåm chaát coù theå rôi vaøo hôn moät nhoùm) KYÕ NAÊNG LAØM VIEÄC VÔÙI CON NGÖÔ ØI PHAÅM CHAÁT CAÙ NHAÂ N TOÁT PHAÅM CHAÁT KYÕ NAÊN G QUAÛ N LYÙ BEÀ DAÀY THAØN H TÍCH COÙ THEÅ HOÏC ÑÖÔÏ C • Khaû naêng gaây aûnh höôûng ñeán ngöôøi khaùc • Khaû naêng khôi daäy söï töï tin • Tính kieân ñònh Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. vôùi anh ñöôïc moïi ngöôøi yeâu meán.Veà laâu daøi hai caùch quaûn lyù treân seõ gaây ra haäu quaû gì ? 3. Baïn ñoàng yù vôùi yù kieán ngöôøi A hay ngöôøi B ? Hay baïn coù theå chaúng ñoàng yù vôùi yù kieán naøo caû ? THÖÏC HAØNH 2 : Baïn haõy nhaän daïng caùc phaåm chaát caàn coù cuûa moät ngöôøi laõnh ñaïo theo boán nhoùm baèng caùch ñaùnh daáu vaøo coät thích hôïp.

Ngoïc phaûi laøm theá naøo ñeå thieát laäp quyeàn haïn moät caùch hieäu quaû nhaát ñeå coù ñöôïc nhöõng keát quaû toát ñeïp nhaát töø nhaân vieân cuûa mình? 3. Anh cho raèng mình hieåu bieát ñòa baøn nhieàu hôn Ngoïc vaø coù quan heä toát vôùi haàu heát caùc thaønh vieân trong nhoùm.51 - . huaán luyeän nhaân vieân… ñeå thöïc hieän ñöôïc nhieäm vuï. Nguyeãn Thanh Hoäi . Ngoïc phaûi laøm theá naøo ñeå coù theå baûo ñaûm raèng moïi quyeát ñònh quan troïng ñöa ra ñeàu taïo ra nhöõng keát quaû toát nhaát cho coâng ty vaø chi nhaùnh?. Coâng ty muoán phaùt trieån caùc chi nhaùnh ñeå hoï coù theå naém caùc ñòa baøn khaùc. 01 nhaân vieân keá toaùn vaø 01 nhaân vieân baûo veä.Haûi moät nhaân vieân trong chi nhaùnh naøy.HCM. 01 thö kyù vaên phoøng. • Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. 03 höôùng daãn vieân. Chi nhaùnh coù 10 ngöôøi. töøng coù trieån voïng ñöôïc boå nhieäm laø giaùm ñoác chi nhaùnh. Nhöõng ngöôøi quaûn lyù cao caáp hy voïng Ngoïc quan taâm ñeán vieäc paùht tieån quy trình môùi. raát phaãn noä khi Ngoïc ñöôïc boå nhieäm. Caâu hoûi : 1.• Tính ñaùng tin caäy • Loøng chính tröïc • Moät quaù trình phaán ñaáu vaø thaønh coâng • Coâng baèng • Bieát laéng nghe • Nhaát quaùn • Quan taâm chaân thaønh ñeán ngöôøi khaùc • Boäc loä söï tin töôûng vaøo taäp theå • Ñaùnh giaù coâng traïng ñuùngngöôøi • Saùt caùnh beân taäp theå • Cung caáp thoâng tin kòp thôøi cho taäp theå Baøi taäp tình huoáng 2 Ngoïc môùi ñöôïc boå nhieäm laø giaùm ñoác chi nhaùnh Ñaø Naüng cuûa coâng ty du lòch TP. 4. moät giaùm ñoác phuï traùch chung. Ngoïc coù theå gaëp phaûi nhöõng khoù khaên gì khi thieát laäp quyeàn haïn cuûa mình vôùi nhaân vieân môùi?. Ngoïc caàn nhöõng phöông thöùc naøo ñeå quaûn lyù chi nhaùnh. taïo ra söï thay ñoåi vaên hoùa cho coâng ty nhö yeâu caàu cuûa Ban giaùm ñoác caáp cao?. 03 nhaân vieân kinh doanh. 2.

• Caáp treân vöøa thoâng baùo cho Linh bieát daây chuyeàn phaûi cung caáp 150.000 goùi moät giôø. daây chuyeàn ñoùng goùi hoaït ñoäng 12 giôø moãi ngaøy. 2. Coâng vieäc chia laøm hai ca : töø 07 giôø saùng ñeán 02 giôø chieàu vaø töø 01 giôø chieàu ñeán 08 giôø toái. Nguyeãn Thanh Hoäi • soá . Neáu baïn laø Linh. Nhieäm vuï chính cuûa nhoùm laø ñoùng goùi caùc khaåu phaàn thöïc phaåm. Vôùi moät tieáng nghæ giöõa ca. Nhöõng raøng buoäc ñoái vôùi caùc vaán ñeà xuaát cuûa Linh laø gì ? 4. Linh phaûi caân nhaéc nhöõng ruûi ro chuû yeáu naøo tröôùc khi thöïc thi quyeát ñònh cuûa mình ? Baøi taäp tình huoáng 5 Thaûo vöøa ñöôïc giao phuï traùch keá toaùn cho coâng ty coù heä thoáng moät soá cöûa haøng baùn vaø cung caáp dòch vuï söûa chöõa xe maùy. Coâ phaûi toång hôïp soá lieäu töø caùc cöûa haøng vaøo moãi tuaàn vaø roài coâ nhaän thaáy raèng vieäc naøy toán raát nhieàu thôøi gian. Döïa vaøo nhöõng phaân tích cuûa baïn. Linh phaûi leân keá hoaïch öùng phoù vôùi tình hình môùi. Hueä ñöôïc bieát ngaân saùch chi tieâu seõ bò thu heïp vaø boä phaän cuûu coâ phaûi caét giaûm 15% chi phí trong naêm tôùi (Töø 300 tr ñoàng xuoáng coøn 255 tr ñoàng ) trong khi khoái löôïng coâng vieäc vaãn nhö cuõ . Nhöõng ngöôøi quaûn lyù cöûa haøng raát baän roän maëc duø hoï nhanh choùng göûi ñeán cho coâ caùc Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS.Hueä coù hai tuaàn ñeã chuaån bò giaõi trình nhöõng ñeà xuaát cho tình hình môùi • • BAØI TAÄP TÌNH HUOÁNG 4 Linh laø tröôûng moät nhoùm 15 coâng nhaân laøm vieäc taïi kho phaân phoái cuûa coâng ty chuyeân cung caáp haøng cho moät heä thoáng nhieàu sieâu thò lôùn trong Thaønh phoá. Haõy trình baøy vaán ñeà maø Linh ñang gaëp phaûi. baïn seõ caàn theâm nhöõng thoâng tin gì ñeå ra quyeát ñònh ? 5. Naêng suaát cuûa nhoùm khoaûng 10. Trong ñeà xuaát cuûa mình. Nhöõng giaûi phaùp naøo laø khaû dó nhaát maø Linh coù theå xem xeùt ? 6.000 goùi moät ngaøy vì coâng ty ñang chuaån bò khai tröông theâm 02 sieâu thò trong voøng moät thaùng nöõa. giaûi phaùp naøo laø toát nhaát cho vaán ñeà cuûa Linh ? 7.BAØI TAÄP TÌNH HUOÁNG 3 • Hueä laø tröôûng phoøng haønh chaùnh cuûa moät nhaø maùy vôùi naêm nhaân vieân döôùi quyeàn . • • CAÂU HOÛI : 1.52 - . Linh seõ phaûi ñaùp öùng nhöõng muïc tieâu naøo ? 3.

Hoï thöôøng tranh caõi veà nhöõng vaán ñeà lieân quan ñeán coâng vieäc maø caû hai ñang cuøng laøm vaø ngöôøi naøy buoäc toäi ngöôøi kia can thieäp vaøo coâng vieäc cuûa mình. Haõy ñöa ra moät vaøi thay ñoåi trong heä thoáng laøm vieäc giuùp ñaït hai muïc tieâu cuøng luùc :Giaûm khoái löôïng coâng vieäc cho Thaûo vaø vaãn baûo ñaûm raèng nhöõng ai coù lieân quan ñeàu coù ñöôïc nhöõng thoâng tin hoï caàn ? Baøi taäp 6 Baïn phuï traùch moät nhoùm thieát keá trong moät coâng ty quaûng caùo vaø thieát keá. Phong vaø Giang laø hai nhaân vieân coù kinh nghieäm trong nhoùm. nhaân vieân soá giôø laøm. Thöïc teá laø hoï khoâng hôïp taùc vôùi nhau vaø haønh vi cuûa hoï ñang aûnh höôûng ñeán hieäu quaû laøm vieäc cuûa nhoùm. Ñaùng tieác laø hoï döôøng nhö khoâng theå laøm vieäc ñöôïc vôùi nhau. Caâu hoûi : 1. Thaät baát ngôø. Baïn haõy aùp duïng quaù trình giaûi quyeát vaán ñeà 06 böôùc ? 2. Khi Thaûo coù taát caû nhöõng baùo caùo naøy. Nhöõng soá lieäu bao goàm hieäu quaû laøm vieäc.lieäu xe baùn. Caâu hoûi : Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. vieäc baùn giaûm giaù. coâ Haø quay ra caõi nhau vôùi oâng Nam. hoï luoân caõi vaõ. töø choã caõi nhau vôùi khaùch haøng. OÂng Nam cöûa haøng tröôûng ñöùng ra can thieäp vaø baûo coâ Haø im mieäng. tranh luaän vôùi nhau. Nguyeãn Thanh Hoäi .53 - . toång hôïp vaø ñöa leân Ban giaùm ñoác. • Taïi sao Ban giaùm ñoác caàn nhöõng soá lieäu naøy ?. Coâ Haø moät nhaân vieân baùn haøng ñang to tieáng vôùi khaùch haøng. xöû lyù thoâng tin khaùch haøng theo yeâu caàu. vaø caùc chi phí vaët. caùc dòch vuï söûa chöõa. Caâu hoûi: Baïn seõ laøm gì ñeå xöû lyù tình huoáng naøy ? BAØI TAÄP 7 “Chuyeän xaûy ra ôû cöûa haøng Baùch hoùa toång hôïp”. Keát quaû laø oâng Nam buoäc coâ Haø thoâi vieäc. Do coøn môùi meõ coâng vieäc Thaûo thöôøng töï hoûi taïi sao ? • Taïi sao nhöõng ngöôøi quaûn lyù cöûa haøng khoâng töï nguyeän gôûi caùc soá lieäu khaùc ? • Taïi sao phaûi thu thaäp soá lieäu haøng tuaàn maø khoâng phaûi laø haøng thaùng ?. coâ phaûi nhaäp caùc soá lieäu vaøo maùy. tieáp tuïc laøm vieäc.

Sau 10 ngaøy laøm vieäc vôùi beân B (ñôn vò lyù hôïp ñoàng). Trong quaù trình tuyeån duïng baûng moâ taû coâng vieäc khoâng coù ñieàu khoaûn naøo ñeà caäp öùng cöû vieân phaûi bieát tieáng Hoa. 2. Baét ñaàu coâ caûm thaáy khoù chòu vaø cho raèng coâng ty ñaõ ñoái xöû khoâng coâng baèng vì coâ khoâng ñöôïc traû theâm tieàn löông. Phöông Thaûo noùi thoâng thaïo tieáng Anh vaø tieáng Hoa. Tuy nhieân. BAØI TAÄP 9 Chuyeán ñi coâng taùc ra moät tænh mieàn Trung. baïn haõy ñöa ra giaûi phaùp gì trong tình huoáng neâu treân ? Baøi taäp 8 “Ñaáy khoâng phaûi laø coâng vieäc cuûa toâi” Phöông Thaûo ñöôïc tuyeån vaøo laøm vieäc cho coâng ty ñieän thoaïi phoøng dòch vuï khaùch haøng. Luùc ñaàu Phöông Thaûo vui veû giuùp ñôõ ñoàng nghieäp cuûa mình.000ñ/ngaøy/ngöôøi. Neáu baïn laø tröôûng phoøng dòch vuï khaùch haøng. 2. Cuoái cuøng coâ ñaõ töø choái phieân dòch hoä cho caùc ñoàng nghieäp : “Ñaáy khoâng phaûi laø coâng vieäc cuûa toâi.Giao teá phí : 3.1. . Theo baïn. Tröôûng phoøng taøi vuï cho raèng moïi vieäc ñöôïc ñöa leân giaùm ñoác giaûi Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Vì lôïi nhuaän ñaït ñöôïc chæ chieám 10% giaù trò hôïp ñoàng. Neáu baïn laø tröôûng phoøng nhaân söï.” Caâu hoûi : 1. tröôûng Phoøng KH cuøng caùc nhaân vieân trôû veà xí nghieäp vaø ñöa cho phoøng taøi vuï moät baûn lieät keâ caùc chi phí nhö sau : . baïn seõ giaûi quyeát vaán ñeà naøy nhö theá naøo?. khi coâng vieäc phieân dòch xaûy ra quaù thöôøng xuyeân khieán coâ phaûi luoân luoân baän roän vôùi coâng vieäc cuûa mình.Tieàn aên (4 ngöôøi keå caû laùi xe) : 30. Do ñoù. trong ñoù chi phí cho chuyeán ñi ñaõ chieám hôn 60% lôïi nhhuaän toái thieåu.Tieàn nhaø khaùch : 45.54 - .000/ngaøy/2 ngöôøi. Taïi moät xí nghieäp A tröôûng phoøng keá hoaïch cuøng hai nhaân vieân cuûa mình ñi coâng taùc ra moät tænh mieàn Trung ñeå kyù hôïp ñoàng vôùi toång trò giaù 80 trieäu VNÑ. tieàn thöôûng cho thôøi gian laøm coâng vieäc phieân dòch. coâng vieäc cuûa coâ thöôøng xuyeân bò giaùn ñoaïn vì caùc ñoàng nghieäp nhôø coâ phieân dòch hoä moãi khi gaëp khaùch haøng noùi tieáng Hoa.000. . baûng moâ taû coâng vieäc caàn phaûi ñöôïc trình baøy nhö theá naøo ñeå traùnh ñöôïc hieän töôïng töø choái cuûa nhaân vieân : “Ñaáy khoâng phaûi laø coâng vieäc cuûa toâi”?. Baïn ñaùnh giaù nhö theá naøo veà quyeát ñònh cuûa oâng Nam?. Nguyeãn Thanh Hoäi .000ñ Tröôûng phoøng taøi vuï ñaõ khoâng ñoàng yù thanh toaùn vôùi lyù do laø chi phí quaù cao so vôùi hieäu quaõ hôïp ñoàng ñaõ kyù.

Baïn thaáy caùch giaûi quyeát treân cuûa giaùm ñoác laø hôïp lyù hay khoâng ? Neáu baïn laø giaùm ñoác baïn coù caùch giaûi quyeát naøo cho hôïp lyù ? 3. Caâu hoûi : a) Taàm haïn quaûn trò 4 coù maáy caáp quaûn trò ? Taàm haïn quaûn trò 8 coù maáy caáp quaûn trò ? b) Neáu taàm haïn quaûn trò 8 tieát kieäm ñöôïc soá quaûn trò vieân laø bao nhieâu so vôùi taàm haïn quaûn trò 4? Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. soá coøn laïi theo taïm öùng tröôûng phoøng KH vaø caùc nhaân vieân ñi theo phaûi traû nôï xí nghieäp : Caâu hoûi : 1.oâng Trieát . Taàm haïn quaûn trò cuûa doanh nghieäp A laø 4. OÂng giaùm ñoác ñaõ thöïc hieän chöùc naêng gì trong quaûn lyù ? 2. oâng Trieát ? 2. caáp treân ñaõ cöû baø Hoàng veà laøm Giaùm ñoác Coâng ty “ TÑ “. Coâng ty “TÑ” ñaõ laâm vaøo tình traïng phaù saûn. tröôûng phoøng taøi vuï trong vieäc thöïc hieän chöùc naêng nhieäm vuï cuûa mình ? Baøi taäp tình huoáng 10 Coâng ty “TÑ” laø Coâng ty chuyeân saûn xuaát linh kieän ñieän töû . Phoù Giaùm Ñoác kinh doanh .Ñaây laø moät trong nhöõng Coâng ty haøng ñaàu ôû Thaønh phoá Hoà Chí Minh. Giaùm ñoác Coâng ty “TÑ” oâng Trieån .Trong khi chôø boå nhieäm Giaùm ñoác môùi.leân laøm quyeàn Giaùm ñoác.Theo anh (chò) baø Hoàng seõ ñöa ra nhöõng giaûi phaùp naøo ñeå giaûi quyeát tình hình treân cuûa Coâng ty “TÑ”? 3. coøn cuûa doanh nghieäp B laø 8. Sau khi nghe töôøng trình cuûa hai beân vaø kieåm tra chöùng töø keá toaùn giaùm ñoác quyeát ñònh phoøng taøi vuï chæ thanh toaùn 60% chi phí cuûa chuyeán ñi.Theo anh (chò) baø Hoàng neân söû duïng oâng Trieát laøm Phoù Giaùm Ñoác kinh doanh nöõa hay khoâng? BAØI TAÄP 11 Coù hai doanh nghieäp cuøng coù 4096 coâng nhaân vieân thöøa haønh. Nguyeãn Thanh Hoäi . keát quaû laø sau 6 thaùng keå töø khi oâng Trieån veà höu.quyeát. Tuy nhieân.Anh ( chò ) ñaùnh giaù nhö theá naøo veà oâng Trieån. vôùi khoái löôïng coâng vieäc quaù lôùn. oâng Trieát khoâng theå ñieàu haønh Coâng ty nhö tröôùc.Vì lyù do söùc khoûe phaûi veà höu .Ngöôøi coù coâng trong vieäc ñöa Coâng ty “TÑ” ñeán söï thaønh coâng veà moïi maët .55 - . CAÂU HOÛI : 1. Nhaän xeùt gì veà naêng löïc cuûa giaùm ñoác ? Tröôûng phoøng KH.

oâng cho raèng vieäc choïn ñòa ñieåm nhö vaäy gaàn khu vöïc tieâu thuï vaø coù lôïi nhieàu cho vieäc tieáp thò cuûa coâng ty.56 - . vaø ñöôïc quyeàn tham gia yù kieán.000 USD/l naêm thì soá tieát kieäm do môû roäng taàm haïn quaûn tròcuûa doanh nghieäp B laø bao nhieâu ? Baøi taäp 12 CHOÏN ÑÒA ÑIEÅM XAÂY DÖÏNG XÍ NHIEÄP Hoäi ñoàng quaûn trò cuûa coâng ty TNHH “Baïn Beø “môùùi ñöôïc thaønh laäp. cuoäc hoïp quan troïng phaûi ñöa ra quyeát ñònh veà vieäc löïa choïn ñòa ñieåm xaây döïng Nhaø maùy cheá bieán thöùc aên gia suùc. Caùc thaønh vieân khaùc baên khoaên vì yù kieán moãi ngöôøi ñeàu coù maët ñuùng. tham khaûo caùc coâng trong cuøng lónh vöïc veà chính saùch vaø cheá ñoä löông thöôûng. neáu löông bình quaân cuûa moät nhaø quaûn trò laø 30. giaùm ñoác nhaân söï ñaõ tieán haønh thaêm doø yù kieán cuûa nhaân vieân trong coâng ty. Coù nhieàu lôïi theá trong caïnh tranh. Tuy nhieân moät thaønh vieân khaùc trong hoäi ñoàng. Trong phieân hoïp ñaàu tieân ñeå thoâng qua döï aùn thaønh laäp coâng ty. tieän lôïi cho khaùch haøng lui tôùi. ñoàng thôøi cuõng raø Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Hôn 03 thaùng qua. Caâu hoûi: Neáu baïn vôùi tö caùch laø Nhaø tö vaán cho coâng ty . thu huùt theâm nhaân taøi. OÂng HaûiNgöôøi coù nhieàu kinh nghieäm trong quaûn lyù kyõ thuaät vaø kinh doanh thöùc aên gia suùc. oâng ñöa ra yù kieán : Choïn ñòa ñieåm xaây döïng nhaø maùy cheá bieán thöùc aên gia suùc ngay treân quoác loä 1.c) Trong ñieàu kieän bình thöôøng. haàu heát trong soá hoï laø nhöõng ngöôøi coù kinh nghieäm trong nhieàu lónh vöïc kinh doanh. baïn seõ ñaët ra nhöõng caâu hoûi gì ñeå tieáp tuïc laøm saùng toû vaán ñeà töø ñoù giuùp cho caùc thaønh vieân trong HÑQT cuûa coâng ty coù cô sôû suy nhó ñeå ñi ñeán moät quyeát ñònh ñuùng.moät thöông gia Ngöôøi Hoa coù tieáng taïi khu vöïc Chôï Lôùn cho raèng neân choïn ñòa ñieåm nhaø maùy ngay saùt ñöôøng soâng ñeå deã daøng vaän chuyeån nguyeân vaät lieäu vaø saûn phaåm cho nhaø maùy.  Anh Haûi ñaõ giao cho giaùm ñoác nhaân söï chòu traùch nhieäm chính trong vieäc trieån khai keá hoaïch naøy. BAØI TAÄP TÌNH HUOÁNG 13  Coâng ty nhöïa gia duïng Thaùi Phong do anh Haûi laøm Toång giaùm ñoác coù keá hoaïch xem xeùt vaø ñieàu chænh laïi chính saùch ñaõi ngoä vaø cheá ñoä löông thöôûng haøng naêm cho nhaân vieân trong coâng ty. Vaø haøng naêm seõ tieát kieäm ñöôïc moät khoaûng chi phí 700 trieäu ñoàng /naêm. Nguyeãn Thanh Hoäi .OÂng La Nghóa. toái öu hoùa vieäc quaûn lyù nhaân söï trong giai ñoaïn coâng ty môû roäng saûn xuaát kinh doanh sang thò tröôøng nöôùc ngoaøi. Muïc ñích nhaèm giöõ chaân nhaân vieân gioûi. Hoäi ñoàng coù 11 thaønh vieân. hoï thöïc söï khoâng bieát uûng hoä quan ñieåm naøo.

 Tröôùc khi hoaøn thaønh vaø thöïc thi ñeà xuaát.  Cuoäc hoïp ñöôïc aán ñònh vaøo thöù tö tuaàn sau.  Theo nhö ñeà xuaát naøy. OÂng Haûi nhaän thaáy raèng ñeà xuaát naøy tuy coøn moät vaøi haïn cheá nhöng mang laïi nhieàu lôïi ích cho coâng ty bôûi leû noù chæ ra phöông thöùc tính môùi coù theå söû duïng hieäu quaû quyõ löông ñoàng thôøi cuõng giaùn tieáp taïo ra söï gaén boù cuûa nhaân vieân vôùi coâng ty. cuõng coù nhöõng thay ñoåi lôùn trong thu nhaäp haøng naêm cuûa raát nhieàu ngöôøi laâu nay voán höôûng lôïi töø nhöõng nhöôïc ñieåm trong caùch tính löông thöôûng hieän taïi. Trong cuoäc hoïp. Giaùm ñoác Nhaân söï caàn chuaån bò gì khaùc cho phaàn trình baøy khoâng ? Ngheä thuaät laõnh ñaïo nhaân vieân TS. Theo baïn thì ai neân laøm chuû toïa cuoäc hoïp naøy ? 2. Ngoaøi noäi dung ra. Nguyeãn Thanh Hoäi . vì ñaây laø ñeà taøi khaù “Nhaïy caûm” neân ñích thaân oâng Giaùm ñoác Haûi vaø Giaùm ñoác nhaân söï baét tay vaøo chuaån bò cuoäc hoïp quan troïng naøy.57 - . OÂng Haûi cuõng ñaõ hình dung ra ñöôïc nhöõng phaûn öùng cuûa hoï. Chuû toïa cuûa cuoäc hoïp neân chuaån bò nhöõng gì tröôùc cuoäc hoïp? 3. Baïn seõ khuyeân Giaùm ñoác Nhaân söï trieån khai noäi dung nhö theá naøo ? 5. Giaùm ñoác Nhaân söï ñaõ ñöa ra moät ñeà xuaát khaù taùo baïo veà moät caùch tính löông thöôûng môùi. Giaùm ñoác Nhaân söï seõ trình baøy veà ñeà xuaát chính saùch vaø cheá ñoä löông thöôûng môùi tröôùc caùc thaønh vieân döï hoïp. Nhöõng ngöôøi ñöôïc môøi döï hoïp caàn phaûi ñöôïc cung caáp nhöõng thoâng tin vaø nhöõng löu yù gì ñeå tham gia vaøo cuoäc hoïp moät caùch hieäu quaû ? 4.  Döïa treân phaân tích veà nhöõng soá lieäu vaø thoâng tin coù ñöôïc. oâng Haûi quyeát ñònh trieäu taäp moät cuoäc hoïp vôùi nhöõng Giaùm ñoác chöùc naêng (hoaëc tröôûng phoøng) trong coâng ty ñeå thaêm doø phaûn öùng ñoàng thôøi tham khaûo yù kieán cuûa hoï.soaùt laïi nhöõng ñieåm coøn baát hôïp lyù trong heä thoáng löông thöôûng cuûa coâng ty.  Caâu hoûi : 1.